Mamuli Nos. 30-31
Title
Mamuli Nos. 30-31
extracted text
UFPTSBC FV YJVHBC
VTWTYFNBF HTCNJHFYB
3FHLFLTUT,PT4 OFCFRBS[B
3SFVFLF4
1(-)
@__^
BDYBCB
BDKBCB
lili nucubiZe
sxvagan ar meZioT!
me Tu davikargo, gelaTSi meZieT,
viqnebi locvad davardnili,
sasTumlad meqneba RvTismSoblis kalTa
da ca mexureba sabaniviT.
samebis samreklo, Tamar koraxaSvilis foto
me Tu davikargo, alaverdSi viqnebi,
mzesTan gadasuli alaverds
da yelze meqneba gamobmuli
Svidferi cisartyelis sadave;
iqneb ananurTan damewioT,
vidre aragvis wyals gavcuravde,
vidre orTav muxlze davecemi
da guls mtevaniviT davwuravde.
me Tu davikargo, mcxeTaSi viqnebi,
arsakiZis tkiviliT gaTanguli,
an gremSi viqnebi, anda varZiaSi, mTis gulSi wyarosaviT dakarguli.
minda cis laJvardi mxrebze damefinos,
daviwve miwis almurSi,
me Tu davikargo
sxvagan ar meZioT, mxolod Cems salocav mamulSi!
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
1
mzesa da geniosebs ori saerTo Tviseba
aqvT: orTave saocrad naTelia da orTave
sicocxlis Semoqmedi. axla me mzeze ki
ara, akakize mogaxsenebT.
albaT 7 Tu 8 wlis viqnebodi, kargad
arc ki maxsovs, akakis `ganTiadi” rom maswavles. viswavle da gavvocdi, gavvocdi
imitom ki ara, rom akakis geniosoba SevigrZeni, ara - avxede cas da firuzis feri
iyo, davxede xmeleTs da zurmuxtis feri
iyo. samSoblosaTvis rom unda movmkvdariyavi, es dedisagan vicodi da gamikvirda:
ase Tavisuflad, ase ubralod, ase gasagebad amas xom mec vityvi meTqi... da ai, ukve
40 welia vejibrebi akaki wereTels, rom
`ganTiadis” msgavsi erTi leqsi mainc davwero da bolos mivxvdi, rom mTeli Cemi
Semoqmedeba am leqsis erTi striqonis fasadac ar Rirs.
da me kidev mets mivxvdi, kerZod imas,
rom `ganTiadi” kacis dawerili ar aris.
aseT leqsebs adamianebi ar weren. es maT
Zal-Rones aRemateba, diax, es leqsi RvTis
bagidan aris gamosuli da nakarnaxevi.
eri da eriskaci ziar WurWelsa hgvanan,
isini erTmaneTs avseben da acocxleben.
vin icis, iarsebebda Tu ara dRes qarTuli ena da saqarTvelo, mecxramete saukuneSi ilia, akaki, vaJa da iakobi, es oTxi
mesia rom ar movlenodnen mas.
rogorc dRe misdevs dRes, ise modian
Taobebi da cvlian erTmaneTs, magram akaki,
bulbuli saqarTvelosi, Suamavali cisa
da miwisa, ucvlelia. igi yovel diliT
amodis saqarTvelos caze brdRviala mzesaviT, rom naTeli mohfinos sul axal da
axal Taobebs.
ramdenime wlis win TurqeTis sazRvarze vmsaxurobdi mesazRvred. iq, aWaris mTebSi erTi sofelia - maradidi . am sofels
mdinare Woroxi hyofs SuaSi, erTi naxevari soflisa Cvenia, meore naxevari - TurqeTisa. swored iq gaxldiT sazRvris inspeqciaze. erT dRes ori jariskacis TanxlebiT sazRvris winaxazze gavediT. zed Woroxis piras Turqebs skola aqvT, sadac qarTveli ymawvilebic swavloben. napirs rom
mivadeqiT, Sesveneba hqondaT bavSvebsa da
dagvinaxes Tu ara, Tavis napirs moawydnen.
rogorc Savgvremani, albaT, qarTvelad Semicnes. mere bavSvebs erTi TeTrsayeloiani patara biWi gamoeyo, mdinareSi naviviT
Semocurebul veeberTela lodze Sedga,
orTave xeli caSi aapyro da xmis kankaliT Tavankara qarTuliT daiwyo:
`ca-firuz, xmeleT-zurmuxto,
Cemo samSoblo mxareo.
Seni var, SenTvis movkvdebi.
Senzedve mgloviareo...”
askerma leqsis Tqma bolomde ar acala,
gareka bavSvebi. im wuTSi guli Tu ar gamiskdeboda, ar megona. videqi da usircxvilod vtirodi gakvirvebuli jariskacebis
winaSe.
didi ilias neSts akaki aseTi sityvebiT
gamoeTxova:
- Tu saqarTvelos sikvdili ar uweria,
maSin imasTan erTad Senc ukvdavi iqnebi
da Tu sasikvdiloa, rogorc zogierTebs
surT da goniaT, maSin netavi Sen, rom mag
Seni sikvdiliT winauswar mis sikvdils
da TvaliT veRara naxav!
dRes me minda misive sityvebi ase davubruno akaki wereTels:
- Sen, Cveni eris sinaTlev da siamayev,
saqarTvelos sikvdili ar uweria Tundac
imitom, rom ers SenisTana kaci gauzarda
da dautova, rogorc simbolo ukvdavebisa
da maradisobisa!
2
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
ibeWdeba pirvelad
nodar dumbaZis
dRemde dakarguli gamosvlis
teqsti akakis iubileze
DE"QDYB XTVB VFCOFDKT,KBCF LF
VFREHS[TDKBC7 UFYCDTYT,EK RFSFKBRJCGFNHBFHM TAHTV 66-BC YFSTK [CJDYFC
ufbjp rthfnbidbkbc f[fkb htlfmwbf mfhsekb js[sfdbcf
lfcfo>bcb b{8 3vfvekb4 1 !$-!*7 @@-@)
sfdb $
!8 vthvt rdkfd lfbo.j pqdbc gbhpt cofdkt,f lf itbrhb,f bvltyb [fk[b7 hjv yfdib
xf]lf lf pqdfib itdblf8 lf bvjltyf [fk[b
pqdbc yfgbhpt7 [vtktspt bluf8
@8 lf fcofdkblf vfs bufdbs vhfdfkc lf
e.dt,jlf cofdkt,fcf vfc sdbccf5
#8 bcvbyts= f/f7 ufvjdblf vstcdtkb lfcfstcfl8
$8 lf stcdbcfcf7 pjub lfdfhlf upbcf gbhcf lf vjahbylyty ahbydtkyb lf frtyrtc bub8
%8 lf c[df lfdfhlf rkljdfycf ptlf7 cflfw
fh b.j ,tdhb vbof lf vfkt fqvjwtylf7 hfvtse fh /mjylf cbqhvt vbofcf8
^8 lf dbsfhwf vpt fvjdblf7 lfcw[f lf7 hfvtse &bhb fh /mjylf qhvfl ufluvekb 2 ufy[vf8
*8 lf c[df lfdfhlf trfksf ijhbc8 lf fqvjbpfhlyty trfkyb lf vjf[hxdtc bub lf dtqfh
ufvjbqj yf.jab8
(8 lf c[df lfdfhlf vbofcf rtsbkcf lf ufvjbqj yf.jab lf fvjlbjlf lf bphlt,jlf
lf b&ktjlf pjub jwlffsvfufl7 pjub cfvjwvfufl lf pjub fcvfufl8
)8 lf smdf5 dbcfw fmdc .ehyb cfcvtytkfl7
bcvbyjc=
!_8 lf jltc vfhnj b.j bub7 /rbs[tc vbcvf
vjofatt,vf5 hfc ybiyfdc bufdb tct0
!!8 lf es[hf vfs5 smdtylf vjwtvek fhc
wjlyf cfblevkjbcf cfceatdtkbcf qvhsbcfb7 [jkj ufhtitsfsdbc .jdtkbdt bufdbs
bsmvbc8
!@8 hfvtse [tldbs [tlfdlyty lf dth b[bkjy7 lf cvtybs tcvjlts lf dth ufbujy7 hjv
fh vjtmwyty lf vbtntdjs wjldfyb vfsyb8
!#8 lf es[hf vfs5 dth [dlt,bs fv bufdc0 lf
lfyfhxty bufdt,c hjujhqf ufbut,s0
!$8 hjvtkbw cstcfdc7 cbn.dfcf cstcfdc8
!%8 [jkj upbcf gbhcf tc fhbc7 cflfw lfbstcf cbn.df lf hjujhw rb bcvtyty7 vt.dctekfl vjdf tivfrb lf ofhbqt,c cbn.dfc vfsb
uekt,blfy8
!^8 lf rkljdfycf ptlf lfstcbkb tc fhbc7
hjvkt,bw hf;fvc ufbut,ty cbn.dfcf7 vt.dctekfl cb[fhekbs vbbqt,ty8
!*8 lf hfvtse &bhb fhf fmdc ufluvekb7
oesbthyb fhbfy8 lf hf;fvc vjbotdf ufcfzbhb
fy ltdybkt,f cbn.dbcf ufvj7 oesbthfldt wlt,bfy8
!(8 lf hjvtkbw trfksf ijhbc lfbstcf7
tc fhbc hjvkt,vfw cbn.dfb bub bcvbytc7
!)8 vfuhfv pheydfvfy fvf cjakbcfvfy lf
cfwlehvfy cbvlblhbcfvfy! itcekvfy vfsib7
vjfisjc cbn.dfb bub lf eyf.jaj /.jc8
@_8 lf hjvtkbw rtsbkcf vbofcf ptlf lftstcf tc fhbc7 hjvtksf bcvbyjy cbn.dfb bub
lf itbo.yfhjy lf yf.jab ufvjbqjy5 jwlffsvfufl7 cfvjwvfufl lf fcvfufl8
@!8 lf es[hf vfs5 ufyf bvbcsdbc vjfmds
cfystkb7 hjv [dbvhbc fy cfojk mdti lflufy0 lf ufyf cfcfysktcf ptlf fhf lufvty0
@@8 hfvtse fhf fhc lfafhekb7 hjvtkbw
fhf ufyw[flltc7 lf fhwf hfv cfblevkj7 hjvtkbw fhf ufv;qfdyltc8
@#8 dbcfw fmdc .ehyb cfcvtytkfl7 bcvbyjc=
@$8 lf es[hf vfs5 lferdbhlbs7 hfcfw f[kf
bcvtys5 hjvkbsf cfo.fekbsf vbeo.js7 vjuto.js smdty lf ptlfw lfutvfnjs hjvtkybw ufbujyt,s8
@%8 hfvtse dbcfwf fmdc vbtwtc vfc7 lf dbcfw fhf fmdc lf hfwf /mjyltc ofthsdfc vfc8
@^8 lf es[hf vfs5 cfceatdtkb qvhsbcfb
tchts fhc7 dbsfhwf rfwvfy lfstcjc stckb
vbofib
@*8 lf lfb&byjc8 lf lut,jltc qfvbs se
lqbcbs7 stckb rb fvjlbjltc lf bphlt,jltc7 [jkj vfy fh bwjltc8
@(8 hfvtse vbof sfdbc sfdfl yf.jac ufvjbqt,c5 ]th qthjc7 vthvt sfdsfdc lf itvltu 2 cfdct vfhwdfkc sfdsfdib8
@)8 lf hf;fvc lfvobalt,f yf.jab7 vfibydt
uffupfdybc vjvrtkc7 hfvtse vjbobf vrfv8
#_8 lf es[hf vfs5 hfc itdflfhjs cfceatdtkb qvhsbcfb0 fy hjvtkb bufdb vjdb.dfyjs
vfcpt0
#!8 bcff dbsfhwf vfhwdfkb hjvtkbw vbofib xfstcdbcfc evwbhtcb fhc .jdtksf
stcksf7 hfw rbf mdt.fyfpt8
#@8 lf jltc lfbstct,f lf fqvjwtylt,f7
.jdtksf vodfybksf evtntcb [lt,f lf ufvjb-
nfyc lbl-lblcf hnjt,cf7 hjvtksf xhlbkcf
mdti itcf&kt,tk fhc ahbydtksf wbcfsf lf,elt,f8
##8 lf fctsyfbhb bufdt,bs emflfut,lf
cbn.dfcf7 hfsf itc&kt,jlfs ufut,f8
#$8 lf ufhtit bufdbcf fhfhfc te,yt,jlf
vfs8 [jkj vjofatsf sdbcsf wfkrt e[cyblf
.jdtkbdtc8
#%8 vfc lqtcf ibyf7 dbsfhwf itvoe[hlf7
es[hf vfs5 ufdbltsj bmbsf v[fhtc8
#^8 lf lfnjdtc [fk[b lf ofhb.dfytc sfdbcvf vjofatt,vf bv yfdbs7 hjvtkibfw b]lf8
lf c[df yfdt,bw vb.dt,jlf vfc@8
#8 hjvtkcfw cfv.jatkfl cfakfdt,b /
mjylf lf dtqfhw ]fzdbs dth frfdt,lf vfc dbyvt8
$8 hfvtse vhfdfkupbc ]fzdbsf lf ,jhrbkbsf /.fdlfs itrhekb7 vfuhfv o.dtnlf lf
fvndhtdlf lf fhfdbc itt'kj itxtht,f vbcb8
%8 lf lqbsf lf qfvbs ufht-ufht7 velfv
vst,cf lf cfvfh[t,ib lft[tnt,jlf lf
qhbfkt,lf lf kjlt,pt ehn.fvlf cfresfh
sfdc8
^8 lf dbsfhwf sdfkb vj/rhf ijhblfy
btcjc7 ufvjbmwf lf sf.dfybcwf8
*8 qfqfl.j [vbsf lblbsf lf es[hf5 hf
ubylf xtvufy btcj7 &tj vfqkbcf qvhsbcfj0
BTCJ MHBCNTC
VBTH WJLDBKB
MFKBC ITO.FKT,F
#*8 lf vt.dctekfl fn.lf mfhbi[fkb lblb
lf nfkqt,b twtvjlf yfdib7 dbsfhvtl yfdb
bdct,jlf o.kbs8
#(8 [jkj sdbsjy yfdbc obyf v[fhtc b.j
lf t&byf8 lf uffqdb&tc lf es[htc5 vj&qdfhj7
fh uflfhlt,c7 hfvtse dbqegt,bs0
#)8 lf fqluf lf it/hbc[f mfhcf lf pqdfcf
lf smdf5 lfcw[th lf xfo.yfhlb= lf lfcw[hf
mfhb bub lf xfvjdfhlf cbo.yfht lblb8
$_8 lf es[hf vfs5 hfnjv [fhs fctsb vibiht,b0 hjujh fhf ufmds hovtyf0
$!8 lf ittibylfs ibibsf lblbsf lf thsvfytsib b&f[lyty5 dby fhbc fctsb7 hfvtse mfhybwf lf pqdfbwf tvjhxbkt,bfyj vfc0
sfdb %
!8 lf vjdblyty vtjht yfgbhcf pqdbcfcf 2
qflfhbytksf mdt.fyfib8
@8 lf dbsfhwf uflvjdblf bub yfdblfy7 vt.dctekfl itvjtut,f cfakfdt,blfy ufvjcekb
rfwb7 hjvkbcf sfyf b.j cekb fhfovblf9
ufabwt, qvthscf ye vnfy]fd vt8
(8 hfvtse te,yt,jlf vfc btcj5 cekj tut
fhfovblfd7 ufydtl rfwbcf vfubcfufy=
)8 lf /rbs[f vfc5 hfb fhc cf[tkb ityb0 lf
es[hf vfc5 ktutjyb fhc cf[tkb xtvb7 hfvtse
vhfdfkyb dfhs8
!_8 lf tdtlht,jlf &kbth7 hfsf fh ufyf&tdjc bubyb bv fhtvfhtlfy8
!!8 lf bmdt7 vsbc &bhib ,fkf[j,lf lbl&fkb rjknb qjht,bcf8
!@8 [jkj tivfryb tdtlht,jlyty lf te,yt,jlyty5 vbudbidb bv qjht,sfy7 hjv vfsib
itdbltsj8
!#8 lf e,h&fyf btcjv lf ufydblyty cekyb
bub fhfovblfyb rfwbcf vbcufy lf itdblyty qjht,ib8 lf rjknb bub qjht,bcf hjvtkbw bmyt,jlf jhb fsfcfvlt vbfo.lf r,jltcf vfc
pqdbcfcf lf xfb[hxdyty pqdfib8
!$8 [jkj vo.tvct,b ufbmwyty lf
itfn.j,bytc mfkfmbcf lf cjakt,bc vw[jdht,s8 lf ufvjdblyty cfyf[fdfl se hfb fhc7
hfw bub vj[lf8
!%8 lf vjdblyty btcjcsfy lf b[bktc tivfrtekb bub v]ljvfht7 itvjcbkb lf ujybthb7
hjvtkcfw /.fdlf ktubjyb lf itibylyty8
!^8 lf vje.dyty vfs hjvkt,vfw b[bktc7
se hf lftvfhsfs tivfrtekcf lf qjht,c8
!*8 lf itt[dtoyty7 hfsf ofcekb.j bub vfsb cfpqdht,blfy8
!(8 lf fqdbljlf hf btcj yfdcf7 cs[jdf
hjvtkbw b.j tivfrtekb7 hjv uf.jkjlf sfy8
!)8 lf fh vbcwf yt,f lf es[hf5 oflb cf[kcf
itycf itybfyt,sfy lf efv,t vfs7 hf /mvyf eafkvfy lf hjujh itubo.fkf ity8
@_8 lf ofhdblf bub lf bo.j mflfut,f fsmfkfmib7 hfw ufertsf vfc btcjv8 lf erdbhlf
.dtkfc8
@!8 lf hf;fvc btcj bctd ufvjqvf ufvjdblf
bmblfy7 vjuhjdlf vfcsfy lbl'fkb [fk[b8 lf
b.j bub yfgbhcf pqdbcfcf8
@@8 lf f/f7 vjdblf vfcsfy cbyfujubc dbyvt
vsfdfhb cf[tkfl bfhjcb lf yf[f bub lf xfedfhlf at[t,ib8
@#8 lf tdtlht,jlf ahbfl lf te,yt,jlf
hfvtse5 fcekb xtvb cbrdlbkbc gbhfcff8 ofvj lf lfflt [tkyb ityyb hfsf uflfhxtc lf
bwjw[kjc8
@$8 lf ofhdblf btcj vfcsfy lf vb.dt,jlf
[fk[b vhfdfkb lf ptl fo.lt,jlyty vfc8
@%8 b.j bm ltlfrfwb dbyvt7 hjvtkcfw
cbc[kltyf cnfy]fdlf sjhvtnb otkboflb8
@^8 lf vhfdfkb nfy]df uflftnfyf vhfdfkb
vrehyfkbc [tkib7 lf lft[fh]f .jdtkbdt hfw
/mjylf7 vfuhfv fhfathc tidtkf lf eahj efhtcfl ufv[lfhb.j8
@*8 lf dbsfhwf ufbujyf btcjc itcf[t,7 vbdblf vfcsfy pehubsf v[hblfy [fk[ib lf itt[j cfvjctkcf vbccf8
@(8 hfvtse fv,j,lf uekcf ibyf sdbccf5 seylfw vfhnj vbc cfvjcc hjv itdt[j7 vjdhxt,b8
@)8 lf dbsfhwf itt[j7 vt.dctekfl iteo.lf cbc[kltyf lf nfyvf euh&yj7 hfvtse ufybrehyf ctybcfufy8
#_8 [jkj btcjv vt.dctekfl7 sfdbc sfdfl
buh&yj sfdbcb &fkbc ufcdkf lf vj,heylf [fk[bcrty lf brbs[f5 dby itt[j cfvjctkcf xtvcf0
#!8 [jkj vjofatt,vf es[htc5 /[tlfd7 hfvtse [fk[b ptl ufo.lt,f7 [jkj ity fv,j,5
dby itvt[j vt0
#@8 lf vbvjb[tlf7 hjv tyf[f dby uffrtsf tc8
##8 [jkj ltlfrfwb bub7 itibyt,ekb lf
frfyrfkt,ekb7 bwjlf hf hfw lftvfhsf7 vbdblf lf lftv[j obyfit vbccf lf es[hf .dtkfathb cbvfhskt8
#$8 [jkj btcjv es[hf5 fcekj= cfhoveyjt,fvfy ityvfy ufw[jyf ity7 oflb iby vidblj,bs lf b.fd vjhxtybkb ityb ctybcfufy8
#%8 lf dbsfhwf bub fvfc te,yt,jlf7 vjdblyty cbyfujubcf vsfdhbcfyb lf es[htc5
fcekb ityb fqtchekf7 hfnjvqf foe[t,j
vj&qdfhc0
#^8 [jkj btcjv dbsfhwf ufbujyf cbn.dfyb tct7 hjvtkcfw te,yt,jlyty7 es[hf cbyfujubcf vsfdfhcf5 ye utibybf7 fhfvtl uofvltc
v[jkjl=
#*8 lf fhfdby ufb.jkbf sfy ufhlf gtnhtcb lf bfrj,bcf lf bjfytcb 2 bfrj,bc &vbcf8
#(8 lf vjdblf cf[kcf vfc cbyfujubcf vsfdhbcfcf lf yf[f iajsb lf nbhbkb lf qfqflbcb lblb8
#)8 lf itdblf lf es[hf vfs5 gfnfhf tut
fhf vjvrdlfh fhc7 fhfvtl c&byfdc8
$_8 bcbyb rb lfcwbyjlyty vfc8 [jkj vfy
ufvj.fhf .dtkfyb7 lf vbb.dfyf ltlf lf vfvf
,fdidbcf lf vjofatyb sdbcyb7 cflfw tcdtyf
vrdlfhb ,fdidb8
$!8 lf fbqj ,fdidbc [tkb lf es[hf vfc5
nfkbsf revb= hjvtkbw bsfhuvyt,f5 ity ute,yt,b ujujyfd7 fqltmb=
$@8 lf vt.dctekfl fqluf ujuj lf lfbo.j
cbfhekb7 hfvtse bmyt,jlf sjhvtnb okbcf8
[jkj vyf[dtkyb fvbcf ufywdbahlyty ahbfl8
$#8 lf fvwyj vfs hfsf fhfdbc uftuj fv,fdb
tct lf e,h&fyf7 hfsf vbtwfs cfzvtkb vbcsdbc8
ufuh'tkt,f bmyt,f
!8 hecek lf f[fk mfhsek sfhuvfyt,ib fm tvfnt,f 3lf c[df uekbcsmvfyb48
@8 ,jkj tc obyflflt,f flbibc js[sfdib fhff8
3
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
iyo da ara iyo ra (zRaprad gaugonari zRaprebic Tavidan zRaprebiviT iwyebodnen), iyo erTi mewisqvile. hyavda coli. soflidan moSorebiT, wisqvilSi, cxovrobdnen. ar
hyavdaT Svili da, raRa Tqma unda,
javriT aRar iyvnen. evedrebodnen
RmerTs da xats, erTaderTi Svili
mainc mogvecio. rogorc zRaprebSia,
usmina RmerTma. magram es rogor
moxda: roca dasafqvavi dafqves da
mewisqvile gavida Rarze miSvebuli
wylis Casaketad, xedavs, ras xedavs!..
ager motivtivebs wiTeli, wiTeli
vaSli. vaSli ki unaxavs mewisqviles, magram amnairi - araferi. mewisqvile rom Rormucela yofiliyo
da marto SeeWama, ar vici, ra moxdeboda, an - fulis moyvaruli da gaeyida, ra Tqma unda, vinc SeiZenda, ufliswuli, albaT, imas SeeZineboda.
gauyo cols (Suaze gaWrili vaSli,
mogexsenebaT, erTmaneTs hgavs). miT
umetes, vaSli mTlianad cecxliviT
wiTeli iyo da xelisgulze dadebuli cols miutana - airCieo. coli
ecada ufro momcro aeRo, magram vaSli zustad tolad iyo garwyuli.
gavida cxra Tve da swored aq
moxda zRaparSi gaugonari ambavi mewisqvilis cols ufliswuli SeeZina. axla, saidan mixvdnen amas. mewisqvile Savgvremani kaci iyo, warbebgafanCuli, kitriviT cxviri hqonda,
jagariviT wver-ulvaSi, jamebiviT yurebi, niCabiviT xelebi...
cols: xeSeSi Savi Tma, badrijaniviT cxviri, daSaSruli xelebi da am
sikeTesTan erTad, koWlic iyo.
ufliswuli daibada... ra daibada!..
cisferi, cisferi firuzi Tvalebi, xuWuWa bajaRlo oqros Tma, marwyviviT aRuebuli saxe, iRimeba mze icinis... zRaprad gaugonari ufliswulia.
mewisqviles mamamisis saxeli undoda daerqmia, magram raRa eqna da
isev mzeWabuki daarqva. dabadebisTanave raRac ZonZebSi da jvaloebSi
Seaxvies. Seaxvies da es konkebi da
Zvelmanebi diba-atlasad iqca! tomara, dakerebul-dabujuli tomara sirmiT naqsovad. Casvam datyleJil,
daJangul taStSi da oqrod iqceva.
magram zRaparSi gaugonari ram xdeba:
rogorc ki moacileb, ZonZi ZonZia.
daban, Caawven akvanSi, akvani iqceva
oqrod. moixedav da taSti is oxeri da mudregia, rac iyo.
mewisqvile sagonebelSi Cavarda.
is tomara da taSti mosirmulad da
oqromkedad rom rCebodes, kidev ho,
magram bavSvs sul xelSi xom ar
eWireba tomrebi da taStebi, xvimirebi da dolabebio. arada, oqros
taSti kidev jandabas, magram oqros
dolabi veraferi Svilia. dasafqvavad ar varga da dolabi sxva risi
maqnisia. arada, oqrod rom darCes,
aTi aTas dolabs iyidis, magram aiRebs xels da qvaa.
wamoizarda, saxeze samoTxis vardi uyvavis. icinis - mze ibadreba icinis. tiris - margalitebi scviva,
magram moswydeba TvalTagan da cremlia. Caexuteba dedas es cxvirbuka,
mewisqvilis koWli coli dedofalia. gadmoxedavs zviadad mewisqviles - miwaSi upirebs CaZvrenas. mamas Caujdeba kalTaSi, mama aRzevdeba
mefed - qveynis mpyrobelia, mewisqvilis jojo cols gauyadrebs
Tavs?! arada, bavSvi, sanam pataraa, an
dedasTanaa da an mamasTan. xan erTia
mefe da xan meore - dedofali, erTmaneTi TvaliT ar daenaxvebaT. kidev kargi, wisqvili soflidan Sors
iyo, soflis bavSvebi axlomaxlo ar
Candnen, Torem es mzeTunaxavi ufliswuli rom titlikana, murian gogo-biWebSi gaereoda, ar vici, ra moxdeboda. raki mewisqviles am Zeluri wisqvilis meti araferi ebada,
cal mxares, kedelze, patara oTaxi
hqonda mixuxulavebuli da biWi xSirad iq an martodmarto TamaSobda,
an eZina. ded-mama ki wisqvilis grutunSi cecxlispiras isxda da dana
kbils ar uxsnidaT: ra vuyoT, rom
wamoizrdeba, an Cven rom aRar viqnebiT, ra eSvelebao. arada, rogor ginda sofel-qveyanas daumalo kacisSvili. ar daumalav da ase uzRaprulesi ufliswuli rom gauSva, mewisqviles vin dagiyenebs, wamoavleben xels da mefesTan gaaqaneben. me-
rakeboda da rogor eqna, rom isari
esrola! arada, mamis sityvasac ver
gadavidoda. Svlebic xedavdnen, rom
maT es umSvenieresi arseba ar erCoda da roca is tyeSi midioda, buCqebidan da xis Zirebidan ucqerodnen, uxarodaT...
dainaxa mzeWabukma Sveli, gadmoiRo mSvil-isari, mozida, magram Sveli dgas orad gayofili xis ZirSi
da uqceris, arc ufrTxis da arc
araferi, TvalebSi Semoscqeris aRtacebuli. rogor ginda, rom esrolo da Cauqro naTeli! arada, mamasac
ra uTxras, isedac verafers exmareba, rasac xels mokidebs, oqrod iqceva da wisqvilSi oqro vis ra
jandabad unda!
daxuWa ufliswulma Tvalebi da
otia
ioseliani
fes isedac Tormeti ufliswuli
hyavs, erTmaneTs xocaven - taxti
ara me da ara meo. es rom iq dainaxon, maSinve Tavs mohkveTen, es mecamete goWi viRaao. amis garda, mewisqviles mewisqvile Svili, wisqvilis memkvidre unda da ara taxtis.
exvewebian RmerTs da xats, ki, didi madloblebi varT, rom Svili gvargune, magram gviqeni sikeTe da barem
gagvimewisqvileo. RmerTs gaCenamde
Tu SeuZlia raime, Torem rom gaCndeba, mere im dalocvilsac uWirs
Tavisi gaCenilis gadakeTeba. magaliTad, raRaca SeeSleba im kurTxeuls, gaaCens kuzians da mere samaris
meti veraferi gaasworebs.
arada, izrdeba da izrdeba ufliswuli, ciskris varskvlavs abnelebs, alionze wisqvilis gverdze
moxuxulavebulidan rom gamoixedavs.
mewisqviles ciskris varskvlavi saaTis magivrobas uwevs da sulac ar
unda misi Svili abnelebdes. arc is
unda, misi coli dedoflobdes da
Tvalebi abrialos. arc TviTon mefis gulzviadoba sWirdes da wisqvilze da saqmeze guli aiyaros an
cols oqros kverTxiT Tavi gauxeTqos. nanatr Svils rogor moiZuleb, Torem usaSvelo aqvs gaCenili. ager, Teqvsmeti wlis kacisSvils
damwyvdeuls rogor iyolieb da axlos aravis waakareb?
icocxle, maSin uRrani tyeebi bev-
4
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
ri iyo da ifiqres, iqneb usierSi
inadiros, mefeebs da uflis-wulebs
nadiroba uyvarT, nanadirevis SeWamandi mainc gveqnebao. gaukeTa mamam
mSvild-isari. cxeni ar hyavda, magram
ra eCqareba, fexiT iaros, dRe aq
aravin dainaxos, gvian RamiT dabrundeso da gauSva. aswavla, saiT unda wasuliyo da enadira. aqeT, soflebisken
aramc da aramc ar unda gaevlo.
pirvel dRes veraferi, xelcarieli dabrunda. meore dRes kurdReli moekla da mewisqviles da mis
cols mSvenieri vaxSami ergoT. mesame dRes arCvis mwvadebi SeaSiSxines, meoTxe dRes - irmis, mere da
mere gareuli Roris sukebi da jixvis beWi...
ara uSavs, aewyo saqme, modis nanadirevi, mindis puri da mWadi aqvs,
moiTqva suli ded-mamam.
es yvelaferi kargi, magram mewisqviles akvirvebs, rom mis Svils
arc erTxel nanadirevi Sveli ar
moutania. arada, Svlis mwvadi moenatra. Sveli zogjer wisqvilidanac ki daunaxavs tyispirze. jixvi
sadRac mwvervalebSi iyo, mis Svils
isic ki mohqonda da Sveli - ara da
ara. erT dRes daabara - dRes Svlis
nanadirevi Tu ar vWame, pirs arafers davakarebo. mzeWabuki iseTi
biWi ar iyo, mamisTvis eTqva, Tu ar
SeWam, RmerTma nuraferi gaWamoso.
wavida, magram gulSemoyrili.
Svlebs igi yoveldRe naxulobda,
maSin mis meti ra iyo, magram ise
moxibluli iyo, daias eZaxda, elapa-
xelakankalebulma esrola. esrola
da iseTi kvnesa moesma, kakali guli
Cavarda. gaaxila Tvali: daWrili Sveli sam fexze mixtis da midis. gamoekida, magram isev isris sasrolad
veRar gaimeta da ifiqra - iqneba
sisxlisgan daicalos da mokvdes, mere
daRamebulSi waviReb, rom magis Ria
Tvalebi ar davinaxoo. magram Sveli
mikvnesis da midis...
iares, iares, mzeWabukma arc ki icis,
saiT midian da ager, tye gaTavda, mindoria. mindvris TavSi Zveli, CaTelili Robea da Robis SigniT - isliT daxuruli facxa. miaSura sabralo Svelma, Robes gadaevlo, erTi
kidev amoigmina da daeca. maSinve gaiRo facxis kari da gogona gamovarda. Robis ZirSi Cakecili Sveli
rom dainaxa, loyebze xeli Semoikra
da aqeTac daaCnda oTxi TiTi, iqiTaca. mivarda atirebuli, Caikra gulSi, Camoifxriwa isedac sakerebeldadebul kabaze oTxi TiTis sifarTe naxevi da Wriloba Seuxvia.
- ratom xelebi ar gauxmeba, vinc
es Caidinao! - gadairia sawyali.
ver vityvi, gogo zRapruli silamazis iyo Tu ara, magram ufliswuls gogo TvaliT ar enaxa da
qali xom yvela TavisTavad lamazia.
moixeda Tvalcremlianma gogonam, ras
xedavs: ager, Robes ufliswuli ar
mosdgomia! icocxle, dafrTxa sawyali da gaqceva daapira, magram verc
Sveli miatova, - daklaven da SeWameno. davarda sabralo muxlebze da
undoda Wvintian, movarayebul wa-
Rebze moxveoda mzeWabuks, magram maT
Soris Robe iyo da Seevedra:
- oboli var, udedmamo, euli, Svlebi arian Cemi da-Zmebi, Cemi sixaruli
da TvalisCini, nu wamarTmev naTels,
isedac uimedos nu gamapartaxebo.
- arao, - atirda mzeWabuki, - mamac
rom gavanawyeno, ubatonod xmis gamcemi ara varo.
xedavs gogona, ufliswulis TvalTagan margalitebi mogoravs. ufliswuli rom iyo, eWvi ar epareboda,
magram Tu TvalTagan margalitebs
afrqvevda, es ar icoda da SiSiT
ukan daixia.
- nu waxval, erTxans SenTvis mayurebineo, - Seexvewa ufliswuli.
gogos Sercxva da loyaze xelis
Semonakravi isev auwiTlda. arada,
ise fermkrTali da galeuli iyo.
uyura, uyura ufliswulma da Tvali rom verafriT moaSora, TviTonac ar icoda, ra sTxova. raRaca amoiluRluRa da mere, gogonam rom loyaze isev xeli Semoikra da iuara ufliswulis coloba ki ara, CemisTana gaWirvebuls mewiqvilis da meRoris Svilic ar miTxovso, - maSin
mixvda, colad gamomyevio, Sexvewnia.
- mewisqvilis Svili var, ra ufliswuli, ris ufliswuli... - ufica da umtkica, magram gogona mTlad
gadairia:
- tyuils da flidobas, ufliswuli rom ufliswulia, imasac ar
vapatieb da Tu ginda, axlave CamomaxrCon, Seni xmis gamcemi ara varo!
- daavlo xeli daWril Svels, aixuta gulze, Sevida facxaSi da kari
miixura.
darCa ufliswuli Tvalatirebuli.
dabrunda SuaRameze wisqvilSi.
arc nanadirevi, aRarc kaci... adamianisferi ar adevs, saxeze rom samoTxis vardi efina. Tqveni mteria, daizafra ded-mama! ra ginda rom qna,
urtyi Tavi kedels, pirze mze rom
ucinoda, Savi margalitis cremlebi
Camostiris.
aba, dRes, aba, xval, am kviraSi, im
kviraSi... gamouloces, uwamles, efernen, ebodiSnen; araferi getkinaT, midis kacisSvili xelidan. dedam ki
amoikvnesa, iqneba mkurnali mogveyvanao, magram mamam: jer erTi, magaTi
morCenili avadmyofi sad ginaxavs
da, amis garda, rom gaigeben, ufliswulia, daviRupebiT, wagvarTmeven da
Tavs moWriano.
atirdnen sawylebi, wisqvilis qveS
gamdinar wyals erTvis maTi cremlebi.
mzeWabukma didi xvewna-mudaris Semdeg, rogorc iqna, amoikvnesa: ase da
ase, daWrili Svlis kvals rom gavyevi, tyispira qoxTan gogo davinaxe
da misi siyvaruliT vkvdebio.
- maincdamainc Svlis mwvadi rom
moindome, Sen dagvRupeo! - eca coli qmars.
- va, Se kacoo! - amoiTqva suli
otia
ioseliani
mewisqvilem, - is gogo vici, mamamisic Cemi kargi megobari iyo da dedamisic maxsovs, axlave moggvri, araferi idardoo.
maSinve gaiqca sofelSi, miadga im
oblis qoxs. ager, Svels Sexorcebia Wriloba da iseTs dakuntruSebs, Seni mowonebuli. gogonac gamoegeba mamis megobars. ise gauxarda,
TiTqos mSoblebi gacocxlebodes.
mikiTxva-mokiTxva, aqeTur-iqiTuri da,
bolos, stumari gamoutyda: rZlad
unda wagiyvanoo. atirda gogo sixaruliT, Sen mamaCems ZmasaviT uyvardi,
rZlad ki ara, mosamsaxured wamogyvebi, Seni Svili, jojoc rom iyos,
Tavze ufro meyvarebao.
- axlave unda wamomyve, nanatri
vaJi xelSi gvakvdebao.
- ki batono, magram me romeli
mkurnali var? - gaukvirda obols.
gogo qonebiT iyo Raribi, Torem WkuiT ki ara. wayoliT mainc wahyva; aba,
mamistola kacs rogor gaawbilebda.
mividnen, gadairia sixaruliT mewisqvilis coli, fexebSi Cauvarda
- Svili gadamirCineo. Seiyvanes xuxulaSi. xedavs gogo, ras xedavs: diba-atlasSi wevs Camomdnari ufliswuli da misi danaxvisTanave feri
daubrunda, gaeRima - mze icinis. ra
Tqma unda, icno mzeWabuki. maSinve
dafrTxa da ukan gavarda. Tqveni Svili maCveneT, romeli mefis qaliSvili me var, zRaprul mefiswuls rom
warmidgineTo.
- esaa Cveni Svilio, - egonaT gaaxarebdnen: ra bednierebas gaRirseT,
amisTana saqmro gvyavs SenTviso.
- mamaCemis da dedaCemis toli
xarT, magram tyuils da flidobas
verc Tqven gapatiebTo, - dahkra fexi da saxlSi gaiqca.
raRas Svrebi axla! im Ramesve
saidumlod eaxla ded-mama. ufices,
umtkices, Cveni Svilia, meti aravin
gagvaCnia, Sen iqnebi Cveni mxsneli,
Cveni gadamrCeneli, Sens Wirs miwaze ar davagdebTo. magram gogonam
arc ki mousmina. mewisqvilis Svili
mewisqvilis Svili unda iyos, Tqven
viRac ufliswuli SemoixizneT, mag
aramzadas qali mondomebia da unda
xasad damisvaso! - qva aagdo da Tavi
SeuSvira, - wavides da xasebi da
meZavebi sasaxleSi moikiTxoso. me
patiosani mewisqvilis, meRoris da
mejogis coloba mirCevnia gaTaxsirebuli mefiswulebis nacnobobaso.
- ki, magram zRaparSi mainc ar gagigonia, abesalomma rom eTeri SeirTo? - hkiTxes mzeWabukis gamwarebulma mSoblebma.
- rom gamigonia da vici, amitom
vambob. is abesalomi iyo: vis gindaT
qali eTerio, rom gamoacxada da murmans miugdo. me mefis karze saTamaSo burTi ara var! - gaasavsava xelebi obolma.
wamovidnen mewisqvile da misi coli daSamaTebulebi da Svils uloces da uCiCines: rad ginda marTlac
es oboli da partaxi, Sen TviT mefis qaliSvilic wamogyveba, Senc bednieri iqnebi da Cvenc suls moviTqvamTo. magram mzeWabuks uyvars is
gogo da ukiTxe mgels saxareba, ayare kedels cercvi. midis isev uar
da uar... eclebaT mSoblebs xelidan erTaderTi TvalisCini.
pirdapir zRaprad gaugonari ambavi xdeba - ufliswuli oboli glexis gogosTvis suls levs da gogos dauJinia: mewisqvile, meRore da
mejoge mirCevniao.
arada, mzeWabuki dadna da dailia,
sul gauSra is keTilSobiluri cisferi sisxli, dRes-xval suls dalevs. moTqvams ded-mama, godebs, maRla RmerTs ar ayenebs, miwaze - su-
liers da usulos.
im Rames ufliswuli ver gaaRwevda, wyal-wyal saeSmakod da samamaZaRlod eSmaki rom ar atexiliyo.
raRaca eSmakad wisqvilis qveSac Seixeda, gasarTobs da samaRvalakos
eZebda (Tumca, eSmaki saeSmakos da
saTvalseiros rodis ar eZebs).
borbalze miSvebuli wyali rom dainaxa, gauxarda da gadaixarxara: modi,
am Rarze Camovsrialdebi, mere firfitebze Sevxtebi da karuseliviT
matrialebso. asec qna, ra Tqma unda.
mosrialebs RarSi, Sexteba firfitebze, trialebs, trialebs, xiTxiTebs, kvdeba siciliT. Tavbru daexva, imdeni ibzriala da icelqa. is
iyo, wasvlas apirebda, rom iseTi sabralo kvnesa moesma, eSmaksac ki guli Caswyvita. mihyva kvnesa-godebis
xmas da SeZvra wisqvilSi.
damxobilan mewisqvile da mis coli, Tavs erTmaneTs axlian. eSmaks
col-qmris erTmaneTze Tavis rtymisa
da vaebis meti ra unaxavs, magram
kvnesa, sadRac, kedlis iqidan ismis.
pirdapir kedelSi gaZvra, saxuravze
rom ar amZvraliyo da dro ar daekarga. xedavs, ras xedavs - momakvdavi ufliswulia, ConCxad qceuli, mosirmul bumbulSi gamdnari. eSmaksac
ki ZmasaviT Seebrala.
- vai, Se ubeduroo! - atirda.
- miSvele, vkvdebio! - amoigmina
mzeWabukma. eSmaki iyo Tu angelozi,
amis garCevis Tavi sad hqonda.
- me eSmaki var, Se SavdRiano, rom
raime giSvelo, suli unda momceo, Sewuxda sawyali.
- gqondes, ra jandabad minda, xom
xedav, mainc mxdebao.
- miTxari, ras iTxov, male qeni,
Torem sacaa alionic dahkravs da
suli gagZvrebao.
- mewisqviled... mewisqviled maqcie, meti Seni araferi minda.
gadairia eSmaki, adam da evadan icnobda adamians, icoda, ra kruli da
gaumaZRaria kacis guli da ufliswuls rom mewisqvileoba moendomebinos da amaSi sulic ar daeSurebinos, eSmakis maxsovrobis patrons
msgavsi ram zRaparSic ar gaegona.
- Se kaco, magas ra unda, me megona,
mamaSenis da dedaSenis gamefebas da
gadedoflebas mTxovdi... - erTi gadasaxa ukuRma pirjvari da ZonZebad
ar iqca es Seni bumbul-diba-atlasi?! da ar gaaxila Tvalebi am Senma
sulTmobrZavma ufliswulma?! magram sadRaa ufliswuli! cxviri aqvs
beberi badrijaniviT, yurebi TefSebiviT gauxda, Tma - jagariviT, kani
daeSaSra da dauskda, autyda qeqva,
afurTxebs da Rrialebs wisqviliviT. wamoxta loginidan. daxtis da
daZunZulebs, buqnavs sixaruliT,
mTlad aamtuta iqauroba. gadaexvia
eSmaks, kocnis, mTlad dadorbla sawyali: unda miSvelo, am SabaTs qorwilSi unda mewvioo. wisqvilidan
mSoblebi gamocvivdnen. damfrTxalma satanam cviTa Tavi kedelSi da
wyalSi gadaeSva.
xedavs ded-mama, ras xedavs! ager,
viRaca daTviviT daZunZulebs, gaxarebuli Rrialebs, aRarc maTi ufliswuli Svilia da aRar misi samefo logini.
- vina xar, kaco, Sen! - Sehkivles
erTxmad.
- me var Tqveni Svili mzeWabuki!
- mzeWabuki ki ara, viRac oxeri
xar, amisTana gonji arc gvinaxavso.
- rac Tqven xarT, isa varo! iZaxis gaxarebuli, cas xeli uwvdeba, - aba, dedaCemo, mamaCems Sexede da
mere me Semomxedeo!
Sexeda dedam pirwavardnili axalgazrda mewisqvilea.
- aba, mama, dedas Sexede da mere me
Semomxede!
Sexeda mamam - qali rom iyos, pirwavardnili mewisqvilis qaliSvili
iqneboda.
erTi dawyveta ki daswydaT guli, rac
unda iyos, ufliswuli Svilis magivrad
xronCi mewisqvile SerCaT xelSi.
is-is iyo, inaTa kidec. gavardnen
coli da qmari da obol gogos axares: ufliswuli gavistumreT, axla
Cvens Svils unda SegrToTo.
- ki magram, maSin rom TvaliT ar
maCveneT da ar vicnob, ase, vinc xels
damiqnevs, yvelas rom gavyolodi,
Tqveni rZloba ar momixerxdeboda.
ra vici, Cemze lamazi rom iyos, zevidan cqeras ver avitan, jer unda
manaxoTo.
- ra naxva unda, Cven Segvxede, gaWrili vaSliviT Cveni ali da kvaliao.
- Tu asea, ki batono, Tqven dedmama da me Svilio.
wamoiyvanes. Tu raime gaaCndaT, gaiZvres tyavi da qorwilSi mTeli
sofeli dapatiJes, visac maTTan safqvavi dahqonda. xelcarieli aravin
mosula, visac ra gaaCnda, mouloces:
Sinnaqsovi xami da daraia, ZuZunawyveti batkani, mecamete goWi, fexmotexili wiwila... erT Rarib naTesavs, Zukna ZaRlis meti rom araferi gaaCnda, uniSno, urwyvi Savi brma
lekvi mouyvana.
qorwils eSmakic ar dahklebia.
rom dainaxa, yvela gaWirvebuls raRaca mohqonda da uZRvnida, Sercxva.
goWi da qaTami im mudregs ar hyavda
da xamsa da daraias is ar qsovda.
raRa eqna, mzeWabukis suli hqonda,
aiRo da miuloca: mewisqvile rom
yofiliyo da mefiswuloba eTxova,
kidev ho, ufliswuli iyo, mewisqvileoba miveci da sindisis qveS ra
sasyideli mekuTvnodao.
axla, erTkviriani da erTTviani
qorwili ar hqoniaT, magram dilamde
gvarianad moilxines. eSmakic ki daTvra da mReroda:
qali mogvyavs naTelio,
mogvinaTeT sanTelio!
arada, sifxizleSi sanTlis da cecxlis TofiviT eSinoda, magram gadaWinWylebuli mayari ras ityvis da
ras imRerebs, Sen gaigeb?
iyvnen da cxovrobdnen bednierad.
5
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
zRaprad gaugonari ram moxda ZaRli da mgeli damegobrdnen. damegobrdnen da ise Seiyvares erTmaneTi, ZaRli mglis Wirs miwaze ar
agdebda. mgels ZaRli TvalSi rom
Cavardnoda, TaTs ar amoisvamda.
mglis siamovneba, mogexsenebaT, msuqani, dumiani cxvaria, ZaRlisa - patronis erTguleba da faris mwyemsva-darajoba.
axla, ra gamovida: Tu mglis megobari xar, faras rom moadgeba, ukeTesi cxvari unda aurCio. Tu patronTan ar ginda pirSavad darCe, TvalmouxuWavad unda idarajo, rom faras udReuri, koWli batkanic ar
daakldes.
ras apireb?
patroni patronia, vinc gazarda
da vinc Tavze xels usvams, aWmevs,
asmevs da sibereSi unda Seinaxos.
magram megobaric xom megobaria, misTvis uCinari unda gaaCino. ager ki
amodena fara dagidis da madaaSlili mglisTvis verafers imeteb?..
Tqveni mteria, ZaRli sagonebelSi Cavarda! yefs, Rmuis, ymuis, Rame
Zili ara aqvs da dRe mosveneba, magram ramdenic ginda, imdeni iTavceme,
WeSmariteba erTia: mgels cxvari unda,
patrons - erTguleba da fara.
bolos da bolos, ZaRlma esRa
iRona: modi, naxevrad viSimSileb,
mgels lukmas gavuyof, iqneb cxvris
Wamas Tavi daanebos da ise vimegobroT, patrons ar maRalatebinoso.
asec qna. Tavisi wili puris natexi da gaxruli Zvlebi gayo da
naxevari bunagSi miurbenina (raRa
Tqma unda, megobris adgilsamyofeli
icoda).
mgelma Tavi sevdianad gadaaqnia:
Sengan amas movelodio?! ra saTqmelia, ZRvens piri ar daakara.
Sewuxda ZaRli, awkavwkavda:
- vici, rasac moelodi, magram patrons ra vuTxra? cxvari daTvlili
hyavs da erTic rom daakldes, mixvdeba. amis garda, raRa ZaRli viqnebi,
Tu viorguleo!
- daTvlili rom hyavs, amitom minda
megobari, Torem cxvari da Txa tyeSi rom umwyemsuri eyaros, umadoba
ki ar mWirs. an, ggonia, muxli ar
merCis, an kbili ar miWris?
- ho, vici... rogor ar vici, magram
Ralati rom ar SemiZlia...
- uRalato rom xar da erTguleba ici, amitom varT megobrebi, orpiri da orguli megobari gagonila!
- hoda, ra vqna, ra wyalSi Cavvarde? a, amis meti araferi gamaCnia, es
puris natexi da gaxruli Zvlebia,
Tu ginda, xval pirs ar davakareb da
mTlad Seni iyos.
- ras ambob! me Sen lukmas wagarTmev da yelSi gadamiva?! Tu megobrebi varT, megobrebi viyoT!
- meti rom araferi SemiZlia, ra
otia
ioseliani
vqna, TavSi ra qva vice, riT gierTgulo?..
- saqmiT, Cemo Zmao keTilo, saqmiT.
laparakiT amovsebuli stomaqi vis
gaugia!
- esec vici, magram veraferi movifiqre ise gagaZRo, patrons araferi
davaklo.
- Sen yvelasTan erTguli ginda,
rom darCe...
- amqveynad amis meti araferi minda!
mgeli dafiqrda, dafiqrda da Tqva:
- maSin... cxvars me movitaceb...
- magram, me rom moviyruo da Tvali movxuWo, es xom patronis orgulobaa!
- ara, Sen nurc moiyrueb da nurc
Tvals daxuWav.
- maSin, ra gamova. nadavls ver
gamogatan da erTmaneTs daverioT?
- Seni movaleoba xom sifxizlea?
- Tvalze rulwaukarebeli.
- hoda, vin geubneba, iZine da ixvrineo. iyefe, iRrine, igniase, aqeT
eci, iqiT eci da patroni dainaxavs,
rom erTguli xar. Tumca, es xom
asecaa. magram sisxls nurc me gamaden... ase rom, orive Cven-Cven saqmes
gavakeTebT.
- magram cxvari!.. - daibna ZaRli.
- axla, Cemo keTilo, Tu cxvrisa
da Txis erTgulebasac apireb, maSin
ra mogaxseno...
- ara, cxvarsa da Txas ras daveZeb,
magram megobrisa da patronis erTguli rom var...
6
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- hoda, aseTic darCi.
- ki, magram ase ar moxerxdeba...
- maSin ukeTesi Sen miTxari da
mogismen, sibrZne mxolod is ki ar
mgonia, rasac me vlaparakob...
- me... es iyo... lukma gagiyavi, rac
gamaCnia, Senic iyos-meTqi.
- ki, magram mec xom vici megobrobis fasi da lukma wagarTva?! amitomacaa, Sengan arc patronis orgulobas moviTxov... arc imas, ar iyefo, dayruvde da dabrmavde-meTqi...
- magram, cxvari?..
- patrons, Sen ambob, rom cxvari
da Txa daTvlili hyavs?
- kakal-kakal...
- maSin, saTvalavSi rom ar daakldes... raRas izams?..
- ubatonod xmas ar gamcems.
- jani gavardes, SenTvis cxvarzec uars vityvi.
- ras meubnebi! - gauxarda ZaRls.
- saTvalavi saTvalavad darCes...
Senc ramdenic ginda, imdeni iyefe da
igniase... me faraSi Semoviparebi,cxvars
dumas movaWam da Cems gzaze waval.
- udumo cxvari?!
- axla, Cemo keTilo, patronis
erTguleba ki, magram Tu Cems Ralats fiqrob, barem isic miTxari!
- ara, RmerTma damifaros!.. - aymuvlda ZaRli.
- hoda, `zogi cxvrisken, zogi
mglisken”-o, ar gagigonia?
- rogor ara.
- aba, Cemzec ifiqre, bolos da
bolos, megobrebi varT Tu mtrebi?
- megobrebi... Zmebi...
- ara aqvs Txas duma, magram Seni
orgulobis bralia? nurc cxvars
eqneba, daiqca qveyana?
- ho, duma, TiTqos... arc Zroxasa
aqvs da arc saxedars...
- hoda, axla, magic Tu Sen daibrale da patronis Ralatad CaTvale...
- albaT... cxvris mTlad SeWmas
ase jobs...
- ra Tqma unda, jobs.
- cxvari udumodac cxvari iqneba?..
- cxvari cxvari iqneba da roca
saTvalavSi ar daakldeba, meti marTla da marTla, ra jandaba unda!..
gadawyda. amis Semdeg mgeli faraSi luskum bnelSi SemoZvreboda da
daraji atexda yefa-gniass. xan aRma
garboda, xan daRma. mgeli moaglejda
cxvars dumas da gaswevda. iRviZebda
patroni, dauqsevda ZaRls, magram ra
daqseva undoda, isedac cofs yrida
piridan. gadaTvlida bnelSi TeTr
cxvrebs da batkanic rom ar aklda,
erTgul megobars Seaqezebda, Tavze
xels gadausvamda da isev dasaZineblad miwveboda.
diliT farexis kars gauRebda faras, mindorSi gauSvebda da ukan ZaRli aedevneboda. dumamoWmuli, daSinebuli cxvrebi - mgeli kidev Tavs
ar dagvesxaso - faris SuagulSi
imalebodnen.
dRe dRes misdevda, Rame - Rames.
ZaRli marTlac didi gulmodginebiT udga faras. magram, erT mSvenier
dRes, saTvalavSi ki, magram faraSi
erTi dumiani cxvaric aRar darCa.
daiwyo sisxlisgan daclilma pirutyvma cvena. gakeTda mglis saqme, xevSi
gadayril mZors gemoze daaZRa.
magram mwyemsi gadairia da dauSina
darajs kombali. dauSina da dauSina,
tvini amouduRa. cocxal-mkvdarma
ZaRlma Zlivs gaaswro.
ra eqna ubedurs, sad wasuliyo
da Zmadnafic mgels miadga: ase da
asea Cemi saqmeo.
mgelma Zalian iwuxa: ra vqna, megobris moRalates RmerTma uRalatos,
me rac SemeZlo, Seni gulisTvis pirSi mWle xorci ar Camidevs, momkla,
guli momimsuya qoniani dumis Wamam...
Sens patrons daabrale, rom amdeni
erTguleba wyalSi Cagiyarao.
gamobrunda ZaRli, mixvda, mglisTvis rom zedmeti iyo. patronis
Tvalsawierze xom ver gaiWaWanebda
da ver gaiWaWanebda. iwanwala sawyalma, iZunZula, xan aRma auyva, xan
daRma, arc saWmeli, arc sasmeli, arc
bina-TavSesafari. waxda, gaZvaltyavda, daqecianda da mokvda.
arada, simarTle unda iTqvas, Ralati gulSi arasodes debia da mudam Tavdadebuli iyo. zRaprad gaugonari ambavia, erTguleba kacs ar
dafasebodes da orguliviT uTvistomod CaZaRlebuliyos.
maSin...
magram... imitom xom ara, rom ZaRlisa da mglis megobroba ar xerxdeba?
Tu mglisa da ZaRlis megobroba
Ralats udris?
Tu Seni patronis mteri Seni mtericaa?
ymawvilebo, nu geCqarebaT, gaxdeT
didebi. nu imatebT xelovnurad
wlebs da nu iswrafviT, male CaebaT
am qveynis oromtrialSi. isedac swrafad garbian wlebi da miaqvT Cveni
awmyo; sadRac, Tavis ukidegano kidobanSi malaven warsulis ganZad.
male CagiTrevT cxovreba mis ferxulSi, SemogaxvevT misTvis Cveul
wess da dagakargvinebT mTel Tqven
samyaros. ocnebiT savse Tvalebs faqtTa da movlenaTa eklebiani qaosi
Seucvlis mzeras, siyvaruliT savse gulebi cxovrebiseuli Wir-varamiT dainisleba da Tqvenc mihyvebiT, vinc rogor SesZlebT, cxovrebiseul dinebas.
ambavi, romelsac axla mogiTxrobT,
mxolod Tqven gekuTvniT da kidev
imaT, vinc raRaca saswaulebiT ar
dakarga Tavisi bavSvoba; visac cxovrebam ver Seukveca ocnebis frTebi
da ver daubinda naTeli mzera. aseTebi ki, merwmuneT, Cemo kargebo, erTob
cotaa. mxolod isini da Tqven gaigebT Cem monaTxrobs, radganac es ambavi Tqven samyaroSi moxda. maS, mismineT
da dainaxeT, ocnebiT SeavseT da fiqriT ganamtkiceT. me viwyeb Txrobas.
qalaqi, romelSic moxda es yovelive, gaSliliyo ocnebis erT-erT
patara kunZulze. igi didad arafriT gansxvavdeboda sxva qalaqebisgan. aq, rogorc yvelgan, cxovrobda
Cveulebrivi xalxi. fusfusebdnen,
WianWvelebiviT ireodnen da cxovrobdnen Cveuli adaT-wesebiT. Cveulebrivi quCebi, Cveulebrivi saxlebi, xeivnebi da parkebi, magram cxovrobda am qalaqSi erTi uCveulo
adamiani. erTi SexedviT, igi arafriT gansxvavdeboda sxva moqalaqeTagan. iseve, rogorc sxvebi, dadioda
quCebSi, isvenebda parkebSi. misi saxlic arafriT gansxvavdeboda sxvebisgan - Cveulebriv saxls hgavda,
magram iyo aq erTi oTaxi, uCveulo
da arnaxuli. Tumca ra, am oTaxSi
misi mflobelis garda veravin moxvdeboda da amitomac igi sxvaTaTvis
ar arsebobda. oTaxis kedlebsa da
Werze idumali niSnebi iyo gamoxatuli, romelTa mniSvneloba mxolod saxlis patronma icoda. kuTxeSi didi muxis magidaze alqimiisTvis gankuTvnili xelsawyoebi ewyo, mis gverdiT mdgomi masiuri karada uZvelesi manuskri ptebiT iyo gamotenili. diax, albaT, rogorc mixvdiT, saxlis patroni magiis didostati gaxldaT. mTel qalaqSi aravin
icoda misi asaval-dasavali. mezobelTaTvis igi Suaxnis sandomiani
mamakaci iyo, romlisTvisac mZime viTarebis Jams yovelTvis SeiZleboda
daxmareba geTxova. isic arasodes iSurebda gonivrul rCevas. amitomac ridiT da pativiscemiT epyrobodnen.
radganac mis idumal oTaxSi SevixedeT, modiT, gavicnoT igi. ukve giTxariT, is dauflebuli iyo magiis
mwvervalebs, icnobda Zveli egvi ptisa da saberZneTis qurumTa codnas, indus ioginTa swavlebebs, srulad uflobda materiaze da amJamad
sulis idumalebas swvdeboda. didi
iyo misi codnis Zala. verc erTi
sulieri ver aRudgeboda mis Zlierebas. sabednierod, igi Tavisufali
iyo survilebisgan, didi xania, daeZlia ampartavneba da mxolod WeSmaritebis siRrmeebisken miiltvoda.
amav qalaqSi, mezobel ubanSi, cxovrobda axalgazrda, romelic sul ar
icnobda jadoqars - ase vuwodoT
mas pirobiTad, radganc misi saxelis
warmoTqma, miT umetes ki dawera, did
safrTxesTanaa dakavSirebuli. an ki
ra saWiroa - movixsenioT igi, rogorc jadoqari.
hoda, imas mogaxsenebdiT, girSeli
- ase erqva axalgazrdas, sul ar
icnobda jadoqars. iqneb, quCaSi Sex-
Teimuraz WanturiSvili
jadoqari
anu
zRapari
siyvarulisa
vedria kidec, magram yuradRebas ratom miaqcevda ucnob gamvlels? igi
xom poeti gaxldaT da quCaSi siarulis drosac ki eratos, poeziis
muzas esaubreboda anda Teaze fiqrobda, mis usazRvro, uzomo siyvarulze. Tea marTlac Rirsi iyo am
siyvarulisa - yvelaze wunia adamianic ver upovida nakls. bunebas ganumeorebeli silamaze da naTeli goneba erTad daenaTlebina misTvis. axalgazrdebs uyvardaT erTmaneTi da xarobdnen am siyvaruliT. sul male
maTi qorwilis dRec iyo daniSnuli.
ai, zereled ukve gagacaniT Cveni gmirebi, magram ambavi iseve, rogorc maTi
gacnoba, jer winaa da yvelas mogeliT.
saocari ram aris adamiani. didad
daabijebs dedamiwaze, radgan, sadac
unda iyos, igi samyaros gulia, mas
acocxlebs da asxivosnebs. adamiani
qargavs samyaros sidiades, aRiqvams
da aRqmulis gancdiT sicocxles
aniWebs mas. TiToeuli adamiani xom
ganumeorebeli samyaroa da swored
amaSia, albaT sicocxlis idumaleba.
adamianTa urTierToba samyaroTa Sejaxebaa, Sejaxeba, romelic yovelTvis Tavis kvals tovebs. dadian
adamianebi, fusfuseben, irevian WianWvelebiviT, magram am qaoss hyavs
gamgebeli, ulmobeli da daundobeli, romelic bedad Tu bediswerad
moixsenieba. igi ajaxebs, xlarTavs
samyaroebs erTurTSi da qargavs sicocxlis diad xaliCas.
swored am yovlisSemZle gamgebelma
moisurva erT mSvenier dRes, Seyriliyo sami samyaro, sami bedi, sami arseba.
adriani Semodgomis grili saRamo idga. riJraJidan mofusfuse dRe
binds eloda da daRaluli warsulSi gardasasveneblad emzadeboda. dauRalavi sio xalisiani TamaSiT aclida xeebs CamoyviTlebul
foTlebs, erTxans aTamaSebda uxilav frTebze da tkbeboda maTi farfatiT. axlovdeboda bindi, emzadeboda samyaroze gasamefeblad.
uyvarda jadoqars seirnoba dRis
miwurulSi. im dResac neli nabijiT Cauyva quCas. parkSi misi sayvareli skami, rogorc yovelTvis, carieli eloda. misi Zalac rom ara,
parkSi mainc aravin daxvdeboda SemTxveviTi gamvlelebis garda, radganac sagrZnoblad griloda da xalxic saxlebSi gakrefiliyo. Camojda
skamze, Tvalebi odnav moxuWa da xeTa Srials miugdo yuri. uecrad mis
fexebTan haeris nakadi stveniT datrialda, foToli aitaca, SeaTamaSa,
gaitaca da gamvlel axalgazrdas aakra loyaze. xis kenweroze mokalaTebulma yvavma, albaT, haeris ucnauri moZraobTi Sewuxebulma, orjer
daiCxavla, frTebi gaSala da ukmayofilod datova iqauroba. jadoqrisTvis es niSanic iyo da niSnis damtkicebac. eWvi aRar iyo, bedma aSkarad mianiSna axalgazrdaze, romelic ukve gas-
cdenoda mis skams da gzas ganagrZobda.
jadoqars ar SeeZlo misi gaSveba.
rogorc ukve mixvdiT, is axalgazrda girSeli iyo. nela miabijebda saxlisken da, raRa Tqma unda, Teaze fiqrobda. saocari ramaa siyvaruli, igi atyvevebs adamians da mis
monad aqcevs. aravin icis misi sawyisi. isic Zneli saTqmelia, RmerTma
Seqmna Tu eSmakma, radgan am grZnobiT
aRgznebuli adamiani xan sikeTis diad
taZrebs aSenebs, xanac udides ngrevis Zalad gadaiqceva. axalgazrda
poetisTvis siyvaruli STagonebisa
da ocnebis dauSretel wyarod qceuliyo. axlac misi ocnebiT gatacebuli goneba awyobda momavlis vardisfer gegmebs. man verc ki igrZno,
rogor aekra saxeze foToli, magram
Semdeg fexi raRac uxerxulad daadga, gadaubrunda, tani veRar Seimagra da
miwas daenarcxa. swrafad wamodga, magram adgilidan veRar daZra - ar uSvebda naRrZobi fexi. mxolod axlaRa
SeniSna dasaxmareblad misuli kaci.
ucnobma xeli SeaSvela, uaxloes skamamde miiyvana da masTan erTad Camojda.
eqimad warudga girSels ucnobi.
naRrZobi saxsari ostaturad gauswora da tkivilic umal gayuCda.
erTxans isaubres. moewona jadoqars poeziis cecxlad aRgznebuli
axalgazrda, magram ukvirda, ver gaego, ra kavSiri hqonda masTan, ratom
miuTiTa bedma SemTxveviT gamvlelze. girSeli aRafrTovana ucnobma,
misma Rrma codnam poeziisa. jadoqari ki metyvelebda, mouTxrobda Zvel
poetebze, maT qmnilebebze. man aago
sityvis ZaliT sityvad samyaro, waritaca am samyaroSi ymawvili kaci,
daakargvina droisa da sivrcis SegrZneba, daanaxa erTiani sityvis taZari, romlis miRmac aRaraferi arsebobda. ar uflobda dro am taZarze, aq ar iyos arc sikvdili, arc
ukvdaveba, radganac igi warmoadgenda
yovelis sawyiss. aqedan gamobrwyinebuli naTeba qmnida yovels, masSive brundeboda isev yoveli da mixvda girSeli Tu ratom metyvelebdnen winaswarmetyvelni mxolod
leqsebiT, ras SeRaRadebdnen qurumebi cas himnebiT da Caswvda igi
bibliur sibrZnes sityvis Sesaxeb.
gons rom movida monusxuli axalgazrda, ukve bneloda, aqa-iq cicinaTelebiviT anaTebdnen parkSi farnebi. sagrZnoblad griloda. mis gverdiT ucnobi mkurnali ijda da uRimoda. Tumca
ucnobi ki ara, misTvis xatadqceuli
brZeni, didostati sityvis codnisa.
jadoqarma Tavisi saxli miaswavla da meore dRisTvis mii patiJa.
sixaruliT daTanxmda girSeli - Tu
SeiZleba, megobars moviyvano, moridebulad Sehkadra. wamodgnen, TavTavianT gzas gauyvnen.
dafiqrebuli brundeboda jadoqari saxlSi, cdilobda, amoexsna bedis gamocana. frTaSesxmuli girSeli ki ocnebobda meore dRis gaTenebas, raTa droze moeTxro TeasTvis momxdari.
uRrublo caze TeTr wertilad
gamoCnda mtredi. wertili axlovdeboda da ikveTeboda frinvelad.
ezo-kars ramdenjerme Semoufrina, bolos broweulis xeze Semojda da
mohyva RuRuns. ar eama jadoqars
frinvelis xilva, icoda - misi stumroba kargs arafers moaswavebda. risxviani mzera styorcna frTosans da,
is iyo, daupatiJebuli stumris dasja
daapira, rom WiSkars girSeli da Tea
moadgnen. jadoqari miegeba mosulT,
frinvelma ki dro ixelTa, frTebi
gaSala da faTeraks ganerida.
samkuTxedi Seikra, pirispir idga
sami arseba. sami samyaro Seejaxa, gadaixlarTa da bedisweramac SemarTa
maxvili. gaognebuli brZenkaci Sehyurebda asuls. mzeras grZnoba mihyveboda, solad esoboda da apobda
sal kldes, alRobda yinvadqceul
guls. tanSi gaaJrJola, amuris isriT
dakodils uecriv kipridas almuri
moedo da mTlianad STanTqa. erTxans
idga eldanakravi, bolos TiTqos gons
moego, bageni amoZravdnen da siyvarulis himnad aqcies sityva.
saocari Zala misca gangebam amurs.
misi tkbil-mware isris Sexeba umal
angrevs kacis samyaros, uZluria mis
winaSe ukvdavTa modgmac, viT letas
wyalSesmuli arseba iviwyebs yovels
da xSirad JinaSlils grZnobad qarbuqi bedisweris xaliCas uqsovs.
ar daindo celqma RvTaebam Cveni
brZenkacic, wamierad dabanga misi arseba, waruSala yoveli da arsebobda
am samyaroSi misTvis mxolod ori
suldgmuli - is da asuli. bageTagan gamodRvrili sityvebi agebdnen
taZars, xotbas asxamdnen kerpadqceul qals, fiandazad efinebodnen
asuls ferxTiT.
uecrad jadoqars SegrZnebaSi eklad SeeWra raRaca Zala, win aefara
mis RvTaebas da dabinda TiTqos naTeli. risxvad aenTo jadoqari da,
is iyo, mis mzeras ferflad unda
eqcia vaJi, rom RvTaeba kvlav daesaxa, siyvarulad gadaefara ganwirul
girSels. SekrTa brZenkaci, mis risxvas win aRudga misiv RvTaeba, farad aekra mis moZules, gadaarCina
garduval sasjels, sicocxlec ki
ar daiSura da mere visTvis, Cveulebriv mokvdavisTvis. uaryofili
grZnobis simware Seeria jadoqris
risxvas, gadafara siyvaruli da, is
iyo, miuzRavda sakadris sasjels, rom
girSeli kvlav daesaxa, gadaefara
turfa asuls, win aRudga jadoqris
mzeras. raRac Zalam daubruna goni
jadoqars, dauwynara grZnobiT qarbuqi, daubruna samyaros aRqma. mis
win idga ori arseba - wamierni da
ususurni, magram diadni, radgan maTgan gamosWvioda ganuzomeli Tavdadeba da siyvaruli.
kunZuli, romelzec es ambavi moxda, dResac dacuravs ocnebis okeaneSi. masze isev cxovroben girSeli da Tea. maT SvilTaSvilebs daZinebis win uyvarT zRaprad am ambis
smena. marTalia, ar sjeraT, magram
zRapari aba risi zRaparia, Tu masSi
ar aris simarTlis marcvali. erTic aris, xandaxan qariSxali aazvirTebs okeanes, ca Savi RrublebiT
Seikvreba, avismomaswaveblad daigrgvinebs da elvebi seraven zecas. mosaxleoba ar ufrTxis avdars, sjera,
rom es jadoqari boboqrobs, jerac
ver daioka aSlili vneba da gulmokluli qrolaSi hpovebs xandaxan Svebas.
7
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
gigam nabijiT daaswro miqel-gabriels da Rilaks elvis siswrafiT
daaWira TiTi. liftis ormagi kari
jaxaniT daixura da kabina rweviTa
da raxraxiT wavida zemoT, meaTe sarTulisken.
- egec Sen, gitire Tu ara deda! niSnis mogebiT Caicina gigam. - iwanwale axla quCaSi da eZebe sakbilo!
- maTxxxovari! krrretini!.. - Seamko miseburad da gunebaSi SeafurTxa kidevac: - Tfuh!
- krrretini! - dagemovnebiT gaimeora gigam sakmaod xmamaRla. icoda,
rom bina carieli iqneboda, misi meuRle, qalbatoni Tamari (qmrisTvis
- Tamriko, TamTa, Tamunia... erTxel
`tomac” ki dauZaxa: axaldabrunebuli gaxldaT ivanovo-voznesenskidan) aTi saaTis matarebels Camohyveboda da Sin TerTmetamde ver movidoda. guSin gaemgzavra kaxeTSi Tamari, iqaurma miqel-gabrielma erTi
Soreuli naTesavi warstaca gigas
qalebSiac mixvanxvalia. aba, asea es!
xnieri ar mqvia, ormocdaaTisac ar
var jer, magram Tu win wvaleba da
gaWinaurebuli sulTabrZola melodeba, mirCevnia, axlave, amaRamve gaviparo ZilSi, wynarad, mSvidad, daukvneseblad...
*
gigam saSinao tansacmeli gadaicva, samzareuloSi Sefratunda da macivari gamoaRo.
Sioda kacs...
loebiT as oTxmoci-as aTze eqneboda. ujra gamoaRo, wamali moZebna,
enaze fxvnili daiyara da wyali miayola. erTxans TvaldaxuWuli ijda. wnevam male dauwia. Sesvenebamde
baraqianad imuSava. nasadilevs magididan saSlelma iskupa, iatakze davarda, kaliasaviT axta da Tvalsa da
xels Sua gauCinarda. gigam Caimuxla,
jer magidis, mere karadis qveS gverdulad SeiWvrita da uceb igrZno,
rogor gadaexlarTa nawlavebi. civma
*
miqel-gabrieli gigam rva wlis
asakSi gaicno, roca “mgelobias” TamaSis mere gasagrileblad wyalcinaras morevSi CayvinTa da iqidan
filtvebis anTeba amoitana. im Rames ase Tu ise ara uSavda, meore
dRes sicxem nel-nela auwia, mesame
Rames ki ormocdaerTze auvarda. e,
swored maSin aituza mis sasTumalTan TvalebCaRamebuli da kbilebdaxrWenili landi. gigilom (bavSvobaSi es saxeli erqva) xelad
icno, vinc iyo, Tumca mere, mogvianebiT, ki ukvirda, neta, ranairad unda
mecno, Tuki im dros, roca dedaCemma
muclis moSla da, amrigad, Cemi mokvla moindoma (uh, qmarma miatova sabralo!), oTxiode Tvis Canasaxi viyavi, sxva araferi maxsovs da raRa es
uJmuri damamaxsovrdao. magram, ase
iyo Tu ise, sasTumalTan wamoyudebuli miqel-gabrieli, rogorc mogaxseneT, SexedvisTanave icno da, ariqa,
Tavs vuSveloo, wamoxta da ReleRurdas SeenTo gora-arameulis wverosken (aba, am gacxarebuli omis
dros mamasisxlad naSovni ori abi
sulfidinis imediT xom ar iqneboda!)... sinamdvileSi arsadac ar gaqceula, sad hqonda amis Tavi, sawolSi borgavda, aqeT-iqiT exeTqeboda
da xan civsa da xan cxel oflSi
curavda, magram miqel-gabriels mainc ajoba, gaaswro, karga manZilze
Camoitova da bolos enac ki gamouyo. mere, marTalia, cicabo ferdobze
fexi aucda da bnel, ufskero xevSi
liwin-liwiniT CaiCexa, magram Tvali rom gaaxila, sasTumalTan dabal
skamze sacodavad mokuntuli, mTlad
daleuli deda dainaxa da - wyalio,
- miaxvedra rogorRac...
*
meaTe sarTulis kibis moedani, rogorc yovelTvis (TiTo-orola gamonaklisis garda), axlac ukacrieli iyo - albaT, mogexsenebaT, raoden iSviaTad xvdebian erTmaneTs Tanamedrove rkina-betonis mravalujredian kolofTa mobinadreni. rasakvirvelia, verc is mixrwnili miqel-gabrieli amoaswrebda lifts
amsimaRleze amosvlas, magram gigam
mainc sifrTxile arCia: gasaRebi rom
gadaatriala da saketis enis nacnobi Cxakuni gaigona, yoveli SemTxvevisTvis, ukan moixeda, mere uceb SeaRo kari, talanSi ki ar Sevida, Sexta da kari ise miajaxuna, miqelgabrieli, sadarbazodan gasuli Tu
ar iyo, uTuod gaigonebda.
colourebs da Tamaris gareSe xom
ver dakrZalavdnen...
gigam fexebi flostebSi wahyo da
siamovnebisgan msubuqad amoikvnesa.
*
cxrameti wlis goga (armiaSi samsaxurisas Sinaurulad, ese igi, qalebSi es saxeli erqva) sokoTi moiwamla. verafriT ver warmoidgenda,
is misi nacnobi miqel-gabrieli yazanSiac Tu CaakiTxavda da axalgazrda martoxela qvrivis, madina iliasovas myudro binaSic miagnebda. kidev kargi, Tavad madinas soko ar
uWamia (cota iyo da ulufaSi ar
Caeziara moSiebul jariskacs), Tan
fxizelic gaxldaT da droze moisazra, rom samxedro nawilis eqimisTvis miewvdina xma, Torem gogasa
da miqel-gabrielis cxare orTabrZolaSi uTuod am ukanasknels darCeboda gamarjveba.
sxvaTa Soris, etyoba, nawilobriv
im avbediTi mowamvlis Sedegic iyo,
mogvianebiT kuWis wyluli, qolecistiti da marjvena Tirkmlis kenWovani daavadeba rom SeiZina, romlebic xan erTad, xanac cal-calke,
morigeobiT axsenebdnen xolme Tavs.
nawilobriv-meTqi, imitom vTqvi, rom
zemoCamoTvlil sneulebaTa ganviTarebas, avadmyofobis istoriis eniT
Tu vityviT, araregularulma kvebam
da uZilobamac Seuwyo xeli - baton giorgis xom (samsaxurSi mas es
saxeli - pasportiT dakanonebuli
saxeli - erqva) xSirad uxdeboda
mivlinebebSi yofna... Tu amas Tambaqos Tavgamodebuli wevis ocwlian
staJs da, marTalia, zomierad, magram
mainc sakmao sixSiriT (rogorc qarTvel kacs Seefereba) miRebul alkohols davumatebT, aRarc is gagakvirvebT, bolo xans Cvens gigas ariTmia da hi pertoniac rom SemoeCvia.
- magis dedac vatire, - ityoda
xolme giga mezoblebis sadabadebisdReo, saqelexe an saormoce Tavyrilobaze (am dros, ra Tqma unda, xmas
dauwevda, rom misi mouwmawuro sityvebi qalebs ar gaegonaT), - xom
amdeni rame mawuxebs, magram Tqven
ggoniaT, miqel-gabriels vufrTxi?
wvalebis meSinia, megobrebo, wvalebis! Tvara me - am dros misi TamTaqali cxra mTas iqiTac rom yofiliyo, eSmakurad Tvalebmowkuruli
miixed-moixedavda da kidev ufro dauwevda xmas, TiTqmis CurCulze gadadioda, - Cemi wili wuTisofeli
Cems gemoze gavlie, kai dro mitarebia, kai misvams, kai miWamia da kai
am aTiode wlis win eqimebma urCies, kuWis operacia unda gaikeTo,
Torem erT mSvenier dRes gagexvriteba da gagaTavebso. gaecina. TiTidan sisxlis aRebisas da Spricis
danaxvisas guli misdioda xolme da
aseTi kaci kuWis operaciis gamkeTebeli iyo? tomas gamCeni acocxla RmerTma (es is tomaa, SecdomiT
Tamunias rom dauZaxa erTxel misi
saxeli), iseTi uebari samkurnalo
balaxebi gamougzavna, TvenaxevarSi mouSuSa is wyluli da TvalebamoRamebuli miqel-gabrieli kidev erTxel kudamoZuebuli gaabruna ukan.
- niZlavis gulisTvis qvas davReWav, Tu gindaT, - Sua pur-marilSi
daiqadna erTxel gigam. - arada, eqimebisTvis rom damejerebina, axla Cemi
Zvalic ki ar iqneboda miwaSi. pirdapir saoperacio magidaze, gamarmarebuli danis qveS gamZvreboda suli. asea es, aba!..
*
minanqrian cisfer qvabSi mwvane
lobios SeWamadi aRmoaCina. macivars
Tvali Caukra, tuCebi gailoka da gazqura aanTo. gareT, karadaSi, kai cxare
tyemlissawebelic eguleboda.
*
sami... ara, TiTqmis oTxi wlis
winaT saavtomobilo katastrofaSi
mohyva. maSinac pirSi Calagamovlebuli datova miqel-gabrieli. Soferi avariis adgilasve gardaicvala, xolo orma mgzavrma mTeli kvira iwvala saavadmyofoSi da jojoxeTuri tkivilebiT dalia suli...
gigas ki... gigas ganakawric ar dasCenia, mxari daebeJa momsubuqod, es iyo
da es.
- sawylebi, ramdeni iwvales, - ityoda xolme da frTxilad wauqcevda Tavs savse Wiqas. - RmerTma naTelSi amyofos... eh, ara, Zmao, bednieria sandrika, mSvidad, wynarad wavida, araferi stkenia, araferi gaugia...
sandrika Sofers erqva.
*
qvabs saxuravi axada da aSiSxinebul kerZs kovziT amouria. samzareuloSi saamo suni datrialda. isev
gamoaRo macivris kari idumali molodiniT. gaumarTla - odnav nakluli erTi boTli wiTeli “SuSxuna” ar aRmoaCina?
- gviqeifia, aba! - Tvali Caukra
boTls.
*
dRes dilidanve aedevna TvalebCaRamebuli landi. samsaxurSi misvlisTanave igrZno sazizRari Tavbrusxveva, safeTqlebi aubaTqunda, marcxena xelis TiTebi gaucivda da daubuJda. mixvda, wnevam amiwiao. daax-
oflma daasxa. sadRac, kuWis midamoSi, mZafrma tkivilma gahkra da irgvliv yvelafers nacrisferi daefina. maSinve saoperacio magida, TeTrniRbiani qirurgebi da civad molaplape skalpeli daudga Tvalwin. muxlebs Zala daatana, odnav
wamoimarTa da, madloba RmerTs, nelnela CauyuCda tkivili.
- rogoraa Seni wnevis saqme - hkiTxa ganyofilebis gamgem dRis bolos.
- ar vepuebi, batono trifon! cota ar iyos, amayad upasuxa gigam. am dilasac mqonda, erTi-orjer Semaqana, magram davagde. magas Tu avyevi...
trifonma xelebi gaasavsava:
- ah, ara xar marTali, Cemo giorgi!
magas droulad unda mixedva, Torem
wnevas xumroba ar uyvars, icode.
bolos ar gananos!
- ih, wneva ra bedenaa, batono trifon, magisi sulac ar meSinia. Tqven
sxva TqviT, Torem wnevam ucbad icis
- `rax~ erTi da gaTavda!
- magas ar geubnebi meec?
- hoda, wynarad da uwvaleblad
Tu davlev suls, amas ra jobia, amaze vocnebob mec.
- me Cemi miTqvams da danarCeni
Sen ici, Cemo giorgi...
*
gigam CaixiTxiTa da Rvino daisxa.
Wiqam garedan nislis haerovani qsovili gadaikra, Signidan ki pawia vercxlisferi burTulebiT daiwinwkla. enas ise saamod moefxaWuna,
ise, rom... if!..
cxras oci wuTi aklda, roca televizori CarTo da mis win savarZelSi moewyo moxerxebulad. raRac
uRimRamo, uferul films uCvenebdnen. viTom mxatvruli iyo, sinamdvileSi ki uxeiro da “aba, he, aba,
hos” ti pis kolmeurneobaze gadaRebul dokumentur films hgavda.
amitom male Tvlema moeria da, didididi, aTi wuTi iqneboda gasuli, gemrielad CaeZina kidec...
*
viRac frTxilad Seexo mxarze.
Tavi ar auwevia, isedac mixvda, vinc
iqneboda, da tanSi usiamod gaaJrJola. “saidan Semovida es oxeri!” gaifiqra da erTianad daiZagra, ucabedi wamoxtomisTvis Seemzada, iqneb,
xelidan davusxlteo, magram gvianRa
iyo. muxlebi ukve mokveToda. Tvalebi odnav gaaxila da mopirdapire
kedelze akrul did, oqrosferCarCoian sarkeSi cotaTi gadRabnili
naxati dainaxa - savarZelSi sacodavad Cakecili, muxlebTan fexebwakveTili patara kaci (ki, magram
sisxli rom ar sdioda?) da mis
ukan - TvalebSi wyvdiadCamdgari da
8
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dacinviT kbilebdaxrWenili miqelgabrielis landi. `Tu ar vcdebi,
rubensis naxati unda iyos”, - mwared gaifiqra da am dros miqelgabrielma meore xeliT laplapa
skalpeli dausva SiSvel mucelze
(ki, magram rodis moaswro kvarTis
gaxda?), mesame xeli ki Ria WrilobaSi Seuyo da dakluli qaTamiviT afarTxalebul guls basri
frCxilebiT CaeWida. gigam daigmina da gaibrZola. rom araferi gamouvida, miSveleTo! - iyvira mTeli xmiT, magram rad ginda, am trial mindorSi vin iyo mSveleli!
miqel-gabrielma meoTxe xeli TmaSi
waatana, moqaCa da kinaRam Tavis qala axada, mexuTe ki yelSi wauWira
da xriali daawyebina. am dros uceb
acivda, qarborbala datrialda, daigrgvina, miwa SeinZra da atortmanda. giga ukve wyalcinaras WalaSi - Tavisi bavSvobis WalaSi mirboda. Ramdeboda. kidev cotac
da, sacaa, miaRwevda gora-arameulis
wveros, magram uceb mTis mwvervali moirRva, gadmoiqca da ferdobze dagorda. veeberTela kuprisferma lodma cis naxevari dafara,
guguniT wamovida, TandaTan umata
siCqares, mozanzarebda, modgandgarebda da mohqonda xe da miwa. iqauroba jojoxeTurma grialma da
xaTqaxuTqma gaayrua. “albaT, esaa
meored mosvla!” - gauelva gigas.
zvavi elvis siswrafiT moaxlovda, mere aiyalya, erTianad Camoabnela ca, wamiT Tavze wamoadga SiSiT
gulgayinulsa da garduval xvedrTan TiTqmis ukve Serigebuls, gamanadgurebeli, yovlisdamTrgunavi
ZaliT daejaxa, Tan daitana, aiTria,
xerxemali dauCeCqva, Tavis qala
Caungria da filtvebi daufliTa.
gigas Tvalwin uceb uzarmazari bneli ufskruli gadaixsna, araadamianuri tkivilebiT gulgaxeTqilma
erTi ki daiRriala da, roca tvindanTxeul Tavze xelebSemoWerili im CaSavebul ufskruleTSi gadafrinda, moulodnelad samariseburi siCume Camowva... didxans, usasrulod didxans mifrinavda TvalSeudgam civ sibneleSi...
*
- sawyali, qa, sul wynar sikvdilze ocnebobda da - aha...
- maSa, qa, dReniadag wvalebisa
eSinoda ubedurs...
- bednieri yofila: rasac natrobda, auxda kidevac...
- xedav? televizoris yurebaSi
gaparula!..
- ra mSvidad wasula, kaco, a?..
*
... eh, ra icodnen Tamaris xaf
kivilze Semocvenilma mezoblebma,
rogori jojoxeTuri, saukunis sigrZe wameba gaiara sikvdiliswina
zmanebaSi sabralo giorgim... gigilom... gigam...
ar vici
vici, damijerebT Tu ara imas,
rasac axla mogiyvebiT, magram mamals
uTqvams, me miyivlia da Tund gaTenebula da Tund arao, xolo, erTerTi satelevizio programisa ar
iyos, gind daijereT da gind ara.
orTodoqs qristianTa ojaxSi ar
gavzrdilvar, amitomac mikvirs da
dRemde danamdvilebiT ar vici, saidan gamiCnda sulis ukvdavebis, erTi
arsebidan meoreSi misi gadasaxlebis, sulTa naTesaobis rwmena. viTom martooden wignebidan? an, iqneb,
mere:
- ai, Suqri liftiT amodis!.. axla karze zars darekavs!
ZaRli karisken garbis da Semosul patrons mkerdze aetoteba, cdilobs, rogorme miswvdes da eniT
saxe aulokos.
me davaskveni, rom wina cxovrebaSi is ZaRli da misi patroni an
oriveni ZaRlebi iyvnen, an adamianebi
da mWidro urTierToba akavSirebdaT. tvins araferi (an TiTqmis araferi) axsovs, sulebma ki icnes er-
Semodgomaze baTumidan stumrebi
gvewvivnen - biZaCemi, bicolaCemi, umcrosi biZaSvilebi. qaTami daiWire
da dakalio, dedaCemma. stumrebi zeviT isvenebdnen, odaSi.
qaTmis meti ra iyo ezoSi! mokle
joxi aviRe da, fexebSi vesvri-meTqi,
maincdamainc qsenia-qaTami amoviRe mizanSi, imas gamovenTe qoriviT. swored
am dros qsenia-qalma SemoaRo WiSkari.
- ras Sobi, biWo? - mkiTxa. dedlebs ejibrebi sirbilSi?
mkvaxe sityva enis wverze daviW-
sizmarSi STamagona zecierma?..
ramden vinmes Sevxvedrivar (quCaSi, mgzavrobisas, sufrasTan) iseTs,
vinc nacnobi mgonebia, gavsaubrebivar da gamorkveula, rom Turme masac nacnobad mivuCnevivar, magram verafriT ver dagvidgenia, sad SeiZleboda erTmaneTs SevxvedrodiT. da
bolos im daskvnamde mivsulvar, rom
erTimeores wina cxovrebaSi vicnobdiT, roca Cven Cven ki ar viyaviT,
aramed sul sxva vinme an sul sxva
rame, vTqvaT, Citi, pepela, ZaRli, WianWvela, cacxvi an, ra vici, kidev ra...
am bolo xans presaSic gamoCnda sulis gadasaxlebis damadasturebeli
TiTqmis utyuari faqtebi.
megobarma miambo: mis axlobels
ZaRli hyolia Turme erTi. mgoni,
seteriao, Tqva, oRond ara wminda
sisxlisa, romeliRac sxva jiSTan
narevi. Suqri (ase erqva patrons)
kars rom SeaRebda, misi danaxvisTanave ZaRls moulodneli sixarulisgan guli misdioda Turme. diax,
diax! mec gamiWirda dajereba!.. rogori warmosadgenia - Sedis patroni, ZaRli erTs Sexedavs, sacodavad
amoiwkmutunebs, waiqceva da Tvalebs
gadaqaCavs! atydeba erTi aliaqoTi,
gaqcev-gamoqceva, niSaduris spirtis
Zebna... bolos erTma cnobilma kinologma urCia Turme Suqris, moulodnelad nuRar Sexval oTaxSi, ZaRli winaswar SeamzadeT xolmeo. mas
Semdeg samsaxuridan wamosvlis win
Suqri Sin rekavs, gamovdivaro. da
ZaRls eubnebian:
- ai, Suqrim dareka, movdivaro!
ZaRli kuds aqicinebs, TvalebSi
Sehyurebs maxarobels.
mere:
- ai, Suqri movida manqaniT!
ZaRli yurebs cqvets da wkmutunebs.
TurTi da erTmaneTi iseve uyvarT,
rogorc wina cxovrebaSi uyvardaT.
fantastikas hgavs, ara?..
Cemi yrmobis droindel erT ambavs mogiyvebiT, romelic, me mgonia, sulTa
naTesaobis utyuari magaliTia.
sofelSi vcxovrobdi. meaTe Tu
meTerTmete klasSi vswavlobdi. mZime
bavSvoba mqonda gavlili da Tavs
ukve dakacebulad vTvlidi. mezoblad (meseri gvqonda SuaSi) erTi
qvrivi cxovrobda, axalgazrda, koWmaRali da SvlisTvaleba qali. Cemze ufrosi iyo, magram gulisgulSi
Cum-Cumad momwonda da, axla rom vukvirdebi, etyoba, amitomac mejavreboda ese usaSvelod misi dedamTili,
romelic usaTuod avad gaxdeboda,
dReSi erTxel mainc rom ar waCxubeboda rZals. morgviviT dedakaci
iyo, cxvirniskarta, moklekisera, didi mkerdi hqonda, weli ar etyoboda,
veeba TeZoebs ZlivZlivobiT daaTrevda. samsaxuridan dabrunebuli aucileblad Cvens ezoSi gamoivlida,
odis qveS Zelskamze Camojdeboda,
Widan axalmotanil yinuliviT civ
wyals pirdapir vedrodan mosvamda,
ramdenime wuTiT dedaCems gaesaubreboda, mere, welze xelmoWidebuli,
kuTva-kuTviT wamodgeboda, bajbajiT
mividoda WiSkarTan, Tavis ezoSi gadavidoda da wuTis Semdeg ukve mesmoda misi RavRavi da qoTqoTi.
bevri qaTami gvyavda. imaTSi erTi
eria - moklekisera, didCiCaxviani, veebakurtumiani. qseniasaviT bajbajiT
dadioda, imasaviT kuTavda; gamoxedvac iseTi hqonda, rom yovelTvis
megona, qseniam Semomxeda Tavisi civi,
moTavebuli mzeriT-meTqi.
qsenia davarqvi im qaTams.
re, araferi vupasuxe da frTxilad
mivuaxlovdi qaTams, romelsac ukve
araqaTi gamoscloda da Txilis buCqis Ziras miyuJuliyo.
- marine, saxlSi xar? - dedaCems
gasZaxa qseniam.
- ager var! - deda samzadSi saqmianobda. - Camojeqi, axlave gamoval.
- ara, cav, racxa ver var karqaT, upasuxa qseniam, vedrodan civi wyali mosva, Cveuli kuTva-kuTviT gaiara WiSkari da Tavisi odis kibeze
abraxunda.
qaTami daviWire. waldi movZebne.
sisxls ver vitan, mis danaxvaze cudad vxdebi. qaTams frTebis boloebi da fexebi cali xeliT gavukave,
kiseri kunZze davadebine, waldi davumizne, Tavi gverdze mivabrune da...
“Cax!”
is iyo, ukan gadavxti, sisxli ar
momeSxefos-meTqi, rom mezobeli odidan qalis kivili moisma. vicani axalgazrda qvrivis xma iyo.
dedaCemi gulgaxeTqili gamovarda samzadidan.
- ra iyo, cav, cisanav?! - gasZaxa. ra dagemarTa, gogo?
- qsenia... qsenia mokvda, marine bicola! - aivnidan Camohkivla qvrivma.
saerTod, xelcocxali var - Cemi
dakluli qaTami aTiode wuTs mainc
farTxalebs da xtunva-xtunviT lamis mTeli ezo Semoiaros xolme.
axla ki... qsenia-qaTami, sadac da rogorc davagde, iseve da iqve iwva
kunZTan, umoZraod, da waWrili kisridan TqrialiT sdioda sisxli.
rogorc Tqven ar giWamiaT, iseve
mec ar mivkarebivar im qaTmis xorcs.
fantastikas hgavs yvelaferi es,
ara?..
9
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
SarSan, Sua Semodgomaze, saRamoxans, Zveli Tbilisis ezos fanCaturSi, dominos TamaSis dros, karis
mezoblebma saTevzaod wasvla gadawyvites da dilaadrian Tavze Camofxatuli TeTri qudebiT da bambukis tariani ankesebiT gzas gaudgnen.
samni iyvnen, samocs miRweuli, erTmaneTs Seberebuli skolis maswavleblebi - jimSer mujiri, uCa dvali da damiane gomeSvili. ra Tqma
unda, sufTa haerze gasaseirneblad
ufro midiodnen, vidre Tevzis dasaWerad, radgan yoveli maTgani darwmunebuli iyo, rom Sin xelcarieli dabrundeboda.
maRal, uwverulvaSo da pirxmel
jimSers ukan gadawyobili TovliviT TeTri Tma hqonda da dabali,
boxi xma; kargi maTematikosis saxeliT sargeblobda skolis pedagogebSi da, rac ufro dasafasebelia,
Tavissave mowafeebSi. mudam mSvidsa
da amave dros zedmetad Tavdajerebuls, misgan xmamaRali sityva aravis gaugonia, sanerviuloc rom Sexvedroda wvrilSvilis patrons
cxovrebaSi. oRond, Tu wonasworobas dakargavda, rac Zalze iSviaTad
xdeboda, tuCebis kvnetas iwyebda, romlis wyalobiTac mxolod da mxolod axloblebi amCnevdnen mis moulodnel azvirTebas. nakiTxi kacis reputacia hqonda, filosofiaSi Caxeduli ratomRac piTagoras
aRmerTebda da Tavisi sagnis garda
astronomiaze iyo Seyvarebuli, gansakuTrebiT im dRidan, roca adamianma mTvareze pirvelad daadga fexi.
wiTuri saxis uCa meloti, Worfliani, tandabali da beWebSi odnav
moxrili, qimias aswavlida. igi Sin
Tu gareT yvelaferze mudam aRrenili iyo, magram keTili bunebis da
albaT amitomac patiobdnen mas erTis SexedviT autanel xasiaTs.
mTelma skolam icoda, rom colad
qurTis gogo hyavda, ulamazesi garegnobis qali, bevrad masze umcrosi da ise daberda, rom Svils ver
eRirsa, rasac avadmyofurad ganicdida. Tu vinme gabedavda da urCevda,
rom sxva SeerTo, maSin wiTuri saxis uCa marTlacda cecxliviT aenTeboda da “keTilis msurvels” ukmexad SeuRrenda, es ki imaze metyvelebda, rom momajadoebeli Sesaxedaobis meuRle metismetad uyvarda.
damiane botanikis maswavlebeli
iyo, awowili tanis, sargadaylapuliviT daiareboda, Txeli wver-ulvaSi hqonda, maRali, daRaruli Subli, atarebda mudam gabzarul, ulamazo saTvales. misi wvrili xma knavils ufro waagavda da arc Tu iSviaTad, klasSi, is mowafe, romelic
orians miiRebda, pirze xelis afarebiT katasaviT wamoiCxavlebda
xolme. magram, damiane iseTi gulgrili adamiani iyo, rom msgavs dacinvazedac ar brazdeboda. maSinac
ki, roca erTxel gacofebulma qosa
direqtorma mis Tvalwin bavSvi cemiT kinaRam miasikvdila, kbilebis CiCqniT uyurebda am amazrzen scenas.
TiTqosda brma an yru iyo da amitomac veravin ityoda, ra swyinda mas, an
- ra axarebda. arc imas naRvlobda
sami gauTxovari qaliSvilis mama, sibereSic rom SviliSvils ver eRirsa
da cxovrobda cis qveS ase udardelad botanikis maswavlebeli. rac
mis irgvliv CvenSi am bolo aTi
wlis ganmavlobaSi xdeboda, yvelafers xedavda, iqneboda es upatronod migdebuli damSeuli xalxi Tu
gazuluqebuli naZiralebis parpaSi,
magram imdenad gulgrili iyo, rom
araferi aRelvebda. Sovinisturi rusebis, maTgan gabriyvebuli afsuebisa da osebis barbarosobasac mSvidad uyurebda. Tumca, imasac veravin
ityoda gonebaClungiao, Tavisi TvalSisacemi Tavazianobis wyalobiT ki
bevri pativsac scemda.
didxans ar uvliaT, didubeSi,
mtkvris sanapirosTan Cauxvies, konservis kolofi WiayelebiT aavses,
Slamian adgilas erTmaneTisgan moSorebiT dadgnen da ubralod gawyobili bambukis tariani ankesebi mdored
mdinar mRvrie talRebSi isroles.
kargi amindi idga saTevzaod, uqaro, wynari, Tbili.
dafenil sufraze sagzali daalages
da isauzmes. moulodnelad uCam ukmayofilo da aRrenili toniT xmamaRla Tqva:
- Tevzic mospes mdinareSi gaTaxsirebulebma.
- yvelafers mTavrobas nu daabraleb, - maSinve upasuxa Tavisi mSvidi
da boxi xmiT jimSerma, - sulwasuloba saqmis mteria.
- SuadRea ukve, veRar xedav? isev SeuRrina uCam da ankesi brazmoreulma isrola mtkvarSi.
- me Tu mkiTxavT, yvelaferi planetebzea damokidebuli, marcxic da
gamarjvebac, - Cveuli simSvidiT Cailaparaka jimSerma.
kvdeT, rom es ar vicodeT? mzidan
wamosuli sxivi zestafonis mindorSi rom daeces, anu dedamiwaze, am
gzas igi andomebs rva wuTs. aba!
axla samyaros masStabs ar ikiTxavT? Tavzardamcemia, gamaognebelia.
Cveni mzidan wasulma sxivma rom uaxloes andromedas galaqtikamde miaRwios, ori milioni sinaTlis weli sWirdeba, gesmiT? Tumca, jer sad
xarT! uSoresi galaqtika ki daSorebulia Cvengan ramdenime miliardi
sinaTlis wlis manZilze! midi da
uyare axla kakali... sinaTlis sxivi,
mogexsenebaT, wamSi samas aTas kilometrs gadis, diax.
jimSeri wamiT gaCumda, magram ig-
mTel saaTs uxmod elodnen wylis
zedapirze rgolebis gamoCenas, mere
moTmineba dakarges, qvebze gazeTebi daafines, zed dasxdnen, ankesebi napiris
axlos mdinareSi Cayares, bambukebi xelSi saTamaSo joxebiviT daiWires da
mtkvris buybuys miugdes yuri.
male mzem daacxuna da gasarTobad saTevzaod wamosulma usaqmurebma TeTri qudebi cxvirebamde Camoifxates. ankesebi odnavadac ar
irxeoda wyalSi. mere munjiviT jdoma yvelaze metad wiTur uCas mobezrda, awrialda, mousvenrad wamdauwum mdinares aqeT-iqiT avlebda
Tvals da bolos aRrenilma Cailaparaka:
- sisulelea aq Tevzis daWera,
sxva adgili movZebnoT. davuyveT dabla. Cemi gumaniT mdore wyalSi ufro daviWerT erT-or Rlavs mainc.
jimSerma Tavisi boxi xmiT ramdenime wuTis Semdeg gasca pasuxi:
- ra gveCqareba. me Tu mkiTxav,
aseT adgilebSiac iWeren Tevzs.
damianem, jdomis drosac sargadaylapuls rom ghgavda, gabzaruli saTvale Seiswora da daiknavla:
- sulerTia, qveviT davuyvebiT Tu
zeviT. bedi da iRbalia mTavari, xom
gagigoniaT.
- Tu, gamocdileba, - SeuRrina damianes uCam da wamodga, - Tqveni ar
vici da me qveviT davuyvebi. nu SejdebiT jorze da momyeviT axla.
erTi saaTis ganmavlobaSi samTavem ramdenjerme moinacvla adgili,
magram lifsitac ver daiWires. meloti da wiTuri saxis uCa wamdauwum iRrineboda da uiRblobaSi ratomRac mudam mSvidad myof boxi
xmis mqone jimSer mujirs sdebda
brals, romelsac astronomia ZilSiac ar aviwydeboda. bolos, rogorc iqna, damianes ankess mozrdili nafota Tevzi wamoego, - murwa,
sargadaylapuliviT mdgomma katasaviT daiCxavla:
- xom geubnebodiT, iRbalia mTavari meTqi, hoda, gamimarTla kidec. gamocdileba zogierTebisTvis damiTmia, - murwa sagangebod wamoRebul
wylian konservis did kolofSi gadauZaxa da gulgrili TvalebiT uCas
gadaxeda. TiTqosda veSapi daeWiros,
samTave karga xans aTvalierebda
Tevzs. mxolod damiane dascqeroda
murwas gulgrilad. mere qvebze ga-
- Tevzaobac? - dacinviT hkiTxa uCam.
- ki, yvelaferi am qveyanaze. amas
gvaswavlis mecniereba.
- momkla amisma astronomiam, - isev
aimriza uCa da xeli Caiqnia, - Turme
damTqanarebac varskvlavTmricxvelobaze yofila damokidebuli.
- ra Tqma unda, - mSvidad upasuxa
jimSerma.
- Sen ici ra giTxra?, - ufro aenTo uCa, - aseTi zRaprebi Cvens uwignur deputatebs uambe parlamentSi.
- yvelaferi planetebze da saerTod, kosmoszea damokidubeli da ra
vqna axla me, - Tavisas ar iSlida
jimSeri.
- gvacaleT, batono, Tevzaoba, isev SeuRrina uCam, misgan moSorebiT dadga da mdinareSi ankesi kidev
ufro meti brazmoreviT moisrola.
damiane ki ijda qvaze gulgrili
gamometyvelebiT, drodadro gabzarul saTvales isworebda cxvirze
da ainunSiac ar agdebda mezoblebis
nalaparakevs.
- mzeze da varskvlavebze rom
fiqrobdes xSirad adamiani, yvelafers iolad aitanda maSin, saSinel
gaWirvebasac da ubedurebasac, - damnaSavis toniT wamoiwyo cota xnis
Semdeg Tavisi boxi xmiT jimSerma da
ratomRac cas axeda.
- moeSvi am Sens filosofias, bolos da bolos da damayene aq! axla TiTqmis muqariT uTxra uCam
da misgan kidev ufro moSorebiT
dadga. mere damianes gulgril saxes
rom mohkra Tvali, ise gaRizianda,
rom bambukis joxi miwaze daanarcxa,
qvaze Camojda da boRmamoreulma CaibuzRuna: - TqvenisTana geniosebi
angreven qveyanas.
SuadReze adgilis monacvleba daezaraT, rac imis momaswavebeli iyo,
rom Seeguen uiRblobas da ankesebs
usulgulod isrodnen wyalSi.
- eh, Sinaur mRvdels Sendoba ara
aqvso, marTalia es, - uceb ratomRac
xmamaRla daibuxuna jimSerma da dananebiT Tavi gadaaqnia, - ras vambob
me imisTana ucnaurs, rom filosofosobas mwameben. mzeze, varskvlavebze, mTvareze, sxva galaqtikebze,
usazRvro samyaroze rom ifiqros
xSirad kacma, yoveldRiur gaWirvebas da ubedurebas ufro iolad aitanda, meTqi; esaa da es. sxva ra
vTqvi. ramden wuTs andomebs mzidan
wamosuli sxivi dedamiwamde, ar gainteresebT? hooro! ise unda mov-
rZno, rom usmendnen da gaagrZela:
- mze rom rigiTi varskvlavia, iciT
es Tqven, ki, batono, oRond, isic
vikiTxoT, ramdeni mzea gabneuli galaktikis sivrceSi daaxloebiT. gifiqriaT amaze? asi miliardi! ho, asi
miliardi varskvlavi, anu - mze! marto amis warmodgena gaaognebs kacs...
wiTuri saxis uCa axla aRrenili
aRar gahyurebda mdinares, magram mainc Tavs undod aqnevda aqeT-iqiT
da drodadro jimSerisken gaaparebda mzeras, rac imis mimaniSnebeli iyo,
rom igi usmenda axirebul mezobels.
damiane sargadaylapuliviT ijda qvaze da zogjer konservSi mcurav nafota Tevzs gulgrili gamometyvelebiT Caxedavda. jimSeris nalaparakevs ki igi ainunSiac ar agdebda.
mtkvris gaRma ori xanSi Sesuli
meTevze gamoCnda daxveuli ankesebiT xelSi, TavCaqindrulebi mdinares aRma miuyvebodnen, wamiT Sedgebodnen, iqaurobas Tvals avlebdnen
da isev agrZelebdnen gzas.
- e! Cveni Wkuis xalxi, - amreziT
Cailaparaka imaT danaxvaze uCam da
mere jimSers gasZaxa, - gaRma gaixede! im ors axla ainteresebT ra
xdeba iupiterze? xom xedav, dazafrulebiviT rom dadian. raze ifiqron, SimSiliT rom ar daixocon, imaze, Tu, as miliard mzeze, anda, andromedis galaqtikaze, mi pasuxe erTi.
- Seayare kedels cercvi, - Caibuxuna jimSerma, - azri ara aqvs Cems
laparaks.
- amixseni, batono, raze ifiqros
im xalxma, damSeul da daavadmyofebul col-Svilze Tu astronomiaze!
- ar ginda gaigo da me ra vqna, mSvidad upasuxa jimSerma.
- amoiRe Senc xma! - axla, TiTqosda mosaSveleblad, meore mezobels
miubrunda uCa.
damiane ki ijda lodze sargadaylapuliviT Tavisi ganuSorebeli
gulgrili gamometyvelebiT, drodadro asanTis ReriT kbilebs iCiCqnida da mRvrie wyalSi Cakargul ankess zedac aRar uyurebda. aSkarad
Canda, rom mobezrda Tevzaoba da Sin
dabruneba erCia. uCa misma gulgrilobam kidev ufro gaaRiziana da
javris amosayrelad isev jimSers
miubrunda, im imediT, rom moulodneli SekiTxviT gaabiabruebda, gaawbilebda da xmas Caawyvetinebda.
- erTi es gviTxariT, vaJbatono,
am cas rom misCerebixar dRedaRam,
10
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dedamiwaze ra xdeba dagaviwyda? ufro
ki is mainteresebs, Tu ici ramxelaa
igi! zusti cifri mWirdeba me.
- Cveni planetis sidide ori radiusiT izomeba - polaruliT da
ekvatoruliT...
- lailai amomivida yelSi.
- polaruliT dedamiwis sidide,
ese igi, CrdiloeT polusidan samxreT polusamde, eqvsi aTas samas
ormocdaTeqvsmeti kilometri da
rvaas samocdasami metria, ekvatoruliT - eqvsi aTas samas samocdaTvrameti kilometri da oras ormocdaxuTi metri. radiusebis sxvaoba ocdaerTi kilometri da samas
oTxmocdaori metria, - mSvidad upasuxa jimSerma.
- uCam piri daaRo da uneburad
wamoiZaxa:
- uyure Sen!
magram, maSinve, TiTqosda mTeli dedamiwa nabij-nabij hqonda gadazomili, pativmoyvareobam dasZlia da jimSers yalbi RimiliT gasZaxa:
- gamosacdelad gkiTxe, Tvara, vicodiT es Cvenc. oRond, Sengan gansxvavebiT, waramara amaze ar vfiqrob,
sxva maqvs bevri sadardebeli cxovrebaSi.
mere cota xans Cafiqrda da ratomRac imaSi darwmunebuli, rom jimSeri amjerad zust pasuxs ver gascemda niSnismogebiT hkiTxa:
- maSin, aba, isic gviTxari, ramdeni
kilometria aqidan mTvaremde. esec
gazomili geqneba Sen.
- samas oTxmocdaoTxi aTasi, mSvidad upasuxa jimSerma da ankesi
Sors moisrola.
uCa aibna, TiTqosda gawiwmatda da
xmamaRla wamoiZaxa:
- mzemde!
- Cvengan as ormocdaaTi milioni
kilometri.
- Tu geeWveba, wadi da Sen TviTon
gazomeo, ara? amasac geubneba es Seni
astronomia, - isev aimriza uCa.
- eh, - xeli Caiqnia jimSerma, amaze xom aravin kamaTobs msoflioSi. yvelaferi es, rac me vTqvi, icodnen, eger, he, uZveles egvi pteSi da
sxvaganac. Tumca, bevrma isic ar icis
aq, ramdeni kilometria misi saxlidan dezertiris bazramde. magram, samyaroSi ufro didi saocrebebic rom
arsebobs, imas aRar ikiTxav?
- romeli, magaliTad, - uceb dainteresda uCa.
- sanam damiane ar damigdebs yurs,
ar vityvi, - RimiliT Tqva jimSerma.
uCam Tvalebi moWuta, sargadaylapuliviT mjdom mezobels gaxeda da
brazmoreulma gasZaxa:
- Sen, aq, vaJbatono, yaeniviT rom
gaWimulxar, ver amoiReb xmas? ufro didi Tevzi dauWeria zogierTs,
mara, TavSi ar avardnia.
damianem wamiT Sewyvita kbilebis
CiCqna da isev ganagrZo. igi axlac
gulgrili gamometyvelebiT iyureboda sadRac Sors. uCam raRac CaibuzRuna da jimSers gaxeda:
- gaagrZele, Tu Zma xar, gaagrZele,
xom xedav, erTi lifsitis daWeram
ra uyo am kacs.
damianes ki konservSi mcuravi murwa ukve gadaviwyebuli hqonda da
wamdauwum Sin wasvlaze fiqrobda,
magram wamodgoma ezareboda.
- ese igi, gainteresebs, - RimiliT
uTxra uCas jimSerma, - rac kargis
momaswavebelia.
- Tu ar gadamayoleb, Sen ici! - Tavisufali xeli gabrazebiT aiqnia uCam.
isev gamoCndnen gaRma napiras TavCaqindrulad ukan momavali meTevzeebi.
- kai, batono, - Tqva jimSerma, haerSi mofarfate cariel ankess Se-
avlo Tvali, mere Sors moisrola,
qvaze ufro moxerxebulad dajda
da mokrZalebuli toniT ganagrZo:
- dedamiwa mzis irgvliv rom Semoivlis Tavis wliur gzaze, wamSi
ramden kilometrs gadis, ra siswrafiT mihqris, miWenaobs, ar gewyinos
da ici es Sen?
- ara! - jibriT upasuxa uCam.
- wamSi ocdaaT kilometramde siswrafiT mijliginobs kosmosSi.
- auh! - uneburad Tavi ver Seikava da wamoiZaxa moulodnelobisagan
gaognebulma uCam da maSinve, masSi
gaRviZebulma pativmoyvareobam, sasxvaTaSoriso toniT aTqmevina, - ki,
batono, viciT Cvenc kargad.
jimSerma sicilisgan Tavi Zlivs
Seikava da ganagrZo:
- ese igi, Tavqudmoglejili mihqris caSi tyviasaviT mTebianad, zRvebianad, saxlebianad, bostnebianad, pingvinebianad, televizorebianad, makratlebianad, tankebianad, Cvenianad, yvelafrianad erTad wamSi ocdaaTi kilometris siswrafiT da zogierTi
buzRunebs, qari rom amovardeba, miberavso, vcivdebio. ra unda uTxra
axla aseT kacs! mTeli planeta mieqaneba caSi tyviasaviT da bevri dabadebas iwyevlis - fui, Cems gaCenas,
mewyeri Camowvao;
- kidev ras metyvi axals! - Tan
ainteresebda da Tan TiTqmis dascinoda uCa mezobels.
- milion samas aTasjer metia moculobiT mze dedamiwaze, es Sen ki
ara, bavSvmac icis. magram, axla isic
vTqvaT, aris Tu ara samyaroSi Cvens
mzeze ufro didi mze! uTvalavia!
aseTia miliardobiT! xom unda warmovidginoT, ra zRaprul energias afrqvevs uTvalavi mze samyaroSi! sad
midis, ras xmardeba, an, sad ikargeba!
- ho, aba!, - moulodnelad kveri
daukra uCam, magram imwamsve yovlismcodnis toniT Tqva, - magazedac bevrjer mifiqria me.
damiane ki isev welgamarTuli ijda qvaze da drodadro usulgulod
Tu miugdebda yurs astronoms.
mtkvris gaRma mosiarule meTevzeebi TvalTaxedvidan ukve miimalnen da axla maT nacvlad axlebi
gamoCndnen, ufro xanSesulebi da daCaCanakebulebi.
- Tu Cemi bJuturi ar mogbezrda,
axla isic vikiTxoT, ra unda mosvloda mzes ramdenime aTasi wlis
Semdeg, misi siTbo ganuwyvetliv rom
iRvreba samyaroSi!, - Tavis stiqiaSi
ise CaiZira jimSeri, rom TiTqosda
sakuTar Tavs elaparakeboda, - rasakvirvelia, unda gaciebuliyo, - mere uCasken Setrialda da Tqva, lampa manam anaTebs, sanam navTia Sig,
xom! rom gamoileva, Caqreba da Tu
ginda sinaTle isev afrqvios, sawvavi unda Caasxa WurWelSi. ase araa?
mzes ki, auracxel energias rom gamoyofs, araferi akldeba! saidan inazRaurebs imas, rasac wvavs! midi da
axseni! igive iTqmis samyaroSi miliardobiT mzeze! amazedac gifiqria
albaT Sen.
- bevrjer, - Seifera uCam da mxrebi
uxerxulad SeaTamaSa.
- hoda, rogor xdeba es! - uceb
gamoxalisda jimSeri, - ciuri sxeuli afrqvevs eniT uTqmel energias
da araferi akldeba?
- vin icis, - CaidudRuna uCam.
- adamians dRes risi dakvirvebis
saSualebac gaaCnia Tavisi xelsawyoebiT, imis mixedviT mzes araferi akldeba! aman mainc ar unda SegvSalos?
igive iTqmis miliardobiT mzeze.
- es araa kacis Wkuis sakiTxavi, SeiSmuSna da ise upasuxa uCam.
- agaSena RmerTma! - gulwrfeli,
bavSvuri sixaruliT wamoiZaxa jimSerma, - hoda, Cvenc unda gavCumdeT,
davaRoT piri da sanam cocxlebi
varT, gaocebulebi gaognebulebi vuyurebdeT imas, rasac irgvliv vxedavT, maRla da dabla. sxvaTaSoris,
iyvnen SenisTana filosofosebi, romlebic amtkicebdnen, rom adamianma es
arc SeiZleba icodeso. meore pasuxi ki aseTia - yvelaferi RmerTma
Seqmnao, mesame ar arsebobs. xalxi
ki, imis nacvlad, rom samyaros saocrebebiT iyos gaocebuli, erTmaneTis xocva-Jletas andomebs dros.
- kai, da, RmerTi ram Seqmna!, - dudRuniT Tqva wiTurma.
- arc esaa, Cemo uCa, kacis Wkuis
sakiTxavi, Seni ar iyos, - maSinve
upasuxa jimSerma, - me dRemde Tu
cocxali var, damijereb albaT, imis
wyalobiT, rom samyaros amouxsnel
saocrebebze vfiqrob. aba axlandel
naZiralebze, wurbelebze da mTavrobasa Tu parlamentSi myof gaxrwnil xrovaze fiqrSi davkargo dro?
da, miliardobiT mze daviviwyo?
- hoda, icxovre Sen magisTana sibrZniT, - uceb niSnismogebiT mouWra
jimSers uCam.
- vcxovrob, batono. astronomia
rom ara, aqamde aTasjer gamZvreboda
suli.
- ese igi, mivuSvaT, xom, Tavis nebaze, xrova! . - isev aimriza uCa.
- SemTxveviT araferi xdeba samyaroSi, Cemo batono da ra Tqma unda,
dedamiwazedac, - mSvidad Cailaparaka
jimSerma.
- hoda, ukacravad pasuxia da gamoutvinebixar, genacvale, astronomias,
- xmas auwia uCam, bambukis joxi qvebze daagdo, pijakis gulis jibeSi
Cawyobili ori sigaretidan erTi
amoiRo, asanTs gahkra da dRis ganmavlobaSi pirvelad gaabola: Canda,
rom yoveli Reri gamozogili hqonda, radgan mTel kolofs karga xania
veRar yidulobda.
ramdenime wuTs siCume Camovarda,
ismoda mxolod mtkvris duduni. gaRma napiras erTmaneTisgan moSorebiT
mdgomma samma meTvzem ankesebi isrola mdinareSi. uCam isev aiRo bambukis joxi xelSi da daboRmilma jimSers gasZaxa:
- ager, sami gauTxovari da Caucmel-dauxuravi qaliSvili rom hyavs
yeeniviT wamoWimuls da yvelaferi
fexebze hkidia, amasac astronomiam
uyo es? raRa giWirT maSin, awyobili gqoniaT yvelaferi somxis gitarasaviT.
- me es ar miTqvams, - mSvidad
gasca pasuxi jimSerma, - vin ambobs
yoveldRiuroba daviviwyoTo.
- aba ras misCerebixar dRedaRam
am cas, safiqrali gamogelia miwaze?
- jiqur gasZaxa uCam da sigareti
madianad gaabola.
- tyuilad vilaparake amdeni, xeli Caiqnia jimSerma, - me vambob,
rom aTasgvar Wirsa da ubedurebas
ufro iolad gadaitans adamiani, Tu
xSirad samyaros saidumloebebze
ifiqrebs meTqi. raa amaSi sasacilo!
Senc xom fiqrob, Turme amaze, ase ar
Tqvi? es sulac ar niSnavs imas, rom
Cven dRevandeli naZiralebis yurmoWril monebad viqceT, anda, SeveguoT wurbelebis parpaSs. maTze janmrTelebi unda viyoT yovelmxriv
Cven, didxans rom vicocxloT, isini
ki sakuTar tyli pebs gadayvebian...
uCam xeli uimedod Caiqnia da sigaretis namwvi wyalSi isrola. mere sargadaylapuliviT mjdom damianes Seavlo Tvali da saubarSi misi
CaurevlobiT, gancalkevebulobiT, da-
moukideblobis damkvidrebiT gaRizianebulma umisamarTod SeikurTxa.
ufro metad ki is uSlida nervebs,
Tu rogor axerxebda dRes mSvidad
yofnas gaxrwnili politikanebis wyalobiT gapartaxebul qveyanaSi wvrilSvilis patroni jimSer mujiri.
mze ukve Subis tarze idga, am gvian
Semodgomaze ise cxeloda, rom adgilis monacvleba da Crdilis moZebna
gadawyviets, magram xetiali daezaraT.
jimSerma Tavze Camofxatuli tilos TeTri qudi moixada, ukan gadawyobili TovliviT TeTri Tma TiTebiT Seivarcxna, uwverulvaSo pirxmel saxesa da kiserze Wreli cxvirsaxoci moisva da cas axeda. mere
bambukis joxi xelSi SeaTamaSa, qvaze ufro moxerxebulad dajda da
Rrmad Cafiqrda.
Worfliani, wiTuri saxis uCa uceb
ratomRac moikunta da gaoflili
meloti Tavi didi TeTri naWriT
moimSrala. tandabali, beWebSi odnav moxrili, igi axla jujas daemsgavsa da warbSeWmuxnili Caacqerda
qva-RorRs. uCas, rogorc sCveoda,
roca skolaSi an sadme vinme wonasworobas akargvinebda, maSinve Tavisi
usayvarlesi meuRle daudgeboda
Tvalwin, mTel ubanSi silamaziT ganTqmuli qurTis qali, rogorc yvelaze da yvelaferze maRla mdgomi
da simSvidis momgvreli. axlac angeloziviT coli gaaxsenda, arsad
rom ar msaxurobda da mudam Sin
eguleboda da imwamsve guneba gamoukeTda. garda amisa, TiTqmis mudam
moqufruli, magram bunebiT keTili
qimiis maswavleblisTvis gulSi boRmis Cadeba ucxo iyo. igi axla imaze
fiqrobda, rom astronomiiT gamotvinebul mezobels male gascloda
da Sin ulamazes colTan Tugind
xelcarieli misuliyo.
jdomisgan daRlili awowili tanis botanikis maswavlebeli fexze
wamodga, welSi sargadaylapuliviT
gaimarTa, gaizmora, Txel wver-ulvaSze xeli Camoisva, ulamazo, gabzaruli saTvale Seiswora da katasaviT ramdenjerme daiknavla. arc erTi mezobeli ar gamopasuxebia, Tumca orTavem kargad gaigona misi xma.
damianemac moixada Tavisi TeTri tilos qudi, maraosaviT yelTan moiqnia da dinji da Tavaziani JestiT
Tavze daixura - mas axlac aseTi
gulgrili gamometyveleba exata saxeze, rom mtkvarSi moulodnelad
niaRvaric rom movardniliyo, nervic ar auTamaSdeboda. man weRan yuri mohkra uCas sityvebs, roca igi
mis sam gauTxovar qaliSvils axsenebda, magram arafrad Caugdia. astronomiaze wakiTxuli jimSers leqcia ki damianes drois uazrod da
fuWad xarjvad eCveneboda da mTqna-
11
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
rebiT wamdauwum mxrebs iCeCavda. mere
isev daiknavla ramdenjerme, mezoblebma kvlav ar miaqcies yuradReba
da welSi gawvarTulma botanikis
maswavlebelma ankesi Sors moisrola da Tevzaoba gaagrZela.
uceb jimSerma qudi cxviramde Camoifxata, uCasken Tavi miatriala da
misgan xmamaRali sityva cxovrebaSi
rom aravis gaugonia, moulodnelad
wamoiyvira:
- Sen me moclili xom ar ggonivar! erTad davberdiT da ra ucxosaviT melaparakebi. mTavari saTqmeli jer ar miTqvams da gvacaleT,
batono!
uCam gakvirvebiT gaxeda moulodnelad ayvirebul mudam Tavazian da
mokrZalebul jimSers da didxans
Tvali ar mouSorebia misTvis. TviT
gulgrili damianec ki gaaoca sanimuSo zrdilobiT gamorCeuli mezoblis xmamaRla naTqvamma da imanac
Tavi nela miatriala astronomisken. jimSeri imwamsve gamofxizlda,
igrZno, rom sakuTar bunebas uRalata, zedmeti mouvida, uxerxulad SeiSmuSna, awrialda, saxeze wamoawiTla da nirwamxdarma darcxveniT damnaSavesaviT amoiluRluRa:
- mapatie, Cemo uCa, did bodis gixdi... ar vici ra momivida... Tu xaTri
gaqvT, mapatie... dedis suls gaficeb...
- ho, kai, kai, - uxeSad upasuxa
uJmurma.
- aTasjer bodiSs gixdi, Cemo keTilo Zmao, mzem damkra Tu ra momivida ar vici... mapatie...
- ho, kai, geyofa! - Seawyvetina da
mTeli xmiT datuqsa kidec uCam da
mere Semrigebluri toniT gaagrZela,- ukeTesia isic miTxra, raa bolos da bolos Seni mTavari saTqmeli, maRirse.
jimSers imwamsve saxe gaebadra, esiamovna, rom mezobeli misgan ganawyenebuli ar darCa da gaxalisebulma
wamoiZaxa:
- cas me xSirad imitom vuyureb,
rom iqidan ufro ukeT davinaxo dedamiwa da masze mcxovrebi adamianebi.
“auh! axla ki sul auria”, - gaifiqra uCam da Tavisufali marcxena
xelis mtevani muxlisTavze dairtya. jimSeri TiTqosda miuxvda amas
da RimiliT upasuxa:
- Wkuidan ar gadavsulvar jer,
axlave mogaxseneb Cem mTavar saTqmels Zalian mokled, nu geSinia.
ho... ainStainma, yvela drois udidesma moazrovnem da fizikosma, xom
gaxsovs, ra Tqva ager axla, meoce
saukuneSi - iseTi usastikesi wesrigia samyaroSi, rom masSi vinmes
xeli rom ar erios, warmoudgeneliao. erTi wamis memiliardediT rom
auCqaros an daigvianos varskvlavma
iq maRla Tavis saval gzaze, es droJamis ganmavlobaSi dagrovdeba, samoc wamad iqceva da mere rac moxde-
ba mzeebs Soris dajaxebis Sedegad
zecaSi, mixvdebi Sen. hoda, maSasadame
arsebobs maradiuli wesrigis damamkvidrebeli... erTi sityviT, RmerTi
aRiara udidesma moazrovnem.
uCam xeli Caiqnia, magram araferi
uTqvams. jimSerma dainaxa es da ratomRac damfrTxalma aCqarebulad
gaagrZela:
- sxvaTaSoris, dedamiwis asaks
dRes ToTxmet miliardamde wels
iTvlian... ho... axlave mogaxseneb mTavars, am wuTSi, - mere wamiT Cafiqrda
da TiTqosda raRac aRmoaCinao, gaxarebulma wamoiZaxa, - stadionze xom
mjdarxar, Cemo uCa! maRlidan ufro
kargad mosCans moedani da masze moTamaSeebi Tu - dablidan! hoda, mec
cisken imitom viyurebi xSirad, rom
iqidan ufro ukeT davinaxo miwa da
masze mcxovrebi adamianebi... diax...
isev aiqnia daudevrad xeli uCam,
adgilis monacvlebac daapira, magram
mere darCena da bolomde mosmena
amjobina. amis danaxvisTanave jimSerma sxapasxupiT daiwyo laparaki:
- uTvalav saocrebas uyurebs Tavis yoveldRiur cxovrebaSi adamiani, magram isea CaZiruli wvrilmanebSi, rom verafers xedavs! ho, nu
gagikvirdeba es! erTmaneTs rom vuyurebT, velaparakebiT, vebrZviT, veferebiT, es xom sicocxlea! mere!
viciT raa sicocxle? did moazroveneebs rom hkiTxo - ara! sicocxle iseTive amouxsneli idumaleba
Tu saidumloebaa CvenTvis, rogorc
sikvdili! arc meti, arc naklebi...
uCam isev daanarcxa bambukis joxi qvebze, pijakis gulis jibidan
meore da ukanaskneli sigareti amoiRo da brazmoreulma asanTs gahkra.
- Tu ar gamlaxav, damacade, - uceb
motyda jimSeri da damnaSavis toniT gaagrZela, - adamiani, Senc kargad
ici, mikrokosmosia, Tavis simdabliTac da simaRliTac mainc samyaros
gvirgvinia, masze ufro didi arseba
am planetaze ar gaCenila... ho, asea
namdvilad...
- Sen me Rlapi xom ar ggonivar!
- Tvalebi daubriala uCam astronoms.
- gTxov, gexvewebi, gevedrebi, bolomde momismino, - mudariT uTxra
jimSerma, - axlave getyvi mTavar saTqmels, - mere isev Cafiqrda wamiT da
axla moulodnelad kategoriuli
toniT gaagrZela, - adamiani da misi
guli, tvini, RviZli, sisxli, saerTod sxeuli da suli, ufro didi
da amouxsneli, amoucnobi saidumloebaa, vidre miliardobiT mze da
mTeli samyaro...
am sityvebis gagonebaze uCam Tvalebi moWuta, jimSeri yuradRebiT
SeaTvaliera da Tavi dananebiT gadaaqnia. astronomi ki ise iyo ukve
eqstazSi Sesuli, rom veRaravis xedavda, mTeli mkerdiT sunTqavda da
paTetikurad laparakobda:
- raxan erTmaneTs vxedavT es sulac ar niSnavs imas, rom viciT raa
sicocxle! rogor muSaobs dRedaRam adamianis guli, araa saswauli?
erTi wamiTac ar isvenebs! rogor
xdeba sisxlis mimoqceva organizmSi gifiqria amaze? es ufro didi
saidumloebaa, vidre mzis moZraoba
Tavis wliur gzaze... viciT raa sisxli? bibliaSi weria rom sisxli
suliao. esec gaxsovs albaT Sen.
am ukanasknel frazas jimSeri xSirad xmarobda, radgan darwmunebuli
iyo - amiT uCas guls moigebda da
mis yuradRebasac mii pyrobda.
- hoda, - axla ukve xmamaRla ganagrZobda astronomi, - erTi adamianis
12
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
suli, Tavisi aviTac da kargiTac, ufro didi saidumloebaa, vidre ukidegano samyaroSi mimofantuli miliardobiT mzis triali meTanxmebi?
uCas xma ar amouRia. - garda yvelafrisa, viciT raa gamravleba?
- gaanebe Sen Cem cols Tavi, uceb SeuRrina uCam, radgan moeCvena,
rom mezobelma gadakvriT uSviloba
moagona.
jimSers am sityvebisTvis yuradReba ar miuqcevia, ise iyo gatacebuli sakuTari msjelobiT da amaRlebuli toniT ganagrZobda:
- Tu mxolod am planetazea sicocxle, miT ufro ar unda gavufrTxildeT erTmaneTs? vici, amaSiac
dameTanxmebi. miuxedavad imisa, rom
adamiani samyaros gvirgvinia da miliardobiT mzeze ufro amouxsneli asreba, erTmaneTs vWamT, vebrZviT,
vxocavT... eh, es Sors wagviyvans...
erTi sityviT, ai, me ras vambob, Cemo
uCa - adamianis suli ufro metad
idumali samyaroa, vidre mTeli kosmosi. es maswavla me caSi yurebam. da
bolos, erTsac vityvi da davamTavreb.
uCa TvaldaSterebiT misCereboda mtkvris talRebis im adgils, sadac ankesi iyo Cakarguli da Tan
daZabuli yuradRebiT usmenda axirebuli mezoblis filosofosobas.
damiane ki gaunZrevlad ijda isev
gayinCuliviT qvaze, drodadro kbilebs nela iCiCqnida da misi ganuyreli gulgrili gamometyvelebiT
ainunSiac ar agdebda jimSeris sityvebs. Tavis mxriv, astronomi, SeCveuli iyo botanikis maswavleblisgan yvelafrisadmi uinteresobas da
sakmaod aRgznebuli ganagrZobda:
- sicocxlis gaxangrZliveba yovelgvar pirobebSi SeuZlia TiToeul Cvengans SimSilSi, siciveSi, aTasgvar ubedurebaSi, magram mxolod erTi pirobiT - Tu yovel wuTs gvemaxsovreba miliardobiT mze, samyaros uTvalavi saidumloeba, veRar
movicliT zizRisTvis, simaxinjisTvis, SurisTvis, gaumaZRrobisTvis,
mkvlelobisTvis, saerTod uamravi
borotebisTvis, ganvTavisufldebiT
simdablisgan, visunTqebT Tavisuflad da Segvemateba devuri Zala...
diax... Zlieri arseba ki, Cemo uCa,
mogexseneba, didxans Zlebs cis qveS.
gonieri adamianisTvis umTavresi xom
sicocxlea! zizRi, Suri, sixarbe da
aTasgvari simaxinje aglaxebs da asacodavebs kacs. zRapruli simdidriT vis gauxangrZlivebia am wuTisofelSi sicocxle! gonebrivad SezRuduls ki hgonia, rom sanam amqveynad var mefurad vicxovreb da mere
jandabas Cemi Tavio. magram, yvelaferi xom warmavalia da raxan asea, is
ar sjobs, rom Segnebulma adamianma
wvrilmanebze fiqris garda miliard mzeze ifiqros da didxans icocxlos? me sulac ar momaqvs Tavi
did brZenad. ubralod vambob, rom
orjer ori - oTxia. sikvdils vin
gadaurCeba amsoflad! veravin! hoda,
vin ufro didxans icocxlebs, is,
vinc suliT damZimebulia da yoveldRiur wvrilmanebSi Cafluli,
Tu, is, vinc suliT amaRlebulia!..
- eh! - mowyvetiT xeli Caiqnia
uCam, - carieli bJuturia Seni nalaparakevi...
jimSeri ki gulanTebuli ganagrZobda, - yovelgvari gasaWiri rom
aitano, unda SegeZlos Sexedo dRevandelobas an aTasi wlis winandeli TvaliT, anda - aTasi wlis momavlis TvaliT! kargad vici, rom es
araa ioli, magram Tu ginda gadarCe
da ar gadayve imis dards, rom dRes
droebiT parpaSeben, vimeoreb - droebiT meTqi, mTavrobaSi myofi uwignurebi, xixoebi, naZiralebi da wurbelebi, sxva sityvebiT, Cemo uCa, mapatie da maT ver moixsenieb, ase unda
moiqce, sxvagvarad ver gavZlebT mzis
qveS da male wavalT mousavleTSi.
botanikis uJmuri maswavlebeli
ise gaaoca mudam Tavaziani jimSeris
naxmarma salanZRavma sityvebma, rom
Tvalebi gaufarTovda da uxmod miaCerda TiTqmis ukve mquxare xmiT
molaparake da pirxmel saxeze wamowiTlebul maTematikoss.
- erTsac vityvi, erTsac! - ukve
yviroda igi da cas miCerebuli gaiZaxoda, - mgoni ukve vTqvi da mainc
gavimeoreb - adamiani Tavisi aviT da
kargiT ufro metad amouxsneli saidumloebaa, vidre mTeli ukidegano
samyaro. es imas niSnavs, rom erTmaneTs unda vufrTxildebodeT. sinamdvileSi ki rac xdeba kargad mogexseneba - erTmaneTi gvezizReba, erTmaneTs vmtrobT, erTmaneTs vJuJavT...
es mTel dedamiwaze yvela xalxSi
asea. ho, bolos, rogorc iqna, mivuaxlovdi mTavar saTqmels. Tu yoyloCinobaSi an trabaxSi ar CamomarTmev, CemisTana kaci adamians ar moklavs. xom gjera es Sen! aba tyuilad ki ar viyurebi me xSirad caSi,
zogierTebs rom hgoniaT... hoda, sicocxlea umTavresi adamianisaTvis,
mudam, yvelgan da yovelgvar pirobebSi! diax! amaSi veravin Semedaveba.
hoda arsebobs erTi aseTi laTinuri gamoTqma - “karpe diem”, rac sityvasityviT amdagvarad iTargmneba gamoiyene sicocxlis yoveli wuTio, gesmis? mudam, yovelgvar situaciaSi unda gaxsovdes, rom xar mzis
qveS. biblia sxva uamrav sibrZnesTan erTad imasac gvaswavlis, ase
sweria iq, rom cocxali ZaRli sjobs
mkvdar lomso. meTanxmebi xom! maSin,
Tu asea, es laTinuri gamoTqma yovel nabijze unda axsovdes da xelmZRvanelobdes misiT TiToeuli gonieri adamiani. didi romaeli poeti
horaciusi qadagebda am sibrZnes. ar
davujeroT? amas viTom is sjobs,
rom yovel wams dRevandel naZiralebze - bodiSs vixdi, sxva sityva
ver mi povnia - rus Sovinistebsa da
Sinaur wurbelebze, - mapatie am gamoTqmisTvis, - viWoraoT. saqarTvelo rames daaklebs planetis uzarmazar sivrceze garTxmul urCxuls?
dasavleTi mouRebs male mas bolos da mere Sinaur wurbelebsac
movuvliT rogorme, ruseTis mosyidul jaSuSebs... “karpe diem”! ai, esaa
Cemi mTavari saTqmeli, yovel wuTs
rom unda gvaxsovdes mec, Senc, damianesac, saerTod yvelas, rom avmaRldeT yovelgvar gansacdelze, da sicocxle gavixangrZlivoT, sicocxle...
uCam ramdenjerme Caaxvela da raRac TavisTvis CaibuzRuna.
- ramdeni Cveni xnis uaxloesi
megobari wevs axla saflavSi!, - uceb
xmadabla warmoTqva jimSerma, - mSoblebsa da sanaTesaoze aRarafers vambob...ra sjobs, iq wola Tu mzis
qveS dgoma! yovelgvar pirobebSi!
esaa mTavari!.. hoda, amas qadagebs `karpe diem”. vambob rame sisuleles?
ara mgonia. sxva ukeTesi Wkvianuri
Sen miTxari.
am sityvebis warmoTqmisTanave jimSerma bambukis joxi miwaze frTxilad dado, qudi moixada, ukan gadawyobili TovliviT TeTri Tma ramdenjerme miTiTebiT Seivarcxna da
Soreul sivrces miaCerda.
ismoda mxolod mtkvris talRebis wynari duduni.
uCa gaqvavebuliviT ijda da moqufruli gaRma napirs gascqeroda...
mudam welSi gawvarTuli damiane
isev kevs ReWavda da drodadro gabzarul saTvales wmendda.
gaRma napiridan moulodnelad CoCqoli da gaurkveveli wamoZaxilebi moisma.
uCa da jumberi maSinve wamodgnen
da iqiTken iwyes yureba, saidanac
xmauri modioda.
welSi gawvarTuli damiane ki isev
kevs ReWavda da ankess Wiayelas ucvlida.
jimSerma is meTevzeebi icno, weRan aRma-daRma rom dadiodnen
mtkvris napiras, romlebsac axla mdinaridan raRac mZime amohqondaT. uCa
mixvda, rom es iyo damxrCvali adamianis gvami da Tavi aqeT-iqiT gadaaqnia.
rogorc aseT dros xdeba xolme, oriode wuTSi gaRma napiras xalxma moiyara Tavi. jimSeri da uCa iqaurobas
TvalmouSoreblad gascqerodnen.
damiane isev ise ijda gaunZrevlad, erTi ki gaxeda mopirdapire
napirs da kevis ReWva ganagrZo.
CoCqoli rom miwynarda, gvami raRac ZonZebze daasvenes da sadRac
waiRes. rogorc Semdeg gaxda cnobili, damxrCvali aRmoCnda oTxi Svilis deda, axalgazrda qali, romelsac naqsov baduraSi Cawyobili mozrdili qvebi TokiT welze hqonda
gamobmuli. ubeduris gvami dambebSi
gaxiduliyo. jimSerma uxmod ankesi
daaxvia, uCamac igive gaakeTa da oriveni neli nabijiT gauyvnen napirs.
damianesken arc gauxedavT, TiTqosda
gadaaviwydaT misi arseboba.
roca mze cis tatnobis dasaliers miuaxlovda, saTevzaodan dabrunebuli xelcarieli mezoblebi
ezoSi Sevidnen. iq, fanCaturis qveS,
ukve domino gaeCaRebinaT. jimSers da
uCas saidanRac katis knavili SemoesmaT, uneburad ukan miixedes da Sedgnen. ezos neli nabijiT sargadaylapuliviT momavali damiane uaxlovdeboda, romelsac xelSi mxolod ankesi eWira, konservis kolofi ki, masSi
murwa rom dgafunobda, aRar Canda.
- ratom ar damicadeT, - sasxvaTaSorisod ikiTxa man, - mokle gziT
wamovedi da dagewieT.
uCam, Cveulebisamebr, warbebi SeWmuxna, damiane kuStad SeaTvaliera
da damcinavad miaxala:
- gagifrinda Seni Rlavi?
damiane Sedga da daiknavla:
- ra vici. erTi tyapuni ki momesma da albaT maSin iskupa wyalSi.
- mere! ar gewyina? - brazmoreuli toniT hkiTxa axla uCam.
- mogclia erTi, - ugulod upasuxa damianem, ezoSi Sevida da Tavis
sadarbazosken gaswia.
sanam erTmaneTs gamoemSvidobebodnen, uCam uTxra jimSers:
- xom xedav, ra kacia! arc Tevzis
daWera gaxarebia da arc gaqroba wyenia.
- ho, - daeTanxma astronomi.
- gaRma mgoni arc gauxedavs, roca wylidan ubeduri qalis gvami amohqondaT.
- damianes, Cemo uCa pirvelad xedav? mis guls araferi ekareba. ras
izam, aseTia misi buneba. bandits, garewars, uwignurs, uzrdels moaqcev,
qristianul gzaze daayeneb, gulgrils
- verasodes... jalaTsac ki SeiZleba raRac kacuri Caagono.
- marTali xar, - daeTanxma moulodnelad uCa da mere moRuSulma,
TiTqosda muqariT gaagrZela, gulgrilebze ufro uaresebi arian dRes
Cvens mTavrobaSi, parlamentSi, samyaros
ki ara, sakuTari tylipis iqiT verafers xedaven. hoda, es Seni “karpe diem”
maT xelSi myof xalxs gamoadgeba?
- usaTuod! - wamoiZaxa Tavisi
boxi xmiT jimSerma da uCas mxarze
xeli dahkra,- es sibrZne mudam, yovelgvar gasaWirs miesadageba... cocxali ZaRli sjobs mkvdar loms...
sruliad moulodnelad uCam CaiRimila, rac albaT mis samezobloSi
uiSviaTes movlenad iTvleboda, mravalmniSvnelovnad Tavi gadaaqnia da
saxlisken mZimed gaemarTa. jimSerma
anTebuli mzera gaayola da xelebi
moifSvnita.
im dRidan samezobloSi, yvelas
gasakvirad, uCa dvali aRaravis uRrenda.
SeiZleba Cemi monaTxrobi aravin daijeros, magram, albaT, am qveyanaze daabijeben adamianebi, romlebic mixvdebian, risi Tqmac minda.
TumcaRa im adamianebs (Cemi CaTvliT) wynari cxovreba aRarasodes eRirsebaT...
is dila wvimiani gaTenda. wvima
Zalian miyvars, amitom cud gunebaze ar davmdgarvar, piriqiT...
saxlis kari stvena-stveniT
davkete da samuSaosken gavwie. sasiamovnod JinJRlavda...
mSvenieria imaze fiqri, rom wvimis erTi patara, cicqna wveTi sadRac cis siRrmeebidan moeqaneba, gamoivlis amxela manZils da maincdamainc Sen CamogeRvreba saxeze...
wvimam TandaTan mouxSira, mere
kokispirulic dascxo, ukve aRar
xumrobda, amitom romeliRac sadarbazos Sevefare, sveli Tavi
cxvirsaxociT SevimSrale da saaTze davixede - ar magviandeboda,
ese igi, SemeZlo wvimis gadaRebisTvis damecada.
- raRa axla mounda wvima?! momesma qalis xma.
mivixed-movixede, sadarbazos SesasvlelSi Cems garda aravin iyo
Tu erT fumfula, TeTr siamis
katas ar CavTvlidiT. is svel
saxes TaTebiT iwmendda da yuradRebiT makvirdeboda. albaT, momelanda-meTqi, gavifiqre.
- romeli saaTia? - aSkara iyo,
kata melaparakeboda.
pirveli, rac gavifiqre, is iyo,
gavgiJdi-meTqi, mere megobris rCevac gamaxsenda: - daanebe Tavi am
gurjievisa da kastanedas kiTxvas,
Sen kidev gagiJeba gakliao.
etyoba, es SeSfoTeba katamac
Sematyo: - “Tu ar SegeSindeba, kargi
iqneba”.
mainc enaCavardnili videqi da
mas Sevyurebdi. misma (adamianurma?) gamometyvelebam TandaTan damamSvida.
- eh. munji yofilxar, - tani Seibertya da wasasvlelad moemzada.
- moica, ar waxvide ra, - ki ar
vuTxari, Sevexvewe.
kata isev ukana TaTebze Cajda.
tvini gamalebuli muSaobda da cdilobda, am ambisTvis logikuri saxe mieca. xan bulgakovis personaJi behemoTi gamaxsenda, xan is,
rom Zvel egvi pteSi kata wminda
cxovelad iTvleboda, xan...
- ar ginda CemTan laparaki? SemekiTxa da Tvalebi mowkura.
Cveulebrivi qalis xma hqonda
- nazi, sasiamovno tembris, magram
Cemi konservatuli xasiaTis gamo
katis da adamianis xmas erTmaneTTan verafriT vakavSirebdi.
- ki, rogor ara, - amovioxre da
Cumad viCqmite, Tan gareT gavixede - wvimas gadaeRo.
ucbad goneba gaminaTda:
- momismine, aq xom ar visaubrebT, wavideT CemTan, aqve vcxovrob, - TandaTan lamazi meCveneboda (arada, manamde katebs dasanaxad
ver vitandi...).
- sadRac rom midiodi?!
- ara uSavs, moicdis is ambavi, vuTxari saswrafod.
adga, nela momiaxlovda da miTxra:
- amiyvane.
davixare da xelSi aviyvane, misma siTbom mTel tanSi damiara...
movdiodi saxlisken da vgrZnobdi, rogori SuriT miyurebdnen gamvlelebi (Turme SeiZleba kacisa
katac SegSurdes, amaze adre arasdros mifiqria).
`katas erTi
ucnauri Tviseba aqvs - rac
ar unda iSinauro, Tu TviTon
ar unda, ver moiSinaureb, da kidev - upatrono saxlSi ar
Cerdeba.”
ramaz gigauri
ucbad Cems fexebTan ucxouri manqana damuxruWda:
- ar mogvyidi, jigar, bloma fuls
mogcemT.
arc Semixedavs, vin iyvnen, sarkastulad gaviRime da Cems sadarbazoSi Sevabije.
saxlSi Sevedi, is divanze davsvi,
me savarZelSi Cavjeqi.
`axla aman mTeli qveyanac rom Seyaros knavil... ukacravad, yviriliT,
mainc arsad ar gavuSveb. gavgiJdebi,
molaparake kata?! vin damijerebs?!
qeTis davurekav, ra `daiSokeba”.
avdeqi, macivris kari gamovaRe, erTi boTli ludi gamoviRe, gavxseni
da moviyude.
- kargi maspinZeli yofilxar. iqneb, mec minda, ar unda SemekiTxo?! gamomarkvia misma xmam.
- es rZe ar aris, Tu gSia, Caval da
amovitan, - Cavjeqi isev savarZelSi.
- ludi Zalian miyvars, momitane
erTi boTli! - ar vici, mibrZana Tu...
“auh, molaparake katas uyvars ludi. yavaze mkiTxaoba Tu icis, netav?”
- yavaze xom ar mkiTxaob? - mivawode Cemi boTli, Tan xeliT vaniSne,
ludi meti aRar aris-meTqi.
man boTls TaTebi moxvia, moiyuda
da ... gamocala, mere isev ise dawva
da Tvalebi minaba:
- ra mkiTxe??
- yavaSi Tu ixedebi-meTqi?! - gulSi gavbrazdi, ludi mTlad rom damilia.
- araa... - gaagrZela: - magram pianinoze vukrav, kidev - gitaraze. ho,
leqsebsac vwer, - daamata bolos.
- mere ra, leqsebs mec vwer, avubzue cxviri.
- aba, wamikiTxe, - moewyo moxerxebulad.
me is leqsi wavukiTxe, romlis
gulisTvis avangarduli poeziis saRamoze pomidrebi damiSines.
- ara uSavs-ra, - Semaqo gulwrfelad.
gamixarda, adamiani xom ar maqebda,
tyuilad rom daewyo Cemi caSi ayvana, geniosi xaro.
- moica, saxeli rom ar giTqvams, vuTxari uceb.
xmamaRla gaecina:
- rodis SemekiTxe?
misi sicili gulSi Tbili wylis
nakadiviT CameRvara...
- axla gekiTxebi, ra gqvia?
- ubralod, fiso damiZaxe.
- fiso??
- ho, fiso, ra, ar mogwons?
- egre xom katas eZaxian, fiso
igive kataa.
- kata Sen TviTon xar, me fiso
var!
- hooo...
- Sen ra gqvia?
- me? me... ramazi.
- ar momwons, gagais dagiZaxeb.
- gagai, gagai raRa aris?!
- Sen gagai unda gerqvas, ga-ga-i,
Se papis cremlebis Semgrovebelo...
mkerdSi raRac gamilRva - papa
erTi Tvis mkvdari myavda.
- fiso, patroni gyavs? - SevekiTxe da guli amifarTxalda.
- aba, upatrono xom ar viqnebi?!
- momeCvena, rom mwared gaeRima.
- aba, darCi CemTan, darCi ra, gexvewebi.
- mere, SeZleb Cems patronobas,
gagai?
- SevZleb, Seni gulisTvis mTebs
gadavdgam, oRond darCi.
- ara, mTebis gadadgmas ar gTxov,
ubralod, ar SemzRudo da ar gamZarcvo, SeZleb?
- SevZleb fiso, SevZleb, Sen absoluturad Tavisufali iqnebi,
mZarcveli ki Cems sicocxleSi ar
vyofilvar da raRa axla gavxdebi?! - vRrialebdi xmamaRla.
vgrZnobdi, rom me igi miyvarda,
vgrZnobdi, rom misi gulisTvis yvelafers gavakeTebdi, yvelafers SevZlebdi.
fiso darCa...
sadRac wamikiTxavs, caSi TmiT
vekide da dabla cecxli mqonda
SenTebulio - ai, ase viyavi im xnis
manZilze, rac fisom CemTan icxovra. es dro Svidi Tu rva Tve iyo,
mere... wavida, albaT, Zvel patrons
daubrunda.
me? me diqtatori da mZarcveli
vyofilvar da ar mcodnia.
is rva Tve mezoblebi Cemze Woraobdnen: - saxlSi ali hyavs, RamRamobiT misi saxlidan gitaris dakvris da qalis simReris xma ismiso.
zogi ufro Sorsac midioda da
imasac iZaxda: - kleopatras suli
colad moiyvanao.
es yvelaferi mere gavige.
sanam is CemTan cxovrobda, aravisTvis araferi miTqvams (ubralod, bednieri viyavi da amiT vtkbebodi.), mere ki azri dakarga vinmesTvis raimes moyolam - vin daijerebda?! SeiZleba, isic ki wamoeZaxebinaT: - Se, SeSlilo, Tu molaparake kata saxlSi gyavda, ra Cumad
daiarebodio?
ar vici, xandaxan am ambavSi mec
eWvi mepareba xolme, iqneb da, yelaferi sizmari iyo-meTqi.
Tqven rogor ggoniaT?..
13
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
trjyjvbrbc vtwybtht,fsf ljmnjhb7 bdfyt ]fdf[bidbkbc cf[tkj,bc
s,bkbcbc cf[tkvobaj eybdthcbntnbc ghjatcjhb nfhbtk
cfhsfybf jhvjw otkpt vtnbf7 bkbf zfdzfdf&bc vjqdfotj,fc7
itvjmvtlt,fcf lf vrdktkj,fc brdktdc888 !)_* okbc #_ fudbcnjc
obofvehsfy cfmfhsdtkjc eudbhudbyj vtabc7 sfdfl bkbf uhbujkbc &t
zfdzfdf&bc lfqdhbkvf cbc[kvf vt-@_ cfereybc mfhsdtkb thbc bcnjhbfc
cfibytkb ,tlb ufyevpflf9 bkbfc vrdktkj,bs7 ufkfrnbjybcf fh b.jc7
vfhskfw lfvsfdhlf lblb tgjmf lf mdt.fyfib fqptdlf cjwbfk-ltvjrhfnbf7 hjvtkvfw dthw cfmfhsdtkjc cfvokbfyb lfvjerblt,kj,f lfbwdf lf dthw mfhsekb cfpjufljt,f uffthsbfyf8 bkbf zfdzfdf&bc vrdktkt,bc
udfh-cf[tkt,b mfhsdtkvf thvf cfo.tdhfl lf itcfxdtyt,kfl fvjbifysf
uekbc abwfhpt888 ,th,bzfidbkt,b7 byfidbkt,b7 kf,feht,b7 ]fit,b7 aifdkbidbk-fawbfeht,b7 [bpfybidbkt,b888 .dtkfc f[cjdc 3dbqfw bvthtkbw47
eiefkj vrdktkb bkbf zfdzfdf&bcf7 hjvtkvfw 3,thltyfc4 n.dbf lff[fkf
thbc vj'qdfhc8
3dbqfw bvthtkb4 ,tdhc lqtvlt htytufnb cthuj jh]jybrb&t /ujybf7
fhflf7 ghjatcjh nfhbtk cfhsfybfc vbth vj&bt,ekb ljrevtynt,bc
vb[tldbs bhrdtdf7 hjv vrdktkb cek c[df rfwbf7 cthuj jh]jybrb&tcfdbs
nthjhbcnb lf yfvecufhtw[bkb7 vfuhfv vfbyw c[df888 v[wjdfyvf ghjatcjhvf gtlfynehb cbpecnbs fqflubyf !)_* okbc #_ fudbcnjc obofvehsfy lfnhbfkt,ekb nhfutlbbc cehfsb lf lblb bkbfc vrdktkj,bc
vpflt,bc bcnjhbf888 xdtyb vrbs[dtkb ,tdh f[fkc itbn.j,c obofvehbc
fd,tlbsb ufchjkbc itcf[t,888
lfj8 ,TH,BZFIDBKBC CFMVT7 !* NJVB7 PTLVBOTDYBS
ITDBCOFDKT888 !)_) okbc
@! fudbcnjc bkbfc vttnkt
STLJ KF,FEHB7 DFYJ
BYFIDBKB lf UBJHUB [BPFYBIDBKB xfvjf[hxdtc7
[jkj vfyfvlt GFDKT AIFDKBIDBK-FAWBFEHB cjatk vfvrjlfib7 ,frt,sfy vjrktc7 - BYFIDBKB ofbv&qdfhtc oby7 lff&f[t,bytc7 - ufvjlb gfdktj= - lf vjrktc8
GFDKT AIFDKBIDBKVF7
bubdt gfdkt fawbfehvf bkbfc vjehfdc VJCT VTVFHYBIDBKCF lf vbc wjkc gtkfubfc .tkb ufvjczhf8 tc vj[lf bkbfc vrdktkj,fvlt888
FAWBFEHB .fhfekfl veifj,lf bkbfcsfy888 sfdbc lfyfifekc fawbfehb bvbs
[cyblf7 hjv vtvfhybidbkvf
$_ vfytsbc mehlj,f lfvf,hfkfj8 bkbfc vrdktkj,blfy #-$ lqbc itvltu vrdktkt,b lfbzbhf bkbfc vtuj,fhvf lf leitsbc vfphbc
eahjcvf .FHFVFY AFQFDFV888
!)#( otkc frfltvbrjcvf gffnf ueueidbkvf ufvjcwf obuyb 3bkbf zfdzfdf&bc vrdktkj,f7 ufvj&bt,bc vfcfkt,b48
obuyib ueueidbkvf ufrdhbs
smdf7 hjv vrdktkj,bc rdfkvf s,bkbcbc gjkbwbbc cfv&t,hjc ufy.jabkt,bc eahjcb TDNEITDCRB LJKB"TVLT vbb.dfyfj=88 gffnf ueueidbkc obuyib vbsbst,ekb fmdc fhmbdbc yjvthbw888
bub wyj,bk vtwybthc BCBLJHT LJKB"TC7 hjvtkbw
vfiby sbyfsby othtstksfy
veifj,lf7 cek te,yt,jlf7 bkbf zfdzfdf&t LJKB"TT,VF vjrfkbsj=88 vt fhmbdib dbgjdt TDNEITDCRBC vj[ctyt,bsb ,fhfsb s,bkbcbc gjkbwvtbcnthbcflvb7 cflfw
tdneitdcrb othc5 cfvrdbhbfyb vbdkbyt,bc itvltu lfdflubyt7 hjv cf[tkvobaj cf,zjc otdhb7 sfdflb bkbf uhbujkbc 't zfdzfdf't thvbkt
ljkb&tv vjrkfj8
- dby b.j thvbkt ljkb&t0
14
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- bc b.j wyj,bkb uehekb nthjhbcnb7 hjvtkbw
cjwbfk-ltvjrhfnbek gfhnbfc tvcf[eht,jlf8 !)_*
OKBC UFPFA[EKPT UEHBFIB7 CJATK ,F[DIB ABKBGT VF[FHF"TV VJBODBF !^
NTHJHBCNBC RHT,F LF UFYFW[FLF7 - XDTY BKBF ZFDZFDF"T EYLF VJDRKFSJ=
abkbgt obofvehibw fdblf
lf ukt[t,c es[hf7 - bkbf
eylf vjdrkfs lf vbcb vbot,b smdty lfubhbujsj=88 obofvehtkvf ukt[t,vf abkbgt vf[fhf&t cjakblfy ufvjfultc7 vfuhfv abkbgtv vjf[th[f lf cjatkib vfvfcf[kbcfl itfupfdyf cjwbfk-ltvjrhfnb DFYJ BYFIDBKB7 bkbfc ths-thsb vrdktksfufyb8 ,f[dib ufvfhsek rht,fpt abkbgt vf[fhf&tv bkbfc vjrdkf lffdfkf cfv nthjhbcnc - THVBKT LJKB"TC7
RFKTYBRT LJKB"TCF lf
LBJVBLT ,FCBKFIDBKC8
c[dfsfijhbc7 vfvfcf[kbcb
DFYJ BYFIDBKB cjatk obyfv&qdhbfysrfhib uflfdblf
bc chekb cehfsb7 hf vj[lf bv fd,tlbs lqtc7 dby hfc
frtst,lf7 dby ufbchjkf0
- bkbfv vrdktkt,b vjfn.ef lf es[hf7 - [dfk fvjdfk cfuehfvjibj lf cfvb
lqbc itvltu ofdblf cjakfl8
vstkb fv cfvb lqbc ufyvfdkj,fib vrdktkt,b vfc
tkjlyty8 vrdktkt,vf CJKRF ITHVFLBYB lf GFDKT
AIFDKBIDBKB ufvjupfdytc
s,bkbcc7 - hjlbcqf fvjdf
bkbf7 oflbs lf ufbutsj=88
ITHVFLBYB lf AIFDKBIDBKB at[bs xfdblyty s,bkbcc888 BKBF vfiby lqtdfyltkb xe,byfidbkbc mexfpt
w[jdhj,lf lf sfdkf fh
/mjylf8 ukt[t,bc sfdkf .jabkf vihfk [blsfy7 cflfw
ITHVFLBYB lf AIFDKBIDBKB it[dlyty bkbfc vttnkt
STLJ KF,FEHC
KF,FEHC7 hjvkbcufyfw ufbutc7 se hjlbc eylf ofcekb.j cfuehfvjib
bkbf8 bkbfv bwjlf7 hjv lfe[dlt,jlyty lf tchjlyty=88
- hfc fv,j,s7 cfblfy itbn.j vrdktkj,bc vpflt,bc itcf[t, bkbfv0
- cfblfy itbn.j lf7 hjwf
!)_^ otkc cf[tkvobaj cf,zjib7 cfyrn-gtnth,ehuib
UBUKF
,TH,BZFIDBKB
CFCFVFHSKJPT
NFHBTK CFHSFYBF5 - cneltynj,bc okt,ib bkbfv lfvfbynthtcf7 hjujhw trjyjvbcnvf7 cjakbc vtehytj,bc
cgtwbfkbcnvf888 itvltu xtvb
rdktdbc cathj ytk-ytkf ufafhsjdlf lf vbcb vrdktkj,fw ufvjdbrdkbt8 vtbcythb
b.j thsb ew[jtkb vbkbjythb7 hjvtkbw vfiby ofhvjelutykfl lbl sfy[fc7 vbkbjy-yf[tdfh jmhjc vfytsc csfdfpj,lf cfmfhsdtkjc cfvtehytj cfpjufljt,fc7 qdbybc
ofhvjt,f vstk cfmfhsdtkjib vt vjvfyltsj=88 mfhsekb
cfpjufljt,f vtbcythbc fv
bltfc fqahsjdfyt,bs it[dlf7 vfiby7 hjwf !((@ otkc
ufpts 3bdthbfib4 bkbfv ufyufibc pfht,b lffhbc[f7 - vtbcythb xdtyc pdht,c [tkib
xfbult,c7 xdtycfdt ufvh]t
ukt[c ghjktnfhfl fmwtdc
lf xdtycfdt qdbyjc vfvfcbc[kfl vjud.blbcj888
- tct bub7 ,fnjyj nfhbtk7
VTBCYTH-,TYLEMB"TT,B cfmfhsdtkjc fhw vfiby frklf0
- lbf[7 hfw [lt,f lqtc7 pecnfl bctsbdt cbnefwbf b.j vfiby888
- vsfdfh stvfc ufd.dts=88
dby fhbc 3dbqfw bvthtkb47
bkbf zfdzfdf&bc eiefkj
vrdktkb0
- frfrb ,fmhf&tc sfdbc obuyib 3obofvehb4 eothbf5
lblb lhj ufdf lf dth lfflutyty7 se dby b.j bc 3dbqfw
bvthtkb4888
- cfpjufljt,fib lfvrdblht,ekbf fphb7 hjv tc
3dbqfw bvthtkb4 cthuj
jh]jybrb&t b.j=88
- utn.dbs7 utn.dbs888
BKBFC
VRDKTKJ,BC
LHJC CNFKBYB WB[TIB
B]LF7 [JKJ CTHUJ JH]JYBRB"T UFLFCF[KT,EKB UF[KLFS FPTH,FB]FYIB7 ,FKF[FYBC HFBJYIB9
DBSJV ATHIKJ,LF7 VFUHFV CBYFVLDBKTIB BM FUBNFWBF-GHJGFUFYLFC TOTJLF8 cthuj jh]jybrb&tc7 hjujhw rb cfmfhsdtkjib at[c
itvjflufvlf7 vfibydt lfbzthlyty7 hflufy fvbc sfj,fpt
!)_* okbc @# bfydfhc utythfk-ue,thyfnjhc /mjylf
ufwtvekb evrfwhtcb ,h&fyt,f8 tc ,h&fyt,f !)_* okbc @#
yjtv,thc ufemvlf7 vfiby7 hjwf bkbf erdt cfvb sdbc vjrkekb b.j8 t8 b8 CTHUJ JH]JYBRB"T FM FH .JABKF=88
- ,fnjyj nfhbtk7 smdty
ufvjhbw[fds7 hjv cthuj
jh]jybrb&t cfblevkjl
xfvjcekb.j uflfcf[kt,blfy cfmfhsdtkjib0
- df[nfyu ;dfybf b.j vjcfvfhskt lf abkjkjub7 hjvtkvfw ufyfw[flf7 hjv bkbfc vrdktkj,bc ufvj&bt,f &fkbfy vfqfk ljytpt xfnfh-
lf vjofatt,c te,yt,jlf7 bkbf eylf vjdrkfsj=88 thsthsvf vjofatv BYFIDBKB
fvbc ufvj lfzhf - vtht BKBF
ZFDZFDF"TV lf BKBF OBYFV"QDHBIDBKVF uflffhxbytc
tc ,fdidb wb[tib vj[dtlhfc8
cjwbfk-ltvjrhfnt,b .jdtkyfbhfl wlbkj,lyty cfuehfvjib7 bkbfc vfvekib sfyfvphf[dtkt,bc itgfht,fc8
BYFIDBKBC vcufdcfl fct itfgfhtc vfs bkbfc vjehfdfl
LBVBNHB ]FIB - cjwbfkltvjrhfnb lf 3j[hfyrbc4
futynb8 tc ]FIB flht cnfv,fib veifj,lf8 bkbf fh
bqt,lf vfc cfvcf[ehib7 vfuhfv lfv cs[jdf9 vtht ufbhrdf7 hjv bkbfc lbcsdbc dbyvt
x[fb&tc es[jdbf7 ]FIB vjehfdfl lfybiyjc sfdflvfj=88
BYFIDBKBW7 GFDKT AIFDKBIDBK-FAWBFEHBW7
,TH,BZFIDBKBW .dtkfyb
ervf.jabkjyb b.dyty bkbfsb lf fvfdt lhjc7 ofmtpt,ekyb cjwbfk-ltvjrhfnt,bc vbth8 bkbfsb fctdt ervf.jabkj b.j CJKRF ITHVFLBYB - bkbfc vtpj,tkb7
hjvtkcfw bkbfc vt,fqtv UJUFDFV qjhb vjerkf8 ITHVFLBYB ujufdfc lftvemhf7 yf[fds7 se vfu qjhbc yfwdkfl sfdflbc sfdb fh ufdfujhjj=88 bkbfsb ervf.jabkj b.j UBUJKF VJ"QDHBIDBKB - cfuehfvjtkb rfwb lf GFDKT AIFDKBIDBKBC yfstcfdb8 bkbf c&eklf UBJHUB [BPFYBIDBKCFW=88 fct itbrhf vrdktkt,bc
oht=88
- ,fnjyj nfhbtk7 fqflubyts obofvehbc nhfutlb-
b.j xfcekb hjujhw ltgenfnb7 bm uffahs[bktc7 - fh
xf[dblt cfmfhsdtkjib7 sjhtv vjurkfdtyj=88
- dby es[hf tc0
- UBJHUB ;EHEKVF7 hjvtkbw cfyrn-gtnth,ehuib
bkbfcsfy thsfl w[jdhj,lf=88 ;EHEKC esmdfvc bkbfcsdbc7 - dbqfwfv udbs[hf7
hjv cfmfhsdtkjib fh xf[dblt7 sjhtv vjurkfdtyj=88 - hjujh7 vt cfmfhsdtkjib fh xfdblt0 - uferdbhdt,bf bkbfc888
cfmfhsdtkjib hjv xfvjdblf7
bctd fahs[bkt,lyty7 - cfuehfvjib fh f[dblt7 vjurkfdtyj=88 - cfuehfvjc ufhtit vt
cbwjw[kt fh itvb&kbfj= fv,j,lf bkbf8 c[dfsfijhbc7
bkbfc fhfths[tk esmdfvc7 zrdbfy rfwc vt&f[bfy lf cektkb d.jabkdfh7 cfuehfvjc cf[kb $_ fsfcb vfytsb
lfvb]lf9 fv aekbs s,bkbcib jh cf[kc fdfityt,lb7 thsib dbw[jdht,lb lf vtjht
vfw[jdht,lfj=88 vteqktv7
JKQF UEHFVBIDBKVFW uffahs[bkf bkbf7 - ityb zbhbvt7 bkbf7 welb cbpvfhb
vfmdc yfyf[b lf cfuehfvjib
ye ofdfksj=88 erfyfcrytkfl
FHNEH KFBCNSFY lf vteqktcsfy thsfl xfvjdblf cfuehfvjlfy sfdflb s,bkbcc8
bv lqtc ;by;kfdlf sehvt7
lemfyib itcekfy lf lfyf.ht,ekfy888 vtht fhneh kfbcnb whtvkbfyb bujyt,lf7 hf dbwjlb7 se tc xdtyb erfyfcrytkb vupfdhj,f bmyt,jlfj=88 thsb cbn.dbs7 vbe[tlfdfl bvbcf7 hjv bkbf fhfthsupbc uffahs[bktc7 bub
vrdktkt,c vfbyw fh iteibylf lf cfuehfvjib ofdblf8 vttnkt b.j STLJ KF,FEHB
KF,FEHB7
[jkj tnkib bc[lyty5 BKBF
ZFD
ZFDF"T7 JKQF UEHFZFDZFDF"T7
VBIDBKB lf bkbfc ef[kjtcb vtuj,fhb BFRJ, ,BSFHBIDBKB8 BFRJ, ,BSFHBIDBKC sfy /mjylf cfafynbfyb sjab lf htdjkdthb8 htdjkdthb bkbfcfw /mjylf8 t8
b8 vupfdht,b sfdlfc[vbcsdbc
vpfl b.dyty8 hjv vbfluyty obofvehsfy bv flubkc7 cflfw
lblb mdblfy o.fhj uflvjlbjlf lf fv o.fhjpt ]fzdbs
seyembc rfs[f trblf7 bm bkbf
ufxthlf8 itsfy[vt,bc sfyf[vfl7 o.fhjcsfy vfc !! cffspt eylf lf[dtlhjlyty vjeNHB CJAHJVBC
hfdb LBVB
LBVBNHB
"T ]FIB lf cnhf;ybrb DFCBKB TVTWB
TVTWB8 fhw ]FIB vjdblf lf FHW TVTWB
TVTWB888 bkbf
o.fhjcsfy bwlbc7 thsb cffsbc ufyvfdkj,fib vfc at[b
fh ufelufvc8 fhflf7 o.fhjlfy lff[kjt,bs @__ vtnhib vfc xfcfaht,ekb vrdktkt,b tkjlt,bfy8 fv lhjc cfuehfvjib7 bkbfc tpjib7 LBVBNHB ]FIB rfrkbc [tpt
.FHFVFY
AFQFDF7
LEITSBC VFPHBC
.JABKB EAHJCB7
BKBFC EF[KJTCB
VTUJ,FHB LF LBLB
LFVAFCT,TKB
CFCFVFHSKJC
XDTYT,FC F'KTDC8
!)$! OKBC
LTRTV,THB
flbc lf obofvehbcrty b[tlt,f7 - fbynthtct,c ufdfhlt,f
se fhf sjab=88 bkbfc vtaenrhtv - LFYBTK VFCKJDVF7 bkbfc ethsuektcvf rfwvf7 hjvtkcfw
,ho.bydfkt vjujyt,t,b fmdc
bkbfpt7 ]FIC [tpt fc&f[f7 LBVBNHB CJAHJVBC "TD
"TD7
sthsvtn cffspt smdty o.fhjcsfy eylf .jabkb.fdbs
lf ,fnjyc lf[dtlhjlbs7
erdt sthsvtnb cffsbf lf hfc
frtst,s0 - hjujhw bmyf xfvj,j,qlf [blfy lbvbnhb ]fib7 ufefhf dfcbkb tvtwc lf
lfybiyek flubkfc vfiby vbdblf7 hjwf sjat,b ufdfhlf888
- ,fnjyj nfhbtk7 vfyfvlt hf vj[lf7 ltnfkehfl
fqothts vrdktkj,bc cwtyf=
- thsb cffsbc itvltu7 hfrb
LBVBNHB ]FIB lf cnhf;ybrb DFCBKB TVTWB fh ufvjxylyty7 bkbf tnkib xf]lf lf STLJ kf,fehc e,h&fyf7 - ufhtrtj=88 sfqbfyb [blb hjv uflvjbfhtc7 etwhfl
tnkbc oby upfpt cfafynbfyb sjabs [tkib UBUKF
,TH,BZFIDBKB uflvj[nf
lf lfb.dbhf7 - itxthlbs=88
,TH,BZFIDBKVF sjab /fthib ufbchjkf8 fvbc itv.eht
bkbfv vttnktc e,h&fyf7 - ufhtrt w[tyt,b=88 bkbfc vttnkt
STLJ KF,FEHB
KF,FEHB7 hfrb
vrdktkt,sfy itsfy[vt,ekb
b.j7 sfdflbc ,h&fyt,fc fh
lftvjhxbkf lf tnkb uffxthf8 tnkb ufxthlf se fhf7
,fsmb ufbcvf lf n.dbt,b bkbfc vj[dlf8 leitsbc vfphbc
tmbvvf BFIDBKVF
BFIDBKVF7 hjvtkvfw
vjrkekb bkbf ufcby]f7 vbwdfkt,ekc c[tekblfy [esb
n.dbf fvjfwfkf8 cfafynb bm
fh b.j888 cfafynbfyb sjab
,TH,BZFIDBKC /mjylf7 t8 b8
,TH,BZFIDBKC bkbfcsdbc
fh ecdhbf7 vfuhfv vfy eahj
cfibytkb hfv xfblbyf7 hjvtkcfw mdtvjs vjuf[ctyt,s8
fv [esb n.dbblfy v[jkjl
thsb b.j cfcbrdlbkj7 - ,thltybc sjablfy yfchjkb7
hjvtkbw 3DBQFW BVTHTKC47 fye THVBKT LJKB"TC tzbhf [tkib8 THVBKT
LJKB"TC tc ,thltybc sjab fylhj rf[f,hbidbkvf
fs[jdf888 thvbkt ljkb&bc
yfchjkb thsflthsb cfcbrdlbkj n.dbf bkbfc vfh]dtyf v[hblfy7 vfh]dtyf &e&eib
vj[dlf7 n.dbfv ufbfhf vfh]dtyf abkndb7 ufbfhf uekbc
ptlf v[fht lf ufvjdblf vfhw[tyf bqkbfib8 fb7 fv thsvf
n.dbfv vjrkf bkbf7 lfyfhxtyb n.dbt,b fh b.j cfcbrdlbkj8 hjltcfw ,TH,BZFIDBKVF cfafynbfyb sjab /
GFDKT AIFDKBIDBKB7
BKBFC CF[KBC .FHFEKB
CFUEHFVJIB
STLJ KF,FEHB7
BKBFC VTTNKT
UBUJKF
VJ'QDHBIDBKB7
CFUEHFVJTKB UKT[B
NFHBTK
CFHSFYBF5
ABKBGT
VF[FHF&TV
XDTYT,BC
VBWTVF DTH
VJFCOHJ7
BUB THS
RDBHFIB
UEKBC
ITNTDBS
UFHLFBWDFKF=
fthib ufbchjkf7 bkbfc vtuj,fhvf lf v[kt,tkvf
BFRJ, ,BSFHBIDBKVF
cfgfce[jl tchjkf lf v&bvtl
lfzhf bub8 ,BSFHBIDBKB
n.tib ufbmwf888 vrdktkt,b vfc
erfy vb/.dyty lf bcbw vjrktc=88 fvbc itvltu v&bvtl lfzhbkb UBUKF ,TH,BZFIDBKB vbaja[lf vjrkek bkbfcsfy lf sjabc rjylf[bs
ie-,kb xfevc[dhbf8 .DTKFC
TUJYF LF ,TDHC LQTVLT /
UJYBF7 HJV BKBFC IE,KIB VJ[DLF N.DBF7 HFW
CBVFHSKTC FH ITTATHT,F8
RE,JIB XFCDTYT,EK BKBFC XFVC[DHTEK IE,KPT VE[BC AJSJKB TABYF8 FB7
FCTSB CFPBPQHJ,F XFB-
CTHUJ
JH}JYBRB'T
P. S. rfhufl ufbfpht lf ufbcbuh&tufyt tc cfibytkb bcnjhbf7 mfhsdtkj=88
cfbynthtcjf7 hjwf pdbfl
ufvcf[ehlbfc vrdktkt,bc cfcfvfhskj ufbvfhst,f7 hjvtkb ithbc[ekbcf lf xfvjmdtbst,ekbc lfrbs[dfc vjbs[jdc vjcfvfhskt lf xdtyt,bc vbwtvfvlt dbc ufexthlt,f uekb=88
vt fv rfwbc udfhb lf cf[tkb dbwb=88
fk,fs7 smdtyw [dlt,bs7
dbcfw duekbc[vj,7 &dbhafcj
vrbs[dtkj=88
tcfe,hf
ABKBGT VF[FHF&T
UBJHUB
[BPFYBIDBKB7
UKT[B
,TH,BZFIDBKB BHFYIB UFLFB[DTOF LF BM CTHUJ JH]JYBRB"TCSFY THSFL VJYFOBKTJ,LF BHFYBC F]FY.T,T,IB8 !)$_ OTKC7 HJWF CNFKBYBC GBHLFGBHB
VBSBST,BS UBUKF ,TH,BZFIDBKBC CFCFVFHSKJ
GHJWTCB LFBO.J7 LFH,FPIB FHFTHS[TK UFBCVF ABKBGT VF[FHF"BC CF[TKB8
VJCFVFHSKT BCBLJHT
JLBIDBKVF7 BCT7 HJV FVBC
ITCF[T, CNFKBYBW LF ,THBFW CFMVBC REHCIB B.DYTY7 ABKBGT VF[FHF"BC LFRBS[DF VJBS[JDF8 ABKBGT VF[FHF"T VFIBY ERDT
FQFH B.J CFMFHSDTKJC
VVFHSDTKB7 BUB7 ITHBC[EKB LF .DTKFCFUFY ITXDTYT,EKB7 WTYNHFKEH RJVBNTNIB RFLHT,BC UFY.JABKT,FC [TKV"QDFYTKJ,LF8 VFY VJCFVFHSKT
JLBIDBKC LFRBS[DFPT
SFY[VJ,F UFYEW[FLF LF
ES[HF7 OTHBKJ,BS VJUWTVS XDTYT,FCJ7 VFUHFV
DTH VJFCOHJ7 UEKBC ITNTDF LFTO.J LF THS RDBHFIB UFHLFBWDFKF RBLTW8
FCT VJRDLF LBLB BKBFC
VRDKTKJ,BC BYCGBHFNJHB - ABKBGT VF[FHF"TC
BKBFC VRDKTKJ,BC CFCFVFHSKJV UFEXTHF UEKB= frfrb ,fmhf&t sfdbc obuyib 3obofvehb4 othlf5 lblb lhj ufbdkbc7 vfuhfv dthfdby ufbut,c7 dby fhbc cbyfvldbktib bkbf zfdzfdf&bc
vrdktkb 3dbqfw bvthtkbj4=88
hjltcfw vt tc cfrbs[b itdbcofdkt lf frfrb ,fmhf&tc ljrevtynt,b ufdfwfyb7 bc lfvtsfy[vf7 hjv 3DBQFW BVTHTKB4 nthjhbcnb THVBKT
LJKB"T b.j=88
lbnj xe,byb&t
TNKB7 HJVTKIBW VJRKTC BKBF
LBYF ,TH,BZFIDBKVF8
UKT[T,B7 ]FIB LF CNHF;YBRB TVTWB VRDKTKJ,BC
FLUBKBLFY VFKT HJV FH
OFCEKB.DYTY7 BMDT BGJDBLYTY V"BVTL LFZHBK
UBUKF ,TH,BZFIDBKC8
- ,fnjyj nfhbtk7 hf ,tlb tobf 3dbqfw bvthtkc47
bkbfc vrdktk thvbkt ljkb&tc0
- cfcfvfhskjc vfcfkt,ib
THVBKT LJKB"T fqfh xfyc8
bkbfc vrdktkt,bc yfobkb7
hjujhw ubs[fhbs7 !)_)
otkc xfvjf[hxdtc7 [jkj THVBKT LJKB"T efvhfdb lfyfifekbc ufvj eahj flht
itbg.htc lf fh[fyutkcrbc
ue,thybfib uflffcf[ktc888 vtnb vbc itcf[t, fhfathb dbwbs=88 JPEHUTSBC v[fhtsvwjlytj,bc veptevib vbs[htc7 hjv THVBKT LJKB"TC
isfvjvfdfkb lf vf[ctyt,tkb
fhfdby lfhxf lf bub fvjo.lf8 cfuehfvjib cflbkbc
lhjc bkbf zfdzfdf&t sfdbc
vtuj,fhc7 LEITSBC vfphbc
eahjcc .FHFVFY AFQFDFC
te,yt,jlf sfdbc vjehfd lbvbnhb ]fipt7 - hjujh vjdn.edlb7 tc ]FIB cfvcf[ehib hfv vbvfqt,byf7 tc hf vj-
vbdblfj=88 LQTC ]FIBC ISFVJVFDKT,B SFDBFYSB OBYFGHBC HTF,BKBNFWBBCSDBC B,H"DBFY LF WLBKJ,TY7 HJV LBVBNHB ]FIC
BKBFC VRDKTKBC CF[TKB
XFVJOVBYLJY7 HFW ITE"KT,TKBF888 BCNJHBF7 AFMNT,B7 ,TH,BZFIDBKBC LFRBS[DBC VFCFKT,B CEK C[DF
HFVTC QFQFLT,C=88 .FHFVFY
AFQFDF LF BKBF ZFDZFDF"T HJV CFE,HJ,LYTY7 FV
LHJC VJEKJLYTKFL LBVBNHB ]FIC RFHB ITVJEQBF LF BKBFC XFYUFKB UFDFHLYBF SEHVT7 [TKBLFY8
COJHTL LBVBNHB ]FIVF XFVJB.DFYF UEHBBLFY THVBKT LJKB'T888 GJKBWBFV
UEHBFIB7 ]FIBCF LF THVBKT LJKB'BC ,BYT,IB
BGJDF BC YF'FHWDB YBDST,B7 HJVTKBW VRDKTKT,VF
VJRKEK BKBFCF LF VBC
UEKITQJYT,EK VTEQKTC
- JKQF UEHFVBIDBKC
FFHSDTC8 BKBFC VRDKTKJ,BC ITVLTU UBUKF
15
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
thsb esmvtkb lf eghtntypbj rfwb b.j cjcj
rbkfdf8 xbf lf ufv[lfh nfypt jlyfd vjphlbkb7 vtkjnb sfdb tluf8 sfudbcathb sdfkt,bs vjhblt,ekfl bvpbht,jlf8 velfv ceasfl ufgfhcekb
kj.t,b /mjylf lf vbcb ufybthb ekdfit,bc mdtvjs7
hjvkt,cfw7 fcfrbc vbe[tlfdfl7 zfqfhf ]th rbltd fh ithtjlfs7 qbvbkb fhfdbc eyf[fdc8
sevwf e[fcbfsj lf e;vehb cekfw fh uf[klfs7
gbhbmbs7 pjvfpt vtnfl
sfdfpbfybw rb b.j7 cf[tkvobaj
rfywtkfhbbc
uh’tk lthtayt,ib bct e[vfehjl ufbdkblf lf ufvjbdkblf7 utujyt,jlfs
vbc at[cfwvtkt,c meckb
cfthsjl fhf fmdcj888
pecnfl dthfdby utn.jlfs7 hf vjdfktj,f trbchf
vfc fv ahbfl cthbjpek
lfotct,ekt,fib8 [fy rjvgbenthsfy b]lf lf bynthytnib bmtmt,jlf7 [fy7 mfqfklt,bs [tkib7 thsb
jsf[blfy ufvjlbjlf lf
vtjhtib itlbjlf7 vfuhfv
at[t,ib fhfdbc t,kfylt,jlf7 sfdfpbfyfl uffnfht,lf .dtkfc7 dbyw lthtafyib vbvjlbjlf7 rfht,sfyfw fewbkt,kfl lftkjlt,jlf itvcdktkb fy
ufvjvcdktkb se dbyvt b.j
lf7 v[jkjl fvbc itvltu7
vjhblt,bs uflff,b]t,lf
pqeh,kc888
hjujhw .dtkfc7 cjcjcfw ezbhlf trjyjvbehfl8
rfywtkfhbfib7 vfhsfkbf7
itlfht,bs vfqfkb [tkafct,b /mjylfs7 vfuhfv t8o8
3dfhlt,bc htdjkewbbc4
itvltu w[jdht,f bct uf’dbhlf7 hjv [esfc kfhfvlt ]fvfubhb7 hjvtkcfw
cjcjc e[lblyty7 vbc
j]f[c7 eveitdfh vteqktc7
fctdt eveitdfh jh ufes[jdfh mfkbidbkcf lf
cneltyn df;c jhb rdbhfw
fh /.jayblfs8 lfyfhxtyb
jhb rdbhf7 [fy yfctc[t,b
aekbs w[jdhj,lyty7 [fy
sbsmvbc wfhbtkf gehpt
uflflbjlyty lf fv ybflfupt ecbfvjdyt,fw [ibhfl
/mjybfs7 sevwf vfsb
j]f[blfy [vfvfqfkb cfe,fhb fhfcjltc ufvjcekf8
wjk-idbkbw vfcfdbs esmvtkb lf vjhblt,ekb /
.fdlf888
ths cfqfvjc7 cfveifj
cffst,bc lfvsfdht,bc itvltu7 hjwf cjcj erdt lfqkbk-lfmfywekb cf[kib
ofcfcdktkfl tvpflt,jlf7
vfcsfy rfhufl xfwvek-lf[ehekb7 tdhjgekb ufhtuyj,bc vfqfkb f[fkufphlf rfwb vbdblf lf ufcfe,ht,bc eakt,f cs[jdf7 hfptw cjcj7 hf smvf
eylf7 vfibydt lfsfy[vlf8
- vfiby7 se smdtyb yt,f
bmyt,f7 ityj,blfy ufdblts7
hjv sfdbceakfl dbcfe,hjs7 - vjhblt,ekfl cs[jdf ewyj,vf8
cjcjc tc fv,fdb fh tcbfvjdyf7 vfuhfv vfbyw lf.f,eklf8 f[fkufphlfv bc
gfnfhf .j.vfyb vfibydt itfn.j cjcjc8
- [jv bwbs7 hf dbsfht,fibw dw[jdhj,s8 .dtkufy
- smdty lfuf,hfkt,ty
cfvij,kjc obyffqvltu
]fieij,fc lf
lfufrfdt,ty=
- hf0 - fvjb[hbfkf
rbkfdfv8
- [jv ubs[fhbs7
tc ajhvfkehb
,hfklt,f bmyt,f8
cbyfvldbktib7
smdty fvbs lbl
cfvcf[ehc ufeotds
cfvij,kjc8
- hjvtkbf bc
mdt.fyf7 dbcb
]fieij,fw eylf
lfdb,hfkj0 rdkfd ’dtk
itrbs[dfc
vbe,heylf
rbkfdf
rbkfdf88
- lfdb]thj7
dth [dlt,bs0
- hectsb7 [jv0
- hf smvf eylf7
hectsb=
fcb sdfkb lf .ehb vjudxtht,bf7 - smdf lf vhfdfkvybidytkjdyfl ufeqbvf8
rtsbkb qbvbkb /mjylf8
cjcj vfibydt ofvjluf7
cnevfhb oby uffnfhf7 gfnfhf jsf[bc rfhb ufcfqt,bs xfrtnf lf jhbdtyb uh’tkb lthtaybc ,jkjib7
kbant,bcrty uftvfhsyty888
f[fkufphlfv ew[jehb7
lf,ehekvbyt,bfyb vfymfybc rfhb lbcnfywbehb vfhsdbc geknbs uf[cyf lf
cjcjc [tkbc vj’hfj,bs
fybiyf7 lf,h’fylbsj8 cjcjv obyf rfhb ufvjfqj lf7
v’qjkbc udthlbs7 ifdb
n.fdbs ufo.j,bk h,bk cfdfh’tkib vjsfdclf8
- f[kf .dtkufy .dtkfathb bcvbyt,f7 - [vflf,kf
lfbo.j ewyj,vf7 - vfuhfv
xtvb vfymfyf fv sdfkcfphbcbs ecfahs[jf7 - smdf
vfy8
rbkfdf wyj,bcvj.dfhtl
vbcxtht,jlf fv ewyfeh
f[fkufphlfc7 vfuhfv [vfc
fh bqt,lf8 f[fkufphlf rb
rbltd eahj [vflf,kf ufyfuh’j,lf5
- f[kf bctsb lhjf7 hjv
.dtkfc udbzbhc8 rfwvf se
hbcrb fh ufobt7 ’fkbfy ufubzbhlt,f7 smdty itvs[dtdbs fh itufhxbts888 smdtyb rfylblfnehf ptvjs7 ’fkbfy lbl gbhjdyt,fcsfyff
itsfy[vt,ekb8
us[jds7 vtnc ye lfvfpecnt,byt,s8
rbkfdfc hfqfwfv bct ofezbhf .tkib7 hjv ceysmdf ufe’ytklf8 ’dtkvjlehb /fkcne[bc yfcrdb
vjfcecnf lf gthfyubc ptlf qbkb itb[cyf8 smvbs
rb fhfathb esmdfvc8
- sfylfsfyj,bs .dtkf
byajhvfwbfc vbbqt,s7 vfuhfv f[kf v[jkjl cfv hfvtc utn.dbs7 - ufyfuh’j,lf ewyj,b7 - smdtyufy cfzbhjf5 !8 sfyfvihjvkj,fpt sfy[vj,f9 @8 ajhvfkeh hbcrpt ofcdkf9 #8 ufcfvh]tkjc vbqt,f8
ewyj,b cf[tib it/
.eht,lf sbsmvbc lfv,kflfwtvek rbkfdfc7 hjvt-
ifj,s lf fhf ]fieit,pt8
]th thsb7 fm ]fieib fhfdbc czbhlt,f7 bctlfw qbf
udfmdc .dtkfathb7 - vbcb
cgtwbfkj,bc [fk[bcsdbc
iteatht,tkb uekf[lbkj,bs fkfgfhfrlf ewyj,b8 3uekf[lbkj,fc ylj,bc vjcfgjdt,kfl sfvfij,c47 ufetkdf rbkfdfc7 vtjhtw7 ]fieibc ufv;qfdyt,f fhw bct bjkb cfmvtf
lf vtcfvt lf evsfdhtcb rb
bcff7 hjv ]fieib bct vj[th[t,ekfl fh bsfyfvihjvkt,c xdtysfy7 hjujhw
fvfc xdtyb rfwb uffrtst,c8
ewyj,b ufxevlf lf rbkfdfc vbfxthlf7 vfuhfv bub
[vfc fh bqt,lf8
- sfyfw7 itcf’kt,tkbf
ufcfvh]tkjc jwb fsfc ljkfhfvlt ufphlf7 - lffvfnf ewyj,vf8
- vqegfds0 - ufyobhekb [vbs brbs[f rbkfdfv8
- hfnjv uqegfds0 smdty
tmdcb fy vfmcbvev w[hf sdt
vjubotds wb[tib .jayf8 bm
.ehflqt,f fh vjufrklt,fs7 cbs,j lf cfrdt,b utmyt,fs7 vj,bkehb ntktajybw7 j]f[sfy rfdibhbc
eakt,f8 tu cfmvt cfcfvfhskjvlt fhw vbdf8 se vbdf7 cfcfvfhskj ]fieij,fc
dth lfublfcneht,s lf
ufufsfdbceakt,s8 cfcfvfhskj vstkb fv gthbjlbc [tkafcc erkt,kbd
fubyfpqfeht,s lf vjhfkehb pbfybcsdbc wfkrt7
rjvgtycfwbbc cf[bs7 rbltd
[esb fsfcb ljkfhbc ufhfynbfcfw obyfcofh uf’ktds8
rbkfdf levlf8
- fvfpt ertstcb gbhj,t,b hf ubylfs0 xfsdfkts7 hjv tmdcb fy w[hf
sdbs cfyfnjhbevib vb,h’fylt,bs8 [tkafcb chekfl ubyfhxeylt,fs lf
jwlf[esb fsfcb ljkfhb
cfvij,kjcsdbc ufotekb
cfvcf[ehbcsdbc /jyjhfhbc cf[bs ut’ktdfs8
- cfl fhbc ufhfynbf7
hjv tc .dtkfathb fct vj[lt,f lf fhf c[dfudfhfl7
vfhskf hjv ufvfcfvfhskjy0 - whtvkb ufthbf
[vfib erblehtcfl fajhb-
16
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
kbw tyfxf.kfgekbdbs
b]lf lf v[jkjl bvfpt abmhj,lf7 .tkib ofzthbkb
cgfpvb hjlbc vjt[cyt,jlf8
- ]th bc vbs[fhbs7 pjuflfl se [fhs sfyf[vf
sfyfvihjvkj,fpt0 - hfnjvqfw cbwbdt lf cbcfcnbrt thslhjekfl ofbrbs[f ewyj,bc fkvfwth
ufvj[tldfib v’bvt lqtib
xfdfhlybkvf rbkfdfv8
- dsmdfs7 sfyf[vf dfh7 ’kbdc fvjqthqf vfy7 - dsmdfs888 vtht0
- xfd.dts geymnt,bc vb[tldbs7 - smdf ewyj,vf7 pjuflb7 vfuhfv ghbywbgekb sfy[vj,bc itvltu ufcfhrdtdb bc udhxt,f7 itub’kbfs se fhf hbcrpt ofcdkf0
- dsmdfs7 ofdtlb hbcrpt888 - rdkfd fvjqthqf
rbkfdfv8
- xdty pecnfl eylf dbwjlts7 of[dfks se fh of[dfks888
- uffxybf hbcrc888
- vtcvbc7 vfuhfv cfthsjl
of[dfks0 itub’kbfs088
- uffxybf hbcrc7 - ufbvtjhf rbkfdfv7 - hbcrcfw uffxybf lf ufcfvh]tkjcfw7
- lffpecnf vfy8
- hbcrb ajhvfkehfl
lblbf7 vfuhfv fhw ufcfvh]tkjf wjnf7 - uekvjlubytl lffrdbhlf ewyj,b7
- fsb fsfcb ljkfhb8
rbkfdfc cgfpvb bvltyfl
ufe’kbthlf7 hjv sdfkt,b uflvjrfhrkf8
- fsb fsfcb fvthbrekb
ljkfhb7 - ufbvtjhf ewyj,vf8
- hfc ybiyfdc hbcrbc ajhvfkehj,f0 - brbs[f nfyib;hefyntklfdkbkvf
rbkfdfv8
ewyj,b levlf7 rbkfdfc
rb bct firfhfl fhfcjltc
ufeujybf cfresfhb uekbcwtvf7 hjujhw f[kf tcvjlf8
ufhrdtekb gfepbc itvltu7 ewyj,b7 hjujhw
bmyf7 fkfgfhfrlf8
- smdty lfuf,hfkt,ty cfvij,kjc obyffqvltu ]fieij,fc lf lfufrfdt,ty7 smdf vfy8
f[kf rb7 vfhskf dth xfbceysmf /fthb rbkfdfv8
- hf0 - fvjb[hbfkf vfy8
- [jv ubs[fhbs7 tc ajhvfkehb ,hfklt,f bmyt,f7 vtsmb8 cbyfvldbktib7
smdty fvbs lbl cfvcf[ehc
ufeotds cfvij,kjc8
- hf cbcektktc fv,j,s7
hjujh0 - rbs[ekj,lyty
rbkfdfc ’hojkfxfvlufhb
sdfkt,b8
- lbf[7 xdtyc mdt.fyfc czbhlt,f fvudfhb gbfhrfvgfybf7 - smdf f[fkufphlfv7 smdty dbsjv lfyfifekbc
afmnpt lfufrfdt,ty8 vfcvtlbf rb vstk vcjakbjc vj/atyc cfmfhsdtkjib ew[j
mdt.ybc ]fieibc lfrfdt,bc
fv,fdc8 tc vjobyffqvltut
mdt.fyfpt gjkbnbrehb ptojkbcsdbc udzbhlt,f8
- ufvjhbw[ekbf7 - uffcfdcfdf [tkt,b rbkfdfv7 tc [jv cfvij,kjc qfkfnbf7 ufub;lbs088 ufvjhbw[ekbf= - rfntujhbekfl
smdf vfy8
- cfvij,kjc qfkfnb7
vfhskf se b]fieit,s7 bc
bmyt,f7 xdty hfcfw usfdfpj,s7 tc cfvij,kjc cfvcf[ehbf7 - smdf f[fkufphlfv8
- rb vfuhfv7 hfqf vt vjvfltmbs7 yfvldbk ]fieit,c
hfnjv fh lfcltds0 [fdcc oftgjnbyf firfhf ufeut,hj,fib vj.jkbkb rbkfdf8
- otqfy ubs[fhbs7 xdty
f[kf gbfhrfvgfybfpt dve-
fmt,ek rbkfdfc8 sfy ujyt,fib fyufhbij,lf se hfvlty ghj,ktvfc uflfzhblf jwlf[esb fsfcb ljkfhbs8 fctsb epfhvfpfhb
sfy[bc vbqt,bc c[df dfhbfynb cjcj rbkfdfcsdbc
,eyt,fib fh fhct,j,lf8 uff[ctylf mfkbidbkt,b7
cneltynb df;bidbkb7 hjvkt,bw sfdbfys njk-fv[fyfut,ib velfv lfxfuhekfl ufvjb.eht,jlyty8 uff[ctylf vteqkt7 hjvtkbw
fvfjl jwyt,j,lf7 hjv rfhufl ufhtvjynt,ek ,byfib tw[jdhfs888
- cfl fhbc ufhfynbf0 fvjbrdytcf vfy8
- ufhfynbf cfmfhsdtkjc
eibihjt,bc cfvcf[ehbf7
hjvtkbw cfblevkj [tkitrhekt,fc ufubajhvt,s8
vsfdfhb rb vfbyw bc gbhjdyt,ff7 dbcsfy itsfy[vt,bsfw fv yf,b]c dlufvs7 vfuhfv dth lfubrjyrhtnt,s888
- hjvtkbf bc cf[tkvobaj7 dbc cfcfhut,kjlfw dbsjv ]fieij,fc dtotjlb0
- brbs[f ybhofv[lfhvf rbkfdfv8
f[fkufphlfc uftwbyf8
- fh vtujyf fct ueke,h.dbkj itrbs[dfc se lfcdfvlbs7 - smdf vfy7 - vtht
rb b[evhf7 - smdty [jv ghjatcbjyfkb ]fieib ,h’fylt,bs7 fctsb ueke,h.dbkj,f utgfnbt,fs0 ]th itdsfy[vlts7 ltnfkt,b vtht uffhrdbts8
rbkfdfc vofhtl uftqbvf7 vfuhfv thsudfhb cfphbfyj,f vfbyw ufvjbxbyf8
- fhw smdty utrflht,fs
fvudfhb ueke,h.dbkj,f7
- jlyfd ufsfvfvt,ekvf
bhjybf ite,heyf ewyj,c7
- dbyfblfy ltnfkt,bc lfpecnt,f lfdbo.t7 tct bub7
ghbywbgekb sfy[vj,f vjutwbs7 - sdbsjyfw uferdbhlf cfblfy vje.fhf sfdb
fvlty cbsfvfvtc8
- fb7 tc vjvojyc7 - smdf
f[fkufphlfv8
- aekc cfl vbdbqt, lf
hjlbc0 - lfpecnt,f bs[jdf rbkfdfv8
- se itdsfy[vlt,bs7 aekc lqtcdt vbbqt,s xdtysfy7 hjujhw rb cfblevkj [tkitrhekt,fc lfdoths lf [tkc vjdfoths8
[dfk7 yfieflqtdc7 cfvcf[ehib vjdkty lf lfufgfnbvht,ty8 cfvb lqbc itvltu rb7 smdty cfntktdbpbj fqbfht,bs ofhlut,bs mdt.ybc obyfit8
f[fkufphlfv xfvjcfhsvtdfl vfh]dtyf ufeojlf7
vfuhfv rbkfdfv fh bxmfhf8
- hjvtkbf bc mdt.fyf7 dbcb ]fieij,fw eylf lfdb,hfkj0 - rdkfd ’dtk itrbs[dfc vbe,heylf bub8
f[fkufphlf bqbvt,jlf8
- lfdb]thj7 dth [dlt,bs0
- hectsb7 [jv0
- hf smvf eylf7 hectsb=
rbkfdfv ewyj,bc ufvjodlbk [tkc cfresfhb itfut,f8
f[fkufphlfv ’hfdb xfhsj8 vfymfyf h,bkfl ufchbfklf f[fklfut,ek7 vfuhfv e[fhbc[j fcafknpt888
dfkthb
rdfhfw[tkbf
1
momqances drois cvlilebebma. yoveli morigi aTwleuli axali epoqaa. TiToeuli maTgani moulodnel
viTarebas qmnis, rac axlebur midgomas iTxovs, sakuTari adgilis gansxvavebul Ziebas. verafriT vi pove
yofierebaSi Cemi adgili, ver vi pove
Cemi dro.
mouwyoblobis sindromi gWirs.
rogor unda moewyos normaluri
adamiani mudam cvalebadi cxovrebis
formebis qaosur wiaRSi.
geubnebi, miusafrobis sindromi
gaqvs. wadi, imkurnale.
2
o, es sicocxlis energia! ganuwyvetliv qmedebas iTxovs. igi rom
ara, xmas ar amoviRebdi. xandaxan vfiqrob, rom adamianma Cumad, moTxovnilebebis gareSe, uxmaurod unda icxovros; Cumad, wuwunis gareSe unda
wavides am areul-dareuli wuTisoflidan. magram sicocxlis energias ra vuyo. maszea dafuZnebuli
Cemi yvela Tviseba, moTxovnileba da
saqcieli. igi vulkanis ZaliT mibiZgebs yofierebis qaosis centrisken. midi, gaerkvie, ra xdeba da rame
gaakeTeo. modi da gaakeTe rame am
maxinj, mudam cvalebad absurdSi. verafers gaakeTeb iseTs, rac xvalac,
anu Semdgom epoqaSic Rirebuli da
qmediTi iqneba. mxatvrul formasac
ki istoriulobis, anu mokvdavobis
da gauferulebis beWedi daasva yofierebis mudamcvalebadobis Zalam.
guSin rac genialuri gegona, dRes
aRar gaRelvebs. guSin rac saintereso iyo, dRes iseTi veraferi rame
aRmoCnda. magiJeben cvalebadi ganwyobilebebi, gaiafasebuli, odesRac
Zvirfasi Rirebulebebi.
geubnebi-mouwyoblobis sindromi
gWirs. saerTod konfliqturi adamiani xar, Torem, yofiereba rom ar
icvlebodes, pirveli Sen atexavdi
wuwuns: yofiereba sul erTi da igive
mosabezrebeli ramaa da amis atana
SeuZlebeliao. TviTon ar ici, ra
ginda. frCxilis kvnetis wikiviT
nevrozi gaqvs.
3
u, rogor miSlis yofiereba xels
imaSi, rom laRad da uSfoTvelad
vicxovro. saSualebas ar maZlevs,
rom karg vinmed vigrZno Tavi. eWvebs miCens, naklulovanebebiT aRsavse arsebad SemagrZnobinebs Tavs.
raime miznisken Tu viswrafvi aRfrTovanebuli, fexs midebs. mwarea
am dros dacema. raimesadmi keTilad
Tu ganvewyobi, zurgSi danas mirtyams, Tu arada, im raimes saZaglobad gadaaqcevs. vinme Tu Semiyvarda
da saxe gamibrwyinda, TavSi miTaqebs,
TiTqos arafris ufleba mqondes,
TiTqos arsebobis sabuTi ar gamaCndes. azrovnebis mxriv did siRrmeebs Tu Cavwvdi, gaugebar ti pad maqcevs, ugunurs da uWkuos meZaxis
qarafSuta fanfaronebis da yeyeCebis piriT. roca vrwmundebi, rom
uRmerTod adamianis arseboba uazrobaa, damcinis, masxrad migdebs. rwmenas usafuZvlo movlenad, moCvenebiTobad gardamiqmnis. mabrazebs,, mabnevs, maborotebs, maiZulebs sisuleleebi da umsgavsobebi Cavidino.
Tu ganveridebi da gaognebuli Camovjdebi sadme, tkbilad mixmobs, mealerseba, macdunebs. Tu gavyevi mis
tkbilxmobas, ufskrulSi mibiZgebs.
sicocxlis energia qmedebas maiZulebs, Torem xmas ar amoviRebdi,
erT sityvasac ar davwerdi. movZebnidi miyruebul kuTxes, wamovwvebodi, movikuntebodi da viyuCebdi. kedlisken gadabrunebuli patara daJangul lursmans mivaSterdebodi.
nu macodeb Tavs.
magram ra vuyo sicocxlis energias. igi ar maclis CemTvis yofnas,
qmedebas mTxovs, Tanac azrian qmedebas. amitom ubralod sirbiliT, saWmlis ReWviT da ylapviT an mudam
qeifiT da didi sufrebis TamadobiT, Rvinis gradusebiT warmoSobili siabandi siyvaruliT
da sufris aramimzidveli wevrebis yalbi sadRegrZeloebis TqmiT an
mitingebis CatarebiT, an
arsebobisTvis brZolis
miliardi formiT ver
davkmayofildebi.
Sen iseTi tipi xar,rom
verasdros da verafriT
ver dakmayofildebi.
ar aris egre. genialurad vgrZnob sicocxles, Zalian gonierad,
Zalian Rrmad, Zalian miznobrivad, Zalian dabneulad da sulelurad,
zedmiwevniT zedapirulad da amave dros dakvirvebiT; Zalian mcdarad, magram swori wvdomisTvis aucilebeli seriozuli tkiviliT; Zalian saeWvod, Zalian
kritikulad da amave
dros gawvalebuli morCilebiT; Zalian bnelad
da, amasTanave, sufTad;
mokled, yvelanairad
vgrZnob sicocxles. ar
SemiZlia, ar miyvardes
igi. da mainc raRac ver
aris srulad, raRac yovelTvis maklia, - raRac mniSvnelovani, raRac mTavari.
giTxari da kvlav geubnebi: ukmayofilobis sindromi gWirs.
4
- RmerTo Cemo, ra sulelia es
kaci! - gaifiqra Cemze patara maRaziis kedelTan mSvidad miwolilma
ZaRlma - arc koWlia da arc bruciani, kargi garegnobac aqvs, aristokratic kia. uTuod gamoirCeva
sxvebs Soris. megobrebi pativs scemen. saxelovanic kia ramdenadme. mainc ukmayofiloa cxovrebiT da Tavis TaviT. romeliRac abstraqtul
srulyofilebas da sulierebas
eZebs. raRacebs wers. Zalian nerviulobs. cxovrebas ise akritikebs,
rom dakarga sixarulis unari. namdvili sulelia. samyarom sicocxle aCuqa, magram ar icis misi moxmareba. sicocxleze ufro did faseulobas eZebs. ra unda iyos sicocxleze ufro faseuli. namdvili moclili da qarafSuta aristokratia. droebiT arseboba ar mekadrebao. idiotur da ararealur
idealebze fiqrSi flangavs SemTxveviT napovni fuliviT cxovrebis Zalas. ar gamoucdia namdvili simartove da gadagdebuloba, romlis Semdegac sicocxlis yoveli wami iseTive Zvirfasi xdeba, rogorc xorciani Zvlis RrRna. me, albaT, araraobad mimiCnevs. ver warmoudgenia rom
quCaSi, patara maRaziis WuWyian kedelTan miwolili ZaRli srulfasovan arsebad SeiZleba grZnobdes
Tavs, samyaros Rirseul da Seucvlel saxeobad ganicdides Tavs. ar
icis, ra mSvidi da brZeni var axla
da ra mefurad gavcqeri uiRblobisgan dasaxiCrebul da dabeCavebul
gamvlelebs. RmerTmani, sulelia es
kaci, ar icis sicocxlis fasi.
5
- ar unda ifiqroT. - miTxra kiskisiT didi britaneTis amayi elCis
colma, romelic SemTxveviT gamacnes
konteqstiani fotos gamofenaze. cxadia, mxiarulad mimaniSna, rom fiqrs
siamovnebaTa azartuli Zieba sjobs.
6
- ratom wer, ratom xatav, ratom
filosofosob. nuTu ggonia, rom yofierebis amaoebas raime azrs an xarisxs SesZen. vera xar Wkviani kaci.
da genialobebi da dainaxav, rom ar
iRupebi. oh, oh, ra Wkviani xar, magram
ra amaod, ra uazrod. uazrod Wkviani - es gamoTqma pirvelad mesmis.
ratom, zogi Semoqmedi azrovnebaSi
moisustebs, magram niWiT mSvenivrad
azrovnebs.
Sen iRupebi. Sen ar iRupebi. erTdroulad momesmis Signidanac da garedanac. magram iqneb marTla maqvs
`Sen ar iRupebis” niWi.
midi, aiSvi Tavi, gaafrine,
Cawvdi siRrmeebs, aRmoaCine uryevi `Sen ar iRupebi”. nu emociurob, nu
ocnebob, nu uSveb Secdomebs. o, es kontroli! cnobierebismieri
sastiki Jandarmi, romelic realobad wodebuli yofierebis civ normalurobas emsaxureba,
yvelanair aRmafrenas ukvecavs frTebs. hoda, Tu
asea, dawynardi, nu emociurob. ar dawynarde, piriqiT, Tavi aiSvi, ganTavisufldi gulismomkvlelad mosawyeni Cveulebriobisgan, gaafrine,
daicentre, gaarRvie saSualo kacad yofnis wre,
daanTe Sens Sinagan samyaroSi arsebobis mSvenierebis Tanafardi cecxli, dawvi yovelive saSualo da uRimRamo.
Zalian gTxov, nu xmaurob. iseTi STabeWdileba iqmneba, rom adamianis realuri SesaZleblobebi gaviwydeba.
ratom, ar yofilan istoriaSi genialurad dacentrili adamianebi?
giJebs gulisxmob?
8
Sen ikargebi. Sen ar ikargebi. Sen
uvargisi xar. Sen genialuri xar.
Sen maxinji xar. Sen mSvenieri xar.
Sen aravis uyvarxar, Sen yvelas uyvarxar. Sen aravis sWirdebi. Sen
saWiro xar. Sen patara xar. Sen
didi xar. midi, ibrZole gamarjvebisTvis. nu ibrZvi, azri ara aqvs
brZolas. danebdi amaoebis gancdas.
nu danebdebi; midi, gaafrine, nu moeSvebi, nu iqcevi sawyal melanqolikad. damglijes orbunebovanma urTierTdapirispirebulma SegrZnebebma.
giTxari - frCxilis kvnetis wikiviT nevrozi gWirs.
midi, daicentre, gaarRvie yofierebis normalurobis da Cveulebriobis mosawyeni, magram magiuri wre,
nu iqnebi saSualo. ar Secde. ar
daiZabo, iyavi civi, araferi miitano
gulTan axlos, araferi ganicado.
9
maswavle uSfoTvelad yofna. veubnebi romeliRac ganusazRvrel
sibrZnes Tu Zalas, magram ar vici,
arsebobs Tu ara igi. ise gamodis,
rom sakuTar Tavs mivmarTav. maswavle genialuri dacentrva.
romeli erTi Segisrulos.
maswavle, vi povo Cemi saukeTeso
Tavi. maswavle Cemi Tavisgan gaqceva.
maswavle, gavugo samyaros. maswavle
samyarosgan gaqceva.
geyoa frCxilebis kvneta. jer Camoyalibdi, mere ilaparake.
10
patara maRaziis kedelTan miwolili ZaRlisgan gansxvavebiT, garda imisa, rom mSivdeba da ZuknasTan yofna
mindeba, isic miburRavs tvins, rom minda,
vicode, raSia saqme, anu vcdilob, ga-
stvj
]fafhb.t
- miTxra loTma Tanamosaubrem, roca
Tbilisis erT-erT barSi visxediT
patara magidasTan da luds vsvamdiT.
- ese igi, Wkviansa da uWkuos Soris araviTari realuri gansxvaveba
ar aris? - vkiTxe me. - niWiersa da
uniWos Soris sxvaoba ar aris?
- ra ician Wkvianebma iseTi, rac
sulelebma ar ician? - mi pasuxa man.
7
Sen iRupebi. Sen ar iRupebi, erTdroulad momesmis Signidanac da
garedanac. Tu ar iRupebi, miTxari,
rom Sens arsebobas rame azri aqvs.
ar aris egre, ar daijero, rom iRupebi. sulac ar iRupebi, Sen TviTon
ar ici da Sens arsebobas didi azri
aqvs. damtanja erTdroulad mopirispire gancdebma. nuTu iRupebi da
ar iRupebis miRma myofi mesame
msoflgancda ar moiZebneba adamianis Sinagan samyaroSi. mainc ra azri
aqvs Cems arsebobas, riTi damamSvideb? gansakuTrebuli ti pis `qliavi” xar. SenisTana ti pi warsulSi
arasdros arsebula da arc momavalSi iarsebebs. mokled, ganumeorebeli xar. samyaros istoriaSi erTaderTi Sen xar, vinac Sen SeiZleba
iyo. mere ra azri aqvs imas, rom me
marto me SemiZlia viyo. sxvac mxolod im SemTxvevaSi iqneba is sxva,
romeli sxvac aris, Tu is sxva iqneba, romeli sxvac aris. nu arTuleb
ubralo saTqmels. mSvenivrad ici,
rom Sens gansacdels sxva ver ganicdis, Sens safiqrals sxva ver
ifiqrebs, Sen ra ambebi da SemTxvebic gemarTeba da SegemTxveva, sxva
veravin SeimTxvevs da ver icxovrebs. arafers ar niSnavs yovelive
eg. TiToeuli balaxi Taviseburia,
magram mere ra. mere is, rom Sens
SesaZleblobebs da unarebs Sens garda veravin gamoavlens. amitom maqsimalurad unda gaaRviZo Seni niWebi
17
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
verkve, ra xdeba CemSi da samyaroSi.
iif, kargia, RmerTmani! momindoma
samyaros saidumloebebis amoxsna.
es miCens orbunebovan SegrZnebebs. aqedan modis Sen iRupebi, Sen
ar iRupebis konfliqturi Segoneba. verafriT gavarkvie, raSia saqme,
ra minda, ras veZeb, ras moiTxovs
samyaro Cemgan. imis gamo, rom goneba
maqvs da mxolod da mxolod cxoveli aRara var, marto instinqtebis
gamovleniT da aRsrulebiT ver vaxorcieleb Cems bunebas, Cems raobas. kidev raRac aris saWiro, raRac
miuRweveli, SeuZlebeli, gasaidumloebuli, raRac iseTi, rac niWiT
da goniT gamovlindeba. ai, es marTulebs. es maiZulebs, veZebo Tu raSia
saqme. davinaxav sagans da vfiqrob:
ratom vxedav am sagans, ra aris es
sagani, ratom SevamCnie igi, marTla
arsebobs igi Tu meCveneba. Semxvdeba
vinme da vfiqrob: ras niSnavs es
Sexvedra. vin aris igi. unda vifiqro masze Tu unda daviviwyo igi. ai,
aseTi CaxlarTuli gamxada gonebam. ganusazRvreli buneba maqvs. aRarc cxoveli var, rom geSis aRebiT da nadirobiT davkmayofilde, da arc angelosis
msgavsi zebunebrivi arseba var.
kidev kargi, rom xvdebi amas, Torem SemeSinda, marTla xom ar daicentra-meTqi.
adamianur moumTavrebel da ganusazRvrel bunebaSi var gamomwyvdeuli. JirafiviT an mgeliviT ver
vityvi, dasrulebuli saxeoba var
da Cems saxeobaSi Cemze ukeTes arsebad qcevis Sansi ar arsebobsTqo.
mgoni, saerTod ara var saxeoba, radgan zedmiwevniT dausrulebeli vinmea
adamiani. meubnebian ganviTarebadi
suldgmuli xaro. RmerTma icis, asea
Tu ara, radgan teqnikis progresi
adamianurobis ganviTarebas ar unda
niSnavdes. piriqiT, teqnikis ganviTarebis paralelurad adamianuroba
daqveiTda, anu ganviTarda. imasac ver
vityvi, cxoveluri araferi mcxiaTqo. Zalianac mcxia. iqneb, angelosuri elementic mcxia? es ise vikiTxe,
ararealurad, fantasmagoriulad.
ar unda gekiTxa es sisulele.
ara xar amdenad uWkuo kaci.
verafriT gavxdi bolomde keTilSobili. bevri ram Zveleburad, neandertaleli adamianis msgavsad mabrazebs, maanCxlebs, mwyins, xarbad mqmnis,
ngrevisTvis ganmawyobs.
iif, momindoma bolomde keTilSobil arsebad yofna! kargia, xom
ici! meti aRaraferi ginda?
11
- ras mied-moedeba es kaci. - fiqrobs Cemze mdidari kaci, romelsac
sami lamazmani evleba Tavs. lamazi
qalebi ki arian, magram ar momwons
isini. Zalian mokle kabebze rom
Sevxedav, fuli gaxsendeba. ras izam,
Cvens saukuneSi fuli ufro didi
Rirebulebaa, vidre niWi. fuli niWad iqca. magram me CamorCenili adamiani var da niWis Zveli gageba ufro mxiblavs.
- ras mied-moedeba es kaci! - brazdeba Cemze mdidari kaci.
ara xar praqtikuli. nu dascini
mdidrebs. iqneb, erTxelac Seni wigni gamoscen da mere didi reklama
gagikeTon: naxeT, ra saqme gavakeTeT,
kulturis rogori gulSlematkivrebi varTo.
ar verCi mdidrebs. ubralod, aRvniSnav, rom fuli gaxda umTavresi
Rirebuleba.
12
maswavle, TiToeuli sagani da movlena Tavis adgilas aRviqva. maswav-
le, ar avurio movlenebi erTmaneTSi. magram gana dagaclis yofiereba
aseT Sinagan wesrigs. arc Sinagani
samyaros areuloba gaclis swor
xedvas. maswavle, Citis frenas ise
vuyuro, rom ar vifiqro araferze
sxvaze, magaliTad, swor xedvaze. maswavle, samyaro iseTi davinaxo, rogoric Cans, nu movaxvev Tavze Cems
mcdar Tvalsazrisebs da bnel ganwyobilebebs. mapovnine adgili, sadac saxlSi vigrZnob Tavs da aRarsad wasvla ar momindeba. mapovnine
adgili, sadac mSvidad wamovwvebi da
arafris keTeba ar momindeba. maswavle, bolomde amaoebad aRviqva yofiereba da nuraferi momxiblavs da
mimizidavs. maswavle, viyo usaqmuri,
daufiqrebeli da auRelvebeli da
araferze mwydebodes guli. maswavle, vajobo yofierebis absurds.
Zalian bevrs iTxov. mxolod erTi ram unda iTxovo da, iqneb, agisruldes kidec.
13
`civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. - mReroda quCis musikosi
rusTavelis prospeqtis miwisqveSa
gadasasvlelSi. Zalian aramusikalurad gaWyioda am sityvebs. amrezili
grZnoba gamiCnda misi gapranWuli
sentimentalobis mimarT. man ki, roca mis win Caviare, gaifiqra: ratom
ibadebian amisTana gamociebuli da
ugrZnobeli ti pebi.
14
maswavle gadametebuli mgrZnobeloba. maswavle, miyvardes cudi samSoblo, cudi kacobrioba, cudi adamianebi. maswavle, romelime kuTxidan viyo da im kuTxeze vgiJdebode.
uxeSi, tlanqi, Clungi, cbieri, garyvnili, naZirala, moZalade, glaxaki
adamianebisgan Semdgari kacobriobis
modgmidan var da am kacobriobaSia
is qveyanac, romelsac samSoblos
uwodeben. maswavle, kargi megonos is,
rac cudia, lamazad vxedavde maxinjs,
keTilad vxedavde borots, unaklo
adamianad aRviqvamde sakuTar Tavs, anu
TviTdarwmunebuli idioti viyo.
mxolod erTi ubralo ram unda
iTxovo-meTqi, giTxari. ai, magaliTad,
idiotad yofnas Tu iTxov, siamovnebiT Segisruleben Txovnas.
15
maswavle cxovreba. - veubnebi samyaros ganusazRvrel sibrZnes, wesrigs da energias. ar vici cxovreba.
mikvirs, cxovreba rom ician. saidan
da ranairad unda icodes cxovreba,
Tu pirvelad moxvdi miwaze. rogor
unda icode cxovreba, Tu yofiereba
mudmivad icvleba da yovel morig
aTwleulSi axali da moulodneli
viTareba iqmneba. mikvirs, TviTdarwmunebulad da profesionalurad
rom ibrZvian arsebobisTvis. ise ostaturad i paraven, Zarcvaven, Cagraven, Ralatoben, zurgSi danas urtyamen, tyuian, gaiZveroben, farisevloben, mliqvneloben, kargi sityvebiT
da ideebiT niRbaven TavianT naZirlobas, rom Zalian ar vici cxovreba. arc minda, vicode arsebobisTvis
pirutyvuli brZola, igi damamcirebelia. ai, genialuri dacentvrisTvis
da Cveulebriobis wris garRvevisTvis brZola ki sxva ari. Tumca es
brZola ar aris, es STagonebaa.
nu giWiravs geniosis, nu atyueb
xalxs.
ar vici cxovreba. ar vici samSoblos siyvarulis akviatebiT fulis da Tanamdebobis mopoveba. ar
vici Zalauflebis da saxelis moxveWisTvis siabandi patriotizmi. ar
vici piradi keTilmowyobisTvis sam-
18
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Soblos gamoyeneba. mgoni, sul tyuilad avimrize quCis musikosis sityvebze: `civa Cems samSoblos, palto
moaxureT”. mgonia, arc magan icis
cxovreba. Tumca arsebobisTvis mainc ibrZvis. xurda fulze yidis
samSoblosadmi Tavis gatylarWul,
kekluccremlian siyvaruls. ara, namdvilad ar momwons quCis musikosis Wyi pina xmiT wamRerebuli `civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. RmerTo Cemo, ra dorbliani
da TvalTmaqci sisulelea! magram
sisulele gadamdebia da, mgoni, sacaa
gunebaSi waviRiRineb: `civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. ra advilad moveqcevi am idiotobis gavlenaSi. namdvilad ar vici cxovreba,
Zalian ar vici.
16
ar vici adamianebTan, movlenebTan,
sagnebTan da periodebTan damSvidobeba, magram mTeli cxovrebis ganmavlobaSi vemSvidobebi maT. ise cbierad da saidumlod gamomglija yofierebis cvalebadobaTa kanonma bavSvobis periodi, rom meti gza ar
iyo - unda davmSvidobebodi mas. Tumca
es damSvidobebis gareSe moxda. is
ki ara, xalisiTac ki gavxdi Wabuki.
arc Wabukobis asakTan vicodi ganSoreba, magram iZulebuli gavxdi, ganvSorebodi. aseve Cemdauneburad cxovrebis cvaledobaTa ? Zalis moqmedebiT davemSvidobe dedis axalgazrdul saxes. mis Rimils da imas,
rom daZaxebis sapasuxod Cemken moabrunebda saxes da Tvalebs. sad
aris axla is saxe, ratom iyo, ratom
gaqra, ratom imetebs ase sastikad
samyaro Tavis Seqmnil mSvenier movlenebs da sagnebs, ratom spobs maT,
modi da gaerkvie, raSia saqme. ara,
namdvilad ar vici cxovreba. xandaxan, roca vwevar da yovelive imaze
vfiqrob, rasac samudamod davemSvidobe, meCveneba, rom saflavis cocxlad Cafiqrebul qvasaviT vdevar
Cems sikvdilze.
guls mtkens cxovreba. mixaria
cxovreba. mwyins, rom cxovrebis veraferi gavige. imitomac vaqezeb Cems
Tavs da viZaxi: midi, aiSvi Tavi, gaaRviZe Seni niWebi da genialobebi, ganTavisufldi gulismomkvlelad mosawyeni Cveulebriobisgan, yofierebis cvalebadobisgan, gaafrine, daicentre, gaarRvie normalurobis, anu
rigiT da Clung adamianad yofnis
wre, Cawvdi siRrmeebs, aRmoaCine samyaros mSvenierebis Tanafardi xedva,
aRqma, azri.
nu fafxurob, mtveri nu daayene.
maswavle, fexi avuwyo samyaros giJur energias. maswavle cxovreba mTeli arsebiT. maswavle, davibruno, rac
davkarge. odesRac mwamda, rom samarTlianoba gaimarjvebda da keTili
Zlevda borotebas. maswavle kvlav
mjerodes amisi. nu damarwmuneb, rom
fuli Zlevs yvelafers, niWsac, zneobasac da genialur dacentrvasac.
nu damarwmuneb, rom sicocxlis mTavari stimulatori seqsia. mapovnine
yofnis azri. mapovnine Cemi suli.
Sen Tu budes ar apovnineb, arafersac ar gapovnineben. ar ici danakargis povnis TamaSi.
ar vici cxovreba. ar vici damSvidobeba da mainc mTeli cxovreba
damSvidobebaSi gavatare. ar vici, rogor unda viwuxo, magram uamravi ram
mawuxebs.
nu giWiravs ToTo bavSvis. mSvenivrad ici wuxili. ai, sixaruli ki,
mgoni, marTla ar ici.
mTeli cxovrebis ganmavlobaSi memSvidobebian adamianebi. ukvalod qrebian sagnebi da movlenebi. imedgacruebis naRvlian fskerze iZirebian
Rirebulebebi da Tvalsazrisebi,
mrwamsebi da xalisebi, romlebic
drois cvalebadobaTa Zalam iluziebad aqcia. ra uflebiT vTqva, rom
samyaro imaxsovrebs da inaxavs yvela damSvidobebas, Tu araferi vici
amis Sesaxeb. yvelaferi ikargeba. TiTqos cxovreba mxolod kargva iyos.
mTeli cxovrebis ganmavlobaSi midis
dro. erTi adamiani ambobs, TiTqos dro
saerTod ar arsebobs. maSin ra iqna
yovelive is, rac iyo da aRar aris.
magram jer yofna da mere gaqroba wuxiliT izomeba da ara droiT.
nu poeturob. nu cdilob Cemi
gulis galRobas.
icvlebian da ikargebian nacnobi
saxeebi, xedebi, sivrceebi. uamravi iseTi adamiani arsebobs, romelTac ratom Sevxvdi, ar vici. wamierad gamoCndebian da qrebian. zogjer ginda,
iyviro: - damacadeT bolosdabolos,
kargad damanaxeT, rasac vxedav. magram vin dagaclis imasTan yofnas, rac
qreba. sakuTar TavTanac ar gaclis
cvalebadobaTa Zala yofnas. TviTvon mec wamierad gamovCndi da davikarge bevrisTvis. Crdilebis gauTavebel sxltomas da moCvenebiTobas hgavs yofiereba arc erTi wami
ar aris, dro ar gadiodes. arc erTi
wami ar aris, raRacas ar vkargavde.
17
Sen suli ara gaqvs. - meubneba
axali dro. Sen SemTxveviTi arseba
xar. adamianis yofiereba seqsualuri absurdia. Sen nabiWvruli epoqis warmomadgeneli xar. Sens droSi aravis SeuZlia, sxvaze meti iyos
raimeTi. adamianis bunebis xarisxebi
mxolod fuliT, ZalauflebiT, teqnikuri aparatebiT da seqsualuri
aRtkinebis unariT amoiwureba. daecnen tradiciuli xarisxebi: simkeTve, TanagrZnoba, sxvisi gagebis SesaZlebloba, siyvaruli, niWi, genia.
uniWoebi da Clungebi gaerTiandnen
da masobrivi umravlesobis upiratesoba Seqmnes. genialuri dacentrva rom SeZlo kidec, Cveulebriobis da masobriobis wres mainc ver
gaarRvev. Sens epoqas win ver gauswreb. verafriT gamoirCevi, Sens ubadrukobas ver gadaaxtebi. - magiJebs
Tavisi uaryofiTi SegonebebiT axali epoqa. Sen iRupebi. Sen ar iRupebi. Sen ikargebi. Sen ar ikargebi. Sen
araraoba xar. Sen rame xar. - aseTi
winaaRmdegobrivi ritmiT gadis dro.
18
maswavle, ar avyve Cvens epoqas.
maswavle, suli mqondes. suli rom
gamaCndes, yofierebis cvalebadoba da
warmavaloba sxva azrs SeiZenda. WeSmaritebis da maradiulobis qveteqsti aRmoaCndeboda. maswavle, ar avyve Cvens epoqas, SemTxveviTobis Teorias, seqsualuri gaSmagebiT TviTSezRudvas, teqnikuri aparatebiT gamoTayvanebul da iluziur keTilmowyobas. maswavle, winaswar vigrZno
ukeTesi momavali epoqa. maswavle, im
epoqis warmomadgeneli viyo.
- sulelia es kaci. - fiqrobs
Cemze patara maRaziis kedelTan mefurad miwolili ZaRli. - raSi xarjavs sicocxlis energias!? ar esmis sicocxlis fasi. sicocxleze
did faseulobas eZebs.
19
magram patara maRaziis kedelTan
miwolilma ZaRlma araferi icis qmedebis Jinis Sesaxeb. qmedebis Jini,
miTumetes, genialuri qmedebis moTxovnileba daavadebasaviT aris. geCveneba, rom raRac aucileblad unda
gaakeTo. geCveneba, rom rame Tu ar
gaakeTe, iRupebi. ikargebi, iZirebi.
amitomac vaqezeb Cems Tavs: midi, aiSvi Tavi, daicentre, gaafrine. gaarRvie gulismomkvlelad mosawyeni da
martivi Cveulebriobis wre, gaakeTe
rame genialuri, gabrwyindi.
amaod iZabebi. geniebis dro istorias Cabarda. axla masobrivi gamoTayvanebis droa. SemoqmedebiTi
nevrozi gaqvs. ginda, raRac gamorCeuli gaakeTo da ver akeTeb. ampartavnuli ambiciidan modis Seni i poxondriuli ganwyobileba.
genialuri dacentrva da STagonebiT yofna Tu ar SeiZleba, sinanuli mainc maswavle.
20
vnanob, rom ver vgebulob, raSia
saqme. vnanob, rom yvelaferi wamierad gamoCndeba da umal qreba. vnanob yvela Camqral Tvalebs, yvela
imedgacruebul xaliss, yvela masxradagdebul da CaxSobil aRmafrenas, STagonebas, genialur dacentrvas.
vnanob, rom yvelaferi midis, qreba,
icvleba, ikargeba. vnanob, rom yvelaferi memSvidobeba. vnanob, rom amJamindeli epoqa STagonebas mikvecavs.
ai, vwer sinanuls, magram vici, rom
amaoa es cda. rogorc yvelaferi,
mxatvruli gamovlinebis formac icvleba. xval nakleb saintereso iqneba dRevandeli mxatvruli ena, dRevandeli sinanuli, gabrwyinebis dRevandeli cda.
21
- Sen araferi xar. - meubneba axali dro.
- Sen gamosyiduli xar Cemi jvarcmiT. nu geSinia. - meubneba ieso
nazareveli.
- Sen SemTxveviT warmoSobili
arseba xar.- meubneba aTeizmi.
- Sen seqsualuri ltolva gmarTavs.
- meubneba seqsualuri revolucia.
- fulia mTavari.- meubneba pragmatizmi.
- Zalauflebaa mTavari. - meubneba
politika.
- civa Cems samSoblos, palto moaxureT. - mimReris quCis musikosi.
- Sen iRupebi. Sen ar iRupebi. Sen
ikagrgebi. Sen ar ikargebi. - aseT
ritmSi gadis dro.
yovelive amis zegavlenas ganvicdi erTdroulad.
giTxari, frCxilis kvnetis wikiviT nevrozi gaqvs-meTqi.
22
ar vici, ratom ganvicdi epoqis
zegavlenas, Tu ar momwons igi. ratom imeorebs Cemi goneba epoqis
Segonebebs: teqnika da ara TanagrZnoba. arsebobisTvis sisxliani
brZola da ara zneoba.
ar vici cxovreba. ar vici damSvidobeba da ganuwyvetliv memSvidobebian sagnebi, movlenebi da adamianebi.
ar vici daRupva, magram gamudmebiT
Camesmis: Sen iRupebi, Sen ar iRupebi.
nu giWiravs ToTo bavSvis. - meubneba epoqa damcinavi qirqiliT. ra
xar aseTi Clungi, rom araferi ici.
ar vici nabijis gadadgma, magram
CemSi qmedebis sistemam icis, rogor
unda moxdes es. ar vici Tvalebidan
gamoxedva da samyaros danaxva, magram
stvj
]fafhb.t
raRacnairad mainc vaxerxeb amas. gonebam Cems Caurevlad icis, rogor unda
dainaxos. ar vici fiqri imis Sesaxeb,
rac davinaxe, magram vfiqrob. gonebam
Cemda uneburad icis fiqri.
ar vici sityvis Tqma da vambob.
ar vici wera da vwer. ar vici siyvaruli da miyvars. Cemma grZnobebma
da gonebam Cemi nebis gareSe ician,
rogor unda Seiyvaron.
sakvirvelia, rogor arsebobs aseTi ucodinari. Tavs ikatuneb, rom
araferi ici, sinamdvileSi ki mTavari raRac ici. ici, rogor unda endo
SenSi TavisTavad arsebul qmedebis
sistemas da nabijis gadadgmis unars.
Tvalebidan gamoxedvis da samyaros
danaxvis unars, yovelive danaxulze
fiqris unars, Seyvarebis unars da a.S.
RmerTmani, ar vici, rogor unda
vendo CemSi TavisTavad arsebul unarebs, niWebs da codnebs, magram Cemda
uneburad vendobi. ar vici, rogor
SevigrZno CemSi TavisTavad arsebuli Cemi Tavi, magram vgrZnob. iqneb,
Cemi cnobierebis gareSe icis Cemi
Sinagani samyaros sistemam, rom droTa
cvalebadobaSi arsebobs raRac iseTi,
rac mudmivia, ucvlelia, maradia da
mxolod am fenomeniT izomeba adamianis xarisxi da ara cvalebadi epoqebis zegavlenebiT. iqneb, gaucnobiereblad vici cvalebadobis ZalasTan brZola, magram ar vici, rom asea.
ar ici sazogadoebaSi moqcva. unda damalo, rom araferi ici. ar unda ilaparako amis Sesaxeb. isic gaugebaria, ra naxe iseTi, romlis Secvla an gaqroba ar gindoda. amJamindeli demokratiuli qaosis dro ar
mogwons. arc `borotebis imperiis”
xana mogwonda. dakarguli adamianis
statusi arCie borotebis imperiis
morCil msaxurad yofnas. axal droSi
bevrma gmirobad gaasaRa `borotebis imperiiT” ukmayofileba, Tumca
ukmayofiloni bevrni ar iyvnen, cotani iyvnen. gecineba am `gmirebze”,
Sen sul sxva ram gitacebs. simartived da Clungobad migaCnia maTi
politikuri fafxuri, anu ZalauflebisTvis brZola. Tvli, rom swored es aCveulebrivebs yofierebas.
Sen genialur dacentrvas, STagonebas, Cveulebriobis da normalurobis wris garRvevas eswrafvi, magram
masobrivi kulturis batonobis pirobebSi es SeuZlebelia. uepoqo
adamianad iqeci. magram ras erCi Cveulebrivebs? iqneb, milionobiT Cveulebrivi adamianis masobrivi TviTgamovlenis saSualeba ufro genialuri movlenaa, vidre erTi-ori kacis niWiT gabrwyineba.
23
maswavle, yoveldRe aRmogaCino da
ganvcvifrde Seni sibrZniT. - mivmarTav RmerTs. maswavle, Senze fiqriT gavbrwyinde da avicdino amJamindeli epoqis zegavlenebi. - mivmarTav RmerTs, magram ar vici, esmis
Tu ara Cemi.
24
vnanob, rom ver davicentre genialurad da ver gavarRvie yofierebis Clungi Cveulebriobis wre. vnanob, rom ver gavbrwyindi. vnanob, rom
ver gavsufTavdi, rom ver ganviwminde da ver movi pove ufleba, mwamdes,
miyvardes da vpatiobde. vnanob Cems
sibrazes da sianCxles, mouTmenlobas da urCobas azrdamaluli sagnebisa da movlenebis mimarT. vnanob
Cems ganawyenebas adamianebze; vnanob,
rom ver vpatiob maT gansxvavebulobas, simartives, zereleobas, gaborotebas, arsebobisTvis yvela saSualebiT brZolas; vnanob, rom samyaro iseTi ver Seviyvare, rogoric
aris; vnanob, rom minda, gacilebiT
meti viyo, vidre var. vnanob, rom
vnanob yovelive amas, rom ver SevZeli, ganverido Sinagan foriaqs; rom
ver SevZeli, sadme miyruebul kuTxeSi davjde da gaognebuli mivaSterde gaugebar sagnebs da sivrces.
vnanob, rom ar SemiZlia, viyuCo da
araferi moviTxovo. magram sicocxlis energias ra vuyo? igi ar maclis danebebas, xelis Caqnevas, gayuCebas. kategoriulad Semagonebs: midi aiSvi Tavi, daicentre, gaafrine,
Cawvdi azrdamalul siRrmeebs, gabrwyindi, gaarRvie momakvdineblad mosawyeni Cveulebriobis wre! rogor
unda Sevasrulo es rTuli davaleba? ra vqna, ar vici. ar vici, rogor
vicxovro genialurad, Tuki samyaro
momdevs mosaklavad. samyaro momdevs
mosaklavad Tavisi veluri, Seugnebeli stiqiebiT, vulkanebiT, miwisZrebiT, meteorebiT, grigalebiT, materiis cvalebadobis ZaliT, yofierebis usamarTlobebiT da auwyoblobiT, adamianSi ganxorcielebuli
borotebiT da ZaladobiT, omebiT
birTvuli iaraRiT, teqnikuri aparatebiT da uRmerTo TeoriebiT. sad
Sevafaro Tavi, ar vici. sad aris
samyarosgan gasaqcevi.
Sen, mgoni, marTla daicentre. ra
gamoTqmaa `samyaro momdevs mosaklavad”. aseTi umadureba samyaros mimarT jer ar msmenia. imas ratom ar
ambob, rom samyarosac iseve gaucnobiereblad endobi, rogorc SenSi arsebul avtomatur unarebs da niWebs, xedvis grZnobis da fiqris Seni nebis da Carevis gareSe qmedebebs. marto intuicia, winaTgrZnoba
da drouli mixvedriloba rad Rirs!
ra Tqma unda, miyvars samyaro. mis
TiToeul sxivs, gamobrwyinebas da
gamonaTebas veTayvanebi. mis TiToeul wyals vsvam. mis yvela myudro
cecxlTan vzivar da vfiqrob: ra
kargia saRamoobiT cecxlTan jdoma
da samyaros idumali ambebis alRoebiT qeqva. mis yvela foTols vusmen, roca Srialeben. ar vici, sad
midis biliki da mainc mivdivar masze - gana es didi ndoba ar aris. ar
vici, ra aris sikvdili. erTxelac
ar ganmicdia igi, saflavebis da usiamovno gvamebis saxiT aRviqvam mas,
magram mainc imediT velodebi Cems
sikvdils. iseTi grZnoba maqvs, TiTqos tansmourgebeli, viwro samosiviT macvia sxeuli sulze. TiTqos
patara fexsacmeliviT miWers sulze sxeuli da kargad ver davdivar,
kargad ver vxedav, kargad ver vfiqrob. magram ai, movkvdebi da bolosdabolos gaixdis Cemi suli sxeuls, rogorc mouxeSav samoss. `dediSobilas” msgavsad Tu vityvi samyarosSobilad iarsebebs Cemi suli
uxilav da idumal ganzomilebaSi.
gana es samyaros ndoba ar aris. Sen
kidev ar ici, rogor miyvars samyaro,
Cems Tavze ufro vendobi mas.
o, es orbunebovani urTierTsapirispiro SegrZnebebi: Tan imas iZaxi,
rom samyaro mosaklavad mogdevs da
Tan imas ambob, rom samyaros gareSe
erT wuTsac ver Zleb. nu SfoTav.
dawynardi. gaxdi Cveulebrivi mokvdavi adamiani. nu ikvnet nerviulad
frCxilebs, uzneo Cvevaa. Cadeqi Cveulebrivebis uzarmazar brboSi da
misi instinqtebiT imoqmede. roca
brbo cekvas daiwyebs, icekve gaSmagebiT. aCvene, rom Senc Segi pyro sayovelTaod fsiqozma. roca brbo itirebs, Sen itire. roca vinmes aiTvalwunebs, Senc aiTvalwune. roca
ganrisxdeba brbo da amoibRavlebs
Zirs prezidentio, Senc ibRavle Zirs! nu cdilob, dausxlte sayovelTao fsiqozs. nuTu ver xedav,
rom raimes wera da keTeba da genialuri dacentvra iseve Cveulebrivi movlenaa adamianisTvis, rogorc
seqsualuri agresia, Zaladoba, Ralati, ganxeTqileba da sxva amisTana
uaryofiTobebi. rogor apireb adamianad yofnis wris garRvevas, ra
sigiJea. rogor ginda, dausxlte Sens
Tavs, Sens cvalebad `me”-s da ganwyobilebebs, Sexedulebebs da sisuleleebs.
dagijerebdi da brboSi Cavdgebodi, magram sicocxlis energias da
qmedebis Jins ra vuyo. ra vqna, Tu,
viRupebi, mgonia. roca arafers azrians da genialurs ar vakeTeb.
Camodi ampartavnebis ambiciuri
taxtidan. Cadeqi brboSi da pirobas
gaZlev, rom Seni saflavis qvaze aseT
epitafias amovakveTineb:
`samyaro mosaklavad misdevda, magram swored samyaros siyvaruliT
daicentra da mokvda”.
25
- sulelia es kaci. ar icis sicocxlis fasi. ra unda iyos sicocxleze ufro genialuri. - fiqrobs Cemze patara maRaziis kedelTan mefurad miwolili ZaRli.
26
`civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. - ai, xom vTqvi, rom waviRiRinebdi am sisuleles. infeqciasaviT gadamedo quCis musikosisgan es
TvalTmaqci, kekluccremliani sityvebi. aseTi ugemovnebobis gavlenaSi Tu ase iolad eqcevi, epoqis mecnieruli da obieqturi sisuleleebis
gavlenaSi ramdenad ufro mZlavrad
moeqcevi. daiviwye quCis musikosi,
aRar gaimeoro misi sityvebi. magram
saqarTvelos marTlac ra vuyoT. erTi
Txeli palto namdvilad ver gaaTbobs. rogor gaswvdeba erTi gaquculi palto amden Seciebuls.
rigrigobiT moixuron.
nu masxaraob. daiviwye eg idioturi palto. palto Camqral gulebs ver gaaTbobs.
vnanob, rom ver vi pove epoqis
bneli viTarebidan naTeli gamosavali. vnanob, rom ver gamovigone gulis gasaTbobi da sulis gamaRvivebeli palto.
ras mied-moedeba es kaci. - fiqrobs Cemze paltos mkeravi.
maswavle gavbrwyinde. maswavle, sicocxlis da sulis gamaRvivebeli
sxivebi gamovafrqvio xelisgulebidan da TiTebidan, Tvalebidan da
piridan.
nestoebidan dagaviwyda.
- sawyali! daicentra. - fiqrobs
Senze skeptikosi.
nu damcini. es ise vTqvi, SeuZlebelisadmi trfialis gamo. sityvam
moitana.
27
- Sen araferi xar. - meubneba axali dro.
- Sen gamosyiduli xar Cemi jvarcmiT, nu geSinia. - meubneba ieso
nazareveli.
- Sen SemTxveviT warmoSobili
arseba xar. - meubneba aTeizmi.
- Sen seqsualuri ltolva gmarTavs. - meubneba seqsualuri revolucia.
- fulia mTavari. - meubnebian pragmatizmi da realoba.
- Zalauflebaa mTavari.- meubneba
politika.
- civa Cems samSoblos, palto moaxureT. - mimReris quCis musikosi.
- Sen iRupebi, Sen ar iRupebi. Sen
ikargebi. Sen ar ikargebi. - aseT
ritmSi gadis dro.
yovelive amis zegavlenas ganvicdi erTdroulad.
giTxari, frCxilis kvnetis wikiviT nevrozi gaqvs-meTqi.
19
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
laSa gaxaria Cemi megobari iyo...
Tumca, ar vTqvi swored: laSa gaxaria Cemi megobari aris, radganac megobroba droiT SezRuduli cneba
ar gaxlavT; maradiuli cnebaa... iyo,
aris da iqneba.
laSas Sesaxeb roca vfiqrob, erTi cnobili leqsis asociacia amekviateba xolme: wavida laSa, movida
laSa... diax, wavida megobari laSa
gaxaria da movida poeti laSa gaxaria... laSa rom WeSmariti poeti
iyo, eWvi arasodes Semparvia, magram
megobari laSa gaxaria CemTvis ufro didi iyo da misi Crdili faravda poet laSa gaxarias. axla es
Crdili gaqra da poeti laSa gaxaria mTeli sisruliT warmodga Cvens
winaSe.
saocari faqtia, Cveni Taobis ori
saukeTeso Semoqmedi, ori naRdi poeti - avTo gafrindaSvili da laSa
gaxaria erTdroulad ganeSornen am
qveyanas. avTo rom mivabareT yvarlis qarTul miwas, im Rames laSa
gamogveTxova...
poeturi bedic TiTqmis erTnairi hqondaT: studentobis Jams saocari popularoba. gvaxsovs poeziis saRamoebze gadaWedili darbazi
da taSis griali, avTo rom xelebs
gaSlida da ityoda: `kai biWi xar da
darCebi mSvidi”; da kidev laSas wingamowvdili grZeli xelebi da Cveuli rixiT wakiTxuli `relsebi Cemi
xelebi iyo...”
me ar meguleba Cems TaobaSi literaturasTan cota mainc axlo myofi kaci, erTi-ori strofi rom ar
scodnoda an erTisa, an meorisa...
me ar meguleba ojaxidan cota
moSorebiT myofi Cemi Taobis studenti, romelsac Tavisad ar miaCndes dedis vedreba:
`mwer: `Camo, Svilo, Tovli dakvale,
dagenayoso wamlad mSobeli...”
anda yvela Cvenganis fiqris poeturi gaazreba: dedis baraTs rom
`asdis qinZis da ombalos suni!..”
da natvra yvela Cvenganisa:
`da sti pendiiT nayid kabaSi
gamomiqviTe yvela sizmari...”
karga xniT ganerida TiTqos poezias, Tumca ukeT Tqva Tavad - `muzis pauza” iyo es. gazeTis redaqciebSi awvalebda sityvas, frazas; visac mis mier nasworebi sagazeTo
werili unaxavs, dameTanxmeba... ar iyo
es wvaleba. es Widili iyo qarTul
sityvasTan, siyvaruli iyo qarTuli
sityvisa. `sabaqarTuli” rom dawera,
damireka, rogoriao... sityvis mignebaze mekiTxeboda, Torem Tavis leqsebze da Tavis Tavze saubari ar icoda.
albaT laSa gaxarias leqsebis Semdgom gamocemebSi laSas es damokidebuleba qarTuli sityvisadmi unda gaviTvaliswinoT: erTi da imave
leqsis, striqonis, frazis variantebi arsebobs. zog SemTxvevaSi piradad me, Zveli varianti ufro momwons (SeiZleba imitomac, rom igi
didi xnis gaTavisebuli maqvs); Tavad Secvala... es Zieba iyo; is Zieba,
romelic ar mTavrdeba. imis Tqmac
miWirs zogjer, romelia ukeTesi.
ukeTesi, cxadia, SefardebiTi mcnebaa
- gemovnebazea damokidebuli. am mxriv,
SeiZleba, laSas gemovnebasTan Sors
vidgeT, magram variantebi mainc ar
unda davukargoT xvalindel mkiTxvels, momavlis mkiTxvels, radgan,
gulwrfelad mjera, rom laSa gaxaria momavlis poetia.
giorgi gogolaSvili
20
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
werili dedas
wuxs magidaze dardi-baraTi xelisguli da sulgadasmuli;
ZlivCamoRweuls ZvelmisamarTiT asdis qinZis da ombalos suni.
Ramea, dedi, bJutavs sanaTi,
sizmris kvirtebi uskdeba Tbiliss;
SimSils minayrebs Seni baraTi gvianarekil mWadiviT Tbili.
vxedav: qoTnidan, TeTri naRveli Zlivs erTi wvela amogyavs yveli;
mamas aRonebs mwiri beReli...
kvamlic islidan narCen Tovls wvelis.
welsac kvamliviT ekida guTans
da Tagvis sarCoc ar Cans beRelSi...
mec... siyvarulis didgula gunda,
vaiTu, ase Camadna xelSi...
mwer: `Camo, Svilo, Tovli dakvale,
dagenayebi wamlad mSobeli;
sizmrisaxdenis SiSiT vkankaleb...
dacarielda CemTvis sofeli.
Camodi, imdens Seityob ambavs Worlambia Tu montyormpentavis* ...
arc aq dagiSliT leqsebis jRabnas,
an wagvakiTxa, ras wer, netavi!..
is cira mainc ar gecodeba? amoumtredda, biWo, Citebi...
beds naxavs... mama rom micxondeba,
hoda, ikvnite memre TiTebi!..
mets ar Segiwyen, Svilo, weriliT,
xelsaponiviT vdnebiT lodiniT...
julbac aRar hyefs, wevs mowyenili
da mamaSensac mxars xravs logini.
wers da aravis pwkars ar ukiTxavs,
Sen gelodeba, vxvdebi winaswar;
erT sawyal kalams Tu moukiTxav...
gadmoaTeTrebs nacimbiralsac.
xom ici, rogor mosdgams leqsebi,
(am bolos... sma da bodvac dasCemda);
veWvob, mand esxdeT ukeTesebi SurSebeWdili Walis larWebTan** ...
Camodi, kidev erTxel Camodi!
nu Sematoveb sizmris yvav-yornebs;
wels nu moiwyvet mCate CemodniT
nurc xels nurafers gamoayoleb”...
...Camoval, dedi, da dards gadagSli,
zurgSi miberas suls muzis qari,
da sti pendiiT nayid kabaSi
gamomiqviTe yvela sizmari.
Camoval mets ar mogawerineb...
cocxal pasuxad moval im TveSi,
oRond, es leqsi momawevine `luqsze” mwared rom mewvis TiTebSi!..
eseniniviT... arc me var bavSvi,
im SavTavSala SiSisac mesmis;
aha, Tendeba mtredebis taSiT
da kalmiswverze wrialebs leqsi...
* montyori - matyli;
** larWebi - lerwami (megr.).
sveli pauza
anu wvimidan wvimamde
mTeli es kvira
wvimda da wvimda:
kokiTac Rvrida,
sacriTac crida;
zari dabzara lazarem
rekviT!..
da, rogorc iqna,
ca moiwminda.
gamoiTuTa
Tividan lekvi uRrens da fxotnis
afxoril cindals...
ekalas kmazavs
kekelas keke.
wmidasanTeli
unTia wmindans.
Sekvercxigulda
cilian caze
mTvare da, albaT,
Tavadac xedavs:
Talxi Rrubeli
rom dardobs mTaze Sinmousvlelis
sabralo deda.
erT dafnis foTlad...
Cems muxurs WyviSTan rom ar edava:
- sad orpiri da... ori poeti!..
bedma gariTma Cemi ded-mama
da wlis wlisTavze leqsad movedi!
dro iyo frakTa da maskaradTa,
cameti tyvia revda revolvers...
erTi yaCaRma mokla - aragvTan,
demonims frTebma uxmes meores.
merme granelmac mTlad auria gadaalia suli cierebs...
Tanafa* - Cemi saTauria
da panTeoni - sicaliere.
fericvalobis Cavarda yinvad
wyalSi - yivanaxvela sicive...
da leqsi mrCeba lxin-baldaxinad,
erT dafnis foTlad wamacimcimeT
*Tanafa - aRdgoma (megr.)
laSa
gaxaria: aq
daveSurxe
sabaqarTuls
da muzac
viuRle nias iebiT!
universitets vuZRvni Tanakurselebs
rogor brZandebiT, TeTro batono,
Cemo meufev, rogor brZandebiT;
isev qarTuli sjuliT gvartomob,
Tu uRel-meRelT uZiZavdebi.
xom ar dagiSra ZuZu - rZiani
da agixavda nukri - mSieri...
xom mxneda myavaxar, xelcarciani.
qudbedasaviT svebednieri?!
faziss ver vwvdebi,
verc Sor monaT dros...
Senebr arc genaTs uqaTqaTia!
mowafe, sadac unda monaTlon,
Sen Semognatris moZRvar-naTliad.
vwuxvar, rom xelze ver gemsaxure,
xmelze gavcure - utev sruteTi;
es ra mironi gadmomasxure calfexsaflavac rom var studenti!
Sen Semiwamle levrwi pwkarebi,
cac gadavmisvi - dedis xeliviT
da stamba-stamba davwanwkarebdi `pirveli sxiviT” leqsgamxelili.
aq daveSurxe sabaqarTuls da
muzac viuRle - nias iebiT.
ra kargi iyo TavgaparsulTa
hopla! - mesamesemestriebi!..
ar viReRavdi perangs Wi pamdi,
mxarze gkocnidi mordus - mordili;
Tumnian lenins rom mijibavdi im sti pendiiT var gamozrdili.
verc studqalaqis madls dagaviwyeb:
ufasod mego Tbili logini;
Seni Wadrebis foTlebi mewyo
TavqveS - im mogvi filologiviT.
isev Sens baRSi vzivar, mSieri Seni nisia-kafes Semyure im vaJas sulis sulnaSieri,
guliskovziT rom acazepure!..
Sen maridebdi Wangas da WinWars,
SiSiviT mxdidi dReebs - nislians.
samocdaSvidSi, soflelma biWma,
aq SemovaRe kari - nisiad...
vali verc leqsiT gadamixdia sabas `ZRvens” urcxvad gadavemale!..
xom ar dagRale, Cemo bibliav,
Cemi saflavisqvamde mevalev.
Cems
panaSvidze
dRes Cemi bolo
panaSvidia...
sveli suraTi
mSvidad hkidia;
nana, Conguri!..
ukve modian,
ukve bneldeba,
ukve Svidia.
SaSvis cremlia
faliaSvili...
wuTisofeli
bindis mindia;
ra mewamuli
mawvims vardebi...
ra qarebia,
ra amindia!..
caTaSina
...da iq viwyebi, sadac Tavdeba
eg gaTvaluli Tqveni Tvalebi.
rac xilulia, ar medardeba:
ise axloa aw varskvlavebi...
mkiTxvelisadmi
rom: sircxviliviT, lamis, daviwva rac gamovtove... nu waikiTxav,
sxvenze gamomxmar naZvis kvariviT
arc sarCevs SerCa Cemi tkivilil;
da meSinia: yru dedamiwa
ar Camomemxos Tavze zariviT.
wertilic: pwkars rom umZimda didxans,
aqac Ramdeba, aqac Tendeba,
dakargulia - mTvralis RiliviT.
Robis gadaRma mwifs alubali;
Tavisufali msurda sayelo,
suls aqac xao-xavsi edeba
rogorc mdinares - Caxsnili xidi.
da axlo-maxlo ar Cans ufali.
iqneba, ase amovaxvelo,
netav, rasa iqmT: uxmeT gonebas,
Tu kvlav bibliur RviniT bruvdebiT? am Wleqiani sawuTros bindi.
vxedav: aRarc aq damedgomeba,
manam ki: nuRar daeSurebi
magram... TqvenTanac ver davbrundebi.
Tvalebs - ucremlos da ukaeSnos:
nurc svel leqsebze damemdurebi:
sul wvimda... suli sadRa gameSro!..
vehvfy kt,fyb’t vjubrdltc=
vehvfy kt,fyb’t utyfwdfkjc=
RBS[EKJ, VBC
KTMCT,C LF
HOVEYLT,B7 HJV
ufeujyfhb hbc[df lf pbpqb
cofvkfdc rfwc7 cjatkc7 lf,fc se mfkfmc8
xdty eylf d[dhbgjs thsehsbc cbc[kb7 2
fv cfmfhsdtkjc888
vtnb upf fh fmdc=
redaqtoris qar-cecxli
fh
tyljs=
GJTNB RDKFD
XDTY UDTHLBSFF7
ITEHBUT,TKB7
rb7 cfereyt f[fkb vjlbc7 2
xdty cbc[kib vjdptks cfvij,kjc nfkf[c888
c[df cfmfhsdtkj bmyt,f hjlbc0= 2
fv cfmfhsdtkjc888
vtnb upf fh fmdc=
IJHCV[TLDTKB
LF 'DTKT,EHFL
F[KJ,TKB=
lfw[hb uekj= 2 [vfkxfut,bs
ufcob7 bfh7 ertk ’uthfc=
lfw[hb7 uekj= 2 ofcfqt,b
ofeqbf
erdt ’thfc=
.jdtk [bc’bhc .fxfqt,b=
.jdtk injlfy udtkb udpdthfdc=
lfw[hb7 uekj= 2 ofcfqt,b
ofeqbf
erdt ’thfc=
fhw vtnb lf fhw yfrkt,b 2
vpt xfcdkbc oby qhe,kt,c
athfdc888
lfw[hb7 uekj= 2 ofcfqt,b
ofeqbf
erdt ’thfc=
vt fhw ’dtkc devqthlb 3kfktc4 lf
fhw f[fk deufkj, 3/fhfktc4 2
vt hjv ufvbyfst,c sdfkt,c7
tc bc cfmfhsdtkj fh fhbc=
vfuhfv cfmfhsdtkj vjdf7
vt uekb v[ytj,fc vfdfkt,c7
uflbdkbc qhe,kt,bc [hjdf7 2
tc [jv cfmfhsdtkj fh fhbc=
cekb coe[c zez.bfy mfht,c7
vrdlhfl ij,bk jwyt,t,c
dfkfkt,c888
vt hjv ufvbyfst,c sdfkt,c7
tc bc cfmfhsdtkj fh fhbc=
ZTIVFHBNT,F
fsfc]th vbufcfrkfdt,ty7
fsfc]th cfvfhst,kbs lfurkfdty7
cf]fhjl vbufcfakfdt,ty7
cfxmfhjl afwbaewbs lfuakfdty8
voe[fhtl ujhj[t,c lfcodlt,bfy7
otcb fhbcj lf7 vjuf.hbfy8
fqfgibw ceahbcsfdc lfc[lt,bfy
lf whtvkt,c .fk, whtvkt,c7
vjufqdhbfy8
vfuhfv hbc vrdlfhb lf
hf w[tlfhb7 2
cfvfh[b .kjhnt,bs ufubzhbf7 2
ufb[tlfdty lf7 hfc [tlfdty5
fvf.fl ahst,b ufubikbf=
cfresfh cfakfdpt fvjcek[fh
lf7 hfrb cfakfdib ojkbk[fh7
erjh’j7 e[by]j ufvjcek[fh7
rjhlbc zflfhbdbs cojhb [fh=
ptwbcrty ie,bdbs ofvf[ekb7
vofht [fh7 vfuhfv vjo.fktw [fh7
fsfc]th qfkfnbs lfvfh[ekb7
fsfc vtthstl wjw[fkb [fh=
ityb yfajnbcufy ufvjskbkb
tc xfyubw ]benfl tyfvofhj,c888
vehvfy kt,fyb’t vjubrdltc=
vehvfy kt,fyb’t utyfwdfkjc=
+bevjhtcrf‘
.dtkfathb fbhbf7
c[df [fk[bf7
c[df thbf=
vt se vrbs[fd7
hfqfw bodbc7
bvyfbhb /fthbf888
vfuhfv 2
fhfathb vcufdcb=
hjv fh ibfs7
fh co.ehbfs7
sehvt xdtyb
wjldbs cfdct
gfhnbt,bc afa[ehbf8
gfhnbf ud.fdc
o.yfhfl jhb7
c[df js[vjwb 2
vfhsekbf=
cffhxtdyj vfhfsjyb
lfo.t,ekf 2
mfhsekbf=
d[tlfd fikfc7
d[tlfd lfikfc7
w[hf ahsbc
ufthsahsbfyt,fc7
hfvltybvt rfwbc xfzhfc7
vnht,sfy ufthsbfyt,fc888
.dtkfathb fbhbf7
c[df [fk[bf7
c[df thbf7
vt se vrbs[fd7
cf[kb udtodbc7
bvyfbhb /fthbf8
d[tlfd rfwt,c7
d[tlfd dfwt,c7
d[tlfd
yfcem .fpbkfht,c7
gfhkfvtynpt
cfdtpbhjl
vbvbpyt,ek
yf’bhfkt,c8
vodfyt aekbs
lbluekj,ty7
dwyj, mehlt,c
lf dtzdj, vcnjdht,c7
3dbc vbdwtsj0=4 2
rbs[ekj,ty7
lffshtdty
cfdct njvht,c888
tc vothkj,f
[vfc fh bqt,c7
[jv yfvldbkfl
qfhb,bf7
fm fhfdby fh babmhjc7
hjv gjtnb 3fhbabf=48
.dtkfathb fbhbf7 2
c[df [fk[bf7 c[df thbf7
fm fhfdbc fh tujyjc7
hjv vothkj,f 2
3ahfthbf=48
gfhkfvtynib
dbyw /.fdc7 hfw /.fdc7
[tlfdc7
ce.dtkfathc [tlfdc7
cekib faehs[t,ty
cfo.fkc7
ufcf,tlfdc
tchts ,tlfdc5
]th]thj,bs
[vfc dth bqt,c7
uekib888
bubyt,f ltlfc=
vfctc[t aekb7 2 db.blj re,j= 2
vtw [jv dtresdyb fm ths-ths ,fyfrc=88
thsehsbc re,j dkehcvjs lf d[eajs7 2
fv cfmfhsdtkjc 2
vtnb upf fh fmdc=
vt hjv vtujyt7 sehvt bc fh [fh7
qfkfnbfyj7 .hed lf vrdt[fhfd888
fqfh vb.dfh[fh7 fqfh vb.dfh[fh7
fqfh lf fqfh7 xtvj mdt.fyfd=
evfhnbdtcb lfubutc vf[t7
rb7 efashtcb itvjut.fhf888
hf f,lfe,lf jh-cfv otkc xvf[t7 2
fqfh vb.dfh[fh7 xtvj mdt.fyfd=
fvfc hjv urflht,7 uekc cbc[kb codtsfdc7
rb7 wjw[fkb dfh dbsjv ]th[fyfl7
qvthsb [jv [tlfdc7 qvthsb [jv [tlfdc7
ve[kpt nbhbkbs ut[dtdb ltlfc 2
3fqfh vb.dfh[fh47
xtvj mdt.fyfd=
cbc[kbc odbvt,b xmtaty 2
doe[ 2 ,kjrflt,bs7 fk.t,bs
ud.taty7 ud.taty lf ud.taty7
b.tat,bfy [fk[t,b8
/ufdc tc vcjakbj wb[tc7
dfhs ueke,h.dbkj ,fkqt,b7 2
kfvbc 2 vcjakbj udb.tac7
udb.taty 3vj’vt [fk[t,bw4888
df[7 [dfktd7 fhwse yfstkj7
xtvj tzdj lf ibij=88
fvfqklb7 [fk[j mfhsdtkj=
ufvfuhlb7 xtvj ]bij=
sfdb fbidf ghtcfv
htdjkewbbc mfhib5
rfweh rfwc csfs[fdc mktcf7
lt,bkb f/.fdc wfib8
rjybeymnehekc7 lfvgfkc7
lfvmbhfdt,tkc7 ,txfdc
lf w[hf vsfdhj,bc rf[gfc 2
sfdckfab vfu smdtyc ghtcfc=
rbltd rfhub hjv fhbc7 2
b.j lf fhb lqtcfw7 2
ghtcf7 bvtlfl [dfkbc 2
ofh,ite[htkb ghtcfw=
vfi7 ufevfh]jc fctsc7 2
cbn.dfc lf cfmvtc xdtycfc7 2
sbsjjhjkf ufptsc 2
dthdbcufy yf.bl ghtcfc===
gaxsovT qarTuli filmi `burTi da moedani~?!
iq ipolite xviCias gmiri jibeSi aRmoCenil bileTs
caSi afrialebs da gahyviris: `aris Tu ara es bileTi?!~.
ai, zustad ase daecaT tuzi guliviT TurqeTSi momxdari
xanZaris informacia UNITEDAIR & PARCEL-is TanamSromlebs.
mTeli dRis ganmavlobaSi CNN da sxva wamyvani televiziebi 24 maiss, oTxSabaTs, stambulSi, aTaTurqis aeroportSi gaCenili xanZris Semzarav kadrebs aCvenebdnen.
iqiT mexanZreebi boboqrobdnen, aqeT (kerZod, zemoTdasaxelebuli kompaniis sxvadasxva ofisebSi) gaxarebuli TanamSromlebi viSviSebdnen da morig afioras gegmavdnen!
tvirTi Tu Sekvra, romelic 13 maiss gaigzavna niu iorkidan da 10 dReSi, anu 23 maiss saqarTveloSi, ojaxebs unda
mieRoT, 24 maiss anu erTi dRis dagvianebiT araTu quTaisis,
aramed TurqeTis aeroportSi daiwva!
paradoqsia!
da am faqtis Semdeg gamgzavni kompaniis TanamSromlebs
xanZris gaCenidan 27 dRis Semdegac namusma ar SeawuxaT,
rom telefonis yurmili aeRoT da lamazi TiTebiT dazaralebuli moqalaqeebis nomrebi aekrifaT... da saqmis viTareba Tu wuxili gamoexataT...
piriqiT, roca gazeTis redaqtori Tavad rekavs kompaniaSi,
Tavis vinaobas eubneba da informacias gamoiTxovs, civad
ukideben yurmils!
axla Tavad warmoidgineT, ras akadreben rigiT moqalaqes,
roca telefons ubraxuneben gazeTis redaqtors, romlis
mier dabeWdili antireklama pirdapir zegavlenas iqoniebs
misi biznesis warumateblobaze! Tanac saubaria gazeT `mamulze~, romelsac ukve samiode welia Tavisi mkiTxveli
hyavs da moicavs sruliad qarTvel emigracias misi erTaderTobiT.
veravin ityvis, rom am samiode wlis ganmavlobaSi romelime weriliT momityuebia Cemi mkiTxveli, arc axla vapireb maT SecdomaSi Seyvanas, ubralod gTxovT, am erTxelac
damijereT da: - ar endoT!
erTic, damatebad:
marTlac rom damwvariyo es tvirTi, TiToeul aeroports
gaaCnia dazRveva, romelic mgzavrsa da maT qonebas icavs! ai,
es unda ganemartaT maT da ara orsityviani pasuxi: `TurqeTSi daiwva!~ da telefonis civad dakideba.
xo marTla! 30 maiss, avstraliaSi, timoris aeroportSic
gaCnda xanZari, 7 ivniss, nevadaSi, reno-tahos aeroportSic
damwvara sawyobebi, xoda, xval Tu zeg, Tu mosaxleoba
TbilisSi gagzavnili tvirTis Sesaxeb SegekiTxebaT, upasuxeT rom nevadis aeroportSi daiwva, an sulac avstraliaSi,
tahos saerTaSoriso aeroportSi. me Sen getyvi da ferflSi amoicnoben TavianT gzavnils?!
fhfathb= 2 vjwlf vwbhtjltyb=
fhfathb=
mdflmwtdf lf kjlbyb=
cb,hb.dtf f[kf lfaybc gjnbyb=
fhfathb= 2
vjwlf888 vwbhtjltyb=
mfhb qhe,tkc vbltybc lf vjltybc888
[tlmwtdf lf
mdflmwtdf lf kjlbyb=
ceksvj,h’fdbc vtcvbc
fashbc [hjnbyb888
j/7 kjlbyb=
kjlbyb lf kjlbyb8
21
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
mesinaSi Camovida erTi keTilSobli qarTveli, saxelad nikifore
irbaxi, romelic iyo saqarTvelos upirvelesi seniori ukeTilSobilesi
gvarisa.
arqanjelo lamberti, 1626 weli.
RvinobisTves adre kai qari movida. RvTis saxelze wamovediT misinasaken.(...). as ormocdaaTi mili palermodam misina iyo. misinas mivediT.
didi da kargi qalaqi iyo. aTi-Tormeti magari cixe iyo naSeni, rom
erTi saxli egoneboda, da is daiR momewona.
sulxan-saba orbeliani, 1714 weli.
1
qristes Semdeg aTas cxraas ocdaoTxi wlis Semodgoma idga, RvinobisTvis cxra.
saRamovdeboda. bindisferi edeboda garemos.
CasavalTan miRweul mzes caSi oqrosfrad moevarayebina muqi Rrublebi, leglurji zRvis zedapirze
ki vercxlisferi biliki gaeWima.
ismoda haerSi monavarde Toliebis Cxavili.
talRebi xmauriT awydebodnen qviSian napirs, TeTrad qafdebodnen da
kenWebs aCxrialebdnen.
xmelTaSua zRvis sanapiroze lamaz
sanaxaobad gadaSliliyo qalaqi mesina.
lampionebs gaeCiraRdnebina porti, romlis filaqniT mogebul misadgomze mileTis xalxi ireoda da
sxvadasxva enaze laparakobda. aqve
gaigonebdiT mtvirTavTa gamafrTxilebel stvenas anda SeZaxils siciliur dialeqtze.
dakvirvebuli Tvali umal SeniSnavda ucnaur samosSi gamowyobil
eqvs ucxoels, erT skverSi dargul
vazs rom Sescqeroda.
albaT, iq myofTagan aravin uwyoda,
rom im qveyanaSi, saidanac Sav-TeTr
Coxiani kacebi iyvnen, vazs mistikuri mniSvneloba hqonia ZvelTagan.
iq Rvinos zogjer `qristes sisxls~
eZaxian dResac. xolo winaT, meoTxe
saukuneSi, vazis morCebisagan gakeTebuli da sakuTari Tmis RerebiT
Sekruli jvriT misula wminda nino
kabadokieli da qristianebad mouqcevia RvTismSoblis wilxvdomil miwaze mcxovrebi adamianebi; iqaurebs
TiTqmis avadmyofurad uyvarT samSoblo, xangrZlivad sxvagan ver Zleben da, im eris Svilebs – sisxls
sisxlTagansa da xorcs xorcTagans
– qalaq mesinis portSi nanaxi vazi
mamuls Tu gaaxsenebs, amaze nu davZraxavT...
nu davZraxavT, radgan es eqvsi
kaci – damarcxebuli da gamwarebuli, mravali brZolis gadamxdeli,
tyviebis wvimas gadarCenili, mSobel qveynidan gamoqceuli, ramdenime
Tves zRvaze winaukmod moxetiale,
zamTris mglebiviT damSeul dardebs
SuaSi mouqceviaT da ise Sehymuian,
sisxli eyinebaT ZarRvebSi.
daZinebis win, marto darCenils,
mrume sevda – es mWvartliani da
banjgvliani beberi qaji – dagejRaneba, TiTqos isedac saxe naoWebiT
ar hqondes daRaruli, `saqarTvelo
aRar gaqvso~, Caiqirqilebs, klanWebs
CagiWers, sisxls gamogadens; gagamwarebs, Tumca jer xmas ver amogaRebinebs, xolo mere ki guls mogiZebnis da ise giCxvlets yoveli klanWiT, Tu aqamomde iTmendi tkivils,
tanjvas uZlebdi, axla uneburad cremli mogadgeba da lamisaa iyviro.
hoda, axla dganan da, vazis dagrexil rtoebs mimoayoleben mwuxare
Tvalebs, Sav mtevnebs mzeriT elacicebian da ixseneben:
gadamwvar mSobliur saxlebs,
dedaTa ucremlo moTqmas,
daxvretil mamebs,
sapatimroebSi maTraxebiT dalur-
loyaSvils da raki iqiTa mxare nanaxi hqondaT, portisgadaRma, Sadrevnebiani parkis iqiT mdebare moednisken gza dauTmo danarCenebs.
- sakuTar mamulSi xom ar ggonia
Tavi, - gaecina levan andronikaSvils,
- maqeT saiT gvepatiJebi, veJo?!
- hoteli SevniSne im moedanzed!
– miugo qaqucam.
- merme, hoteli ra bedenaa? –
nebda arsad.
- araviTar SemTxvevaSi! – Tavisaze idga lurjformiani, Tan SigniT
apirebda Sesvlas.
- me ki avdgebi da aqedan pirdapir
saqaTmeSi gisvri! ara mgonia, iqidan
didi xnis gamomZvrali iyo! – vefxviviT dauRrina levanma, cimcim aswia amxela kaci da haerSi sasacilod aafarTxalebina fexebi.
mixo
mixo mosuliSvili
mosuliSvili
(saTavgadasavlo
(saTavgadasavlo moTxroba)
moTxroba)
jebul da dasisxlianebul colebsa
da cixeebSive gamomwyvdeul mcirewlovan Svilebs, upatrono bavSvTa
saxlebSi Tu yinulovan mxareebSi
rom moeliT gazrda – RmerTo, uSvele yvela gaWirvebuls...
ara, am qalaqSi ar unda mosuliyvnen.
saocaria, es aivnebiani saxlebi, qvafeniliani quCebi, mokirwyluli quCabandebi, uZvelesi cixe-simagreebi,
saxuravze jvardamdgari eklesia, quCaSi SemTxveviT Sexvedrili Savgvremani da mwvaneTvaleba qalis Rimili,
xmamaRla molaparake kacTa mzeraSi Cagubebuli feTqebadi vnebebi, duqnebidan gamosuli Rvinis gemrieli suni –
rogor axsenebT TavianT Tbiliss.
- restoranSi gepatiJebiT, batonebo! – Tqva erTma maTganma, zRvisken gaixeda da cremli malulad SeimSrala.
- siamovnebiT geaxlebiT, batono
qaixosro! – miugo SavebSi Cacmulma,
xeljoxianma, moxdenilma frantma da
sigara gaabola. igi evropulad gamowyobiliyo da zemoT aRwerili
dardi rom ara, elises mindvrebze
mosiarule dardimandi egoneboda Semxedvares.
- ras ityvi, levan? – sufTad
pirgaparsul TeTrCoxosans daekiTxa
igi, visac qaixosro uwodes.
- andronikaSvili ColoyaSvils
raSi CamorCenia, qaqucav Cemo, mxolod egaa, nikolozisJams erTi CiniT gamaswari! – CaiRima kiTxulma
da Cveulebisamebr, naiarev Sublze
moisva xeli.
- Tqveni xrmali da Cveni kiseri,
batono qaixosro! – Tqva gverdigverd gaCerebuli ori ymawvilidan
erTma.
- mec Zmadnaficis gverdiT viqnebi! – Tqva xevsurul talavrianma
devkacma.
- maS, aqeT mobrZandiT, batonebo!
– brZanebasaviT gamouvida qaquca Co-
22
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
gaikvirva erTma ymawvilma, Coxis Sida jibidan portsigari amoiRo, gaxsna da jer qeraTmian megobars misTavaza sigareti.
- yovel hotels restoranic aqvs.
– aRniSna frantma, - wamobrZandiT,
batonebo! – da xeljoxis kakuniT
pirveli gaeSura iqiT.
moedani, sadac nair-nairi avtomobilebi ireodnen, lampionebiTve iyo
ganaTebuli. mis erT mxares `rolsroisebi~ gaeCerebinaT. iqve wamomarTuli Senobis Tavze eleqtroreklama: `hotel `pariz~ - inTeboda da qreboda.
SesasvlelTan misulT gasuqebuli, lurjformiani Sveicari gadaeRobaT, Tavze kokardiani qudi exura, da
raRac Tqva adgilobriv dialeqtze.
- ra brZaneT? – frangulad daekiTxa ColoyaSvili, win is midioda.
- kbilebamde SeiaraRebulebs ver
SegiSvebT! – franguladve miugo
lurjformianma, albaT, es ena mSobliuri iyo misTvis da mosulis xmalxanjali da tyavis budiani revolveri eWviT SeaTvaliera. misi SiSi
ufro gaZlierda, roca naxa, rom sxvebic, erTi pensneianis garda, amgvarad
iyvnen SeiaraRebulni.
- rogor Tu ver SegviSvebT? –
iwyina qaqucam da andronikaSvilma SeniSna, nakverCxlebi aukiafda TvalebSi.
- garwmunebT, aq aravin gvyavs mosaklavi! – Tavi gamoido Savfrakianma, Tumca marcxena ferdTan, iq, sadac
wesiT da rigiT, jibe unda yofiliyo,
imasac saeWvod gamoberoda fraki.
- maS, eg iaraRi raSi gWirdebaT? –
Caicina putkuna Sveicarma, - eg sakenki Tqvens qaTmebs dauyareT!
- TurqeTSi SegviSves, gemzec araferi uTqvamT da Tqveni restorani
ra gaxda aseTi?! – gamomwvevad daekiTxa win wamomdgari andronikaSvili da qaquca mixvda, cudad iyo saqme,
levani aRar gaCerdeboda; kidev iman
daaimeda, rom policieli ar WaWa-
ayvirda Sveicari.
otelidan viRac-viRaceebi gamovidnen, win Savkabiani, moxdenili qali moZRodaT. grZeli, odnav xveuli Tma ukan waeRo, Seekra da sarWebiT daemagrebina, - lamazi iyo.
- ra ambavia, fransua? – mkacrad
daekiTxa isev haerSi myof mosamsaxures.
- damsvas da vityvi!
ucxoelma Zirs dauSva erTianad
gadalurjebuli Sveicari.
- am... am iaraRian gadamTielebs
restoranSi nebavT Semosvla, madam!
uflebas ar vaZlev da, mapatieT gamoTqmaze, saqaTmeSi gisvriTo, memuqrebian!.. mesmis, don jotos xalxi iyos!
qalma mosulni SeaTvaliera da
yvelasaTvis moulodnelad, evropulad Cacmul pensneians gauRima:
- kaxaber amilaxvars vxedav Tu
meCveneba?!
- Tqven ar SemcdarxarT, madam anrieta sardu! – qudi moxdenilad
moixada amilaxvarma, mandilosans miuaxlovda da gamowvdil, grZelTiTebian xelze eambora.
- aqeT ra qarma gadmogagdoT?
- grZeli ambavia, madam, magram Tuki
inebebT, aqve giambobT...
- esenic TqvenTan arian? – danarCenebi SeaTvaliera anrieta sardum.
- diax!
- SemobrZandiT, batonebo! – Tavazianad gaiRima qalma da stumrebs
ganaTebul vestibiulSi SeuZRva.
2
restorani, romelSic eqvsi qarTveli emigranti da madam anrieta
sardu isxdnen kuTxeSi dadgmul magidasTan, feradi SuqebiT iyo ganaTebuli.
erT mxares arcTu patara scena
moewyoT, darbazze erTi safexuriT
zemoT, sadac kordebaletis tanSxvarTa mocekvaveebi rokavdnen. iqve orkestri ukravda.
farTo Semosasvlelis garda res-
torans Sida gasasvleli da ori
karis hqonda, sadac Sediodnen da
gamodiodnen Tavaziani oficiantebi.
magidebs ki sxvadasxva erovnebis,
sqesisa da garegnobis adamianebi Semosxdomodnen.
- ...ase damTavrda Cveni ajanyeba.
axla parizSi mivdivarT. iq Cveni mTavrobaa gaqceuli... – ambis Txroba daasrula eleganturma kaxaber amilaxvarma da Camqral sigaras moukida.
- Tqvenebs ra mouvidodaT?
- Tavadebs xvreten, imaT colSvils ki apatimreben! – miugo amilaxvarma.
- ... da ra moeliT?
- kargi araferi, madam! – uTxra
mwuxare frantma.
- didi ubedureba momxdara! – amoioxra qalma da TavCaqindruli stumrebi rom dainaxa, Tqva. – batono
kaxaber, TanamebrZolebi ar gagicvniaT CemTvis!
- gTxovT, mapatioT! – moibodiSa
amilaxvarma, - Tqvengan xelmarjvniv
ajanyebis xelmZRvaneli, kavaleriis yofili polkovniki, Tavadi qaixosro ColoyaSvili, megobrebi qaqucas eZaxian.
- sasiamovnoa, musie. – Tqva qalma,
fexze wamomdgar Tavads xeli gauwoda da isic rom eambora, kaxaberma
ganagrZo:
- Semdeg, Tavadi levan andronikaSvili, yofili podpolkovniki, batoni qaixosros megobari da TanaSemwe.
fexze wamodga Sublnaiarevi Tavadi, madam anrietas xelze eambora isic
da kvlav sakuTar adgilze dajda.
- batono kaxaber, - Tqva ColoyaSvilma. – egeb am vaJbatonis duelebzec geTqvaT oriode sityva!
- oo, igi brwyinvale dueliantia,
madam!
- gana duelebi akrZaluli ar
aris TqvenSi? – dainteresda anrieta sardu.
- mogexsenebaT, gemrielia akrZaluli xili, - Tqva andronikaSvilma,
- egec ar iyos, gana mTeli Cveni
cxovreba dueli araa?!
- Semdeg msxdomi SavCoxiani ymawvilebic Tavadebi arian, - ganagrZo
warmomdgenma, - rotmistrebi iyvnen
revoluciamde: zaza vaCnaZe da vaxtang mayaSvili... ar gadavaWarbeb, Tu
vityvi, rom ajanyebis gmirebi arian!
- sazRvris garRvevis drosac
ivaJkaces! – CaurTo levan andronikaSvilma.
fexze wamomdgarma ymawvilkacebma
igive moimoqmedes, rac cota xnis
win andronikaSvilma da sakuTar adgilebs daubrundnen.
- da bolos, baton qaixosros xevsuri Zmadnafici, uSiSa WinWarauli!
- me maxsovs, Tqveneburi Zmadnaficobis Sesaxeb rom miambobdiT! – Tqva
qalma da gawiTlebul, darcxvenil
Satilions uSvelebel torSi Cau-
do patara xeli; is ki daibna, marTalia, kocna kargad gamouvida, magram
oTxkuTxa magidas meore mxridan Semouara da amrigad daubrunda sakuTar adgils.
- oo, madam, - gaicina amilaxvarma, sakuTari Tavis wardgena maviwydeboda: iuristi kaxaber amilaxvari! –
da yvelam rom gaicina, Tqva, - maxsovs,
sorbona rom davamTavre, madmuazel
anrieta sardu Tavs anebebda sabaleto dass da kafe `mulen RuJis~
Sansoni unda gamxdariyo...
- es asec moxda, musie!
- batono qaixosro, - Tqva amilaxvarma. – mapatieT da, gaSra yeli!
morigi sadRegrZelo rom Seisva,
anrieta sardum uambo qarTvelebs:
im wels, roca Tavadi amilaxvari
tfilisSi dabrunda, franguli warmoSobis siciliel komersants, leopold franCeskolis, parizSi mogzaurobisas moswonebia `mulen RuJis~ Sansoni, anrieta sardu, colad
SeurTavs da erT weliwadSi Svilic hyoliaT. ori wlis rom gamxdara patara jorjo, mesinaSi dabrunebula senoir leopoldi ojaxianad da turistuli oteli gauxsnia moxerxebul adgilze.
am zafxulamde bednierad ucxovria
franCeskolis ojaxs, turisti ar
hklebiaT da Semosavalic kargi hqoniaT – orkestri da mocekvaveebi xom
uqiravebiaT, sakuTari iaxtac ki SeuZeniaT, `markiza de pompaduri~. wamozrdili biWi pansionSi miubarebiaT.
erTxelac qalaqis mafiozTa Tavkacs, don joto di majios xalxs
didi yuTebi moutania sastumroSi.
izmiris kakals vagzavniT niu-iorkSi don vito korleonesTan da satvirTo xomald `niu-uelsis~ mosvlamde, raki portTan axlos xarT,
TqvenTan SevinaxavTo, uTqvamT leopold franCeskolisTvis, Tanxmobasac ar dalodebian (vin gaubedavda
uars?!), sardafSi CautaniaT tvirTi
da wasulan.
sastumros mepatrones ueWvia, rame
SarSi ar gamxviono da erTi yuTi
gauxsnia. zemodan marTlac Turquli kakali yofila, dabla ki celofanis parkebSi faqizad gamokruli
haSiSi aRmoCnda. samociode aseTi
yuTi ewyo sardafSi da vinmes rom
epovna, kontrabandistebTan kavSirSi amxeldnen franCeskolis.
SesaZloa, di majios otelis xelSi Cagdeba unda da es xvanjic sagangebod damigo, Tavisive xalxs daabezRebinebs, Tavidan momiSorebs da
sastumros iyidiso, ufiqria franCeskolis, wasula da policiis prefeqtisTvis, maior miqele ferarisTvis mouxsenebia es ambavi.
ar gasula didi xani da karabinerebs ratuSis moedanze upoviaT mxecurad mokluli mama-Svili fran-
Ceskolebi – leopolds Tavisive
mokveTili ena edo kbilebSi, Tvalebi daeTxaraT, cxviri da yurebi
moeWraT da mkerdze daedoT. xolo
gaxevebul xelebSi Svilis moWrili Tavi eWira...
- ar megona, Tu evropaSi velurebi geyolebodaT, madam! – aRSfoTeba
veRar damala gamousworebelma deuliantma.
- mkvdrebs raRas erCodnen? –
amilaxvars daekiTxa ColoyaSvili.
- siciliaSi ase ician, batono qaixosro! – miugo iman da zaza vaCnaZe
SeaTvaliera, uSiSa WinWarauls rom
uTargmnida naambobs.
qmar-Svils rom asaflavebda eldisgan SeSlilobamde misuli qali, don
jotos xalxi portSi Semosul `niuuelss~ tvirTavda `izmiris kakliT~.
mere ori Tve fsiqiatriul saavadmyofoSi gautarebia anrieta sardus. mZime mdgomareobaSi yofila.
magram adamiani yvelafers eCveva Turme da isic mokeTebula, Tanac amden
xans otelis daxurva wamgebiani iyo
da ufiqria, fuls davagroveb, romidan Camoviyvan gamomZiebels da yvelafers gavarkvevo. es rom anrietasTan daaxloebul adgilobriv
mcxovrebs, jina perujis gaugia, jer
mkvlelobis gamocana auxsnia misTvis: mafiozebi gulisxmobdnen, rom
adamians kbilebi misTvis aqvs, enas
daaWiros; cxviriT yvelaferi ar
unda iynosos; yurebiT yvelaferi
ar gaigonos; Tu ara da, sakuTari
Svilis moWril Tavs daaWerinebdnen xelebSi da tanjviT amoxdidnen suls; mere ki isic dausabuTebia, rom ar Rirda romSi Civili...
- batonebo, - Tqva mwuxare qalma,
- Cemma ambavma Wama dagaviwyaT. gTxovT,
miirTvaT!
- madam anrieta, - misi naTqvamisTvis yuradReba ar miuqcevia kaxaber amilaxvars, - isini ase ar gaCerdebodnen...
- SemosasvlelTan rom magidaa, iq
Savsamosiani sami kaci zis. gulis
jibeSi mixakebi ubneviaT, ese igi, samoyvrod arian. – Tqva anrieta sardum, - jer ar gaixedoT, miTvalTvaleben. marjvniv gvido maltani zis,
`Smagi marjvena~, di majios TanaSemwe, eg mxolod gegmebs adgens. SuaTana luka korajoa, `koWli satana~,
yovel `saqmeSi~ eg urevia, saukeTeso Semsrulebelia. marcxniv ki anjelo kukuredua, `zRvis mgeli~, daundoblobiT gaiTqva saxeli. axla
rom qali miujdaT, gvidos sayvarelia, gabriela altobeli, `dardiani
kobra~, narkomania. magisi qmari `zRvis
mgelma~ gaasaRa Tavis droze, Torem is
patiosani kaci aq ar Semoaxedebda...
- kargad gagicvniaT, madam!
- jina perujisgan vici es yvelaferi, - miugo qalma, - dRes ki calke
gamixmes, musie, da miTxres, rom amaRam,
Tormet saaTze don joto mova, bodiSs momixdis, mwuxareba rom momayena da radgan Zalian movwonvar, xelsac mTxovs. Turme coli gaugdia...
- amiT otelsac Caigdebs xelSi.
– daaskvna sorbonadamTavrebulma iuristma.
qalma mowyenil emigrantebs Seavlo Tvali da imaTi mxridan TanagrZnobis an daxmarebis sityvebi rom
ar moesmina, kategoriulad Tqva:
- gTxovT, ganagrZoT qeifi, musie!
TqvenTan yofnisas yvelaferi damaviwydeba. cota xniT mainc movwydebi am gawamawias!..
Tamadad arCeulma qaquca ColoyaSvilma mTargmnelad kaxaber amilaxvari miuCina anrieta sardus da
sadRegrZeloebis Tqma ganagrZo
mSobliur enaze.
Savi Rvino moiwones qarTvelebma,
Cvenebur atenurs Camohgavso.
mere kordebaletis programa gasrulda da darbazSi myofTaTvis daiwyo cekvebi. erTmaneTs cvlida `Carlstoni~ da `bostoni~, `tango~ da
`foqstroti~...
orkestrma wynari bluzi rom daukra, kaxaber amilaxvarma erTi sadRegrZelos warmoTqmis ufleba
sTxova ufal Tamadas da, neba rom
miiRo, qalaq mesinaSi namyofi didi
qarTvelebis Sesandobari Sesva; Turme am qalaqSi meCvidmete-meTvramete
saukuneebSi yofilan nikoloz omanis Ze ColoyaSvili-irubaqiZe, igive
nikifore irbaxi da sulxan-saba
orbeliani.
iuristis kargi mexsierebiT aRtacebulma, ukve SezarxoSebulma qarTvelebma erTxmad Sesves Zvirfasi
winaprebis sadRegrZelo.
eleganturma frantma ramdenjerme gaiwvia sacekvaod anrieta sardu,
raRacas eCurCuleboda yurSi, egeb
parizul Tavgadasavlebs ixsenebda,
ramdenjerme gaacina kidec qali.
`eh, qalebma daRupes kaxaberio!~,
amoioxra viTomda Sewuxebulma andronikaSvilma da yvela gaamxiarula.
mafiozebi ki mourideblad uyurebdnen ucxoqveynelebs, romelTac,
xom SeiZleboda, kargad awyobili saqme CaefuSaT.
3
TerTmetis naxevarze fexze wamodga anrieta sardu, bodiSi mouxada qarTvelebs, di majios stumro-
23
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
bis Jami axlovdeba da morTul-mokazmuli unda davxvdeo.
- iqneb, darCeniliyaviT, madam? –
daekiTxa levan andronikaSvili.
- me meSinia maTi... meyo, rac gamovcade. – Tqva qalma da mware Rimili
gaukrTa saxeze, - gavyvebi don jotos, meti ra gzaa... – wasvla daapira.
- moicadeT, madam! – sTxova qaquca
ColoyaSvilma da raki SeniSna, anrieta adgilze darCa, dadumda...
magidas usxdnen dardmomatebuli
qarTvelebi, ucxod STenilni, uTvistomoni, ltolvilebi, brZolis
cecxliT nawrTobni, sabednierod gadarCenilni anda egeb ukeTesic iyo,
Tavis miwaze daxociliyvnen, iqneb
es sjobda usamSoblobas.
TiToeuli marto darCa erTwams,
TiTqos eqvsivem individualuri Tvisebebi dakarga, erT kacad iqca.
da im erT kacs Ramisferi sevda,
es mWvartliani da banjgvliani beberi qaji, daejRana, isedac naoWebiT
daRaroda saxe.
`saqarTvelo xom dakarge, sabralo qvrivis Svelac aRar SegiZliao~, Caiqirqila.
`parizs mimeCqarebao~, miugo SublSeWmuxnulma kacma.
`eg ra gamarTlebaao!~, isev SehRima
eSmakiseulma, klanWebi Caavlo, mkerdSi
Caaso, sisxli adina, mere gulic mouZebna da ise mouWira Wangebi, Tu aqamomde iTmenda tkivils, lamis iyvira...
- gvimsaxureT, madam anrieta! –
Tqva yofilma polkovnikma da emigrantebs didsulovani Rimili sanTlebiviT aenToT saxeze.
- o, lia-liaa... – ase gaioca otelis mepatronem, - Tqven win aRudgebiT mesinel mafiozebs?! TviT did
di majios?
- pativs davdebT, madam!
- isini bevrad metni arian Tqvenze! policiis imedi nu geqnebaT,
cxvirsac ar Semoyofen aq! – Tqva
madam sardum.
- gamogitydebiT, aravisi imedi ara
gvaqvs, madam! – miugo ColoyaSvilma.
- isini prestiJis Selaxvas ver
Seurigdebian! – ganagrZo qalma, - cudi
ambebi datrialdeba...
- iseTi araferi moxdeba, rac ar
gvinaxavs! – Tqva levan andronikaSvilma.
- pirvelad mesmis, madam, qals qmarSvili dauxoco da mere misi colad
moyvana ganizraxo! – Tavisi aRSfoTeba gamoxata vaxtang mayaSvilma.
- Tanac ise, rom qalis survilic
ar Seityo! – daamata zaza vaCnaZem.
- Cemi dacva gangizraxavT, batonebo, - sicive Seepara madam sardus
xmas, - Tqveni survili keTilSobiluria da didi madlobelic gaxla-
varT! magram...
- ra magram? – veRar moiTmina
kaxaber amilaxvarma.
- magram wminda wylis fantaziaa!
– Tqva sastumros mepatronem.
- ratom? – daekiTxa qaquca ColoyaSvili.
- rom gamomeqomagoT, srola atydeba. isini bevrad gWarboben da
Rirs ki erTi sabralo qalis Rirseba eqvs vaJkacad?! sasikvdilod
arc erTi ar memetebiT!
- mtrebi yovelTvis metni iyvnen
Cvenze. – SeniSna zaza vaCnaZem.
- vTqvaT, aq mosulT moerieT, Tqva anrieta sardum, - rac daujerebelia... mere mTeli qalaqi wamova
Tqvenze!
- rames movaxerxebT, madam! – miugo Tavadma andronikaSvilma.
- me ra vqna? – dainteresda otelis patroni, - xom mixvdebian, gareuli rom var am saqmeSi?!
- CvenTan erTad gamoiqeciT, madam!
– urCia kaxaber amilaxvarma.
- eg rom mdomoda, adre gavyiddi
otels da parizs wavidodi...
- maS, ras apirebT? – daekiTxa
yofili rotmistri mayaSvili.
- TqvenTan rom gamoviqce, es Semosavliani sastumro unda mivatovo! – auxsna man. – xolo parizSi,
Tundac baletSi mimiRon isev, aseTi
Semosavali ar meqneba!..
- es yvelaferi ufro rTuli yofila, vidre me warmomedgina. – yinuli Seepara yofili rotmistris xmas.
yvela gaCumda.
mxolod iuristma amoioxra da qarTulad Tqva: `gana fulia yvelaferi?!~
- ase rom, sakuTar xvedrs Seguebuli var, - daaskvna qalma, - Tu Cems
saqmeSi ar CaereviT, mec movigeb da
Tqvenc!
- gasagebia, madam, - uTxra ColoyaSvilma, - ar CavereviT Tqvens saqmeSi!
- oo, TerTmeti gamxdara, - Seicxada anrieta sardum, - erTxans migatovebT, batonebo. – moibodiSa da
male Sida gasasvlelSi miimala, saidanac zemoT asasvleli, xaliCiT mogebuli kibe iwyeboda.
4
ufalma Tamadam mowyenili Tanameinaxeebi rom SeniSna, eqvsni varT, ra
unda SeviWirvoTo da, uSiSas gasZaxa.
- aba, mixa xelaSvilma rogor uTxra maTurels?!.
WinWaraulma uambo:
- mixas maTurelebTan uqeifnia
da maSin uTqvams: `exla Zalian daviTver, vibuRranaveb rqebiTa~. erTs
visme maTurels ukiTxavs: `miwa ro
sTxaro, rad ginda, iqiT ra amoCndebisa?~ mixas miugia: `maTurelT da-
24
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
levis dResa, saflavad gamodgebisa~.
gaicines moswrebuli pasuxiT nasiamovnebma qarTvelebma.
- uSiSav, madls marilic moayare!
– sTxova qaqucas TanaSemwem, - Cven
ro gviyvars, is Sairi gviTxari!
- Cems gulSic mjdarxar, levano!
– uTxra ColoyaSvilma.
- `leqso, amogTqom, oxero, Toro
iqneba vkvdebode...~ - bJRriala xmiT
kiTxulobda Satilioni da emigrantebis Cum sawuxars xelaSvilis dardebic emateboda, Tumca ki ar amZimebda, zed malamod edeboda – es ki
madlia didi poeziisa.
`erT egec unda vikiTxo, Cem sikvdils vin itirebsao~, uSiSam rom
Tqva, gvido maltani mivida maTTan da
raRac Tqva italiurad. ucxoelebs
misTvis yuradReba ar miuqceviaT.
daibna `Smagi marjvena~, malulad
gaxeda Tavisianebs, - ar momismineso!
– gawbilebuli xom ar mibrundeboda ukan, meore kaci iyo mafiozebSi.
aRar icoda, ra eqna. Semdeg evropulad Cacmuli pensneianisken gaixeda,
romelmac gaurkveveli JestikulaciiT raRac aniSna. albaT, is aylayuda raRac Zalian mniSvnelovans
ambobda. `leqsi Tua da, - ieWva maltanim, - ra eleqsebaT, amaTi...~, gunebaSi Seigina da Tavisianebs gaxeda –
isev Sampanurs wrupavdnen.
imiTa gvtanjavs gamCeni, sul mudam gvacodvilebsa~, - daamTavra WinWaraulma.
- hai, dedasa mtrisasa! – daigmina qaquca
ColoyaSvilma, mglisferi edo saxeze.
TeTrCoxosan, duelebis moyvarul Tavads oboli cremli Camougorda Rawvze.
yofili rotmistrebi mosuls aTvalierebdnen, msxverpls Cadarajebul avazebs hgavdnen.
- qaqucav, - xma amoiRo xevsurma, aq yvelaya meucxovebis! rai dagvrCenia
am evropaSid, ukan davbrundeT!
- jer parizs CavideT, iqneb gveSvelos. – uTxra wvermoSvebulma Tavadma da axlaRa dainaxa misuli, vinaa es patiosani kaci?
- imaTganaa! – miugo vaCnaZem.
- amilaxvaro, hkiTxe ra unda!
`Smagma marjvenam~ mTeli Tavisi
di plomatiuri gamocdileba moiSvelia, radgan ucxoelebTan hqonda saqme da frTxilad daiwyo laparaki.
- seniorebo, - Targmnida evropul enaTa mcodne kaxaber amilaxvari, - aqaurebi ar unda iyoT. arc
gvainteresebs, saidan xarT. magram
Zalian gvewyineboda, aqauri mafiozebi da don joto di majio rom ar
gagegonoT... don joto Tormet saaTze aq mobrZandeba erT sagangebo
saqmeze da Tu sikvdili ar gindaT,
Tqvenc sxvebiviT moiqeciT!
- mainc rogor? – ikiTxa qaquca
ColoyaSvilma.
- aqauri wesiT, fexze unda wamodges yvela da mdablad daukras
Tavi. Tqven pativi geciT da es gacnobeT, Torem aqaurebma kargad ician
TavianTi saqme!
- avazakebis meTaurs fexze wamoudges qaquca ColoyaSvili?!
- magas ki ara, orjonikiZes ar
davukariT Tavi! – Tqva saxealewilma
andronikaSvilma.
- me saTqmeli giTxariT! – Tqva
`Smagma marjvenam~, - Tu ar damijerebT, rac mogivaT, Tavs daabraleT!
– avad gaiRima, Setrialda da Tavisianebisken wavida.
naTargmnis mosmenisTanave fexze
wamodgnen SavCoxosani ymawvilebi, ColoyaSvils miacqerdnen.
- dasxediT! – Tqva man.
- batono qaixosro, - Tqva gafiTrebulma vaCnaZem, - me aravisTvis araferi SemirCenia!
- magas rom vapatio, - gaficxda
mayaSvili, - sakuTari Tavis pativisvema damekargeba!
- Cven aRaraferi gagvaCnia Tavmoyvareobis garda! – fexze wamodga andronikaSvilic, - esec Tu davkargeT,
raRad minda es tiali sicocxle!
- Sen Tu ggonia, eg Taxsiri duelSi gamogyveba, Semcdarxar, levan! –
qarafze Semomjdar arwivs hgavda ganrisxebuli ColoyaSvili.
- magasTan dueli rad minda! –
iwyina iman.
- dasxediT meTqi! – iyvira yofilma polkovnikma da imaTac rom
daujeres, mSvidad ganagrZo, - aCqarebiTa sofeli aravis mouWamiao, gecodinebaT.
yvela dadumda.
- Tqveni daskvnebi mainteresebs,
batono kaxaber!
- marTali brZandebiT, batono qaixosro! sjobs, kargad avwon-davwonoT
yvelaferi. gagviWirdeba magaTTan Sebma,
radgan mafia kargadaa organizebuli
da policiasTanac Sekrulia.
- saidan daaskveniT? – daekiTxa
zaza vaCnaZe.
- rogor ggoniaT, saidan gaigo di
majiom, rom leopold franCeskolim policiaSi daabezRa?
- iqneb, colma daabezRa?! – Tqva
mayaSvilma.
- tyuilia!
- ratom?
- maSin ori Tve fsiqiatriul
saavadmyofoSi ar iwveboda. esec ar
iyos, madam sardus ra interesi hqonda?.. mokled, yvela gzas iqiT mivyavarT, rom maiorma miqele ferarim
uTxra yvelaferi. – daaskvna iuristma, - aq Tu srola atyda, darwmunebuli brZandebodeT, policia cxvirs
ar Semohyofs!
- mec eg minda! – Tqva gamousworebelma dueliantma.
- sjobs, vifrTxiloT. – Tqva amilaxvarma, - xalxi daaSines da qveyana Tavisi hgoniaT, ukan araferze
daixeven!
- mjobnis mjobni ar dailevis! –
ukmayofilod Caiburtyuna uSiSa WinWaraulma.
yofilma rotmistrebma damcinavi
RimiliT SeaTvalieres iuristi, romelsac es ar gamoparvia.
- amilaxvari mogikvdeT, Tu vinmes
CamovrCe! – Tvalebi auelvarda mas, ar minda, uazrod daviRupoT!
- batonebo, - Tqva qaquca ColoyaSvilma, - rom ar vinanoT, rogorc
sakuTari sindisi gvikarnaxebs, ise
moviqceT! jandabas, moxdes, rac mosaxdenia!
- ai, ase! – SvebiT amoisunTqa andronikaSvilma.
5
- madam sardu mobrZandeba! – Tvalebi gaubrwyinda kaxaber amilaxvars.
yvela Sida gasasvlelisken iyureboda, saidanac Rimilgadafenili anrieta sardu odnavis rxeviT modi-
mixo
mosuliSvili
oda. Tmis varcxniloba ar Seecvala. mxrebmoSiSvlebuli, cisferi, Cinebuli xelovanebiT Sekerili kaba
amSvenebda moxdenil diacs. brilintis yelsabami Seeba TovliviT qaTqaTa yelze da briliantisve sayureebi frTebxatula peplebiviT mouTamaSebdnen. afaxulebda daxatul
Tvalebs. TeTri marao eWira xelSi.
qali ki ara, ocneba iyo.
gaiRimes mafiozebma, kargad midioda saqme.
Tormets aTi wuTi uklda.
- Tqven mSvenieri xarT, rogorc
yovelTvis! – qaTinauri miageba amilaxvarma.
- gmadlobT, musie! – miugo qalma.
- madam sardu, - fexze wamodga
ufali Tamada, Sevsebuli Wiqa gauwoda mosuls, - gTxovT, CvenTan erTad SesvaT erTi sadRegrZelo!
- siamovnebiT, musie!
- gaxvretili groSis fasi aqvs
Tavis qebas. yvelganaa kargi da cudi... CvenTvis dakargul saqarTvelos gaumarjos, Tavisi av-kargianad...
– Tqva ColoyaSilma, fexze wamomdgar sufris wevrebs Wiqa miuWaxuna da bolomde Sesva.
yvelam rom dalia, isev qaquca alaparakda:
- madam sardu, eri yvelaze kargad
simRerebSi Cans. Cven, qarTvelebi sxvadasxvas vmReriT da erT mTlianobas vqmniT... gTxovT, mogvisminoT!
Tormets... sami wuTi aklda.
emigrantebma `mravalJamieri~ daagugunes, karg RvinosaviT Zveli, alazaniviT dinji, xariviT qedRonieri
simRera.
kedlis saaTma Tormeti dahkra
Tu ara, gareT `rols-roisebis~ signalebi aWyvitinda.
fexze wamodgnen mafiozebi, SemosasvlelTan gaCerdnen, mxolod `dardiani kobra~ darCa magidasTan.
damfrTxalma madam sardum Wiqa ma-
gidaze dadga da stumrebs moSorda.
Tumca qarTvelebi ise gaetacebina simReras, es moZraoba ar SeumCneviaT.
yvela fexze wamodga.
orkestrma dakvra Sewyvita...
yvelaferi daviwyebodaT emigrantebs, TiTqos TvalRia sizmarSi ariano, samSoblos xedavdnen da im wuTs
nebismieri maTgani dagificebdaT, rom
mafiozebis jinaze – RmerTi-rjuli! – ara mRerodnen.
da anrieta sardu mojadoebuli
uyurebda stumrebs.
mxolod ucxoelTa simRera Semoesma darbazSi RimiliT Semosul, TeTri pijakis gulis jibeSi vardCabneul don joto di majios, romelsac
ukan Semohyva ori piradi mcveli.
- vis simReras usmens madam sardu? – gaukvirda mesinel mafiozTa
Tavkacs da Taiguli erTi xelidan
meoreSi gadaitana.
- axlave gaCumdebian, don joto!
– Caicina `Smagma marjvenam~, xeliT
raRac aniSna xelqveiTebs da gadamTielTa magidisken daiZra.
`koWli satana~ da `zRvis mgeli~ ukan mihyvnen.
vaxtang mayaSvils kargi smena hqonda, - miuxedavad imisa, rom zurgSeqceviT idga, fexsacmelebis kakuni gaigo da miixeda.
samni modiodnen maTken.
- SewyviteT eg Rmuili! – kaxaber
amilaxvars uyvira gvido maltanim.
- ra brZaneT? – iwyina eleganturma frantma.
- mglebiviT nu RmuiT meTqi! –
rixianad iyvira meore kacma, jibisken waiRo xeli, elvisumal amoiRo
revolveri da is iyo, amilaxvrisTvis unda esrola, rom mayaSvilma
daaswro, marcxena xeli iaraRian xelze aukra da tyviam WerSi iquxa, xolo marjvena iseTi ZaliT amoartya
ybaSi, rom `Smagi marjvena~ amilaxvris SeZaxilis `salto-mortale!~
TanxlebiT haerSi amotrialda da
moprialebul iatakze uxerxulad moadina zRarTani – kisriT daeca da
mTeli Semdgomi movlenebis ganmavlobaSi fexze aRarc wamomdgara.
`koWlma satanam~ frakis jibeSi
xelafaTurebul amilaxvars esrola, magram xelSi daWra.
qaqucam da levanma erTdroulad
isroles iqve miawvines gvido maltanis xelqveiTebi.
restoranSi wivil-kivili atyda.
Tavgzadakargulebi kibes miawydnen,
moajiri gadaangries. sxvebma karebi
gamoxsnes da miimalnen. zogierTi
magidebqveS SeZvra.
gabriela altobelim xelCanTidan `kolti~ amoiRo da vaxtang mayaS-
vils esrola – tyviam gulSi gauara yofil rotmistrs, iqve Cakeca
da gaRimebac ver moaswro `dardianma
kobram~, rom zaza vaCnaZem sami tyvia
daaxala zedized – iseve darCa, rogorc ijda, mxolod TaviT Caemxo
romeliRac italiur kerZSi...
amasobaSi, raki andronikaSvilis
tyviebma gareT gasaqcevi gza mouWres
di majios, piradma mcvelebma magida
gadaabrunes, TviTonac Tavi daifares
tyviebisgan da Sefic Seifares.
qaquca ColoyaSvilma mtris xelidan gavardnil revolverTan miirbina, aiRo da am dros esroles
piradma mcvelebma. uSiSa WinWarauli win aefara Zmadnafics da mas
moxvda orive tyvia.
erTi piradi mcveli kaxaber amilaxvarma mokla marjve gasroliT,
meore ki ColoyaSvilma.
megobarmokluli zaza vaCnaZe
mTlad gadairia, - xom karSi Semorbodnen axal-axali mafiozebi magidas amofarebuli meTauris gadasarCenad da xelsayrel poziciaSi myofi qaquca, levani da kaxaberi aqedan
esrodnen, - tyviebis wivilSi SeumCnevlad miepara di majios, winaparTagan naanderZevi xmali gaiZro da
mesinis mafiozTa Tavkaci aCexa.
qaqucam da levanma, raki SemosasvlelSi aRaravin Canda, frTxilad gaixedes gareT da dacarielebul moedanze muxruWebis RrWialiT mimqrolav `rols-roiss~ mohkres Tvali.
kibeze Camoirbina anrieta ardum,
xelSi Cemodani eWira da gadarCenil qarTvelebs uyvira:
- vidre isini dabrunebulan, swrafad, portisken!
6
cota xnis Semdeg portidan gadioda anrieta sardus kerZo iaxta
`markiza de pompaduri~. saWesTan Tavad patroni idga.
gembanze TeTr naWrebSi gaxveuli
vaxtang mayaSvilisa da uSiSa WinWaraulis gvamebi esvena. iqve idgnen
gadarCenili qarTvelebi, micvalebulebs dastirodnen.
didi, sisxlisferi mTvare adga
eleqtroSuqebiT ganaTebul mesinas.
Cumad tylaSunobda xmelTaSua
zRvac.
7
nel-nela sibneleSi iZireboda qalaq mesinas cicinaTelebiviT dapataravebuli sinaTleebi da qaquca
ColoyaSvilma erTwams dainaxa (mere, parizSi uambo levan andronikaSvils), Tu rogor gaiares erTmaneTSi sulxan-saba orbelianisa da nikoloz ColoyaSvil-irubaqiZis giganturma, zeciur naTelSi gaxveulma landebma.
25
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
tdthtcnbc jhupbc lfvg.hj,vf7 vsfvcdktkvf UBF SJHSKF"TV /bvfkfbc vst,ib7 pqdbc ljyblfy $___ vtnhpt7 ths-ths cf,fpj ,fyfrib lfothf
yjdtkf +w[jdht,fib gbhdtkfl ` vfkek cb.dfhekpt8 itb&kt,f 7,tdhc
vjecby]fdc ghjpfib rfkfvb7 lqbeht,bw lfeothbf lf fk,fs7 ktmcbw888
vfuhfv wjnf se fhbc bctsb7 hjvtkcfw v[fndhekb qbht,ekt,f uffxybf8
fv ,tlybth ufvjyfrkbcsf ijhbc7 fhbc ,fnjyb ubf sjhskf&bc yjdtkf
3/fphfs dfkb47 hjvtkcfw cbfvjdyt,bs desvj,s flubkc xdtyc kbnthfnehek ufptsib8 lfhoveyt,ekb dfhs7 gfhkfvtynfhbc lt,benc mfhsdtkb vrbs[dtkb bynthtcbs uftwyj,f8
lbfvbhjib ,ytkjlf8 fcts cb,ytktib [tj,fib rfwc dth it[dlt,b8 ,bkbrt,b dbohjf7 rkltt,bc sfdpt uflbc7 .jdtk oesc itb&kt,f
rkltpt uflfbxt[j8
lbfvbhjtksf tyf fhfdbc tcvbc8 ufcfjwfhbf7 fv [tj,fib .jdtk cjatkc sfdbcb tyf
fmdc8 cek gfrbcnfyib jhvjwlffsfvlt tyfpt
kfgfhfrj,ty8 .dtkfcsdbc ufcfut,b tyf rb ehlef8
fk,fs7 vstk gfrbcnfyib fhcfl bct fh e.dfhs bfhfqb7 hjujhw lbfvbhjc [tj,fib8 ufycfresht,bs rb [tj,bc lfcfo.bcib 2 cjatk
lbfvbhjib8
/fphfs dfkb it[dtlhblfy ,heylt,jlf8
epjvjl e.dfhc ifabf8 bidbfsfl7 vfuhfv vfbyw f[th[t,ty lfsmvek flubkfc it[dtlhfc8
it[dtlhf7 itb&kt,f7 cbwjw[kbc afcfl lfe]ltc jhbdtc8
ifabf vf/vfl jvfhptf lfybiyekb8 vij,kt,vf lblb [ybc obyfs vfs vfubth uflfo.dbntc .dtkfathb8 fcts itsfy[vt,t,c gfrbcnfyib vfyutnf /mdbf8 vbcb lfvhqdtdb cbrdlbkbs
bc]t,f8
xhlbkj gfrbcnfyib sbsmvbc .dtkufy5 /eypfib7 ubkubnib7 ,fknbcnfyib7 /eitib flfs-otct,b ith,bklf8 mfkc ite&kbf7 vfhnj
ufdbltc ufhts7 eahj vtnbw7 ufvjtkfgfhfrjc ew[j vfvfrfwc8
xbkfcbc v[fhtc7 lbfvbhjc [tj,fib7 fhfathb itwdkbkf8 mfkc fhfyfbhb eakt,t,b fhf
fmdc8 v[jkjl f[kj yfstcfdt,bc sfy[kt,bs
ite&kbf ufhts ufcdkf8
fm iefcfereyjt,hbdb ufyerbs[fj,f ceatdc8
gia TorTlaZe
ifabf rkltc vbtyfhw[f lf dfkbv ufbujyf cfibytkb [vf8 ofvbs ufitilf8
ifabf uekfqvf tulj8 n.dbfc .tkib uftdkj8
f[kfqf vb[dlf /fphfs dfkb7 hfw vj[lf8 ufjuyt,ekb e.eht,lf [fy ifabfc7 [fy gfnfhf vjwbvwbvt gfnhemc8
2 hfnjv fdfyst0= hfnjv fdfyst0 2 ufbabmhf8
cjakbc v[hblfy rbltd jh]th ufyfslf8
/fphfs dfkb lfqvf7 [tdib ufh,jlf8 sbst,c
brdytnlf lf cbvohbcufy qvejlf8
blf.dblfy hfqfw wbdb odtsfdlf8
lfedbo.fhbf hfdfkgbylbc fbcb7 ekfvfptcbf fmfehb lfbcbw8 hjujhw .dtkufy7 fmfw
vpt fqvjcfdktsblfy fvjlbc lf lfcfdktsbs
es ambavi hazraT valis biZaSvilma miambo
erT wvimian saRamos nanga-parbatis Ziras
/fphfs dfkb cf[kib itdblf8 xevfl itfqj
rfhb8 mehlc eahj /ufdlf7 dblht vfcgby&tkc8
cf[kibw ,ytkjlf7 v[jkjl gfnhemb ,;enfdlf bfnfrpt8
2 welfl lffvsfdht,= lbfvbhjib ]th fhfdbc ithxtybf c[dbcb mfkbc cb.dfhekb8 2 tc
ltlfvbcbc7 mehbifybc [vf b.j8
2 ifabf xtvbf= 2 c[dbcb fh fhbc= xdty ofdfks lbfvbhjlfy7 &fkbfy vfkt ofdfks8
2 vfbyw vju&t,ybfy8 rfhbv ekf ,tub kf/jhib bgjdytc lf vjrktc8
,flfhb 2 atitdfhib7 lfyfhxtyt,vf xbkfcblfy dth uffcohtc8
2 dyf[js7 xbkfcbs fh ofdfk8 eqtknt[bkt,bs uflfdfks ,bifvib8
2 bwjlt7 bv ujujc lfqegfd lf ityw vjurkfdty8
2 bmyt, fct ]j,ltc8
2 vt fh eylf dbwjlt7 hjlbc lf hf upbs
vblb[fhs8 n.ebkc dth dbn.db8
2 dbwb8
ptvjlfy
sevwf sfdbcb cfmvbc e,flkj jcnfnt,b fhbfy8 cdfvty ,tdh xfbc lf ufesfdt,kfl .dt,bfy
ofhvjelutykfl cfbynthtcj fv,t,c8
cfveifjc rb lfmbhfdt,ekb [tkjcyt,b fchekt,ty8
2 hfc bn.db7 cflfehbf tc ,bzb0
2 xhlbkjtkb eylf b.jc7 sevwf mwtdbs
eahj geinec offufdc8 &fkbfy ,tdhc rb veifj,c7 fhf0
2 tmdcb otkbf7 xtvsfy veifj,c7 vfyfvlt thsb otkb vfvfl /ectbysfy b.j itubhlfl8 &fkbfy gfnbjcfybf7 cbwjw[ktc dfylj,8
2 xdtyc mexfpt .dtkfpt vtnb lfvrdtsb vfufc /.fdc8
2 cojhtl fkf/vf ufvjvbupfdyf tc ,bzb8
2 j]f[b se /.fdc0
2 fhf7 j]f[pt dth lftkfgfhfrt,b8 vfvfl /ectbyb ths rfhu mfivbhtk ujujc ehbut,lf8
ufujyt,f fh eylf8
2 hf /mdbf0
2 /fkbk ,tub8
2 rfhub cf[tkbf7 kf/jhbc ceksfyc itiehlt,jlf8 cfl w[jdhj,c0
2 fmdt7 mexbc ,jkjc thsb jsf[b ezbhfdc8
obstkb vpt cojhtl mexbc ,jkjc xflbjlf8 hjujhw .jdtksdbc7 lfcfdktsbs8
2 ifabf= ifabf= hfnjv fdfyst0 hfnjv fdfyst0
/fkbk ,tuc cek vskfl cdtkc uftqdb&f8
zhfmb ffysj8 gthfyub ufvjbwdfkf8 [tk-gbhb
lfb,fyf8 lqtc cfvb xfnfkb lf [esb w[tybc
yfkb eylf ufvjdztlj7 ufbabmhf lf vfh]dtyf
[tkpt bv qfvbs cbvohbcufy vjrdytnbk7 cfyf[tdhjl ithxtybk wthc lf[tlf8
vpt mexbc sfdblfy fvjlbjlf8 fvjlbjlf
epfhvfpfhb lf jmhjcathb8
2 lqtc jhfcb hegbf bijdt7 fct se uffuh&tkt rfhu aekc lffuhjdt,8
2 dwlbkj,7 yfyf! ve/fvtl
2 f,f7 se uf[cjdc7 lqtc hf lqtf0
2 fh dbwb7 yfyf ve/fvtl
2 hfv lfuf,ybf7 ufb[ctyt7 idblb okbc oby
gbhdtkfl hjv ufvjxylb fv mexfpt7 vibthb lf
xfvj&ty&bkb8 cfqfvjc vfvfl /ectbysfy dbrhb,t,bs8 cf[tkjcyjc lfrtnfd lf bm vj[dfk8
lqtc itub&kbf7 wjnf flht lfrtnj8
2 ,tdhb cfveifj vfmdc7 yfyf ve/fvtl7 extvjl fqybiyts7 gbhc dth ufdbnt[8
2 vt hfw ubs[fhb7 bc uffrtst7 .dtkfathc
vjfcoht,8
2 rfhub7 yfyf ve/fvtl8
,fphbc v[hblfy jhb vfvfrfwb ufvjxylf8 thsb f[fkufphlf7 vtjht ief[ybcf8 rbs[df-rbs[dbs vbfuytc vztltksf mexfc lf bmdt7 mexbc
lfcfo.bcib7 ths lemfyib itdblyty8
2 hfc vbbhsvtds0
2 vfrfb xfgfnbc8
2 /j7 tn.j,f7 xhlbkjtkt,b [fhs8
2 fhf7 afitdfhblfy xfvjdtlbs8
2 rfhub7 f[kfdt bmyt,f8
vtlemyt vfublfc vjijhlf8 vfvfrfwt,vf thsvfytsc uflf[tltc8
2 hjujh vb[dlf tc &fqkbcidbkb0
2 fh dbwb8
2 rfhub7 vjtidb8
2 byfveh /frbv lblb cfvcf[ehb ufudbobf7
cbhw[dbkc uflffhxbyf xdtyb udfhb8
2 ]th dyf[js888
2 hf yf[df eylf7 vf/vfl jvfhvf sdbsjy
yf[f=
2 vf/vfl jvfhvf0 2 ufbrdbhdf f[fkufphlfv9 2 vtht sfdb hjujh itbrfdf0
2 otcb fh fhbc lf bvbnjv7 lfbvf[cjdht=
ufvstybbcfc byfveh /frb tcnevhf /fphfs
dfkbc7 ,fdidj,bc vtuj,fhb lf ifabfc yfstcfdb8
2 ,b&fxtvvf hfqfw buh&yj8 fh e]tht,ty ifabfc7 hjv cfmvtpt b.j ufhts ufcekb8 3uf[eht,ekb [fh4 lf 3lfqkbkbj48 [j bwb7 se
lfhoveylf7 jhbdtc vjurkfdty8 hjujhw otcb7 ]th ifabfc lf vtht ity8 vf/vfl jvfhbc
yfstcfdt,bw xmfhj,ty7 bcbybw hfqfwfc
uh&yj,ty8 us[jd7 oflb= oflb lf lfbdbo.t .dtkfathb8
2 vfhnj dth ofdfk7 vjcf[ltyb vj[ltc8 [dfk
qfvt lfdnjdt,s fmfehj,fc=
2 uafhfdltc fkf/b lf vfvfitybc7 kbdth
/fybc cekb8 bwjlt7 thsvfytsb fh udbyf[fdc8
xhlbkb fqfh flut,jlf8
ufcfjwfhbf= tc lfeylj,tkb [fk[b [fy]fkc
fy hfbvt c[df wbd bfhfqc fhfclhjc [vfhj,c
2 3lfvyfifdtc4 wtw[kcfchjkb bfhfqbs rkfdty8
vtjht lqtc dthfahbs itfn.j,byf ifabfc
sfdbcb uflfo.dtnbkt,f8 dthfdbc tylj,jlf
fcts cfmvtib8 bwjlf7 ibyfufyfl fhfdby esfyfuh&yj,lf8 ev&bvtc lfyfifekpt vblbjlf lf
jh j]f[c7 ifabfc lf vf/vfl jvfhbc j]f[t,c7
elbltc itehfw[.jafc f.tyt,lf8
otcbs7 mfkbcsdbc ufyfxtyb vbcbdt j]f[c eylf ufvjtnfyf7 [jkj /fphfs dfkb vf/vfl jvfhbc yfstcfdt,c eylf vjtrkfs8 cflqfw ijhc7
cekbc cbqhvtib7 sfdc lfvyfifdtl uh&yj,lf8 rfhufl f[cjdlf ltlfvbcbc vjyf.jkb5 ]fyubh/fyvf7 ,f,efvbcvf7 vfvblfvbcb yfcbhf lf vbcb cfnhaj thsfl xf[jwf cbvbylt,ib8 yfcbhf lfybiyekb fh .jabkf7 vfyutnfc ufhtit
[dlt,jlf ew[j vfvfrfwc8 tc ofhvjelutytkb
itehfw[.jaf b.j j]f[bcsdbc8
vfiby yfcbhf !* okbcf b.j8
]fyubh/fyb idbkbc vjrdkbc vtjht lqtc
fvf.fl lflbjlf lbfvbhjib8 vfy gbhyfskfl
fqfchekf otcb8 f[kf vbc j]f[c cbhw[dbkbc
hjujhw bmyf7 rfhnjabkbc .fyfib lfbzbhf ifabfc vfvfkb lf at[pt ybifyb itf,f8
otcbs7 qfvbs ifabf lfybiyek flubkpt
vjdf lf bvoesfcdt lfnjdt,ty lbfvbhjbc8 .dtkfathb vpfl fmdc5 jhb lqbc cfzvtkb7 o.fkb7 nfycfwvtkb8
2 3hfdfkgbylfvlt xfdfqotds7 bm hfvt cfveifjc dbijdb8 fhfathc dbsfrbkt,7 jqjyl
thsfl db.js8 hfdfkgbylb lblb mfkfmbf7 bm
dthfdby udbgjdbc48
iefqfvtc ,hvf hf/vflfc rkltcsfy it[dlyty thsvfytsc8
2 vbdlbdfhs= c[df upf fh fhbc fvfqfv se
fh ofdtlbs7 .dtkfathb lfvsfdhlt,f8 ifabf7
,tlybtht,b dbmyt,bs=
ifabf vjt[dbf7 fmdbsbylf8 fct b.dyty ths[fyc8
2 lhjf= 2 smdf /fphfs dfkbv8 2 uh&tkb
upff7 cohfafl eylf dbfhjs8
ew,fl cjakbc v[hblfy hfqfwfv uffyfsf8
26
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
xflbc7 vfuhfv vcufdc cbkfvfptc c[dfufy dthcfl yf[fd8
lbkbc [es cffspt bqdb&t,c mfkfmb8 efvhfdb [fk[b bhtdf vbc mext,ib8 kf/jhtkb fy
rblt eahj ifdb rfhfxtkt,b7 byljtkb vf/f]bht,b7 mfivbhtkt,b7 gfnfytkt,b7 flubkj,hbdb afy]f,t,b7 cgfhcekfl vjkfgfhfrt /fpfht,b8 .dtkfpt fldbkfl rb xhlbkjgfrbcnfytkt,c ufvjfhxtd /eypbc melt,bs7 hjvtkbw
.dtkf sfdvj.dfht ve]f/tlc f[ehfdc8
tc [fk[b hfdfkgbylib wjnff7 fvbnjvfw
fldbkb itcfvxytdb8 lf7 se ubylf7 itevxytdtkb lfhxt7 cfvelfvjl efhb eylf smdf fv melpt8 sevwf melbc ufhlf stshb gbhbcf[bsf
lf fvf.b ufvj[tldbsfw ufvjfhxtd8
estybf bqt,f .dtkf vfqfpbf lf .dtkf lemfyb8 ,fpfhb rb eahj flht7 sbsmvbc qfvt
bqdb&t,c8 fm jhb ,fpfhbf 2 cflfh,fpfhb lf
hflfh,fpfhb8 fv erfyfcrytkib7 itb&kt,f7 vstkb lqt bfhj lf fh vjuo.byltc8 itb&kt,f
bdfzhj lf bdfzhj ufesfdt,kfl8
,fpfhsfy f[kjc dbohj mexff7 cflfw vztltksf hbut,bf8 .dtkf vztltkb hfqfw ufycfresht,ek yfrtsj,fptf lfjcnfnt,ekb8 pjub ]fzdc7 pjub yfkc7 pjubw gfrbcnfyeh yf]f[c 2 xfnfkc frtst,c c[dfpt erts8
.jdtk cf[tkjcyjc sfdbcb gfnhjyb /.fdc7
pjuc cekfw jhb cf[tkjcyj fmdc8 vtgfnhjytt,b fhfclhjc abpbrehfl fh ihjvj,ty7
vztltksf mexfpt xfvj,ytklf8 cf[tkjcyjsf evhfdktcj,f lfbrtnf7 v[jkjl jh flubkfc tysj cbyfskt8 /fkbk ,tuvf obycfafhb
vjb[cyf7 melb vjb[flf7 uf[eht,ek cf[tpt o.fkb itbc[f7 ifhdfkb xfvjb,thn.f lf sfdbc
yfveitdht,c uf[tlf9 3[dfk lbkbs flht vjdkty ofcfqt,fl7 f[kf rb vfvfl /ectbysfy ofdfk7 cbhw[dbkbf7 xtv ufvj itbrhb,yty48
mehf jlyfdqf ,;enfdlf8
cbyfskt xffmhj8 [bc rfhb ufvjbrtnf lf
jhb lblb ehlekb lfflj8
3ytnf7 dbc ewlbc tc rfwb04 fvbc ufabmht,f
vjfcohj /fkbk ,tuvf lf vbcb cf[bc oby hfqfwfv uffyfsf bct7 hjujhw idblb okbc obyfs lbfvbhjib8
sfdb erfy uflfedfhlf8 pehuib cfibytkb
odf buh&yj8
hfnjv fdfyst0 &kbdc vjfcohj ufabmht,f
lf uekfqvf lftwf8
mexfc rtltk-rtltk jhb kfylb xfe.df
sbsmvbc cbh,bkbs8
/fphfs dfkb euh&yj,kfl bodf7 vtht vbc
c[tekc hfqfw vce,emb lf /fthjdfyb vjco.lf7 wjnf [fyc bnhbfkf vbc sfdpt lf lfcfdktsbcrty ufmhjklf7 cflfw7 hjujhw otcb7
vpt xflbc [jkvt8
P. S. bv qfvtc lbfvbhjib &fqkt,b
uf,vekfl .vejlyty8
@__% o8 * bdkbcb8 gfrbcnfyb8
lbfvbhjc [tj,f8
!
yfyf 2 'bf8
MTSTDFY [FVBWFIDBKBC CFFDNJHJ XFYFHSB
3ufvfh]j,f.dtkfc42fct/mdbfht;bcjhubuf kjhsmbabkvc7 hjvtkbw wyj,bkb mfhsdtkb v[fndhbc
ybrj abhjcvfybc w[jdht,fcf lf itvjmvtlt,fc t[t,f8 abkvbc
uflfqt,fc oby ecoht,lf cgtmnfrkb abhjcvfybc nhfubrekb
w[jdht,bc itcf[t, 3vfhnjj,bc lqtcfcofekb48 hfjlty
ufcfrdbhbw eylf b.jc7 fv cgtmnfrkbcsdbc cwtyfhb hecvf
lhfvfnehuvf dflbv rfhfcnbkbjdvf lfothf8
afyb&bc
- !)*@ otkc7 ]th rbltd vfiby7 hjltcfw hecsfdbc stfnhib dveifj,lb7 lfdlub
cgtmnfrkb - 3abhjcvfyb fye
vfhnjj,bc lqtcfcofekb48
gbtcf lfothf wyj,bkvf hecvf lhfvfnehuvf dflbv rfhfcnbkbjdvf8
- tc lhfvfnehub cfmfhsdtkjib vjqdfotj,lf0
- fhf7 vjcrjdib w[jdhj,lf8 xdtyb yfwyj,j,f itluf vfiby7 hjwf hecsfdbc stfnhib lfdlub vbcb gbtcf ltrf,hbcnt,bc itcf[t, - 3fcb okbc
itvltu47 cgtmnfrkc lblb ofhvfnt,f [dlf obkfl hjujhw
cfmfhsdtkjib7 bct hectsib8
cojhtl dflbvvf itvjvsfdfpf
- vbylf7 smdtysdbc lfdothj
gbtcf abhjcvfybc w[jdht,fcf lf itvjmvtlt,fptj8 fvbc itcf[t, lbf[fw [vfvfqkf ufyfw[flf7 bvbnjv7 hjv bc &fkbfy rfhufl bwyj,lf abhjcvfybc w[jdht,bc nhfutlbfc8 tc bc bidbfsb itvs[dtdff7 hjwf ew[j thjdyt,bc
flfvbfyb qhvfl xfcodlf mfhsdtkb rfwbc cekcf lf [fcbfsc7 ,eyt,fc7 acbmjkjubfc8
,ho.bydfkt yfofhvjt,b itbmvyf8 abhjcvfybc hjkb fhfxdtekt,hbdfl itfchekf
jsfh vtqdbytse[ewtcvf8 lblb vjyljvt,bs dbveifdts8
vjut[ctyt,fs7 cgtmnfrkb vfkt fvsfdht,c sfdbc w[jdht,fc7 fvbnjv uflfdo.dbnt abkvbw uflfvtqj fv fhfxdtekt,hbdb gbtcbc vb[tldbs - abkvb-vjyjkjub8
- tc cgtmnfrkb vcf[bj,t,vf vfh]fybidbkbc stfnhbc
cwtyfptw bsfvfitc0
- lbf[7 bsfvfitc vfiby7 hjltcfw vt lf bc sthsvtnb
vcf[bj,b7 hjvkt,bw hecsfdbc
stfnhib dveifj,lbs7 vfh]fybidbkbc stfnhib lfd,heylbs8
- hfvltyfl bwyj,lbs abhjcvfybc itvjmvlt,fc0
- vbcb w[jdht,f7 vbcb nbkjt,b xtvsdbc7 hf smvf eylf7 wyj,bkb b.j8 .dtkf wyj,bkb yf[fnb abkvib wfkrt
gthcjyf;flff fqmvekb7 ufwjw[kt,ekb8 abhjcvfyb
vfhskfw hjv utybjcb b.j8
xtvb vjcfpht,f rbltd eahj
uffv.fhf thsvf itvs[dtdfv8
!)^$ otkc vfibyltk uah-ib
ufdtvupfdhts vt7 ubjhub njdcnjyjujdb lf thsb abkjcjajcb - vb[fbkjdb8 cfxemhfl vbcfhsvtdfl ofdbqt abhjcvfybc itvjmvtlt,bc fvcf[dtkb gfnfhf obuyb8 rbjkyib
gbhdtkcfdt it[dtlhfpt ufvfwytc wyj,bkb stfnhfkehb
v[fndfhb rjbnythb8 tc obuyb
fv v[fndfhc dfxemt8 vtjht lbkbs sfh]bvfyvf vbs[hf7 ,fnjy rjbnythc smdtysfy it[dtlhf cehcj8 hf smvf eylf7
itd[dlbs thsvfytsc8 bc fqahsjdfyt,fc dth vfkfdlf fctsb utybfkehb v[fndfhb
]th fh vbyf[fdc7 hjujh itb&kt,f fv utybjcpt smdf ghbvbnbdbcnbfj8 itvltu7 hjltcfw
gtnth,ehuib +ktybyuhflib‘
ufvjbwf abhjcvfybc itvjmvtlt,bc fvcf[dtkb fk,jvb7 rjbnythc uthvfybfib ufdeupfdyt8
abhjcvfyb xdtysdbc vfhnj cb[fhekb rb fhf7 lblb
nrbdbkbf8 ofhvjblubyts7 vtsjhvtnt fy vtsjs[vtnt cfereytib rb fhf7 futh7 sbsmvbc xdtyc cfereytib w[jdhj,lf7 lf7 hfjlty cfvoe[fhjf7
hjv dthw rb ufdbuts7 hjlbc
ufhlfbwdfkf7 cfl lfbvfh[f888
vfiby v[fndfhsf rfdibhb erdt fhct,j,lf8 hflufy wyj,bkb v[fndht,b - plfytdbxt,b
lf c[dt,b jh ifehfl lf thsb zbmf fh.bc cfafcehfl .blekj,lyty fv itltdht,c7 t8
b8 bwjlyty7 hjv utybjcb b.j8
xtvsdbc7 vfufkbsfl7 ubuj uf,fidbkbc gjpbwbf eahj vbcfqt,bf7 hjvtkbw fh fqbfht,lf abhjcvfyc7 vfuhfv dbcfw vjcojylf7 ufeut,fhbf7 hfnjv [tkb fh ufevfhsf7 hjujh lfeidtc7 hjv tc utybjcb
rb,bc mdti vjvrdlfhb.j ibvibkbs8 itvltu7 hjltcfw abhjcvfyb vfhskfw fqbfhtc7
hjltcfw kedhib abhjcvfybc yf[fnt,bc ufvjatyf ufb[cyf lf cfahfyutsbc reknehbc vbybcnhvf itfafcf mfhsdtkb v[fndfhb7 cbyfyekbc
whtvkt,b vjvt&fkf8 888 abhjcvfypt fhfxdtekt,hbdb vjujyt,t,b fmdc wyj,bk gjtncf
lf vothfkc ujukf ktjyb&tc8
cekbc itv&dhtkbf abhjcvfybc cbrdlbkbc dthcbt,b8 thsthsb fctsbf5 abhjcvfyvf cbwjw[ktibdt fyfnjvbeh cfpjufljt,fc vb/.blf sfdbcb
xjyx[b8 itcf&kjf7 hfqfw cbvfhskbc vfhwdfkb b.jc fvfib7 hflufy abhjcvfybc cfakfdb fh dbwbs8 fctsb lfeafct,kj,f7 e.ehflqt,j,f7
xdtyb thbc [fcbfsibf - cb.dfhekbw uflfzfh,t,ekb dbwbs lf e.ehflqt,j,fw8
- hjvtk vfcfkt,pt lf.hlyj,bs itmvyf hecvf lhfvfnehuvf gbtcf0
- bcnjhbek vfcfkt,pt
lf.hlyj,bs8 ujukf ktjyb&tc fmdc abhjcvfybc itcf[t,
rdktdt,b7 kflj uelbfidbkc
fmdc lfothbkb vjujyt,t,b8
&bhatcdbfyfl itbcofdkf .dtkfathb8 fvfdt lhjc7 xdty fmnbehfl dsfyfvihjvkj,lbs
wyj,bk gjtn vbif mdkbdb&tcsfy7 hjvkbc sfhuvfyt,bsfw
lfbo.j hecsfdbc stfnhbc
w[jdht,f - 3cbhfyj lt ,th;thfrbw4 vfy sfhuvyf7 fctdt 3fcb
okbc itvltu47 3acrthpt47
3vftcnhj47 3xhlbkb4 - lf tc
gbtcfw abhjcvfypt8 bctsb sfhuvfyb vjbnfyf7 thsb oesbsfw
dth babmht,lbs7 hjv jhbubyfkehb yfofhvjt,b fh b.j8
hjltcfw tc abkvb trhfypt ufdblf7 gtnth,ehublfy
+ktybyuhflblfy‘ vbdbqt vfhufhbnfc idbkbidbkbc othbkb8 cojhtl bv vjwtrdfdt vfhufhbnfcb7 hjvtkbw abhjcvfyvf sfdbcb itltdhbs erdlfd.j8 othbkib vothlf - fv
abkvbc yf[dbc itvltu uflfdo.dbnt7 othbkb vjvtothf - mfhsdtkt,c ds[jd7 uekyfrkekb
ye lfhxt,bfy xtvc ,t,bfpt - vfhufhbnfpt8 bc vjwtrdfdt b.j7 itb&kt,f abhjcvfybc utybfkj,f vfiby dth ufbuj7 sfyfw7 gfhbpib lfybiyekb tkjlt,jlf7 fvbnjv dth vbbqj abhjcvfybc cb.dfhekbj888
- tct bub vfhufhbnf vfhskfw fhct,j,lf abhjcvfybc
w[jdht,fib888
- hjujh fhf7 tc wyj,bkb
afmnbf7 ybrfkfv cfvb ehtvb
dfhlb ufeupfdyf gfnbdbcwtvbc ybiyfl vfhufhbnfc8
- jsfh vtqdbytse[ewtcb
smdtyb hxtekb vcf[bj,bf888
- abkvbc ofhvfnt,f bvbsfw
b.j ufygbhj,t,ekb7 hjv abhjcvfybc hjkb cojhtl
jsfhvf bsfvfif8 ths ltnfkc
vjub.dt,bs8 xtvb vtuj,fhb
mfk,fnjyb kbkb ljkf,thb&t7 rjvgjpbnjh cek[fy wbywf&bc vteqkt7 hjvtkbw [tkjdyt,bc veptevib veifj,lf7 ths[tk vtrbs[t,f - jsfh
vtqdbytse[ewtcb abhjcvfypt obuyc [jv fh othcj8 cfblfy ufubxylf fctsb fphb-vtsmb - drbs[t8 - jsfhb .jdtk
lqt vjlbc7 abhjcvfybc yf[fnt,bc oby cfvb-js[b cffsb
pbc7 fsdfkbtht,c7 abmhj,cj8
tc7 bwbs7 hfpt vtn.dtkt,c0 lblb ofhvfnt,f v[jkjl vfqfkb ghjatcjyfkbpvbs7
cb.dfhekbsf lf uekvjlubyt,bs vbbqotdf8 thsc utn.dbs rbltd - cfyfv cthuj pfmfhbf&t 3vtnt[bc xhlbkib4 vtofqbc hjkc bsfvfit,lf7 cgtwbfkehfl vtofqtt,sfy lflbjlf7 hfsf ittcofdkf vfsb vfytht,b7 vjmvtlt,f7 at[cfwv-
3ufvfh]j,f .dtkfc488 abkvbw
[jv fv ahfpbs vsfdhlt,f8 vfuhfv7 hf smvf eylf7 3vfhnjj,bc lqtcfcofekb4 utybfkehbf7 bvbnjv7 hjv fctsb flfvbfyt,b7 hjujhbw abhjcvfyb b.j7 ,jkjvlt fqmvekb fh
fhbfy cfpjufljt,bc vbth7 bcbyb vfhnjyb fhbfy fv w[jdht,fib8 rfwj,hbj,bc bcnjhbf
cfdctf vcufdcb vfufkbst,bs utybjct,b .jdtksdbc evwbhtcj,fib fhbfy7 cfvoe[fhjl7
evhfdktcj,f evwbhtcj,fc
yfrkt,fl eotdc fyufhbic888
- ,fnjyj ubuf7 bc cf[kb7
hjvkbc rb,bc mdtifw abhjcvfyb w[jdhj,lf7 lqtcfw
fhct,j,c0
- fhf7 lfyuhtekbf8 abhjcvfybc s,bkbcb djhjywjdbc
[blcf lf f[kfyltk yf&fkfltdbc lfcfo.bcc ijhbc vlt,fhtj,lf7 bc b.j vbcb e,fyb7
bm [fnfdlf itltdht,c8
- vfk[fp ujhubkf&bc
uvbhib kflj uelbfidbkb
buekbc[vt,f0
- fhf7 fm buekbc[vt,f hecb
v[fndfhb7 3obstkb w[tybc4
fdnjhb888 vfk[fp ujhubkf&t
xtvb w[jdht,bc elbltcb nrb-
YBYJ KJHSMBAFYB'T
LF JSFH
VTQDBYTSE[EWTCB
kbc rthdfw rb bcofdkf8
- abkvib bfc hjkc dby
sfvfij,c0
- xtvb mfkbidbkb - ybyj
kjhsmbafyb&t8 dabmhj,7 fhxtdfyib fh itdvwlfhdfh8 bf
htfkehb gthcjyf;b fh fhbc7
bc lhfvfnehubc itmvybkb cf[tf7 bc7 dbyw fh lfe[fnfdc abhjcvfyc8 sdbsjyfw [jv te,yt,f v[fndfhc - fb7 vjafht,ekib dbltmb7 ity dth itvfvxybt888
- hfnjv fh lfenjdts
abkvc cf[tkb 3vfhnjj,bc
lqtcfcofekb40
- lbf[7 utybfkehb cfsfehbf 3vfhnjj,bc lqtcfcofekb48 vf[cjdc7 hjltcfw tc cgtmnfrkb vjcrjdib dbsfvfits7
ofhvjlutybc itvltu wyj,bkb ht;bcjhb kbjpyjdf fnbht,ekb itvjdblf cfuhbvbjhjib - fctsb itltdhb7 vfhskfwlf vfhnjj,bc lqtcfcofekb7 fhfclhjc vbyf[fdcj8
abkvbc uflfqt,bc itvltu fh
vjudwtc eakt,f7 bubdt cfsfehb lfudtnjdt,byf +vjcrjdbc
lfrdtsf b.j7 udbs[htc7 vfhnjj,f gtcbvbcnehfl ;qthcj‘7 fvbnjvfw itdwdfkts -
bwytc vbcb atyjvtyb8
- dby bveifdf mjhtjuhfabfpt0
- behb pfhtwrbv7 vfuhfv bc
cwtyf7 cflfw jsfhb wtrdfdc7
cwtyfhib fh udmjylf8 itvs[dtdbs lfvt,flf tc bltf7 hjltcfw vtuj,ht,sfy thsfl vt
lf jsfhb htcnjhfyib db.fdbs8 jsfhvf bwtrdf +gbhdtkfl
dyf[t vbcb wtrdf‘8 vfiby des[fhb7 - cgtmnfrkibw eylf bwtrdj-vtsmb8 vbcb vj&hfj,f vfhnj wtrdf fh fhbc7 tc fhbc hbnefkb7 cekbc ufvj[fnekt,f7 cfjwfhb gkfcnbrbs itchekt,ekb8
- abhjcvfybc itvjmvtlt,blfy hjvtk yf[fnc ufvjfhxtds0
- .dtkf vjvojyc7 ufycfresht,bs ufvjdfhxtd bv yf[fnc7
cflfw yfxdtyt,bf vlblhbcf lf
qfhb,bc j]f[t,b8 afynfcnbrehbf mtbabc cwtyt,b - .dtkf
jhbubyfkehbf8 3;bhfab4 - vbcb sdfkt,b wjw[fkb flfvbfybc sdfkt,bf8 frb abhjcvfybw
fv,j,c7 - afy]ht,b fhf vfmdc7
fvbcb sdfkt,b vbyfst,tyj8
- ,fnjyj ubuf7 smdty fgbht,lbs abkvbc uflfqt,fc
fktmcfylht .fp,tubc w[jdht,bc itcf[t,888
- fhfclhjc bct fh czbhdt,bf mfhsdtk rfwc .fp,tubc itvjmvtlt,bc ofhvjxtyf7 hjujhw f[kf7 vfgfnbts lf7
3ltlkj,bc4 [fyfib - cojhtlfw udzbhlt,f trhfypt mfhsdtkb df;rfwt,bc ufvjxtyf7
hjvkt,vfw bwbfy &vj,f7 vtuj,hj,f7 sfdlflt,f7 cfvij,kjcflvb ufyecfpqdhtkb cb.dfhekb7 mfkbcflvb gfnbdbcwtvf8 lfyfifekbf7 hjv tc
abkvb dth uflfdbqt - hf dmyf7
rbyjc lfabyfyct,bc ufhtit
dth uflfbqt,8 lblb aeaeyt,ff7 vfuhfv - cfzbhj8 fktmcfylht .fp,tubc uvbht,bc itvfhst,f lqtc /fthbdbs czbhlt,f mfhsdtk cfpjufljt,fc8
JSFH VTQDBYTSE[EWTCB
LF VFK[FP UJHUBKF'T
dbkbf7 fhfxdtekt,hbdb7 eybzbthtcb gbhjdyt,f8 cfvoe[fhjl7 rbyjib ,tdhb hjkb fh
itechekt,bf8 vjrh&fkt,ekb b.j7 fhfdbc foe[t,lf7 fhw
at[mdti uftut,jlf dbyvtc7
jqjyl rb hjkb vbtqj888 fv
abkvib itcfybiyfdfl bsfvfif8 tgbpjlt,ib udbyljlf udtxdtyt,byf bc7 hjv abhjcvfybc
[fcbfscf lf ,eyt,fc xfcodlyty vfibyltkb v[fndht,b7 fvj-
RFLHB
ABKVBLFY
27
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
rbyjht;bcjhb UEUEKB VUTKF"T sfdbc gbhdtk yfveitdfhcf +3,ehsb lf vjtlfyb4‘ lf lt,benfync fv abkvib7 eybzbthtc vcf[bj,
bgjkbnt [dbxbfc b[ctyt,c8
- fv jhbjlt rdbhbc oby ntktdbpbfib
vbs[htc7 - smdtyb abkvb 3,ehsb lf vjtlfyb4 xfgkbybc cf.dfhtkb rbyjcehfsb
.jabkfj8 ufvbrdbhlf +cflqfw fhmbdib
vbeuybfs‘8 itvltu tc afmnb xtvvf vtpj,tkvfw +vothfkbf‘ lfvblfcnehf8 hf
smvf eylf7 ufvb[fhlf8 tc abkvb !)^@
otkc uflfdbqt8 !)^% otkc fvthbrblfy
f[fkxfvjcekvf yeupfh ifhbfv thsb fv,fdb vbfv,j5 ,hjldtbpt ctbhyj,bcfc lbl
cfhtrkfvj gfyjpt rjd,jbc ajhvfib ufvjo.j,bk vfvfrfwc vbdfmwbt .ehflqt,f
- bgjkbnt [dbxbfc /ufdlf8 mdtvjs byukbcehfl tothf 3,ehsb lf vjtlfyb48 fdbqt ,bktsb lf rbyjctfycpt itdtlb888 vf.eht,tkb uekbfyfl [fh[fht,lf7 vfuhfv
.dtkfpt vtnfl vt dbwbyjlbj8 - hfnjvvtsmb7 drbs[t8 - bgjkbnt byukbcehfl
hjv kfgfhfrj,lf7 bvfpt dbwbyjlbj888 bc
hjv vwjlyjlf7 xtvb rjvtlbf xfhkb xfgkbyc vjtojyt,jlf7 cek rjvtlbt,c uflfdbqt,lb8
- bgjkbnt [dbxbfv tc hjkb ,ho.bydfktl bsfvfif888
- vfyfvlt bgjkbntc fhw dbwyj,lb8 vf[cjdc7 hj,thn cnehefc cbvfvhvf vb[tbk rdtctkfdfv +vfiby rbyjcnelbbc lbhtmnjhb b.j‘ vt lf cekbrj ;qtync
udbs[hf5 mesfbcib eybzbthtcb vcf[bj,bf
- bgjkbnt [dbxbf7 lfothts cwtyfhb vbcsdbc7 abkvb uflfbqtsj8 ufudb[fhlf8 hjujhb fv,fdbf7 lbhtmnjhvf sfdbcb cehdbkbs lfudb’f[f lf abkvbc uflfqt,f lfudfdfkf +vfiby tc fldbkb fh b.j‘8 cekbrjv cwtyfhb lfothf7 ibyffhcb xdtyc f[kj,kt,c ufdfwfybs7 ’fkbfy vjtojyfs8
vfibydt vbd[dlb7 hjv rfhub abkvb ufvjdbljlf8 bgjkbnt bct vjdbodbts mesfbcblfy7 cby]t,b fhw uflfudbqbf8 cbrj ljkb’t uflfqt,ek tgbpjlt,pt uekbfyfl
bwbyjlf7 - rfwj7 tc dby .jabkf7 cfblfy
vjb.dfytsj888
- ityj,f7 cflfw bgjkbnt lf vbcb sfyfvihjvkt,b veifj,ty7 cfl itfhxbts0
- gfdbkbjyb fdfityts8 b.j vfiby fvbc
cfiefkt,f7 vfnthbfkehfl rbyjc fh
ezbhlf8
- bgjkbnt [dbxbfc at[,ehsb e.dfhlf0
- vfhsfkb ubs[hfs7 fqfh vf[cjdc7
fk,fs7 e.dfhlf888
- smdtyfvlt se uflfbqtc bgjkbnt
[dbxbf rbyjabkvt,ib0
- gfnfhf tgbpjlt,ib7 fk,fs7 b.j uflfqt,ekb7 vfuhfv afhsj cfpjufljt,fv bgjkbnt fv abkvbs ufbwyj +mesfbcib7 hf smvf eylf7 bwyj,lyty7 hjujhw stfnhbc vcf[bj,c‘888 fv abkvvf
vhfdfkb ghbpb fbqj7 vjcrjdibw lblb
vjojyt,f lfbvcf[ehf8 lf]bkljdlf7 hjujhw cfertstcj rjvtlbehb ;fyhbc abkvb8 itvltu7 hjujhw fqvjxylf7 fvthbrfibw ufb.blf8 bgjkbntc uvbhbc cf[tkb
- rezrezb lqtvlt .dtkfc f[cjdc8
rjvtlbbc uflfqt,f7 cfthsjl7 bv gthbjlib lbl cbhsektt,sfy b.j lfrfdibht,ekb8 [tkbceakt,fc tibyjlf7 rjvtlbf cfnbhfib fh uflfcekb.j8 vbe[tlfdfl fvbcf7 vfbyw itd’tkbs thsb ltnfkbc uflfqt,f8 se uf[cjds7 bgjkbntc
uvbhc cfvb rfwb fcfvfhskt,c - !)#* otkc
[jv t8 o8 3nhjbrf4 - cfvb rfwb fcfvfhskt,lf ,hfklt,ekt,c8 abkvb bct vjtojyfs wtrfib7 fvfpt sdfkb lf[eztc888
- hfnjv fhbc rjvtlbehb abkvb hsekb uflfcfqt,b0
- f[fkufphlj,fib dabmhj,lb7 fvfpt
bjkb fhfathbf-vtsmb8 vfuhfv 'fkbfy ’ytkbf888 lhfvbc uflfqt,f sbsmvbc .dtkf
ht;bcjhc ite’kbf8 cbcecnbc lfyf[df7 itvxytdff hsekb8 rjvtlbfib se fh uffwbyt vf.eht,tkb7 fhfathb ufvjdf8 dyfyj,7
hjv cek rjvtlbt,b fh uflfdbqt8 lblb
;fyhbf nhfubrjvtlbfw8 cwtyfhbw vmjylf lfothbkb7 vfuhfv ecf[chj,bc ufvj
dth uflfdbqt8 itvltu tc cwtyfhb ufdfvfhnbdt7 ufdfbjkt lf uflfdbqt abkvb 3ufztlbkt,b48 vsfdfhb hjkb jsfh vtqdbytse[ewtcvf bsfvfif +fdnj,bjuhfabekb
abkvbf‘7 lqtdfyltkb .jaf ofhvjdfxbyt8 ntktdbpbbs tc abkvb fhfths[tk
fxdtytc7 vfuhfv7 hfnjvqfw7 cfsfehb fqfh
vjvojyc8 sfdblfy cwtyfhc 3tyrb-,tyrb cbrkbcf4 lfdfhmdb8 itdwlb7 fh eylf itvtwdfkf7 vf.eht,tkb fldbkfl lfbvf[cjdht,lf8 fb7 3,ehsb lf vjtlfyb4 .dtkfc f[cjdc7
#_-oesbfyb vjrktvtnhf;bfyb abkvbf8
- vcf[bj,sf itcfybiyfdb fycfv,kbf888
- lbf[7 bgjkbnt7 df[nfyu ybyef7 jsfh
pfenfidbkb7 ljlj f,fib’t8 cby]t,b fhfdbc ufedkbf7 .dtkfv itcfybiyfdfl bsfvfif8
- hjvtkb cnflbjybf uflfqt,ekb0
- dfrtib7 3kjrjvjnbdbc4 cnflbjypt uflfdbqts8 c[dfsfijhbc7 cojhtl at[,ehsbc vfnxbc lhjc8 vf[cjdc7 s,bkbcbc
3lbyfvjcf4 lf vjcrjdbc 3njhgtljc4 it[dtlhf b.j +hectsbc ueylib vfiby ckfdf
vtnhtdtkb sfvfij,lf‘8 gbhdtkb nfbvbc
lfchekt,bc itvltu vpt xfdblf lf uflfqt,f itdo.dbnts8 ,tdhb [fk[b b.j8 pjubthst,b [tt,pt bc[lyty8 nhb,eyt,bc mdtvjs xfdtlb lf cfsflfhbuj at[,ehstkt,bc crfvpt xfvjd]tmb8 udthlbs ckfdf
vjvb]lf +vtjht nfbvib fh sfvfij,lf7
mfhsdtkt,bc obyffqvltu ufvjcdkfc thblt,jlf‘8 ckfdfc uflfdt[dbt888 ifhify bvfdt
cnflbjypt xtvc mfkbidbkc dkflbvth uewftdb ufdfwfyb8 djdfc des[fhb7 - at[,ehsbc ufydbsfht,fib vtw vfmdc gfnfhf odkbkb itnfybkb7 3,ehsb lf vjtlfyb4
[jv uflfdbqt-vtsmb8 - hfc fv,j,s7 vfnxbc oby fv abkvc hjwf de.eht,lbs7
fqfh dfut,lbs7 bcts ufyo.j,fpt dlut,jlbsj7 - vbgfce[f8 - it lfkjwdbkj7 vtht
.dtkf vfnxbc oby ut.eht,byfs-vtsmb888
db[ctyt,s
rflht,b abkvblfy 3,EHSB LF VJTLFYB4
3,ehsb lf vjtlfyc4
28
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
abkvbc uflfqt,blfy $$ otkboflb ufdblf8 vf.eht,tkb lqtcfw lblb bynthtcbs e.eht,c8 tc bgjkbntc lfvcf[eht,ff7 c[df vcf[bj,b hjv .jabkb.j7 fk,fs7
fctsb ofhvfnt,f obkfl fh [dlt,jlf8
se vcf[bj,b sfdfl fh fhbc ybzbthb7 ht;bcjhb7 hfw eylf twfljc7 hjkc dth
vjfhut,c8 se uf[cjds tgbpjlb - cb[fhekbcfufy hjv itreynheilt,f bgjkbnt - sdbsjy vjbabmhf8 c[dfsfijhbc7 xfgkbyb vcufdc ltnfkt,c lbl .ehflqt,fc fmwtdlf8 bgjkbntc gthcjyf;bc ufvjcfrdtsfl rfkfs,ehstkbw vjdbodbts
+kt;fdf`888 c[dfsfijhbc7 tc abkvb xtvb
cflbgkjvj yfihjvb b.j8 vjcrjdib bycnbnenblfy vfult,lyty - vtjhtl hfnjv
cofdkj, bycnbnenibj +cfvcf[bj,j afrekntnbc lfvsfdht,bc itvltu cfht;bcjhjpt xfdf,fht‘8 uthfcbvjdvf fv abkvbc
yf[dbc itvltu vbs[hf5 F vs [jntkb dfc
dsuyfnm bp bycnbnenf888 ’fkbfy vjtojyf888 xtvb gbhdtkb cfrehcj yfveitdfhb
b.j 3ufysbflb48 dth lfdbrdt[yb7 hjv
itcfybiyfdb ufvjdblf8 ,jkj abkvbw 3ufztlbkt,b4 bv nhfubrjvtlbbc vb[tldbs
dth uflfdbqt7 hfw xfabmht,ekb vmjylf
+cwtyfhc otkbofl-yf[tdfhb dothlb‘888
wyj,bkb vcf[bj,b7 cfmfhsdtkjc cf[fk[j fhnbcnb UBDB SJ[F'T fcpt vtn abkvibf uflfqt,ekb8 vfc bodtdlyty hjujhw cfmfhsdtkjc7 bct .jabkb cf,zjsf htcge,kbrt,bc wyj,bk
rbyjcnelbt,ib8 hjv fhf
vbcb vjrh’fkt,f7 itvjmvtlt,bs ,bjuhfabfib ufwbkt,bs vtn hjkc lfbsdkblf8 lqtc vcf[bj,b (#
okbcff8 rbyjib vbcb lt,benb ktj tcfrbfc abkvib
itluf8 3,fib-fxerib4 vfy
ifkdf thbcsfdbc hjkb
ufyfcf[bthf8
vnanob,
rusTavelis
Teatridan
rom wamovedi
3RERFHFXF4
givi
ToxaZe
KFEHF BFIDBKB7 pfmfhbf afkbfidbkbc cf[tkj,bc vtjht cfvecbrj [tkjdyt,bc crjkbc lbhtmnjhb7 htcge,kbrbc lfvcf[eht,tkb gtlfujub7 ths lhjc abkfhvjybbc cjkbcnb7 ubdb sj[f’bc vteqkt5
- ubdb ,fdidj,blfydt ufnfwt,ekb b.j stfnhbs8 ]th rbltd vjcofdktj,bcfc vjyfobktj,lf crjkfib
lfluvek cgtmnfrkt,ib8 fhlfltut,pt7 hjwf 'vfcsfy thsfl cjatkib
bcdtyt,lf7 itrht,lf ,fdidt,c lf ofhvjlutyt,c lufvlf8 stfnhfkeh bycnbnenib !)$% otkc xfbhbw[f7 jvblfy lf,heyt,bc itvltu8
- ,fnjyb ubdb lblb cfvfvekj
jvbc vjyfobktf0
- lbf[8 ufbgfhf8 ubdbc ’vf bv gthbjlib ktybyuhflib cofdkj,lf8
uthvfytkt,bc vbth gbhdtkbdt lfhn.vbc lhjc lfbqegf8 fv nhfutlbbs ufvofht,ekb .vfodbkb j]f[blfy
ahjynpt ufbgfhf8 !)$# otkc uekbc fhtib v’bvtl lfbzhf8 rjvrfdibhbc vfylfnvf lf vtlfkvf uflffhxbyf7 hjvtkbw vfhw[tyf uekbc]b,tib tlj - n.dbf fbc[kbnf +bc vfylfnb [fk[sf vtuj,hj,bc veptevib byf[t,f‘8
- yfjvfhc stfnhfkeh bycnbnenib xf,fht,f fh ufczbhdt,bf0
- fhf8 ubdb ufhtuyj,bsfw ufvjbhxtjlf7 ybzbthbw b.j7 fvfdt lhjc7
fhfxdtekt,hbdb mdt.yt,sfy
ehsbthsj,bc jhufybpfwbfib8
rjynfmnb /mjylf bv gthbjlib
cfmfhsdtkjib xfvjvcdktk ew[jtkt,sfy8 tc b.j !)%^ otkb8 cojhtl vfiby vbbodbf ktj tcfrbfv 3,fib-fxerbc4 uflfqt,t,pt8 vfiby ubdb
cfvcf[ehib ’fkbfy lfrfdt,ekb b.j7
fvbnjv vsfdfh hjkpt jsfh rj,thb’t lffvnrbwtc7 ubdbv tgbpjlehb - ifkdf thbcsfdbc hjkb
ufyfcf[bthf8 !)%* otkc 3cf,elfhtk zf,erib4 uflfbqtc +eifyub uf,flf’t‘7 vjudbfyt,bs 3zbfrjrjyfib4vsfdfhb hjkb - jmhjgbhb
bsfvfif8 ubdbv vhfdfkb hjkb ufyfcf[bthf cf,zjsf rfdibhbc wyj,bk
rbyjcnelbt,ib8 cdthlkjdcrib uftvupfdhf7 vbdblf rbyjcnelbfib8
kfgibyvf ervf.jabkjl es[hf
vjflubktc7 - tc dby xfvjvb.dfyt0= vt
cek c[df nbgf;b vzbhlt,jlfj888 vfuhfv hjwf ubdbc uhbvb ufertstc lf
rjcnbevb xffwdtc7 vjtojyfs7 ekfgfhfrjl lffvnrbwtc8
- ,fnjyj ubdb7 smdtyb wyj,bkb uvbhb eifyub uf,flf’t 3cf,elfhtk zf,erib4 efh.jabsb gthcjyf;bf888
UBDB SJ[F’T5 - lbf[7 efh.jabsb gthcjyf;bf7 vfuhfv ’fkbfy vb.dfhc8 hjwf fv hjkpt lfvfvnrbwtc7
tlbith vfqfkfidbkc ufe[fhlf7 efh.jabs hjkib vt fqfh vfsfvfit,tyj +bwbybc‘8
3EUHBEV
VLBYFHT4
3it.dfht,ekb
rekbyfhbc
!__! htwtgnb4
ubdb
ubdb sj[f’t
sj[f’t 2
2
IFKDF
IFKDF THBCSFDB8
THBCSFDB
3,FIB-FXERB4
3,FIB-FXERB4
3ZBFRJRJYF48
VSFDFH
HJKIB
UBDB
SJ[F’T 2
JMHJGBHB
- gtlfujubeh vjqdfotj,fcfw
totjlbs0
- lbf[7 xtv vbth xfvj.fkb,t,ek
cnelbfib vtn.dtkt,fc dfcofdkblb8
- ,fnjyj ubdb7 smdtyb vij,kt,bw vcf[bj,t,b b.dyty0
- fhf7 ltlf tmbvb b.j7 vfvf - trjyjvbcnb8 ltlfxtvc ’fkbfy eyljlf7
vtw vtlbwbyf fvthxbf8 stfnhfkehib xevfl itdbnfyt cf,est,b8
- idbkt,vf se bcehdtc vcf[bj,j,f0
- lbf[7 xtvvf evwhjcvf df;vf - vfverfv stfnhfkehb lffvsfdhf8
ht;bcjhbf8 cfvb df;b v.fdc7 eahjcb - rjnt mbvbrjcbf7 iefsfyf - jsfhb - trjyjvbcnb8
KFEHF BFIDBKB5 - wyj,bkb
hecb vcf[bj,b dkflbvbhjdf +3euhbev vlbyfhtib4 sfvfij,lf` ubdbc
cothlf5 me madlobeli var bedis,
rom maCuqa ori Sexvedra TqvenTan
erTad. givi maqsimes Ze araCveulebrivi adamiani da msaxiobia... ubdbc gfhnybjht,b b.dyty fhf vfhnj wyj,bkb mfhsdtkb vcf[bj,t,b7 fhfvtl
ew[jtkt,bw7 vfufkbsfl7 vfkrjkv
vfrljetkb +3vtabc vrdktkb4‘7 hecb vcf[bj,t,b5 ,jhbc fylhttdb7 bfyrjdcrb7 xehcbyf8bveifdf ,jylfhxersfyfw +3rhfpfyf4‘8
- ,fnjyj ubdb7 fk,fs7 ,tdhb sf.dfybcvwtvtkb mfk,fnjyb u.fdlfs888
- .dtkfc decehdt, bcts j]f[eh
ehsbthsj,fc7 hjujhbw vt lf xtvc
vteqktc udfmdc8
3,FIB FXERBC4
UFLFQT,BCFC
KFEHF BFIDBKB5 - %_ otkbf7
wjk-mvfhb dfhs7 ths[tk fh itvbybiyfdc7 ubdbc xtvsdbc .ehflqt,f
vjtleyt,byjc8 cek thsfl db.fdbs7
uflfqt,t,ptw df[klb7 extvjl ofcdkf fh e.dfhlf8
- lqtdfyltkb uflfcf[tlblfy
hjujh itfafct,s smdty vbth ufycf[btht,ek hjkt,c0
- rhbnbrekfl de.eht,7 bctsb fh
fhbc7 hjujhbw eylf b.jc7 dth itd’tkb8
KFEHF BFIDBKB5 - ’fkbfy vjvojyc ubdbc uvbhb 3euhbev vlbyfhtib48 vbe[tlfdfl bvbcf7 hjv tc gthcjyf;b ,fylbnb b.j7 vhfdfkupbc
yfwb[fhb7 vfbyw fhbc vfcib elbltcb uh’yj,f7 hfcfw cb.dfhekb /mdbf8 xtvvf vteqktv it’kj7 efh.jabs gthcjyf;ib lflt,bsb uvbhbc
sdbct,t,bw lfvf]tht,kfl ofhvjtxbyf lf ufytcf[btht,byf tc nhfubrekb gbhjdyt,f8 cfthsjl7 ubdbc .dtkf
uvbhb vb.dfhc7 bvbnjv7 hjv cekcf lf
tythubfc fh bieht,lf7 lfeqfkfdfl
ihjvj,lf7 sfdc fh pjufdlf8
UBDB SJ[F’T5 - cf[kib bctsb
fhfxdtekt,hbdb mfk,fnjyb vtkjlt,jlf7 hjujhbw xtvb vteqktf7
phlblf cfv idbkc lf vbc thsuekt,fcf lf cb.dfhekib tzdb fhfcjltc itvgfhdbf8 okt,b ufdblf7 erdt
fcfrib dfhs7 kfehf xtvpt !_ okbs
evwhjcbf8 xtvc sfdc fh lfdt't,7
jqjyl vfc fhfathb ofvjcnrbdltc888
ufycf[btht,ekb hjkt,b rfhubf7 vfuhfv j]f[b .dtkfpt lblb cbvlblhtf fvmdt.yfl8
29
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
cathjib vjqdfotj,f0
2 fhf7 tc vjudbfyt,bs vj[lf8
itvltu mtsbc ,tlvf ufeqbvf8
ths[tk vbc bycnbnenc wyj,bkb byukbctkb rjvgjpbnjhb lf ghjlbecthb vfbr ,fnb
todbf8 sfdbcb ]ueabcsdbc ubnfhbcnc t’t,lf7 vfuhfv7 hjwf mtsbc cbvqthf vjbcvbyf7 bct7
hjv lbl[fyc fh eabmhbf7 ujujyfc fhf vfhnj sfyfvihjvkj,f7 gbhdtkb fk,jvbc ufvjidt,fib lf[vfht,fw itcsfdfpf8
vfiby mtsb !^ okbc b.j8
2 xtvsdbc tc elbltcb vjdktyf b.j7 2 .dt,f mtsb7 2 fk,jvpt veifj,fv ) sdtc ufcnfyf8 fh dxmfhj,lbs7 dwlbkj,lbs7 cfzbhj [fhbc[bcsdbc
vbudtqobf8 tc cfjwfhb itvjmvtlt,bsb ghjwtcb b.j8 itltufl fk,jvib fhfvfhnj xtvb7
vfbrbc cbvqtht,bw itdblf8 vfcsfy veifj,f ’fkbfy vjvojyc7
vecbrbcflvb thsyfbhb lfvjrblt,ekt,f udfmdc8
hjltcfw mtsbc vbc vbth it-
jhb okbc oby chekbfl
ewyj,b ujujyf ,hbnfyekb
gjgvecbrbc tkbnfib itbzhf
lf /bnfqkevbc cfsfdtib
vjtmwf8 bc !) okbc b.j7
ofhvjij,bs hjvtkbqfw
ew[j mdt.yblfy lf vbc
vecbrfib ,hbnfytkbc
.ehbcfsdbc exdtekj
vjnbdt,b ;qthlf8
vbcb gbhdtkb fk,jvb 3Call
off the search4 +3ito.dbnts
’t,yf4‘ !7( vky nbhf;bs ufb.blf7 [jkj vtjht 2 3Piece
by piece4 +3yfzth-yfzth4‘ 2
ufvjcdkbc lqtcdt ,hbnfyekb
cfhtbnbyuj cbbc cfsfdtib vjtmwf8 mdt.fyfib7 cflfw sfyfvtlhjdt gjgvecbrbc efvhfdb dfhcrdkfdb w[jdhj,c lf vjqdfotj,c7 tc eybrfkehb vbqotdff8
lqtc MTSB VTKEFC .jdtkb f[fkb cbvqthf vecbrfkehb vjdktyff7 sfyfw7 erdt fhfv[jkjl lbl ,hbnfytsib8
rhbnbrjct,b fqahsjdfyt,fc
dth vfkfdty lf vfc 3,hbnfytsbc yjhf ]jycc4 eojlt,ty8
vhfdfkhbw[jdfyvf afyt,vf it’ktc vbcb chekbfl fhf,hbnfyekb udfhbc lfvf[cjdht,f
lf7 hjltcfw itvs[dtdf vbtwtvfs [jkvt7 cbfvjdyt,bs fub[cybfy7 hjv ]jh]bf +byukbcehfl fct ufvjbsmvbc cfmfhsdtkj‘ fhf vfhnj infnbf fiiib7 fhfvtl rfdrfcbbc ths-thsb
mdt.fyfwff8
mtsb7 bctdt7 hjujhw vbcb
vfcinf,bc .dtkf dfhcrdkfdb7
bynthdbecsdbc vbeodljvtkbf8 cffutynjib7 hjvtkbw
vbcb cfmvtt,bc vjudfht,bs fhbc lfrfdt,ekb7 sfdlfgbhdtkfl lbl[fyc vb.dt,jlyty vjvqthkbc vjewktkj,fpt7 vfuhfv lf;byt,ekb [dtoybc itvltu mtsbcsdbc xtvb s[jdybc
uflfwtvfpt vfbyw lfdbsfy[vt8
vbcvf vtyt]thvf cnbd rhjrcajhlbv vfkt lfvbhtrf lf7
hjwf lfhoveylf7 cfmvt hecekb ufptsbc rjhtcgjyltynsfy /mjylf7 lfvgbhlf5 3mtsb
ef[kjtc lqtt,ib fewbkt,kfl lfubsvj,s lhjc cfe,hbcsdbc48
mtsb ’fkbfy sfdfpbfyb lf
vjrh’fkt,ekb flfvbfyb fqvjxylf8 dfhcrdkfdehb mtlvfqkj,bcf lf fvgfhnfdyj,bc fhfdbsfhb ybifyo.fkb8 fhfxdtekt,hbdfl vtn.dtkb sdfkt,b7 cfcbfvjdyj ufhtuyj,f7 e,hfkj7
eghtntypbj cfvjctkb8 sfdlf]tht,ekbf7 fvfcsfyfdt7 sfyfvjcfe,hbc vbvfhs .ehflqt,bfyb8 kfgfhfrbw ite’kbf lf vjcvtyfw8 dthw rb itdfvxybt7 hjujh uflfbpfhlf bynthdbe
s,bk7 uekbsfl cfe,fhib8
sevwf7 vbcb lfcfo.bcb xtvsdbc vjekjlytkb fqvjxylf8
2 smdty mfhsekb cf[tkb
umdbfs7 2 cojhb7 ufvfhsekb
hecekbs vbs[hf mtsbv8
2 lbf[7 smdty rb hecekfl vidtybdhfl kfgfhf-
Cemi fesvebi,
Cemi guli
saqarTveloSia!
YBCKBFYB
FK,BJYB
MFHSDTKVF
UJUJYFV
LFBG.HJ
rj,s7 2 ufvb[fhlf vt8
2 hfc ,h’fyt,s7 ufvfhsekfl7 fk,fs7 hfvltybvt cbn.dfc se dfv,j,8 vt [jv v[jkjl
( okfvlt dw[jdhj,lb cfmfhsdtkjib7 f[kf rb iby .jaybcfc pju]th xtvb vij,kt,bc
hecekb cfe,fhb vtcvbc8 fct
hjv7 se obyffqvltub fh bmyt,bs7 byukbcehpt uflfdblts8
mtsbc vfvf mbhehub-rfhlbjkjubf8 !))# okfvlt mesfbcib w[jdhj,lyty8 mtsb bv lhjc f[kfw cb.dfhekbs b[ctyt,c8 vfuhfv
gjcncf,zjehb w[jdht,f cfmfhsdtkjib
v’bvt fqvjxylf lf
vfvfv cfveifj ,tkafcnib7 xhlbkjts
bhkfylbbc ltlfmfkfmib bijdf8
2 ,tkafcnib cfw[jdht,kfl ofcdkf
cfibib fh b.j0 bhkfylbbc htcge,kbrehb fhvbbc
nthjhbcnekb vjmvtlt,t,bc
ufvj ,tkafcnb [jv viajsdfht flubkfl bsdkt,jlf0
2 lbf[7 fct xfylf ijhblfy7
f[fkb fv,t,bc rht,ct,bc vb[tldbs8 vfuhfv7 hjltcfw xfdtlbs7 ,tkafcnb ’fkbfy cfcbfvjdyj mfkfmb fqvjxylf7 cflfw uekqbf lf rtsbkb flfvbfyt,b w[jdhj,lyty8 crjkfib efvhfdb vtuj,fhb itdb’byt8
crjkbc lfvsfdht,bc itvltu mtsbv bycnbnenib xff,fhf7 hjvtkcfw [tkjdyt,bc ,hbnfyekb crjkf tojlt,f8
2 bv [fyt,ib erdt uflfo.dtnbkb umjylfs vecbrbc
30
mvybkb vecbrbc lf[fcbfst,f
ds[jdt7 vbgfce[f5
2 wjnf ,kepb7 wjnf ajkrb8
2 rb vfuhfv7 smdtypt fv,j,ty7 ]fpbc vbvltdfhbfj888
2 chekbflfw fhf8 dabmhj,7 yfvldbk ]fpvtyt,c to.byt,fs7 se itbn.j,ty7 hjv
vfs udthlbs vjvb[ctybt,ty8
]fpvf xtvpt lblb ufdktyf
bmjybf7 sevwf7 itcf,fvbcb ufyfskt,f fh vbvbqbf lf fvbnjv
fhw xtvb cbvqthf lf fhw ubnfhfpt lfrdhf yfvldbkb ]fpbc vjs[jdyt,c fh frvf.jabkt,c8 xtvc sfdc frecnbreh
vecbrjcc eahj deojlt,lb8
2 hjujhb lfvjrblt,ekt,f ufmds ofhvfnt,bc vbvfhs0 tkjlbs7 hjv vecbrbc afyfnbrjcsf uekt,c fct
ewt, lfbg.hj,lbs0
2 fhf7 fh dtkjlb8 cfthsjl7 ofhvfnt,bc vjcfgjdt,kfl rb fhf7 bvbnjv doth7
hjv cbvqtht,bc itmvyf vjvojyc8 dt’t, cfzbhj ,uthfc7 cbn.dfc888 c[df itvchekt,kt,c
fh dt]b,ht,b8 dwlbkj,7 [fk[c
xtvb fde[cyf7 lfdfyf[dj8
2 fvbc vbe[tlfdfl7 mtsb
vtkef erdt dfhcrdkfdbc cnfnecbc vakj,tkbf8 itbwdfkf
hfvt smdty w[jdht,fib0
2 fhf= bctsbdt dfh7 hjujhbw ofhvfnt,fvlt db.fdb8 bctd
bct dbmwtdb7 bvfcdt dzfv7 bubdt
flfvbfyt,b vb.dfhc8
2 f[kf[fy ths-thsb ntktfh[bc rjvtynfnjhvf ufjwt,f dth lfvfkf7 hjltcfw
,hbnfyekb vecbrfkehb
ghtvbt,bc uflfwtvbc wthtvjybfpt vjrh’fkt,ekb7 fhw
bct ’dbhafcb rf,bs ufvjw[fllbs888
2 lbf[7 bc rf,f %_ ubhdfymfl se7 vujyb7 eahj bfafl
itdb’byt8 vtht hf0 fh dfgbht,7
xtvb vjhsekj,bs dbyvt ufdfrdbhdj8
2 aekb0 bc [jv jmhjc
odbvfcfdbs vjlbc0
mtsb fh fcf[tkt,c sfy[fc7
hjvtkcfw ufvjbveifdt,c7 vfuhfv itybiyfdc7 hjv aekib
cekfw fh ,fyfj,c8 fv,j,c7
hjv fk,jvt,bcf lf cbyukt,bc
ghjvjeitypt lbl’fkb aekb
t[fh]t,f8 sevwf7 hf smvf eylf7
wjnfc yfvldbkfl fh ufvjbveifdt,c8 vfy erdt b.blf cf[kb
kjyljyib8 e’hfd mjyt,fpt
flubkj,hbdb afct,bc ufsdfkbcobyt,bs7 vbcb ,tdhb sfyfnjkbcsdbc tc vbeqotdtkb
jwyt,ff8
2 smdtyb cf.dfhtkb flfvbfyt,b0
2 xtvb j]f[b8 ltlf7 vfvf 2
.dtkfathc vfs eylf devflkjlt= vfsb v[fhlfzthf7 e,hfkjl7 iteafct,tkbf8 bwbs7
ltlf hf utvhbtk rth’t,c fvpflt,c0= ufycfresht,bs cfwbdc888
2 jhb okbc oby ,hbnfytsbc vjmfkfmtj,f vbbqts8
sfdc byukbctkfl vbbxytds
se mfhsdtkfl0
2 ’fkbfy vjvojyc ,hbnfytsb7 fm sfdc ,tlybthfl duh’yj,8 vtfvf.t,f7 hjv fv lblb mdt.ybc vjmfkfmt dfh7 vfuhfv xtvb
atcdt,b7 xtvb uekb cfmfhsdtkjibf8 bm lfdb,flt7 bmfehj,f
.jdtksdbc vtyfnht,f8 s,bkbcib [ibhfl xfdlbdfh8 ifhify7
itvjlujvfpt7 3dfhlt,bc htdjkewbbc4 jhb okbcsfdbcflvb
vb’qdybk rjywthnib vjyfobktj,bcsdbc xfdahbylb8
2 hectsbc vbvfhs hf lfvjrblt,ekt,f ufmds0
2 j]f[ib hectspt lblb
gfnbdbcwtvbs cfe,hj,ty8
hecekb tyf7 hecekb reknehf ’fkbfy vfbynthtct,c8 wjnf [ybc oby vjcrjdib ufvfhsek rth’j
cfqfvjpt ufvjdtlb7 vfuhfv
tc [fyvjrkt dbpbnb b.j8
’fkbfy vbylf7 rbltd
xfdblt lf lbl[fyc lfdhxt=
pehf,
yfk,fylbfyb
kjyljyb ufptsb 3nhelb4
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
werili amerikels
rogoria, ianki, roca es xdeba
Sens qveyanaSi? ras grZnob, roca
saSineleba sufevs Sens da ara
Seni mezoblis saxlSi? roca SiSi
Wmuxnis Sens mkerds, roca gamayruebeli RrWiali, sasowarkveTili
yvirili, Senobebis Camoqceva, es saSineli suni, romelic filtvebis yvela foraSi aRwevs, roca sisxliTa
da mtvriT dafaruli Tvalebi sigiJemde misuli udanaSaulo adamianebisa sayovelTao panikas Tesaven? aba,
rogoria, Tundac erTi dRe icxovro Sens sakuTar saxlSi ise, rom
araferi icode imis Sesaxeb, Tu xval
ra SeiZleba moxdes?
TiTqmis asi welia, Seni qveyana
mTel msoflios ebrZvis. da rogori
cinizmiT agzavnian Seni mmarTvelebi am `apokalifsisis mxedrebs”
`Tavisuflebisa da demokratiis”
saxeliT. Tumca, Sen unda icode,
rom msoflios mravali xalxisaTvis, sadac SimSilisa da avadmyofobisagan yoveldRiurad iRupeba
24 aTasi adamiani, SeerTebuli Statebi Tavisuflebis gansaxierebas
ki ara, saSinel mters warmoadgens, romelic Tesavs oms, SimSils,
SiSsa da ngrevas”.
gabriel
garsia markesi
eqskursia
- gTavazobT satransporto da saeqskursio
momsaxureobas SeerTebuli Statebis dedaqalaqSi 4 (an 6) kaciani jgufebisaTvis;
- mgzavrTa gadayvana xdeba jipis markis
avtomanqanebiT;
- mgzavrebs moemsaxurebaT Tarjimani da
foto-korespondenti;
- eqskursia erTdRiania da am periodSi
Tqven SegeZlebaT iseirnoT vaSingtonis
quCebSi, daaTvalieroT linkolnis memoriali, vaSingtonis monumenti, meore msoflio
omis axalgaxsnili memoriali, arlingtonis
erovnuli sasaflao, prezident kenedis
gansasvenari, jefersonis memoriali, erovnuli xazinis nageboba, garedan naxoT
TeTri saxli, kapitoliumis Senoba (11 seqtembris tragediis Semdeg TeTr saxlSi turistebis Sesvla akrZalulia).
agreTve SegeZlebaT isadiloT vaSingtonis yvelaze cnobil da elitarul restoranSi TeTri saxlis maxloblad, estumroT saqarTvelos saelCosa da sakonsulo
ganyofilebas.
dawvrilebiTi
informaciisaTvis
mogvmarTeT:
3 47 - 7 24 - 0 7 7 0
31
naxe sakuTari TvaliT!!!
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
1
yvelaferi daiwyo imiT, rom xelmZRvanelma damibara da Tqva:
- Tqvens momaval naSromSi unda
aisaxos qalaqis ti pis dasaxlebaSi
mcxovreb muSa-mosamsaxureTa yoveldRiuri saqcielis aspeqtebis asaxva da gamomJRavndes kanonzomierebani, romlebic gansazRvraven mis damokidebulebas cxovrebis pirobebisadmi. sazogadoebis funqcionirebisa da ganviTarebis im mxareebSi,
romelsac amJamad gacilebiT meti
yuradReba eqceva, vidre aqamde, patara adgils rodi iWers yofa-cxovreba, warmoebis gareTa sfero adamianis saqcielsa da moqmedebaSi. asanTi xom ara gaqvs?
me Cemi bedi... - ara mqonda.
- erTis mxriv mecnierul-teqnikuri progresi, - ganagrZo mere xelmZRvanelma, - da amasTanave Tanamedrove etapze yofa-cxovrebiTi movlenebis srulyofa...
- gaval, giSovniT...
- ara, ara, mainc ganebebas vapireb
da... adamianis cxovrebiseul moqmedebaSi warmoebis gareT, misi saqcieli yoveldRiur saqmianobaSi TandaTan ufro mniSvnelovani elementi xdeba mis yofa-cxovrebaSi. da
amitomac xazgasmuli yuradReba unda mieqces mis Tavisufal dros, romlis sferoc ganisazRvreba jer erTi, imiT, rom warmoadgens adamianis
formirebis erT-erT faqtors Sedis ra komponentad misi cxovrebisa da moqmedebis kompleqsSi; meore
- rom aseTi gamokvleva gvexmareba
adamianze sasargeblod zemoqmedebis
mniSvnelovani meqanizmebis gamovlenaSi mTlianad; daa, mesame - rom es
sfero naklebadaa Seswavlili, vidre ekonomiuri da socialuri ganviTarebis sxva, aranakleb mniSvnelovani komponentebi.
patara xans SeCerda da me vTqvi:
- diax.
- Tavisufali drois gamoyenebis
Seswavla am kuTxiT, - ganagrZo mere
xelmZRvanelma, - Zalianac aqtualuria, da misi gadamuSaveba warmoadgens ara mxolod Teoriul, aramed
praqtikul interessac erTsa da imave dros. rasakvirvelia, erTi wliuri TemisaTvis es Tema sakmarisze
metad farToa. amitom sakiTxi ase
unda davayenoT: Tqven unda SeiswavloT yoveldRiuri warmoebis gareTa saqcieli da misi damokidebuleba cxovrebiseuli pirobebisagan da
unda SemovifargloT garkveuli
profesiis adamianebis konkretizirebiT, xolo profesiis arCeva TqvenTvis momindia. imedia, gamigeT.
- rogor ara.
- xolo rac Seexeba im kiTxvebs,
romlebic Tqven unda dausvaT Tqvens
mier arCeuli profesiis adamianebs,
ese igi, respodentebs, ai am xuT gverdzea mocemuli. maTi pasuxebi unda
iyos mkafio, mokle da amowuruli.
- erTdroulad?
- rasakvirvelia. xolo Tu waawydebiT raime gaugebrobas, garTulebas, yovelTvis SegiZliaT mommarToT... samsaxuris saaTebSi. guSin
dacvaze iyavi?
- ki.
- rogor Caiara?
- ise, Cveulebrivad.
- bevri xalxi iyo?
- ara uSavs, ki.
- SeniSvnebi blomad hqondaT?
- ara, arc ise... SigadaSig.
- ho, kinaRam damaviwyda, - gaaxsenda
xelmZRvanels - aucileblad yuradReba unda mieqces materialur-eko-
nomiur faqtors respodentTa keTildReobisa Tu saqmianobis gamovlenaSi mTlianad.
2
imav saRamos anketa gadavaTvaliere, yoveli SekiTxva gasagebi, martivi da amasTanave saintereso iyo me miyvars Cemi dargi. ufro sworad,
momwons - SekiTxvebis dasma ucnobi
adamianebisaTvis, axali guneba-ganwyobani, xandaxan faruli humori, magram,
rac mTavaria, energia, energia, mizandasaxuloba, yvelaferia erTad. vis
ras moswons, anda piriqiT, ese igi ra ar moswons, erTi erTs ambobs,
sxva - meores, mesame - meoTxes da
Sen ki iwer, iwer, midis saqme. magram
meore dRes, diliT, respodentTa profesiis SerCeva gamiWirda. qarxnebi
- xmauriania da Tanac daRlili adamianebi amomwuravad ar gpasuxoben,
gamyidvelebs sada scaliaT - aTasgvar sursaT-sanovages swonian, saxlebSi ki ver Camouvli, rasakvirvelia; mZRolebi SenTvis ver dakargaven Zvirfas dros, eqTan-eqimTa respodentoba gamoricxulia, radgan isini xandaxan dilidan saRamomde morigeoben, me ki mainteresebs iseTi
profesiis xalxi, romlebic mudam
erTsa da imave dros iwyeben da amTavreben samuSaos. karga xans viwvale, da gonebas isev mzeram ajoba erT wynar quCaze fotovitrinas
movkari Tvali. oo, swored es gamomadgeboda - fotografebi umTavresad xalisiani, molaparake xalxia, da
Tmadavarcxnili muStris molodinSi droc sakmarisi aqvT, anketa rom
safuZvlianad Seivsos. amasTanave
isini realurad uyureben cxovrebas, yovelives zustad mafiqsirebeli fotoobieqtivis saSualebiT, me
mxned SevaRe kari, Sevabije, vTqvi:
„gamarjobaT`, momesma sasurveli „gagimarjos`, vkiTxe: „gcaliaT?` - iman
ki miTxra: „ma risTvisa var`, magram
Cemi misvlis mizezi rom avuxseni,
cotaTi Secba. TaviT-fexamde SemaTvaliera, me ki vcdilobdi vyofiliyav mis TvalSi gulRia, sasiamovno
axalgazrda kaci, halstuxi gaviswore da gavuRime wrfeli adamianis
RimiliT, imas ki gverdze gadaexara
32
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Tavi da Semomcqeroda me, sruliad
ucxos, visac mainteresebda misi Tavisufali dro. da sanam mdgomareobas gaamwvavebda erTis mxriv bunebrivi SekiTxviT „ra Tqveni saqmea`,
swrafad avuxseni, rom var iseTi
kompetenturi dawesebulebidan, rogoricaa Cveni, da rom unda Camovuaro misi profesiis adamianebs, raTa
gavigo, Tu rogor atareben Tavisufal dros, uyvarT Tu ara kino, sporti, an televizia, rogoria maTi ojaxuri mdgomareoba, komunaluri pirobebi, da sxva, da sxva, da mxolod
orjer raRac Seutokda saxeze, roca vaxsene gamoTqma „sxvadasxva organoebi` da sityva „instancia`, magram maSinve Sevcvale leqsika, rac
xviriani fexsacmelebiT, gulis gareTa jibeSi ki - halstuxis feris
identuri cxvirsaxoci. anketebs aTvalierebda, „kargad gimuSavia, kargad,
- Tqva xelmZRvanelma, - oRond komunaluri pirobebi or jgufad ki
ar unda dageyo, rogorc es Sena gaqvs
aRniSnuli - karg da cud qvejgufebad, aramed samad - pirveli: uzrunvelyofilni yvela komunaluri momsaxurebiT, rogoricaa - wyalgayvaniloba, kanalizacia, centraluri
gaTboba, gazi, abazana an Sxapi da cxeli wyali; meore: uzrunvelyofilni ZiriTadi komunaluri momsaxurebiT, rogoricaa wyalgayvaniloba,
kanalizacia, centraluti gaTboba da
mesame - ukanalizacioebi, ise ki, kar-
esoden saWiroa amgvar SemTxvevaSi
da ubralo rigiTi sityvebiT avuxseni, rom anketebi dagvexmareba Cven,
mkvlevarebs, gavigoT misi miswrafebani Tu SeniSvnebi, da yovelive es
xels Segviwyobs maTi Semdgomi cxovrebis SeZlebisdagvarad ukeTesad
mowyobisaTvis, aRmavlobisaTvis da
igi maSinve Seicvala, radgan amoisunTqa da Tqva: „agaSena RmerTma`.
Cven vsaubrobdiT kargad, gulwrfelad, kmayofili lamazmanebis suraTebis garemocvaSi, respondenti
mpasuxobda mkafiod, sxartad, me drodadro vxumrobdi da is rom icinoda, halstuxs visworebdi, ratomRac
miyvars halstuxis wvaleba, albaT
imitom, rom isic mawvalebs, magram
Cvens saqmeSi halstuxi - aucilebelia, yovel SemTxvevaSi me ase mwams,
respondentis ki swamda, rom msubuqi musika sjobs klasikurs, xolo
sportuli gadacema - intervius soflis meurneobis muSakTan, rom grZel
rigSi dgoma araa maincdamainc sasurveli da gaWedil tramvaiSi fexiswverebze dgomas gacilebiT urCevnia naxevradcariel transportSi
fanjarasTan miyuJva da kerZo avtomanqanebis nomrebis Tvaliereba - romelia ufro bednieri, sul raRac
TxuTmetiode wuTSi anketa Sevsebuli iyo wesiTa da rigiT, gzadagza
erTmaneTs vuambeT oriod mxiaruli
anekdoti, oRond Cemebi - sjobda, da
kidev ufro gamiadvilda meore anketis Sevseba samiod kvartliT maRla, baRTan, radgan im fotografTan
CemiT moxiblulma pirvelma respodentma mokle baraTi gamatana „miSa, am baraTis momtani Cveni kacia`. savsebiT damakmayofilebeli iyo
mesame anketac, romelic uzomod mowyenili fotografis mokle pasuxebis mixedviT Sevavse. mere avedi samsaxurSi, xelmZRvanelTan, „rogoraa
saqmeebi, a`, mkiTxa iman, „mSvenivrad, vupasuxe me, - ukve Sevudeqi`. „kai,
kaco`, gaukvirda da mxarze megobrulad damkra xeli. Zalian kargia, roca xelmZRvaneli aris aseTi axalgazrda, jan-RoniT savse kaci, aTleti, rogorc ityvian, da amasTanave
zomieradaa ayolili modas - odnav,
Zalian odnav CamogrZelebuli bakenbardebiT, aseve welSi odnav gamoyvanili pijakiTa da oTxkuTxac-
gad gimuSavia, ase Tu ganagrZob, Zalian kargi iqneba, aba, Sen ici, rogor
arian Tqvenebi?..` ase gulTbilad
mesaubreboda, gadaswvda sxvadasxva
ambebs, mSvenier gunebaze iyo, magram
mere, ar vici, ra gaaxsenda, patara
xans Cafiqrda, mzis sawinaaRmdego
saTvale gaikeTa, mkerdze daibjina
nikapi da mkacrad Tqva:
- da rogorc ukve giTxariT, Tavisufali drois gatareba ori rigis maCveneblebiT xasiaTdeba: a saqmianobis CamoTvliT, saqcielis saxeobebiT daa, be - monacemebiT xangrZlivobis, intensiobisa da ase Semdeg am saqmianobaTa raodenobrivi perimetrebis.
3
ase iyo Tu ise, mSvenivrad aewyo
saqme, magram momdevno dRes, xuTSabaTs, dilaadrian, swored imas gadavawydi, vinc gamamwara da raRa gadavawydi - Cemive fexiT Sevabije im
dasawvav fotokabinetSi. arc gaugia
Cemi Sesvla, sadRac Sors, gadakargulSi icqireboda. Tvalebi uelavda, minis magidas dayrdnoboda da, wingadaxrili, ise daJinebiT iyureboda
Cemi sxeulis gavliT sadRac, Zalian,
Zalian Sors, TiTqos mec minisa viyav da maSinve tanma migrZno, raRac
xifaTs rom SemamTxvevda, magram mainc Cavaxvele da rom gamoerkva, dabneulma gamiRima da miTxra: - mobrZandiT, mobrZandiT, pasportisTvis
Tu...
maSin me gegmazomierad davuwye axsna,
risTvisac mivedi, yuradRebiT mismenda da etyoboda, myisve rom xvdeboda yvelafers, magram mainc gamawyvetina:
- bodiSi, Tqven Tavad gadaswyviteT Tu... - da daayola: - RmerTo,
rogor magonebT viRacas...
- ara, xelmZRvanelma gamomgzavna.
- mapatieT, magram... unda vicode,
vinaa is xelmZRvaneli, ra kacia...
netav vis hgavxarT...
- ra, xelmZRvaneli aq moviyvano?
- humoriT vkiTxe, Tumca ukve odnav
gaRizianebulic viyav.
- ara, ara, moyvana ra saWiroa, oriod sityviT daaxasiaTeT, warmodgena
rom mqondes, faqtiurad visTan maqvs
saqme...
- aba, rogor giTxraT... axalgazrda kacia, axovani, energiuli, Tana-
medrove... axalgazrdobis miuxedavad, ramdenime TanamSromeli migvabares da CvenTan muSaoba Zalian kargad daiwyo.
- Zalian kargad daiwyo? - gamawyvetina.
- diax! - da gabrazebulma gavumeore, - Za-alian kargad daiwyo.
- eh, - Tqva kacma da moiwyina, marSalma edmondo betankurmac Zaalian kargad daiwyo, magram mere rogorc daamTavra, mSvenivrad viciT...
- vin marSali, ras ambobT... - SevkrTi me.
- vin da betankuri, aba aureliano-sqels xom ar... - da Sublze
Semoirtya xeli, - uh, aqamde rogor
ver mivxvdi - Tqven Zaliana hgavxarT aureliano-sqels, sanam gasuqdeboda, - da gaioca: - biWo, biWo,
rogora hgavs?!
- vin sqels, ra sqels... - avReldi me.
- vis da marSalis biZaSvils, ai,
diegom rom gamoiWira... ver gaixseneT?.. eulalias qmari! hm!.. zustad
iseTived warmomedgina ymawvilkacobaSi, rogoric axla Tqvena xarT, sanam Zalian gasuqdeboda... ra ucnauri damTxvevaa... mec ara vTqvi, sad
Semxvedria-meTqi?
da, warmogidgeniaT? - mkiTxa:
- Tqven axsniT amas?
Tvalebi aucimcimda, „giJia Tu ra?`
- erTi ki gavifiqre, magram giJebi
xom ar msaxuroben, rasakvirvelia,
da mkacrad davekiTxe:
- rogor bedavT samsaxurSi... nasvam mdgomareobaSi, ha!
- me? me da nasvami?! - gaioca da
uceb sayveduriT Semomacqerda, - aaa,
mivxvdi, Tqven betankuriani romani
ar wagikiTxavT, ara, xom?
- ara, - mivuge, - bolos da bolos,
Tqven SegiZliaT, pasuxi rom gamceT
kiTxvebze?
- siamovnebiT, siamovnebiT... bodiSi, da arc anselmoiani romani? mario
vargasis...
- a... ara.
- da... kortasari?
- eee... ara.
megona, gamkicxavda, magram SuriT
amaTvaliera:
- bednieri kaci yofilxarT!
- ratom?
- ratom da win iseTi didi bedniereba geliT, me ki es bedniereba
ukve ganvlili maqvs. eeh...
- ra bedniereba?
- pirvelad wakiTxvis. ese igi,
Tqven samxreT...
- bodiSs vixdi, magram, - veRar
moviTmine, - Tu ara vcdebi, respondenti Tqvena brZandebiT da ara me.
- respondenti ra aris? - msubuqad dainteresda.
- visac ekiTxebian.
- aa, da Tqven ki gematebaT „ko`?
oRond TavSi - korespondenti...
- ara, ara, me - interviueri var.
- ki batono, mkiTxeT.
magram aq kabinetSi viRac morcxvi klienti SemoiZurwa. respodentma bodiSi momixada, klients palto gaaxdevina, dasva, Tavi auwia,
gaaxeda, gamoaxeda, halstuxi Semixsna,
imas moargo kiserze, oTaxi Zalian
gaanaTa, uzarmazar aparatSi Sehyo Tavi,
klients nikapi aawevina, obieqtivs
raRaca moargo, mere moxsna, Tqva: hop!`
- da halstuxi ise uxerxulad Sexsna, yulfi daSala. uRrmesi madlobiT damibruna, magram veRar gavikeTe,
radgan halstuxis ganaskva ar vici,
dilaobiT Zmasa vTxov xolme. respodentma ki mwuxareda Tqva: „mec
rom ar vici?` paltos cal saxeloSi mklavgayril, gverdze gadaxril klients uTxra: „xval ara, zeg`,
qviTari gamowera, miaCeCa, gadaaxdevina „be` - oTxmoci kapiki, gauRima „kargad iyavi, genacva`, da momibrunda,
TaviT fexamde mzadmyofi:
- bodiSi, magram samsaxuris saaTebia da... aba, SevudgeT.
anketidan xelis zurgiT ganze
gadavaCoCe halstuxi da Sevudeqi:
- gvari!
- keJeraZe.
- saxeli!
- vasiko.
- vasili?
- diax, diax, - Secba, - mapatieT,
„ko` - es xom Tqvenia - korespon...
- korespondenti ara var-meTqi! mkafiod gavumeore, - aramed interviueri, gasagebia? dabadebis weli!
- ocdacxra.
- aTas cxraas... ara? - humoriT
vkiTxe.
- rasakvirvelia.
- sqesi!
- vasili mqvia, - imanac humoriT
momigo.
Cavwere, „mamr...`
- profesia...
- mxatvruli fotografi.
da pirdapir saqmeze gadavediT, ase
davekiTxe:
- giyvarT Tu ara Tqveni saqme?
aq ki ugulod mi pasuxa:
- ise, ra...
- ratom?
iman ki dakvirvebiT, odnav naRvlianad SemaTvaliera, miyura, miyura
da Tqva:
- me Zalian miyvars literatura.
patara xans Cumad viyaviT. mere
vkiTxe:
- specialuri?
gaeRima da Tqva:
- ara, mxatvruli literatura.
uxerxulad vigrZeni Tavi, magram
ixtibari mainc ar gavitexe:
- ki batono, magazedac mivalT, mag
ti pis SekiTxvac Sedis anketaSi...
- aara, ara, - isev gaeRima, - magaze
ki ar „mivalT`, aramed magiTi iwyeba
da magiTi Tavdeba.
- ra?
- ra da Tqveni SekiTxvebi - CemisTana respondentisaTvis.
- ra iciT, jer es erTi, Tqven?! seriozulad gavcxardi, - ager, me
axla unda gkiTxoT, Tu rogoria
Tqveni binis komunaluri momsaxurebis pirobebi - Zalian kargi, cudi
Tu saSualo, da ra SuaSi iqneba aq
literatura, da isic viwro gagebiT
- mxolod mxatvruli?
- hee, - Caecina da anketaSi mourideblad CaiWyita, - miuxedavad imisa,
rom me ar gamaCnia centraluri gaTboba, me mainca maqvs Zalian kargi
pirobebi, Tu gnebavT komunaluri
uwodeT da rac gindaT, sxva.
- es rogor?
- rogor da maqvs wignebis ori
uzarmazari karada, Taroebi, moxer-
xebuli savarZeli da torSeri mxars zemoT, naTura...
- da eg xom komunaluri pirobebi
araa?
- gaaCnia visTvis... - da uceb agdebulad Semomacqerda, - ese igi, mxatvruli - es viwro gagebiTaa, ara?
- diax. imitom, rom arsebobs literatura dokumenturi, mecnieruli, popularuli, saxelmZRvanelo...
- broSura gamogrCa, kargo...
- Tundac, Tundac, - ar davixie,
Seupovroba - mTavaria - ganvagrZe, kinofilmebi Tu giyvarT?
- ara.
- ratom?! - gavvocdi.
- dafinansebuli konkurentia.
- visi?..
- ar momwons-meTqi - gonebaze
metad Tvals axarebs da imitom.
Cavwere „ara`, da momdevno SekiTxva wina pasuxisa gamo Seuferebeli
aRmoCnda, - rogori filmebi mogwonT
gansakuTrebiT?
iman ki miTxra:
- titrebiani. gasagebia?
Cemze naklebad arc imas scodnia
gabrazeba. guli momivida, magram aq
kvlav Semovida muStari, kaci ki, romelmac Tqva, rom literatura Zlier uyvarda, garisxebuli Canda da
uneburad muStarze iyara mcireodeni javri - dajeq, dajeo, ase uTxra,
da iseTi Zlieri sinaTle CarTo,
naTurebi gabmiT azmuvldnen, mere nikapi mkacrad auwia da uceb molba,
Tavze gadausva xeli, „Tqven ra SuaSi xarT, bodiSi, Tma agwewiaT cota...` imanac, erTxans SemkrTalma, gulianad gauRima, Sexmatkbildnen, erTi - gaqvavebuli ijda, meore - aparats utrialebda, „hop`, Tqva respodentma, paltos CacmaSi daexmara,
magram muStari iZaxda: „ara, ara, CemiT...` RimiliTve gauwoda qviTari
da muStarma frTxilad rom miixura
kari, Sevcbi - sul sxva kaci Semomcqeroda, gamomwvevi, undo...
- Tu gnebavT, xval ganvagrZoT, xvalac am kvirisaa, - humori moviSvelie me.
- ara, ara, mkiTxeT.
da aq SevurCie kiTxva, romelsac
araviTari kavSiri ar unda hqonoda
mis gatacebasTan - ase davekiTxe:
- modaze ra azris brZandebiT?
rogori tansacmeli mogwonT...
magram iman Tqva:
- farTojibiani. ise ki sul erTia...
- rogor Tu farTojibiani? risTvis...
- nebismieri wigni rom Caetios.
ara, es suleli iyo, viRaca, da
wamovdeqi.
- bodiSi, magram... xelmZRvaneli
micdis.
- axovani da energiuli? ra gaewyoba, kargad brZandebodeT...
amrezili maTvalierebda, sanam kalmistars gulis jibeSi Cavidebdi, anketas - portfelSi, da swrafad gaveSure karisaken, magram damadevna:
- ai, es dagrCaT.
halstuxi iyo.
- mSvidobiT, mSvidobiT... - da
frTxilad Cavide paltos jibeSi,
rom ar damWmuWnoda.
- iciT ra? - miTxra, - Tqven isev
moxvalT...
- arasodes! - gavbrazdi, mTeli
saaTi damakargina.
- vnaxoT, Tu ara...
- ra iciT!
- ar SeiZleba, ase usaxelod rom
davSordeT erTmaneTs, - jerjerobiT Cveni saubari iumoristul JurnalSi dabeWdil masalas hgavda.
- Cven ukeTesi saubari arc gamogviva! - pirSi mivaxale.
- ratom, ratom, jer sada xarT...
ai naxavT, ukeTesad Tu ar avlaparakde.
- me ki fexis damdgmeli aq aRara
var da...
- vnaxoT, - gaeRima.
gamwarebuli gamovedi, Sublze
xviTqi gadamdioda. oflis SesamSraleblad cxvirsaxocisaTvis Caviyavi jibeSi xeli, amoviRe, movisvi kidec, magram sxva ram nivTi Canda...
halstuxi iyo.
4
xelmZRvanels sviteri ecva, mSvenivrad naqsovi, Zlieri sxeuli gamokveToda, giJdebian qalebi - yovel
SemTxvevaSi, garkveuli nawili mainc. ucxom rom Sexedos, namdvili
aTletia, mecnieri da aseTi aRnagoba? saubaric rom damajerebeli aqvs
- terminebiT aRsavse, rTuli da maxvili, ranairi gamoTqma ginda iman
rom ar icodes, namdvili ucxo sityvaTa leqsikonia. erTi ver gamigia
- Tumca lamazi Tval-warbi aqvs, mainc Zalian uyvars mzis sawinaaRmdego saTvalis tareba, axlac ukeTia,
savarZelSi zis, Cems mier miwodebul anketas kiTxulobs da drodadro ambobs: „sainteresoa, sainteresoa...` me, gabadruli, adgilze vcmukav, bolo anketazea, sacaa - Semaqebs.
erTi ucnauri Cveva maqvs, didad sakvirveli - Zalian Tu vRelav, meZineba xolme. erTi orjer gaugebrobas
mivawere es incidenti, magram mere,
roca gaxSirda, eqims veCvene. iman
werili gadaikiTxa, guldasmiT gamsinja da Tqva, rom sagangaSo araferia, msgavSi SemTxvevebi cnobilia
medicinis istoriaSi, da gansakuTrebiT isaa saintereso, rom eZinebaT mxolod usiamovno ambis molodinSi, sxeuli Turme meqanikurad gamoirTveba, magram sasiamovno mRelvarebis dros ki ara, rogorc, magaliTad - axla - srulebiTac ar
mereva Tvlema Seqebis win. ise, ra
Tqma unda, TanamSromlebisTvis ar
gamimxelia Cemi es Cveva, isini ras
gaigeben, rom zogierT SemTxvevaSi
sxeuli TavisTavad, meqanikurad gamoiTiSeba xolme mosalodneli safrTxis win, aramed erTi xelis mosmiT daaskvnian - boTea - da morCa...
xelmZRvaneli RimiliT miyurebs, ambobs: „kargad gimuSavia, yoCaR...` sami
sityva miTxra, samive kargi - „yoCaR`,
„kargad` da „gimuSavia`, - amdeni rodis moaswari, a?` me viRimebi, morcxvad vxri Tavs, xelmZRvaneli ki
mxarze madebs xels da ambobs: „Zalian kargad dagiwyia...` raRac ucnauri fraza maxsendeba, sadRac gagonili, viRacam miTxra axla, axlaxans,
enis wverze mitrialebs, ar msiamovnebs ki, da - ho, maxsendeba, is suleli - edmondo raRac gvarmac kargad
daiwyo, magram... „anketaTa saerTo
ricxvi SesaZloa erTiT metic yofiliyo, - veubnebi xelmZRvanels, magram im erTTan SeuZlebeli iyo
muSaoba...` „da Tavi gaanebe?` „diax`,
- gaubedavad vpasuxob, magram xelmZRvaneli ambobs: „kargad moqceulxar. Tuki respondenti Tavs aridebs pasuxis gacemas, Senc maSinve
Tavi unda gaanebo da sxvaze gadaxvide... respodentebis meti raa?!` „didi
ucnauri kaci iyo, - saxe meWmuxneba,
magram mainc vuRimi, - yvelafers, yovelives, erTi kuTxiT udgeboda, SeuZlebeli iyo masTan muSaoba...` „romeli kuTxiT?` - mekiTxeba xelmZRvaneli, mxiaruleba dasTamaSebs
33
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
tuCebze. „literaturuliT, da isic
viwro gagebiT, yvelafers mxolod
mxatvruli literaturis kuTxiT
udgeboda...` „literaturuli kuTxiTo, Sen ambob? - odnav dainteresebuli mekiTxeba, - es rogor?` „rogor da... - vixseneb, - ai, magaliTad,
Tqva, Zalian karg komunalur pirobebSi vimyofebi, radgan maqvs wignis
karadebi, Taroebi da naTurao...` „ahaha,
- moxdenilad icinis xelmZRvaneli,
- ara scodnia, komunaluri momsaxureba rasac niSnavs... kidev?` „kidev... - vixseneb, - ho! modaze vkiTxe,
rogori mogwonT-Tqo, iman ki - farTojibiani, wigni rom Caetioso. aba?!`
„nuTu?` - ambobs xelmZRvaneli, - da
me axlave agixsniT, Tu ratom`. oTaxSi
midi-modis, bolTasa scems, me fexze
vdgavar da Tvals vayoleb - „sworad uTqvamso!..` ah, es ra miTxra,
raRaca usiamovnos molodinSi Tvlema mereva da uceb maxsendeba: „diax,
diax, rogori filmebi mogwonT-meTqi da titrebianio!` „ratom...` „albaT imitom, rom titrebia wasakiTxi...` da ase uyvars literatura?
oho! - xelebs ifSvnets xelmZRvaneli, - es kaci ar unda davkargoT...`
isev bolTasa scems, „uyure Sen, dafiqrebuli mimzers, da uceb kiTxvas kiTxvaze mayris, - da Tqven ggoniaT, rom masiur, Sablonur pasuxebs
gacilebiT ara sjobs individis arseboba? romelic mTel am kompleqss
pasuxobs mxolod misTvis damaxasiaTebeli, survilisda mixedviT amorCeuli saqmianobis kuTxiT? da Tqven
ggoniaT, rom mxatvruli literatura xelwamosakravia, rogorc aseTi? ra sjobia xandaxan, sigrileSi,
magaliTad, dikensis kiTxvas? da gana
literatura kulturuli dasvenebis erT-erTi saukeTeso saSualeba
ar aris?` aq ki xelmZRvaneli Cerdeba da aSkarad etyoba, rom Tavis
sakuTar, momaval naSromze fiqrobs,
radgan aseT dros Tavs swored ase,
odnav gverdulad da zemoTken SemarTavs xolme, da xdeba jiuti, sworupovari, muqi saTvalidan mis gamWol, susxian mzerasa gvrZnob, da,
warmogidgeniaT? - mkacrad meubneba:
„dResve mibrZandiT xsenebul respodentTan da SeavseT anketa misi
pasuxisa da survilis mixedviT da
gaxsovdeT, rom xandaxan saintereso
individis Cvenebani SesaZloa met
interess moicavdes, vidre aTobiT
adamianis mdgradi pasuxi. magram me
jer unda davrwmunde, rom im kacs
marTlacda zedmiwevniT uyvars literatura, ese igi, kulturuli dasvenebis esa Tu is dargi da Semdgom,
Tuki mxatvruli literatura marTlacda muq wiTel xazad gasdevs
mTel mis cxovrebas, unda gamovarkvioT - ratom, - da odnav molba, aba, Sen ici, wadi...`
5
fexebi ukan mrCeboda, magram ra
meqna, ase iyo saWiro - mivdiodi
kacTan, romelsac literatura Zlier uyvarda. daRmarTebSi Cavdiodi,
quCa moyinuli iyo da, kidev kargi,
naxerxi moeyaraT da ise Zalian aRar
misxlteboda fexi. mainc frTxilad
Cavdiodi, da xandaxan ise uecrad
wamomivlida: „visTan
mivdivar! ra jandaba
minda!..` ugunebod viyavo, ra saTqmelia gaamwarebuli viyav...
da viRac qali rom
waiqca, cotaTi gamomikeTda guneba - gaviRime. magram nacnob
fotokabinets rom
mivadeqi, isev avwrialdi, gavnerviuldi,
mTqnareba amityda.
oTaxSi sinaTle enTo, Rone movikribe,
energiulad SevaRe kari da Sevcbi - aravin iyo. patara xans
gaocebuli videq, sanam moguduli xma ar
Semomesma: „axlave gamoval, suraTebs vbeWdav...` mivayure da viwro kari davinaxe,
swored iqidan momesma
xma. savarZelze Camovjeqi, vicdidi. cudia, roca imas elodebi, visi danaxvac ar
gsiamovnebs, keldebs
movavle Tvali, suraTebidan umTavresad
me mimzerdnen, zogs ki
ganze eqcia piri, anda
Tavi nazad daexara, yvelaze metad
saTvaliani bavSvis daJinebuli mzera ar mesiamovna, mere mkerdmoRletil qals mivapyari Tvali, is ki
ganze gulgrilad ixedeba, TvalTmaqci,
ah, sacaa respondenti gamova, vRelav,
Zalian vRelav, simZime, mZime, qali
axla Cemsken iyureba, magram aRarafris Tavi aRara maqvs, davmZimdi, davmZimdi, mZimdi... vmZimdebi, mdebi, Tavi
gamanebeT, vambob, Tu vfiqrob, aRarc
ki vici, vdundebi, is ki ar meSveba,
mxarze msubuqad madebs xels, da nazi, Semparavi xma: „iano, iano...` „ara,
ara, mcire naleqi`, vambob Tu vfiqrob, mZimea, mZime, isev moveSvi, veSvebi,
veSvi... da isev Cemi mxari, igiv Semparavi: „liano, liano...` Tavi damanebeT, aRaraferi minda, oRond momeSviT, macaleT, macaleT, troleibusi
msuyed misrialebs nawvimarze, mcire
naleqi, is ki isev, isev, oRond ufro
Ronivrad da misi Semparavi, eSmakuri
„reliano, reliano`, da taSis Semokvra, Tvals vaxel, me miyvars taSi,
TviTon vuReb suraTs, oRond iisfer fokusSi gaorebuli da bundovani Cans, magram mkafiod mesmis „ureliano, ureliano...` da cxadad vxedav, ra qali, ris qali - respondentia! CamZinebia, uneburad, ra Tqma unda da is ki mxars minjRrevda Turme
da maRviZebda: „aureliano... moxvalmeTqi, aki giTxari, aureliano!`
6
ra axirebuli Tvisebaa mainc organizmisa es - misjili daZineba usiamovno Sexvedris win, da mainc ixtibars ar vitex, fexze vdgebi, vambob: „wuxelis didxans vimuSave, gaTenebamde wignebs vfurclavdi...`
„dabrZandiT, dabrZandiT, mxatvruls
xom ara?` - mekiTxeba respondenti,
isev Tavisi wamoiwyo, Tumca, amiT xom
Cems wisqvilze asxams wyals, xel-
34
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
mZRvanelis darigeba maxsendeba, sabolood vfxizldebi, vambob: „ganvagrZoT SekiTxvebi...` da myisve mpasuxobs: „rasakvirvelia, rasakvirvelia... - da viwro karisaken Tavs
atrialebs, iZaxis, - Sen manam xsnari
daamzade, klim`. es klimi viRaa, vfiqrob da maSinve mixsnis: „asistentia
Cemi...` portfels vxsni, anketas ma-
gidaze vdeb, kalmistars frTxilad
vimwyvdev TiTebSua - cota melani
gasdis - da vekiTxebi:
- bevri Tavisufali dro gekargebaT?
mpasuxobs:
- iotisodenadac ara.
mikvirs:
- es rogor?!
imasac ukvirs:
- aba, ratom unda davkargo?!
„aa, ver mimixvdiT, - Tavazianad vuxsni, - ra Tqma unda, Tqven ar gindaT
drois dakargva, magram xom mgzavrobT transportiT, xom unda SeiaroT gastronomsa Tu maRaziaSi, xom
unda daimzadoT vaxSami, anda sasadiloSi isau...` da mawyvetinebs: „piriqiT, piriqiT, Tqven ver mimixvdiT
- me namdvilad ar davkargav dros,
Tuki davdgebi rigSi, an Tu erbokvercxs Seviwvav, anda tramvaiT Tu
vimgzavreb...`
vRiziandebi:
- ratom?
„imitom rom, - ambobs, - Tqven literaturis siyvaruli mxolod da
mxolod wignis kiTxva ggoniaT? da
yovelive imas, rasac waikiTxav, gaazreba ar unda? didi ambavi, tramvaiSi
Tu dajdebi an dadgebi, yiramala dgomisasac ki SeiZleba fiqri`. „ki magram, raze?` „raze da rasac waikiTxav, imaze… an, rac gagaxsendeba…`
oox, xelmZRvaneli! mainc ganvagrZob:
- da Tu xasiaTze ara brZandebiT?
- hee, - eRimeba, - swored maSin ufroa saWiro, roca xasiaTze ara xar.
- ratom?
- xasiaTze rom moxvide.
giJia, viRacaa, oxeri… Tanac miyurebs da gancvifrebuli ambobs:
„RmerTo, rogor hgavxarT aureliano sqels, sanam gasuqdeboda… xom ar
gewyinebaT aureliano rom dagiZaxoT?`
raebs mibedavs!
- Tu SeiZleba etiketi daicaviT,
- amayad vambob, - Tamazi mqvia me!
xelisguls maCvenebs, TaviT fexebamde morCilebaa:
- kargi, Tamazi, kargi, genacva.
mzeras varideb.
„adamians erTi gasaocari Tviseba
aqvs`, -yovelgvari Sesavlis gareSe,
Cafiqrebuli iwyebs da
vamCnev, icvleba - Tvalebi ise eSmakurad
aRar ucimcimebs, sul
sxva kacia Cems win, raRacnairad Rrmad mowyenili, dafiqrebuli,
Cems miRma iyureba, da
raRac ucnaur ambavs miyveba, warmogidgeniaT? gombeSoze. Turme gombeSo umoZrao mwers vera xedavs, da mxolod
maSin SeniSnavs, Tvalwin
Tu Caufrens da maSinve
gadasanslavs, da Tu Soriaxlos mweri araa, gombeSos Tvalwin nacrisferi ekrani aqvs, da mxolod maSin gaucocxldeba mzera, mweri rom Caufrens. da Turme ase
imitomaa, yovelTvis rom
uyurebdes garemos da
ferebs aRiqvamdes, daRlilobas ver gauZlebs
da mokvdeba, radgan tvini
Zalian martivada aqvs
mowyobili…
- adamiani ki, - ambobs,
- adamianis tvini piriqiTaa, Tu ar ifiqra, Tu
ar dainaxa da ar iocneba, swored maSin ifiteba da kvdeba, da rigSi dgoma ra iseTi gaWirveba da drois dakargvaa ideqi da ifiqre SenTvis, fiqrs vin
dagiSlis.…Zalauneburad yovelTvis
gaigeb an dainaxav raimes, Tu ara
gjeraT, Tvalebi daxuWeT, ase… raimes Tu grZnobT?..
- ara.
- arc araferi gesmiT?
- ara.
- aba, daiZabeT.
saidanRac wveTavda da Soridan
manqanis xriali aRwevda.
- xom gesmiT?
- ki.
- da yurebzedac rom miifaroT xelebi, mainc warmoidgenT raimes - adamiani asea mowyobili. abaa, scadeT...
davinteresdi, xo ici, da Tvalebi
davxuWe, yurebzedac magrad mivikari
xelisgulebi. patara xans ase viyavi,
erTxans mxolod aWrelebul siSaves vgrZnobdi, da respondentis jinaze vcdilobdi, araferi warmomedgina, magram uecrad cxadad davinaxe
gaCaCxuli saxe, axalgazrda iqneboda ase, Tvrameti-oci wlis, Tma gverdze gadaevarcxna, warmoudgenlad dabali iyo da cqviti, gamwarebuli
isvamda jagriss dasvril saxeloze
da ai, maSin ki marTlac Zalian gamikvirda, saidan gaCnda-meTqi, davibeni
da, kidev kargi, respodentma miTxra:
„es Cemi TanaSemwea, klimi`.
gulze momeSva: is viwro karic
Ria iyo da maSinve yvelafers mivxvdi - aba, rogor gavigebdi imis
Semosvlas, TvaldaxuWuli, da yurebzedac xelisgulebi mqonda mityapnili...
- sasiamovnoa, - yoCaRad Tqva klimma
da pawia marjvena gamomiwoda. mec
gavuSvire xeli, CamomarTva, TiTebze
damxeda, „kalmistars gasdis? maCveneT...` vaCvene, gamomarTva, zemodan warbSekruli daacqerda, mere sinaTleze gaxeda, ujridan mkvircxlad amo-
iRo raRac, moargo, moyviTalo siTxec wausva funjiT, suli Seubera,
atriala, atriala da damibruna:
- inebeT, wesrigSia.
respodentma ki siamovnebiT aRniSna:
- cecxlia, cecxli... - da isev me,
me momibrunda, - dainaxeT rame?
- rodis?
- TvaldaxuWulma...
- ki - aparati.
- hoo, ai, xom xedavT, aparatic ki
CagrCaT gulSi da... - isev dafiqrebuli mimzers. - da qveynad ramdeni
romania iseTi, romelic gacilebiT
sainteresoa, vidre yovelnairi aparati dedamiwis zurgze, ai, magaliTad, Tu wagikiTxavT... romeli erTi
gkiTxoT, uceb davibeni... romeli vkiTxoT, klim?
- madam bovari, - mowiwebiT warmoTqvams klimi.
- ho, ai Tundac, qalbatoni madam
bovari Tu wagikiTxavT?
- eee... ara, - veubnebi, magram vai am
pasuxs, ise Semomcqeris da mekiTxeba,
- mag pasuxisTvis rom SegaqoT, xom
ar viqnebi gulwrfeli?
- ara.
- hoda, maSin, arafers getyviT.
is cicqna klimic ki damanamuseblad mimzers, lawiraki, da Tumca iSviaTad mecvleba feri, vwiTldebi:
- aucileblad wavikiTxav.
- oo, - ambobs da mxarze madebs
xels, axla sul sxva kacia, alersiT
miyurebs, SemomRimis, mokled, Sevayvare Tavi.
7
da radgan saswrafod unda daebeWda aTi wlis winaT kursdamTavrebul viRac energetikosTa suraTebi, swored im viwro karSi SevediT, da mqrqal sibneleSi, bac wiTel Suqze, Tan vsaubrobdiT da Tanac suraTebs amJRavnebda. mpasuxobda mokled, mkafiod, auRelveblad, visargeble da Zalian rTuli SekiTxva davusvi, romelzedac uceb, erTbaSad veravin pasuxobs: „mogwonT
cxovreba?` iman ki maSinve ase momigo: „gaaCnia, im dRes rogori avtori
Semxvdeba...` vsaubrobdiT, da raRac
xsnarSi Cagdebul qaTqaTa fotoqaRaldze viRacis warbi amoizniqeboda. mere - tuCebi, Tvalebi, Tma, „ibadebian, - ixumra respodentma, - xandaxan iseTi saintereso personaJi
Semxvdeba, mapatieT, magram, ai, TqvensaviT, ah, rogor hgavxarT aurelianos,
oRond gasqelebamde, Tamazi Cemo, rogor, ai, es ki, magaliTad, - pinceti
daado romeliRac axalSobils, - uwyinari kaci unda iyos, Tqven warmoidgineT, arian borotebic, da gabRenZils ra gamolevs, gvxvdebian saTnoebic, gamovdivar Tu ara krebebze?
ara, ara, jer eg erTi, fotografebs
iSviaTad gviwveven krebebze, da gindac yoveldRe gvqondes, mainc ar
gamoval sityviT - ar SemiZlia erTnairad mivmarTo sxvadasxva ganaTlebisa da xasiaTis adamianebs, rogor SeiZleba mimarTo or kacs erTnairad, maSin, rodesac erTs wakiTxuli ara aqvs... romelime didi mwerali daasaxele, klim... ho, ai Tu
erTs ar waukiTxavs stendali, meores ki gadabulbulebuli aqvs, gana
SeiZleba am or kacs erTi da igive
sityvebiT mimarTo? axla es firi
davbeWdoT, klim... xolo rac Seexeba momdevno SekiTxvas, Tu romeli
mecniereba mitacebs, ese igi miyvars
- ara? miZneldeba pasuxis gacema.
mecnierebaSi sakmarisad ver verkvevi da, ee... SeiZleba, jer isa vTqva,
romeli ar miyvars? ai Tundac, maTematika... es visi saxea, RmerTo Cemo,
klim, es ra TviTkmayofili gamomet-
yveleba aqvs, warmoudgenelia, - nedl
suraTs dascqeris, - axla, am kacis
ra unda irwmuno, netav vinaa, an rogor iqceva samsaxurSi, ojaxSi, es
suraTi erTxelac dabeWde, klim, kabinetSi CamovkidoT, TvalnaTliv adgilas - magis Semxedvare, yvela mixvdeba, TviTkmayofileba rogori cudia, imas vambobdi, xom cnobilia, rom
maTematika zusti mecnierebaa, magram
yovelTvis araa ase, erT uxeS magaliTs mogiyvanT... bavSvobisdroindeli nacnobi myavs, fufunebaSi izrdeboda, sabralo, da rom dakacda, mSobliuri fufuneba merec ar moklebia
da, sawyals, zeTi Camosdioda saxeze,
da axlac erTTavad mSieris gamometyveleba aqvs swored imitom, rom mudam maZRaria da gana SeiZleba, rodesme danayrde, Tu mudam maZRari xar, da
iciT, ra moindoma? trabaxa gaxda, dasvenebul tvinze da swored am kacisTana TviTkmayofili ieri dairtya...
klimi guldasmiT usmens, da uceb
Sewuxebuli ambobs:
- uh, sul gavaSave...
Turme klims daaviwyda xsnarSi
Cadebuli suraTis amoReba, CanaxSirebuli saxe Cans, kaci ki, romelsac
literatura Zlier uyvarda, ambobs:
„eg araferi, klim, qaRaldis meti ra
gvaqvs...` „ki, magram ratom unda gameSavebina`, - Sewuxebulia klimi, respondenti ki CaSavebul qaRaldze
scnobs swored im kacs, TviTkmayofils, da agdebulad ambobs: „gaaSave
Torem, magasac akademiaSi irCevdnen...
ho, maTematikaze mogaxsenebdiT, - ganagrZobs, - ai, vTqvaT, dgas quCaSi is
vaJbatoni, nafufunebari, da mis gverdiT ki... vinme didi mwerali daasaxele, klim, Zalian didi... oo, magaze
ukeTess ras metyodi, hoda, vTqvaT,
dganan erTad uneburad amayi, CamoZenZili, mSieri, xelgamxmari, didebuli espaneli invalidi da gverdiT
ki udgas es Cveni nacnobi, vigindara,
weRan rom dagixasiaTeT, mere ra, sxvadasxva epoqaSi rom cxovrobdnen, maSinac ki iqneboda vinme aseTi, vTqvaT,
erTad dganan - ocnebiT savsebiT
SeiZleba saukuneTa wiaRSi gaseirneba - hoda, Camoivlis imdroindeli
CamorCenili, anda, SesaZloa, niWieri
maTematikosic ki da rom hkiTxaven
- ramdeni kaci dgas quCaSi? - ityvis:
„ori...` aba, gekiTxebiT, gana es pasuxia? rogor Tu „ori` - is da is ese igi - erTi plus erTia? ah, ara,
ara, xandaxan araa maTematika zusti
mecniereba, literaturaSi ki, Cemo
kargo, eh, aseTi uzustoba arasodes
ar moxdeba, yvelaze ukanonebi mecniereba TumcaRa kia... „ukanonebo` am
SemTxvevaSi sul sxva sityvaa, tkbilo... veravin ityvis, espaneTSi erT
dros ori mxedari rom daborialobda - ara, erTi, maRali, gamxdari daborialobda da meore - dabali,
msuqani - dahyveboda... amoiRe, amoiRe,
klim, kidev gaSavda? Sen ra giTxari...` - eRimeba.
mqrqal sinaTleSi vdgavarT, vsaubrobT, anketas vavseb...
„col-Svili Tu myavs? ara, ara
myavs, sacole ki, gagixaria, myavda. magram
me imis Semdeg cols veRar moviyvan,
ise ki, ra dagimaloT da qalebSi ki
davdivar xandaxan, organizmi mainc
Tavisas iTxovs, colis momyvani ki...
ara, aRar var. ginda, giambo? yvelafers getyviT - ise vuyvardi, ise
miyvarda... viszedac undoda, imaze gavecvale, nebismier adamianze - iqneboda es tanmorCili, gamxdari inteligenti Tu didxeleba glexi, saTvaliani musikosi Tu muSa, alali
RimiliT saxeze, anda, Tundac fizikos-lirikosi, bolo dros gaCnda
adamianTa aseTi kategoriac, ar vici,
ra aqvT saerTo erTmaneTTan, riTmis
garda da, mokled, vinc ginda is yofiliyo, magram ara, araa, swored imas
manacvala, rasac yvelaze, yvelaferze metad ver vitan - TviTkmayofils da TviTkmayofilebas... Camoiara iman, erT dros sacolem, eh, saidumlonarevi, Soreuli silamaziT aRsavsem, rogoricaa sityva... „moiisfro`, gverdiT ki mohyveboda kaci,
iseTi usiamo gamometyvelebiT saxeze, rogoricaa sityva... „gavZexi`, da
me ki ganze videq, zedmeti, rogorc
sityva „maSasadame...` oo, amoiRe, amoiRe, klim, Zlivs ar gamovida?`
videqiT, vsaubrobdiT...
8
xelmZRvaneli dakvirvebiT mimzers,
mzis sawinaaRmdego saTvalec ki mouxsnia da ase miyurebs, pirdapir, jiqur, me anketas vacnob, yvela pasuxi
- es raRac saerToa mxatvrul literaturasTan, rogorc aseTi, xelmZRvaneli xan me mismens, xandaxan ki
aSkarad Tavis momaval naSromze fiqrobs, radgan drodadro Tavs swored ase, odnav gverdulad da zemoTken SemarTavs xolme da Soreul sivrceSi calwarbaweuli iyureba, da drodadro mkvircxlad ambobs: „ahaha... haha... kargia, kargi...` me
vrclad Caweril pasuxebs vacnob dasaxelebul respodents ar uyvars
maTematika, radgan mwerali servantesi plus vinme vigindara ar aris
ori, ese igi erTi plus erTi; rom
sacole waarTva kacma, romelic hgavda sityvas „gavZexi`; miaCnia, rom iotisodenadac ki ar hkargavs Tavisufal dros, radgan gaWedil tramvaiSi mgzavrobisas fiqrobs literaturaze, oRond viwro gagebiT, isev
da isev mxolod mxatvrulze, da yvelafers Tanmimdevrulad veubnebi
xelmZRvanels, isic drodadro guldasmiT mismens, faqtebis konstatirebas vaxdenT. „ar mekargebao, ara?`
- xmadabla, idumali xmiT mekiTxeba
xelmZRvaneli, - „arao, ara, - veubnebi,
- warmogidgeniaT?` „es xom SesaniSnavia, SesaniSnavi, - ambobs, - ai, individi - mesmis... da Tqven Tu gesmiT,
rom gadavawydiT perimetriulad
iseT mkveTr, mkafiod gamoxatul individs, romelic SesZlebda epasuxa
kiTxvebze, romlis wiaRicaa gacilebiT ufro mniSnvelovani sfero
da gana mxatvruli literatura xelwamosakravia, rogorc aseTi? gana
mxatvrul literaturas ar emsaxurebodnen kalmiT tolstoi, gerceni, ee... da mTeli rigi saqveynod gamoCenili adamianebisa? kargia, kmara, ambobs da mimzers, - modiT, wavideT,
dasaxelebuli respondenti diaxac
rom rTuli kiTxvebisTvisaa zedgamoWrili, - da odnav Relavs, - adgilzeve vnaxoT... netav, samsaxurSi
Tu iqneba...` „aba sad iqneba, - vamSvideb, - sad unda iyos, Tu ar`... „kargiT,
wavideT...` - mkacrad meubneba.
quCaSi mivabijebT, orni, xelmZRvaneli da me. Tumc aRelvebulia, nabiji mainc mtkice aqvs, gamarTulia,
palto koxtad azis aTletur tanze, aqoCrili Tma aqvs, gamWoli mzera, raRaciT arwivsa hgavs, gabeduli.
me msiamovnebs, mixaria xelmZRvanelTan erTad siaruli, ase, toliviT
gverdigverd da mxardamxar, imasac
vnatrob, netav vinme nacnobma daminaxos. Cven mivuyvebiT qalaqis quCebs, vuaxlovdebiT kacs, romelsac
literatura Zlier uyvarda, xelmZRvaneli idayvze xels mkidebs, da
Tavis gegmebs miziarebs - jer ramdenime martiv SekiTxvas dausvams, ra
Tqma unda, literaturasTan dakavSirebiT... ara zogad literaturasTan dakavSirebiT, aramed viwro gagebiT... da me ar unda Caverio maT
saubarSi, Tuki ar mommarTaven - aq
SeiZleba erTaderTma windauxedavma
sityvamac ki gaafuWos mdgomareoba... gasagebia? „ra Tqma unda`. ase.
da TvalebSiac ar unda mivaCerde
respodents. Tavi uxerxulad rom
ar igrZnos, „qveyana rom gadabrundes, - mwared meRimeba, - eg uxerxulobas ar igrZnobs...` „ratom?` „ra
vici...` „sainteresoa esec, - ambobs
xelmZRvaneli, da mainc, nu Seacqerdebi...` „sul ar Sevxedav`. „ara, esec
araa saWiro... xazgasma... ukiduresobaSi ar unda CavardeT... xandaxan unda SexedoT...` „xandaxan Sevxedav, vpirdebi, - aii, iqaa...` „aha! - ambobs
xelmZRvaneli da mklavze magrad miWers xels, - iciT ra, Tamaz? me
gareT dagelodebiT, Tqven ki winaswar uTxariT, rom masTan saubari
surs Tqvens kolegas, asakiTa da TanamdebobiT ufross - winaswar rom
gavafrTxilebT, ufro simpaTiiT ganewyoba, me ki iseT pozicias davikaveb, rom misi fanjridan gamovCnde,
avivli, Cavivli, gasagebia? - da uceb
ambobs: - Tumca, ara, ara SevideT erTad...`
9
kaci, romelsac literatura Zlier uyvarda, viRac safuZvlianad dekoltirebul, TaviT fexamde aTrTolebul qals suraTs uRebs: „egre,
ara, ara, zemoT aixedeT, zeviT, maRlameTqi, cotaTi kidev, oo, marcxniv
miabruneT Tavi, odnav, odnav, nu iZabebiT, nu, nu RelavT, qalbatono, damSviddiT da gaixseneT raime iseTi, ai,
namdvilad kargi ram, bavSvoba gaixseneT Tundac, laRi, udardeli, ukan
gadavardiT... ara, egre ki ara, aramed
azrobrivad, ukan gadavardiT ocdaaTiode... ee, oci wliT, ooo, egre,
ifiqreT bednier bavSvobaze, Cqara
kaseta, klim, mxrebze xom ar gcivaT?
bareRam Sen Cadgi, klim, gaiwafe xeli, oo, Cveni aurelianoc mosula,
gagimarjos, ara, Tqven ara, qalbatono, ratom daiqnieT Tavi, sul gaifuWeT poza, aswieT Tavi, aswieT, Tvalebi cota gaifarToveT, daZabeT quTuToebi, ara, ara, egre Zalian nu
daaWyetT, ooo, egre, nu RelavT... ai,
Tqven axla zedmetad damSviddiT da
isev dagaviwydaT svebednieri bavSvoba, gaixseneT, gaixseneT, mere ra,
didi xnis ukan rom... xom ara gcivaT,
ara, xo? Zalian kargi...`.
rodis-rodis morCa, Zlivs daadga
saSveli. aq ki yvelam Tavisi saqme
i pova, Cems garda, uecrad yvela afacurda: kaci jibeebs iCxreks, tansacmelze xelisgulebs ityapunebs, uj-
35
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
raSi iqeqeba; klimi saswrafod aqrobs mZlavr sinaTles - naTurebs
asvenebs, mere aparats ukirkitebs,
„Cemi fanqari xom ar ginaxavs`? ekiTxeba kaci, „ara, - pasuxobs klimi,
- ujraSi ar ido?` amasobaSi ki xelmZRvaneli, Tavaziani RimiliT, bewvissayeloiani paltoTi xelSi, Semcivnul qals uaxlovdeba, paltos
qalis SiSveli mxrebis simaRleze
swevs, eubneba: „CaicviT, qalbatono,
ar gacivdeT... daaa...` qalma erTi ki
axeda, sanam paltos Casacmelad Setrialdeboda da axla kefazedac ki,
zvinad dadgmul Tmazedac ki - warmogidgeniaT? - etoba, rom moswons...
„ver i poveT?` „vera, klim, - Sewuxebula kaci, - qviTari riTi gamovwero...` „Zalian gciodaT?` - momxibvlelad ekiTxeba xelmZRvaneli, xmas
itkbobs, lamazia, eSxiani. „a-ara, arc
ise`, - ambobs qali, lamazia, bunCula.
„ujraSi naxeT?` „ki, da araa`. „sad
unda iyos`, Sewuxebula klimic, xelmZvaneli ki - „axla xom gaTbiT?` ambobs. qali Tavdaxrili dgas, xelmZRvaneli Sua TiTiT majidan ganze
swevs lamazi perangis saxelos, saaTze amayad ixedeba, qali dros Soulobs da wamiT Tvals avlebs saxeze, sul erTi wamiT, magram axla,
isev Tavdaxrilma, zepirad icis, warbi
rogori aqvs xelmZRvanels, cxviri
da tuCi, da moswons, moswons, ah, rogor moswons, kacs ki, romelsac literatura Zlier uyvarda, sulac ar
moswons, fanqari rom gaqra, sagonebelSia Cavardnili. „ai, axla yelzedac ki getyobaT, rom gaTbiT, - ambobs xelmZRvaneli, - Tqven arasodes ar unda SegcivdeT, mudam Tbilad unda iyoT`, eubneba, uyurebs, uyurebs, TvalebiT eloliaveba. qals
loya bewvis sayeloze udevs, xelmZRvanels TiTqos Tvals aridebs,
magram moswons, moswons, uh, rogor
moswons, da Cven rom ara, aqave daeZgerebodnen erTmaneTs, „egeb aurelianosa aqvs kalmistari?` - azrs
awvdis klimi, „ooo, marTla, - uxaria
kacs da maSinve axsendeba, - ara, ara,
magisas gasdis... da amas rom vkiTxoT?` - xelmZRvanelze ambobs. is
ki qalisken gadaxrila, da Sig TvalebSi CahRimis, „bodiSi, kalmistari
xom ar...` - ambobs kaci, magram xelmZRvanels ar esmis, garTulia, yoCaRi klimi ki poulobs romeliRac
wignSi Cadebul fanqars, kaci qviTars avsebs, Tavazianad awvdis klients, isic, wasasvlelad emzadeba sqel, fumfula TavSals ixvevs, xelmZRvaneli kars uRebs da qals or
patara safexurze asvlas Svelis mis idayvs peSvSi isvams, ambobs: „droebiT...` da oTxniRa vrCebiT, ori orze, magram kacma jer ar icis, Cven
rom erTad varT, klienti hgonia,
ekiTxeba: „Tqven pasportisTvis Tu...`
xelmZRvaneli ki gulianad uRimis:
„ara, ara, me Cems TanamSromels movyevi...` „Tamazis? - ukvirs kacs da
uceb axsendeba: - aa, es Tqvena xarT,
xelmZRvaneli, axalgazrda da energiuli, romelmac, Tamazis sityviT, Zalian kargad daiwyo?
- diax, diax...
da uceb, gaognebuli kaci ambobs:
- klim, meCveneba Tu...
- ara, ara...
- reebi xdeba... rogora hgavs, a?
kopioa, kopio...
- aba? - ukvirs klimsac da barZayze xels irtyams, - rogora hgavs,
sakvirvelia...
- me?.. vis, a? - SemkrTalia, magram
ar imCnevs xelmZRvaneli, viTomcda
gulgrilad interesdeba, - kinofilmidan?
- ah, ara, ara... - xels asavsavebs
kaci.
- aba?
- wignidan, wignidan... saswauli
gamigia, magram aseTi?! - klim, xom
zedgamoWrili janjakomo seminarioa, a, nuTu ar geniSna, klim?
- meniSna ki ara, isaa da eg aris, yoCaRad pasuxobs klimi.
- bodiSi, eg romeli?.. - ambobs
xelmZRvaneli, jer kidev kargad uWiravs Tavi.
- aii, pirveli Svili, marSalis
ufrosi Zma.
- vin marSali...
- vin da betankuri! aba es ki ara,
- Cemze uTiTebs, warmogidgeniaT? da
uceb aRfrTovanebuli ambobs, - iciT,
msgavsebas Tu davujerebT, Tqven Tamazisi ra gamodixarT?
- ra...
- papa!
- es rogor?
- janjakomo xom ariadna karraskosgan hyavda, ara? - mexsierebas imowmebs klimi.
- vin janjakomo, ra marSali... axlaRa ibneva xelmZRvaneli. areulobaa - mtrisas... oTxiveni gakvirvebulni SevcqeriT erTmaneTs.
- aaa, mivxvdi, - ambobs kaci, romelsac literatura Zlier uyvarda, Tqven betankuriani romani ar wagikiTxavT, ara, xom?
- a-ara, xom... - ambobs xelmZRvaneli, mSviddeba, - ara tyuili ra saWiroa... nawarmoebia aseTi?
- he! aris da... da arc mario vargasi...
- eee... ara,
- da kortasari?
- mmu... ara.
da uceb kaci Ronivrad arTmevs
xels:
- momilocavs, momilocavs, bednieri kaci yofilxarT, bednieri...
- ratom?! - ukvirs xelmZRvanels.
- ratom da iseTi didi siamovneba
geliT...
- ra siamovnebaa?
kaci ki ambobs:
- pirvelad wakiTxvis.
xolo aq xelmZRvanels Tavisi
momavali naSromi axsendeba - Tavs
odnav gverdulad da zemoT swevs,
saxe umkacrdeba, skamze jdeba, TiTebs minagadafarebul magidaze akakunebs, ambobs:
- SeiZleba, ramdenime SekiTxva mogceT?
- ki batono, siamovnebiT, - ambobs
kaci, dakvirvebiT umzers.
da klims eubneba:
- xeli rom ar SegviSalon, es
Camokide.
36
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
„es` - oTxkuTxa muyaoa, da „Sesveneba` qarTul-rusulad aweria zed.
10
aqamde rac iyo, araferic ar iyo,
mTavari axla iwyeba - me da klimi
sekundantebiviTa varT, xelmZRvaneli da axirebuli respondenti pirispir sxedan. suyvelaferi gamzadebulia: kalmistari - momarjvebuli, anketa - gadaSlili, respondenti smenadaa qceuli, xelmZRvaneli
TvalmoWutuli uyurebs, da ara Cqarobs, ara, imas undoblad umzers klimi, me ki daeWvebuli Sevcqeri respodents - ori - orze varT.
da xelmZRvaneli ambobs:
- mocemul anketaSi umniSvnelovanesi funqcionireba ar SeiZleba
gamoyenebul iqnas tradiciul SekiTxvaTa xerxemalze dayrdnobiT, rac
TavisTavad dakavSirebuli iqneba yofa-cxovrebisa da, saerTod, cxovrebis wesis gaTvaliswinebiT, da maSasadame maTi adgili unda daikavos
garemos urbanizaciis kompleqsuri
maCveneblebis...
aq ki respondenti awyvetinebs:
- ki batono, mkiTxeT...
- ra gkiTxoT?! - gancvifrebulia
xelmZRvaneli, odnav Riziandeba, ar
uyvars, roca awyvetineben, - jer es
erTi, ra iciT, ra unda gkiTxoT...
- ar miTqvams vici-meTqi... Tumca,
rogor ar vici, - ambobs respondenti, - Tqven unda SeiswavloT Cemi
Tavisufali dro da Cemive yofacxovreba momavali aRmavlobisaTvis,
Tu ara vcdebi, ara?
- da yovelgvari Sesavlis gareSe
gkiTxoT?
- ra Tqma unda, Sesavali - es xom
Tamazma Caatara ukve. da isic vici,
rom me - respondenti var, da interviueri - Tqven.
- kaargiT, - civad uRimis xelmZRvaneli, - ese igi, Tqven giyvarT
mxatvruli literatura, ara?
- ra dasamalia da, Zlier.
- Zaalian kargi... da Jurnal-gazeTebic?
- es, sxvaTa Soris, Zalian araswori gamoTqmaa - „Jurnal-gazeTebi`, - swyins respondents, - radgan
Jurnali - erTia, gazeTi ki sxva...
ratom miawebes erTmaneTs samudamod, warmodgena ara maqvs.
- aha... da romeli mwerali mogwonT?
- romeli saaTia, klim? - moulodnelad aseT kiTxvas svams respondenti.
- oTxs uklia Cereqi, - pasuxobs
klimi.
- oo... imaT CamoTvlad veRar movaswreb - muSaobas xuTze vamTavrebT.
ai, swored aq xelmZRvanelma pirvelad damibRvira.
mere ki hkiTxa:
- ras izamT, vinmes Tu SeamCnevT,
rom biblioTekaSi wigns xevs?
gvgonia, rom ityvis: „davklav sakuTari xeliT`, „yels gamovRadrav`,
„milicias gamovuZaxeb`, magram respondenti Zalian mSvidad gvpasuxobs:
„wigns gaaCnia...`
aseT pasuxs ar movelodiT, vibneviT, klimi ki: „kargi xarT, maestro`,
- ambobs.
- Tqven marto cxovrobT?
- ara, orni varT, - yoCaRad pasuxobs respondenti, - me da Cemi Zma,
griSa keJeraZe. mesame Zmaca gvyavs,
oo, isaa, racaa, orives gvjobs, oRond
CvenTan erTad ara cxovrobs, sofel-sofel dadis. me da
griSa
Tu... aba, rogor giTxraT... ho! me da
griSa Tu samoTxrobo xalxi varT,
is Zma - mesame - saromanoa, maS!
- da TqvenTan romelic cxovrobs,
TqvensaviT uyvars literatura?
- vis, griSas? ara... siyvaruliT
rogor ar uyvars, magram CemsaviT
Zlier - ara. eeh, imasac hqonda Tavisi problema - gataceba, magram ukiduresobaSi Cavarda, radgan yvelas
emusaifeboda, ganurCevlad, mere ki
gadawyvita Cumad iyos, eeh, axla pianinoebs awyobs da Cumadaa.
ai, swored aq xelmZRvanelma meored damibRvira.
da mere mainc alaparakda, rogorc
sCvevia, damajereblad, gamoTqmiT:
- ai, is faqti, Tqven rom literatura giyvarT, Zalian kargia, es aris
kulturuli dasvenebis erT-erTi
gamarTlebuli saSualeba. erT-erTi-meTqi, vambob, - ambobs xelmZRvaneli, - magram ra daaSava, magaliTad,
saxviTma xelovnebam, anda sufTa haerze gaseirnebam, anda didebuli musikis mosmenam, rogoricaa sxvadasxva gamoCenili kompozitorebi, diax... anda samejliso cekvebzedac xom
SeiZleba siaruli, radios mosmena,
televizori, Tavisi saintereso gadacemebiT mravalferovan Temebze, an
sportis raime saxeoba, vTqvaT, Wadraki, anda mxatvruli literaturis
kiTxva... - da uceb axsendeba, - Tumca
ara, ara, es xom gaqvT... da, diax, imas
vambobdi, ai, Wadraki, metad kargia da
saerTodac...
siCumea, vicdiT.
- ganagrZeT, ganagrZeT, - ambobs
uceb klimi - xelmZRvanels aswavlis, ra qnas da ra ara, Tavxedi gamigia, magram aseTi? kacs mainc hgavdes,
dabalia, didTava, patara, lawiraki, dafexvili...
da ganrisxebuli xelmZRvaneli
energiul, urTules SekiTxvaze gadis, axla isev Tamamia, Seupovari:
- Tqvens neba-survilze rom iyos,
- ambobs xelmZRvaneli, - cxovrebas
rogor moawyobdiT...
- Cemsas, sakuTars?
- aara, genacvale, - inazdiT eubneba xelmZRvaneli, - sazogadoebis!
- RmerTo Cemo... - mRelvared warmosTqvams respondenti, - momeyura
Tu... mTeli cxovreba am SekiTxvas
velodebodi!
- marTla? - gancvifrebulia
xelmZRvaneli, - gifiqriaT amaze?
- sxva ra mikeTebia, - dafiqrebuli ambobs respondenti da uceb
mxnevdeba, - giamboT?
- rogor movawyobdi? - kabinetSi
dadis, daiareba, bolTasa scems, suraTebs Sescqeris: Rrma dekolteian
qalebs, rogorc wesi, seriozuli gamometyveleba aqvT, albaT, Tamami dekoltes gasawonasworeblad, mkerddafarulni - iRimebian, aris gamonaklisic - Rimili da dekolte erTad, oriod qals yalbi tragizmi
aRbeWdia saxeze, ager, is kacic, guSin
samjer rom gaaSaves, TvalsaCino adgilzea stendSi, aqavea viRac ymawvili, borotad iRimeba, isic TvalsaCinodaa warmodgenili, cotaTi qvemoT - viRacaa, sufTa gaiZvera, imis
gverdiT ki undoblad imzireba
wvriltuCa kaci. aris keTili saxeebic, bavSvi iRimeba, „rogor movawyobdi? - ambobs respondenti, cocxldeba, - rogor da mTel qalaqs
karcerebiT movfendi`. „rao? - yurs
ar ujerebs xelmZRvaneli, - rogor
Tu... es ra - despotizmia?`
- ara, geTayvaT, despotizmisagan
RmerTma damifaros, - RimiliT amSvidebs respondenti, - es ar iqneba
karceri Cveulebrivi gagebiT, es iqneba karcer-luqsi...
- rogor Tu luqsi?!
- Tqveni gakvirveba samarTliania,
- eTanxmeba respondenti, - aris qveynad sityvebi, romlebisTvisac Zalzed Znelia gverdigverd yofna, am
SemTxvevaSic asea, sad „karceri`, da
sad „luqsi`, mainc ar arsebobs dedamiwaze iseTi ori sityva, odesme
erTmaneTs rom ar Seexamos, axlac
asea, - es iqneboda karceri-luqsi,
wignebiani TaroebiT savse, rbili, moxerxebuli savarZliT, koxta magidaze naTura - sokoTi, es iqneboda
karceri - ocneba yoveli wignis moyvarulTaTvis, ras izam, yvelas ar
SeuZlia biblioTekaSi kiTxva, da vinc
Tavisi fexiT Seva Cems mier SemoRebul mowyobilobaSi, maSin es oTaxi
iqneba ubralod - luqsi, mravalTaTvis ki - karceri-luqsi... ai, swored aqedan unda damewyo - me da
Cemnairebi, ee, Cemnairebi - es iqneboda uTvalavi klimi, quCa-quCa vivlidiT, ai, vTqvaT, mivdivarT... mivdivarT,
aviareT, CaviareT, kedels ori jeeli miyudebia, dganan, maslaaToben,
ifurTxebian, dganan, arsad ar apireben wasvlas, fexebze hkidiaT, romeli saaTia, ra droa, Ramea Tu SuadRe,
dganan, gogoebs eanglebian, waustvenen, wauRiRineben, xandaxan erTmaneTs
gaexumrebian Taviseburad - panRurs
amoartyamen erTurTs, ikriWebian da
swored am dros me da Cemnairebi tac! - xels vstacebT da zemoaRweril karcerSi migvyavs...
- ZaliT? - ainteresebs xelmZRvanels, da pirvelad iwers raRacas.
- diax, diax, ZalisZalaTi. - mtkiced ambobs respondenti, Seuvalia, SesaZloa, xelis amotrialebac ki
dagvWirdes. iciT ra, geTayvaT, zogs
mSoblebis zemoqmedebisa sjera, zogs
- skolis, zogs - organizaciis, sxvas
- ujredisa, zogs - cema-tyepisa da
kidev ra vici risa aRar, magram, Cemis
azriT, es Cemi luqsi, ah, ubadloa dgas Cveni jeeli, raRa Tqma unda,
calke vaTavsebT, am Cvens karcerSi,
WerSi SteriviT iyureba, fanjaraze
gisosebia akruli, karic, rasakvirvelia, daxSulia, gareT romelime - romelime klimi darajobs, skamze Camomjdari, muxlebze - wigniT, Cveni
jeeli ki uyurebs magidas, skamsa da...
karada-Taroebs, magram jerjerobiT
- araferi. midis qaTqaTa sawolTan,
wveba, iyureba, iyureba, Tvali uSterdeba da iZinebs. mSoblebi, ra Tqma
unda, gafrTxilebulni arian, „nu geSiniaT, qalbatono, Tqveni Svili karcer-luqsSia`, „ki batono, ki, oRond
eg quCa-quCa wanwals gadaeCvios da...`
jeeli iRviZebs, uyurebs Wers, Sia...
ra mogarTvaT, ekiTxeba garedan romelime klimi, Cai, rZe, kakao... kakao
iyos, ambobs jeeli, ratom damiWireT... magram romelime klimi am SekiTxvaze ara pasuxobs, sul sxva rames eubneba - ramdeni kovzi Saqari
gnebavT? oTxi, ambobs jeeli, ratom
damiWireT, romelime klimi ki - yveli romeli giyvarT, gudis, imeruli
Tu sulguni? sulguni, ratom damiWireT... romelime klimi ki sauzmes
umZraxad awvdis, jeeli sauzmobs, purze karaqs usvams, kvercxs naWuWs
aclis, cotaTi erToba, sigareti nebavs? ki batono, siamovnebiT, „mziuri`, „kolxida`, „luqsi`. magram sxva
ram gasarTobi? - ah, ara, ara, apapapapa
- araviTari radio, televizori, telefoni, Cveni oTaxi
mxolod luqsi ki ara,
karcericaa cotaTi...
Cveni jeeli ki abolebs da WerSi iyureba... Weri ki anbaniTaa moxatuli - a, b, g,
d, e... xom kargi azria,
klim?
klimi ras ityvis ra Tqma unda, „SesaniSnaviao` - ambobs.
- mere modis sadilobis droc... pirveli Tavi, meore, mesame,
salaTa rogori gnebavT, zeTiT, Zmriani Tu
uZmro, ratom damiWireT, a! araa Seni saqme
- romelime klimi da aq Tu Rriali da
xel-fexis qneva atexa, unda uTxraT:
„TuT!..` - da isadilebs. mere isev axedavs Wers, Werze - anbania, da am dros nebismieri klimi daudevrad etyvis - Tu
ginda gadafurcle rame,
ai iq karadaSi, wignebia... gamoaRebs, jer sabavSvo wignebi iqneba,
didasoebiani, naxatebiani, „Txa da gigo`, „melia da mwyerCita`, vTqvaT... da Tu Tavisi nebasurviliT gadaikiTxavs, xom kargi
da Tu kiTxvas guls ver daudebs,
romelime klimi kategoriulad etyvis: „iqamde ar gaganTavisuflebT,
sanam karadaSi moTavseul wignebs
ar waikiTxavT...`
- es xom Zaladobaa, - ambobs xelmZRvaneli, - konkretulma pirovnebam sakuTari iniciativiT unda SeirCios ama Tu im sazogadoebriv RonisZiebaTagan...
- me jer mxolod ymawvil-usaqmurze mogaxseneT, batono, - uxsnis
respondenti, - aba me ra ufleba
maqvs, vinme patiosan qimikoss vstaco xeli da davamwyvdio... - da uceb
Rrmad Cafiqrebuli ambobs, - ise ki,
uwignur qimikossac Tu awyinos, mamaZaRli viyo...
11
- h-h! - nerviulobs xelmZRvaneli, aforiaqebulia, Rawv-yels TiTebiT imowmebs - gaparsulia Tu ara,
klims uyurebs, axsendeba: - ki magram,
romelime klimma raRa daaSava, mTeli dRe rad unda uyaraulos da
moemsaxuros usaqmurs?
- jer es erTi, me aRvniSne, rom
muxlebze wigni eqneba gadaSlili,
meorec, yovelTvis SeiZleba uwyinari garToba...
- rogor?
- sityviT.
- rogor Tu sityviT?!.
- axlave agixsniT. ai, vTqvaT, ai...
ho, ai Tundac Tamazi aviRoT, Cveni.
ra Tanamdeboba aqvs?
- umcrosi mecnier-TanamSromelia.
- Zalian kargi. adre vin iyo...
- adre - laboranti.
- ahaa... da daawinaureT?
- diax.
- aha!.. ese igi, sityva umcrosi am
SemTxvevaSi dawinaurebas niSnavs?
- diax.
- hoda, sagulisxmo gamoTqmas miviRebT - „gavaumcrosTanamSromleT...`
ai, aq ki xelmZRvanelma mesamed
damibRvira.
- axla sawinaaRmdego magaliTi
aviRoT - vTqvaT, Tamazi kvlav laborantia. rogor gamoTqvamda Tavisi piriT amas?
- isev laboranti gavxdi, - amas
xelmZRvaneli ambobs...
- ara, rom CamoaqveTes, isic unda
igrZnobodes.
- isev laborantad CamomaqveiTes.
- mokled!
- laborantad CamomaqveiTes.
- ufro mokled!
- CamomaqveiTes.
- laboranti sadRaa?! erTi, erTaderTi sityviT unda gamoTqvaT, ise
rom CamoqveiTebaca da laborantobac gamoixatebodes.
- erTi sityviT SeuZlebelia.
- ratom?
- aba, Tqven scadeT, Tu SesaZlebelia.
kaci ki ambobs:
- SesaniSnav sityvas miviRebT: „Camomalaborantes` - xom SesaZlebeli yofila? ai, ase iTamaSebda sityviT romelime klimi.
xolo klimi: - kargi xarT, maestro, - ambobs.
ah, xelmZRvaneli... meoTxed damibRvira.
siCumea, klimi aRtacebuli Sescqeris respondents, respondenti
Tavisas fiqrobs, Tavisasve fiqrobs
xelmZRvaneli, da mxolod me ar vici, ra vqna, ra gavakeTo, halstuxs
vawvaleb, da maxsendeba saSineli, sazareli sityva „Camomalaborantes...`
ara, es mainc vis gadavawydiT, Camevlo CemTvis, arxeinad, ra iqneboda,
Tumca, ra vicodi, axla ki gvianRaa xelmZRvanelia dainteresebuli, magram, mgoni, isic nanobs, aq rom movida
da mainc, ase ambobs, energiulia, dalocvili:
- literaturas rogor SearCevdiT?
- Tavidan? rogorc unda, jandabas,
TviTon SeirCios, iqneba es sketCebi,
simenoni Tu dastad akinZuli Jurnali „niangi`, ise ki, Jiul verniT
dawyeba yvelafersa sjobs, mTavaria,
jer magidasTan jdoma iswavlos, fexebis xan skamqveS Sekecva, xan ki gaSla, wignis gadafurcvla iswavlos, sarCevis Tvaliereba, mere TandaTan mivawvdiT... aba, klim... ho, „sam
muSketers`, mark tvens, romelic ra
vqna, momkali da ar miyvars, o henris, mere wamovidodnen ufro seriozuli mwerlebi,
klim, ori kaci momawode... mSvenieria jek londoni, romelic
ormxriv daainteresebs da ra Tqma unda,
SeiZleba hiugos prozac, romantiuls rom
eZaxian, swored isaa da
Tan odnav Zneli wasakiTxi, mere ki cotas
amovasunTqebdi, „uTavo
mxedari`, „aivengo`,
vTqvaT... da modi, klim,
axla ki vuboZoT is
didi mwerlebi, romlebic saocrad advilad
ikiTxebian... hoo, merime,
Cexovi... erTic! sworia, swori - ese igi.
mivcemdiT merimes, Cexovsa da mopasans, Semdeg ki riskis droc
dadgeboda, raime Zneli, oRond romani ara,
nametani iqneba - jer
moTxroba SevugdoT,
klim... ah, ara, ara, ra
dros magisi „sikvdili veneciaSia`, ras ambob, kaco... mokled raime iseTi, da mere isev SedarebiT
advili, SedarebiT-meTqi, odnav Zvelmoduri... hoo, Tundac dikensi...
- oo, dikensi kargia, kargi, - uxaria xelmZRvanels, - david koperfildi.
- viTom? - agdebulad Sescqeris
respondenti, magram xelmZvaneli isea
gaxarebuli, verafers amCnevs. ambobs:
- ra Tqma unda, Zalian kargia, kargi,
CrdilSi, xandaxan dikensi...
- xandaxan dikensi da aqa-iq tolstoi, ara? - damcinavad uyurebs klimi,
patara, kruxis palo, lawiraki, respondenti ki ambobs:
- mwerlebis CamoTvlas aRara aqvs
azri, savsebiT sakmarisia... axla mxolod saxeze unda SevxedoT jeels.
rogori gamometyvelebiT kiTxulobs... da Tu sakmarisadaa Cafluli, gavuSvebT.
- rogor mixvdebiT?..
- gamometyvelebiT.
- mereda, ra gamova amiT?..
- visgan?
- Tqveni jeelisgan?..
aq ki respondenti sazeimod acxadebs:
- ra gamova, da... romelime klimi!
patara xans Cumad arian, mere ki
xelmZRvaneli jiutad ganagrZobs:
- da amiT raRa gamova?..
- romelime klimisagan? meti raRa unda gamovides, dalocvilo miviRebT adamians, visac Zlier uyvars literatura.
- literatura, literatura, - Riziandeba xelmZRvaneli, - didi ambavi!..
- rao? ra? - yurs ar ujerebs
gancvifrebuli respondenti, - nuTu amis axsnac saWiroa?
- scadeT, - me gismenT.
- vcado? - dafiqrebuli ambobs
37
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
respondenti, TvalebSi uyurebs, - vcado? maSin, jer martivad agixsniT yoveli normaluri moTxrobis wakiTxvis Semdeg xdebi odnav ukeTesi,
vidre xar, ufro Wkviani, vidre iyavi,
da, sxvaTa Soris, - aq eRimeba, - me
TandaTan ufro vrwmundebi, rom adamianisaTvis saWiroa Wkua... - da saxe
umkacrdeba, - es, rogorc mogaxseneT,
martivi axsnaa, magram esec sakmarisia - ukeTesi xdebi... axla ki SedarebiT rTulad agixsniT...
oTaxSi bolTasa scems... midi-modis... dadis...
ah - siCumea.
12
- qveynad arsebul xmaurTagan erTs
gamovyofdi - xmadabla, krZalviT ambobs respondenti, - yvelaze saSinels, usiamos, guldamwyvetsa da vin
icis, kidev ra - esaa pirveli goraxis dacema saflavSi Cadgmul kubos
saxuravze, gagaxsendaT, ara? yru xmauria, sazarlad fSvnadi... esec ar
iyos, SeuZlebelia, xandaxan Zili ar
gagitydes da, bneli RamiT, uecrad
daRviZebuls, ucnauri, gansxvavebuli sicxadiT warmogidgeba sikvdili, romelic, darwmunebuli brZandebodeT da, mova... es erTaderTia,
erTaderTi, rac danamdvilebiT ici,
magram dRisiT, mzisiT, ohoho, xalxSi,
uh ra gulze xarT, frutuniT ibanT
pirs, sauzmobT, da Sebolil Zexvs
ise Ronivrad ReWavT, TiTqos rkina
iyos, erTmaneTs xvdebiT da zogi ufrosi brZandebiT, zogic - umcrosi, ar arsebobs mxolod toli, es
TqvenTvis, umetesobisaTvis, misalocTaTvis - „misaloci`, xom iciT, Cemeburad rasac niSnavs - visac pirvelad wakiTxvis mravali bedniereba
wina aqvs da me da klimi ki, aba, ram
gagvyo, miwodeT me TundaT fotokabinetis mTavari direqtori da imas
- TanaSemwe, mainc erTni varT, radgan:
Cven Zlier gviyvars literatura,
da Tqvengan, misalocTagan gansxvavebiT, dawinaurebas sulac ar vcdilobT, da sikvdilisac naklebad gveSinia, radgan mravaljer movmkvdarvarT da yvelaferi, ah, yvelaferi
gamogvicdia - mefed vukurTxebivarT,
sikeTisTvis xis xmliT gvibrZvia,
xan dafna dagvidgams Tavze, xanac ekali, sqeli xaliCac gauSliaT Cvens
saval gzaze, yvavil-moyrili da nakverCxlebzec SiSveli fexisgulebiT gvivlia... qarafSutulad gviqaqania, moclilni, enas vatlikinebdiT
da esec momxdara, bagedaxSulT, uTqmelT, didxans gvitarebia ucxo saidumlo, eh, is xmauri mainc gvesmoda... da bevri, bevri sicocxle gvindoda, bevrnairi, sxvadasxva da CvenCvens oTaxebSi, magidisaken Tavdaxrilni, aTasnairi sikvdiliT movmkvdarvarT, - zRvaSi CavZirulvarT,
quslSi davWrilvarT, giliotinaze
avsulvarT, faTerakgadaxdilni, sawolSi mSvidad gardavcvlilvarT,
davRupulvarT garSemortymulni, katisTvaleba vaJkacis - el sordos
gverdiT, sxvac mogviklavs da mere
gvinania, ooo, ra ucnaurad... rogor...
miwisTvis gvikocnia da misi wmidaTawmida namcecebi agvyolia tuCze,
Suris saZieblad avmxedrebulvarT,
gvivlia, gvivlia, gviwanwalia daklaknil gzebze, wvima gvinaxavs - hee,
bevrnairi, da mainc, klim, mgonia, rom
yvelaze ukeT buninTan wvimda, Tovlad mogvsvlia msubuqi sevda, da yinva
- mWaxe, kriala, gluvi... is xma ki, is
xma mainc gvesmoda, dilaadrian gamovdiodiT, sisxami diliT quCebSi
mudam ucnauri xalxia - maT gamouZinebel, mowyenil saxeebze mainc igrZnoba raRac survili, bundovani
Zala, imedad gvewveTeba viRacis „gaumarjos`, da quCaSi umiznod, umizezod daxetialob, radgan yvelaferSi - dabneulad Seyvarebuli xar,
adamianis fasic ici da gaxsendeba,
mainc rom aucilebelia xandaxan simartove da rom SeiZleba xandaxan
qalaqgareT gaseirneba, rom kidev arsebobs Rulelebisa da niCbisis tye,
da Rrma gamoqvabulebi, sadac SegiZlia didxans ijde, mokuntuli, sibnelesa da sinotiveSi da mere, gamosvlisas, mzis Zalum Suqze Tvalebi axamxamo da, xelmeored dabadebulma, gaifiqro rom qveyana - didia
da mSvenieri, da roca aTasgvar sikeTes igemeb, dawyebuls ubraloTi, rogoricaa, vTqvaT, gagania sicxeSi zRva
da gaTavebuls zogadi, WeSmariti bednierebiT, romlis gamxelac bodiSi
da, ar SeiZleba - TviTon unda mixvdeT da, mimxvdari, SeiZleba pirquSic gaxde, magram es - siyvarulis
si pirquSea, eh... okeane xar, didi,
moqnili TevzebiT savse, xan - gacofebuli, Tavsdatexil grigalebs uyef,
xanac - mSvidi, blante da fskerze
zarmac fiqrebad irxevian ferad-feradi mcenareebi, okeane xar, mzeze
izmorebi da RamiT, uneburad gaRviZebuli, isev sikvdilze fiqrob da
grZnob, rom mudam orTqldebi, rom
aucileblad daiwritebi da Seni Tevzebic suls daRafaven... magram rogorc ar unda moiwyino, gaitexo guli, Sens jiut Tevzebs sakvebi mainc
undaT da isev davbodialobT qveynad, am dalocvili dedamiwis zurgze, ra ar gadagvxdenia da, RmerTo
Cemo, sul rom araferi, ramdeni qali
gvyvarebia, vinaa CvenTan marania da
tenorio, radgan mTavari don Juanebi - es Cvena varT, me da romelime
klimi - don Juan mkiTxvelioebi,
heei, vin ar gvyvarebia, ranairiRa qali - nataSa, laRi, pirvel sam wignSi
TavdaviwyebiT, meoTxeSi ki, ra vqna
da - aRar, soneCka myvarebia, uspetakesi, lafSi amosvrili, tonka, utyvi,
uTqmeli, Soreuli da mainc ise, ise
axlobeli... eme Tanatogenosi - yvelaze mtkivneulad da ema bovaric
ki, is saZageli... antonia, Cemi sabralo, yvelaze ucnaurad, yvelaze mwvaved da selina, kvamlSi acekvebuli...
klaudia, qalbatoni SoSa, oo, amayi
da pilari, oRond ternera, saSiS
wkvaramSi, im bolis suniT... da mzia,
mzia WinWarauli, xevsuris qali, eh,
me ki ara, kibes, kedelsa da skivrsac
uyvarda da vin icis, kidev ramdeni...
sad ar vyofilvar, misalocebo, ra
ar momivlia, gaRunuli daniT - maCeteTi ekliani buCqebi - kaatinga mikafia, okeaneSi TeTr mtreds davdevdi, mgoni, miyvarda, mTaTa mwvervalze miocnebia da amisaTvis oo,
38
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
rogor vuwamebivarT, katas - cxra
sicocxle aqvs, me ki, visac ase miyvars yovelive es, hee, ramdeni, ramdennairi sicocxle minaxavs da Tqven
ki, misaloc interviuerebs, gainteresebT Tu ramden wuTs vkargav vermiSelis rigSi, me ki swored maSin,
vin icis, sad da rogor davbodialob - didebuli ramaa Tvali, magram
sul sxvaa fantazia, asyura da asTvaliani da kaci ver ityvis, Tu
vinaa WeSmaritad namyofi perusa da
nigeriaSi, me, Tu romelime CibuxgaCrili locmani, romelmac gemiT mTeli msoflio Semoiara.
- nigeria saidanRa iciT? - juqur ekiTxeba xelmZRvaneli, mgonia,
rom sityvaze gamoiWira, magram respondenti ambobs:
- nigeriaSi, sayvarelo, sami kargi
mweralia - Siionka, Cinua aCebe da
gabriel o’xara.
araa, amasTan ar SeiZleba laparaki, da Tumca xelmZRvaneli aRar mibRvers da Tvalsac ki maridebs, mainc
vgrZnob, rom gacecxlebulia da isev
maxsendeba is sazareli „Camomalaborantes`, kaci ki, viTom aqao da
araferi, ise ganagrZnobs:
- iyo mkiTxveli, es TavisTavad
saswaulia, mkiTxveli - es swored
isaa, visac SegiZlia isedac viwro
saZile tomaraSi Seyvarebulebs Soris iwve da sulac ar iyo zedmeti,
es - saswaulia da metsac getyviT,
zedmeti ki ara, aucilebeli xar, radgan avtorma ase ineba.
- ra ineba? - ambobs xelmZRvaneli, dabneulia.
- iyo tomaraSi.
- ratom ineba?..
- imitom, rom aRwera, - uxsnis
respondenti.
mere ki ambobs:
13
- aris raRac saerTo Rvinis smasa da kiTxvas Soris, me mgoni is, rom
orives egreT wodebuli pirovnebis TavisuflebasTan mivyavarT, oRond
erTi - miSvebuli, agdebuli da ulamazo Tavisuflebaa, upasuxismgeblobiT gamowveuli, meore ki - SemarTebuli, gamocdili da yovlisSemZle,
amamaRlebeli, gesmiT? oo, ra siamovnebiT gamovamwyvdevdi loTebs Cems
karcer-luqsSi, radgan Tavisuflebisadmi garkveuli miswrafeba aqvT,
imaT ki msxvil-msxvil vaWrebs mivayolebdi, patara vaWrukanebs ki ara,
aramed msxvilebs, msxviilebs, da Tu
iciT, ratom? ah, rarig miyvars isini,
da rogori gulSematkivari var maTi, Tqven xom ar iciT. nu migaCniaT
isini bednierebad, da rac mTavaria,
Zvirfasebo, nu gSurT imaTi - rac
ar unda maRla aswion cxviri, ragind Tavxedni da gabRenZilni iyvnen... nu gSurT imaTi nurc iSviaTi
saWmel-sasmeli, roca, safuZvlianad
danayrebulT, bundovnad xaxvi da puri
enatrebaT da verc ki xvdebian; da
Cven, mkiTxvelebs, arc imaTi qoneba
SegvSurdeba, radgan don kixoti ufro realuria, vidre yvela beWedi
da Skafi-mafi dedamiwis zurgze, radgan don kixoti - idealuria... ise
ki, sxvaTa Soris, sityvam moitana da
fizikosebi Tu verasodes Seqmnian
„prepentuum mobiles`, literaturam ukve Seqmna - es swored „don
kixotia...` imitom ki ara, rom ufro
advilia, ara - ubralod, literaturas SesaZlebloba aqvs meti, vidre
aTasnair laboratoriebsa da danadgarebs, hoda, imas mogaxsenebdiT, movaTavsebdi msxvilman-msxvilmanebs
Cems karcer-luqsSi, sul ana-banaTi
davawyebinebdi - imitom ki ara, rom
ar ician, ara, Tanmimdevrul meTodSia
saqme - da iqamde meyolebian gamoketilni, sanam „Svlis nukris naambobis` kiTxvisas Svlis mwvadi ki ar
gaaxsendebodaT, aramed sul sxva ram,
ufro mTavari... da ar gegonoT, rom
karcer-luqsTa finansuri sakiTxi
ar maqvs gadawyvetili - sxvadasxva
„dosaafebTan` da sawevroebTan erTad SemoviRebdi gadasaxads karcerluqsTaTvis, es iqneboda WeSmaritad nebayoflobiTi, TveSi - maneTi,
da erTis mxriv es arc ise bevria,
radgan TveSi mxolod erT boTl
cud Rvinos udris - qarTveli kacisTvis, didi ambavi... da Seicnobdnen, bolos da bolos, namdvil, did
mwerlebs...
- jer es erTi, - awyvetinebs xelmZRvaneli, gaRizianebulia, - ra iciT
Tqven, romelia didi mwerali da romeli - ara? amis gagebas xandaxan
saukuneebi sWirdeba!
- oo, es namdvilad kargi SekiTxva
iyo, sruliad bunebrivia Tqveni interesi, axlave agixsniT... saidan daviwyo... raRa Tqma unda, arian sustebi, Tav-TavianTi usicocxlo, ucxvirpiro personaJebiT, romlebic iseve
zedmetni da arafrismaqnisni arian
CvenTvis, rogorc... raime axirebuli
Sedareba, klim... oo, Sen ra giTxari
- zedmetni, rogorc WeSmariti vaJkacisaTvis cudi ginekologi, es ra
moigone, Sen ra giTxari, klim... rasakvirvelia, rogorc yvelgan, mwerlebSiac gvxvdebian spekulantebi, advil da momgebian, kargbewvian nadirTa mxocvelni, rogoricaa sxva, da
sxva, magram Tu namdvili mkiTxveli
xar, mSvenivrad mixvdebi, romelia ufro Zneli da romeli - momgebiani,
advili Tema, radgan arsebobs mwerali - vaJkaci, raRacnairad dinjad
TavzexelaRebuli, es ucnauri momTvinierebeli, romelic loms xaxaSi Tavs uyofs, da ager, sxva momTviniereblebic - rgolSi axtunebs patara, CaxuWuWebul, yelbafTian ZaRlebs, da arian sxva, WeSmariti momTviniereblebic - mglis gaxedna, ubralod, SeuZlebelia, da isic saqmea,
mgels patara xniT kudze staco
xeli, vidre loms xaxaSi Tavi Seuyo
da mere ra, mgels SeWidebuli kaci
xandaxan CamofleTili, maTxovariviT
CamoZenZili da gaZevebulic rom yofila da ZaRlis gamwvrTnelebs ki
mamac husarTa brWyviala tansacmeli acviaT xolme, da Tu mwerlis
Cemeuli idaelic gainteresebT, getyviT, rom esaa mgelze amxedrebuli
amayi glaxa, arwiviT mxarze - isic
ar iwvrTnebao amboben... dabolos,
martivad da gasagebad getyviT, rom
didi mwerali isaa, vinc did nawarmoebs wers.
- da meorec erTi, - kvlav awyvetinebs xelmZRvaneli, gabrazebulia,
- ra iciT Tqven, romelic didi nawarmoebi da romeli - ara?
- me, sayvarelo, - ucnaurad uRimis
respondenti, - Cemi iSviaTi fiqsatori maqvs, romelsac verc erTi
uzustesi xelsawyo ver Seedreba roca namdvilad Rirebul raimes wavikiTxav, iqneba es nawarmoebi mTlianad Tu erTi patara epiTeti an
Sedareba, vimeoreb, Tu marTla kargi
da Rirebulia, maSin marcxena xelze,
majidan idayvamde, aucileblad damburZglavs... ra, ara gjeraT? - da
respontenti perangis saxelos maRla iwevs, ambobs: - „don kixoti`, mklavs gvaCvenebs da, simarTle - simarTled: daburZglulia...
- ai, Tqven, magaliTad, - sxva SekiTxvas aZlevs xelmZRvaneli, - CemTvis gaugebari princi pebiT xelmZRvanelobT - mwerlebis dasaxe-
lebisas, anda im viTomcda sayvareli
qalebis CamoTvlisas ra wesiT sargeblobT, magaliTad, icavT Tu ara
qronologias, rogorc aseTi, anda alfavits... a?
- RmerTo, es ra Tqva, - Sublze
xelisguls tkacaniT irtyams respontenti, - rogor, saidan sad - siyvaruli da... alfabeti?! dee-da, deda... es ra misaloci yofila, viRacaa,
ara, klim?
- misaloci ki ara, haerSia asagdebi, olimpiuri CempioniviT, - ambobs
klimi.
- cota ar iyos, Tavazianobas moviTxov, - ambobs xelmZRvaneli, ganrisxebulia, - ra gaaWireT, bolos
da bolos, am Tqveni literaturiT
saqme, ase mec SemiZlia gagakvirvoT
da aba, mi pasuxeT, ra gsmeniaT Cems
specialobasa da mis brwyinvale warmomadgenlebze, aba, vin iyvnen emil
durghaimi da maqs veberi, anda parsonsi da mertoni, ra gsmeniaT paretosa da fon vizeze, - eSxSi Sedis
xelmZRvaneli, mixaria, - anda, vin iyvnen Sepanski, bekeri da pitirim sorokini?
- ki batono, literatura ganze
gadavdoT, - ambobs respondenti, Tqven sul dagaviwydaT, rom me literaturaTmcodne ki ara var, aramed
- fotografi, da mag rixiT dasaxelebul gvarebs fotografiis korifeTa CamoTvliT gagibaTilebT: ra
gsmeniaT, magaliTad, did lui dagerze, anda ras metyviT karl ceisisa
da iofisis miRwevebze, ra kavSiria,
Tu iciT, fotografiasa da poligrafias Soris da aba, ernst leitcma ra gamoigona? rogori yovniT
unda gadaiRoT suraTi Tundac ai,
aseT amindSi da maqs alpertze ra
azris brZandebiT? anda rodCenkos,
mikulinisa da ocupis romeli namuSevrebi mogwonT... - da Semparavad
ekiTxeba: - a?
aq ki xelmZRvanelma mexuTed damibRvira. uuh, ra sityvaa - „Camomalaborantes...`
- da mainc, mainc iZulebuli var,
simarTle giTxraT, - danaRvlianebuli Sescqeris respondenti, - Cemi
karcer-luqsebis realobisa maincdamainc ara mjera, imitom ki ara, rom
Rirsi araa - ara... da isic sicruea,
rom Tu bevrs naxav da uamravi ram
gadagxdeba, sikvdilis aRar SegeSindeba - piriqiT, ufro gagiZneldeba
sicocxlesTan ganSoreba, magram is
mainc gecodineba, savse cxovreba rom
gqonda, nawanwali da yovlis mnaxveli... da CemisTanam sikvdilis win,
uRonom, sarecelze, SeiZleba ase warmoTqvas: „eh, kargi iyo, oxeri...` da
TqvenisTanam ki janmrTelma, SesaZloa niSnis mogebiT mkiTxos: „ra sicocxle Tu literatura...` me ki,
gainteresebT, ras getyviT?
- ras metyviT?.. - ekiTxeba xelmZRvaneli, aforiaqebulia.
- me ki mogigebT: „da gana sulerTi ar iyo?`
- kargi xarT, maestro, - aRfrTovanebulia klimi, respondenti ki ganagrZobs:
- me mainc vcdilobdi, bolomde
ar megrZnobinebina TqvenTvis, misalocTaTvis, Cemi upiratesoba da poeziaze krintic ar damcdenia - gifrTxildebodiT... es imitom rom, Cveni
pawia saqarTvelo msoflios poeziur rukaze erT-erTi didi, Zlevamosili saxelmwifoa...
- poezia, poezia, - didi ambavi, ambobs xelmZRvaneli, - laqebi ayria
saxeze.
- qalaqSi, mtverSi, waiqca bavSvi, CurCulebs respondenti, - ra unda
iyos amaze sazareli, amaze idumali
ram...
- waiqca, waiqca, - inazdiT iZaxis
xelmZRvaneli, - didi ambavi, Tu waiqca... waiqca da keTili gamvlelebi
kvlav wamoayeneben... bavSvobaSi vin
ar wavqceulvarT, magram dadebiTi
gamvlelebis meSveobiT isev wamovmdgarvarT, didi ambavi...
- RmerTo, es ra Tqva! - xelebi
Werisaken aqvs apyrobili respondents, - gaige, klim? RmerTo, es ra
saSinlad axsna... da mRelvared ekiTxeba: - SegiZliaT Tu ara, kvlav gaimeoroT es?
- ratomac ara! - ar ixevs xelmZRvaneli, mainc Seupovaria, jiquri.
- klim! gevedrebi, klim, ocdasam
nomerSi miirbine, vanosTan, Sin Tu
ar dagxvda, aha, Cemi pasporti waiRe
da giraod dautove vinmes, egeb magnitofoni gvaTxovon, sul aTi wuTiT, es winadadeba CaviweroT da maSinve davubrunebT, klim, gaiqeci, aha,
pasporti, - ucnaurad aRtyinebulia,
magram TiTqos xumrobs kidevac, - magnitofoni! naxevar samefos magnitofonSi vaZlev, klim, magnitofonSi, es
ra Tqva, RmerTo, dadebiTi gamvlelebis meSveobiTo, aba, gafrindi...
- tyuilad nu SeawuxebT, - ambobs
xelmZRvaneli, xma ukankalebs, - axlave wavalT.
dgeba, mec vdgebi, karisaken mivemarTebiT, halstuxebs visworebT,
paltoebs vicvamT, perangisamara respondenti ki darCenas gvevedreba, lamisaa, gamoiglijos yeli, magram xelmZRvaneli Seuvalia, saxelurisaken
mtkiced miiwevs, meeqvsed mibRvers,
respondenti ki, hoii, Tavxedi, axla
suraTis gadaRebas gvTavazobs: „Tqveni WirimeT, maSin suraTi mainc gadaiReT, es Cemi koleqciisaTvis saukunis suraTi iqneba - aurelianosqeli - gasqelebamde da polkovniki janjakomo seminario - erTad!`
xelmZRvaneli ki gacofebulia,
uxeSad icilebs mudaradqceul kacs,
is ki samfexa aparats Cvensken atrialebs, magidasTan mirbis firis asaRebad, magram xelmZRvaneli eubneba:
„Cven ar gvsurs, ara, gesmiT?` da
rkinis TiTebs marwuxebiviT uWers
majaze. kacs, romelsac literatura Zlier uyvarda, tkivilisagan eRriceba saxe, firi isev magidaze ecema, me da xelmZRvaneli ki, ara, jer
xelmZRvaneli da Semdeg - me, quCaSi
gamovdivarT, da kacic mogvdevs, aparatiT xelSi, es, ra Tqma unda, is
didi samfexa aparati araa, esaa romeliRac Cveulebrivi, momcro aparati, „fedi` Tu „zorki`, raRacas
eZaxian, da Cven gvimiznebs, xelmZRvaneli paltos sayelos maRla iwevs
da saxeze ifarebs, me gaognebuli
vdgavar, xelebCamoyrili, da vRelav,
vRelav, sacaa - mTqnareba amitydeba,
xelmZRvaneli ki aguris kedelTan
midis da saxes TiTqmis adebs, ase
dgas, aguris kedelTan, xelebaweuli
- paltos sayelos ifarebs loyebze, da Tavis muq saTvalesac cali
xeliT ikeTebs, kaci ki, romelsac
literatura... da ase Semdeg, eZaxis
klims, klimic, ra Tqma unda, saxezea,
kaci fotoaparats awvdis klims, da
Cems xelmZRvanels, iseT Roniersa
da energiuls, mxrebze ejajgureba Semobrunebas upirebs, Tavisi WkuiT... da me ki erTxans mikvirs, rom
xelmZRvaneli, namdvili aTleti da
mrisxane Tanac, ratom ar gauqanebs
da ar miufSvnis ybas, magram maSinve
vxvdebi, rom ar SeiZleba dRisiT,
mzisiT, Sua quCaSi respondents ybaSi glijo, ragind ar unda gagabrazos, radgan es - incidenti iqneba
quCaSi, incidenti ki, aba, vis awyobs,
da respondenti Tundac registrirebuli giJi aRmoCndes, mainc, sad
wava saqme, yvela giJs da sulels
ybaSi rom lewo, respondenti ki isev
amaod ejajgureba da Tumca patara,
viwro quCaa, mainc ikribeba TiToorola gamvleli, fanjrebidan iyurebian, albaT ucnauri Sesaxedavebi
varT: 1) mzis sawinaaRmdego saTvaliani aTleti, pirmiqceuli aguris
kedelTan, xelebaweuli, 2) misi paltos saxelos dajajgurebuli, am Sua
zamTarSi perangisamara kaci, 3) me,
mRelvarebisgan mTqnarebaatexili
axalgazrda da 4) pawia klimi, cal
muxlze Cacucquli da aparatmomarjvebuli - Sua quCaSi! da uceb vxvdebi, rasac fiqroben gamvlelebi Cvenze, albaT qurdi, oxeri da spekulantebi Tu vgonivarT, sul mcire moZraobis wesebis damrRvevni, Torem ise, sxvas aba vis uReben ZalisZalaTi fotosuraTebs quCaSi da
klimi, Cacucquli, jiutad icdis, xelmZRvaneli ki gamosavals poulobs
- zurgSeqceuli, kedel-kedel mihyveba quCas, Cveni kompetenturi dawesebulebisaken, mec, misi xaTriT,
gverdulad mivsdev, da uceb respondentis Semzaravi, tragikuli yvirili gvesmis: „vaime, klimi! vaii, klims
manqana daejaxa!`
SeSfoTebulni vtrialdebiT da
sanam gavarkvevdeT, raSia saqme, Cacucquli klimi fexze dgeba, ra manqana, ris manqana, klimi ki mzrunvelad ketavs fotoaparats, romlidanac oriode wamis ukan gaisma CvenTvis, misken mitrialebulTaTvis sazareli, imaTTvis ki sasurveli
„Cxak...` da, odnav darcxvenilni imiT,
rom mainc Tavisi gaitanes, kaci, romelsac literatura Zlier uyvarda da imisi TanaSemwe, klimi, sirbiliT efarebian Tvals.
es yvelaferi ki daiwyo imiT, rom
xelmZRvanelma damibara da Tqva: „da
amitomac xazgasmuli yuradReba unda mieqces qalaqis ti pis dasaxlebaSi mcxovreb adamianTa Tavisufal
dros, romlis sferoc ganisazRvreba, jer erTi, imiT, rom warmoadgens
adamianis formirebis erT-erT faqtors, Sedis ra komponentad misi
cxovrebisa da moqmedebis kompleqsSi; meeore - rom aseTi gamokvleva
gvexmareba...`
Camomalaborantes.
1973 w.
39
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
afxazeTis omze, saken-Wuberis jojoxeTze, bevri daiwereba, yvelaferi
aiwoneba afTiaqis sasworiT, saxeldaudebel movlenebs Seerqmeva saxeli... magram es iqneba xval, dRes ki dauyuCebeli tkivilebisagan gaognebulia nawamebi saqarTvelo. da axla
umTavresia - am ukiduresi gaWirvebis
Jams samareebgamravlebul, naSimSilev
mamuls sulis simxneviT, marTali sityviT, siyvaruliT, raindobiT, gonierebiT vumkurnaloT. mxolod am rwmeniT vwerdi am narkvevs.
avtori
...uReltexili bevrad adre daiwyo, ufalo, vidre masze Sevdgi fexi... da es meramdene saukunea, rac me
da Svili Cemi, mSobeli Cemi, axloblebi,
Zvirfasi adamianebi, cocxlebica da
gardacvlilebic, isinic ki, romlebic awi unda daibadon, yvelani erTad,
mivabijebT am uReltexilze, mivabijebT uxmod. Tovs da yinavs... rogor
daiRala sxeuli da rogor moiqanca
suli, guliscemac gaqra TiTqos sadRac, arada mivabijebT da mivabijebT
jiutad da erTgulad, gzas ki ar
uCans bolo... Sen uSvele yvela devnils, Sen daifare yvela gaWirvebuli, mamav Cveno, naTelo diado, rwmenav... – daaxloebiT ase vesaubrebodi
RmerTs ori oqtombris, albaT yvelaze saSinel Rames saken-Wuberis
uReltexilis umaRles monakveTSi,
swored im Rames, rodesac Cems Tvalwin da Cems xelebSi ramdenime adamianma CitiviT dalia suli.
mamiseuli saxli sofel maWaraSi
27 seqtembris saRamoJams davtove.
Cemi Zveli volgiT mimyavs deda, Zma,
megobari. meuRle da salome TbilisSi arian, amitomac SedarebiT mSvidad var, 27 seqtembers daeca soxumi. kodoris xidi vera da ver gaarRvies sxvadasxva nomris, dasaxelebis korpusebma da batalionebma. xalxi iZulebulia xsnis erTaderT svaneTisaken mimaval gzas daadges
(yvelas kargad axsovs gagra). devnilebi Cqaroben, vin manqaniT, vin fexiT... cxenebiTac miemarTebian mTebisken. vimeoreb, - yvelas kargad axsovs gagra (da ara marto gagra).
Camwkrivebuli jariskacebi areuli
nabijiT modian merxeulisken. miTuxTixeben meomrebdazvinuli „bmp“
– ebi rusuli „bmp“ ufro uxdebaT
maT saxelad, vidre qarTulad kopwiad Targmnili – „fexosanTa sabrZolo manqana“. mziani Semodgomis
didebuli dRea, „Sokoladis dRe“ CemTvis karga xania, ase Sevarqvi zRvispireTis aseT dReebs, yanebSi mwifs
simindi, ezoebSi Ruis izabela. mokled, mosavlis aRebis Jamia. saRamos
mzis qveS lurjad zimzimebs zRva.
sacodavi sanaxavia damarcxebuli jari.
midian TavCaqindruli, siamayeSelaxuli meomrebi, Tvals veravis usworeben, zogierTi nacnobebs emaleba, mzeras aridebs.
dedaCemi Tvalcremliani emSvidobeba mSobliur ezo-kars.kidev kargi,
- gveubneba deda Zmas da me, -mamaTqveni araa cocxali.
msubuqi da satvirTo manqanebis,
avtobusebis, „bmp“-ebis, „Silk“- ebis,
„btr“-ebis traqtorebis gamonabolqvi trasas nislavs. nel-nela miviwevT win. zogan gza samxedro teqnikiTaa Caxergili. jariskacebs miaqvT „muxebi“, yumbarmtyorcnebi, naRmmtyorcnebi. sqel kvamlSi moCans sxvadasxva samxedro danadgari (arc vici
maTi saxeli). xalxi uyurebs da ukvirs,
ratom gatyda arcTu cudad SeiaraRebuli, arcTu mcirericxovani jari.
miuxedavad imisa, mamaCemi profesionali samxedro iyo da ocdaxuTi
weli rusul jarSi imsaxura, gansakuTrebiT axla vgrZnob, Tu rogor
mZuls iaraRi. mZuls kalaSnikovebi
da makarovebi, semionovebi ... Cemi
rwmeniT arasodes ukeTebia iaraRs
keTili saqme, marad sikvdilisa da
SurisZiebis usasrulo jaWvs agrZelebda mxolod. rogori faruli sadizmia Cabudebuli kacTa kvlis
xelovnebis ganmaviTarebelTa mier
TavianTi pirmSoebisaTvis Serqmeul
saxelebSi: avtomaturi naRmmtyorcni
„vasilioki“ (iciT, albaT, mindvris yvavilia erTgvari), an „nona“, „akacia“,
Tundac saqveynod cnobili „limonka“. me minaxavs „vasiliokebiT“, „akaciebiT“, „nonebiT“ dafleTili bavSvebi da moxucebi, qalebi da mamakacebi, swored amitomac mTeli omis ganmavlobaSi aTasgzis SemZulda iaraRi,
miTumetes, roca dRes ase advilad
uvardeba igi Sleg da gulRrZo adamianebs. maT, romlebic TavianTi qmedebiT gvimtkiceben, Tu rogor Sors
varT civilizebuli samyarosgan, rogor Sors da ra sacodavad gariyulebi. ubeduria qveyana, sadac keTil
sityvaze metad tyvia fasobs, siyvarulze metad siZulvili.
moZraoba Cerdeba, Zravas vTiSav
da manqanidan gadmovdivar, miaxlovdeba nirSecvlili nacnobi. ici, ra
vnaxe – meubneba akankalebuli xmiT,
- kelasuris xidze qali gadmodioda, ai, axla oriode saaaTis win...
raRacas butbutebda TavisTvis, mZime CanTa mohqonda Tan. Sevatyve, cudad iyo Zalian. vkiTxe, qalbatono,
xom ar dagexmaroT-meTqi. butbuti
ar Seuwyvetia, CanTa gaxsna da „gra-
40
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dis“ namsxvrevebiT dasaxiCrebuli
Svilis cxedari miCvena...
merxeulSi nodar naTaZes movkari Tvali. jariskacis xakisfer formaSia, fexiT midis. genwvibSi ase miTxres - fizikuri Seuracxyofa miayeneso. ratom toveb soxumso, - Tavs
dasxmian devnilebi, - televiziiT
rom gamogvayrue rusebis ginebiT, ratom garbixar axla, midi, ebrZole
russ, amaze ukeTes Sanss sad i povni. an jer xalxi mainc gaxizne da
mere datove aqauroba... sad garbixar Tavdacvis komisiis ufroso?!
erTic kia - rasac sxvebs ver
ubedaven naTaZes advilad kadreben,
sxvaTa codvebs misas umateben da
sadac waawydebian, pasuxs mxolod
mas sTxoven.
soxumidan sakenamde arc meti, arc
naklebi, 100 kilometria. is saRamo
manqanaSi gavaTieT, gujejianebis ezoSi,
sofel aJaraSi. 28-Si sakenSi varT,
„afxazeTis svaneTis“ bolo dasaxlebul punqtSi. aqedan Wuberamde
50 kilometramdea, zogic - 65-ao,
gvimtkicebs.
mTebSi yofnisas ramdenime winaswarmetyveluri sizmari vnaxe (sizmari damemarTao, - ase ambobda xolme
naTesavis bavSvi)... hoda, mec damemarTa ramdenime saSineli sizmari
da... yvela uklebliv gamarTlda. gansakuTrebiT erTma damzafra, albaT,
isic amixdeba male.
dedaCems axloblebTan vtoveb. igi
12 dRis Semdeg manqaniT mSvidobianad CamohyavT samegreloSi. Zma - 29
seqtembers miemarTeba Wuberisken, me
da megobrebi ki - 2 oqtombers.
svanebi gvafrTxileben - male CamoTovs da 10-15 oqtombrisTvis uReltexili Camoiketebao. Cvenc vCqarobT. TiTo-orola vertmfreni mxolo TiTo-orola ZuZuTa balRis
da maTi dedebis gadayvanas axerxebs.
miuxedavad imisa, rom manqanaSi xatula CanTebic maqvs, 15 kilogramamde
tvirTs (ZiriTadad tansacmels) celofanis tomaraSi vuyri Tavs (rogorc amas devnilTa umravlesoba akeTebs, da me gansakuTrebiT axla Zalian
ar minda, sxvebisgan ganvsxvavdebode).
wvrili Tokisagan mklavebis gasayrelsac vaxlaforTeb da superzurgCanTac mzadaa. mokled, esaa mTeli Cemi avla-dideba. mSvidobiT, mSvidobiT, pativcemulebo - ferado xalaTebo, „absouzidan“ gamotanilo
fexsacmelebo, Cemo Zvirfaso paltov, wyalqveSa curvis niRbebo, kekluci qaliviT natifo - yavis frangulo servizo... srul mzadyofnaSia Cemi Zveli mgzavrobaSi gamocdili qurTuki, kaSne, xeljoxi, qudi,
romelic ramdenime saaTis Semdeg ugzo-ukvlod mekargeba.
dilis eqvsia. guram kakuliasTan
erTad puriT (robinzon kruzos gamomcxvar purs rom hgavs), dakonservebuli xorciT da TafliT vsauzmobT. Tan sul Taflis qebaSi
varT - ho, ho, ra Taflia, biWo, ra
Tafli (Tan dodo abaSiZes vbaZavT „ra Tofia, ra Tofio“) mTebSi Tafli unda Wamo, xergians Tafli uyvarda da a.S. mokled, erTmaneTsac
vamxnevebT, Tavsac viimedebT.
sanam gzas SevudgebodeT, raRacas
vimizezeb, Cems manqanasTan, Cems „tigrTan“ mivdivar, saWesTan vjdebi da
„tigrs“ vemSvidobebi. ara mgonia, Zmakaco, - veubnebi, - es Cveni ukanaskneli mgzavroba iyos. yvelafrisaTvis
didi madloba, „tigro“, gansakuTrebiT bolo wlebisTvis, Sen ufro
metad Semayvare soxumic da zRvac,
qveyniereba. aravin icis, Tu ras niSnav CemTvis, Tu rogor miyvarxar;
Sen Cemi magiuri Zmakaci xar, Cemi
mesaidumle. bevrjer arad Cagvigdia
me da Sen soflis sevda, erTad gviSenebia saxli. ki gtoveb, magram unda gamigo, ver gadaxval uReltexils, „niva“ rom iyo sxvaa, Tumca
isic zogan traqtorma unda aTrios
am oxer aRmarTebSi. mapatie... iyavi
jer aq, calanebis ezoSi... da rac
unda moxdes, ra Jammac ar unda ganvlos, mainc mogZebni - Cven kidev
bevri gza gvaqvs gasavleli. gana mSvidobiT? naxvamdis, Zmakaco, naxvamdis!
„tigrs“ xels vuTaTuneb da aTas
madlobas vugzavni mis Semqmnel qarxanas.
iCqareT, maniSneben megobrebi.
iwyeba pirveli aRmarTi.
aqve unda aRvniSno, Cemi cxovrebis erT-erT saSinel periodSi usityvo monologebi da dialogebi, ironia da xumroba gaxda Cemi Tanamgzavri.
mTeli Rame wvimda da elavda.
diliTac ar gviviwyebs wvima erT dros CemTvis sinaziTa da romantikiT aRsavse, axla ubedurebis
qalbatonad qceuli.
uReltexilis dasawyisi manqanebiTaa gaWedili. „zilebi“ da „mazebi“, „uralebi“ da „gazikebi“, „nivebi“ da „vilisebi“, kidev vin moTvlis, teqnikis kidev ramdeni Rirseuli warmomadgeneli uimedod elodeba Tavis rigs. mowiTalo plasteliniviT talaxs mxolod adamianebis fexebi jabnis.
satvirTo manqanebis Zarebi celofaniT, brezentiT, fiWvis xidan
Camosxepili totebiTaa dafaruli,
ismis CvilTa tirili. tyeSi danTebul aTeulobiT kocons adamianebi
usxedan, Tbebian, saWmels imzadeben.
faSfaSa qals cxeli kverebiT savse
feSxumi miaqvs erT-erTi manqanisaken. viRac coms zelen, viRac kar-
tofils Tlis. etyoba, zog ojaxs
Tadarigi bevrad adre dauWria, manamde, vidre soxumi daecemoda.
xarebSebmuli uremic aqaa, muyaos
qaRaldiT gadaxuruli, urmis siRrmidan bavSvebis SeSinebuli, daWyetili Tvalebi mimzeren: esec Seni
boSaTa banaki...
vis ar Sexvdebi aq. ai, ramin ninua
da misi jalabic. vesalmebi raminis
nirSecvlil gogonebs, veferebi:
- aba, Tqven iciT, gogonebo, yoCaRad iyaviT!
- oTxi dRea, traqtors velodebi,
- meubneba ramini, - magram am gzas ra
gaaTavisuflebs, arada es „mazi“ Tu ar
gadaviyvane, rogor varCino col-Svili.
gzas vagrZelebT. moZraoba Wirs.
Znelia gverdi auaro viwroebSi Caxergil manqanebs.
xanSi Sesul kacs gzidan gadauxvevia, isvenebs. mimaval jariskacebs
ironiulad uyurebs da viRacas xmamaRla eubneba:
- Sexede, amgens niCbebic ara aqvT,
ar kadrulobdnen sangrebis gaTxras,
baba, da ase moigebdnen oms?
- Sen ratom ar gvexmarebodi, biZaCemo, - gaavebulad gadmosZaxebs axmaxi oficeri.
- iqneb Sens magivrad mebrZola
kidec?
- gaaCere ena, Torem...
oficers jariskacebi amSvideben.
- eg anaRa damrCa, biZiko, ukve, meti
araferi, - mwared iRimeba kaci.
gzadagza uamravi nacnobi mxvdeba.
kvlav wvims, fexebi Rrmad gveufleba talaxSi. saSinlad srialebs
Cemi TxellanCiani fexsacmeli. ori
nabiji win, erTic ukan! leninuri
gziT miviwev.
iwyeba kedlebiviT aRmarTebi.
ara, aseTi fexsacmliT mTaze asvla sigiJea, magram maqvs ki sxva gza?
mogvianebiT, ukve TiTqmis siqagamoclili, vxvdebi, rom elastiuri bintebi SemovixvieT fexsacmelze da
lanCebis Ralati cotaTi mainc davTrguno ase.
Zirs sriali!
ver gavige, aqaurebs manZilis sazomi sxvadasxva erTeuli gaaCniaT,
Tu Cven gvamxnevebdnen, roca, magaliTad, kilometris nacvlad 2 an 3
kilometrs gveubnebian. Tavdapirvelad gviTxres, 3-4 kilometria aRmarTebi, mere advildeba gzasavalio.
3-4 kilometris Semdeg mwyemsi ambobda, kidev 7 kilometri unda iwvaloTo. zogan - 2 saaTi da banakamde mixvalT, zogan - kidev 8 saaTi
unda iaroTo da a.S.
mTaSi zedmeti foriaqi ar SeiZleba, - mafrTxilebda wina dRes nacnobi monadire da mec morCilad mivyvebi adamianTa aRma mimaval mdinares.
aTiaTasobiT wyvili fexsacmlis
mier azelili talaxi TvalisTvis
uCinrad moiRvenTeba Zirs.
oriode kilometris Semdeg qvemodan qalis kivili ismis. devnilebs tanSi aJrialebT. ocdaaTiode
wlis infarqtgadatanili kacisTvis
guls uRalatnia. iqve daukrZalavT
ubeduri.
- guSin qalma mkvdari bavSvi imSobiara, - meubneba viRac, - qalic
mokvda. kidev erTi moxuci qali damarxes tyeSi.
aq ar arsebobs gicnob - ar gicnob. aq yvela erTmaneTis nacnobia, ufro metic - megobari. giaxlovdeba kaci, geubneba - momitexe puri;
Tu gaqvs, unda moutexo, Tu maqvs da
ar movutexav, mTa ar mapatiebs. Tumca „jer Tavis“ kastisani aq blomad
arian. modian da TavianT dakargul
qonebas dastirian, sulTmobrZav TanamoZmes dahyureben da kvlav TavianTi Tavi uWirT. uReltexilma maT
araferi aswavla.
mTa didi siyvaruliviTaa, didi siyvaruli keTils ufro akeTilSobilebs, boRmians ufro matebs boRmas,
xarbs - sixarbes, Zunws - siZunwes,
gulubryvilos - gulubryvilobas...
mTa omiviTaa, rendgenis sxivebiT
amJRavnebs yvelas.
taZariviTaa mTa - visac cotaTi
mainc swams RmerTis da cotaTi mainc uyvars adamiani, aq ganiwmindeba.
mivdivar da vfiqrob, rom swored
RmerTma momiyvana am uReltexilTan,
ar SeiZleboda sxvagan gadaexvia Cems
Saras, ar unda qceuliyo igi komfortabelur gzad, me arc TviTmfrinaviT unda dametovebina mSobliuri
qalaqi da arc gemiT, mxolod uReltexili iyo da aris Cemi bediswera,
Cemi sikvdili da Cemi sicocxle,
sasowarkveTa da imedi.
gzis dasawyisSi saocari Tanadgoma, urTierTsiyvaruli igrZnoba.
me arasodes mivlia msgavs gzebze... da am saerTo ubedurebis miuxedavad, vgrZnob, rom mTels Cems arsebaSi manamde ucxo bedniereba meRvreba siyvaruliviT... uReltexilze TvalnaTliv vxedavdi, rom Cvens
Soris bevrad meti siyvaruli yofila, vidre siZulvili, amas xedavdnen sxvebic, TiTqmis yvela. mSvidobianobis Jams mxolod erTgulebi grZnoben siyvarulis sidiades,
umravlesobas ki, Cvenda saubedurod,
Turme raRac didi ubedureba sWirdeba Tvalis asaxelad. me yovelive es
RmerTis niSnad miviRe maSin da dRes
suliT xorcamde mwams, rom namdvilad
gadarCeba Cveni mamuli daRupvas.
- mTaSi Sens sxeuls xSirad unda
miayurado, - meubneba sandomiani saxis WaRara kaci, - mTas zedmeti laparakic ar uyvars, Zalas wagarTmevs.
arc bevri unda Wamo. maZRari arc
cxeni varga da arc kaci.
da mec vayuradeb Cems sxeuls da
nawil-nawil vamowmeb, ase vTqvaT, revizias vutareb mas: guls, Sen jvari
gweria, yoCaRad muSaob jer-jerobiT, araferi geSleba, „tigris“ motoriviTa xar. RviZli da Tirkmelebi, Tqve simuliantebo Tqvena, ar
gamagonoT wuwuni, Tumca bolo dros
xSirad gWyi pavdiT Saqris aryiTa da
wyalwyala RviniT. filtvebo, Tqvenc
gvarianad gagboleT omis sigaretiT
- „astraTi“, mapatieT, mapatieT! aba,
Sen ici, usistemo sistemav nervebisa, gamiwie Zmoba, Tumca gvarianad ki
davaglejine Seni liTonis Zafebi
oms, ar daginde. iqneb Seni xaTriT
mainc dametovebina soxumi da zogierTiviT mec mecxovra CrdiloeTis
romelime did, milioni naTuriT gaCiraRdnebul qalaqSi, mekeTebina fuli, meyida smokingi da restornebSi
medarda mere Jamis cvalebadobaze
da samSoblos mTebze: hai, dedasa, aseT
tial dReSi ro Cagagdebdi, ifiqrebdi gana? mapatieT, mapatieT, axla mapatieT! Sen rogora xar, Cemo aqilevsis quslo - marcxena muxlo?
mravalgzis daSavebulo da daCeCqvilo, Sen nafexburTal-nameniskaro, ivlisis dabombvisas nagradalo,
ar mimtyuno, icode, yoCaRad iare, yoCaRad! mTeli msoflios teleradiokompaniebi Sen giTvalTvaleben, Tan
sanaZleosac deben - gaZleb Tu ara,
gajobebs Tu ara uReltexili. umravlesoba amtkicebs, rom ver gauZleb! geyureba Sen, ras gibedaven? ar
momWra Tavi, icode, foladad iqec,
foladad! gana tyuilad gmkurnalobda keTili rodiko meiSvili askuravas wamliT, gana tyuilad cdilobda amdens? xom gaqcia mglis muxlad? aba, Sen ici axla, win iare, win
- naTeli momavlisaken! iCqare, nela!
pirvelive SegonebisTanave friadosani mowafesaviT mijerebs muxli, yuCdeba misi tkivili da mSvidi
ritmiT mivuyvebiT uReltexils. aRmarTebs bevrad ufro advilad
vZlevT, daRmarTebSi ki mifrinaven.
ukuRmarTebi varT, muxlo, me da Sen,
ukuRmarTebi, ucxoebi raRacnairad,
ucnaurebi.
ramdenime aRmarTis Semdeg visveneb.
xis gadanaWerze Camomjdari vakvirdebi saxeTa usasrulo girliandebs. gza viwroa da devnilebis nakadi Zalumad miedineba maRla.
dRis pirveli saaTia.
daviRale.
ukve ar wvims, odnav JinJlavs, magram
20-25 nabijis iqiT araferi Cans danarCeni samyaro nislSia CaZiruli.
adamianebi Cumad miabijeben. mxolod webovani talaxiT damZimebuli nabijebis xma da gawamebul bavSvTa tirili ismis.
axalgazrda janian qals fexsacmelebi gadauyria da SiSvel, dasiebul fexebze celofani Semouxvevia. Suaxnis glexkaci fexSiSvela
modis. vekiTxebi, ar gciva-meTqi, is
ki pasuxad keTilad miRimis mxolod. 6-7 wlis atirebuli gogona
mamas mxrebiT mohyavs. gogonas erTi
fexi kaSneT aqvs Sexveuli, meore TavsafriT; etyoba, gzaSi daSavda. Cems
gverdiT axalgazrda mama jdeba, xelebSi msubuq sabanSi gaxveuli Cvili uWiravs, ukan tanjulsaxiani coli mohyveba.
modian da modian usasrulod, modian bavSvebi da moxucebi, qalebi da
kacebi, modian profesorebi da ministrebi, ueSmako xelobis xalxi glexebi da meTevzeebi, modian mZRolebi da qurdebi, sxvadasxva politikuri partiis warmomadgenlebi, patiosnebi da unamuso adamianebi, keTilebi da borotebi, vxedav alalmarTal meomrebs, vxedav maradiorebs,
omis sisxliani fuliT dadaRul korumpirebul samxedro Cinosnebsac,
vxedav mzesumziris gamyidvels da
ukve gaproletarebul viwroSublian
milioners, meZavebic aq arian da medrovenic, sxvanairad arc iqneboda, ufalo... wminda mamebic moabijeben, mama
antonsac vcnob Soridan, simpaTiur,
nu miwyens da cotaze metad Teatralizebuli cxovrebiT gatacebul
mama antons... modian soxumis umSvenieresi qalbatonebi, Tvalayvavebuli, amayi qalebi, Tumca ki gafiTrebiaT saxe, daRliaT muxlebi, magram
maTze ulamazesi qalebi mTels msoflioSi ar meguleba axla. o, ra didebulad gamoiyurebian isini am
uReltexilze... modian soxumelebi
da soxumis raionelebi, gulrifSelebi, gawamebulebi da gatanjulebi.
maT mTeli erTi wlis ganmavlobaSi
yvela im iaraRis siave TavianT Tavze gamoscades, romelic avRaneTSi
moqmedebda da ufro metic - avReneTSi ar iyo zRva da Sesabamisad
samxedro katarRebi da gemebi ar
bombavdnen qalaqebsa da soflebs.
xandaxan meCveneba, rom yvela saxe
nacnobia. TiTqos yvela minaxavs adre, JamgamoSvebiT da piriqiT - nacnobTa saxeebic ucxo mgonia. ramdenjerme gardacvlilTa saxeebic davinaxe - abJayvis dabombvisas SvilTan erTad daRupuli Tanakurseli
- gulo CalaZe, zafxulSi yaCaRTa
mier wamebiT mokluli biZaCemi... ramdeni arian es saxeebi, Semodgomis foTlebiviT - aTasebi da aTi aTasebi...
modian... magram maT ar mouZRviT
win mose, arc vinme mwyemsi keTili,
arc xatad hyavT vinme, arc rwmena
SerCeniaT... modian... ufalic ar axsovT, ukve, yovel SemTxvevaSi, vinmes
RmerTis saxeli exsenebinos uReltexilze, ar magondeba. arc aravis
ZaluZs xuTi puriT maTi danayreba,
arc kldidan gadmomCqefare uwmindesi wyliT darwyuleba, moabijebs
jvaris simZimiT gaTanguli jvarcmuli xalxi! modian... JamiJam Tavs weven
da win imzirebian. maTi mzera kiTxulobs - vin, vin mogviZRvis, vin ewameba
CvenTan erTad am gzaze?.. me arasodes
minaxavs amdeni naRvliani Tvalebi.
vdgebi da gzas vagrZeleb, vgrZnob,
rom saxeTa TvalTvalma damRala, maSinebs miriad TvalTa mzera. siarulisas mxolod erTmaneTis zurgs vxedavT da es bevrad advili asatania.
mTeli gza vgrZnobdi, rom viRac
gvsjida, magram igive gonebis miRmuri arseba gvicavda kidec, Tan TiTqos bejiTad gvakvirdeboda - kidev
ramdens gauZlebeno.
rad gavrbivarT did-patarianad am
uReltexiliT? es ra ambebi xdeba,
ufalo?! ra codva gvabrunebs ase?
gvadga ki qarTvelebs aseTi gasaWiri am saukuneSi, an Tundac gardasulSi? mivdivar, ver vazrovneb, vaCumeb kiTxvebs, me, TviTgadarCenis instiqtiT damuxtuli super-zurgCanTiani fexmtkivani arseba.
ukve pirveli isteriis mowme
vxdebi, ismis saswarkveTili SeZaxili: jobda afxazebs movekali, ver
gavuZleb amdens! - aqviTinebuli, mTeli sxeuliT moZagZage qali Camodanze Camomjdara. cocxal-mkvdari
qmari neli nabijiT uaxlovdeba
cols, ayenebs, iRebs Cemodans da xevSi
moisvris, Tan yviris: Tavs iklav, ubeduro? ramdenjer giTxari, gadayare
es WinWebi-Tqva. talaxSi Camjdari
qali zluqunebs: bavSvebis tanisamosebia iq, Seni palto... xom ver
viyidiT awi!..
uReltexili TandaTanobiT mcirdeba. Cemodnebi da CanTebi tyviasaviT
mZimdeba - aTi kilo as kilod qceula ukve. maRla da maRla ufro Wirs...
xalxi gzispiras da xevSi yris
tansacmels, dana-Canglebs, Zvirfas
TefSebs, ojaxur albomebs, antikvarebs... iSorebs qonebis ukanasknel
nawilsac.
gzaSi ucnobi kaci miyveba, Tu rogor daasaflaves maWaraSi, gzispiras soxumSi daRupuli eqvsi jariskaci: samedicino manqanam - „kobram“
saswrafod Camoasvena isini, erTi maTgani SuaSi ise iyo gadaWrili, TiTqos uzarmazari culiT gadaceleso. mesame dRea azrze ver movdivar,
ra iaraRi ixmares aseTi.
grZeldeba diadi gza, vuaxlovdebiT mwyemsTa da monadireTa banaks.
41
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
banakamde erTxel kidev visveneb.
ukve arc JinJlavs, garemo ki mainc
Zveleburad moqufrulia.
gvarianze metad var daRlili.
mxolod ramdenime wuTis Semdeg
vamCnev Cems gverdiT mdgar uzarmazar xars. qalaqeli kaci var da ver
daviCemeb - saucxoo jiSis xari vnaxe-meTqi, magram damatyveva am umSvenieresma cxovelma. ulamazes Tvalebiani, mefuri ieris, sakuTar qandakebas damsgavsebuli xari gaognebuli dahyurebs aRmarTze amomaval,
talaxSi amoganglul kacTa modgmas.
ra Tqma unda, mTiel maspinZels arasodes unaxavs amdeni adamiani, arasodes gaugonia amdeni gminva da kvnesa
da arc aseTi JamiJam mZimed Camovardnili siCume. mTeli Cveni ubedureba xaris gaqvavebul sxeulSi, mis
muStisodena TvalebSi irekleba, Zlierdeba da suls mixuTavs. vnanob,
rad mivatove xatva, Torem ueWvelad davxatavdi qarTul „gernikas“.
vnanob, rad ar var kinoreJisori,
Torem gadaviRebdi films, sadac erTerT siuJets am xars mivuZRvnidi.
moulodnelad xars Tvalebi
ufarTovdeba - mosaxvevidan ucxo
Sriali moismis. 10-15 kacian jgufs
axalTaxali celofnisagan labadismagvari mosasxamebi moujvarTavs da
TiTqmis mwyobrad moabijebs. vercxlisfergadakrul, laplapa ucxoplanetelTa kombinizonis msgavs samosze wvimis wveTebi brwyinavs. araamqveyniuri ieris jgufi uxmod moabijebs, mizanswrafulad. me da xari
Tvals vayolebT am fantastikur suraTs. garSemo vixedebi, maT mfrinav
TefSs TvalebiT veZeb, magram amaod.
ucxoplanetelTa eki paJi SrialiT
ikargeba mosaxvevSi...
nestoebdaberili xari Tvals ar
aSorebs xalxs.
meCveneba, sanTlebiviT anaTeben xaris rqebi.
aba, Cemo wiqarav, kargad iyavi, Zmao,
mxsnelo Cveno da dampurebelo. gvapatie adamianebs sisastike, Segvinde
codvebi. xom xedav, sanamde mogviyvana yovelive aman. ggonia, ver vgrZnob,
Tu rogor gekumSeba fuTiani guli
sibralulisagan. vici, gecodebiT
Zlier. ver geqceodiT, wiqarav, kacurad, gvaWmevdi da gvasmevdi, waiforTxilebdi da... gakvdinebdiT Cven
- siZulvils adevnebulebi, agresiuli, moCxubari arsebebi. giRirda ki
Cveni erTguleba?.. netav vin gamoggzavna, dalocvilo, Cvenda patronad,
Zmao Cveno da RvTaebav?!
Tanaklaseli - jemal darcmelia
meweva. rogorc yovelTvis, gvixaria
erTmaneTis naxva.
- gavagrZeloT gza? - vekiTxebi.
- gavideT bolomde! - mpasuxobs.
da Cven ar vCerdebiT banakSi.
iwyeba sikvdil-sicocxlis gza uReltexilis alpuri zona.
gzadagza edelvaisebi gvxvdeba; dabla vardisferebi iyvnen, mwvervalze
- yviTlebi arian.
damkrife, raindo, damkrife, da Seyvarebuls aCuqe Cemi Tavi - mwared
mexumrebian edelvaisebi, damcinian oxrebi. xom xedavT rekordze mivdivar, pirdapir ginesis wignisken mivabijeb. cota macaleT, gadavrev celq
Jurnalistebs da ai, mere naxeT Tqven
ulamazs qalTa gagiJeba, aTi mwvervalis yvavilebi ar meyofa maSin.
icineT, icineT, vnaxoT, vinc gaicinebs bolos.
saRamovdeba. uberavs civi qari.
iwyeba Tova.
jemali da me vCqarobT.
zRvispirelebma mTis erTi kano-
ni ukve viciT - ar SeiZleba mwvervalze SeCereba, iq mxolod balaxi
da edelvaisi xarobs, wamlad erTi
xec ar dgas - cecxls ver daanTeb.
mwvervalze gaCereba sikvdilia.
qari da Tovli Zlierdeba. viwro
bilikze gasulebi ise Segvaqana qarma,
kinaRam ufskrulSi amovyaviT Tavi.
vfrTxilobT.
namqeri gzas faravs. xelebi meToSeba. qurTukis farTo jibeSi CakuWuli qudi, sadRac damkargvia. kapiSons visworeb, magram, gaqvavebula
kapiSoni yinulian qarSi, xrialebs
xelis mokidebisas. gaxevebula windebic, fexsacmlis zonars sqlad mosdebia yinuli da SuSa kitriviT gaberili aqeT-iqiT xtis siarulisas.
xeljoxsac kilogramamde yinuli akidebia. Zlivs vaTavisufleb zonars
da joxs Cakiruli yinulisagan.
male pirvel daRupul adamians
davadeqiT Tavze - samocdaaTiode
wlis maRali kaci gzispiras piraRma wevs, Zvelmoduri qudi axuravs.
- adeqi, biZia, - eubneba jemali,
mxarze xels kidebs da umal gvelnakbeniviT aSorebs.
mkvdariao, maniSnebs TvaliT.
- iqneb mokles? - gveweva patara
tanis, ociode wlis grZelfarajiani jariskaci.
sisxlis kvals versad vpoulobT.
zemodan svani meomrebi Camodian
Cqari nabijiT, TiTqmis morbian.
- ukan dabrundiT, banakSi dabrundiT, Torem yvelani gaiyinebiT! - iZaxian isini.
- moicaT, am kacs ra mouvida? vekiTxebiT.
- gaiyina, gaiyina!.. mokvda!..
civi qari Zvlebamde atans. grZel,
bewvian kaSnes Tavze vixvev.
- ra vqnaT, jemal?
- ukan awi eSmaki ver damabrunebs,
Zlivs movaTrev fexebs, tyuilad gamoviareT amdeni manZili?
jemali zurgCanTidan or sabans
iRebs, erTs me maZlevs, meoreSi TviTon ifuTeba. meRimeba, sabanSemoxveuli, grZelulvaSa jemali wamisumal argentinel mwyemss emsgavseba.
sastikad gvciva. ver vpatronobT
gardacvlils, gaCereba ki ar SeiZleba. gavrZelebT gzas. patara jariskaci gverdiT mogvyveba. qari TandaTanobiT Zlierdeba.
ormocdaaTiode nabijis Semdeg 6065 wlis col-qmars veweviT. uceb
Casuqebuli qali CanTebs dabla yris
da Sua gzaze, zed Cems fexebTan ecema, xelebs haerSi asavsavebs, Semdeg
erTs amoikvnesebs da... kvdeba. Tvalebs ar vujereb. nuTu es cxadia?
- deida! - vanjRrev, - deida!..
qmari erTxans dgas, Cemodans dabla uSvebs, Tavs akanturebs, qudi
uvardeba. jer muxlebze ecema, Semdeg mowyvetiT - colis gverdiT.
- ra cxovreba gvqonda da sad
vkvdebiT... - ai, misi ukanaskneli, Zlivsgasagonad warmoTqmuli sityvebi.
xan erTs mivvardebiT, xan meores.
adamianis sxeulisa da sulis gayras
jer ar Sevswrebivar. ar megona, Tu
ase advilad kvdeboda kaci.
patara jariskaci isteriulad tiris, nacemi biWiviT.
- amas ras vxedav, amas ras vxedav...
imeorebs usasrulod.
- wadi, iare! - uwyreba jemali
jariskacs, - iare, Torem gaiyinebi.
patara jariskaci gvtovebs.
win kvlav aRmarTebia, kedeliviT
aRmarTebi.
male lodze mucliT gawolil
gayinul qals vxvdebiT, Semeg qur-
42
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Tukze samxedro qamarSemortymul
wverebian kacs.
sakuTari ususureba yelSi burTiviT gvebjineba - veravis vexmarebiT. esaa SeZaxilebiT vamxnevebT
mxolod mgzavrebs:
- ar gaCerdeT, iareT! iareT! tyis
dawyebamde gauZeliT. ar gaCerdeT!
cotaa darCenili!
bintiT TavSexveuli sulieri
avadmyofi mohyavs dedasa da Zmas.
TiTqmis yovel meaTe nabijze ecema
avadmyofi da masTan erTad orive
Tanamgzavric. avadmyofi xmas ar iRebs,
Tavaweuls Tvalebi cisken aqvs apyrobili. deda da Zma qviTineben.
ocdaaTiode wlis kaci lodze
Camomjdara sasowarkveTil dedas
efereba, adeqio, exveweba. ver dgeba
qali. adeqiT, qalbatono, iareT, - vemudarebiT Cvenc. axalgazrda kaci
purs gvTxovs. ori dRea, araferi
gviWamiao, gveubneba. purs vaZlevT
da gzas vagrZelebT. cota xnis Semdeg ukan vixedebiT. qali amdgara da
Zlivs molaslasebs. ramdenime dRis
Semdeg vgebulob, rom is deda-Svili
daRupula. qali imitom, rom uReltexils ver moeria, Svili imitom,
rom deda ver miatova.
aravis gaufrTxilebia es xalxi,
aravis miucia rCeva-darigeba, Tu rogor unda moqceuliyo. mTeli gzis
ganmavlobaSi arc eqimi Segvxvedria
sadme, arc maSveli, arc puri daurigebia vinmes. gangebam sikvdil-sicocxlis saSineli maraTonis monawile
gamxada - gauZleb bedisweris gamocdas? - icocxleb! arada...
nervebdaglejili, guldamZimebuli
devnilebi SimSilis, wyurvilis da
tvirTis simZimis gamo iRupebodnen.
gamosavaTebulebi Caimuxlebdnen sadme,
Tvals milulavdnen - da morCa zeciuri saqarTvelos sazRvrebamde isedac TavianTi fexiT amosulebi wamisumal gvtovebdnen uReltexilis, bunebis, adamianis, bedis mier
naRalatev TanamoZmeebs.
mogvianebiT WuberSi Cemze sami
dRiT adre gadmosul nacnobTa
jgufs Sevxvdi. moSiebulebs romeliRac kenkrovani mcenaris nayofi
eWamaT, mowamlulan da Zlivs gadarCenilan. meore dRes erTmaneTs ver
cnobdnen. miTxres, erTmaneTs vekiTxebodiT vinaobaso.
berZnul miTologiaSi daviwyebis
lotoss Wams gmiri da umal iviwyebs, Tu vin aris da saiT midis.
analogiuria qarTuli zRaprebis
boRmis yvavilic.
aris yovelive amaSi bedisweris sisastike, gangebis mier CvenTvis Cauwvdomeli, umkacresi, logikuri ganaCeni.
daaxloebiT aTi saaTia. bnela. vuaxlovdebiT uReltexilis ukanasknel aRmarTs. saSinel wyurvils
vgrZnob. mwvervalze wyaroebi iSvi-
aTad gvxvdeba. amitomac gzadagza mcenareTa foTlebidan da maRali Zabvis anZaTa ximinjebidan peSviT viReb
Tovls da SaqaryinuliviT mivirTmev.
mamxnevebs Tovli, energias mmatebs.
vewevi patara jariskacs. igi ar
tiris. xmadabla miyveba TanamebrZolis ambavs. mJave wylebis gzaze (Wuberisken mimavali SedarebiT mokle
gzaa) orbavSvian qals dawevia, daxmareba SeuTavazebia da patarebi zurgze miubams. oriode saaTis siarulis Semdeg orive bavSvi gayinula...
bolo aRmarTs jemalze adre avdivar, vjdebi lodze da Tanamgzavrs
velodebi. daqanculs ise tkbilad
meZineba, gaRviZeba ar minda. vici, gaviyinebi ase, kargad vici, magram sadRac Sors zafxulis zRvis urbiles fskerze mZiravs es ucxo, narkotikuli Zili...
jemali maRviZebs, saxeze xels mirtyams (arc Tu saTuTad).
- adeqi! - miyviris, - adeqi!
- Tu Zma xar, cota madrove, meTauro, sul xuTi wuTi... da dagewevi, vcdilob, Rimilismagvari ram gamovxato saxeze.
magram „meTauri“ mkacria, ar meTanxmeba da jibidan raRac SuSa amoaqvs.
- uynose!
- es ra aris?
- odekalonia, „krasnaia moskva“...
- dagvRupa am „krasnaia moskvam“
da Sen kidev...
odekalons vynosav, saxeze visvam da
erT ylups vsvam kidec (friad pativcemuli xalxic svams odekalons).
yvelas, vinc Zvirfasi adamiani dakarga saken-Wuberis gzaze, minda vuTxra - netari sikvdiliT gardaicvalnen isini. daRupulebs, romlebsac gzadagza vxvdebodi, mSvidi saxe
hqondaT da tanjvis araviTari niSani ar etyobodaT. erwmuneT am striqonebis avtors, romelmac kinaRam
gaiziara maTi xvedri - daqanculs
tkbilad, Zalian tkbilad eZineba yinvaSi, viT axalwlis umSvenieres Rames im bavSvs, romelsac deda saTuTad Semoukecavs sabans. vici, ar dagamSvidebT Cemi sityvebi Wirisuflebs, magram sul sxvaa, roca uRmerTo gzis Semdeg mSvidad ubrundebi
mSobliur saxls - maradisobas, sadac adre Tu gvian yvelam unda moviyaroT Tavi.
gzas vagrZelebT. icvleba jojoxeTuri speqtaklis dekoracia - amodis mTvare.
qvemodan raxraxi moismis. „bmp“
amodis. ganze vdgebiT. gveweva mTvarisfersaxiani xalxiT savse „bmp“.
mTvaris Suqze yvelas saxe aqvs Secvlili, jemalic sul sxva kaci mgonia. iseTi SegrZneba maqvs, TiTqos
bosxis romeliRac tilos personaJi viyo. lodebi, qvebi da SuqCrdilebi daxocili adamianebi da
cxovelebi mgonia. „bmp“-s lulaze
moxuci kaci sqeli TokiTaa mibmuli. kacs nacnobi saxe aqvs. SoTa
Sartava - afxazeTis profkavSirebis yofili Tavmjdomare. kaci, romelmac marTla patiosani cxovrebiT icxovra. ukve araferi mikvirs
- arc gamarjvebis RvTaebasaviT „bmp“s lulas amokruli Sartavas xilva,
piriqiT, igi Zvelebur, lamaz graviuraze gamosaxuli fregatebisa da
karavelebis Wvintze mimagrebuli gamarjvebis qalRmerTis natifad
Tlil figuras magonebs. SoTa Sartavas Svilsac SoTa erqva, mecnieri
kaci iyo, 15-16 martis Semotevisas
daiRupa gumisTaze, mxolod ori dRis
Sedeg gamoasvenes brZolis velidan,
Zlivs aaglijes avtomati, magram vera da ver gauswores sasxletze
gaqvevebuli saCvenebeli TiTi. saflavSic ise wevs igi - mokakvuli
TiTiT, TiTqos isvriso. samareSic
agrZelebs oms. cremli mereva, mecodeba SoTa, yvela mecodeba, warmoidgineT, isic, vinc mas esrola. ra
sabraloa da patara adamiani. arada,
es ar aris gadaRlili kacis sentimentaluri ganwyobileba, es raRac
sul sxva grZnobaa, CemTvis manamde
ucnobi, amamaRlebeli. ramdenime dRe
ar mSordeboda es grZnoba, Tan damyveboda, raRacisagan mifaravda TiTqos,
mafrTxilebda. umcrosi SoTa Sartava da „aidgilaras“ Tavkaci - sergei
Samba bavSvobis megobrebi iyvnen, erT
ezoSi izrdebodnen, TamaSobdnen omobanas, erTad swavlobdnen TbilisSi,
erT binaSi cxovrobdnen... da mainc
iomes, esroles erTmaneTs...
gzaze kidev ramdenime gayinul
qals vxvdebiT.
kidev erTi „bmp“ gveweva. vaCerebT.
- waiyvaneT, Zmebo, win moxucebi
midian, Zlivs arian.
- ar gvaqvs adgili, ver xedav? xelebs mxrebze madebs „bmp“-ze mjdari axalgazrda kaci.
igi tiris.
- ra gatirebs? - vekiTxebi.
jariskacis farajaSi gaxveul cxedarze maniSnebs.
- cols mivasveneb... „uraliT“ momyavda... gadavarda „urali“... muxruWebi, muxruWebi... sityvas ver asrulebs, xmamaRla tiris.
„bmp“ gzas ganagrZobs. axalgazrda kaci Tvals ar maSorebs.
mivyvebiT mTvariT ganaTebul daRmarTebs.
ukve sruliad gagviqra sikvdilis SiSi - 3-4 kilometris iqiT
tye gamoCnda. tyeSi aqa-iq cecxli
bJutavs.
xSirad gvxvdeba wyaroebi. TiToeul maTgans vewafebi, vivsebi maTi
ZaliT, didi xnis unaxavi megobariviT vesaubrebi. „meTauri“ mikrZalavs, ar dalio amdeni wyalio, mag-
ram me mainc Cemi gamaqvs.
- meTauro, ar mimatovo! - xumrobiT veZaxi win wasul jemals, - ar
mimatovo, Torem moCvenebad gamogecxadebi daviT aRmaSenebelTan erTad.
- amaze uaresi ra unda momelando,
- icinis „argentineli“ jemali.
marTlac, dokumentur filmebSi
nanax, stalingradTan damarcxebul
germanel jariskacs vgavar bintebgadaxveuli fexsacmelebiT, talaxSi amolumpuli Sarval-qurTukiT.
male halucinaciebi gvewyeba - Tovlidan amoSverili uzarmazari lodebi momTabare tomTa qoxebi gvgonia.
- ar miixedo ukan, viRaceebi gvakvirdebian, mZarcvelebia, albaT, - meubneba jemali da vgrZnob, rogor
uWers igi xels ubeSi gadamalul
revolvers.
„viRaceebi“ qvebi aRmoCnda, gadamTielTa qoxmaxebi ki, rogorc axlaxan mogaxseneT lodebi.
am dros ki Turme Cvens qvemoT,
mosaxvevSi, realurad arsebuli yaCaRebi realurad arsebul lodebTan
da kldeebTan Casafrebulebi, Zarcvavdnen devnilebs, jariskacebs arTmevdnen iaraRs, sxvebs - qurTukebs, fuls,
oqroulobas, ukanasknel nivTebs...
gzaSi iaraRis gamo mokluli axalgazrda kacis cxedaric vnaxeT da gayinuli rkinisCaCqaniani meomris gvamic.
gamkiTxavi aravinaa, mfarveli, miTumetes. gauZleb adamianTa ugvanobas? - icocxleb! arada, daiRupebi!
sokoebiviT amosul, gayinul qvebze fexi xSirad misxlteba. ramdenjerme vecemi. marjvena gverds seriozulad vizianeb. xeliT viTvli neknebs - jer arc erTi ar damklebia.
SuaRamisas vaRwevT tyemde, uamrav
kocons erTs Cvensas vumatebT. zantad iwvis sveli da nedli SeSa.
amaoda vcdilobT gaTbobas. viTom
vnayrdebiT, viTom vSrebiT da sicivisagan aZagZagebulebi daZinebasac
vcdilobT viTom.
erTi ucnauri ambavic unda gavixseno - TiTqmis mTeli gzis ganmavlobaSi marilis gemos vgrZnobdi,
TiTqos zRvaSi axladcurvanaswavli blomad vylapavdi mlaSe wyals.
mivdiodi da sul Jolos murabis
gemos vixsenebdi, Jolos murabiani
wyali menatreboda. rom ekiTxaT yvelaze metad ras inatrebo, Jolos murabas-meTqi, vetyodi. koconTan mjdoms ucxo kaci miaxlovdeba.
muraba ar ginda? - mekiTxeba da litrian qilas mawvdis. moqanculs Tavis awvac mezareba. varTmev qilas.
Jolos murabaa... mivirTmev murabas,
netarebisgan Tvalebs vxuWav da erTxel kidev vrwmundebi, rom saocaria es sizmar-cxadi qveyana.
koconebsgan moSorebiT Wrel
qsovilSi gaxveuli ramdenime adamiani wevs.
- rad ar modian eseni koconTan,
ar civaT? - vekiTxebi enis borZikiT murabis patrons.
- eseni mkvdrebi arian, - mpasuxobs misi mSvidi xma.
- hoo, - vambob mec mSvidad, maTaridan wyals vsvam, qilas ucnobs
vubruneb da vcdilob, daviZino.
meore diliT eqvs saaTze vdgebiT da gzas vagrZelebT. mSvenieri,
mziani, sastiki dRea. gzadagza kvlav
gvxvdeba micvalebulebi, magram ukve
sxvasamyaroseuli, yinuliani mzeriT;
Cveni Zvirfasi, Cveni devnili micvalebulebi. wvanan isini mSvidad, xelSi
qaRaldis nagleji upyriaT TavianTi saxeliTa da gvariT, zustad ise,
viT axalSobilebs samSobiaro saxlSi. damTavrda srbola maTi, damTavrda devna, magram... isini mainc ganarZoben TavianT svlas, TavianT
ltolvas ukeTesi saqarTvelosken,
sadac yvelaferi rigzea, sadac adamianebi patronoben erTmaneTs, sadac
kaci qveynis erTgulia da qveyana kacis, da aravin klavs erTmaneTs
arc iaraRiT da arc devniT.
oTx saaTze WuberSi varT. vwvebiT uzarmazar, gadaWril morebze
da vgrZnobT, rogor viZinebT ukidegano sicarielis okeaneSi...
Semdeg iyo konteinermzidiT mgzavroba zugdidamde. manqanaSi ormocdaaTamde kaci varT. Werze wyladqceuli amonasunTqi haeri Tavze
gvepkureba. sacodavad bJutavs erTaderTi naTura. gzaSi vCerdebiT haers vaniavebT. xaiSSi da jvarSi
ramdenimejer gvaCereben, Cxrikaven
araqaTgamoclil mgzavrebs, iaraRs
eZeben. sofel liaSi manqana gvifuWdeba (Tu ar vcdebi, samuSiebis
saxlis karTan). gamodis maspinZeli,
mgzavrebi saxlSi Sehyavs, bavSvebs
da qalebs Caize da purze patiJebs,
kacebs axal Rvinos gvaWaSnikebinebs,
gvlocavs, gvaimedebs, gviTanagrZnobs,
gvacilebs, gvebodiSeba. or Rames zugdidSi, baCana ZanZavas mosiyvarule
ojaxSi vaTev.
Semdeg iyo - senaki, kacuri kacis aleko cxakaias saxli.
Semdeg ki cxeniswyali iyo, romlis gaRma da gamoRma mdgari qarTvelebi erTmaneTs esrodnen. vTxoveT erTs da vTxoveT meore mxares,
gavetarebineT. ifiqres, dagviniSnes
dro da qarTveli devnilebi gagvatares qarTvelebma. gadavediT xidze
Tu ara, maSinve kvlav dascxes erTmaneTs. yoCaRad ibrZodnen, verafers
ityvi. sadRac maRla, Rrublebs miRma
ki cremlad iRvreboda deda saqarTvelosi... xiTxiTebda satana...
TiTqos vZlie uReltexils, nelnela, nabij-nabij davjabne TiTqos,
magram... igi samive JamSi gaixira, warsulisa da momavlis, awmyos magiur
tri ptiqad meqca da Cems sulSi da
sisxlSi daido bina Tavisi cocxlebiTa da gardacvlilebiT, „ucxoplanetelebiT“, gaognebuli xarebiT, „bmp“-s lulaze mibmuli moxucebiT, kvnesiT, vaebiT, usaSvelo sinanuliT... vici, arasodes Sewydeba
masze moZraoba, rameTu devnilTa
uReltexilia igi, erTad-erTi uReltexili msoflioSi, romelic mogzaurobs da mogzaurobs mTels dedamiwaze, damuxtuli devnilTa energiiT, uzarmazari xomaldiviT moivlis okeaneebs, zRvebs, kontinentebs,
saxelmwifoebs, msusxavi qariT gaTanguli, dawyevlili da diadi, pirmSo TviTmkvleli, sakuTar guls sakuTari frCxilebiT Cafrenili, dasisxlianebuli saqarTvelosi, gadasasvleli sikvdilidan sicocxlisaken. jvarcmuli uReltexili!
devnilTa uReltexili yvelaze
maRali uReltexilia duniaze, mamulis uwmindesi haeriT gaJRenTili,
yvela amqveyniur wvrilmanze da davidarabaze, fulze da Ralatze, sibriyveze zemdgomi uReltexili golgoTa sruliad saqarTvelos
codvebs miezideba... mis SuagulSi
dgas mkerdSi momakvdavSvilCakruli
axalgazrda mama da wyevlis, xmamaRla wyevlis politikosebs da arapolitikosebs, - guSindelebs da dRevandelebs, qarTvelebsa da araqarTvelebs, kacebs, qalebs... Cven yvelas, uklebliv! yvelas vinc mizezTa da mizezTa gamo Tavisi wili
Tixa da RorRi moitana, Seqmna, aago,
aRmarTa, aaboboqra es uReltexili.
mwyevlis me, romelic am striqonebs vwer axla da Tqvenc, Rrmadpativcemulo, romelic am sityvebs kiTxulobT.
ra vqnaT Cven, ra gzas davadgeT,
riT vuSveloT momakvdav bavSvebs,
romlis winaSe mTeli qveyniereba,
mTeli amer-imeri saqarTvelo, yoveli CvenTagani damnaSavea?!
15-19 oqtomberi
Tbilisi
43
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Zvirfaso Tanamemamuleno!
sxvis xoSze moyvanili xelisufleba (magaliTad, vaxuSti kotetiSvilis xoSze!) rom ver gaamarTlebda, me amis swavleba sxvisgan rad
mindoda!
arada, es cnobili mefandure (aqac
vaxuStis vgulisxmob, kotetiSvils!),
sadac ki ramdenime kacs naxavda erTad TavSeyrils da iqve, Tu sadme
SemaRlebuli adgilic eguleboda, masze Sexteboda da qveynis gasagebad
gahyviroda!
- xoSi maqvs da prezidentis postze zurab Jvanias vaZlev xmaso!..
- mieci, vaxuSti, mieci, - TanaugrZnobda am kacs saqarTvelos mosaxleobis is nawili, visac wina xelisufleba ukve yelSi hyavda amosuli!..
magram, amasobaSi, qveynis politikuri viTareba TandaTan icvleboda
da im axalgazrda reformatorTa gundSi, sareitingo maCvenebliT, mixeil
saakaSvilma TviT zurab Jvaniasac
ki gadaaswro!..
imis miuxedavad, rom aravis uTxovia batoni vaxuStisTvis - `xma amoiRe, fanduroo”, is kidev, isev qveynis gasagonad, isev xmamaRla gahyviroda!
- xoSi maqvs da prezidentis postze mixeil saakaSvils vaZlev xmaso!..
- mieci, vaxuSti, mieci, - xelaxla
TanaugrZnobda am kacs xalxis igive
nawili, visac wina xelisuflebisagan, rogorc marjve mewisqviles dafqvili simindidan, mindi ukve windawin hqonda amoRebuli!..
da amxela qveyanaSi, aseTi adamianebi, cotani rodi iqnebodnen!
saswrafod Seikra axalgazrduli agitbrigadebi, `wvimis musikosebi” da erT-erT satelevizio arxze
daCekili bartyi-mwerlebi da saqarTvelos mosaxleobas mouwodebdnen - Cvens Soukoncertebze mobrZandiT, jer kargad isiamovneT da
mere SevardnaZis xelisuflebac gadavagdoTo!
- erihaa! es ra kargad moufiqrebiaT, am patara mamaZaRlebs - es xom
igivea, rac xalxur gamonaTqvamSi
gvsmenia - cxensac gavxedni da mamidasac vnaxavo!..
oRond im gansxvavebiT, rom amaTma,
raki metismetad uasakoni iyvnen, cxenis gaxedna saerTod ar icodnen, mamida kidev, dRevandeli saojaxo xedvidan gamomdinare, fexebze ekidaT!..
aqa-iq, roca SemTxveva miecemodaT,
qilikobdnen kidec - `fexze mkidia
mamida, Tuki raRaca mamindao!..”
is ki ara, am `raRacaSi” mdedrobiTi sqesis iseT `delikatur” organos asaxelebdnen, imis miuxedavad, rom
dRes Cvens qveyanaSi bevri Ria sazogadoebaa Seqmnili, Cemi simorcxvidan gamomdinare, rom momklaT, mis
saxels ase Riad verafriT davafiqsireb!..
amitom, rogorc Canda, amaT, mamidis
nacvlad, mamidis qmrisken, baton sorosisken miuwevdaT guli - icodnen,
mxolod imas rom hqonda fuli!..
isic icodnen, am fuliT, Zveli
xelisuflebis gadmosagdebad gamarTul saCvenebel koncertebze saidan moewviaT xalxi!
yvelaferi didebulad hqondaT
gaTvlili:
`skra, agara, qareli, goris” Sida
sarkinigzo gadasarbenidan Sida qarTlis mosaxleoba Camoiyvanes!
`walenjixa, zugdidi, xobi, ingiris” monakveTidan, dasavleTis mimarTulebis SenaerTebi moxsnes da, mog-
Tamaz wivwivaZe:
vianebiT, dedaqalaqSi gadmoisroles!
civgomboridan daZrulma kaxelma
molaSqreebma, civi amindis miuxedavad, Ria cis qveS dasces karvebi,
oRond mTavrobis saxlidan odnav
moSorebiT da odnav xelmarjvniv, radgan iq, centrSi, aWaris sazRvao akvatoriidan moxmobili aslan-beis moxaliseTa laSqari iyo dabanakebuli!..
erTxelac, adre diliT, calke saomrad da calke koncertis sanaxavad gamzadebul saxalxo molaSqreebs imJamindelma mTavarsardalma Semouara da, rogorc Cveoda, RimiliT
ikiTxa - `etyoba, Tqven Cemze xarT
nawyenebio!..”
- nawyenebi ki ara, dana pirs ar
gvixsnis: `gadadeqi da wadio!..”
- ki, batono, me aq Tqveni TxovniT
var Camosuli da Tu aRar gindivarT,
- ra problemaa, gadavdgebio!.. oRond,
kidev ifiqreT, nu aCqardebiT, Tu
arada, Camovlen krwanisSi, CemTan, burjanaZe-Jvania-saakaSvili - saxls ki
moagneben, faqtiurad, Cems kalTaSi
arian gazrdilni - da imave saRamos
gadavdgebi, oRond, erTs ki dagibarebT: mere saqarTveloSi ra ambebic
datrialdeba, pasuxs aRar vagebo!..
revoluciis liderebma burjanaZe krwanisSi aRar waiyvanes - mainc
qalia, amdeni laparakis (ukacravad,
brZoliT!) gadaiRala da, mis nacvlad rusi ivanovi gaiZRoles win
da ase xeldamSvenebuli miadgnen TavianT maswavlebels!..
ivanovma - qarTvelebi xarT da
erTmaneTTan salaparako enas Tqven
TviTon ukeT gamonaxavT, me kidev
dagtovebT da baTumSi Caval aslan
abaSiZesTan - Cems Semdgom Camosvlaze gamzadebuli rom damxvdes moskovSi wasayvanado!..
krwanisSi samTa TaTbiri SevardnaZem gaxsna - `aba, daiwyeT da miTxariT, raze gwydebaT guli da ras
moiTxovT Cemgan, Cemo Svilebo da
Cemi xeliT gamozrdileboo!..”
ufrosma Svilma, Jvaniam, moridebiT auwya: `mamav, Zvirfaso, saxalxod
wamowyebulma Cvenma TamaSma iseT seriozul da kritikul zRvars miaRwia, sxva gza aRar rCeba, unda gadadgeTo!..~
- es ukve gadawyvetili maqvs, axla daglocavT da saxlSi wavalo...
- arsad wasvla ar dagWirdeba,
Sen ukve saxlSi xar, mami! - xma amoiRo satirlad gamzadebulma mixeil
saakaSvilma...
- diax, batono eduard, krwanisis
saxlsac saCuqrad gitovebT da kidev, xelSeuxeblobis garantiaso!
oRond, roca saxlSi marto darCebiT, Zilis win, gazis gamorTva ar
44
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dagaviwydeso!..
- gazis gamorTva rad unda, zura,
axla noemberia da, vaiTu, gavacivoTo,
- Sewuxda saakaSvili.
- ara, miSa, Cvens mamas, aq, Turquli
gazqura `nikala” udgas, iman kidev,
gazis gaparva da mZinare kacis gagudva iciso...
- ras meubnebi, zura, es ra kargi
ram maswavle, kaci Tu ginda gagudo
da gaaparo, gazi unda gamourTo?!
- ara, miSa, ase mters unda moeqce,
Senians da axlobels ki ara!.. gulwrfelad ganumarta zurab Jvaniam.
`me kidev sxvanairad vicodio”, saubarSi Caeria batoni SevardnaZe Cemi asakis kacs, guriaSi, asanTs umalaven, uneblieT, saxl-kari ar gadawvaso!..
sxvac bevri ram iTqva im gamosaTxovar saRamoze. bolos mamam Svilebi daloca da TviTon saxlSi
darCa!..
mxolod erT rameze wydeboda guli - amaTgan erTi, umcrosi, cota
uqiqine da cota Serekilic iyo da
is yvelgan gaitanda Tavs! meore, ufrosi ki, sakmao ganaTlebisa da Wkuis miuxedavad, SedarebiT susti janmrTelobis (bavSvobaSi gadatanili
umZimesi avadmyofobis gamo) gaxldaT
da, eSinoda, am gadareulebma araferi
momiwiono!
arada, veRarc amis Tqma moaswro im oTaxSi Rame ar gaaTio, Svilo, zura, sadac `nikala” idgebao!..
sxvaTa Soris, aw ukve eqsprezidents, `burjanaZis qalic” gaaxsenda - `neta, erTi-ori rCeva misTvisac mimecao”, magram mere, raRac gaaxsenda da, gaecina kidec: `imas rom
mama yavs, aseT rameebSi, Cemi darigeba
rad undao...”
erTi sityviT, raki es gaaxsenda,
SvebiT amoisunTqa da aRarc guli
wydeboda!..
samagierod, me mwydeba guli Tqvenze,
Zvirfaso Tanamemamuleno!
arada, rogor ar giTxraT da, rogor ar gisayveduroT - rac me TqvenTvis miTqvams, rom es xalxi qveynis
saTaveSi mosayvani ar arian-meTqi, erTxelac ar damijereT!
TiTqos Cems jibrze, adeqiT da,
daunaneblad mieciT xmebi!..
Cemi yvela gafrTxileba ki im xmad
rCeboda, romels mxolod `udabnosa
Sina RaRadeben!..”
namdvilad ar vici, kidev ufro
naTlad da gasagebad rogor unda
amexsna TqvenTvis!
`utifrobiTa da TavxedobiT aRsavse es axalgazrda crureformatorebis gundi aw ukve qveynis ubedurebad iqca da man, vinc am ubedurebis warmoqmnas Seuwyo xeli, unda
kidevac agvaSoros igi Tavidan!..”
marTlac ar vici, Zvirfaso Tana-
memamuleno, kidev ufro naTlad da
gasagebad rogor unda gamefrTxilebineT, roca, TiTqmis, dRedaRam movTqvamdi:
`vai, Sen, qveyanav, romelsa Sina xelisufalni Seni, Wabuk arian!..”
ki, batono, `Wabuk arian”, aba, vin
arian: kirkitaZe da arvelaZe, bokeria da beqauri, TargamaZe da TuTberiZe, goka - kulturis ministri da
gigi - qalaqis Tavi - magram miTxari,
`Cemo kargo qveyanav” an ra jandabad
ginda, an raSi gamogadgebian?!
yvela erovnuli faseulobis daqceva ukve moaswres da axla, raki
qarTvelebs erTmaneTis dasmena da
CaSveba oficialurad dagvikanones,
Cvens zneobriv gadagvarebasac male
morCebian!..
amitom iyo, batonebo, am werilis
dasawyisSi rom vwerdi:
sxvis xoSze (magaliTad, vaxuSti
kotetiSvilis xoSze!) moyvanili xelisufleba rom ver gaamarTlebda,
amis swavleba sxvisgan rad mindoda!
arada, es cnobili mefandure (aqac
baton vaxuStis vgulisxmob, rasakvirvelia!) sadac ki ramdenime kacs
naxavda erTad TavSeyrils da, iqve,
SemaRlebuli adgilic eguleboda, masze Sexteboda da qveynis gasagonad,
xan erTs gahyviroda da, xan meores!
- xoSi maqvs da prezidentis postze zurab Jvanias vaZlev xmaso!..
xolo Tu im gundSi miSa dawinaurdeboda, arc imas amadlida arafers!
- xoSi maqvs da prezidentis postze mixeil saakaSvils vaZlev xmaso!..
- mieci, vaxuSti, miecio, - bevri
sxvac agulianebda am kacs da, am micema-mocemaSi baton vaxuStisac da,
saqarTvelos mosaxleobis did nawilsac, mTavari gamorCaT!
kerZod is, rac didma iliam brZana:
`Cven unda Cveni vSvaT myobaadi,
Cven unda mivceT momavali xalxs...”
am xelisuflebam, anu, vaxuStis xoSze mosulma xelisuflebam yvelaferi ukuRma gaakeTa - momavali xalxs
ki ar misca, momavali da gasaqani
misca: kirkitaZes, arvelaZes, bokerias, beqaurs, TargamaZes, TuTberiZes,
agreTve, ministrs gokasa da qalaqis
Tavs - gigis!..
mitomacaa, am qveynis saqme kargad
rom midis!..
amasac konkretul adamianebze dakvirvebiT mogaxsenebT, Torem, Zvirfaso Tanamemamuleno, Cemi saboloo
daskvna gacilebiT mkacria da, igi,
mTeli sizustiT, mxolod am odnav
perifrazebuli striqoniT Tu gamoixateba:
herio, biWebo, herio, gamoSterda erio!..
eqimma gamsinja da miTxra:
- Zalian daRlilxarT. unda daisvenoT, gadiT parizidan - an zRvisken gaiseirneT, an palmebs SeexizneT. TiTic aRar gaanZrioT: sWameT,
sviT, ixetialeT, ibanaveT da igoraveT. Tqveni wamali marto es aris.
orevuar!
parizs ver movwydebodi. viRacam
mirCia noJani.
sakvirvelia, sadac zRva sisxli
daiRvreba, im alags raRac idumali
Zala miecema: misi saxeli mTels qveyanas moedeba da istoriaSic darCeba. yvelas izidavs da i pyrobs igi,
Tundac udaburi, miusafari da miuvali iyos.
albaT amitom avirCie mdinare marna
da mis napirze gaSlili noJani.
patara qalaqia. parizis gareubnidan fexiT erTi saaTis savali Zlivs
iqneba. Tund Sarantonis Walebs ahyeviT, gind versenis tye gadasWeriT
- umal am qalaqs waawydebiT.
aRar davayovne: erTi oTaxi - „pti
Sambr“ daviqirave da eqimis darigebas gavyevi: diliT saRamomde TiTsac aRar vanZrev. vWam, vborialeb,
mwvaneze vgoraob da naxevar dros
marnasa da mis napirebze vatareb.
arsad minaxavs aseTi mdinare rona Tu Seedreba.
Rrma da ganier arxs momagonebs:
dinji, mSvidi, zanti da ankara. mudam
sTvlems, izmoreba, iloRneba. zedapirze Calis erT Rersac iSviaTad
mosZebniT, xolo fskeri - muqi da
daxavsili - naTlad da mkafiod mosCans, rogorc kenWi Wiqis ZirSi.
patara qalaqs baRic patara aqvs,
samagierod Crdilovani, sufTa da
myudro.
erTxel, nasadilevs, sanam sabanaod Cavidodi, am baRSi Sevixede. veeba wablis qveS grili bindi Cawolila. xis CrdilSi grZeli skami
mosCans. mivedi da davjeqi.
qviSnar gzaze Rrma moxuci modis
- CanCaliT da cancariT.
ufro moeTreva, vidre modis da
erT fexsac konkilasaviT moaTrevs.
xelSi koJriani joxi uWiravs.
Zneli saTqmelia: joxi hSvelis momavals, Tu moxuci - joxs. oriveni
Zlivs mofarfateben.
pirdapir Cemsken wamovida. CrdilSi rom Semovida, ucbaT Sesdga gamwyrali Tu gaocebuli. mTrTolvare xeliT Tvalebi daiCrdila da
momaSterda. me vzivar da vumzer.
didxans sdgas da caxcaxebs, Tanac
mibRvers da xrinwiT axvelebs.
mere gabrunda da wavida, Tan ganier da moxril beWebze wyroma momaCvena.
„albaT, SeCveuli alagi wavarTvi,
- gavifiqre da Tavi vimarTle: - skami grZelia. movides da dabrZandes“.
meore dRes imav dros imav skamze
vzivar da wigns vkiTxulob. qviSis
xraSuni momesma. isev is mofarfatebs. CrdilSi Semodis da guSindeliviT maSterdeba.
- asseie vu, mesie - dabrZandiT,
batono, - mivi patiJe da napirisken
gavwie.
molaslasda, krusuniT daeSva da
gaSeSda.
Cveni yuCili bindsa da sigriles
ezaveba. Rrma dumils iSviaTad arRvevs Cemi wignis furcvla da moxucis sunTqva. Semdeg wigni gverdiT
movide, papirosi gavabole da rindSi
gavexvie. cxela. moTenTili var. Zneli gasarCevia, vzivar Tu vdgevar.
sivrces gavcqeri da moJutuli
TvaliT vxedav: moxucis cancara Tavi gaSlili wignisaken iRuneba. mere ucbad daafrinda, TiTqo mSieri
moxrakuls daswvdao: wigni gawya-
lebul Tvalebze miido da Caacivda.
gadaSala, gadmofurcla, saTaurs daaSterda da momibrunda:
- pardon, mesie - bodiSs vixdi, ra
enazea dabeWdili es wigni?
- JorJien, - vupasuxe, - qarTulia,
gagigoniaT qarTuli, saqarTvelo?
SiSiT Semomxeda, SekrTa, TiTqos
cecxls waawydao. wigni swrafad dahkeca, TiTqmis momigdo, wamodga da
jagjagiT wavida, TiTqmis gaiqca. ucbad motrialda, Tvalebi xeliT daiCrdila, Semomxeda da, TiTqo uaresad daSindao, nabijs mouxSira, Tan
qviSnarze koJriani joxiT grZeli
da talRovani lari gaiyola.
gamecina.
„azri ram Tu aqvs akviatebuli“, gavifiqre da marnasaken gavwie.
meore dRes erT patara saxlTan,
xlarTian rkinis karebTan, isev im
moxucs movkari Tvali. modrekil
boZiviT idga da sakuTar fexs dascqeroda. daminaxa, mosxlta, ezoSi
Sevarda, maRal buCqs miefara.
isev gamecina. ociode wamis Semdeg ankara mdinareSi vWyumpalaobdi.
is moxuci da misi nakviati ki, ra
Tqma unda, Tavidan amovigde da gril
mdinares gavatane.
erTi kvira gavida. ucnauri moxuci baRSi aRar mosCans. samagierod
orjer wavawydi quCaSi. erTxel Tavis saxlis win ijda da sTvlemda. rom daminaxa, wamodga da cali
xeliT rkinis karebs moeWida, TiTqo
gasaqcevad moemzadao, Tan moxuWul
Tvals madevnebda da TeTri niCbis
wverebSi SiSnarev Rimils malavda.
Soridanve gavuRime da salami miveci - uRrmesi da Tavaziani.
apentili wver-ulvaSidan, TiTqo
moTovlili fanjridan, oqros kbilebma gamoixedes. daSinebulma beberma pasuxi ar momca. samagierod
SeWirxluli sarkmeli ufro ganivrad gaaRo da oqros bzinva mzis
sxivebiviT gamomayola.
rom davSordi, Sevdeqi da movixede. moxucis sxivTa kona isev me
mqonda mobjenili. exla im saarkmlidan da ori moxuruli sanTuridan, fanjris zemodan rom iWyitebodnen, Tbili talRebiviT melamunebodnen ucnobis ndoba, sixaruli,
alersi da bedniereba - bedniereba
imis gamo, rom... ara, jer ar vici ris gamo, ratom da visTvis. kuTxes
mivefare da gavifiqre: „kviati ram
aedevna. balRobas Tu daubrunda. albaT, agre iqneba... - da gadavwyvite: ra Tqma unda, ase iqneba: balRoba Tu
daubrunda“.
da misi saxe, damdnari da sxivosani, isev marnas talRebs gavayole.
ori dRis Semdeg baRis kuTxeSi
wavawydi. jer SekrTa, kedels miawyda. Semdeg, Cemi mSvidi Rimi da dabali salami rom dainaxa, orive xeliT qudi moiSvli pa, kiseri moid-
rika da guSinwindeliviT saamur
talRebSi gamxvia. „kviati aqvs adevnebuli“, - erTxel kidev gavifiqre
da ubrunebliv wavedi.
samSabaTs, nasadilevs - is dRe
gulSi maqvs CarCenili - isev wablis qveS vijeqi da wigns vkiTxulobdi.
qviSis xraSunma da Zalnatanma xvelam Tvalebi amawevines. Cemi moxuci
isev Cemsken moCanCalebs - dabinduli TvalebiT, undobari mowiwebiT
da meryevi sixaruliT. qudi Soridanve mouxdia. Sesdga da oqro-varayi aabzina, Ria sarkmeli aafarfata;
- mobrZandiT, mesie, - davaswari:
prene votr plas - ai Tqveni alagi.
wamovdeqi, mklavSi mklavi gavuyare da davsvi.
- Tu xels giSliT, waval, - da
wasasvlelad gaviwie.
- reste - darCiT, brZandebodeT,
batono Cemo.
gverdiT momisva da aWraWunda.
- getyobaT, Cemi aRar geSiniaT, gavuRime.
- ara, aRar meSinia.
- pirvelad raRad geSinodaT?
- imitom, rom Tqven ruseTidan
brZandebiT.
- mere rao?
- xe-xe! mere isa, rom... jer Tavi
davaneboT amas. mere iyos. Tqven studenti xarT, ara?
- diaR.
- qarTveli - JorJien?
- JorJien.
- parizidan amoxvediT dasasveneblad?
- agrea - vu zave rezon.
- me ukve gicnobT. Cemma SviliSvilma cnobebi momigrova, - da Cemi
saxeli da gvari damisaxela, mere
Tavisic daumata: - andre kaSor gaxlavarT... diaR, kaSoria Cemi gvari.
gaCumda. Semomxeda. muxlebze wigni medo. isev maSindeliviT, mSieriviT daswvda. nerviulad hfurclavs,
Tvalebs acecebs, Tan CifCifebs:
- set etonan, sela - sakvirvelia,
saocaria!
- ra aris sakvirveli, batono kaSor?
- ise vTqvi... araferi.
wigni damibruna da miyuCda. sdums
da gacrecil tuCebs acmacunebs, ganier wverebs acancarebs, TiTqo saTqmeli aqvs da Sig gaexirao. mere
caxcaxa xeli muxlebze damado, wverulvaSi uaresad aafriala da xrinwiani CurCuliT Caminiava:
- axla Tqveni aRar meSinian... qarTuli raindobis imedi maqvs... imedi
maqvs, ar gamcemT.
- ra Tqma unda, eg ra saTqmelia! davamSvide.
- karga xania amboben, ruseTSi mefe aRar ariso... TvalT damaklda,
gazeTs veRar vkiTxulob. amitomac
gekiTxebiT, marTalia es ambavi?
- marTalia, - davudasture, - Zvelisa aRaraferi darCa: arc mefe, arc
Jandarmi, arc generali.
- uuh! - SvebiT amoioxra, - mravaljer miTxres, magram... mainc... ise gkiTxeT. sifrTxiles Tavi ara stkivao.
- risa geSinodaT, rom meubnebodiT, ar gamceTo? - movagone.
- ho, marTla, - gaixsena da kvlav
Cemsken gadmoixara, - axla ufro Tamamad getyviT: me, andre kaSor, ruseTis „caris“ mosisxle mteri gaxlavarT, - da welSi gasworda, Tanac
rixiT daayola:
- vuala, Je di deJa! - ai, ukve
giTxariT.
da RimiliT, Tavmomwoned gadmomxeda.
almacerad gadavxede, Tan Rimilic
davubrune:
- tien! magas rogor vifiqrebdi!
- maSa! - gamxnevda moxuci, - agrea!
- „zemlia i volia“ gagigoniaT? se
mua - es me var - vuala!
- rodis iyo eg ambavi? - ukve
dinjad vkiTxe.
andre kaSors aRar axsovs.
- Zalian davberdi, Zalian.
is ki icis, rom poloneTis ajanyeba maSin moxda - swored maSin moxda,
roca...
Tvalebi gamiganierda:
- ajanyeba? mas Semdeg samoci weliwadi gavida!
- SeiZleba... aRar maxsovs, ar vici.
is ki icis, rom maSin ocdaxuTi
wlisa iyo. axla ki, amboben, - sxvebi
amboben, Torem TviTon kaSorma aba
ra icis, - oTxmocdarva wlis iqnebao, maSasadame - Tqvenve dasTvaleT, iangariSeT.
davTvale da davudasture:
- swored gamodis. axla mibrZaneT, Tqven ra saqme gqondaT im organizaciasTan?
rogor Tu ra saqme hqonda! misi
wevri iyo namdvili wevri! kaSori
maSin erT qalaqSi cxovrobda. studentad undoda Sesvla, magram... aRar
axsovs - mgoni ar mimiRes. is qalaqi did
mdinareze iyo gaSenebuli, - Cafiqrda da, - misi saxelic damaviwyda.
- peterburgi?.. moskovi?.. yazani?..
- vuala, vuala! eg aria, eg! kazan...
kazan... vui, sesa!
sadRac qarxanaSi muSaobda - ra
Tqma unda, gangeb. muSebSi Sei para.
erTi amxanagi hyavda - vinme Cerniaki.
- Cerniaki?!.. icnobdiT Cerniaks?
rogor ara, Zalian kargad icnobda. sxvebi daaviwyda, is ki daaxsomda.
proklamacia dabeWdes - esec axsovs, - dolgo davili nas, bratci, ase iwyeboda.
da oTxi rusuli sityva Zlivs
mogilija enidan, isic franguli kiloTi. pirRia Sevcqerodi.
„albaT, es ambavi aekviata“, - gavifiqre da xmamaRla SevekiTxe:
- miambeT, iqneba gaxsovT, rogor
moxda is ambavi, Cerniakis ambavi?
vekiTxebi, Tanac ara mjera, rom es
beberi im saqmeSi reuliyos.
ylapaylupiT, ZagZagiTa da forxiliT miambobs - TiTqo wyalSi ixrCobao. umTavresi aviwydeba, uumciresi agondeba.
- Cerniaks Savi ulvaSebi hqonda, da daWimuli Cafiqrebis Semdeg: yalbi manifesti davbeWdeT mefis
saxeliT, xe-xe!
yazanSi ajanyeba unda moexdinaT.
polonelebTan iyvnen SeTqmulni. ver
moxerxda. polonelebTan iyvnen SeTqmulni. ver moxerxda. dapatimreba
45
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
daiwyo. Cerniaki da kaSori gaiqcnen
da ajanyebul polonelebs miemxrnen.
- Cerniaki damekarga. me kievSi Cavedi. iqidan gavi pare da... - da aborZikda: - da Cavewere ru... raJ... ruJickis razmSi... diax, ruJickis legionSi Cavewere. dobre pane iyo pan
ruJicki, - da wamoiZaxa: - rJond
narodovi!
- eg raRa aris?
- mTavroba, poloneTis mTvarobis
saxelia - guverneman polone. rJond
narodovi!
polonelebi damarcxdnen, Zalian
damarcxdnen. kaSori isev kievSi Semoi para.
- Cerniaki? Cerniaks raRa daemarTa?
Subli moisrisa, xsovnis Zafi daWima da xeli yelze waiWira.
- CamoaxrCves?
- sesa. diax, CamoaxrCves.
- pan ruJicki?
aRar axsovs. icoda, magram daaviwyda.
- mere? mere ra moxda?
- mere katorRaSi Camsves.
- kievSi dagapatimres? - vekiTxebi.
ara, sxvagan daapatimres.
aRar axsovs kaSors, rogorc gaiqca kievidan, an sad imaleboda, an
saiT midioda. erTi rame mainc gaixsena: didi mdinare iyo, Zalian didi grand rivier, bien grand.
- volga xom ar erqva? - gavaxsene.
- sesa, sesa! - eg aris, eg!
im mdinariT midioda im qalaqisaken... kazanisken. napirs miadga. sazamTros sasyidlad gadmovida. rom sinjavda, swored am dros daswvdnen da - marete - damapatimres.
bevri ram dauvarda daClungebul
mexsierebas: gasamarTleba, Sori gza
da katorRac. zogi rame mainc axsovs:
- erTxel tusaRebi sofelSi gagvatares. viRac dedakacma kombostos
gaTlili Rero momawoda.
- ooh, ra gemrieli iyo! - da cancara wverebSi siamiT xiTxiTebs.
kidev agondeba: erTma tusaRma meores kbili Caumtvria:
- sete teribl! - saSineli iyo,
saSineli!
Savi saxli - la mezon nuar - ase
daarqva kaSorma katorRas - mudam daketili iyo. tusaRebi maRaroSi muSaobdnen, vercxlis madans Txridnen.
- mec vmuSaobdi. ai, es xelebi
mudam daRletili mqonda. damaviwyda im sazareli saxlis saxeli.
- nerCinski? - vcdilob gavaxseno,
- akatui?
- sesa, sesa! - uxarian nakatorRals, - akatui, dawyevlili akatui!
- mere? mere?
- mere... mere aRar maxsovs.
- maS rogor ganTavisufldiT?
- ho, marTla! - waswvda gawyvetil Zafs.
mere viRacam raRac moaxerxa. sami
tusaRi gaiqca. kaSoric Tan gaiyoles, radgan Ronieri, mardi da gabeduli vaJkaci iyo. mxolod sami saxeli agondeba - qedis, qalaqisa da
mdinaris:
- borza... adun Calon da... xailar.
- xailar qalaqia CineTSi, - movagone.
- marTalia, marTali... - vu zave
rezon, mon Ser ami, - da sixaruliT
acqmutda. mere xsovna daWima da wamoiZaxa:
- makak! makakebi! gagigiaT?
- iaponia? - mivaxvedre.
- diaR, diaR, Japan - iaponia. kunZulebi... mbolavi mTa... Calis tansacmeli... patara qalebi - geiSebi,
da cxenadamiani - rikSebi. xe-xe, ra
sasaciloa!
is qveyana kargad axsovs kaSors.
- mgoni iq didxans vicxovre. magondeba formoza... solomonis kunZulebic... gvinea da...
da meti araferi. axsovs brinjis,
yavisa da Saqris plantaciebi:
- se teribl! saSinelia! sazarelia!
mere evropaSi gadmovida. aRar axsovs, rogor an risTvis.
- ho, marTla, kinaRam damaviwyda:
erTi maimuni da erTi TuTiyuSi myavda. axi-xi! ra sasciloni iyvnen!
- sad? rodis?
rodis? aba, ra icis! sad? arc es
agondeba. iqneba iaponiaSi, SeiZleba lionSic. Semdeg coli SeirTo, radgan - mec adamiani var, ne se pa? xom
agrea?
- ra Tqma unda! - gavamarTle.
aiSena ojaxi: wamovidnen Svilebi.
mohyvnen SviliSvilebic.
- ramdenni xarT?
sTvala da ver dasTvala:
- Tormeti an Tvrameti.
erTi SviliSvili-Ra hyavs am qalaqSi. sxvebi daifantnen, da daasrula:
- aha, yvelaferi giambeT, - da xmeli mklavebi momxvia, - dRevandeli
dRidan Cven megobrebi varT, ara - ne
se pa?
- ra Tqma unda, ra Tqma unda! magram...
Tqveni namdvili gvari da saxeli?
moxuci SekrTa. TiTqos nemsi uCxvliteso. dabneuli Tvalebi SiSiT gaaceca - yurs xom aravin migdebso. mere yurSi Camaxvela:
- antr nu - CvenSi darCeba?
- ra Tqma unda, ra Tqma unda!
- maS icodeT: andro kaiSauri var.
SevkrTi.
- diaR, es aris Cemi Zveli saxeli
da gvari: andro kaiSauri.
- rao?! rogor?! - da gavxevdi.
tanSi WianWvelebma Camirbines. - kaiSauri?
- diaR, andro kaiSauri. - ganimeora, - gagikvirdaT, megobaro?
ena veRar vi povne. aq, am pawawa
qalaqSi, sadac albaT qarTvelis fexic ar Semodgmula, es moxuci, teroristi, frangi!
- maS Tqvenc qarTveli yofilxarT? - SevekiTxe.
kaiSauri ukve sworad ijda da
TiTqo namdvili gvaris gamJRavnebas
nanobda. mxrebi SeiSmuna da civad
gadmomigdo:
- on di - agre amboben, Torem me...
me aRar maxsovs.
- aRaraferi ar gaxsovT? sul
aRaraferi?
- rien, rien - araferi, aRaraferi.
- gaixseneT... moigoneT. - vunjRrev
mklavsa da gaxevebul xsovnas. magram veRaraferi gavaxsene. kaSor-kaiSauri TviTonac gaxevda. kunZiviT
ido da jafarasaviT aCxakunebda:
- rien... absoliuman rien...
- arc sofeli, arc deda, arc sxva
vinme?
isev „rien, absoliuman rien“, da
meti aRaraferi.
- albaT, saqarTveloSi daibadebodiT, - vacivdebi cocxal mors da
kiTxvebis mujluguniT vlamob maviwyobas gangrevas.
- on di - amboben, - da wamodga: orevuar, mon Ser. Tu gamaxsenda rame, giambobT.
- marTla? pirobas maZlevT?
- ueWvelad, ueWvelad, mon Ser.
naxvamdis, mSvidobiT.
da ise wafarfatda, TiTqo fexebi
mobmuli hqonda da SiSobda, ar damcvivdeso.
kaSor-kaiSaurs nawyeni Tvali da
aSlili fiqrebi gavayole. meored
46
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
da mesamejer rom Sevxvdi, sayvareli
SviliviT mimzerda. dRes ki, roca
ucxoeTSi, ormoci, ormoci Tu samoci wlis Semdeg, sisxlis Zmas Sexvda da Tavisi qarTvelobac gaamJRavna, dRes ucnaurad gardaiqmna, gaiyina, TiTqo ewyina kidevac. vfiqrobdi da ver gamego.
an vin icis? vin gaigebs? vin gaxsnis
gabalRebuli moxucis idumalebas?
aRar vicodi, kaSori damerqmia Tu
kaiSauri. isev kaSori vamjobine.
- bon Jur, Ser mesie kaSor, mivesalme TavaziT da mowiwebiT.
- gamarjobaT, megobaro, - gauxarda
moxucsac, - dabrZandiT... axlos moiwieT. isev is wigni dagaqvT, ara?
ra wignia, ra hqvian?
- vefxistyaosani.
da mokled vuambob poemis Sinaarssa da rusTavelis vinaobas.
- tien... tien! Zalian sainteresoa, Zalian, - da daayola: - aba, wamikiTxeT oriode alagi.
xmamaRla vkiTxulob, Tan vuTargmni. ganabuli migdebs yurs. zogjer Camiqsovs:
- se di tre bien - kargad aris
naTqvami... mSvenieria!.. saucxovoa! namdvili musikaa, namdvili.
kaSori nakiTxia: uyvars lamartini, hiugo - danarCeni daaviwyda. is
ki axsovs, rom bevrs kiTxulobda,
Zalian bevrs, magram - sul damaviwyda, bevri ram damaviwyda. ra vqna, ase scodnia siberes.
aba, kidev wamikiTxeT rame.
wigni gadavSale, wavawydi da wavukiTxe:
vah sofelo, raSigan xar,
ras gvabruneb, ra zne gWirsa!
yovlimc Senze mondobili
niadagmca Cemebr stirsa,
sadaursa sad waiyvan,
sad aRufxvri sadiT Zirsa,
magram RmerTi ar gaswiravs
kacsa, Sengan ganawirsa!
da sitya-sityviT gadavuTargmne.
moxvda, SekrTa, momibrunda. jer piri aacmacuna, Semdeg wverebSi Caikvnesa:
- hela, il a rezon - vai rom
marTalia! didi simarTle uTqvams,
didi... sadaursa sad waiyvans... - da
aTrTolebuli xmiT daumata: - magram RmerTi ar gaswiravs, RmerTo!
- Ser kaSor, - vkiTxe, - davijero,
amden xans erTi qarTvelic aRar
SegxvedriaT sadme?
Subli Seikeca. didxans sdumda.
mere moigona:
- amodena viqnebodi, - da Tavis
muclis doneze gafSika mklavi, - amodena viqnebodi, rom Cemi ded-mama mTebidan aiyara da velnarSi gadasaxlda. urmiT mivdiodiT... Sors, Zalian Sors wavediT. rusebSi CavsaxldiT... mas aqeT Cveneburi aRarvin minaxavs. Tumca magondeba, katorRaSi Semxvdnen, magram me imaTi TiTqmis aRaraferi mesmoda... mere isic
damaviwyda, rac vicodi.
- axla? axla sada sTvliT Tqvens
Tavs - qarTvelebSi, rusebSi Tu
frangebSi?
- axlaa? - gaagrZela. - axla Tavdapirvelad adamiani var, internacinali... ra Tqma unda, asea: mTeli kacobriobis Tavisuflebisa da bednierebisaTvis vibrZodi. maS ase: jer
adamiani var, Semdeg frangi... diaR,
frangi gaxlavarT.
- mere rusi iqnebiT, - Sevapare
frTxilad.
- sesa - agrea. iqac vibrZodi, amxanagebi myavda... iq davitanje. iq davtove
Cemi axalgazrdoba... coli, Svilebi.
- coli da Svilebic?
- diaR, coli da Svilebic... yazanis maxloblad erT sofelSi... saxeli damaviwyda.
- im soflis saxeli aRar gaxsovT, sadac daibadeT?
kaSori nikapiT joxis Tavs daebjina da Cafiqrda.
- non! - sTqva dumilis Semdeg da
TeTri Tavi gaaqnia. - ara, ar maxsovs. aRar maxsovs.
- Tqveni mamis saxeli?
TeTri Tavi TiTqo kisers moswyda, mklavebSi Cauvarda da iq waikrusuna:
- damaviwyda... egec ki damaviwyda...
albaT imitom damaviwyda, rom frangebi mamis saxels ar atareben.
- davijero, dedis saxelic aRar
gaxsovT? - uxeSad vZiZgni bebris
wyluls.
joxi ZagZagebs, Semdeg idrikeba.
- ooh, RmerTo Cemo! - axrialda
kaSori, - es erTi xania dedis saxelic damaviwyda... zogjer Svili gamaxsenebs xolme, an SviliSvili... ooh,
mizerabl - Se ubeduro Cemo Tavo!..
dawyvelilo siberev!.. maman... Ser maman - dedaCemi... Cemi Zvirfasi deda...
- Ser kaSor, - vamSvideb, - Sin
dabrundebiT, iq gagaxseneben. ara
Rirs magis gamo Sewuxeba. dawynardiT... damSviddiT...
TeTri Tavi didxans caxcaxebs.
ganieri beWebi xtunaoben. wveri cancarebs, xolo joxi isev TrTis da
iRuneba.
- maman... Ser... maman... - slukunebs
TeTr wverebSi da uaresad iRuneba.
Zlivs damSvidda. Tavi cal mklavze
daido, gverdulad Semomxeda da bavSviviT momeaja:
- miambeT rame, mon Ser, gamaxseneT.
Cemi qveynisa araferi vici... arc uwin
mcodnia.
yinuli galxva: „Cemi qveyana“ axsena. da mev gavaxsene, rac momagonda:
Cveni mTebi, vel-mindvrebi, mdinareni,
qalaqebi, zne-Cveuleba, tanisamosi. kaSori xan iRimeba, zogjer iWmuxneba:
igonebs da veraferi gauxsenebia arc erTi mTa, arc mdinare, arc kuTxe, araferi! aRaraferi!
- kaxeTi... qarTli, - rigrigad
vTvli provinciebs, - imereTi, guria,
samegrelo...
- ar maxsovs... ar magondeba.
da mwuxarebiT iqnevs Tovlian Tavs.
- iqneba xevsuri xarT... an raWveli... an kidev TuSi, fSavi, aWareli?
- non, mon Ser, non, aRar magondeba,
ara... vai me, ubedurs, vai me, sabralos!
yovelive cxraklitulia misTvis,
yvelani da yvelaferi daeketa, daemala, daekarga. rkinis yuTi gautexelia, gaubzaravi. tyuilad vuvli da
vuCxikineb.
kaSori ki isev cixis tyvesaviT
imudareba:
- rakonte ankor - kidev miambeT
rame, kidev.
da mec uimedod vuvli irgvliv
miuval cixes: vuambob mokled Cvens
istorias, vinaobas. axalsa da Zvels,
avsa da kargs.
xolo moxucisa yovelive mismens:
daRebuli piri, banjgvliani yurebi,
gaRvivebuli Tvalebi, cancara wveric, mTrTolvare Tavic da uCinari
gulic, Tan drogamoSvebiT butbutebs, an iZaxis:
- tien!.. saocaria!.. saSinelia!..
didebulia!..
Semdeg uceb wamwvda xelSi da mkiTxa
- TiTqo amis daviwyebisac eSinodao:
- dit mua - miTxariT, rogor iTqmis
qarTulad papa e maman - mama da deda?
da isev yvelafriT CamaSterda: TvalebiT, kbilebiT, yurebiT da guliT.
- frangulad „papa“ mamas niSnavs, qarTulad ki - papas, mamis an dedis mamas.
- tien! - SekrTa moxuci.
- Tqveneburi „maman“ - deda - Cveneburad mamas udris. qarTulad ki
ase gamoiTqmis: deda... de-da!
- saocaria, sakvirvelia! deda... deda! - da am sityvas frCxilebiT, suliT da kbilebiT daeWida: - de-da...
- imeorebda, - de-da. deda... de-da! mere motyda da daikvnesa: - mainc ar
magondeba, es sityvac aRar magondeba,
ooh, ubeduro Cemo Tavo! sabralo
siberev! orevuar, mon Ser, naxvamdis!
davigviane... albaT meZeben.
da oxvriT, burtyuniT da barbaciT waforTxilda - TiTqo braziT,
dardiT da urviT datvirTul tomaras miaTrevdao.
meore Tu mesame dRes kaSori Tu
kaiSauri aRar gamosula baRSi. ramdenimejer Cavuare saxlis win, magram veravin davinaxe. patara bavSvis
garda, romelic burTs dasdevda.
meoTxe dRes kari damikakunes.
- me kaSori gaxlavarT, - miTxra
Semosulma dedakacma, axalgazrdam da
ubralom, - andre kaSoris rZali.
- dabrZandiT. rogor brZandeba
mesie kaSor?
- kargad ver aris. Cawva. Zalian
gTxovT, mnaxoso.
- siamovnebiT, - da qudi davixure,
- ra daemarTa?
saimiso araferi. moxucda, Zalian
moxucda. mexsiereba dauClungda. xSirad ubrundeba bavSvobas.
- am cota xanebSi ise gamoicvala,
rom Zlivs-Ra vcnobT. dReSi ocjer gvekiTxeba Tavisi ded-mamis saxels da amdenjerve aviwydeba. garda amisa... - da gayuCda.
- garda amisa? - movagone.
- garda amisa, raRac ucnauri emarTeba.
- ra emarTeba, madam?
- sasaciloa. Tormeti weliwadi
am ojaxSi var da aTjerac Zlivs
gamigonia moxucisagan - me kavkasieli varo. aqamde meti araferi uTqvams. axla ki...
- axla ki?..
- exla aiCema: JorJien da JorJien
- me qarTveli varo. veRar isvenebs.
dasajdomi an dasawoli veRar upovnia. dRedaRam krusunebs, hborgavs.
dadis da raRacas igonebs.
- mere, madam, moigona rame?
- veraferi. verc erTi sityva, verc
buCqi, verc soflis an qalaqis saxeli mudam Tqvenze laparakobs Cemi Sviliao, xa-xa! sasacilo ar
aris, mesie?
- ra Tqma unda, madam, sasaciloa.
- dagvtanja: gamaxseneT, ra hqvian
qarTulad „maman“-so?
- deda, - CavurTe me.
- sesa, eg aris! gaxarebuli bavSviviT dabrunda da gviambo. eg sityvac
gviTxra. mere yvelas dagvaviwyda.
sasacilo ar aris, Ser mesie?
- ra Tqma unda, madam, sasaciloa.
- ai, movediT kidevac. antre mesie.
ai misi oTaxi. SebrZandiT. orevuar!
karebi SeaRe da Sevedi. kuTxeSi
TeTri niCabi acancarda. ori mklavi
caxcaxiT gamomiSvira da axrialda:
- mon Ser fis! - Cemi Svili. ooh,
Cemo Svilo!
da Camixuta, Tanac misayvedura:
- agre unda, gana! ratom ar momigone? ratom ar moxvedi? avad gavxdi. oTaxidan veRar gamovdivar.
- ar vicodi, Ser kaSor...
- kaSor, kaSor! - wyeniT wamoiZaxa,
- TqvenTvis kaSoris ki ara var, aramed ka... kai... ka...
- kaiSauri, - gavaxsene.
- ai, iqamde mivedi, rom sakuTari
gvaric ki damaviwyda. ooh, Se ubeduro, Sena!
- nu swuxdebiT magis gamo. mesie
kaiSauri.
- ara uSavs-ra, - gamxnevda, - jer
es miTxari, gamaxsene, Svilo, ra hqvian qarTulad „maman“-s? damaviwyda.
- deda.
- de-da! de-da! - gauxarda, - aba,
adeqi da eg sityva frangulad damiwere ager iq, im kedelze... marjvniv...
zemoT... swored mand.
fanqriT davwere TeTr kedelze.
davwere da iqve amovikiTxe - isev
fanqriT minaweri: „solomon“ da
„elen“.
- es visi saxelebia, mesie kaSor...
kaiSauri? aq sweria: solomon da elen.
- Cemi maman e papa! - wamoiZaxa da
saxe gaubrwyinda. mere garkveviT da
aRfrTovanebiT moayola: - mon deda,
de-da! Ser deda, ma Ser deda! - da
erTi wamis Semdeg, aso Cins rom ver
dasZlia, bavSviviT atirda: - Semi deda... tSemi de-da... deda!
Semdeg cocxal wigniviT amalaparaka: vina varT? ramdeni? ra iyo?
rogor moxda? bolos, dRevandelic
rom vuambe, Zlivs daijera.
- maS me rom movindomo dabruneba,
SemiSveben saqarTveloSi?
- ueWvelad.
- saxifaTo araferia?
- ra Tqma unda, araferia. piriqiT,
okontrer, Tqvens warsuls rom gaigeben, didis pativiTac dagixvdebian.
didxans ifiqra, didxans acmacuna
wverebSi Cafluli miketili sarkmeli. mere Tavi moabruna da - maS, Svilo, axlo moiwie... aravin
gagvigos, - da yurSi Camixriala: unda wavide... unda davbrunde.
- Tqven? Tqven unda dabrundeT?
- ho, me, andro kaiSauri. ras ityvi?
andro kaiSauri unda dabrundes.
oTxmocdarva wlis moxucma, TiTqmis
damblad dacemulma, aseTi Sori gza
unda gadaitanos mere risTvis? visTvis? visTan miva. vin dauxvdeba?
arc ena icis, arc naTesavs icnobs.
an SerCa ki naTesavi? an iqamde vin
Caiyvans?
- gaocdi, gana, mon Ser!
- diaR... ar mesmis, ra gindaT saqarTveloSi?
- deda! - wamoiZaxa qarTulad.
- Tqveni ojaxi xom ruseTSi gadasaxlda. maS Tqveni dedac iq iqneba dasaflavebuli.
- marTla, ruseTSi mokvda, - da
kiseri moedrika.
- kargad yofilxarT mowyobili, vcade misi saWmunavis waSla. - yvelaferi gqoniaT: saxli, baRi, ojaxi...
- kan mem, - Semawyvetina, - mainc waval. unda vnaxo iqauroba, xalxi, naTesavebi. garda amisa, Cemi samSoblo xelaxlad dabadebula... xom marTalia?
- marTalia...
- maS marto amisTvisac rom wavide, esec sakmarisia, axali qveyana...
axali xalxi. Cemi qveyana, Cemi xalxi. yvelani Cemi Svilebi da naTesavebi arian.
- naTesavebi aqac blomad gyoliaT.
- ara, Svilo, ara. eseni aqaurebi
arian - frangebi, frangi qalis Svilebi.
andro kaiSaurs ki mxolod iqa
hyavs namdvili naTesavebi - iq, „an
JorJi“. isini albaT sxvanairebi arian
- bunebac, xalxic, cxovrebac. kaSor
Tu kaiSaurs araferi axsovs. magram
grZnobs da icis, rom...
- non, non! - ise wamoiwia, TiTqo
maSinve apirebda qudis aRebas da
saqarTveloSi wamosvlas, - ara, ara!
unda wavide... ueWvelad unda wavide. edde mua, miSvele, mon Ser, maswavle da miSvele.
wamoiwia, magram fexi ver gaiswora da tanic veRar aitana.
mere mudariT momanaTa gacveTili
Tvalebi da wyalwaRebuliviT Semexvewa:
- agre rogor gagiZnelda, Svilo,
gzis Cveneba da darigeba? miSvelemeTqi, miTxari...
- damSviddi a, mesie. axlave gaswavliT yovelives.
da vaswavle: davjeqi da mTeli
Tabaxi davwere: kaiSauris vinaoba, Tavgadasavali da Txovna, rom samSobloSi dabrunebis nebarTva miscen
mas, „sawyal moxucs, gzadakarguls,
upatronos“.
- diaR, diaR, - mikarnaxebs kaiSauri xelebSi Cafluli piriT, - ase
daswere: sabralo moxucs, romelsac
am qveynad gza daekarga. Tavis miwas
moswyda... upatronod daberda. diaR,
diaR. upatronod dalia Tavisi dReni-Tqo. esec Caswere: me kidev SemiZlian... cotaodeni mainc gavakeTo.
vinme mainc gavamxnevo, nugeSi mivce...
wavaxaliso. esec bevria, Zalian bevria. vici ra fasic aqvs zogjer
Tundac erT sityvas, erTaderTs. daswere, mon Ser ami?
- davwere, Ser papa.
- axla ase daasrule: me RaribRataki kaci var. es saxl-kari Cems
rZals ekuTvnis. rac ram mqonda sicocxle, ZalRone, axalgazrdoba da
erTi muWa naSromi - yovelive imas
Sevwire: internacionals, socializms,
proletariats, brZolas. daswere,
Svilo?
- davwere, Ser papa.
- ganagrZe, Svilo: nadiri sanadirod gava, frinveli - sakvebisTvis,
adamiani - sabrZolvelad da samuSaod. mere yvelani dabrundebian: mxeci isev bunagSi Seva, frinveli budes miaSurebs, adamiani - Tavis qoxs.
me ki wamovedi da veRar davbrundi.
xom daswere, Svilo?
- davwere, mama.
- miumate: me ki veRar davbrundi.
vibrZole, vimuSave, aRaraferi SemrCa, garda oTxmocdarva wlis tvirTisa. mZimea,
metad mZime tvirTia. dRes Tu xval
unda gamsrisos. maS ase: veRar davbrundi-Tqo. imdeni vixetiale, rom dedmamis saxelic ki damaviwyda... sakuTari
gvaric... isic ki aRar vici, sad aris
Cemi bude Tu bunagi... an ra hqvian im
kuTxes. swer, Svilo, rasac geubnebi?
- vwer, mamilo...
- isic ar vici, ra hqvian Cems
naqoxars. rom davbrunde, verc ki
vi povni. mainc rac unda moxdes, msurs
davbrunde da Cemi ukanaskneli mudarac, erTaderTi jildoc da anderZic es aris: damabruneT... wamiyvaneT... maCveneT... daswere, Svilo?
- davwere, - Cavilaparake CemTvis
xangrZlivi dumilis Semdeg, - davwere, mamilo, - da movbrundi: - gavaTave,
Ser papa.
andro kaiSauri saqanela skamze
gaSotila da Wers uRimis - ucnauris, wmindanis, saimqveyno RimiliT,
Tanac mTrTolvare xels afaTurebs
sivrceSi.
da uceb mkafiod aCurCulda - sufTa qarTuliT, Cveneburi gamoTqmiT:
- Cemi deda elene... mamaCemi solomoni... vilaJ ananuri.
wamoviWeri - TiTqo cecxlze vijeqio, - TavT davadeqi da sulganabulma yuri mivugde.
kaiSauri butbutebs, TiTqos uCinars eubnebao - zogs qarTulad, zogsac frangulad.
- vilaJ ananuri... magondeba, magondeba: Rrma xeoba... Sig vilaJ...
sofeli ananuri, - da garkveuli qarTuliT daayola: - aragvis wyali.
garinduli vdgevar. guli mZlavrad mifeTqavs. meSinia - viRac Tu
raRac ar davafrTxo.
- grand egliz e forterez - da
umalve qarTulad gadaTargmna: - didi eklesia da cixe... Zveli cixe...
tye... mTebi... mwvane mTebi. xe-xe-xe!
sixarulisagan CaixiTxiTa, xelebi moifSvnita, acmutunda.
adgili movinacvle, win avetuze
da qarTulad vkiTxe:
- andro, micaniT?
jer gaocda, Semdeg gauxarda:
- Cemi Svili... Cemi vaJi. xom xedav,
xom gesmis, ra damemarTa?
- mesmis, vxedav... gagaxsendaT, qarTuli gagaxsendaT.
- RmerTo, miSvele! gamaxsenda... yvelaferi momagonda. vxedav... vicnob...
- da akankalebuli TiTebi Tvalebis
win aacmacuna, - ai, aqve sdganan yvelani... vxedav dedaCems... maRali, lamazi, Savgremani... Savi mandili aqvs
wamosxmuli... ai, aqve zis Cems Tvalwin... muxlebze mec vyevar - cxra
Tu aTi wlis balRi var... Cems Tavsac vxedav, vicini da vexvevi... dedas
vexvevi... mkocnis da miRutunebs...
ooh, dedi... dedilo!
xelebi Tvalebze aifara. mere isev
ganagrZo:
- mamaCemi baRSi midis. mec mivdev
cunculiT... miwaze xili hyria. vkrefav... kalaTa savse maqvs. Saqrosac
vaZlev, sofosac, titesac... mere Cilikas vTamaSobT.
- mere? mere? - CavCurCuleb.
- kidev magondeba, yvelaferi magondeba. raRac moxda... mama yvelafers hyidis... uremze vsxedvarT da
mivdivarT... dariala. Zaugi. mozdoki. iq vizrdebi... qarTuli TandaTan
maviwydeba. mere ruseTis qalaqebi...
SeTqmuleba... brZola... akautis katorRa. ooh, RmerTo Cemo, ra lamazi
da didi qveyana gamicocxlda!
didxans sdums da im qveyanas uRimis.
Semdeg Semomxeda, damaSterda, gaixsena:
- marTla, Svilo: Cemi Txovnis
pasuxi jer ar mosula?
cxadia, dro aeria.
- ara, mama, jer ar mosula.
oTaxs Tvali moavlo da mkiTxa:
- exla sada varT, Svilo?
47
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
cxadia, sivrcis Tvalic SeeSala.
- Tqvens binaze, qalaq noJanSi.
Subli Seikra - TiTqo gaocdao,
Tanac ewyina. TvalebSi muqi naRveli Caesxa, tuCebze varami daawva, Tavi Caaqnia, TiTqo viRacas raRac usayvedurao da gaxevda.
misma rZalma erTi Wiqa rZe Semoitana, patara magidaze dasdga da is
magida win miudga.
kaiSauri Tvals adevnebs, TiTqos
im dedakacs pirvelad xedavso.
ai, Tqveni rZe. prene, gran per miirTviT, papa, - eubneba rZali.
moxucma amomxeda, gaocebuli Tvalebi amomisrola da qarTulad mkiTxa:
- ra sTqva? gadamiTargmne, Svilo,
ra unda, ras meubneba?
- gadagiTargmnoT? - da gavxevdi.
- tien! - Cemze metad gaukvirda
dedakacs. - ra enas laparakobT?
- ra unda-meTqi, Svilo? gadamiTargmne.
axla tuCebi Sekecili hqonda, Subli - naoWebiT daRaruli. xmaSic
sikerpe CaiRvara. mTel saxeze raRac mtkice Jini gadaikra.
- gana ver gaigeT? rZe miirTviTo.
pirisaxeze Rimili gvelis wiwilasaviT Caucurda da TeTr buCqnarSi Caimala.
- rogor ver gavige! qarTuli rom
gamaxsenda, gana franguli damaviwyda!
- maS... ar mesmis...
gvelis wiwila erTxel kidev aiklakna tuCebTan.
- gasagebi bevri araferia. uTxari
am dedakacs: andre kaSori dReidan
andro kaiSauria-Tqo. uTxari, uTxari-meTqi!
- mesie kaSor di, ke... - da naTqvami
gadavuTargmne.
dedakacma piri daaRo. mere moxucs hkiTxa:
- es raRas niSnavs? gana Tqven
TviTon veRar metyodiT?
- ra sTqva, Svilo? gamagebine, isev SemekiTxa kaiSauri.
isev gadavuTargmne da pasuxad aseTi gancxadeba miviRe - mtkiced da
udrekad naTqvami:
- gadaeci am dedakacs, rom erTxel
da samudamod uars vambob frangulze.
meyo... droa gavaTavoT... esec daumate:
am dReebSi samSobloSi vbrundebi da
kisridan samudamod mogwydebiT-Tqo.
esec sityva-sityviT gadavuTargmne. dedakacma gaiRima:
- maS Tqvens wasvlamde saTqmeli
rogor-Ra gavagebinoT erTmaneTs? ikiTxa. - sasacilo ar aris, mesie?
- sasaciloa, qalbatono.
da pasuxi rom ver miiRo, erTxel
kidev gaiRima, mxrebi SeiSmuSna da gavida.
da im dRidan Tavis oTaxSi Camisaxla kaiSaurma - lalad da Tarjimnad.
- Svilo, pasuxi ar movida? - dReSi samjer mekiTxeba kaiSauri.
- ara, mama, jer ar movida.
dro midis, moxuci anCxlobs. naTqvams erTxelac ar Ralatobs.
- Svilo, - dReSi ramdenjerme meubneba, - Svilo, uTxari am dedakacs...
gadaeci am vaJs... gamagebine, ra undaT?.. gadamiTargmne, ras amboben?
„es dedakaci“ - misi rZali, oxunjobs da dReSi xuTjer mekiTxeba:
- mesie, sasacilo ar aris?
- sasaciloa, madam, sasacilo.
xolo „is vaJi“ - pier kaSori, andros SviliSvili, brazobs da imuqreba:
- raki Cemma papam frangobaze xeli aiRo, mec uars vityvi Svilobaze. axlave wavides Tavis „JorJia“Si, raki agre unda qarTveloba.
magram muqaras ver asrulebs da
momarTul manqanas erTgulad emsa-
xureba: maRaziis gamgea parizSi. diliT adre midis da saRamos cxraze
brundeba.
zogjer mec mivdivar parizSi da
kaSor-kaiSauris Txovnas davdev. saqme depeSiT keTdeba.
rom vbrundebi, kaiSaurs qalaqis
napiras vawydebi. zis sadme molze,
an sdgas atuzuli da parizis gzas
gascqeris, Tanac gafSekili xeli saCrdiloblad uWiravs kvinixze.
rom daminaxos, aiSleba da CanCaliT modis Cemsken. mere Sesdgeba,
pasuxs Cems saxeze waikiTxavs da
moiRuSeba.
- jer araferia, - TviTonve ambobs Cems magier.
- araferi, magram male iqneba, vamxneveb da mklavSi mklavs vuyri.
movdivarT da vbaasobT.
- avi xalxia, - sCivis mama Tu
papaCemi, - Zalian avi balRebi arian.
aqamde TveSi erTxel Zlivs damelaparakeboda, axla ki, raki franguls
aRar vlaparakob, lekvebiviT amedevnen. damcinian.
magram ara uSavs-ra: andro momTmenia. oRond male Seusruldes gulis natvra, Torem amaze uaress Tundac ass moiTmens.
axla-Ra gaaxsenda: ananuris diakvanma andros wera-kiTxva aswavla.
mozdokSi erT qarTvels, vinme iagoraSvils, qarTuli wignebi hqonia.
androc kiTxulobda.
exlac cdilobs dakargul i povnos: Cems wignebs Cascqeris, magram
asoebs veRar arCevs da oxravs:
- wamikiTxe, Svilo, - dReSi orjer momagonebs.
mec vukiTxav, rac ram xelSi momxvdeba.
andros cali yuri TiTqmis wignze udevs, Tan xSirad mawyvetinebs:
- didebulia!.. mSvenieria!.. saocaria!..
erTxel gamaxsena:
- Cveneburi simRera miTxari.
piri davaRe da balnian yurSi aTiode hangi CavmRere. meti arc vicodi.
- didebulia!.. saocaria!.. magram...
magram arc erTi ar amcnaura. bolos erTic gamaxsenda:
beri kaci var, nu momklav,
nu momkla-a-av..
da aTjer mainc mamRera, sanad daixsomebda. mere ifiqra da moifiqra:
beri kaci var nu momklav,
jer ananuri maCvene-e-e-e...
da im dRidan misi leqsi da xriali Cemi yuridan veRar amodis. gamudmebiT mReris, TiTqos qilaSi kenWebs hyriano.
balRoba ubrundeba. SviliSvils
ahyveba da TamaSobs - Cilikas, burTs,
kukumalulobas. ufro xSirad ki me
damdevs, Tanac xrinwiT hkvnesis:
- vai, Cemo Tavo!.. vaime, ubeduro!
SoTas taepic gaaxsenda, baRSi rom
vuTargmne:
sadaursa sad waiyvan,
sad aRufxvri sadiT Zirsa,
magram RmerTi ar gaswiravs
kacsa, Sengan ganawirsa!
da am leqss dReSi aTjer butbutebs.
- Svilo, cudad gavxdi. fexze
Zlivs-Ra vdgevar, - SemomCivla erTxel, - daaCqareT.
da im dRidan gareT veRar gamovida.
Tavi davRune da erTxel kidev
gavwie parizisaken. naSuadRevs Tavaweuli vbrundebi, TiTqmis movrbivar.
kari SevaRe da qaRaldi avafriale:
- mogilocavT, mamilo, mogilocavT!
- mivaZaxe, - mivdivarT, mivdivarT!
mama Tu papaCemi sawolze ijda.
saxe gaunaTlda, TefSiviT daumrgvalda. xelebze daebjina, wamoiwia.
48
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- marTla?.. RmerTo didebulo, es
ra ambavia!.. es ra ambavia! davijero?
marTla? davijero?
wamoiwia, abutbutda. magram weli
veRar aitana da moWriliviT ukanve
gadavarda.
kaiSauri kvdeba.
ganwirulia.
fexebi guSinve moswyda.
sidamble qvevidan epareba.
dRes Tu xval gulSic waswvdeba.
gaSotili wevs, Tvalebs hblitavs, tuCebs acmacunebs da samkvdro
sevdiT Semomcqeris.
- vai, dedasa! - Semomkvnesis, - vai,
dedasa! sada vkvdebi... rogor vkvdebi!
- nu SeSindiT, - vamxneveb, - ise ar
mokvdebiT, rom ananuri veRar naxoT.
magram Cemi me TviTonac aRar mjera.
- me Cemi Sevasrule, - TiTqo vinme sxvas eCurCuleba andro, - yvelaferi miveci am qyveyanas... danarCeni
Tqven iciT... vali damibruneT.
- ra vali, mamilo? - frTxilad
vekiTxebi.
- miwas daubruneT vali... Cemi
vali - an cocxali, an mkvdari.
an cocxali, an mkvdari - esaa misi
erTaderTi natvrac da anderZic.
- damSviddiT, mama. Cem valad mimiRia. SegisrulebT.
misi SviliSvili pieri Semodis,
gazis lamfas anTebs.
da momakvdavsac im lamfis feri
adevs.
- xom araferi ginda, gran per? ekiTxeba papas.
andro sdums. pasuxs me vaZlev:
kuTxeSi gaviyvane da moxucis survili gadaveci.
- advilia, - miRimis pieri, - krematoriumi aqvea. davwvaT da ferfls
gagatanT, ne se pa?
- keTili. agre vqnaT, Tu...
- jer adrea. papaCemi kidev didxans icocxlebs, - da gadis.
avadmyofis TavTan vzivar da yurs
vugdeb.
SuaRame modis.
yvelas sZinavs. gareT nawvimaria.
Ria sarkmelSi sigrile da nesti
Semodis.
yavaxanidan Sansonetis gabzaruli xma ismis.
kaiSauri ki borgavs da luRluRebs:
- dedas vxedav. ai, aqve sdgas, - da
moxuci Cems xels eZebs. poulobs
da undilad uWers, Tan CifCifebs: neta ra ginda, dedi? rad damcqeri
sevdianis RimiliT?.. Tavsac miqnev...
TiTqos meZaxi.
ar minda landi davufrTxo. an ra
saWiroa! mgoni arc ZalmiZs. cnobis
kari ukve daxSuli aqvs - gaRmeulSi gadasaxlda.
xelebi zeviT uwyvia. mokrunCxul
TiTebs brmasaviT afaTurebs, sabnis
pirs poulobs da zeviT eweva TiTqos unda pirisaxeze aifaroso.
dedis molandeba da sabnis wewva
dasasrulis niSania. es mec vici. da
amis codna mec im TiTebiviT miwewavs guls.
veRar davbrundi, - magondeba am
dakargulis nakarnaxevi, roca Txovnas mawerinebda, - imdeni vixetiale,
rom ded-mamis saxelic damaviwyda“.
- veRar davbrundi. - abodda uceb
gonwasulic, - veRar davbrundebi, vera.
„yvelani dabrundebian: - isev vigoneb amave oTaxSi naTqvams. - mxeci
isev bunagSi Seva, frinveli budes
miaSurebs, adamiani isev Tavis qoxs
mosZebnis. me ki...“
- me ki wamovedi da veRar davbrundi, - imeorebs Tavissave naCivars sulTmobrZavi, da umatebs: veRarc davbrundebi.
„vibrZole, vimuSave. aRaraferi Sem-
rCa, - viRac imeorebs Cems gulSi, aRaraferi SemrCa, garda oTxmocdarva
wlis tvirTisa“.
- vera, veRar davbrundebi, - ZlivsRa mesmis wamsvlelis CifCifi.
„mZimea, metad mZime tvirTia. sacaa
gavisrisebiT“.
moxuci Citis bRartiviT acmacunebs zewrisfer tuCebs.
„sad waiyvan sadaursa...“ - vfiqrob CemTvis.
da pasuxad misi butbuti mesmis:
- vahme, sada vkvdebi!..
„ganwirulia, ganwiruli“, - gamomaqvs ganCineba.
da ganwirulic pirukuRma mibrunebs SoTas naTqvams:
- vxedav, RmerTic ki gaswiravs
kacsa, Sengan ganawirsa.
wamovdeqi, gaviare, davbrundi, kvlav
davjeqi, xeliT maja CamibRuja da
Tvalebi gaaxila.
- aqa xar, Svilo?
- aqa var, mamilo. nu SeSindebi.
mruded gaiRima.
- deda sxvagan davkarge... mec aq
vikargebi.
- nu, mamilo, nu SeSindebi. ar dagkargav.
didxans mimzers ukve minis TvalebiT. Sig azri aRar sweria. magivrad pirTamde savsea pirutyvuli SiSiT, uimedo ZrwoliT, sasowarkveTili „mSvidobiT“.
- vera, veRar davbrundebi, - mgoni
es sami sityva waiCurCula ukanasknelad.
mina yinulad gadaiqca. Cems majaze
misi xeli modunda. mainc vijeqi da
davcqerodi. vgrZnobdi, rom is xelic im TvalebiviT iyineboda.
frTxilad wamovdeqi. oriv xeli
mkerdze gadavujvaredine. Tvalis quTuToebic vamovuwie da gavbrundi.
sarkmelTan vdgevar.
gareT nawvimaria.
oTaxSi nesti da sigrile Semodis.
yvelas sZinavs.
baRSic dumilia, rogorc ukan, TeTr
sawolze, TeTr wverebSi, sadac TiTqo
sweria:
- vera, ver davbrundebi.
gavaRviZo kaSorebi?
ra saWiroa? gaTendeba, gaigeben.
da baRis dumilsa da sigrileSi
Severie.
mainc davabrune. anderZi Sevusrule.
parizSi kargi krematoriumia.
didi kacis ferfli jibis kolofSi eteva.
ananuri Rrma xevSia Cawolili...
mwvane mTebi... swrafi aragvi... Zveli saydari da Serujuli galavani.
avto SevaCere.
zeviT avedi.
andro gavixsene da is navli xevis niavs gavatane.
1928 w.
mfhsekb ge,kbwbcnbrbc fysjkjubf
e,tlehj,f hjvtkbvt thbcf7 lblb thbf se
gfnfhf7 c[dfsf ijhbc 2 bcbw fhbc7 hjwf
thsudfhc ,tpqj,fc7 hjvtkcfw gjkbnbreh
,tpqj,fc t&f[bfy7 lblb fdfkf vbtwtvf7 afhsj upf uft[cyt,f lf fqt,-vbwtvj,bc cfuyfl
uf[lt,f8 hjwf ,tpqj,f7 2 tu eovbylehb &fkqjyt ufwdtsbkbc rfwbcf7 gbhf[lbkb
lfbfht,f7 fhfvwse ecbhw[dbkjl7 sfdvjojyt,bsfw afhafij,c lf kervf gehc fodlbc
vf,tpqfhc7 vfiby gbhlfgbh itudb&kbfy
dcsmdfs7 hjv cfpjufljt,bc o.j,fc cf&bhrdtkb ith.tdbfj lf fqcfchekb vjf[kjt,bfj8
,tpqj,bc fctsb gfnbdbs .jayf cfpjufljt,fib en.efhb ybifybf sdbs cfpjufljt,bc cbcecnbcf7 lfe&keht,bcf lf lfhqdtdbcf8 vfu cf&futkc afh-[vfkc cekvjrktj,bcfc lf ]f,yj,bcfc cfvztlehfl fmdc [jkvt .jdkfl uf[hoybkb lf fv.f.t,ekb uekb xbhmbfybc rfwbcf7 lf cf,thdtkfl rbltd 3if,fib4 lf
3,fhfmfkf4 bvbcsfyf rfwt,bcf7 dbcfw ,tpqj,f lf thsuekt,f thsc afhlib vjemwtdbf
lf thsvfytsib ufyut, dth ufehxtdbf8
sbsjy vfu cfvfhw[dbyj afh-[vfkbc vztltkc7 ,tpqbc vsmvtkc7 hjujhw bmyt,f7 flfvbfyb ufe&kt,lf7 vjbuthbt,lf7 hjv ufvujyb
lf lfv]thb fhf /.dfyltc7 hjv vfu cfpbpqfhbc
afh-[vfkbs vjhsekc if,fibc lf ,fhfmfkbc
&f[bkbs fh fmtpt,ltc bvbcsfyf ovbylf hfv7
hjujhbw kbnthfnehff8 hjwf kbnthfnehf7 2 tu flfvbfybc zrebcf lf pytj,bc cfufy&t7 2 itbrtlkt,c vfu cf&fukj,fc7 hjwf vf,tpqfhc sfdbc rfhc ufeqt,c [jkvt7 vfiby
sdbs cfpjufljt,bc uf[hoybkt,f w[flbf lf
ceks-vj,h&fj,f vbcbc o.j,bcf etzdtkbf8
.dtkfptl cfibifhb lf cfpbpqfhb ,tpqj,f bc ,tpqj,ff7 hjvtkcfw cfuyfl vstkb thb
/.fdc7 yfvtnyfdfl bvbcsfyf thb7 hjvtkbw 3itvs[dtdbcf ufvj c[dbcf lf c[dbcf4 .jdtk qjytc
vjrkt,ekbf7 hjv sfdb bvfhskjc7 sfdbc uekbc-yflt,b7 cekbco.ehdbkb cfmdt.yjl
ufvj/abyjc8 fvbcsfyf thbc obyfit thsb ufwdtsbkb vf,tpqfhb eahj itv&kt,tkbf lf qjybthb7 dblht vstkb thb7 bvbnjv hjv vf,tpqfhc .jdtkbdt bfhfqb [tkib fmdc lf lf,tpqt,ekb-rb bfhfq-f.hbkbf8 lf,tpqt,ekc fqfhf lfhxt,f-hf [jkvt bvbc vtnb7 hjv uekib
eylf xfb[dbjc ecfvfhskjl ufegfnbeht,ekb7 vfuhfv cfvfhskbfyfl uf,jhjnt,ekb
uh&yj,f8 tuhts xf[dtekb uh&yj,f cfktcfdbf
bvbcb7 hbc lfxkeyut,fw cfcehdtkbf [jkvt8
tc jwbjl otkboflbf7 hfw ,tpqj,fv tyf
fvjbluf hectsib ,-ybc rfnrjdbc lf vbc rfvgfybbc o.fkj,bsf lf v[ytj,bsf8 iblf-hectsib vfu8 ,tpqj,fc bvjltyf cfh,btkb fhf
fmdc7 hjujhw hectsbc cfyfgbhj mdt.yt,ib7
]th bvbnjv7 hjv tc erfyfcrytkb evfqktc vsfdhj,bcfufy ijhc fhbfy7 vfifcflfvt7 n.ebkb
eahj fldbkfl ufcfqlt,f7 hflufyfw ijhblfv n.ebkb lf vfhsfkb rfhufl dth ufbhxtdf lf sdfkb fldbkfl vjn.edlt,f sdfksvfmwbc vf,tpqfhbcfufy8 vthvt bvbnjv7 hjv cfyfgbhj mdt.yt,bc vw[jdht,yb ew[j njvbc thyb fhbfy lf7 vfifcflfvt7 .jdtkc wbkbcofvt,fc bvbcsfyf cfhxekb eltdc7 bvbcsfyf cfsfdt fmdc7 hjv .dtkfathb fldbkfl lfcf]thbf
lf abmhfl vjcfcdktkb8
tc rfhufl bwbfy ,-y rfnrjdbc lfvmfit,vf
lf cojhtl fvbsfw cfhut,kj,ty8
vtht dbcufy fhbc itvlufhb tc vf,tpqfhfsf
hfpvb0 hf ]ehbc rfwyb fhbfy0 tutyb fhbfy
vj[tktyb7 hjvtksfw hectsbc cb.dfhekb rb
fh fvjmvtlt,c7 fhfvtl vfsb cfresfhb lfvitekb rezb8 tu bvbcsfyf vj[tktyb fhbfy7 hjvtksfw sfdbcbc ,jhjnvjmvtlt,bs bvjltyfl itehw[dtybfs sfdbfysb sfdb7 hjv sdbs
.jdkfl-itvo.yfht,tkc fv-udfht,ib vsfdhj,fc dtqfh iteo.yfht,bf bvfsb cfvcf[ehib
.jayf lf ufvje.hbf8 fy rbltd bvbcsfyfyb7 hjvtkybw ]th rbltd sfdbc flubkfc c[tlfy lf
cfqthqtkb-rb fikbfs vfqkf fwjwdbcfsdbc7
dthfcupbs-rb dth fwjwdbkfy8 fy rbltd bvbcsfyfyb7 hjvtkybw sfdbcbc e[tbhj,bs lf
eybzj,bs dthfc ufv[lfhfy lf eylfs sfdb
hjujhvt ufvjbxbyjy7 sdfkb xdty eahj udbzhbcj lf ijhc xdty eahj d[tlfdsj8
tc cfvbdt o.j,f vf,tpqfhsf hfpvbcf thscf
lf bvfdt rehlqtkc cltdybfy lfcfzthfl8 3fb7
mdt.ybc thsuekyb xdtyf dfhsj7 &fqkehbc
fkqjc fqt,f xdtysdbc vjeybzt,bf qvthscfj7
xdty .dtkfathc dfv[tks7 hfcfw c[dfyb [tkc
fafht,tyj lf7 ]bkljc vfubth7 xdtydt udltdybfy7 cfvcf[ehblfv ud.hbfyj7 cfvcf[ehib oby
fh vbd.tdfhsj8 f,f7 thsb [tkib xfudbuljy
hfbvt vj[tktj,f lf vfiby xdty dbwbs7 hfc
fqvjdfxtysj lf hfvltyc lfafhekc ufvjdfmdt.yt,sj47 lf c[dfyb lf c[dfyb8
fv-udfhbc lfvmfit,bc itvotj,bs ,-yc rfn-
BKBF ZFDZFDF'T
3vj.dfht vnthb .jdkbcf vnhbcfufy eahj vnthbf48
hecsfdtkb
rjdc lblb ,flt fmdc uf,vekb hectsbc cfyfgbhj mdt.yt,ib8 fvbnjvfw fh lfhxtybf fhw
thsb hectsbc mdtitdhljvb thb7 hjv jhuekj,f lf uflflujvbc cehdbkb fh ittofvt,byjc8 fvbs sbsjyfw brdt,t,f lf sfdbc lfvmfit,cfw7 wjnfl se ,tdhfl7 cfrdt,fd upfc e[cybc8
hfw-rb eovbyleht,f vjue,lt,f [jkvt vbc
lfvmfit,bc eovbylehc uekib7 cek thsbfyfl cfyfgbhj mdt.yt,blfy vbtlbyt,f ,-y rfnrjdbcfrty lf itcfathbc cehytkt,bs uhjdlt,f bv sfdf[lbk lf gbhvj[tek fepib7 hjvtkcfw “Vjcrjdcrbt Dtljvjcnb” /mdbfy8
jqjyl-rb jhuekj,f itcofvts hjvtkcfvt
thc hectsbcfc lf ,-yb rfnrjdb [tkfg.hj,bs vjutut,t,fs8
xdtyc cfmfhsdtkjptlfw fhf-ths[tk ufvjekfimhbf ,-yc rfnrjdc7 jhuekj,f iteofvt,bf lf uflflujvbc cehdbkb lfe,hfkt,bf8
fv erfyfcrytkc lhjcfw +b[bkts 1$ “Vjcrjdcrbt Dtljvjcnb”-cf‘ thsc ,-y rfnrjdbc itcfath lfvmfic lfe,tzlbf ,-y rfnrjdbc
ufptsib rjhtcgjyltywbf nabkbcblfv8 lfvmfib gbhlfgbh fv,j,c7 hjv mfhsdtkt,cf lf
cjv[t,ib ctgfhfnbcnj,f7 uflflujvbc cehdbkb vjmvtlt,cj8
rfhub lhjw itehxtdbf8 cfmfhsdtkjib t[kf f[fkb eahjcb vvfhsdtkb vjlbc8 vf,tpqfhc ecfsejl eabmhybf5 2 3bmyt,f qvthsvf vbghbfyjc lf f[fkvf vvfhsdtkvf vjvbrbs[jcj7 dby fhbc fctsb thsuekb hectsbcfj7
lf rezbc ufcf&qjvb flubkb vjvwtc hfvtj48
.dtkfathb itcf&kt,tkbf bm7 cfwf lfdsht,b lfrfhuekbf7 cfwf sfdb lf ,jkj dtqfhfdbc vbeuybf8
rjhtcgjyltync xdtybc ctgfhfnbcnj,bc lf
uflflujvbc cehdbkbc lfcfvnrbwt,kfl cf,est,bw vj/.fdc8 vfufkbst,h5 mfhsdtkt,cf
lf cjv[t,c hjwf ofhvjlutyt,b fmdsj7 stfnhb rfhufl ufyfst,ekb lf ufvs,fhbfj7 lf
hjwf hect,b fhlutyty7 vfiby-rb fhfj8 mfhsek lf yfvtnyfdfl cjv[eh stfnhib [fk[b
,tdhb lfbfht,fj lf hecekib-rb fhfj8 mfhsdtkt,vf 3cfvij,kjc4 uflvjvrtst,tkb fdnjhb lblb .jabs vbfwbktc ibyfvlbyfj lf cjv[t,vf rbltd ,tdhb cfxemfhb vbfhsdtc cjv[ehc
fmnhbcfc uhfxbfcfj8
cfcfwbkjf7 hjv cfpbpqfhb fh b.jc7 fvbcsfyf ,tpqb7 fvbcsfyf cf,est,ptl fityt,ekb= mfhsdtkt,c se cjv[t,c hjv cwbjlts
lf stfnhb uffs,jy7 fm uflflujvf lf jhuekj,f hf iefibf0 mfhsdtkt,vf hjv vjojyt,ekbc s[pekt,bc fdnjhc gfnbdb cwty lf
cjv[t,vf rbltd sfdbc fmnhbcfc cfxemfhb vbfhsdfy7 2 fm ctgfhfnbcnj,f hf vjcf.dfybf0
hflf /iehc ,-yc rjhtcgjyltync7 hjv mfhsdtkt,b se cjv[t,b sfdbfys stfnhib
lfbfht,bfy0 hf cfrdbhdtkbf7 hjv vt xtvb eahj vb.dfhltc7 xtvcfc eahj itd[fhjlt7 xtvb
eahj vbfvt,jltc lf xtvcfc eahj [tkc deo.j,lt8 uekb flfvbfybcf abwfhb [jv fh fhbc7 hjv thsb ofifkj lf vbc vfubth c[df hfv
lfcothj8 uh&yj,f sfdbcbfybc cb.dfhekbcf
bctsbdt &kbthbf7 bctsbdt vrdblhbf7 bctsbdt
,eyt,hbdbf7 vfifcflfvt7 bctsbdt cfvfhskbfyb lf gfnbdcfwtvb7 hjujhw cb.dfhekb vfvfidbkehb7 ltlf-idbkehb8 dthf &fkb vfu cb.dfhekc dth fvj/rdtsc flfvbfybc uekblfv=
.jdtkbdt bfhfqb vbc obyfit emvbf=
vbyfv lblb vsfdfhb fm ,h&fylt,jlfj7 fv,j,c bub rjhtcgjyltynb7 mfhsekb lf cjv[ehb stfnhb fh b.jj lf7 hjwf of,h&fylf7
vfiby [tkb iteo.dtcj8 dbwbs7 ybifyib dbyw
fvjeqbf ,-yc rjhtcgjyltync8 f[bf7 hfnjv
cfvcf[ehib fh vbbqj ,-yb rjhtcgjyltynb=
[jv mt,fc lfeothlf=88
dby fh bwbc7 hjv xdtyvf stfnhvf at[b fbluf xdtyib lblbc vsfdhbc fm ,h&fyt,bc lhjc
lf vbcdt lhjc vrdblhfl ufbvfhsf otkib8 hfcfrdbhdtkbf7 sdbs mfhsdtkt,bc vtwflbytj,bs vj[lf tc cfcbfvjdyj fv,fdb lf fhf ufhtit itvotj,bsf5 xdtyvf stfnhvf sfdbcbs xfbluf cekb7 ufhtlfv itvotj,f fhfdbcufy /mjybf8 xdty vfhnj bvbcb vflkj,tkyb db.fdbs
lf dfhs7 hjv lfviktkb fh ufvjudbxylf8 c[dfc
dthfdby dthfc lfudf.dtlht,c8
hecekc stfnhc-rb fvfdt [fyt,ib [esb fsfc sevyfvlt aekb vbfidtkf vsfdhj,fv7 vfuhfv vfbyw-rb sfdb dth lfbzbhf8 hfnjv0 bvbnjv7 hjv itvjcfdfkb fhf /mjylf7 lf itvjcfdfkb fhf /mjylf bvbnjv7 hjv fmfehb hect,b
hecekc stfnhib fh lfbfht,jlyty8
vt hjv rjhtcgjyltynbc flubkfc d.jabkb.fd7 fmfehc hect,c jhuekj,fc itdofvt,lb8
tctsb uekuhbkj,f fmfehbc hect,bcf hecekbc stfnhbc vbvfhs eahj &kbthb cf,esb bmyt,jlf7 hjv fmfeh hect,bcfsdbc ctgfhfnbcnj,f ittofvt,byf ,-yc rjhtcgjyltync7 dblht bc evfyrj uekv[ehdfkt,f7 hjvtkbw mfhsdtkt,vf ufvjbxbytc 3cfvij,kjc4
fdnjhbc ufwbkt,fib lf hjvtkbw ,-yc
rjhtcgjyltync sfdbc ,tpqbc cfhxekfl lf
cf,esfl lfeldbf8
fvbcsfyf cf,est,bs fqzehdbkb vf,tpqfhb bct itcf,hfkbcb fh fhbc7 hjujhw vbcb
ufvujyb lf ofvmtpt,tkb ,-yb rfnrjdb8
xdty fv vfc[fhfj,fc vfc[fhf rfwbcfc .ehcfw fh dfs[jdt,lbs7 hjv ,tpqj,f vfhnj fvf-
ptl itvlufhb.j lf vf,tpqfhc fh ittubyt,byjc7 egfnbeht,f fh vbt.tyt,byjc vstk mfhsdtkj,bcfsdbc lf vbc thjdyj,bc qbhct,bcfsdbc8 bub fv,j,c7 hjv 3cfvij,kjc4 ofhvjlutyfptl lblb [fh]b vjedblfs mfhsdtkt,cfj7
lf MFHSEKB LHJIT,B hjv ujlahefc
wbhrc vb/.bljy7 rfhuc bpvtyj8
ufwdtsbkbc rfwbcfufy .dtkfathb vjcfkjlytkbf7 vfuhfv tuht erflhbcfl [ctyt,f
vbcb7 hfcfw .jdtkb gfnbjcfyb rfwb7 .jdtkb
thb sf.dfycf cwtvc7 hjujhw tv,ktvfc thbc
gfnbjcyt,bcfc7 thbc qbhct,bcfc7 hjvkbc itevobrdktkfl lfwdbcfsdbc 2 fhfvw-se wfkrt rfwb7 fhfvtl vstkb thb .dtkufy ltlfvbobc pehuptl cbwjw[ktc fhf pjufdc lf vbcsdbc cbrdlbkb cf[tkfl lf lblt,fl vbfxybf7
2 bvbc tuhts erflhbcfl [ctyt,fc7 fh dbwbs7
hf cf[tkb lfdfhmdfs lf vbcb tuhts vjv[ctyt,tkb hf cekbtht,ib itdhbw[js8
mfhsekb lhjif jhb fsfcbc okbc ufyvfdkj,fib mfhsdtkj,fc cf[tkbs lf lblt,bs [tkib czthbf7 sfdbc cbc[kib fvjedkbf
lf hectsbcfsdbc itevobrdktkfl lf exbhmjl ufhlfewbf9 ufzbdht,bc lhjc mfhsekb
lhjif hectsbc lhjifcsfy thsfl fhf-ths[tk ufvjcekf cfjvfhc dtkptl lf vbc obyfv&qdfhj,bs lf cf[tkbs mfhsdtkj,fc fhfths[tk lfeqdhbf sfdbcb cbc[kb hect,sfy
thsfl8
tu lhjif7 hjvtkbw tutsbc cfcjt,bs lf
gfnbdbs enfht,bf bvjltyf [fyc eobyltkc
mfhsdtkc7 tu lhjif7 hjvtkbw oby lf[dtlhbf vjpqdfdt,ekc sfshj,fc lf vecekvfyj,fc lf mhbcntc ]dfhb sfvfvfl oby ofev&qdfht,bf7 &ktdfvjcbkj,bs jvblfy ufvjenfybf lf lfevrdblht,bf rfdrfcbfib7 tu lhjif7
hjvtkcfw fobyltkb mfhsdtkb bvfdt df;rfwj,bs lf sfdufvjvtnt,bs sfy uf/.jkbf lf
hect,sfy thsfl cbc[kb es[tdbf vfvekbcfsdbc7 2 lqtc tu lhjif cfwbhrjl ufudb[flf
thsvf dbqfw rjhtcgjyltynvf lf ,-yvf rfnrjdvf ,fyb vbcwf8
se xdtekt,hbdvf uh&yj,fv vfhst,ekj,bcfv fh itf.tyf ,-yb rfnrjdb7 bvfc vfbyw eylf vj/hblt,jlf7 hjv egfnbehfl [lbc
vstkc thc7 hjvtkbw it/afht,bf hectsc vfhnj sfdbc gfnbjcyt,bc lf qbhct,bc lfcfwdtkfl8 sdbs ,fh,fhjcbw-rb fh brflht,lf
tuhts ufegfnbeht,fc vstkbc thbcfc= vfi7
,fhfmfkf rfnrjdc lf vbc vjv[htt,cf7 hjv brflhtc bc7 hfcfw sdbs ,fh,fhjcbw-rb bsfrbkt,lf8
3tcqf lfudhxf yeutifl vbc bvtlbcf lblbcf0=84
!((_ o8 @# st,thdfkb
49
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
SeiZleba iTqvas, rom es gverdi eZRvneba amerikuli caTambrjenis meToTxmete sarTulidan danaxul varskvlavs...
terenti granelis cnobili striqoni `varskvlavi, romelsac me vumzer...” teqstis avtoris, floridaSi
mcxovrebi jumber jiSkarianis ganpirovnebuli da amav dros, ganzogadebuli Temaa.
Tqven waikiTxavT martosulis egzaltirebul monologs, fizikuri tkiviliviT nagrZnob da xelSesaxeb gancdas:
`Zilsa da RviZilSi tkivilamde menatreboda Cemi saqarTvelo. eniT auwerel sulier simartoves ganvicdidi”...
Tqven dainaxavT usamSobloTa samSoblodan, drois da manZilis distanciidan aRqmul Tbiliss...
es aris fragmentebi baton jumber jiSkarianis jer daustambavi wignidan `imedis palitra”.
Znelia am nawarmoebis Janruli specifikis gansazRvra, radgan urTierTSerwymulia monologis, memuaris, Canaxatis
Tu eseis mxatvrul-dokumenturi elementebi.
wignis fragmentebis gacnobamde avtori informacias gvawvdis amerikaSi mcxovreb qarTvel mxatvar qalze, visac
uZRvnis am wigns. vfiqrobT, es Cveulebriv miZRvnaze ufro metia, radgan Tavad es qalbatonia wignis erTaderTi
mTavari gmiri... Tu ar CavTvliT terenti granelis saxebas da emigrantuli yofis gansxeulebul sevdas...
terenti graneli `varskvlavi,
romelsac me vumzer”
- ori ram maocebs amqveynad, - varskvlavebiT moWedili ca Cems zemoT
da moraluri kodeqsi CemSi, - werda
gamoCenili germaneli filosofosi emanuil kanti.
cargvalisTvis RamiT Tvalis Sevleba, rodesac kabadonze miliardi varskvlavebi akiafdeba, adamians fiqrisTvis ganawyobs.
bavSvobisas, me da Cemi Zma dedas
xSirad davyavdiT bagebSi, bebiis saxlSi. RamiT bavSvebs kaloze, Ria cis
qveS gagviSlidnen fardagebs, rac Zalian gvaxarebda.
qvemoT, TiTqos xelisgulze iyo gadaSlili aTasobiT naTuriT gaCiraRdnebuli Tbilisi. Tavze ki miliardi
varskvlaviT moWedili ca gvemxo.
- varskvlavi rom mowydeba, Caqrobamde survili CaiTqvi, da aucileblad
agisruldebao, - meubneboda Cemi deidaSvili, magram verasodes vaswrebdi Cafiqrebas, - varskvlavi wamsve qreboda.
es didi xnis win iyo.
mas Semdeg ucnaurad datrialda Cemi bedis borbali...
ukve ramdeni welia, Cemi binidan, meToTxmete sarTulis fanjridan im varskvlavs vakvirdebi.
riJraJze, rodesac niu-iorkis dabinduli ca Talxs gadaiyris, Cemi rCeuli mnaTobic akiafdeba.
Cems erT fertilos asec vuwode `me da Cemi varskvlavi”. vcade, fiqrebi
tiloze gadametana: Ramis mdumarebaSi
garinduli ca, romelsac savse mTvare
danaTis; horizontze, marcxniv, gelaTis
didebuli konturebi aRvbeWde; marjvniv
- niu-iorki; win - sisxliani miwa...
usazRvro iyo Cemi gaoceba, rodesac
wavikiTxe terenti granelis `varskvlavi, romelsac me vumzer”.
TiTqos, terenti granelis sulma
niu-iorks Camouqrola...
* * *
ramdenime wlis win Tbilisidan
Zvirfasi saCuqari miviRe. Cemma axalgazrda megobarma, msaxiobma qeTevan ratianma terenti granelis leqsebis
krebuli Camomitana, wignis Semdgenelredaqtorisa da gamomcemlis, batoni
leri alimonakis avtografiT.
netav icodes batonma lerim, raoden madlobeli var misi...
terenti granelis Semoqmedebis gacnoba namdvili aRmoCena iyo CemTvis!
xelovnebis nimuSebs Tavisi energia
aqvs, romelic ar ikargeba; igi samyaroSi trialebs.
is energia, is Zlieri suli rom ara,
poetma rom Caaqsova leqsebSi, rogor
agvaRelvebda misi nawerebi aTeuli
wlebis Semdeg.
terenti granelis leqsebis kiTxvisas iseTi grZnoba dameufla, TiTqos misi suli aq mofrinda...
poetis mTel Semoqmedebas wiTel
zolad gasdevs `suliT oblobaze”
wuxili...
terenti granelis satkivaria: martooba, miusafroba, mouwyobeli cxovreba, mudmivi siduxWire...
mec maqvs Cemi satkivari: samSoblos
dakargviT gamowveuli gaunelebeli sevda.
visac ar ganucdia, verasodes warmoidgens, raoden sulier Tu fizikur
tkivilTanaa dakavSirebuli samSoblos
dakargva...
saqarTvelodan wasulebi israelSi rom davrCeniliyaviT, samSoblos
dakargva iqneb ise mZafrad ar ganmecada; SedarebiT axlos mainc viqnebodi...
umadurobaSi ar CamomerTvas, - amerika yvelas aZlevs cxovrebis Sanss.
amerikam Segvifara, Weric mogvca da
`puric arsobisa”, magram rogorc bibliaSia, ara puriTa erTiT cxondes kaci...
terenti granelis leqsebis kiTxvisas umal vigrZeni mis sulTan siaxlove.
oci, aTi Tu Svidi wlis win Seqmnili Cemi namuSevrebi gamaxsenda, romlebic TiTqos terenti granelis leqsebis motivebzea Seqmnili, Tumca maSin
mis Semoqmedebas arc vicnobdi.
`isev siSoris cecxli
mizidavs,
ar minda guli samares mivce,
me xom mindoda gasvla
miwidan,
me xom mindoda gafrena
cisken...”
Cemi gmirebic xom cisken, usasrulobisken miiswrafian. sagangebod TbilisSi gamgzavrebis win davbeWde posterebi da safosto baraTebi, gamofenaze
mobrZanebul stumrebs vusaxsovre...
didi madloba terenti granelis
suls, rom miseul gancdebs da sulier samyaros maziara...
amieridan Cven megobrebi varT, samudamod. vin icis, meramdened vkiTxulob
werils - `varskvlavi, romelsac me
vumzer”.
TiTqmis davizepire.
` - davwvebi loginSi da fanjridan
moCans erTi varskvlavi, romelsac me
veZaxi Cemi bedis varskvlavs. xSirad
mas faraven Rrublebi Rameebis. xan
ainTeba da xan Caqreba.
me mgonia, im varskvlavidan mixmobs
Cemi gafrenili suli. ra vqna, rodesac leSs ar SeuZlia Seasrulos sulis mowodeba. me isev miwaze vrCebi.
Cem da im varskvlavs Soris gabmulia raRac uxilavi Zafi, romelic me
maerTebs mTel zeciur samyarosTan.
im varskvlavs me axlac vxedav da
vwer am striqonebs.
is oblad anaTebs caze, mec oboli
var miwaze.
sad imaleba is uxilavi Zala, romelsac SeuZlia Cveni SeerTeba.
me es ar vici.
iqidan mixmobs viRac. Cemi Tvalebi
verasodes ver ixilaven im varskvlavis cisfer sivrces, romelsac me yovel Rame vumzer.
is Sors aris Cemgan.
Tumca Cemi sulis megobaria.
dideba Sen, Soreulo varskvlavo,
dideba Sen!...”
`mimarTva xisadmi”
ferweruli tilo, romelsac mogvianebiT `mimarTva xisadmi” vuwode, 1981
wels Seiqmna, samTo kurortze, montiseloSi...
maSin erT-erTi umZimesi periodi
iyo Cems cxovrebaSi.
emigraciis procesebs umtkivneulod
ar Cauvlia. bevrma ver gauZlo emigra-
ocdaaT welze metia, niu-orkSi cxovrobs da moRvaweobs SesaniSnavi
xelovani, gamoCenili mxatvris mixeil janaSvilis qaliSvili cisana janaSvili. cxrameti wlis iyo, rodesac misi ojaxi israelSi gaemgzavra.
erTi wlis Semdeg ki amerikaSi gadasaxlda.
ocdasami wlis ganSorebis Semdeg, 1997 wels, qalbatoni cisana saqarTvelos ewvia da Tavisi namuSevrebis personaluri gamofena gamarTa.
is ocdaaTze meti gamofenis monawilea, magram TbilisSi gamarTul vernisaJs Tavisi cxovrebis mTavar niSansvetad Tvlis.
` - Tbilisi Cemi bedisweraa! Tbilisze, Cems saqarTveloze fiqris gareSe erTi dRec ar micxovria, - ambobs igi, - Cemi xarfuxi, TeleTis cameti,
sadac bavSvoba gavatare; Cemi bagebi, sadac Cemi uaxloesi naTesavebi cxovroben; Cemi saburTalo, 126-e skola; nikolaZis saxelobis samxatvro
saswavlebeli; maswavleblebi, megobrebi, - ram damaviwyos...
gamofenis gaxsnis dRe zRapars ufro hgavda... verasodes warmovidgendi
aseT yuradRebas. Tundac im erTi dRisTvis Rirda sicocxle...”
gTavazobT nawyvets momavali wignidan `imedis palitra”, romelic cisana janaSvilis Semoqmedebas eZRvneba.
amerikaSi
aRmoCenili
terenti
graneli
50
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
ciasTan dakavSirebul sulier Tu fizikur daZabulobas da gatyda; zogma
Tavic moikla; bevri ojaxi daingra...
emigraciis sirTuleebma Cveni ojaxic Seiwira. israelSi CasvlisTanave
mama dagvakargina, romelic sxva xalxs
daukavSirda. mama, romelTanac ise viyavi mijaWvuli, mis gareSe sicocxle
wuTiTac ver warmomedgina... is iyo
Cemi pirveli maswavlebelic da sulieri megobaric...
israelSi, winaparTa samSobloSi, patriotuli grZnobebiT CavediT, magram
erTbaSad imdeni problemis winaSe aRmovCndiT, rom meore emigraciaSi gamvemgzavreT.
amerikam Segvifara. Zneli aRmoCnda
axal miwaze damkvidreba.
TiTqos yvelaferi rigze iyo, - myavda meuRle, Svilebi, Tavganwiruli deda, romelmac cxovreba Cven Semogvwira,
magram umcros ZmasTan erTad samSoblodan aTasobiT kilometrze gadmoxvewilni, axal garemoSi, oblad, sruliad ucxo adamianebs Soris, mkacri realobis winaSe rom aRmovCndiT - davizafreT! vera da ver SevegueT, samSoblos ganvicdidi.
... im dRes, montiseloSi, tyispirze
xetialisas, moulodnelad momajadoebeli peizaJis win aRmovCndi. iseTi
silamaze iyo, wamiT damaviwyda kidec
Cemi satkivari.
umal tiloze aRvbeWde.
fertilo TiTqos terenti granelis leqsiTaa STagonebuli, romelsac
`mimarTva xisadmi” hqvia, saocaria, magram
maSin mis Semoqmedebas arc vicnobdi...
samocdaaTian wlebSi, rodesac Cvenma ojaxma saqarTvelo datova, terenti granelis saxels tabu edo; amitom mis Sesaxeb araferi vicodi.
avi droebiT svegamwarebuls, Turme
arc im soflad dahklebia devna, misi
saxelis aRmofxvrasac cdilobdnen, magram RvTiuri xvedriT wilxvdomils,
saukunovani omi gadauxdia yofna-aryofnis kanonmdebelTan - drosTan da
uZlevia igi...
rodesac terenti granelis `mimarTva xisadmi” wavikiTxe, saocari grZnoba
dameufla, - usazRvro madlierebiT aRvivse poetisadmi; aTeuli wlebis Semdeg, TiTqos misi sulieri ganwyobilebis Tanaziari gavxdi, saqarTvelodan egzom Sors, ukidegano amerikaSi..
`Zvirfaso xeo, Sen mogeyrdnobi,
Zvirfaso xeo, rame mirCie”...
terenti granelis leqsis gacnobis Semdeg es fertilo ufro faseu-
li gaxda CemTvis. mas verasodes Sevelevi, radgan TiTqmis meoTxedi saukunis win, montiseloSi, bunebisgan moniWebuli sixarulis wamebs magonebs...
`maradisobis laJvardebi”...
- adamianebi xSirad kargaven dros
usargeblo ambebis kiTxvaSi. kacma mxolod is unda ikiTxos, rac gaocebis
Rirsia, - werda goeTe.
terenti granelis wigns rom gavecani, gavocdi, - TiTqos msoflios sevdam mis Tavze gadaiara...
sikvdilze fiqri Turme wamiTac ar
asvenebda poets.
simboluria wignis saTauric - MEMENTO MORI - gaxsovdes sikvdili!
` - me vstiri qveynis ukuRmarTobas
da Cems daRupvas aucilebels”... `me
imdenad SeveCvie sikvdils, aqamde rom
cocxali var, mikvirs”... `vixedebi garSemo, da am sarecelidan, yvelaferi Sorsaa, garda sasaflaosi”... `melandeba sikvdili, da sofeli mamSvidebs, Cemi tkbili
ocnebis lurji namosaxlari”... `aryofnis Ramev! Sensken moviwev, aryofnis Ramev! Sen damifare!”... `da Tbilisis kuTxeSi, sadme RamiT movkvdebi...”
` - poeti mainc erTi leqsia, oblis
cremliviT camde marTali”, - werda
SesaniSnavi poeti da Jurnalisti laSa gaxaria.
terenti granelis wignSi mravladaa sulisSemZvreli striqonebi, magram me mainc erT leqss gamovarCev `maradisobis laJvardebs”... `suli gafrinda TeTri mtrediviT, sxeuli darCa codvil miwaze”...
* * *
`vfiqrob: mova wami, roca ar viqnebi
cocxali.
me, mainc mjera Cemi ukvdaveba.
me poeziam magrZnobina, rom sadRac
Sors arsebobs ukvdavebis cisferi mxare,
sadac dafrinavs Cemi mwuxare suli...”
axda poetis winaswarmetyveleba.
poetis dabadebidan asi wlis Semdeg, mis striqonebs ixseneben saqarTveloSic, amerikaSic, israelSic; vin
icis, kidev sad da sad...
es ukve ukvdavebaa!..
fertilo - `maradisobis laJvardebi” terenti granelis leqsis STagonebiT Sevqmeni.
amitom es tilo terenti granels
ekuTvnis..
gadavwyvite, `maradisobis laJvardebi” terenti granelis saxl-muzeums vuZRvna saCuqrad, walenjixaSi, poetisadmi usazRvro pativiscemis niSnad...
orSabaTi
gazafxulis piria.
afusfusebulia deda-buneba.
dakvirtul tirifze Semomsxdari beRurebi JivJiveben.
balRebi Jivil-xiviliT mosdebian mzoreebs da gvirilebs krefen.
adidebuli mdinare napirebs exleba da mRvrie talRebiT uzarmazar lodebs miagorebs.
kedlidan xvliki gamomZvrala da
mzes eficxeba. drodadro mwvane Tavs
wamoswevs da zantad iyureba aqeTiqiT.
skebidan gamosuli futkris zuzuni avsebs soflis midamos.
fusfusebs sofeli, irgvliv sicocxle zeimobs.
marto beberi kaklis ZirSi fexmokecili ori dedaberi ar Rebulobs am saerTo zeimSi monawileobas. Cumada sxedan da windebsa hqsoven. Tan ise gabutulebs CauRunavT
Tavi, gegoneba gazafxulze iyvnen Semomwyralebi da unda TvaliT naxon
is, rac maT garSemo xdeba. miwisaken
Tavebdaxrilni gamoTqvamen oxvriT
gazafxulisa da sicocxlisadmi protests, jer erTi amoioxrebs, mere
meore, mere orive erTad.
erTs ninua hqvia, meores marTa.
sxedan da mesamesac moelian. mesames
sofio hqvia.
aha, isic modis orRobeSi.
joxs dahbjenia da welSi moxrili isic miwas Cahyurebs. modis da
gzadagza butbutebs: im dalocvilma
RmerTma, kaci ro gaaCina, imdeni rogor ar ifiqra, es ro daberdeba da
muxlSi Zala gamoeleva, nuRar vawvaleb da davasvenoo. i gulmkvdari
sikvdilic amesaviT aris, lazarianT
garaxtinasaviT, adis da Cadis orRobeSi, adis da Cadis, rac kargi da
ukeTesi Sexvdeba, imas epotineba, erTs
Cvenske ar gamoixadavs, zedac ar gviyurebs, aqaoda bebrebi ariano. aaa,
tiali, tiali, suyvelas rogor kargi unda TavisTvisa, sikvdilic ro
sarCevSi Savida!
sofiom butbutiT talaxiani fexebi kaklis dakoJril fesvebze Seiwminda da marTas da ninuas miujda
gverdiT.
morigeobiT oxraven.
jer ninuai, mere marTai, mere sofio, mere samive erTad: eee, ox-oxox-oo! Senamc daiwvebi sikvdilo
kupris alSi, Cveni ese daviwyebisTvina, agriadaraa! - ambobs ninuai.
exla marTai wamoiwyebs soflis
samduravs:
- xandaxan, ro davfiqrdebi, gamaxsendeba Zveli dro; Cemi siyme da
jeiloba, gamaxsendeba is xalxi, visTvisac Cemi wuTisofeli gamitarebia, mivixed-movixedav, aRaravin ki
cocxali aRar aris im xalxidan
Tqven garda, mamivake RmerTze brazi,
i sikvdiltialas ro davaviwydiT,
RmerTs mainc raRa mouvida, iman mainc rato dagviviwya-meTqi; amomijdeba yelSi guli, Semekvris sunTqva,
avxedav Wersa, i sabelic xo karebs
ukan mdgar Tuluxis yelze axvevia,
wavcancardebi, Tan Wers Cavcqer, Tana im sabels vuyureb, magram e tiali sibere iseTi ram yofila, imisi
jani vin momca, sabeli WerSi Camovaba
- ambobs marTa, amoioxrebs da dedabrebs gadaxedavs, amowmebs, rogori STabeWdileba iqonia imis sityvam.
- eeex? - oxraven msmenelebi.
- eeex! - sikvdilic gulmaviwyi yofila da RmerTica! - amTavrebs marTa.
mere kargaxans xmas ar iReben. marto oxraven miwisaken Tavdaxrilni.
amasobaSi jRunai gamoivlis orRobeSi, dedabrebTan SeCerdeba da etyvis:
- gamarjobaT didedebo!
- eex, raRa dros Cveni gamarjvebaa
- amoioxreben dedabrebi.
- raTa didedebo, raTa, xom aravin
goderZi Coxeli
gawyeninaT?
- gvawyenina, aba ma ra aris.
- vina?!
- vina da i dalocvilma RmerTma.
- eee, didedebo, codvas nu ambobT,
aba RmerTma ra dagiSavaT?
- is dagviSava, Svilo, roma, davaviwydiT da aba raRa dros Cveni
sicocxlea - iZaxis marTa.
- RmerTsac davaviwydiT da sikvdiltialsaca - Tqva ninuam.
- agremc daiwveba Cveni codviTa,
agree! - daamata sofiom - raRa dros
Cveni aq yofnaa ha?!
- RmerTs araferi awyeninoT, didedebo, iman ukeTesad icis Tqveni
ambavi.
- eee, Sviloo, Zneli yofila sibere, Znelii! - amoioxra marTam da mere
ninuam da sofiomac mas mihbaZes.
- gamagrdiT didedebo, gamagrdiT!
- SeuZaxa roxroxiT jRunam da gza
gaagrZela.
dedabrebma erTi ki gaayoles almacerad mzera da mere samivem erTxmad amoioxra.
jRunai saxlebSoris Caikarga.
samSabaTi
dedabrebi kvirtebgamoCiTuli kaklis xis Ziras Camomsxdaran.
- aba dRes rogor xasiaTze xarT,
didedebo! - maT win gaijgima jRunai.
- aba rogor viqnebiT, Svilo, sikvdilisagan daviwyebulni.
- magrad unda iyvneT, magrad!
- mteri da duSmani iyves ise magrad, rogorc Cvena varT.
- aba, aba, RmerTs araferi awyeninoT.
jRunam gza gaagrZela. amaT isev almacerad gaayoles Tvali da amoioxres.
oTxSabaTi
dedabrebi Semwvanebuli kaklis xis
qveS windebs hqsoven da oxraven.
jRuna saxlidan gamovida, maT miuaxlovda da miesalma:
- dila mSvidobisa didedebo!
- mSvidoba mogces RmerTma.
- aba dRes xo kargada xarT?
- eee, Cveni mteri iyos ise kargad,
rogorc Cvena varT.
- aba ra yofnaa, sikvdils davaviwydiT.
- sicocxle rom mogbezrdeba, imaze codva ara yofila.
- gamagrdiT, gamagrdiT! - SeuZaxa
jRunam da gza ganagrZo.
amaT mwyralad gaayoles mzera, mere amoioxres da Cumad ganagrZes gamagrdiT didedebo, gamagrdiT, jer
adrea Tqveni sikvdili, ra guli aicrueT sicocxleze, ha?! - gasZaxa gzad
mimavalma jRunam.
- Cven droTai rom moiyrebi, mere
mixvdebi Cemo jRunav - uTxra marTam.
- aRar gvixaria sicocxle, aRara!
- Tqva ninuam da amoioxra.
jRuna wavida.
dedabrebma amoioxres.
paraskevi
dedabrebi kaklis Zirs sxedan da
oxraven. Soridan jRunas xma moisma.
dedabrebma iqeT gaixedes. soflis orRobeSi jRuna gamoCnda. etyoba nasvamia, simReriT modis.
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze mebulbulebaa! mReris jRuna da Tan mRvrie nakadulSi modis Ceqmebis Cqafa-CqufiT.
dedabrebi jRunas Sesaxvedrad emzadebian: sicocxleze gabutul saxeebs kidev ufro gaimkacreben, sergo saxlisaken midis, misi saxli iqve, Robis iqiT aris.
- gamarjobaT didedeboo! maT win gaibotita jRunam. imaT
ufro CaRunes Tavebi. xma ar gasces.
- rogora xarT, didedebo, rogora? - roxroxebs jRuna.
- sikvdilisagan daviwyebulebi,
Svilo! - daiCivla marTam.
- aba ra yofnaa, sicocxle aRar
gindodes da mainca scocxlobde! daamata sofiom.
- eex - amoioxra ninuam.
jRuna erT xans gaCumda. amaT ufro amoioxres.
jRuna adgils moswyda, daTviviT
gadaevlo Robes da saxlSi Sevarda.
dedabrebma erTurTs gadaxedes.
- aba, aqa gyvivarT, didedebo! saxlidan Tofmomarjvebuli gamovarda jRuna, Robes gadmoevlo da SeZrwunebuli dedabrebis win gaCerda.
- aba wamodeqiT da CamwkrivdiT
kakalTan!
dedabrebi kakalTan Camwkrivdnen.
xelebSi windebi da Cxirebi ukaviaT
da SiSisagan kankaleben.
- aqa gyvivarT didedebo, dedas
vutireb sikvdilsa. magas davaCagvrineb Tqven Tavsa!
fexze Seayena Caxmaxi jRunam.
dedabrebi dafrTxnen da iseTi siswrafiT mokurcxles, ise xtunaobdnen Robeebze, rogorc patara balRebi.
jRunam haerSi isrola da imaT
ufro mokurcxles, zogi sad miimala, zogi sad.
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze mebulbulebaa! simRer-simReriT wavida jRuna
saxlisken.
SabaTi
kaklis qveS marto jRuna dgass.
aqeT-iqiT ixedeba da eRimeba.
jRunam gza gaagrZela da saxlebs
Soris miimala.
kvira
kaklis qveS dedabrebi sxedan, isev
windebsa hqsoven da Tan jRunas saxlisken gaurbiT malulad mzera.
jRunai saxlidan gamovida, maT win
gaibotita da miesalma:
- gamarjobaT didedebo!
- gagimarjos, Svilo, gagimarjos!
- rogora xarT?
- ra gviWirs, cocxlebi varT, Senamc moiyrebi Cven droTai, Cveni mokiTxvisTvina.
- xo araferi gadardebT?
- ara Svilo, ara, sadardebeli ra
gvaqvs.
- egre, egre, sanam Cemi SviliSvilis
qorwilSi gandaganas ar icekvebT, manamde ar gabedoT sikvdilze fiqri.
- ho, Svilo, jer ra dros Cveni
sikvdilia!
- aba Tqven iciT! - SeuZaxa jRunam
da RiRiniT wavida orRobeSi, mere
uceb Semobrunda, isev win gauCerda
dedabrebs da simRera wamoiwyo:
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze meCurCulebaa! dedabrebi ahyvnen:
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze meCurCulebaa! es qveyana rom ar uyvardees
ise arvin ar megulebaa!
dedabrebi TandaTan ufro gaxalisdnen da simRerac ufro laRi
gaxda.
ucnauria drois msvleloba. rac
erT dros kanonad da dogmad iTvleba,
ramdenime xanSi mTlianad kargavs Tavis Zalas da sasaciloc kia, Tumca
yoveli monakveTi istoriisa Tavis
droze amtkicebs Tavis simarTles da
erTaderTobas, Tanac cdilobs TviTdamkvidrebas.
yazbegSi, erT-erTi filmis gadaRebisasa, gadamRebi jgufis SemoqmedebiT koleqtivs erTimeoreSi Cxubi mouvida.
reJisori amtkicebda, rom gadasaRebi
scenis dros xevisbers unda gamoebrZanebina Tamar mefis an romelime
qarTveli eriskacis suraTi.
mxatvari sxva azrisa iyo. mas saWirod miaCnda, rom am SemTxvevaSi qristes, wminda giorgis an romelime mTis
salocavis xati unda gamoebrZanebina
xevisbers.
scenaris avtori sabrZolo droSas moiTxovda (Tumca mTlad avtori
ar iyo, avtorad iTvleboda).
rom ver SeTanxmdnen, gaikiTxes xalxSi da imaT ukve aRaraferi icodnen
Zveli drois Sesaxeb. bolos xalxma
erTi beberi moxeve gaixsena, saxelad
axala.
axala as wels gadacilebuli iyo.
karga xani iyo, rac loginad Cavardnils
mzis sinaTle aRar enaxa. Tvaladac
aklda axalas, smenac Ralatobda.
- axlave! - CasZaxa mezobelma moxevem.
- rai? - amoiCifCifa axalam.
- Zveli dro gaxsovs?
- abaime, rad ar mexsomeba?! - gaikvirva
axalam.
- aemeebis erTi raim ainteresebs
Zrial, - kinos xalxze miuTiTa moxevem
axalas.
- rai? - ikiTxa axalam.
- Taod getyvian...
axalai moemzada, xeli miido yurTan.
- skiTReRa, - Tqva moxevem.
- mokveTis dros xevisberi ro
daarisxebda, is Tu gaxsovs? - Cahyvira
reJisorma axalas.
- hai, hai, ro maxsovs, - daiCifCifa
axalam.
- darisxebis dros eklesiidan rame
xats gamoabrZanebda xolme xevisberi?
- CahkiTxa reJisorma.
- hai, hai, ro xatsa! - Tqva axalam da
pirjvari gadaiwera.
- mere da vin iyo im xatze gamosaxuli?
- rogor Tu vina? - gaikvirva axalam.
- Tamar mefe Tu daviT aRmaSenebeli?
- eee, Sen ras karnaxob, TviTon Tqvas,
- gabrazda mxatvari.
- ityvis, rogor ar ityvis, - Tqva iq
myofma axalgazrda moxevem da axalas
CasZaxa:
- Tqvi, Ziav, Tqvi.
- rai vTqo? - daaviwyda axalas.
- xatze vin exata?
- rogor Tu vina? - isev gaikvirva
axalam.
- Ziav, vin exatao, vinao?
- nikolozi, - Tqva axalam.
- vinaa! - axla reJisorma hkiTxa.
- nikolozi! - isev gaimeora axalam.
mere dumili Camovarda.
axalai gakvirvebiT aTvalierebda „axal
xalxs“, romelTac Zlivs xedavda.
ise ki, didi survili hqonda daenaxa,
ra xalxi iyo, romelTac ar icodnen,
rom xatze nikolozi exata.
rom ver gaarCia mis garSemo myofni,
etyoba, Tavi sizmarSi egona da xeli
Caiqnia. mere kedlisaken gadabrunda.
ver gaigebdi, vis an ras Seaqcia zurgi.
51
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Rirs mama daviTs
antioqiis udabnoSi aRZruli xmebi,
vin Seuwyvila kavkasiis velur eqoebs,
RvarZlgamoclili TavTuxebi vin Sehkra Znebad
da samsxverploze autana zodiaqoebs.
demonni bilwi bomonebis vin asapyara,
magiur sityviT vin gaZagra siqvelis mteri,
garejis urwyul xriokebSi vin asaydara
uSqari lavra udabnosi da monasteri.
vin agaloba saRvTo hangi ucnaur xmaze,
ukvdav varskvlavTa elvarebis ganuqarveblad,
mTawmindis TeTri bilikebis amonayarze
vin daiferfla da Tbilisis iqca mfarvelad.
hoi, Tbiliso, Sens didebad mTawminda kmara,
imisi madliT xams satana Sengan gavides,
mTawmindis zeca Tavadaa locva ankara,
locva warTqmuli wminda bagiT mama-daviTis.
wminda alago, Sens kvarcxlbekze amaRlebulma,
Tavad RmerTkacma tanT agasxa rwmenis abjari,
daigizgiza SenSi cecxlma minavlebulma,
odes zegardmo gadagsaxa mZleveli jvari.
mTao poxilo, im zekacur naterfalebiT,
naocnebariT Tu cremlebiT xar daRaruli,
mzerauqcevel aRmarTxedviT namwvervalebi
Cumi fiqrebis sakmeveliT Semojaruli.
mTao metyvelo, raki misi fiqri gacrida,
swored amadac, swored amadac... gewoda wminda.
idumalia im magiis saSineleba,
dabrkolebaTa utexelis nebiT mZleveli,
umankoebis RvTaebrivi gamoelveba
da madli cisa, mouewyveli, dauleveli,
garduvalia wami igi idumalebis,
guldawretili odes RmerTTan rCebi euli,
mxolod erisTvis gaxelili grCeba Tvalebi
da mogaqvs msxverpli, uangaro, sisxlxorceuli.
Rrublebis ruxi saburveli daadga Tbiliss,
da mcdelobani tarosisa gaxda amao,
odes TvalebSi cremlis nacvlad Cadgeba TrTvili,
isev da isev Sen mogixmobT, wminda mamao.
o, ra Znelia, ra mZimea Jami lodinis,
mo, mogveaxle, gvanugeSe mcireodeni,
farvanasaviT gitacebda arsTa zeoba,
kacs angelosurs da bibliur RmerTis saxians,
viTa promeTem, gamostace zecas zneoba
da Cvens miwaze gadmonerge Zlevis magiad.
vnebebis raSi rkinis saltiT daasadave,
da nebeloba uqceveli meabjred ixme,
gamWolav mzeras aRapyrobdi uZrav varskvlaveTs,
da saocrebas daeZebdi varskvlavebs miRma.
Sen mefe-mogvis saTnoeba ierad gadevs,
da aRTqmis niSnad gadmognaTis Tavze irise,
Senive xorci sisxlTan erTad barZimSi Casde
da uziare mwyurval SvilTa iberiisa.
moyvasisaTvis ganilie gulgasenili,
odes samwysosTvis Tavi dasde keTil mwyemsiviT;
rom sasoeba ar gqonoda jvarze vnebulis,
bubaqarebis gorozobas viT gauZlebdi,
Sen mamis wiaRs daubrune Senanebuli,
Svili nakluli, Svili urCi, Svili uZRebi.
viT hibernias kolumbaSi, udreki beri,
Sen iberiis wminda miwas gamoesarCle,
hgavxar Seqspiris „qariSxalis“ mxcovan prosperos,
qariSxlis pirmSos da bunebis ZalTa mesaWes.
asizelisken Zmobis xidi RvTiT gagidvia
da mTa ulumpos binadarTac gadaamete,
Sen Tavad iyav fSavel vaJas brZeni mindia,
idumalTwvdomiT mindiaze iyav umetes.
mamao gulo tredisao, grZnobav martivo,
qvegamxedvarTa da mzakvarTa farTe mTxrebelo,
Cvili nukrebis ZuZumteo, sulo martivo,
wiaRTa sibrZnis aiazmad masxurebelo.
garesjad ideq, Rameebis TeTrad mTeveli,
naTlisa sveti, wyvdiadisgan dauZleveli,
anazdeuli Camogesma rekva cidana,
iesos kvalze ros edemSi alvad izarde,
mxolod warsulSi? myofadSiac gcnoben wmindanad,
wmindaT daSTebi ukuniTi ukunisamde!
moved Cvens Soris kaTakmevelT madlis myofelo,
lavrebis TaRqveS aRvlenilo sagalobelo.
Rirso mamao, Tu wmindani ara xar marTlac,
rto febusisa, poeziis isriT Wdeuli,
raRad iswrafvis maRal niWis Sengan ganaTvlas,
Sens kvals rad Sestrfis meleqseTa dasi rCeuli?
da Tu mgosnebis ganaTvlaSi ar xar pirveli,
parnasis Txemze aziduli tinis kedelad,
maS gulze naoWdaWdeuli mTa sakvirveli
ratom aqcies poetebis sagodebelad?..
sad mgosanTagan vin ar igrZnos madli ciuri,
raRac Zvirfasi, idumali da mistiuri,
Tu poeziis Sen ara xar wminda embazi,
leqsis kamara madliT Tu ar daairise,
marqvi, Zvirfaso, Sens ubralo gaxsenebaze
52
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
TanSi rada scris yvela qarTvels, yvela Tbilisels?
mTas Sesevia bilikebi kenti da luwi,
am aRmafrenis spiralebiT vis ar uvlia,
am rZian gzebiT davabijebT da ar ki vuwyiT,
rom es biliki Senis terfiT gakvalulia.
fers Seepara tredisferi ciskris sinorCe,
sibere dRisa daisebis gafermkrTaleba,
mTawminis mkerdze gazafxulis nedli sinorCe,
da Semodgomis panaSvidTa fericvaleba.
odiTgan funjis didostatTac maja ukurTxe,
ferTa zeobis safuZveli ican romelman,
amadac freskis Wvirvalebis xar simsubuqe,
raTa eqstazSi netareba hpovos yovelman.
mamao, gvarqvi, uSenobad netavi vin sZlos,
mamao, Cvenda gadaxseni ucxo samyaro,
mamao, wyaro cxovrebisa visxuroT vinZlo,
mamao, vinZlo damWknar kverTxze ylorti vaxaroT.
mamao, Rirso qadagebis cecxlo da rvalo,
mamao, maRal saswaulTa Rirso qmedebav,
mamao, zeciT momziralo uSreto Tvalo,
mamao, qvelTa xelovanTa Semoqmedebav.
mamao, SvilTa upovarTa Sesamoselo,
cxovrebis gzaze SeWirvebulT mweo marTalo,
mamao, ubrad gamouTqmel arsis mmosavo,
mamao, siwrfiT RvTis sasworo da samarTalo.
ver dagvixsnida avgarozi, verca Tilisma,
duSmanisagan veraferi dagvifaravda,
Tu gorgasalma aRaSena fuZe Tbilisis,
Senis kurTxeviT hyav ukvdavi aw da maradis!
Sen amwyalobe mis sanaxebs mkacri ieri,
da qarTul miwas aacile usaxuroba,
sulis saWreTliT Cveni eri hyav saxieri,
ros saidumlo aRasrule RmerTmsaxureba.
Rirso mamao, xams aRleso sityvis maxvili
da axal nergebs sxva axali misce sazrdeli,
saukuneTa goliaTur gadaZaxilSi,
xmas mogawvdenen Seni Sio da zedazneli.
antioqiis udabnoSi aRZruli xmebi,
Tqven SeuwyvileT kavkasiis velur eqoebs,
oqrocurvili TavTuxebi SehkoneT Znebad,
da samsxverploze auteneT zodiaqoebs.
damaSvralebi moadeqiT Tbilisis karebs,
qalwulebiviT mogegebnen zvrebSi bwkarebi,
cremli sdiodaT kabadonis uxilav bzarebs,
da samrekloTa TavisTavad sWeqdnen zarebi.
sasulieros ar eltvodiT maRal wodebas,
ar daeZebdiT arc didebas, arca saxelos,
sxva miswrafeba, sxva mizani mogiwodebdaT,
dausabamo, uwvdomeli da usaxelo...
simdable Tavad didebis gziT miemarTeba,
Semwynarebeli myis moimkis piruTvnel msajuls,
TavismodrekiT damdablebis es SemarTeba
ar iavarhyofs, ar dalaSqravs an romel qajeTs.
rogorc yinvarTa jiqanidan Cvili binuli,
aRZariT talRa sinanulis qarTlisa wiaR,
uSreti cecxli moazRvaveT qerubimuli,
cecxli, romliTac moapobdiT usier wyvdiads.
cecxli wvavs miwis yvelanair warmavalobas,
magram vin hpovos qveynad cecxli biwTan nazavi,
igi wmindaa da mis wminda SeuvalobiT
ar daidebis, ar egebis borotTan zavi.
Tqven mcxunvareba gvagrZnobineT udabnos lomis,
da Zlevis caze STabrialdiT, rogorc arwivi,
daucxromeli sparazenni sulier omis,
Cveni sindisis da meobis akvans arwevdiT.
ar daiSritos cecxli Tqvengan anatacebi,
cecxli mgznebare, Cvens ZarRvebSi sisxlad nadeni,
radgan zneobis raindebi da RmerTkacebi,
Cveni kacobis bastionad aRemarTebiT.
ar imcrobian saswaulni saarakoni,
JamTa dinebas mxolod tvirTi subuqi miaqvs,
saqmeTa TqvenTa asapyares bilwi drakoni
da boroteba umsaxures sikeTis wiaRs.
moxveliT dasi aTcametTa mwirTa asurTa,
ros Soreuli myinvarwveris elavda qimi,
ukvdavebasTan dadebuli aRTqma aRsrulda
da Tbiliss caze aRebeWda RvTismSoblis Rimi.
tanjvaTa titani
(vuZRvni dostoevskis)
lurjad livlivebs zeca uzado,
irkalebian stepni donisa,
gaSiSvlebula didi ruseTi,
rogorc meZavi babilonisa.
nuTu fortunas hyavs atanili
da Tavs sakuTars veRar ipovis...
rodemde gastans auteneli
usulguloba Cinovnikobis.
vah, Tu meufem isev ineba
maxvilad dagvces frTa angelozis,
ara, ara surs WeSmaritebas
gawirva deda saqarTvelosi.
roca ahyara dedabudidan,
mamis beWedi epyra sarCulad,
radgan gaswira man iudea
kacobriobis gadasarCenad.
midgan gandgomilT daatyda wyevlad,
saxetialo dro mermindeli,
magram sikeTiT atara yvela
man WeSmariti israiteli.
wodebulTagan rCeul TavkacTa
axali drois gvamcnes dadgoma,
xalxebs agloves mesiis jvarcma,
axares RmerTis mkvdreTiT aRdgoma.
saqmea iqce msoflio kacad
da ar umuxTlo ersa da TvistomT.
cis maRal yelze varskvlavTa acmas
hmato zurmuxti da ameTvisto.
cxovreba mudam svamda sakiTxebs
ukompromisod, ulmoblad, mwvaved,
sakuTar sindiss mkacrad mohkiTxe,
Torem pirisa misisa ganved.
dRevandelobis avitanT prozas,
radgan ganzraxva Semoqmedisa
gvpirdeba axal metamorfozas,
Tanamdgomelad qarTlis bedisa.
zizRiT gastyorcnis alesil najaxs,
vinc sinanulis biliks i povis,
sakuTar sulSi gardahqmnis yaCaRs
ruseTi - bneli raskolnikovi.
akrTobda jalaTs maRali Sublis
gadaRaruli elviT rkalebi,
kopebTan Seyra sawvimar Rrublis
da xanjaliviT basri Tvalebi.
magram daRupva misi ar surda,
gamocda swadda mfarvels uCinars,
da samermisod igi aRsrulda
bedis varskvlavma rac ganuCina.
ha, katorReli saswauls elis,
TananadebTa mosCxreks iaras,
gzebi kaenis, gancdebi mkvlelis
codvis ziarad Semoiara.
ar aicdina iRbali kruli
Sxamad rom asva wuTisofelma,
sindisis cecxlSi gavlebul sulis
menelsacxeble maxarobelma.
gadaeZaba lodinis Zafi,
imedis eldam guli galia,
sad TanagrZnobas kamariT mZafriT
qveskneliT zeca ganumsWvalia.
ver anarcxebda cxovreba mruSi,
ar udrkeboda Semzarav ferebs
da ganagoni naxevrad rulSi
axsendeboda didi xnis mere.
aagizgizebs Soreul eskizs,
uxams sifaTebs ver moinelebs,
awamebs xsovna da dostoevskis
daaltobs cremli magdalinelis.
saSos sulisas ar daiberwebs
qviT damkrefelTa mkacri mqirdavi,
meZavis dardSi margalits eZebs
Svidi demonis taniT mtvirTavi.
vis wiaRidan didma ufalma
locviT ganasxa eSmaTa dasta,
axla TviT aris Wirisufali
codvis sawerliT daRalul kacTa.
sWvrets meoxebas, monadens maRliT,
sad loTobaa, siZva, rozgebi
da gangvacvifrebs Tavisi xalxis
aRuwereli paradoqsebiT.
da rogorc mogvi, orgzis naSobi,
WeSmaritebis xdeba mxlebeli,
eocnebeba suls sxva samSoblo,
qveyana RmerTis maZiebeli.
kabadoniviT gadaiavdrebs,
guls gaaSiSvlebs uzomod alals
da uCveulos SesZens simZafres
moyvasis xvedrSi Cawobil kalams.
sisxlad nanTxevi TiTo bwkarebi
uZiro tanjvis aCens titanad,
sizmarTa wyebis genesareTi,
vinc peterburgSi gadmoitana.
bnedianiviT Seazanzarebs
apokalifsi mexis da sityvis,
mkvdreTiT aRmdgara misi lazare,
sisxlis da xorci didi mesityvis.
is mogoneba ar aris miTi,
da monagoni bogano rusis,
masSi imZlavrebs xma pirvel skviTis,
vardisjvriani skviTianusis.
bedi ar wydeba uceb,
ar gadixsneba zeca iolad,
ufali bevrjer gamocdis ruseTs,
veSapis mucliT gasul ionas
da aiazmas gadaasxurebs,
roca ganwmendis Jami ielvebs,
roca iqceva yvelas msaxurad,
roca fexs dahbans gadamTielebs.
* * *
guli mimiwevs me salocavad,
sad RvTismSobeli da didubea,
nikoras Tvalma gamxada avad,
nikoras Tvali sevdis gubea.
Tvalebi igi sarkea sulis,
viT tatnobebis nazi zmoreba,
imisi feri, feri ufskrulis
sikvdilis landi da amboreba.
o, im TvalebSi ismis Sendoba,
is zeciuri siwmindiT gimzers
igi kunZisken midis dandobiT,
igi danisken gagiSvers kisers
da ros gugebSi Cadgeba nisli,
cxra mTas, cxra ufskruls gadavevlebi,
oRond ar vnaxo is misi sisxli,
oRond ar vnaxo me is cremlebi.
me im Tvalebma gamxada avad,
Tvalebi igi sevdis gubea,
sasomixdili vdgavar pirSavad,
sad RvTismSobeli da didubea.
auwyvetia kldeTiT promeTes,
damcxrala mTebSi zvavi,
adevnebixar caSi kometebs
zevsTan Sekruli zaviT.
sWvret meufebas oqros taxtians,
mnaTobTa bades gaSlils,
gangebas SenTvis dauraxtia
cecxlis mfrqveveli raSi.
ha, gariJraJma cecxli daginTo,
aRdgoma kviris damdegs,
xams, sinanulis zRvaSi CayvinTo,
mokvdi da mkvdreTiT aRsdeq!
ra ukvdavebis qnariT gvigalob,
es ra samkvidro gergo,
borotebasTan Seurigalo
maradisobis nergo.
sad miiswrafi, sulo, daica,
sulo mborgavo, Sesdeq!
wminda laJvardic unda gaicras,
rom miemTxvios edems.
qarTuli sagalobeli
ar amovikravT pirs vinaidan
wilad gvargune RmerTebis ena,
gigalobT radgan dasabamidan
yoveli arsi gigalobs Sena.
simReris madli mogvdgams mas iqiT,
rogorc gulis xma dauZleveli,
yvela qarTvelSi Seni musikis
anTia wminda sakurTxeveli.
SemaZlebine maRalo RmerTo,
moyvasTa CemTa muxli vuyaro,
moZme mkerdidan ar momikveTo,
trfiali misi ar ganmiqarvo.
mis gulistkivils vgrZnobde usityvod,
gavuadvilo wuTisofeli,
ai, yvelaze naRdi musika,
ai, qarTulo sagalobeli.
unda evnoo misi gulisTvis,
unda iwvode misi saxmiliT,
aha, mamulo, Seni gulisTqma,
Seni simRera da moZaxili.
vin icis
elva-qartexilTa klaknilis
maTraxiT gaxeva Rrublebis
udrtvinvel cxovarTa akleba
qurdulad wagleja uflebis
bedis uqceveli gragnilis
kiTxva da cremlebSi CaxrCoba
sevdis verwamgvreli aprili
niavTa malva da ancoba
sialfe avSaraSvebis
glovisas Camorecxs arSiebs
vin icis dasTxaro eSvebi
mosisxlar satanis naSierT
qardaqar qardaqar qardaqar
iqrole TeTrkavSa mernebiT
miRmeTSi ise ver gadaxval
jvarcmulis wviT Tu ar evnebi.
iveriis mnaTobis
qeTevan wamebulisadmi
axlos varT, sul axlos edemTan,
ros guli mkerdSi ar eteva,
da sisavsisagan srulqmnili,
ifrqveva mewamul Rvelfebad
axlos varT, sul axlos edemTan.
mze Cava lomisfer qedebTan,
dastovebs anTebul fervalebs,
Soreul ocnebad edeba
daTalxul, dabindul mwvervalebs,
wmindanTa guliviT anTia,
wmindanTa sisxliviT elvarebs.
saRamo iisfrad berdeba,
kabadons warstacebs CiraRdnebs,
bageebs moskdebaT vedreba,
rodesac vardisfrad inaTebs
da modis is suliskveTeba
dedebs rom mihqondaT akvnebTan,
es guli idumal akvnesda,
Sen gixmobs qarTvelTa agnesav,
iberTa saswaulqmedebav,
wmidao mnaTobo qeTevan.
netarTa parnasSi rCeulo,
angelosT ieriT mRimarev,
siwmindev Sen minanqreulo,
Sen CvenTa cremlebis mdinarev.
didgori
viT mRvrie talRebi, Seixni, xojebi
vampirul cofiT da satanur RojebiT
aRiZvrnen, uZRodaT mzeraTa mzaravi
arabul taiWiT mqrolavi arabi.
duSmans gaegeba daviT Torosani
messiis elva da edemis sosani
da bocomkaliviT momdgari sahara
mklavze daigrixa, mSvildiviT waxara.
guldagul Semusra mtarvalTa kerpebi
gvels da basiliskos daaso terfebi
baRdadur Rriankals dasTxara Wangebi
ididos madli da kurTxeva gangebis!
aqeT iyalToTi, iqeT gelaTiTa,
macxovar, man Seni saxeli adida
aRasvlis karidan astyorcna arwivi
zecas daubrunda serafim-barZimi.
iq Tavganwirva
gagiRebs karebs
arsTa gamrigem ar gaimetos
vinc samyaroTa Tvalis Cinia,
adamiano, Senda imedad
RaRadebs sityva „nu geSinia“.
zecam ZuZudan ar mogikveTa,
yoveli arsi SenTvis xmianobs,
vaglaxad saso ar warikveTo,
vinZlo suli ar daiziano.
faTeraks mkerdiT gadaudeqi,
moZmeT imedi ar waruxoco,
adamiano, iyav udreki,
iyav uSiSi, viTa uxorco.
stiqionebis velur TareSSi
sulis simtkice gmarTebs maluli,
radgan vaJkacur gznebis gareSe
ar aris qveynad arc siyvaruli.
roca winaswar Tqmuli axdeba,
roca samyaro fafars aiSlis,
gansacdels mSvidad Tu ar daxvdebi,
rogor iwodo pimSo qariSxlis.
naWuWis kacad nu gadiqcevi,
Torem dineba wagleks, gagriyavs,
stiqiis risxvas Tu gaeqcevi,
raRas daakleb cxovrebis grigals.
utexis rwmeniT Sen ar wawydebi,
daacxrob Relvas, daTrgunav qarebs,
sad TanagrZnoba veras gaxdeba,
iq Tavganwirva gagiRebs karebs.
* * *
iyav umwikvlo, viTa cxovari,
siwmindis Tvali, aspitis elda,
mxsnelad mivirqvaT Cven macxovari,
dagviSoSminebs msoflio sevdas.
ganurCevloba dahgme mconari,
badagis xarbo, Zmari miirTvi,
aRvdgeT, aRviRoT Cven Cveni jvari,
umZimes tanjvis viwvnioT tvirTi,
davgmoT, davTrgunoT momxveWeloba,
malamo warvcxoT warsul iarebs
da uzenaes piruTvnelobis
gabrwyinebuli gzebiT viaroT.
arcodna aRar gvepatieba
imis, Tu raa gezi RmerTisken,
es urTierTis aris Zieba,
igi gza aris urTierTisken.
ase ikvreba mravali erTiT,
msgavsi romlisac ar gveguleba,
Tuki samyaros gulia RmerTi,
gzaa siwrfelec da erTgulebac.
da amitomac dagvmoZRvros, vvedriT,
uRirsT gvaCvenos Tvisi dideba,
Tuki samyaros azria RmerTi,
gzaa sibrZnec da WeSmaritebac.
da Tuki vinmes es dahbedvia,
erTi aqvs sityva, saqme da cneba,
radganac RmerTi Semoqmedia,
gza aris saqmec da wminda nebac.
maSin gauva yavli wamebas
aRTqmulis madli ros ar agvcdeba,
ros Cvens wiaRSi ese sameba,
mZle siyvaruliT gaerTarsdeba.
SegvaZlebine, maRalo RmerTo,
moyvasTa CvenTa muxli vuyaroT,
moZme mkerdidan ar mogikveTo,
trfiali misi ar gangviqarvo.
gTxovT, martviloba gviqcio brZmedad,
gardasaxdeni ar gangvarido,
Rirsad gvyo Zisa Senisa Wvretad,
Cveni cxovrebis samagaliTod.
rameTu gvwadis dido gamCeno,
mosaxdens zurgi ar SevaqcioT,
survili Seni, ganzraxva Seni,
miznebi Seni Cvenad vaqcioT.
kvlav molodinSi
kvlav molodinSi dagvaTendeba,
kvlav Semoangrevs riJraJi sarkmels,
suli locvebSi moiTenTeba,
mxurvale cremliT daaltvobs kankels.
ocnebas aSlis zedaznis zeca,
mcxeTisken Tvalis Senavardeba,
monasters kalTa ram Seakveca,
an suli ufals rad ar bardeba?
didi cargvalis lurj imedebSi
sveticxoveli dagvinTebs edems,
marqvi, monastris daxSul kedlebSi
ratom ver vxedav Saosan dedebs?
ratom ver vxedav mimqral saxeebs,
menelsacxebles, niSis win daxrils,
kdemiT warTqmuli wminda saxeli
rad ar miSuSebs tanjvaTa saxmils?
suli locvebSi moiTenTeba,
mduRare cremli ecema kankels,
kvlav molodinSi dagvaTendeba,
kvlav Semoangrevs riJraJi sarkmels.
* * *
rad ginda sawuTroa amao dideba,
mparavi waiRebs, ar dagerideba.
usagno miznisTvis xeli rad gaiRe,
sawuTros darCeba, qurdiviT waiRebs.
asea lamazis Rimili macili,
sawuTros sacerSi wyalia gacrili.
sulo, daica, saiT miiltvi, sulo, daica,
sulo mborgavo, Sesdeq!
cxra karTageni Tundac daeces,
unda elodo Semdegs.
sulo, gasdie sali kldis arwivs,
laJvardSi Sveba ican,
varskvlavTa walkots ocnebiT aswvdi
da eambore miwas.
RvTismSoblisadmi
adamis modgma daoblda
Tu gveli gawva cazeda,
edemSi alva hyvaoda
aq nacars viyri Tavzeda.
soflisa warmavalobam
gamiaskeca Wriloba,
Tu mixsnis, Seni wyaloba
da Seni wilxvdomiloba
Sengan, Sengan ganidida
da ganxlda miwa Zveli,
Sen dahbade sikvdiliTa
sikvdilisa damTrgunveli.
angelosT dasma gadida
ukvdavi sityvis mSobeli,
me bagiT, mwikvlevaniTa
viT gkadro sagalobeli,
vnebani veRar aRvxoce,
avman, saavdrod viave,
niWi, zegardmo naboZi
gavfante, gavaniave,
suli mommadle TmeniTa,
gamouTqmelo eniTa,
xrwnilebisagan damicev
uxrwnelebiTa SeniTa,
Tu ram vcode, momiteve,
damiSre cremlTa tborebi,
nu sada me damiteveb,
nu sada ganmeSorebi.
sinanuli ganmiaxle
siwmindeo Seuvalo,
taZrad RvTisad mimaxle
RmrTisa sZalo dedufalo.
Sengan, Sengan ganidida
da ganaaxlda zeca Zveli
mkvdreTiT aRdga sikvdiliTa
sikvdilisa damTrgunveli.
dausabamo naTlis ciskaro,
swrafSesmeniTa madlis mgebelo,
Senda vRaRadeb yovel cismare
ubiwoo, Seuginebelo.
Sengan damesaxos maRali mizani,
SeniT davutevo gzani codvisani,
Sen Tvalo suliwmidisa,
adamis modgmis gaiso,
cisken gamdebo xidisa,
serabinT uzesTaeso,
winaSe Zisa Senisa,
mas dResa gankiTxvisasa,
nugeSad gamogviCndi romeli
gveqmeni Suamdgomeli.
53
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Hfpscrbdftv Bhbye {fpfy=
ghj;bdfdie. d Rfkbajhybb=
ve; - Gfqrby\ vbuhbhjdfkb bp
N,bkbcb d 80-[ ujlf[\ Gj;jkeqcnf pdjybnt 718-441-2626
gancxadebebi
qarTuli studia
gazeT
gazeT `mamulis~
`mamulis~
gTavazobT qarTul filmebs saxlSi miRebiT
iyideba agaraki sofel kvesetSi, Tbilisidan 28km. beTaniis monasterTan axlos. ezo 1600m2. saxli 3-sarTuliani, Tanamedrove
proeqtiT. saerTo farTia 360m2. TuTiis saxuraviT, duraluminis
kar-fanjrebiT, Seminuli, rkinis karebiTa da gisosebiT. saxli garedan
da Signidan galesilia. fasi: 35000$
tel: aSS:A(267)334-0582 nana
saqarTveloSi: (32)36-61-87; (93)96-75-97 nino
saswrafod iyideba Cexuri proeqtis samoTaxiani bina nucubiZis
platoze, 84m2, bina saremontoa, me-3 sarTulze, ori aivniT, kuTxis
mziani mxare. fasi 35.000$
informaciisTvis darekeT:
(732)657-9694 an (561)670-9680 rusiko
iyideba komerciuli farTi TbilisSi, nucubiZis platoze,
gogirdis wylebiT, 1000m2 miwaze 350m2 SenobiT.
fasi SeTanxmebiT.
dawvrilebiTi informaciisaTvis dagvikavSirdiT:
201-780-3803 ikiTxeT nana.
milocvebi
dabadebis dRes vulocavT WeSmarit qarTvels, nodar vaSakiZes,
janmrTelobas, bednierebas da ulev
sixaruls vusurvebT. redaqcia
Cemo iavnanaTi gazrdilo
patara amerikelo, Cemo jeik,
me da Sen TiTqmis erTad vixileT da
gavecaniT amerikas... ufro metic, erTad
SeviswavleT inglisuri ena. dabadebis dRidan, Sens sasTumalTan damTenebia ukve meSvide welia, ise, rom daRlilobasac ver vgrZnob. Senma qarTvelobam, iavnanas siyvarulma
da motitine qarTulma gadamatanina cxovrebis umZimesi dReebi, dedis dakargvac ki...
gilocav Cemo kargo, gaizarde janmrTeli da sasaxelo vaJkaci.
miyvarxar da gkocni, Seni nazi.
qalbaton
giuli wereTels
dabadebis dRes vulocavT wereTlebis gvaris gamorCeul
warmomadgenels, Cveni gazeTis erTgul mkiTxvels, wiTeli Tu
lurji kalmis didostats, vusurvebT janmrTelobas, sixarulsa
da SemoqmedebiT warmatebebs.
gazeT `mamulis~ redaqcia
qalbaton
eliso wiklaurs
dabadebis dRes vulocavT moqandakes, mxatvarsa da poets,
qarTul-amerikuli kulturul centr `amiranis~ xelmZRvanels,
SemoqmedebiT warmatebebs da dasaxuli miznis ganxorcielebas
vusurvebT.
gazeT `mamulis~ redaqcia
megobrebi TanaugrZoben eldar
daviTiZes simamris
buWuli boWoriSvilis
gardacvalebis gamo.
samZimari
eTeri, leila, daTo da nukri boWoriSvilebs
didi gulistkiviliT viziareb Tqvens mwuxarebas sayvareli meuRlisa
da mamis Wuka (buWuli) boWoriSvilis gardacvalebis gamo.
siZe eldar daviTiZe
araCveulebrivi gamofena
beRurebis gadafrena
samoTxis gvritebi
bodiSi, Tqven
geliT sikvdili
daviT guramiSvili
dRe ukanaskneli
dRe pirveli
daTa TuTaSxia
beberi mezurneebi
didostatis marjvena
veris ubnis melodiebi
TeTri bairaRebi
kidev erTi qarT. istoria
keTili adamianebi
gza mSvidobisa jayo
Tojinebi icinian
kojris tyis sizmrebi
imeruli eskizebi
macivarSi viRac ijda
me, bebia, iliko
da ilarioni
mercxlebi da beRurebi
ocnebebis sasaflao
pirveli mercxali
piligramoba evropidan
ierusalimamde
rac ginaxavs veRar naxav
raWa Cemi siyvaruli
roca ayvavda nuSi
samaniSvilis dedinacvali
siyvaruli yvelas unda
sabudareli Wabuki
saqarTvelos
meWurWleTuxucesi
oTaraanT qvrivi
pirveli siyvarulis
Svidi istoria
xevsuruli balada
wiTeli patefoni
Cemi megobari nodari
maradisobis kanoni
qarTuli samzareulo
qarTuli multfilmebi 1,2
`art-imedi~ krebuli
aWara miuzikl-holi
Teimuraz wiklauri
daTo xujaZe
iverias iubile
iveria - firosmani
iumorina 2004
iumorina `oqros Semodgoma~
iumorina 2005
ansambli `kelaptari~
nani bregvaZis iubile
nato gelaSvili
mReris nino qaTamaZe
ansambli `rusTavi~
vaxtang tatiSvilis iubile
qarTuli video-koqteili
qarTuli klipebi
fridon sulaberiZe-60
jemal sefiaSvili
saaxalwlo ambavi 2002
filmis Rirebulebaa 10$, varskvlaviT aRniSnuli moklemetraJiani filmis Rirebuleba 5$, safosto momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze 4$, unda moniSnoT TqvenTvis sasurveli filmis ujredi, SeavsoT es anketa, amoWraT, daurToT
Ceki an mani orderi NUKRI MUMLADZE-s saxelze da gamogzavnoT Semdeg misamarTze:
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
GEORGIAN Studio
614 Lawler PL.
Phila, PA 19116
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
(sakontaqto telefoni)
54
abezara
baSi-aCuki
feola*
fesvebi
WriWina
arsena
Txunela
kukaraCa
lazare
laqa
aRdgoma
mamluqi
manana
ganaCeni
garigeba
lolita
mimino
londre
nergebi
nino
serenada*
spirali
qajana
qvevri*
rekordi*
Sno*
Serekilebi
firosmani
Cari-rama
monanieba
pasporti
Cveni ezo
modi naxe
wigni ficisa
mokveTili
natvris xe
nucas skola
maci xvitia
xevisferi goCa
xareba da gogia
werili naZvebs
arsenas leqsi
ciskris zarebi
Rimilis biWebi
cekva zRaparSi
Cakluli suli
uZinarTa mze
cisferi mTebi
qaRaldis navi
qeTo da kote
Rvinis qurdebi*
sxvisi Svilebi
maia wyneTeli
akakis akvani
gladiatori*
mze Semodgomis
jariskacis mama
kuCxi bedineri
glaxis naambobi
kvali naTeli
giorgi saakaZe
udiplomo sasiZo
mTvaris motaceba
mxiaruli romani
Zip-kodi)
(267)
474-9273
axali momsaxureoba - gamoweriTa da saxlSi miRebiT
or diskad
gamoiwereT
oTar
sefiaSvilis
axali wigni
or diskad
moniSneT
moniSneT
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
wigni `xsovnas~ Rirebulebaa
20$, safosto momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze
5$, unda SeavsoT es anketa, amoWraT, daurToT Ceki an mani orderi
ALEXANDER SEPPER-s saxelze da gamogzavnoT qvemoT miTiTebul misamarTze.
Alexander Sepper
108-49 63 Avenue, Apt 6P
Forest Hills, NY 11375
es is koncertebia, romelTa
Canawerebic yvela qarTul ojaxSi unda iyos! am firebze erTnairad Cans qarTuli sulica da
qarTuli tkivilic!
redaqtori
TiToeuli DVD-is Rirebulebaa 20$, safosto
momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze
5$, unda moniSnoT TqvenTvis sasurveli DVDis ujredi, SeavsoT es anketa, amoWraT, daurToT
Ceki an mani orderi GELA SACHALELI-s saxelze
da gamogzavnoT gverdiT miTiTebul misamarTze.
(Tqveni saxeli da gvari)
Gela SACHALELI
3405 Kings Hwy, Apt 3C
Brooklyn, NY 11234
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
wminda ninos saxelobis qarTuli
marTlmadidebluri eklesiis samrevlo sabWo
eklesiis arsebobis 3 wlis
saiubileo saqvelmoqmedo saRamoze,
romelic gaimarTeba 2006 wlis 10
seqtembers, kviras, saRamos 5 saaTze
restoran `nacionalSi~.
gTxovT
mobrZandeT!
Tqveni Tanadgoma Zalian mniSvnelovania.
Widaobis sportuli klubi `Sport in Brooklyn~
agrZelebs mozardebis miRebas oTxidan Cvidmet
wlamde mozardebs Soris. bavSvebs profesionalur
doneze moamzadeben saqarTvelosa da ukrainis damsaxurebuli sportsmenebi, msoflios da evropis
Cempionebi Tavisufal WidaobaSi nikoloz begaSvili
da giorgi gobejiSvili.
Cveni misamarTia:
131 Ave S, Brooklyn, NY 11223
telefonebi: 347-232-6062; 347-489-8339
informaciisaTvis dagvikavSirdiT:
1-347-528-0037 Tiniko yenia
55
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- WeSmaritad qarTuli atmosfero;
- gemrieli qarTuli kerZebi;
- qarTuli cocxali musika;
TqvenTvis mReris nugzar ZnelaZe
- dabadebis dRis, qorwilis aRniSvna.
1724 Avenue Z, Brooklyn, NY 11235
718-769-2909
axali
qarTuli
56
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
VTWTYFNBF HTCNJHFYB
3FHLFLTUT,PT4 OFCFRBS[B
3SFVFLF4
1(-)
@__^
BDYBCB
BDKBCB
lili nucubiZe
sxvagan ar meZioT!
me Tu davikargo, gelaTSi meZieT,
viqnebi locvad davardnili,
sasTumlad meqneba RvTismSoblis kalTa
da ca mexureba sabaniviT.
samebis samreklo, Tamar koraxaSvilis foto
me Tu davikargo, alaverdSi viqnebi,
mzesTan gadasuli alaverds
da yelze meqneba gamobmuli
Svidferi cisartyelis sadave;
iqneb ananurTan damewioT,
vidre aragvis wyals gavcuravde,
vidre orTav muxlze davecemi
da guls mtevaniviT davwuravde.
me Tu davikargo, mcxeTaSi viqnebi,
arsakiZis tkiviliT gaTanguli,
an gremSi viqnebi, anda varZiaSi, mTis gulSi wyarosaviT dakarguli.
minda cis laJvardi mxrebze damefinos,
daviwve miwis almurSi,
me Tu davikargo
sxvagan ar meZioT, mxolod Cems salocav mamulSi!
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
1
mzesa da geniosebs ori saerTo Tviseba
aqvT: orTave saocrad naTelia da orTave
sicocxlis Semoqmedi. axla me mzeze ki
ara, akakize mogaxsenebT.
albaT 7 Tu 8 wlis viqnebodi, kargad
arc ki maxsovs, akakis `ganTiadi” rom maswavles. viswavle da gavvocdi, gavvocdi
imitom ki ara, rom akakis geniosoba SevigrZeni, ara - avxede cas da firuzis feri
iyo, davxede xmeleTs da zurmuxtis feri
iyo. samSoblosaTvis rom unda movmkvdariyavi, es dedisagan vicodi da gamikvirda:
ase Tavisuflad, ase ubralod, ase gasagebad amas xom mec vityvi meTqi... da ai, ukve
40 welia vejibrebi akaki wereTels, rom
`ganTiadis” msgavsi erTi leqsi mainc davwero da bolos mivxvdi, rom mTeli Cemi
Semoqmedeba am leqsis erTi striqonis fasadac ar Rirs.
da me kidev mets mivxvdi, kerZod imas,
rom `ganTiadi” kacis dawerili ar aris.
aseT leqsebs adamianebi ar weren. es maT
Zal-Rones aRemateba, diax, es leqsi RvTis
bagidan aris gamosuli da nakarnaxevi.
eri da eriskaci ziar WurWelsa hgvanan,
isini erTmaneTs avseben da acocxleben.
vin icis, iarsebebda Tu ara dRes qarTuli ena da saqarTvelo, mecxramete saukuneSi ilia, akaki, vaJa da iakobi, es oTxi
mesia rom ar movlenodnen mas.
rogorc dRe misdevs dRes, ise modian
Taobebi da cvlian erTmaneTs, magram akaki,
bulbuli saqarTvelosi, Suamavali cisa
da miwisa, ucvlelia. igi yovel diliT
amodis saqarTvelos caze brdRviala mzesaviT, rom naTeli mohfinos sul axal da
axal Taobebs.
ramdenime wlis win TurqeTis sazRvarze vmsaxurobdi mesazRvred. iq, aWaris mTebSi erTi sofelia - maradidi . am sofels
mdinare Woroxi hyofs SuaSi, erTi naxevari soflisa Cvenia, meore naxevari - TurqeTisa. swored iq gaxldiT sazRvris inspeqciaze. erT dRes ori jariskacis TanxlebiT sazRvris winaxazze gavediT. zed Woroxis piras Turqebs skola aqvT, sadac qarTveli ymawvilebic swavloben. napirs rom
mivadeqiT, Sesveneba hqondaT bavSvebsa da
dagvinaxes Tu ara, Tavis napirs moawydnen.
rogorc Savgvremani, albaT, qarTvelad Semicnes. mere bavSvebs erTi TeTrsayeloiani patara biWi gamoeyo, mdinareSi naviviT
Semocurebul veeberTela lodze Sedga,
orTave xeli caSi aapyro da xmis kankaliT Tavankara qarTuliT daiwyo:
`ca-firuz, xmeleT-zurmuxto,
Cemo samSoblo mxareo.
Seni var, SenTvis movkvdebi.
Senzedve mgloviareo...”
askerma leqsis Tqma bolomde ar acala,
gareka bavSvebi. im wuTSi guli Tu ar gamiskdeboda, ar megona. videqi da usircxvilod vtirodi gakvirvebuli jariskacebis
winaSe.
didi ilias neSts akaki aseTi sityvebiT
gamoeTxova:
- Tu saqarTvelos sikvdili ar uweria,
maSin imasTan erTad Senc ukvdavi iqnebi
da Tu sasikvdiloa, rogorc zogierTebs
surT da goniaT, maSin netavi Sen, rom mag
Seni sikvdiliT winauswar mis sikvdils
da TvaliT veRara naxav!
dRes me minda misive sityvebi ase davubruno akaki wereTels:
- Sen, Cveni eris sinaTlev da siamayev,
saqarTvelos sikvdili ar uweria Tundac
imitom, rom ers SenisTana kaci gauzarda
da dautova, rogorc simbolo ukvdavebisa
da maradisobisa!
2
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
ibeWdeba pirvelad
nodar dumbaZis
dRemde dakarguli gamosvlis
teqsti akakis iubileze
DE"QDYB XTVB VFCOFDKT,KBCF LF
VFREHS[TDKBC7 UFYCDTYT,EK RFSFKBRJCGFNHBFHM TAHTV 66-BC YFSTK [CJDYFC
ufbjp rthfnbidbkbc f[fkb htlfmwbf mfhsekb js[sfdbcf
lfcfo>bcb b{8 3vfvekb4 1 !$-!*7 @@-@)
sfdb $
!8 vthvt rdkfd lfbo.j pqdbc gbhpt cofdkt,f lf itbrhb,f bvltyb [fk[b7 hjv yfdib
xf]lf lf pqdfib itdblf8 lf bvjltyf [fk[b
pqdbc yfgbhpt7 [vtktspt bluf8
@8 lf fcofdkblf vfs bufdbs vhfdfkc lf
e.dt,jlf cofdkt,fcf vfc sdbccf5
#8 bcvbyts= f/f7 ufvjdblf vstcdtkb lfcfstcfl8
$8 lf stcdbcfcf7 pjub lfdfhlf upbcf gbhcf lf vjahbylyty ahbydtkyb lf frtyrtc bub8
%8 lf c[df lfdfhlf rkljdfycf ptlf7 cflfw
fh b.j ,tdhb vbof lf vfkt fqvjwtylf7 hfvtse fh /mjylf cbqhvt vbofcf8
^8 lf dbsfhwf vpt fvjdblf7 lfcw[f lf7 hfvtse &bhb fh /mjylf qhvfl ufluvekb 2 ufy[vf8
*8 lf c[df lfdfhlf trfksf ijhbc8 lf fqvjbpfhlyty trfkyb lf vjf[hxdtc bub lf dtqfh
ufvjbqj yf.jab8
(8 lf c[df lfdfhlf vbofcf rtsbkcf lf ufvjbqj yf.jab lf fvjlbjlf lf bphlt,jlf
lf b&ktjlf pjub jwlffsvfufl7 pjub cfvjwvfufl lf pjub fcvfufl8
)8 lf smdf5 dbcfw fmdc .ehyb cfcvtytkfl7
bcvbyjc=
!_8 lf jltc vfhnj b.j bub7 /rbs[tc vbcvf
vjofatt,vf5 hfc ybiyfdc bufdb tct0
!!8 lf es[hf vfs5 smdtylf vjwtvek fhc
wjlyf cfblevkjbcf cfceatdtkbcf qvhsbcfb7 [jkj ufhtitsfsdbc .jdtkbdt bufdbs
bsmvbc8
!@8 hfvtse [tldbs [tlfdlyty lf dth b[bkjy7 lf cvtybs tcvjlts lf dth ufbujy7 hjv
fh vjtmwyty lf vbtntdjs wjldfyb vfsyb8
!#8 lf es[hf vfs5 dth [dlt,bs fv bufdc0 lf
lfyfhxty bufdt,c hjujhqf ufbut,s0
!$8 hjvtkbw cstcfdc7 cbn.dfcf cstcfdc8
!%8 [jkj upbcf gbhcf tc fhbc7 cflfw lfbstcf cbn.df lf hjujhw rb bcvtyty7 vt.dctekfl vjdf tivfrb lf ofhbqt,c cbn.dfc vfsb
uekt,blfy8
!^8 lf rkljdfycf ptlf lfstcbkb tc fhbc7
hjvkt,bw hf;fvc ufbut,ty cbn.dfcf7 vt.dctekfl cb[fhekbs vbbqt,ty8
!*8 lf hfvtse &bhb fhf fmdc ufluvekb7
oesbthyb fhbfy8 lf hf;fvc vjbotdf ufcfzbhb
fy ltdybkt,f cbn.dbcf ufvj7 oesbthfldt wlt,bfy8
!(8 lf hjvtkbw trfksf ijhbc lfbstcf7
tc fhbc hjvkt,vfw cbn.dfb bub bcvbytc7
!)8 vfuhfv pheydfvfy fvf cjakbcfvfy lf
cfwlehvfy cbvlblhbcfvfy! itcekvfy vfsib7
vjfisjc cbn.dfb bub lf eyf.jaj /.jc8
@_8 lf hjvtkbw rtsbkcf vbofcf ptlf lftstcf tc fhbc7 hjvtksf bcvbyjy cbn.dfb bub
lf itbo.yfhjy lf yf.jab ufvjbqjy5 jwlffsvfufl7 cfvjwvfufl lf fcvfufl8
@!8 lf es[hf vfs5 ufyf bvbcsdbc vjfmds
cfystkb7 hjv [dbvhbc fy cfojk mdti lflufy0 lf ufyf cfcfysktcf ptlf fhf lufvty0
@@8 hfvtse fhf fhc lfafhekb7 hjvtkbw
fhf ufyw[flltc7 lf fhwf hfv cfblevkj7 hjvtkbw fhf ufv;qfdyltc8
@#8 dbcfw fmdc .ehyb cfcvtytkfl7 bcvbyjc=
@$8 lf es[hf vfs5 lferdbhlbs7 hfcfw f[kf
bcvtys5 hjvkbsf cfo.fekbsf vbeo.js7 vjuto.js smdty lf ptlfw lfutvfnjs hjvtkybw ufbujyt,s8
@%8 hfvtse dbcfwf fmdc vbtwtc vfc7 lf dbcfw fhf fmdc lf hfwf /mjyltc ofthsdfc vfc8
@^8 lf es[hf vfs5 cfceatdtkb qvhsbcfb
tchts fhc7 dbsfhwf rfwvfy lfstcjc stckb
vbofib
@*8 lf lfb&byjc8 lf lut,jltc qfvbs se
lqbcbs7 stckb rb fvjlbjltc lf bphlt,jltc7 [jkj vfy fh bwjltc8
@(8 hfvtse vbof sfdbc sfdfl yf.jac ufvjbqt,c5 ]th qthjc7 vthvt sfdsfdc lf itvltu 2 cfdct vfhwdfkc sfdsfdib8
@)8 lf hf;fvc lfvobalt,f yf.jab7 vfibydt
uffupfdybc vjvrtkc7 hfvtse vjbobf vrfv8
#_8 lf es[hf vfs5 hfc itdflfhjs cfceatdtkb qvhsbcfb0 fy hjvtkb bufdb vjdb.dfyjs
vfcpt0
#!8 bcff dbsfhwf vfhwdfkb hjvtkbw vbofib xfstcdbcfc evwbhtcb fhc .jdtksf
stcksf7 hfw rbf mdt.fyfpt8
#@8 lf jltc lfbstct,f lf fqvjwtylt,f7
.jdtksf vodfybksf evtntcb [lt,f lf ufvjb-
nfyc lbl-lblcf hnjt,cf7 hjvtksf xhlbkcf
mdti itcf&kt,tk fhc ahbydtksf wbcfsf lf,elt,f8
##8 lf fctsyfbhb bufdt,bs emflfut,lf
cbn.dfcf7 hfsf itc&kt,jlfs ufut,f8
#$8 lf ufhtit bufdbcf fhfhfc te,yt,jlf
vfs8 [jkj vjofatsf sdbcsf wfkrt e[cyblf
.jdtkbdtc8
#%8 vfc lqtcf ibyf7 dbsfhwf itvoe[hlf7
es[hf vfs5 ufdbltsj bmbsf v[fhtc8
#^8 lf lfnjdtc [fk[b lf ofhb.dfytc sfdbcvf vjofatt,vf bv yfdbs7 hjvtkibfw b]lf8
lf c[df yfdt,bw vb.dt,jlf vfc@8
#8 hjvtkcfw cfv.jatkfl cfakfdt,b /
mjylf lf dtqfhw ]fzdbs dth frfdt,lf vfc dbyvt8
$8 hfvtse vhfdfkupbc ]fzdbsf lf ,jhrbkbsf /.fdlfs itrhekb7 vfuhfv o.dtnlf lf
fvndhtdlf lf fhfdbc itt'kj itxtht,f vbcb8
%8 lf lqbsf lf qfvbs ufht-ufht7 velfv
vst,cf lf cfvfh[t,ib lft[tnt,jlf lf
qhbfkt,lf lf kjlt,pt ehn.fvlf cfresfh
sfdc8
^8 lf dbsfhwf sdfkb vj/rhf ijhblfy
btcjc7 ufvjbmwf lf sf.dfybcwf8
*8 qfqfl.j [vbsf lblbsf lf es[hf5 hf
ubylf xtvufy btcj7 &tj vfqkbcf qvhsbcfj0
BTCJ MHBCNTC
VBTH WJLDBKB
MFKBC ITO.FKT,F
#*8 lf vt.dctekfl fn.lf mfhbi[fkb lblb
lf nfkqt,b twtvjlf yfdib7 dbsfhvtl yfdb
bdct,jlf o.kbs8
#(8 [jkj sdbsjy yfdbc obyf v[fhtc b.j
lf t&byf8 lf uffqdb&tc lf es[htc5 vj&qdfhj7
fh uflfhlt,c7 hfvtse dbqegt,bs0
#)8 lf fqluf lf it/hbc[f mfhcf lf pqdfcf
lf smdf5 lfcw[th lf xfo.yfhlb= lf lfcw[hf
mfhb bub lf xfvjdfhlf cbo.yfht lblb8
$_8 lf es[hf vfs5 hfnjv [fhs fctsb vibiht,b0 hjujh fhf ufmds hovtyf0
$!8 lf ittibylfs ibibsf lblbsf lf thsvfytsib b&f[lyty5 dby fhbc fctsb7 hfvtse mfhybwf lf pqdfbwf tvjhxbkt,bfyj vfc0
sfdb %
!8 lf vjdblyty vtjht yfgbhcf pqdbcfcf 2
qflfhbytksf mdt.fyfib8
@8 lf dbsfhwf uflvjdblf bub yfdblfy7 vt.dctekfl itvjtut,f cfakfdt,blfy ufvjcekb
rfwb7 hjvkbcf sfyf b.j cekb fhfovblf9
ufabwt, qvthscf ye vnfy]fd vt8
(8 hfvtse te,yt,jlf vfc btcj5 cekj tut
fhfovblfd7 ufydtl rfwbcf vfubcfufy=
)8 lf /rbs[f vfc5 hfb fhc cf[tkb ityb0 lf
es[hf vfc5 ktutjyb fhc cf[tkb xtvb7 hfvtse
vhfdfkyb dfhs8
!_8 lf tdtlht,jlf &kbth7 hfsf fh ufyf&tdjc bubyb bv fhtvfhtlfy8
!!8 lf bmdt7 vsbc &bhib ,fkf[j,lf lbl&fkb rjknb qjht,bcf8
!@8 [jkj tivfryb tdtlht,jlyty lf te,yt,jlyty5 vbudbidb bv qjht,sfy7 hjv vfsib
itdbltsj8
!#8 lf e,h&fyf btcjv lf ufydblyty cekyb
bub fhfovblfyb rfwbcf vbcufy lf itdblyty qjht,ib8 lf rjknb bub qjht,bcf hjvtkbw bmyt,jlf jhb fsfcfvlt vbfo.lf r,jltcf vfc
pqdbcfcf lf xfb[hxdyty pqdfib8
!$8 [jkj vo.tvct,b ufbmwyty lf
itfn.j,bytc mfkfmbcf lf cjakt,bc vw[jdht,s8 lf ufvjdblyty cfyf[fdfl se hfb fhc7
hfw bub vj[lf8
!%8 lf vjdblyty btcjcsfy lf b[bktc tivfrtekb bub v]ljvfht7 itvjcbkb lf ujybthb7
hjvtkcfw /.fdlf ktubjyb lf itibylyty8
!^8 lf vje.dyty vfs hjvkt,vfw b[bktc7
se hf lftvfhsfs tivfrtekcf lf qjht,c8
!*8 lf itt[dtoyty7 hfsf ofcekb.j bub vfsb cfpqdht,blfy8
!(8 lf fqdbljlf hf btcj yfdcf7 cs[jdf
hjvtkbw b.j tivfrtekb7 hjv uf.jkjlf sfy8
!)8 lf fh vbcwf yt,f lf es[hf5 oflb cf[kcf
itycf itybfyt,sfy lf efv,t vfs7 hf /mvyf eafkvfy lf hjujh itubo.fkf ity8
@_8 lf ofhdblf bub lf bo.j mflfut,f fsmfkfmib7 hfw ufertsf vfc btcjv8 lf erdbhlf
.dtkfc8
@!8 lf hf;fvc btcj bctd ufvjqvf ufvjdblf
bmblfy7 vjuhjdlf vfcsfy lbl'fkb [fk[b8 lf
b.j bub yfgbhcf pqdbcfcf8
@@8 lf f/f7 vjdblf vfcsfy cbyfujubc dbyvt
vsfdfhb cf[tkfl bfhjcb lf yf[f bub lf xfedfhlf at[t,ib8
@#8 lf tdtlht,jlf ahbfl lf te,yt,jlf
hfvtse5 fcekb xtvb cbrdlbkbc gbhfcff8 ofvj lf lfflt [tkyb ityyb hfsf uflfhxtc lf
bwjw[kjc8
@$8 lf ofhdblf btcj vfcsfy lf vb.dt,jlf
[fk[b vhfdfkb lf ptl fo.lt,jlyty vfc8
@%8 b.j bm ltlfrfwb dbyvt7 hjvtkcfw
cbc[kltyf cnfy]fdlf sjhvtnb otkboflb8
@^8 lf vhfdfkb nfy]df uflftnfyf vhfdfkb
vrehyfkbc [tkib7 lf lft[fh]f .jdtkbdt hfw
/mjylf7 vfuhfv fhfathc tidtkf lf eahj efhtcfl ufv[lfhb.j8
@*8 lf dbsfhwf ufbujyf btcjc itcf[t,7 vbdblf vfcsfy pehubsf v[hblfy [fk[ib lf itt[j cfvjctkcf vbccf8
@(8 hfvtse fv,j,lf uekcf ibyf sdbccf5 seylfw vfhnj vbc cfvjcc hjv itdt[j7 vjdhxt,b8
@)8 lf dbsfhwf itt[j7 vt.dctekfl iteo.lf cbc[kltyf lf nfyvf euh&yj7 hfvtse ufybrehyf ctybcfufy8
#_8 [jkj btcjv vt.dctekfl7 sfdbc sfdfl
buh&yj sfdbcb &fkbc ufcdkf lf vj,heylf [fk[bcrty lf brbs[f5 dby itt[j cfvjctkcf xtvcf0
#!8 [jkj vjofatt,vf es[htc5 /[tlfd7 hfvtse [fk[b ptl ufo.lt,f7 [jkj ity fv,j,5
dby itvt[j vt0
#@8 lf vbvjb[tlf7 hjv tyf[f dby uffrtsf tc8
##8 [jkj ltlfrfwb bub7 itibyt,ekb lf
frfyrfkt,ekb7 bwjlf hf hfw lftvfhsf7 vbdblf lf lftv[j obyfit vbccf lf es[hf .dtkfathb cbvfhskt8
#$8 [jkj btcjv es[hf5 fcekj= cfhoveyjt,fvfy ityvfy ufw[jyf ity7 oflb iby vidblj,bs lf b.fd vjhxtybkb ityb ctybcfufy8
#%8 lf dbsfhwf bub fvfc te,yt,jlf7 vjdblyty cbyfujubcf vsfdhbcfyb lf es[htc5
fcekb ityb fqtchekf7 hfnjvqf foe[t,j
vj&qdfhc0
#^8 [jkj btcjv dbsfhwf ufbujyf cbn.dfyb tct7 hjvtkcfw te,yt,jlyty7 es[hf cbyfujubcf vsfdfhcf5 ye utibybf7 fhfvtl uofvltc
v[jkjl=
#*8 lf fhfdby ufb.jkbf sfy ufhlf gtnhtcb lf bfrj,bcf lf bjfytcb 2 bfrj,bc &vbcf8
#(8 lf vjdblf cf[kcf vfc cbyfujubcf vsfdhbcfcf lf yf[f iajsb lf nbhbkb lf qfqflbcb lblb8
#)8 lf itdblf lf es[hf vfs5 gfnfhf tut
fhf vjvrdlfh fhc7 fhfvtl c&byfdc8
$_8 bcbyb rb lfcwbyjlyty vfc8 [jkj vfy
ufvj.fhf .dtkfyb7 lf vbb.dfyf ltlf lf vfvf
,fdidbcf lf vjofatyb sdbcyb7 cflfw tcdtyf
vrdlfhb ,fdidb8
$!8 lf fbqj ,fdidbc [tkb lf es[hf vfc5
nfkbsf revb= hjvtkbw bsfhuvyt,f5 ity ute,yt,b ujujyfd7 fqltmb=
$@8 lf vt.dctekfl fqluf ujuj lf lfbo.j
cbfhekb7 hfvtse bmyt,jlf sjhvtnb okbcf8
[jkj vyf[dtkyb fvbcf ufywdbahlyty ahbfl8
$#8 lf fvwyj vfs hfsf fhfdbc uftuj fv,fdb
tct lf e,h&fyf7 hfsf vbtwfs cfzvtkb vbcsdbc8
ufuh'tkt,f bmyt,f
!8 hecek lf f[fk mfhsek sfhuvfyt,ib fm tvfnt,f 3lf c[df uekbcsmvfyb48
@8 ,jkj tc obyflflt,f flbibc js[sfdib fhff8
3
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
iyo da ara iyo ra (zRaprad gaugonari zRaprebic Tavidan zRaprebiviT iwyebodnen), iyo erTi mewisqvile. hyavda coli. soflidan moSorebiT, wisqvilSi, cxovrobdnen. ar
hyavdaT Svili da, raRa Tqma unda,
javriT aRar iyvnen. evedrebodnen
RmerTs da xats, erTaderTi Svili
mainc mogvecio. rogorc zRaprebSia,
usmina RmerTma. magram es rogor
moxda: roca dasafqvavi dafqves da
mewisqvile gavida Rarze miSvebuli
wylis Casaketad, xedavs, ras xedavs!..
ager motivtivebs wiTeli, wiTeli
vaSli. vaSli ki unaxavs mewisqviles, magram amnairi - araferi. mewisqvile rom Rormucela yofiliyo
da marto SeeWama, ar vici, ra moxdeboda, an - fulis moyvaruli da gaeyida, ra Tqma unda, vinc SeiZenda, ufliswuli, albaT, imas SeeZineboda.
gauyo cols (Suaze gaWrili vaSli,
mogexsenebaT, erTmaneTs hgavs). miT
umetes, vaSli mTlianad cecxliviT
wiTeli iyo da xelisgulze dadebuli cols miutana - airCieo. coli
ecada ufro momcro aeRo, magram vaSli zustad tolad iyo garwyuli.
gavida cxra Tve da swored aq
moxda zRaparSi gaugonari ambavi mewisqvilis cols ufliswuli SeeZina. axla, saidan mixvdnen amas. mewisqvile Savgvremani kaci iyo, warbebgafanCuli, kitriviT cxviri hqonda,
jagariviT wver-ulvaSi, jamebiviT yurebi, niCabiviT xelebi...
cols: xeSeSi Savi Tma, badrijaniviT cxviri, daSaSruli xelebi da am
sikeTesTan erTad, koWlic iyo.
ufliswuli daibada... ra daibada!..
cisferi, cisferi firuzi Tvalebi, xuWuWa bajaRlo oqros Tma, marwyviviT aRuebuli saxe, iRimeba mze icinis... zRaprad gaugonari ufliswulia.
mewisqviles mamamisis saxeli undoda daerqmia, magram raRa eqna da
isev mzeWabuki daarqva. dabadebisTanave raRac ZonZebSi da jvaloebSi
Seaxvies. Seaxvies da es konkebi da
Zvelmanebi diba-atlasad iqca! tomara, dakerebul-dabujuli tomara sirmiT naqsovad. Casvam datyleJil,
daJangul taStSi da oqrod iqceva.
magram zRaparSi gaugonari ram xdeba:
rogorc ki moacileb, ZonZi ZonZia.
daban, Caawven akvanSi, akvani iqceva
oqrod. moixedav da taSti is oxeri da mudregia, rac iyo.
mewisqvile sagonebelSi Cavarda.
is tomara da taSti mosirmulad da
oqromkedad rom rCebodes, kidev ho,
magram bavSvs sul xelSi xom ar
eWireba tomrebi da taStebi, xvimirebi da dolabebio. arada, oqros
taSti kidev jandabas, magram oqros
dolabi veraferi Svilia. dasafqvavad ar varga da dolabi sxva risi
maqnisia. arada, oqrod rom darCes,
aTi aTas dolabs iyidis, magram aiRebs xels da qvaa.
wamoizarda, saxeze samoTxis vardi uyvavis. icinis - mze ibadreba icinis. tiris - margalitebi scviva,
magram moswydeba TvalTagan da cremlia. Caexuteba dedas es cxvirbuka,
mewisqvilis koWli coli dedofalia. gadmoxedavs zviadad mewisqviles - miwaSi upirebs CaZvrenas. mamas Caujdeba kalTaSi, mama aRzevdeba
mefed - qveynis mpyrobelia, mewisqvilis jojo cols gauyadrebs
Tavs?! arada, bavSvi, sanam pataraa, an
dedasTanaa da an mamasTan. xan erTia
mefe da xan meore - dedofali, erTmaneTi TvaliT ar daenaxvebaT. kidev kargi, wisqvili soflidan Sors
iyo, soflis bavSvebi axlomaxlo ar
Candnen, Torem es mzeTunaxavi ufliswuli rom titlikana, murian gogo-biWebSi gaereoda, ar vici, ra moxdeboda. raki mewisqviles am Zeluri wisqvilis meti araferi ebada,
cal mxares, kedelze, patara oTaxi
hqonda mixuxulavebuli da biWi xSirad iq an martodmarto TamaSobda,
an eZina. ded-mama ki wisqvilis grutunSi cecxlispiras isxda da dana
kbils ar uxsnidaT: ra vuyoT, rom
wamoizrdeba, an Cven rom aRar viqnebiT, ra eSvelebao. arada, rogor ginda sofel-qveyanas daumalo kacisSvili. ar daumalav da ase uzRaprulesi ufliswuli rom gauSva, mewisqviles vin dagiyenebs, wamoavleben xels da mefesTan gaaqaneben. me-
rakeboda da rogor eqna, rom isari
esrola! arada, mamis sityvasac ver
gadavidoda. Svlebic xedavdnen, rom
maT es umSvenieresi arseba ar erCoda da roca is tyeSi midioda, buCqebidan da xis Zirebidan ucqerodnen, uxarodaT...
dainaxa mzeWabukma Sveli, gadmoiRo mSvil-isari, mozida, magram Sveli dgas orad gayofili xis ZirSi
da uqceris, arc ufrTxis da arc
araferi, TvalebSi Semoscqeris aRtacebuli. rogor ginda, rom esrolo da Cauqro naTeli! arada, mamasac
ra uTxras, isedac verafers exmareba, rasac xels mokidebs, oqrod iqceva da wisqvilSi oqro vis ra
jandabad unda!
daxuWa ufliswulma Tvalebi da
otia
ioseliani
fes isedac Tormeti ufliswuli
hyavs, erTmaneTs xocaven - taxti
ara me da ara meo. es rom iq dainaxon, maSinve Tavs mohkveTen, es mecamete goWi viRaao. amis garda, mewisqviles mewisqvile Svili, wisqvilis memkvidre unda da ara taxtis.
exvewebian RmerTs da xats, ki, didi madloblebi varT, rom Svili gvargune, magram gviqeni sikeTe da barem
gagvimewisqvileo. RmerTs gaCenamde
Tu SeuZlia raime, Torem rom gaCndeba, mere im dalocvilsac uWirs
Tavisi gaCenilis gadakeTeba. magaliTad, raRaca SeeSleba im kurTxeuls, gaaCens kuzians da mere samaris
meti veraferi gaasworebs.
arada, izrdeba da izrdeba ufliswuli, ciskris varskvlavs abnelebs, alionze wisqvilis gverdze
moxuxulavebulidan rom gamoixedavs.
mewisqviles ciskris varskvlavi saaTis magivrobas uwevs da sulac ar
unda misi Svili abnelebdes. arc is
unda, misi coli dedoflobdes da
Tvalebi abrialos. arc TviTon mefis gulzviadoba sWirdes da wisqvilze da saqmeze guli aiyaros an
cols oqros kverTxiT Tavi gauxeTqos. nanatr Svils rogor moiZuleb, Torem usaSvelo aqvs gaCenili. ager, Teqvsmeti wlis kacisSvils
damwyvdeuls rogor iyolieb da axlos aravis waakareb?
icocxle, maSin uRrani tyeebi bev-
4
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
ri iyo da ifiqres, iqneb usierSi
inadiros, mefeebs da uflis-wulebs
nadiroba uyvarT, nanadirevis SeWamandi mainc gveqnebao. gaukeTa mamam
mSvild-isari. cxeni ar hyavda, magram
ra eCqareba, fexiT iaros, dRe aq
aravin dainaxos, gvian RamiT dabrundeso da gauSva. aswavla, saiT unda wasuliyo da enadira. aqeT, soflebisken
aramc da aramc ar unda gaevlo.
pirvel dRes veraferi, xelcarieli dabrunda. meore dRes kurdReli moekla da mewisqviles da mis
cols mSvenieri vaxSami ergoT. mesame dRes arCvis mwvadebi SeaSiSxines, meoTxe dRes - irmis, mere da
mere gareuli Roris sukebi da jixvis beWi...
ara uSavs, aewyo saqme, modis nanadirevi, mindis puri da mWadi aqvs,
moiTqva suli ded-mamam.
es yvelaferi kargi, magram mewisqviles akvirvebs, rom mis Svils
arc erTxel nanadirevi Sveli ar
moutania. arada, Svlis mwvadi moenatra. Sveli zogjer wisqvilidanac ki daunaxavs tyispirze. jixvi
sadRac mwvervalebSi iyo, mis Svils
isic ki mohqonda da Sveli - ara da
ara. erT dRes daabara - dRes Svlis
nanadirevi Tu ar vWame, pirs arafers davakarebo. mzeWabuki iseTi
biWi ar iyo, mamisTvis eTqva, Tu ar
SeWam, RmerTma nuraferi gaWamoso.
wavida, magram gulSemoyrili.
Svlebs igi yoveldRe naxulobda,
maSin mis meti ra iyo, magram ise
moxibluli iyo, daias eZaxda, elapa-
xelakankalebulma esrola. esrola
da iseTi kvnesa moesma, kakali guli
Cavarda. gaaxila Tvali: daWrili Sveli sam fexze mixtis da midis. gamoekida, magram isev isris sasrolad
veRar gaimeta da ifiqra - iqneba
sisxlisgan daicalos da mokvdes, mere
daRamebulSi waviReb, rom magis Ria
Tvalebi ar davinaxoo. magram Sveli
mikvnesis da midis...
iares, iares, mzeWabukma arc ki icis,
saiT midian da ager, tye gaTavda, mindoria. mindvris TavSi Zveli, CaTelili Robea da Robis SigniT - isliT daxuruli facxa. miaSura sabralo Svelma, Robes gadaevlo, erTi
kidev amoigmina da daeca. maSinve gaiRo facxis kari da gogona gamovarda. Robis ZirSi Cakecili Sveli
rom dainaxa, loyebze xeli Semoikra
da aqeTac daaCnda oTxi TiTi, iqiTaca. mivarda atirebuli, Caikra gulSi, Camoifxriwa isedac sakerebeldadebul kabaze oTxi TiTis sifarTe naxevi da Wriloba Seuxvia.
- ratom xelebi ar gauxmeba, vinc
es Caidinao! - gadairia sawyali.
ver vityvi, gogo zRapruli silamazis iyo Tu ara, magram ufliswuls gogo TvaliT ar enaxa da
qali xom yvela TavisTavad lamazia.
moixeda Tvalcremlianma gogonam, ras
xedavs: ager, Robes ufliswuli ar
mosdgomia! icocxle, dafrTxa sawyali da gaqceva daapira, magram verc
Sveli miatova, - daklaven da SeWameno. davarda sabralo muxlebze da
undoda Wvintian, movarayebul wa-
Rebze moxveoda mzeWabuks, magram maT
Soris Robe iyo da Seevedra:
- oboli var, udedmamo, euli, Svlebi arian Cemi da-Zmebi, Cemi sixaruli
da TvalisCini, nu wamarTmev naTels,
isedac uimedos nu gamapartaxebo.
- arao, - atirda mzeWabuki, - mamac
rom gavanawyeno, ubatonod xmis gamcemi ara varo.
xedavs gogona, ufliswulis TvalTagan margalitebi mogoravs. ufliswuli rom iyo, eWvi ar epareboda,
magram Tu TvalTagan margalitebs
afrqvevda, es ar icoda da SiSiT
ukan daixia.
- nu waxval, erTxans SenTvis mayurebineo, - Seexvewa ufliswuli.
gogos Sercxva da loyaze xelis
Semonakravi isev auwiTlda. arada,
ise fermkrTali da galeuli iyo.
uyura, uyura ufliswulma da Tvali rom verafriT moaSora, TviTonac ar icoda, ra sTxova. raRaca amoiluRluRa da mere, gogonam rom loyaze isev xeli Semoikra da iuara ufliswulis coloba ki ara, CemisTana gaWirvebuls mewiqvilis da meRoris Svilic ar miTxovso, - maSin
mixvda, colad gamomyevio, Sexvewnia.
- mewisqvilis Svili var, ra ufliswuli, ris ufliswuli... - ufica da umtkica, magram gogona mTlad
gadairia:
- tyuils da flidobas, ufliswuli rom ufliswulia, imasac ar
vapatieb da Tu ginda, axlave CamomaxrCon, Seni xmis gamcemi ara varo!
- daavlo xeli daWril Svels, aixuta gulze, Sevida facxaSi da kari
miixura.
darCa ufliswuli Tvalatirebuli.
dabrunda SuaRameze wisqvilSi.
arc nanadirevi, aRarc kaci... adamianisferi ar adevs, saxeze rom samoTxis vardi efina. Tqveni mteria, daizafra ded-mama! ra ginda rom qna,
urtyi Tavi kedels, pirze mze rom
ucinoda, Savi margalitis cremlebi
Camostiris.
aba, dRes, aba, xval, am kviraSi, im
kviraSi... gamouloces, uwamles, efernen, ebodiSnen; araferi getkinaT, midis kacisSvili xelidan. dedam ki
amoikvnesa, iqneba mkurnali mogveyvanao, magram mamam: jer erTi, magaTi
morCenili avadmyofi sad ginaxavs
da, amis garda, rom gaigeben, ufliswulia, daviRupebiT, wagvarTmeven da
Tavs moWriano.
atirdnen sawylebi, wisqvilis qveS
gamdinar wyals erTvis maTi cremlebi.
mzeWabukma didi xvewna-mudaris Semdeg, rogorc iqna, amoikvnesa: ase da
ase, daWrili Svlis kvals rom gavyevi, tyispira qoxTan gogo davinaxe
da misi siyvaruliT vkvdebio.
- maincdamainc Svlis mwvadi rom
moindome, Sen dagvRupeo! - eca coli qmars.
- va, Se kacoo! - amoiTqva suli
otia
ioseliani
mewisqvilem, - is gogo vici, mamamisic Cemi kargi megobari iyo da dedamisic maxsovs, axlave moggvri, araferi idardoo.
maSinve gaiqca sofelSi, miadga im
oblis qoxs. ager, Svels Sexorcebia Wriloba da iseTs dakuntruSebs, Seni mowonebuli. gogonac gamoegeba mamis megobars. ise gauxarda,
TiTqos mSoblebi gacocxlebodes.
mikiTxva-mokiTxva, aqeTur-iqiTuri da,
bolos, stumari gamoutyda: rZlad
unda wagiyvanoo. atirda gogo sixaruliT, Sen mamaCems ZmasaviT uyvardi,
rZlad ki ara, mosamsaxured wamogyvebi, Seni Svili, jojoc rom iyos,
Tavze ufro meyvarebao.
- axlave unda wamomyve, nanatri
vaJi xelSi gvakvdebao.
- ki batono, magram me romeli
mkurnali var? - gaukvirda obols.
gogo qonebiT iyo Raribi, Torem WkuiT ki ara. wayoliT mainc wahyva; aba,
mamistola kacs rogor gaawbilebda.
mividnen, gadairia sixaruliT mewisqvilis coli, fexebSi Cauvarda
- Svili gadamirCineo. Seiyvanes xuxulaSi. xedavs gogo, ras xedavs: diba-atlasSi wevs Camomdnari ufliswuli da misi danaxvisTanave feri
daubrunda, gaeRima - mze icinis. ra
Tqma unda, icno mzeWabuki. maSinve
dafrTxa da ukan gavarda. Tqveni Svili maCveneT, romeli mefis qaliSvili me var, zRaprul mefiswuls rom
warmidgineTo.
- esaa Cveni Svilio, - egonaT gaaxarebdnen: ra bednierebas gaRirseT,
amisTana saqmro gvyavs SenTviso.
- mamaCemis da dedaCemis toli
xarT, magram tyuils da flidobas
verc Tqven gapatiebTo, - dahkra fexi da saxlSi gaiqca.
raRas Svrebi axla! im Ramesve
saidumlod eaxla ded-mama. ufices,
umtkices, Cveni Svilia, meti aravin
gagvaCnia, Sen iqnebi Cveni mxsneli,
Cveni gadamrCeneli, Sens Wirs miwaze ar davagdebTo. magram gogonam
arc ki mousmina. mewisqvilis Svili
mewisqvilis Svili unda iyos, Tqven
viRac ufliswuli SemoixizneT, mag
aramzadas qali mondomebia da unda
xasad damisvaso! - qva aagdo da Tavi
SeuSvira, - wavides da xasebi da
meZavebi sasaxleSi moikiTxoso. me
patiosani mewisqvilis, meRoris da
mejogis coloba mirCevnia gaTaxsirebuli mefiswulebis nacnobobaso.
- ki, magram zRaparSi mainc ar gagigonia, abesalomma rom eTeri SeirTo? - hkiTxes mzeWabukis gamwarebulma mSoblebma.
- rom gamigonia da vici, amitom
vambob. is abesalomi iyo: vis gindaT
qali eTerio, rom gamoacxada da murmans miugdo. me mefis karze saTamaSo burTi ara var! - gaasavsava xelebi obolma.
wamovidnen mewisqvile da misi coli daSamaTebulebi da Svils uloces da uCiCines: rad ginda marTlac
es oboli da partaxi, Sen TviT mefis qaliSvilic wamogyveba, Senc bednieri iqnebi da Cvenc suls moviTqvamTo. magram mzeWabuks uyvars is
gogo da ukiTxe mgels saxareba, ayare kedels cercvi. midis isev uar
da uar... eclebaT mSoblebs xelidan erTaderTi TvalisCini.
pirdapir zRaprad gaugonari ambavi xdeba - ufliswuli oboli glexis gogosTvis suls levs da gogos dauJinia: mewisqvile, meRore da
mejoge mirCevniao.
arada, mzeWabuki dadna da dailia,
sul gauSra is keTilSobiluri cisferi sisxli, dRes-xval suls dalevs. moTqvams ded-mama, godebs, maRla RmerTs ar ayenebs, miwaze - su-
liers da usulos.
im Rames ufliswuli ver gaaRwevda, wyal-wyal saeSmakod da samamaZaRlod eSmaki rom ar atexiliyo.
raRaca eSmakad wisqvilis qveSac Seixeda, gasarTobs da samaRvalakos
eZebda (Tumca, eSmaki saeSmakos da
saTvalseiros rodis ar eZebs).
borbalze miSvebuli wyali rom dainaxa, gauxarda da gadaixarxara: modi,
am Rarze Camovsrialdebi, mere firfitebze Sevxtebi da karuseliviT
matrialebso. asec qna, ra Tqma unda.
mosrialebs RarSi, Sexteba firfitebze, trialebs, trialebs, xiTxiTebs, kvdeba siciliT. Tavbru daexva, imdeni ibzriala da icelqa. is
iyo, wasvlas apirebda, rom iseTi sabralo kvnesa moesma, eSmaksac ki guli Caswyvita. mihyva kvnesa-godebis
xmas da SeZvra wisqvilSi.
damxobilan mewisqvile da mis coli, Tavs erTmaneTs axlian. eSmaks
col-qmris erTmaneTze Tavis rtymisa
da vaebis meti ra unaxavs, magram
kvnesa, sadRac, kedlis iqidan ismis.
pirdapir kedelSi gaZvra, saxuravze
rom ar amZvraliyo da dro ar daekarga. xedavs, ras xedavs - momakvdavi ufliswulia, ConCxad qceuli, mosirmul bumbulSi gamdnari. eSmaksac
ki ZmasaviT Seebrala.
- vai, Se ubeduroo! - atirda.
- miSvele, vkvdebio! - amoigmina
mzeWabukma. eSmaki iyo Tu angelozi,
amis garCevis Tavi sad hqonda.
- me eSmaki var, Se SavdRiano, rom
raime giSvelo, suli unda momceo, Sewuxda sawyali.
- gqondes, ra jandabad minda, xom
xedav, mainc mxdebao.
- miTxari, ras iTxov, male qeni,
Torem sacaa alionic dahkravs da
suli gagZvrebao.
- mewisqviled... mewisqviled maqcie, meti Seni araferi minda.
gadairia eSmaki, adam da evadan icnobda adamians, icoda, ra kruli da
gaumaZRaria kacis guli da ufliswuls rom mewisqvileoba moendomebinos da amaSi sulic ar daeSurebinos, eSmakis maxsovrobis patrons
msgavsi ram zRaparSic ar gaegona.
- Se kaco, magas ra unda, me megona,
mamaSenis da dedaSenis gamefebas da
gadedoflebas mTxovdi... - erTi gadasaxa ukuRma pirjvari da ZonZebad
ar iqca es Seni bumbul-diba-atlasi?! da ar gaaxila Tvalebi am Senma
sulTmobrZavma ufliswulma?! magram sadRaa ufliswuli! cxviri aqvs
beberi badrijaniviT, yurebi TefSebiviT gauxda, Tma - jagariviT, kani
daeSaSra da dauskda, autyda qeqva,
afurTxebs da Rrialebs wisqviliviT. wamoxta loginidan. daxtis da
daZunZulebs, buqnavs sixaruliT,
mTlad aamtuta iqauroba. gadaexvia
eSmaks, kocnis, mTlad dadorbla sawyali: unda miSvelo, am SabaTs qorwilSi unda mewvioo. wisqvilidan
mSoblebi gamocvivdnen. damfrTxalma satanam cviTa Tavi kedelSi da
wyalSi gadaeSva.
xedavs ded-mama, ras xedavs! ager,
viRaca daTviviT daZunZulebs, gaxarebuli Rrialebs, aRarc maTi ufliswuli Svilia da aRar misi samefo logini.
- vina xar, kaco, Sen! - Sehkivles
erTxmad.
- me var Tqveni Svili mzeWabuki!
- mzeWabuki ki ara, viRac oxeri
xar, amisTana gonji arc gvinaxavso.
- rac Tqven xarT, isa varo! iZaxis gaxarebuli, cas xeli uwvdeba, - aba, dedaCemo, mamaCems Sexede da
mere me Semomxedeo!
Sexeda dedam pirwavardnili axalgazrda mewisqvilea.
- aba, mama, dedas Sexede da mere me
Semomxede!
Sexeda mamam - qali rom iyos, pirwavardnili mewisqvilis qaliSvili
iqneboda.
erTi dawyveta ki daswydaT guli, rac
unda iyos, ufliswuli Svilis magivrad
xronCi mewisqvile SerCaT xelSi.
is-is iyo, inaTa kidec. gavardnen
coli da qmari da obol gogos axares: ufliswuli gavistumreT, axla
Cvens Svils unda SegrToTo.
- ki magram, maSin rom TvaliT ar
maCveneT da ar vicnob, ase, vinc xels
damiqnevs, yvelas rom gavyolodi,
Tqveni rZloba ar momixerxdeboda.
ra vici, Cemze lamazi rom iyos, zevidan cqeras ver avitan, jer unda
manaxoTo.
- ra naxva unda, Cven Segvxede, gaWrili vaSliviT Cveni ali da kvaliao.
- Tu asea, ki batono, Tqven dedmama da me Svilio.
wamoiyvanes. Tu raime gaaCndaT, gaiZvres tyavi da qorwilSi mTeli
sofeli dapatiJes, visac maTTan safqvavi dahqonda. xelcarieli aravin
mosula, visac ra gaaCnda, mouloces:
Sinnaqsovi xami da daraia, ZuZunawyveti batkani, mecamete goWi, fexmotexili wiwila... erT Rarib naTesavs, Zukna ZaRlis meti rom araferi gaaCnda, uniSno, urwyvi Savi brma
lekvi mouyvana.
qorwils eSmakic ar dahklebia.
rom dainaxa, yvela gaWirvebuls raRaca mohqonda da uZRvnida, Sercxva.
goWi da qaTami im mudregs ar hyavda
da xamsa da daraias is ar qsovda.
raRa eqna, mzeWabukis suli hqonda,
aiRo da miuloca: mewisqvile rom
yofiliyo da mefiswuloba eTxova,
kidev ho, ufliswuli iyo, mewisqvileoba miveci da sindisis qveS ra
sasyideli mekuTvnodao.
axla, erTkviriani da erTTviani
qorwili ar hqoniaT, magram dilamde
gvarianad moilxines. eSmakic ki daTvra da mReroda:
qali mogvyavs naTelio,
mogvinaTeT sanTelio!
arada, sifxizleSi sanTlis da cecxlis TofiviT eSinoda, magram gadaWinWylebuli mayari ras ityvis da
ras imRerebs, Sen gaigeb?
iyvnen da cxovrobdnen bednierad.
5
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
zRaprad gaugonari ram moxda ZaRli da mgeli damegobrdnen. damegobrdnen da ise Seiyvares erTmaneTi, ZaRli mglis Wirs miwaze ar
agdebda. mgels ZaRli TvalSi rom
Cavardnoda, TaTs ar amoisvamda.
mglis siamovneba, mogexsenebaT, msuqani, dumiani cxvaria, ZaRlisa - patronis erTguleba da faris mwyemsva-darajoba.
axla, ra gamovida: Tu mglis megobari xar, faras rom moadgeba, ukeTesi cxvari unda aurCio. Tu patronTan ar ginda pirSavad darCe, TvalmouxuWavad unda idarajo, rom faras udReuri, koWli batkanic ar
daakldes.
ras apireb?
patroni patronia, vinc gazarda
da vinc Tavze xels usvams, aWmevs,
asmevs da sibereSi unda Seinaxos.
magram megobaric xom megobaria, misTvis uCinari unda gaaCino. ager ki
amodena fara dagidis da madaaSlili mglisTvis verafers imeteb?..
Tqveni mteria, ZaRli sagonebelSi Cavarda! yefs, Rmuis, ymuis, Rame
Zili ara aqvs da dRe mosveneba, magram ramdenic ginda, imdeni iTavceme,
WeSmariteba erTia: mgels cxvari unda,
patrons - erTguleba da fara.
bolos da bolos, ZaRlma esRa
iRona: modi, naxevrad viSimSileb,
mgels lukmas gavuyof, iqneb cxvris
Wamas Tavi daanebos da ise vimegobroT, patrons ar maRalatebinoso.
asec qna. Tavisi wili puris natexi da gaxruli Zvlebi gayo da
naxevari bunagSi miurbenina (raRa
Tqma unda, megobris adgilsamyofeli
icoda).
mgelma Tavi sevdianad gadaaqnia:
Sengan amas movelodio?! ra saTqmelia, ZRvens piri ar daakara.
Sewuxda ZaRli, awkavwkavda:
- vici, rasac moelodi, magram patrons ra vuTxra? cxvari daTvlili
hyavs da erTic rom daakldes, mixvdeba. amis garda, raRa ZaRli viqnebi,
Tu viorguleo!
- daTvlili rom hyavs, amitom minda
megobari, Torem cxvari da Txa tyeSi rom umwyemsuri eyaros, umadoba
ki ar mWirs. an, ggonia, muxli ar
merCis, an kbili ar miWris?
- ho, vici... rogor ar vici, magram
Ralati rom ar SemiZlia...
- uRalato rom xar da erTguleba ici, amitom varT megobrebi, orpiri da orguli megobari gagonila!
- hoda, ra vqna, ra wyalSi Cavvarde? a, amis meti araferi gamaCnia, es
puris natexi da gaxruli Zvlebia,
Tu ginda, xval pirs ar davakareb da
mTlad Seni iyos.
- ras ambob! me Sen lukmas wagarTmev da yelSi gadamiva?! Tu megobrebi varT, megobrebi viyoT!
- meti rom araferi SemiZlia, ra
otia
ioseliani
vqna, TavSi ra qva vice, riT gierTgulo?..
- saqmiT, Cemo Zmao keTilo, saqmiT.
laparakiT amovsebuli stomaqi vis
gaugia!
- esec vici, magram veraferi movifiqre ise gagaZRo, patrons araferi
davaklo.
- Sen yvelasTan erTguli ginda,
rom darCe...
- amqveynad amis meti araferi minda!
mgeli dafiqrda, dafiqrda da Tqva:
- maSin... cxvars me movitaceb...
- magram, me rom moviyruo da Tvali movxuWo, es xom patronis orgulobaa!
- ara, Sen nurc moiyrueb da nurc
Tvals daxuWav.
- maSin, ra gamova. nadavls ver
gamogatan da erTmaneTs daverioT?
- Seni movaleoba xom sifxizlea?
- Tvalze rulwaukarebeli.
- hoda, vin geubneba, iZine da ixvrineo. iyefe, iRrine, igniase, aqeT
eci, iqiT eci da patroni dainaxavs,
rom erTguli xar. Tumca, es xom
asecaa. magram sisxls nurc me gamaden... ase rom, orive Cven-Cven saqmes
gavakeTebT.
- magram cxvari!.. - daibna ZaRli.
- axla, Cemo keTilo, Tu cxvrisa
da Txis erTgulebasac apireb, maSin
ra mogaxseno...
- ara, cxvarsa da Txas ras daveZeb,
magram megobrisa da patronis erTguli rom var...
6
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- hoda, aseTic darCi.
- ki, magram ase ar moxerxdeba...
- maSin ukeTesi Sen miTxari da
mogismen, sibrZne mxolod is ki ar
mgonia, rasac me vlaparakob...
- me... es iyo... lukma gagiyavi, rac
gamaCnia, Senic iyos-meTqi.
- ki, magram mec xom vici megobrobis fasi da lukma wagarTva?! amitomacaa, Sengan arc patronis orgulobas moviTxov... arc imas, ar iyefo, dayruvde da dabrmavde-meTqi...
- magram, cxvari?..
- patrons, Sen ambob, rom cxvari
da Txa daTvlili hyavs?
- kakal-kakal...
- maSin, saTvalavSi rom ar daakldes... raRas izams?..
- ubatonod xmas ar gamcems.
- jani gavardes, SenTvis cxvarzec uars vityvi.
- ras meubnebi! - gauxarda ZaRls.
- saTvalavi saTvalavad darCes...
Senc ramdenic ginda, imdeni iyefe da
igniase... me faraSi Semoviparebi,cxvars
dumas movaWam da Cems gzaze waval.
- udumo cxvari?!
- axla, Cemo keTilo, patronis
erTguleba ki, magram Tu Cems Ralats fiqrob, barem isic miTxari!
- ara, RmerTma damifaros!.. - aymuvlda ZaRli.
- hoda, `zogi cxvrisken, zogi
mglisken”-o, ar gagigonia?
- rogor ara.
- aba, Cemzec ifiqre, bolos da
bolos, megobrebi varT Tu mtrebi?
- megobrebi... Zmebi...
- ara aqvs Txas duma, magram Seni
orgulobis bralia? nurc cxvars
eqneba, daiqca qveyana?
- ho, duma, TiTqos... arc Zroxasa
aqvs da arc saxedars...
- hoda, axla, magic Tu Sen daibrale da patronis Ralatad CaTvale...
- albaT... cxvris mTlad SeWmas
ase jobs...
- ra Tqma unda, jobs.
- cxvari udumodac cxvari iqneba?..
- cxvari cxvari iqneba da roca
saTvalavSi ar daakldeba, meti marTla da marTla, ra jandaba unda!..
gadawyda. amis Semdeg mgeli faraSi luskum bnelSi SemoZvreboda da
daraji atexda yefa-gniass. xan aRma
garboda, xan daRma. mgeli moaglejda
cxvars dumas da gaswevda. iRviZebda
patroni, dauqsevda ZaRls, magram ra
daqseva undoda, isedac cofs yrida
piridan. gadaTvlida bnelSi TeTr
cxvrebs da batkanic rom ar aklda,
erTgul megobars Seaqezebda, Tavze
xels gadausvamda da isev dasaZineblad miwveboda.
diliT farexis kars gauRebda faras, mindorSi gauSvebda da ukan ZaRli aedevneboda. dumamoWmuli, daSinebuli cxvrebi - mgeli kidev Tavs
ar dagvesxaso - faris SuagulSi
imalebodnen.
dRe dRes misdevda, Rame - Rames.
ZaRli marTlac didi gulmodginebiT udga faras. magram, erT mSvenier
dRes, saTvalavSi ki, magram faraSi
erTi dumiani cxvaric aRar darCa.
daiwyo sisxlisgan daclilma pirutyvma cvena. gakeTda mglis saqme, xevSi
gadayril mZors gemoze daaZRa.
magram mwyemsi gadairia da dauSina
darajs kombali. dauSina da dauSina,
tvini amouduRa. cocxal-mkvdarma
ZaRlma Zlivs gaaswro.
ra eqna ubedurs, sad wasuliyo
da Zmadnafic mgels miadga: ase da
asea Cemi saqmeo.
mgelma Zalian iwuxa: ra vqna, megobris moRalates RmerTma uRalatos,
me rac SemeZlo, Seni gulisTvis pirSi mWle xorci ar Camidevs, momkla,
guli momimsuya qoniani dumis Wamam...
Sens patrons daabrale, rom amdeni
erTguleba wyalSi Cagiyarao.
gamobrunda ZaRli, mixvda, mglisTvis rom zedmeti iyo. patronis
Tvalsawierze xom ver gaiWaWanebda
da ver gaiWaWanebda. iwanwala sawyalma, iZunZula, xan aRma auyva, xan
daRma, arc saWmeli, arc sasmeli, arc
bina-TavSesafari. waxda, gaZvaltyavda, daqecianda da mokvda.
arada, simarTle unda iTqvas, Ralati gulSi arasodes debia da mudam Tavdadebuli iyo. zRaprad gaugonari ambavia, erTguleba kacs ar
dafasebodes da orguliviT uTvistomod CaZaRlebuliyos.
maSin...
magram... imitom xom ara, rom ZaRlisa da mglis megobroba ar xerxdeba?
Tu mglisa da ZaRlis megobroba
Ralats udris?
Tu Seni patronis mteri Seni mtericaa?
ymawvilebo, nu geCqarebaT, gaxdeT
didebi. nu imatebT xelovnurad
wlebs da nu iswrafviT, male CaebaT
am qveynis oromtrialSi. isedac swrafad garbian wlebi da miaqvT Cveni
awmyo; sadRac, Tavis ukidegano kidobanSi malaven warsulis ganZad.
male CagiTrevT cxovreba mis ferxulSi, SemogaxvevT misTvis Cveul
wess da dagakargvinebT mTel Tqven
samyaros. ocnebiT savse Tvalebs faqtTa da movlenaTa eklebiani qaosi
Seucvlis mzeras, siyvaruliT savse gulebi cxovrebiseuli Wir-varamiT dainisleba da Tqvenc mihyvebiT, vinc rogor SesZlebT, cxovrebiseul dinebas.
ambavi, romelsac axla mogiTxrobT,
mxolod Tqven gekuTvniT da kidev
imaT, vinc raRaca saswaulebiT ar
dakarga Tavisi bavSvoba; visac cxovrebam ver Seukveca ocnebis frTebi
da ver daubinda naTeli mzera. aseTebi ki, merwmuneT, Cemo kargebo, erTob
cotaa. mxolod isini da Tqven gaigebT Cem monaTxrobs, radganac es ambavi Tqven samyaroSi moxda. maS, mismineT
da dainaxeT, ocnebiT SeavseT da fiqriT ganamtkiceT. me viwyeb Txrobas.
qalaqi, romelSic moxda es yovelive, gaSliliyo ocnebis erT-erT
patara kunZulze. igi didad arafriT gansxvavdeboda sxva qalaqebisgan. aq, rogorc yvelgan, cxovrobda
Cveulebrivi xalxi. fusfusebdnen,
WianWvelebiviT ireodnen da cxovrobdnen Cveuli adaT-wesebiT. Cveulebrivi quCebi, Cveulebrivi saxlebi, xeivnebi da parkebi, magram cxovrobda am qalaqSi erTi uCveulo
adamiani. erTi SexedviT, igi arafriT gansxvavdeboda sxva moqalaqeTagan. iseve, rogorc sxvebi, dadioda
quCebSi, isvenebda parkebSi. misi saxlic arafriT gansxvavdeboda sxvebisgan - Cveulebriv saxls hgavda,
magram iyo aq erTi oTaxi, uCveulo
da arnaxuli. Tumca ra, am oTaxSi
misi mflobelis garda veravin moxvdeboda da amitomac igi sxvaTaTvis
ar arsebobda. oTaxis kedlebsa da
Werze idumali niSnebi iyo gamoxatuli, romelTa mniSvneloba mxolod saxlis patronma icoda. kuTxeSi didi muxis magidaze alqimiisTvis gankuTvnili xelsawyoebi ewyo, mis gverdiT mdgomi masiuri karada uZvelesi manuskri ptebiT iyo gamotenili. diax, albaT, rogorc mixvdiT, saxlis patroni magiis didostati gaxldaT. mTel qalaqSi aravin
icoda misi asaval-dasavali. mezobelTaTvis igi Suaxnis sandomiani
mamakaci iyo, romlisTvisac mZime viTarebis Jams yovelTvis SeiZleboda
daxmareba geTxova. isic arasodes iSurebda gonivrul rCevas. amitomac ridiT da pativiscemiT epyrobodnen.
radganac mis idumal oTaxSi SevixedeT, modiT, gavicnoT igi. ukve giTxariT, is dauflebuli iyo magiis
mwvervalebs, icnobda Zveli egvi ptisa da saberZneTis qurumTa codnas, indus ioginTa swavlebebs, srulad uflobda materiaze da amJamad
sulis idumalebas swvdeboda. didi
iyo misi codnis Zala. verc erTi
sulieri ver aRudgeboda mis Zlierebas. sabednierod, igi Tavisufali
iyo survilebisgan, didi xania, daeZlia ampartavneba da mxolod WeSmaritebis siRrmeebisken miiltvoda.
amav qalaqSi, mezobel ubanSi, cxovrobda axalgazrda, romelic sul ar
icnobda jadoqars - ase vuwodoT
mas pirobiTad, radganc misi saxelis
warmoTqma, miT umetes ki dawera, did
safrTxesTanaa dakavSirebuli. an ki
ra saWiroa - movixsenioT igi, rogorc jadoqari.
hoda, imas mogaxsenebdiT, girSeli
- ase erqva axalgazrdas, sul ar
icnobda jadoqars. iqneb, quCaSi Sex-
Teimuraz WanturiSvili
jadoqari
anu
zRapari
siyvarulisa
vedria kidec, magram yuradRebas ratom miaqcevda ucnob gamvlels? igi
xom poeti gaxldaT da quCaSi siarulis drosac ki eratos, poeziis
muzas esaubreboda anda Teaze fiqrobda, mis usazRvro, uzomo siyvarulze. Tea marTlac Rirsi iyo am
siyvarulisa - yvelaze wunia adamianic ver upovida nakls. bunebas ganumeorebeli silamaze da naTeli goneba erTad daenaTlebina misTvis. axalgazrdebs uyvardaT erTmaneTi da xarobdnen am siyvaruliT. sul male
maTi qorwilis dRec iyo daniSnuli.
ai, zereled ukve gagacaniT Cveni gmirebi, magram ambavi iseve, rogorc maTi
gacnoba, jer winaa da yvelas mogeliT.
saocari ram aris adamiani. didad
daabijebs dedamiwaze, radgan, sadac
unda iyos, igi samyaros gulia, mas
acocxlebs da asxivosnebs. adamiani
qargavs samyaros sidiades, aRiqvams
da aRqmulis gancdiT sicocxles
aniWebs mas. TiToeuli adamiani xom
ganumeorebeli samyaroa da swored
amaSia, albaT sicocxlis idumaleba.
adamianTa urTierToba samyaroTa Sejaxebaa, Sejaxeba, romelic yovelTvis Tavis kvals tovebs. dadian
adamianebi, fusfuseben, irevian WianWvelebiviT, magram am qaoss hyavs
gamgebeli, ulmobeli da daundobeli, romelic bedad Tu bediswerad
moixsenieba. igi ajaxebs, xlarTavs
samyaroebs erTurTSi da qargavs sicocxlis diad xaliCas.
swored am yovlisSemZle gamgebelma
moisurva erT mSvenier dRes, Seyriliyo sami samyaro, sami bedi, sami arseba.
adriani Semodgomis grili saRamo idga. riJraJidan mofusfuse dRe
binds eloda da daRaluli warsulSi gardasasveneblad emzadeboda. dauRalavi sio xalisiani TamaSiT aclida xeebs CamoyviTlebul
foTlebs, erTxans aTamaSebda uxilav frTebze da tkbeboda maTi farfatiT. axlovdeboda bindi, emzadeboda samyaroze gasamefeblad.
uyvarda jadoqars seirnoba dRis
miwurulSi. im dResac neli nabijiT Cauyva quCas. parkSi misi sayvareli skami, rogorc yovelTvis, carieli eloda. misi Zalac rom ara,
parkSi mainc aravin daxvdeboda SemTxveviTi gamvlelebis garda, radganac sagrZnoblad griloda da xalxic saxlebSi gakrefiliyo. Camojda
skamze, Tvalebi odnav moxuWa da xeTa Srials miugdo yuri. uecrad mis
fexebTan haeris nakadi stveniT datrialda, foToli aitaca, SeaTamaSa,
gaitaca da gamvlel axalgazrdas aakra loyaze. xis kenweroze mokalaTebulma yvavma, albaT, haeris ucnauri moZraobTi Sewuxebulma, orjer
daiCxavla, frTebi gaSala da ukmayofilod datova iqauroba. jadoqrisTvis es niSanic iyo da niSnis damtkicebac. eWvi aRar iyo, bedma aSkarad mianiSna axalgazrdaze, romelic ukve gas-
cdenoda mis skams da gzas ganagrZobda.
jadoqars ar SeeZlo misi gaSveba.
rogorc ukve mixvdiT, is axalgazrda girSeli iyo. nela miabijebda saxlisken da, raRa Tqma unda, Teaze fiqrobda. saocari ramaa siyvaruli, igi atyvevebs adamians da mis
monad aqcevs. aravin icis misi sawyisi. isic Zneli saTqmelia, RmerTma
Seqmna Tu eSmakma, radgan am grZnobiT
aRgznebuli adamiani xan sikeTis diad
taZrebs aSenebs, xanac udides ngrevis Zalad gadaiqceva. axalgazrda
poetisTvis siyvaruli STagonebisa
da ocnebis dauSretel wyarod qceuliyo. axlac misi ocnebiT gatacebuli goneba awyobda momavlis vardisfer gegmebs. man verc ki igrZno,
rogor aekra saxeze foToli, magram
Semdeg fexi raRac uxerxulad daadga, gadaubrunda, tani veRar Seimagra da
miwas daenarcxa. swrafad wamodga, magram adgilidan veRar daZra - ar uSvebda naRrZobi fexi. mxolod axlaRa
SeniSna dasaxmareblad misuli kaci.
ucnobma xeli SeaSvela, uaxloes skamamde miiyvana da masTan erTad Camojda.
eqimad warudga girSels ucnobi.
naRrZobi saxsari ostaturad gauswora da tkivilic umal gayuCda.
erTxans isaubres. moewona jadoqars poeziis cecxlad aRgznebuli
axalgazrda, magram ukvirda, ver gaego, ra kavSiri hqonda masTan, ratom
miuTiTa bedma SemTxveviT gamvlelze. girSeli aRafrTovana ucnobma,
misma Rrma codnam poeziisa. jadoqari ki metyvelebda, mouTxrobda Zvel
poetebze, maT qmnilebebze. man aago
sityvis ZaliT sityvad samyaro, waritaca am samyaroSi ymawvili kaci,
daakargvina droisa da sivrcis SegrZneba, daanaxa erTiani sityvis taZari, romlis miRmac aRaraferi arsebobda. ar uflobda dro am taZarze, aq ar iyos arc sikvdili, arc
ukvdaveba, radganac igi warmoadgenda
yovelis sawyiss. aqedan gamobrwyinebuli naTeba qmnida yovels, masSive brundeboda isev yoveli da mixvda girSeli Tu ratom metyvelebdnen winaswarmetyvelni mxolod
leqsebiT, ras SeRaRadebdnen qurumebi cas himnebiT da Caswvda igi
bibliur sibrZnes sityvis Sesaxeb.
gons rom movida monusxuli axalgazrda, ukve bneloda, aqa-iq cicinaTelebiviT anaTebdnen parkSi farnebi. sagrZnoblad griloda. mis gverdiT ucnobi mkurnali ijda da uRimoda. Tumca
ucnobi ki ara, misTvis xatadqceuli
brZeni, didostati sityvis codnisa.
jadoqarma Tavisi saxli miaswavla da meore dRisTvis mii patiJa.
sixaruliT daTanxmda girSeli - Tu
SeiZleba, megobars moviyvano, moridebulad Sehkadra. wamodgnen, TavTavianT gzas gauyvnen.
dafiqrebuli brundeboda jadoqari saxlSi, cdilobda, amoexsna bedis gamocana. frTaSesxmuli girSeli ki ocnebobda meore dRis gaTenebas, raTa droze moeTxro TeasTvis momxdari.
uRrublo caze TeTr wertilad
gamoCnda mtredi. wertili axlovdeboda da ikveTeboda frinvelad.
ezo-kars ramdenjerme Semoufrina, bolos broweulis xeze Semojda da
mohyva RuRuns. ar eama jadoqars
frinvelis xilva, icoda - misi stumroba kargs arafers moaswavebda. risxviani mzera styorcna frTosans da,
is iyo, daupatiJebuli stumris dasja
daapira, rom WiSkars girSeli da Tea
moadgnen. jadoqari miegeba mosulT,
frinvelma ki dro ixelTa, frTebi
gaSala da faTeraks ganerida.
samkuTxedi Seikra, pirispir idga
sami arseba. sami samyaro Seejaxa, gadaixlarTa da bedisweramac SemarTa
maxvili. gaognebuli brZenkaci Sehyurebda asuls. mzeras grZnoba mihyveboda, solad esoboda da apobda
sal kldes, alRobda yinvadqceul
guls. tanSi gaaJrJola, amuris isriT
dakodils uecriv kipridas almuri
moedo da mTlianad STanTqa. erTxans
idga eldanakravi, bolos TiTqos gons
moego, bageni amoZravdnen da siyvarulis himnad aqcies sityva.
saocari Zala misca gangebam amurs.
misi tkbil-mware isris Sexeba umal
angrevs kacis samyaros, uZluria mis
winaSe ukvdavTa modgmac, viT letas
wyalSesmuli arseba iviwyebs yovels
da xSirad JinaSlils grZnobad qarbuqi bedisweris xaliCas uqsovs.
ar daindo celqma RvTaebam Cveni
brZenkacic, wamierad dabanga misi arseba, waruSala yoveli da arsebobda
am samyaroSi misTvis mxolod ori
suldgmuli - is da asuli. bageTagan gamodRvrili sityvebi agebdnen
taZars, xotbas asxamdnen kerpadqceul qals, fiandazad efinebodnen
asuls ferxTiT.
uecrad jadoqars SegrZnebaSi eklad SeeWra raRaca Zala, win aefara
mis RvTaebas da dabinda TiTqos naTeli. risxvad aenTo jadoqari da,
is iyo, mis mzeras ferflad unda
eqcia vaJi, rom RvTaeba kvlav daesaxa, siyvarulad gadaefara ganwirul
girSels. SekrTa brZenkaci, mis risxvas win aRudga misiv RvTaeba, farad aekra mis moZules, gadaarCina
garduval sasjels, sicocxlec ki
ar daiSura da mere visTvis, Cveulebriv mokvdavisTvis. uaryofili
grZnobis simware Seeria jadoqris
risxvas, gadafara siyvaruli da, is
iyo, miuzRavda sakadris sasjels, rom
girSeli kvlav daesaxa, gadaefara
turfa asuls, win aRudga jadoqris
mzeras. raRac Zalam daubruna goni
jadoqars, dauwynara grZnobiT qarbuqi, daubruna samyaros aRqma. mis
win idga ori arseba - wamierni da
ususurni, magram diadni, radgan maTgan gamosWvioda ganuzomeli Tavdadeba da siyvaruli.
kunZuli, romelzec es ambavi moxda, dResac dacuravs ocnebis okeaneSi. masze isev cxovroben girSeli da Tea. maT SvilTaSvilebs daZinebis win uyvarT zRaprad am ambis
smena. marTalia, ar sjeraT, magram
zRapari aba risi zRaparia, Tu masSi
ar aris simarTlis marcvali. erTic aris, xandaxan qariSxali aazvirTebs okeanes, ca Savi RrublebiT
Seikvreba, avismomaswaveblad daigrgvinebs da elvebi seraven zecas. mosaxleoba ar ufrTxis avdars, sjera,
rom es jadoqari boboqrobs, jerac
ver daioka aSlili vneba da gulmokluli qrolaSi hpovebs xandaxan Svebas.
7
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
gigam nabijiT daaswro miqel-gabriels da Rilaks elvis siswrafiT
daaWira TiTi. liftis ormagi kari
jaxaniT daixura da kabina rweviTa
da raxraxiT wavida zemoT, meaTe sarTulisken.
- egec Sen, gitire Tu ara deda! niSnis mogebiT Caicina gigam. - iwanwale axla quCaSi da eZebe sakbilo!
- maTxxxovari! krrretini!.. - Seamko miseburad da gunebaSi SeafurTxa kidevac: - Tfuh!
- krrretini! - dagemovnebiT gaimeora gigam sakmaod xmamaRla. icoda,
rom bina carieli iqneboda, misi meuRle, qalbatoni Tamari (qmrisTvis
- Tamriko, TamTa, Tamunia... erTxel
`tomac” ki dauZaxa: axaldabrunebuli gaxldaT ivanovo-voznesenskidan) aTi saaTis matarebels Camohyveboda da Sin TerTmetamde ver movidoda. guSin gaemgzavra kaxeTSi Tamari, iqaurma miqel-gabrielma erTi
Soreuli naTesavi warstaca gigas
qalebSiac mixvanxvalia. aba, asea es!
xnieri ar mqvia, ormocdaaTisac ar
var jer, magram Tu win wvaleba da
gaWinaurebuli sulTabrZola melodeba, mirCevnia, axlave, amaRamve gaviparo ZilSi, wynarad, mSvidad, daukvneseblad...
*
gigam saSinao tansacmeli gadaicva, samzareuloSi Sefratunda da macivari gamoaRo.
Sioda kacs...
loebiT as oTxmoci-as aTze eqneboda. ujra gamoaRo, wamali moZebna,
enaze fxvnili daiyara da wyali miayola. erTxans TvaldaxuWuli ijda. wnevam male dauwia. Sesvenebamde
baraqianad imuSava. nasadilevs magididan saSlelma iskupa, iatakze davarda, kaliasaviT axta da Tvalsa da
xels Sua gauCinarda. gigam Caimuxla,
jer magidis, mere karadis qveS gverdulad SeiWvrita da uceb igrZno,
rogor gadaexlarTa nawlavebi. civma
*
miqel-gabrieli gigam rva wlis
asakSi gaicno, roca “mgelobias” TamaSis mere gasagrileblad wyalcinaras morevSi CayvinTa da iqidan
filtvebis anTeba amoitana. im Rames ase Tu ise ara uSavda, meore
dRes sicxem nel-nela auwia, mesame
Rames ki ormocdaerTze auvarda. e,
swored maSin aituza mis sasTumalTan TvalebCaRamebuli da kbilebdaxrWenili landi. gigilom (bavSvobaSi es saxeli erqva) xelad
icno, vinc iyo, Tumca mere, mogvianebiT, ki ukvirda, neta, ranairad unda
mecno, Tuki im dros, roca dedaCemma
muclis moSla da, amrigad, Cemi mokvla moindoma (uh, qmarma miatova sabralo!), oTxiode Tvis Canasaxi viyavi, sxva araferi maxsovs da raRa es
uJmuri damamaxsovrdao. magram, ase
iyo Tu ise, sasTumalTan wamoyudebuli miqel-gabrieli, rogorc mogaxseneT, SexedvisTanave icno da, ariqa,
Tavs vuSveloo, wamoxta da ReleRurdas SeenTo gora-arameulis wverosken (aba, am gacxarebuli omis
dros mamasisxlad naSovni ori abi
sulfidinis imediT xom ar iqneboda!)... sinamdvileSi arsadac ar gaqceula, sad hqonda amis Tavi, sawolSi borgavda, aqeT-iqiT exeTqeboda
da xan civsa da xan cxel oflSi
curavda, magram miqel-gabriels mainc ajoba, gaaswro, karga manZilze
Camoitova da bolos enac ki gamouyo. mere, marTalia, cicabo ferdobze
fexi aucda da bnel, ufskero xevSi
liwin-liwiniT CaiCexa, magram Tvali rom gaaxila, sasTumalTan dabal
skamze sacodavad mokuntuli, mTlad
daleuli deda dainaxa da - wyalio,
- miaxvedra rogorRac...
*
meaTe sarTulis kibis moedani, rogorc yovelTvis (TiTo-orola gamonaklisis garda), axlac ukacrieli iyo - albaT, mogexsenebaT, raoden iSviaTad xvdebian erTmaneTs Tanamedrove rkina-betonis mravalujredian kolofTa mobinadreni. rasakvirvelia, verc is mixrwnili miqel-gabrieli amoaswrebda lifts
amsimaRleze amosvlas, magram gigam
mainc sifrTxile arCia: gasaRebi rom
gadaatriala da saketis enis nacnobi Cxakuni gaigona, yoveli SemTxvevisTvis, ukan moixeda, mere uceb SeaRo kari, talanSi ki ar Sevida, Sexta da kari ise miajaxuna, miqelgabrieli, sadarbazodan gasuli Tu
ar iyo, uTuod gaigonebda.
colourebs da Tamaris gareSe xom
ver dakrZalavdnen...
gigam fexebi flostebSi wahyo da
siamovnebisgan msubuqad amoikvnesa.
*
cxrameti wlis goga (armiaSi samsaxurisas Sinaurulad, ese igi, qalebSi es saxeli erqva) sokoTi moiwamla. verafriT ver warmoidgenda,
is misi nacnobi miqel-gabrieli yazanSiac Tu CaakiTxavda da axalgazrda martoxela qvrivis, madina iliasovas myudro binaSic miagnebda. kidev kargi, Tavad madinas soko ar
uWamia (cota iyo da ulufaSi ar
Caeziara moSiebul jariskacs), Tan
fxizelic gaxldaT da droze moisazra, rom samxedro nawilis eqimisTvis miewvdina xma, Torem gogasa
da miqel-gabrielis cxare orTabrZolaSi uTuod am ukanasknels darCeboda gamarjveba.
sxvaTa Soris, etyoba, nawilobriv
im avbediTi mowamvlis Sedegic iyo,
mogvianebiT kuWis wyluli, qolecistiti da marjvena Tirkmlis kenWovani daavadeba rom SeiZina, romlebic xan erTad, xanac cal-calke,
morigeobiT axsenebdnen xolme Tavs.
nawilobriv-meTqi, imitom vTqvi, rom
zemoCamoTvlil sneulebaTa ganviTarebas, avadmyofobis istoriis eniT
Tu vityviT, araregularulma kvebam
da uZilobamac Seuwyo xeli - baton giorgis xom (samsaxurSi mas es
saxeli - pasportiT dakanonebuli
saxeli - erqva) xSirad uxdeboda
mivlinebebSi yofna... Tu amas Tambaqos Tavgamodebuli wevis ocwlian
staJs da, marTalia, zomierad, magram
mainc sakmao sixSiriT (rogorc qarTvel kacs Seefereba) miRebul alkohols davumatebT, aRarc is gagakvirvebT, bolo xans Cvens gigas ariTmia da hi pertoniac rom SemoeCvia.
- magis dedac vatire, - ityoda
xolme giga mezoblebis sadabadebisdReo, saqelexe an saormoce Tavyrilobaze (am dros, ra Tqma unda, xmas
dauwevda, rom misi mouwmawuro sityvebi qalebs ar gaegonaT), - xom
amdeni rame mawuxebs, magram Tqven
ggoniaT, miqel-gabriels vufrTxi?
wvalebis meSinia, megobrebo, wvalebis! Tvara me - am dros misi TamTaqali cxra mTas iqiTac rom yofiliyo, eSmakurad Tvalebmowkuruli
miixed-moixedavda da kidev ufro dauwevda xmas, TiTqmis CurCulze gadadioda, - Cemi wili wuTisofeli
Cems gemoze gavlie, kai dro mitarebia, kai misvams, kai miWamia da kai
am aTiode wlis win eqimebma urCies, kuWis operacia unda gaikeTo,
Torem erT mSvenier dRes gagexvriteba da gagaTavebso. gaecina. TiTidan sisxlis aRebisas da Spricis
danaxvisas guli misdioda xolme da
aseTi kaci kuWis operaciis gamkeTebeli iyo? tomas gamCeni acocxla RmerTma (es is tomaa, SecdomiT
Tamunias rom dauZaxa erTxel misi
saxeli), iseTi uebari samkurnalo
balaxebi gamougzavna, TvenaxevarSi mouSuSa is wyluli da TvalebamoRamebuli miqel-gabrieli kidev erTxel kudamoZuebuli gaabruna ukan.
- niZlavis gulisTvis qvas davReWav, Tu gindaT, - Sua pur-marilSi
daiqadna erTxel gigam. - arada, eqimebisTvis rom damejerebina, axla Cemi
Zvalic ki ar iqneboda miwaSi. pirdapir saoperacio magidaze, gamarmarebuli danis qveS gamZvreboda suli. asea es, aba!..
*
minanqrian cisfer qvabSi mwvane
lobios SeWamadi aRmoaCina. macivars
Tvali Caukra, tuCebi gailoka da gazqura aanTo. gareT, karadaSi, kai cxare
tyemlissawebelic eguleboda.
*
sami... ara, TiTqmis oTxi wlis
winaT saavtomobilo katastrofaSi
mohyva. maSinac pirSi Calagamovlebuli datova miqel-gabrieli. Soferi avariis adgilasve gardaicvala, xolo orma mgzavrma mTeli kvira iwvala saavadmyofoSi da jojoxeTuri tkivilebiT dalia suli...
gigas ki... gigas ganakawric ar dasCenia, mxari daebeJa momsubuqod, es iyo
da es.
- sawylebi, ramdeni iwvales, - ityoda xolme da frTxilad wauqcevda Tavs savse Wiqas. - RmerTma naTelSi amyofos... eh, ara, Zmao, bednieria sandrika, mSvidad, wynarad wavida, araferi stkenia, araferi gaugia...
sandrika Sofers erqva.
*
qvabs saxuravi axada da aSiSxinebul kerZs kovziT amouria. samzareuloSi saamo suni datrialda. isev
gamoaRo macivris kari idumali molodiniT. gaumarTla - odnav nakluli erTi boTli wiTeli “SuSxuna” ar aRmoaCina?
- gviqeifia, aba! - Tvali Caukra
boTls.
*
dRes dilidanve aedevna TvalebCaRamebuli landi. samsaxurSi misvlisTanave igrZno sazizRari Tavbrusxveva, safeTqlebi aubaTqunda, marcxena xelis TiTebi gaucivda da daubuJda. mixvda, wnevam amiwiao. daax-
oflma daasxa. sadRac, kuWis midamoSi, mZafrma tkivilma gahkra da irgvliv yvelafers nacrisferi daefina. maSinve saoperacio magida, TeTrniRbiani qirurgebi da civad molaplape skalpeli daudga Tvalwin. muxlebs Zala daatana, odnav
wamoimarTa da, madloba RmerTs, nelnela CauyuCda tkivili.
- rogoraa Seni wnevis saqme - hkiTxa ganyofilebis gamgem dRis bolos.
- ar vepuebi, batono trifon! cota ar iyos, amayad upasuxa gigam. am dilasac mqonda, erTi-orjer Semaqana, magram davagde. magas Tu avyevi...
trifonma xelebi gaasavsava:
- ah, ara xar marTali, Cemo giorgi!
magas droulad unda mixedva, Torem
wnevas xumroba ar uyvars, icode.
bolos ar gananos!
- ih, wneva ra bedenaa, batono trifon, magisi sulac ar meSinia. Tqven
sxva TqviT, Torem wnevam ucbad icis
- `rax~ erTi da gaTavda!
- magas ar geubnebi meec?
- hoda, wynarad da uwvaleblad
Tu davlev suls, amas ra jobia, amaze vocnebob mec.
- me Cemi miTqvams da danarCeni
Sen ici, Cemo giorgi...
*
gigam CaixiTxiTa da Rvino daisxa.
Wiqam garedan nislis haerovani qsovili gadaikra, Signidan ki pawia vercxlisferi burTulebiT daiwinwkla. enas ise saamod moefxaWuna,
ise, rom... if!..
cxras oci wuTi aklda, roca televizori CarTo da mis win savarZelSi moewyo moxerxebulad. raRac
uRimRamo, uferul films uCvenebdnen. viTom mxatvruli iyo, sinamdvileSi ki uxeiro da “aba, he, aba,
hos” ti pis kolmeurneobaze gadaRebul dokumentur films hgavda.
amitom male Tvlema moeria da, didididi, aTi wuTi iqneboda gasuli, gemrielad CaeZina kidec...
*
viRac frTxilad Seexo mxarze.
Tavi ar auwevia, isedac mixvda, vinc
iqneboda, da tanSi usiamod gaaJrJola. “saidan Semovida es oxeri!” gaifiqra da erTianad daiZagra, ucabedi wamoxtomisTvis Seemzada, iqneb,
xelidan davusxlteo, magram gvianRa
iyo. muxlebi ukve mokveToda. Tvalebi odnav gaaxila da mopirdapire
kedelze akrul did, oqrosferCarCoian sarkeSi cotaTi gadRabnili
naxati dainaxa - savarZelSi sacodavad Cakecili, muxlebTan fexebwakveTili patara kaci (ki, magram
sisxli rom ar sdioda?) da mis
ukan - TvalebSi wyvdiadCamdgari da
8
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dacinviT kbilebdaxrWenili miqelgabrielis landi. `Tu ar vcdebi,
rubensis naxati unda iyos”, - mwared gaifiqra da am dros miqelgabrielma meore xeliT laplapa
skalpeli dausva SiSvel mucelze
(ki, magram rodis moaswro kvarTis
gaxda?), mesame xeli ki Ria WrilobaSi Seuyo da dakluli qaTamiviT afarTxalebul guls basri
frCxilebiT CaeWida. gigam daigmina da gaibrZola. rom araferi gamouvida, miSveleTo! - iyvira mTeli xmiT, magram rad ginda, am trial mindorSi vin iyo mSveleli!
miqel-gabrielma meoTxe xeli TmaSi
waatana, moqaCa da kinaRam Tavis qala axada, mexuTe ki yelSi wauWira
da xriali daawyebina. am dros uceb
acivda, qarborbala datrialda, daigrgvina, miwa SeinZra da atortmanda. giga ukve wyalcinaras WalaSi - Tavisi bavSvobis WalaSi mirboda. Ramdeboda. kidev cotac
da, sacaa, miaRwevda gora-arameulis
wveros, magram uceb mTis mwvervali moirRva, gadmoiqca da ferdobze dagorda. veeberTela kuprisferma lodma cis naxevari dafara,
guguniT wamovida, TandaTan umata
siCqares, mozanzarebda, modgandgarebda da mohqonda xe da miwa. iqauroba jojoxeTurma grialma da
xaTqaxuTqma gaayrua. “albaT, esaa
meored mosvla!” - gauelva gigas.
zvavi elvis siswrafiT moaxlovda, mere aiyalya, erTianad Camoabnela ca, wamiT Tavze wamoadga SiSiT
gulgayinulsa da garduval xvedrTan TiTqmis ukve Serigebuls, gamanadgurebeli, yovlisdamTrgunavi
ZaliT daejaxa, Tan daitana, aiTria,
xerxemali dauCeCqva, Tavis qala
Caungria da filtvebi daufliTa.
gigas Tvalwin uceb uzarmazari bneli ufskruli gadaixsna, araadamianuri tkivilebiT gulgaxeTqilma
erTi ki daiRriala da, roca tvindanTxeul Tavze xelebSemoWerili im CaSavebul ufskruleTSi gadafrinda, moulodnelad samariseburi siCume Camowva... didxans, usasrulod didxans mifrinavda TvalSeudgam civ sibneleSi...
*
- sawyali, qa, sul wynar sikvdilze ocnebobda da - aha...
- maSa, qa, dReniadag wvalebisa
eSinoda ubedurs...
- bednieri yofila: rasac natrobda, auxda kidevac...
- xedav? televizoris yurebaSi
gaparula!..
- ra mSvidad wasula, kaco, a?..
*
... eh, ra icodnen Tamaris xaf
kivilze Semocvenilma mezoblebma,
rogori jojoxeTuri, saukunis sigrZe wameba gaiara sikvdiliswina
zmanebaSi sabralo giorgim... gigilom... gigam...
ar vici
vici, damijerebT Tu ara imas,
rasac axla mogiyvebiT, magram mamals
uTqvams, me miyivlia da Tund gaTenebula da Tund arao, xolo, erTerTi satelevizio programisa ar
iyos, gind daijereT da gind ara.
orTodoqs qristianTa ojaxSi ar
gavzrdilvar, amitomac mikvirs da
dRemde danamdvilebiT ar vici, saidan gamiCnda sulis ukvdavebis, erTi
arsebidan meoreSi misi gadasaxlebis, sulTa naTesaobis rwmena. viTom martooden wignebidan? an, iqneb,
mere:
- ai, Suqri liftiT amodis!.. axla karze zars darekavs!
ZaRli karisken garbis da Semosul patrons mkerdze aetoteba, cdilobs, rogorme miswvdes da eniT
saxe aulokos.
me davaskveni, rom wina cxovrebaSi is ZaRli da misi patroni an
oriveni ZaRlebi iyvnen, an adamianebi
da mWidro urTierToba akavSirebdaT. tvins araferi (an TiTqmis araferi) axsovs, sulebma ki icnes er-
Semodgomaze baTumidan stumrebi
gvewvivnen - biZaCemi, bicolaCemi, umcrosi biZaSvilebi. qaTami daiWire
da dakalio, dedaCemma. stumrebi zeviT isvenebdnen, odaSi.
qaTmis meti ra iyo ezoSi! mokle
joxi aviRe da, fexebSi vesvri-meTqi,
maincdamainc qsenia-qaTami amoviRe mizanSi, imas gamovenTe qoriviT. swored
am dros qsenia-qalma SemoaRo WiSkari.
- ras Sobi, biWo? - mkiTxa. dedlebs ejibrebi sirbilSi?
mkvaxe sityva enis wverze daviW-
sizmarSi STamagona zecierma?..
ramden vinmes Sevxvedrivar (quCaSi, mgzavrobisas, sufrasTan) iseTs,
vinc nacnobi mgonebia, gavsaubrebivar da gamorkveula, rom Turme masac nacnobad mivuCnevivar, magram verafriT ver dagvidgenia, sad SeiZleboda erTmaneTs SevxvedrodiT. da
bolos im daskvnamde mivsulvar, rom
erTimeores wina cxovrebaSi vicnobdiT, roca Cven Cven ki ar viyaviT,
aramed sul sxva vinme an sul sxva
rame, vTqvaT, Citi, pepela, ZaRli, WianWvela, cacxvi an, ra vici, kidev ra...
am bolo xans presaSic gamoCnda sulis gadasaxlebis damadasturebeli
TiTqmis utyuari faqtebi.
megobarma miambo: mis axlobels
ZaRli hyolia Turme erTi. mgoni,
seteriao, Tqva, oRond ara wminda
sisxlisa, romeliRac sxva jiSTan
narevi. Suqri (ase erqva patrons)
kars rom SeaRebda, misi danaxvisTanave ZaRls moulodneli sixarulisgan guli misdioda Turme. diax,
diax! mec gamiWirda dajereba!.. rogori warmosadgenia - Sedis patroni, ZaRli erTs Sexedavs, sacodavad
amoiwkmutunebs, waiqceva da Tvalebs
gadaqaCavs! atydeba erTi aliaqoTi,
gaqcev-gamoqceva, niSaduris spirtis
Zebna... bolos erTma cnobilma kinologma urCia Turme Suqris, moulodnelad nuRar Sexval oTaxSi, ZaRli winaswar SeamzadeT xolmeo. mas
Semdeg samsaxuridan wamosvlis win
Suqri Sin rekavs, gamovdivaro. da
ZaRls eubnebian:
- ai, Suqrim dareka, movdivaro!
ZaRli kuds aqicinebs, TvalebSi
Sehyurebs maxarobels.
mere:
- ai, Suqri movida manqaniT!
ZaRli yurebs cqvets da wkmutunebs.
TurTi da erTmaneTi iseve uyvarT,
rogorc wina cxovrebaSi uyvardaT.
fantastikas hgavs, ara?..
Cemi yrmobis droindel erT ambavs mogiyvebiT, romelic, me mgonia, sulTa
naTesaobis utyuari magaliTia.
sofelSi vcxovrobdi. meaTe Tu
meTerTmete klasSi vswavlobdi. mZime
bavSvoba mqonda gavlili da Tavs
ukve dakacebulad vTvlidi. mezoblad (meseri gvqonda SuaSi) erTi
qvrivi cxovrobda, axalgazrda, koWmaRali da SvlisTvaleba qali. Cemze ufrosi iyo, magram gulisgulSi
Cum-Cumad momwonda da, axla rom vukvirdebi, etyoba, amitomac mejavreboda ese usaSvelod misi dedamTili,
romelic usaTuod avad gaxdeboda,
dReSi erTxel mainc rom ar waCxubeboda rZals. morgviviT dedakaci
iyo, cxvirniskarta, moklekisera, didi mkerdi hqonda, weli ar etyoboda,
veeba TeZoebs ZlivZlivobiT daaTrevda. samsaxuridan dabrunebuli aucileblad Cvens ezoSi gamoivlida,
odis qveS Zelskamze Camojdeboda,
Widan axalmotanil yinuliviT civ
wyals pirdapir vedrodan mosvamda,
ramdenime wuTiT dedaCems gaesaubreboda, mere, welze xelmoWidebuli,
kuTva-kuTviT wamodgeboda, bajbajiT
mividoda WiSkarTan, Tavis ezoSi gadavidoda da wuTis Semdeg ukve mesmoda misi RavRavi da qoTqoTi.
bevri qaTami gvyavda. imaTSi erTi
eria - moklekisera, didCiCaxviani, veebakurtumiani. qseniasaviT bajbajiT
dadioda, imasaviT kuTavda; gamoxedvac iseTi hqonda, rom yovelTvis
megona, qseniam Semomxeda Tavisi civi,
moTavebuli mzeriT-meTqi.
qsenia davarqvi im qaTams.
re, araferi vupasuxe da frTxilad
mivuaxlovdi qaTams, romelsac ukve
araqaTi gamoscloda da Txilis buCqis Ziras miyuJuliyo.
- marine, saxlSi xar? - dedaCems
gasZaxa qseniam.
- ager var! - deda samzadSi saqmianobda. - Camojeqi, axlave gamoval.
- ara, cav, racxa ver var karqaT, upasuxa qseniam, vedrodan civi wyali mosva, Cveuli kuTva-kuTviT gaiara WiSkari da Tavisi odis kibeze
abraxunda.
qaTami daviWire. waldi movZebne.
sisxls ver vitan, mis danaxvaze cudad vxdebi. qaTams frTebis boloebi da fexebi cali xeliT gavukave,
kiseri kunZze davadebine, waldi davumizne, Tavi gverdze mivabrune da...
“Cax!”
is iyo, ukan gadavxti, sisxli ar
momeSxefos-meTqi, rom mezobeli odidan qalis kivili moisma. vicani axalgazrda qvrivis xma iyo.
dedaCemi gulgaxeTqili gamovarda samzadidan.
- ra iyo, cav, cisanav?! - gasZaxa. ra dagemarTa, gogo?
- qsenia... qsenia mokvda, marine bicola! - aivnidan Camohkivla qvrivma.
saerTod, xelcocxali var - Cemi
dakluli qaTami aTiode wuTs mainc
farTxalebs da xtunva-xtunviT lamis mTeli ezo Semoiaros xolme.
axla ki... qsenia-qaTami, sadac da rogorc davagde, iseve da iqve iwva
kunZTan, umoZraod, da waWrili kisridan TqrialiT sdioda sisxli.
rogorc Tqven ar giWamiaT, iseve
mec ar mivkarebivar im qaTmis xorcs.
fantastikas hgavs yvelaferi es,
ara?..
9
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
SarSan, Sua Semodgomaze, saRamoxans, Zveli Tbilisis ezos fanCaturSi, dominos TamaSis dros, karis
mezoblebma saTevzaod wasvla gadawyvites da dilaadrian Tavze Camofxatuli TeTri qudebiT da bambukis tariani ankesebiT gzas gaudgnen.
samni iyvnen, samocs miRweuli, erTmaneTs Seberebuli skolis maswavleblebi - jimSer mujiri, uCa dvali da damiane gomeSvili. ra Tqma
unda, sufTa haerze gasaseirneblad
ufro midiodnen, vidre Tevzis dasaWerad, radgan yoveli maTgani darwmunebuli iyo, rom Sin xelcarieli dabrundeboda.
maRal, uwverulvaSo da pirxmel
jimSers ukan gadawyobili TovliviT TeTri Tma hqonda da dabali,
boxi xma; kargi maTematikosis saxeliT sargeblobda skolis pedagogebSi da, rac ufro dasafasebelia,
Tavissave mowafeebSi. mudam mSvidsa
da amave dros zedmetad Tavdajerebuls, misgan xmamaRali sityva aravis gaugonia, sanerviuloc rom Sexvedroda wvrilSvilis patrons
cxovrebaSi. oRond, Tu wonasworobas dakargavda, rac Zalze iSviaTad
xdeboda, tuCebis kvnetas iwyebda, romlis wyalobiTac mxolod da mxolod axloblebi amCnevdnen mis moulodnel azvirTebas. nakiTxi kacis reputacia hqonda, filosofiaSi Caxeduli ratomRac piTagoras
aRmerTebda da Tavisi sagnis garda
astronomiaze iyo Seyvarebuli, gansakuTrebiT im dRidan, roca adamianma mTvareze pirvelad daadga fexi.
wiTuri saxis uCa meloti, Worfliani, tandabali da beWebSi odnav
moxrili, qimias aswavlida. igi Sin
Tu gareT yvelaferze mudam aRrenili iyo, magram keTili bunebis da
albaT amitomac patiobdnen mas erTis SexedviT autanel xasiaTs.
mTelma skolam icoda, rom colad
qurTis gogo hyavda, ulamazesi garegnobis qali, bevrad masze umcrosi da ise daberda, rom Svils ver
eRirsa, rasac avadmyofurad ganicdida. Tu vinme gabedavda da urCevda,
rom sxva SeerTo, maSin wiTuri saxis uCa marTlacda cecxliviT aenTeboda da “keTilis msurvels” ukmexad SeuRrenda, es ki imaze metyvelebda, rom momajadoebeli Sesaxedaobis meuRle metismetad uyvarda.
damiane botanikis maswavlebeli
iyo, awowili tanis, sargadaylapuliviT daiareboda, Txeli wver-ulvaSi hqonda, maRali, daRaruli Subli, atarebda mudam gabzarul, ulamazo saTvales. misi wvrili xma knavils ufro waagavda da arc Tu iSviaTad, klasSi, is mowafe, romelic
orians miiRebda, pirze xelis afarebiT katasaviT wamoiCxavlebda
xolme. magram, damiane iseTi gulgrili adamiani iyo, rom msgavs dacinvazedac ar brazdeboda. maSinac
ki, roca erTxel gacofebulma qosa
direqtorma mis Tvalwin bavSvi cemiT kinaRam miasikvdila, kbilebis CiCqniT uyurebda am amazrzen scenas.
TiTqosda brma an yru iyo da amitomac veravin ityoda, ra swyinda mas, an
- ra axarebda. arc imas naRvlobda
sami gauTxovari qaliSvilis mama, sibereSic rom SviliSvils ver eRirsa
da cxovrobda cis qveS ase udardelad botanikis maswavlebeli. rac
mis irgvliv CvenSi am bolo aTi
wlis ganmavlobaSi xdeboda, yvelafers xedavda, iqneboda es upatronod migdebuli damSeuli xalxi Tu
gazuluqebuli naZiralebis parpaSi,
magram imdenad gulgrili iyo, rom
araferi aRelvebda. Sovinisturi rusebis, maTgan gabriyvebuli afsuebisa da osebis barbarosobasac mSvidad uyurebda. Tumca, imasac veravin
ityoda gonebaClungiao, Tavisi TvalSisacemi Tavazianobis wyalobiT ki
bevri pativsac scemda.
didxans ar uvliaT, didubeSi,
mtkvris sanapirosTan Cauxvies, konservis kolofi WiayelebiT aavses,
Slamian adgilas erTmaneTisgan moSorebiT dadgnen da ubralod gawyobili bambukis tariani ankesebi mdored
mdinar mRvrie talRebSi isroles.
kargi amindi idga saTevzaod, uqaro, wynari, Tbili.
dafenil sufraze sagzali daalages
da isauzmes. moulodnelad uCam ukmayofilo da aRrenili toniT xmamaRla Tqva:
- Tevzic mospes mdinareSi gaTaxsirebulebma.
- yvelafers mTavrobas nu daabraleb, - maSinve upasuxa Tavisi mSvidi
da boxi xmiT jimSerma, - sulwasuloba saqmis mteria.
- SuadRea ukve, veRar xedav? isev SeuRrina uCam da ankesi brazmoreulma isrola mtkvarSi.
- me Tu mkiTxavT, yvelaferi planetebzea damokidebuli, marcxic da
gamarjvebac, - Cveuli simSvidiT Cailaparaka jimSerma.
kvdeT, rom es ar vicodeT? mzidan
wamosuli sxivi zestafonis mindorSi rom daeces, anu dedamiwaze, am
gzas igi andomebs rva wuTs. aba!
axla samyaros masStabs ar ikiTxavT? Tavzardamcemia, gamaognebelia.
Cveni mzidan wasulma sxivma rom uaxloes andromedas galaqtikamde miaRwios, ori milioni sinaTlis weli sWirdeba, gesmiT? Tumca, jer sad
xarT! uSoresi galaqtika ki daSorebulia Cvengan ramdenime miliardi
sinaTlis wlis manZilze! midi da
uyare axla kakali... sinaTlis sxivi,
mogexsenebaT, wamSi samas aTas kilometrs gadis, diax.
jimSeri wamiT gaCumda, magram ig-
mTel saaTs uxmod elodnen wylis
zedapirze rgolebis gamoCenas, mere
moTmineba dakarges, qvebze gazeTebi daafines, zed dasxdnen, ankesebi napiris
axlos mdinareSi Cayares, bambukebi xelSi saTamaSo joxebiviT daiWires da
mtkvris buybuys miugdes yuri.
male mzem daacxuna da gasarTobad saTevzaod wamosulma usaqmurebma TeTri qudebi cxvirebamde Camoifxates. ankesebi odnavadac ar
irxeoda wyalSi. mere munjiviT jdoma yvelaze metad wiTur uCas mobezrda, awrialda, mousvenrad wamdauwum mdinares aqeT-iqiT avlebda
Tvals da bolos aRrenilma Cailaparaka:
- sisulelea aq Tevzis daWera,
sxva adgili movZebnoT. davuyveT dabla. Cemi gumaniT mdore wyalSi ufro daviWerT erT-or Rlavs mainc.
jimSerma Tavisi boxi xmiT ramdenime wuTis Semdeg gasca pasuxi:
- ra gveCqareba. me Tu mkiTxav,
aseT adgilebSiac iWeren Tevzs.
damianem, jdomis drosac sargadaylapuls rom ghgavda, gabzaruli saTvale Seiswora da daiknavla:
- sulerTia, qveviT davuyvebiT Tu
zeviT. bedi da iRbalia mTavari, xom
gagigoniaT.
- Tu, gamocdileba, - SeuRrina damianes uCam da wamodga, - Tqveni ar
vici da me qveviT davuyvebi. nu SejdebiT jorze da momyeviT axla.
erTi saaTis ganmavlobaSi samTavem ramdenjerme moinacvla adgili,
magram lifsitac ver daiWires. meloti da wiTuri saxis uCa wamdauwum iRrineboda da uiRblobaSi ratomRac mudam mSvidad myof boxi
xmis mqone jimSer mujirs sdebda
brals, romelsac astronomia ZilSiac ar aviwydeboda. bolos, rogorc iqna, damianes ankess mozrdili nafota Tevzi wamoego, - murwa,
sargadaylapuliviT mdgomma katasaviT daiCxavla:
- xom geubnebodiT, iRbalia mTavari meTqi, hoda, gamimarTla kidec. gamocdileba zogierTebisTvis damiTmia, - murwa sagangebod wamoRebul
wylian konservis did kolofSi gadauZaxa da gulgrili TvalebiT uCas
gadaxeda. TiTqosda veSapi daeWiros,
samTave karga xans aTvalierebda
Tevzs. mxolod damiane dascqeroda
murwas gulgrilad. mere qvebze ga-
- Tevzaobac? - dacinviT hkiTxa uCam.
- ki, yvelaferi am qveyanaze. amas
gvaswavlis mecniereba.
- momkla amisma astronomiam, - isev
aimriza uCa da xeli Caiqnia, - Turme
damTqanarebac varskvlavTmricxvelobaze yofila damokidebuli.
- ra Tqma unda, - mSvidad upasuxa
jimSerma.
- Sen ici ra giTxra?, - ufro aenTo uCa, - aseTi zRaprebi Cvens uwignur deputatebs uambe parlamentSi.
- yvelaferi planetebze da saerTod, kosmoszea damokidubeli da ra
vqna axla me, - Tavisas ar iSlida
jimSeri.
- gvacaleT, batono, Tevzaoba, isev SeuRrina uCam, misgan moSorebiT dadga da mdinareSi ankesi kidev
ufro meti brazmoreviT moisrola.
damiane ki ijda qvaze gulgrili
gamometyvelebiT, drodadro gabzarul saTvales isworebda cxvirze
da ainunSiac ar agdebda mezoblebis
nalaparakevs.
- mzeze da varskvlavebze rom
fiqrobdes xSirad adamiani, yvelafers iolad aitanda maSin, saSinel
gaWirvebasac da ubedurebasac, - damnaSavis toniT wamoiwyo cota xnis
Semdeg Tavisi boxi xmiT jimSerma da
ratomRac cas axeda.
- moeSvi am Sens filosofias, bolos da bolos da damayene aq! axla TiTqmis muqariT uTxra uCam
da misgan kidev ufro moSorebiT
dadga. mere damianes gulgril saxes
rom mohkra Tvali, ise gaRizianda,
rom bambukis joxi miwaze daanarcxa,
qvaze Camojda da boRmamoreulma CaibuzRuna: - TqvenisTana geniosebi
angreven qveyanas.
SuadReze adgilis monacvleba daezaraT, rac imis momaswavebeli iyo,
rom Seeguen uiRblobas da ankesebs
usulgulod isrodnen wyalSi.
- eh, Sinaur mRvdels Sendoba ara
aqvso, marTalia es, - uceb ratomRac
xmamaRla daibuxuna jimSerma da dananebiT Tavi gadaaqnia, - ras vambob
me imisTana ucnaurs, rom filosofosobas mwameben. mzeze, varskvlavebze, mTvareze, sxva galaqtikebze,
usazRvro samyaroze rom ifiqros
xSirad kacma, yoveldRiur gaWirvebas da ubedurebas ufro iolad aitanda, meTqi; esaa da es. sxva ra
vTqvi. ramden wuTs andomebs mzidan
wamosuli sxivi dedamiwamde, ar gainteresebT? hooro! ise unda mov-
rZno, rom usmendnen da gaagrZela:
- mze rom rigiTi varskvlavia, iciT
es Tqven, ki, batono, oRond, isic
vikiTxoT, ramdeni mzea gabneuli galaktikis sivrceSi daaxloebiT. gifiqriaT amaze? asi miliardi! ho, asi
miliardi varskvlavi, anu - mze! marto amis warmodgena gaaognebs kacs...
wiTuri saxis uCa axla aRrenili
aRar gahyurebda mdinares, magram mainc Tavs undod aqnevda aqeT-iqiT
da drodadro jimSerisken gaaparebda mzeras, rac imis mimaniSnebeli iyo,
rom igi usmenda axirebul mezobels.
damiane sargadaylapuliviT ijda qvaze da zogjer konservSi mcurav nafota Tevzs gulgrili gamometyvelebiT Caxedavda. jimSeris nalaparakevs ki igi ainunSiac ar agdebda.
mtkvris gaRma ori xanSi Sesuli
meTevze gamoCnda daxveuli ankesebiT xelSi, TavCaqindrulebi mdinares aRma miuyvebodnen, wamiT Sedgebodnen, iqaurobas Tvals avlebdnen
da isev agrZelebdnen gzas.
- e! Cveni Wkuis xalxi, - amreziT
Cailaparaka imaT danaxvaze uCam da
mere jimSers gasZaxa, - gaRma gaixede! im ors axla ainteresebT ra
xdeba iupiterze? xom xedav, dazafrulebiviT rom dadian. raze ifiqron, SimSiliT rom ar daixocon, imaze, Tu, as miliard mzeze, anda, andromedis galaqtikaze, mi pasuxe erTi.
- Seayare kedels cercvi, - Caibuxuna jimSerma, - azri ara aqvs Cems
laparaks.
- amixseni, batono, raze ifiqros
im xalxma, damSeul da daavadmyofebul col-Svilze Tu astronomiaze!
- ar ginda gaigo da me ra vqna, mSvidad upasuxa jimSerma.
- amoiRe Senc xma! - axla, TiTqosda mosaSveleblad, meore mezobels
miubrunda uCa.
damiane ki ijda lodze sargadaylapuliviT Tavisi ganuSorebeli
gulgrili gamometyvelebiT, drodadro asanTis ReriT kbilebs iCiCqnida da mRvrie wyalSi Cakargul ankess zedac aRar uyurebda. aSkarad
Canda, rom mobezrda Tevzaoba da Sin
dabruneba erCia. uCa misma gulgrilobam kidev ufro gaaRiziana da
javris amosayrelad isev jimSers
miubrunda, im imediT, rom moulodneli SekiTxviT gaabiabruebda, gaawbilebda da xmas Caawyvetinebda.
- erTi es gviTxariT, vaJbatono,
am cas rom misCerebixar dRedaRam,
10
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dedamiwaze ra xdeba dagaviwyda? ufro
ki is mainteresebs, Tu ici ramxelaa
igi! zusti cifri mWirdeba me.
- Cveni planetis sidide ori radiusiT izomeba - polaruliT da
ekvatoruliT...
- lailai amomivida yelSi.
- polaruliT dedamiwis sidide,
ese igi, CrdiloeT polusidan samxreT polusamde, eqvsi aTas samas
ormocdaTeqvsmeti kilometri da
rvaas samocdasami metria, ekvatoruliT - eqvsi aTas samas samocdaTvrameti kilometri da oras ormocdaxuTi metri. radiusebis sxvaoba ocdaerTi kilometri da samas
oTxmocdaori metria, - mSvidad upasuxa jimSerma.
- uCam piri daaRo da uneburad
wamoiZaxa:
- uyure Sen!
magram, maSinve, TiTqosda mTeli dedamiwa nabij-nabij hqonda gadazomili, pativmoyvareobam dasZlia da jimSers yalbi RimiliT gasZaxa:
- gamosacdelad gkiTxe, Tvara, vicodiT es Cvenc. oRond, Sengan gansxvavebiT, waramara amaze ar vfiqrob,
sxva maqvs bevri sadardebeli cxovrebaSi.
mere cota xans Cafiqrda da ratomRac imaSi darwmunebuli, rom jimSeri amjerad zust pasuxs ver gascemda niSnismogebiT hkiTxa:
- maSin, aba, isic gviTxari, ramdeni
kilometria aqidan mTvaremde. esec
gazomili geqneba Sen.
- samas oTxmocdaoTxi aTasi, mSvidad upasuxa jimSerma da ankesi
Sors moisrola.
uCa aibna, TiTqosda gawiwmatda da
xmamaRla wamoiZaxa:
- mzemde!
- Cvengan as ormocdaaTi milioni
kilometri.
- Tu geeWveba, wadi da Sen TviTon
gazomeo, ara? amasac geubneba es Seni
astronomia, - isev aimriza uCa.
- eh, - xeli Caiqnia jimSerma, amaze xom aravin kamaTobs msoflioSi. yvelaferi es, rac me vTqvi, icodnen, eger, he, uZveles egvi pteSi da
sxvaganac. Tumca, bevrma isic ar icis
aq, ramdeni kilometria misi saxlidan dezertiris bazramde. magram, samyaroSi ufro didi saocrebebic rom
arsebobs, imas aRar ikiTxav?
- romeli, magaliTad, - uceb dainteresda uCa.
- sanam damiane ar damigdebs yurs,
ar vityvi, - RimiliT Tqva jimSerma.
uCam Tvalebi moWuta, sargadaylapuliviT mjdom mezobels gaxeda da
brazmoreulma gasZaxa:
- Sen, aq, vaJbatono, yaeniviT rom
gaWimulxar, ver amoiReb xmas? ufro didi Tevzi dauWeria zogierTs,
mara, TavSi ar avardnia.
damianem wamiT Sewyvita kbilebis
CiCqna da isev ganagrZo. igi axlac
gulgrili gamometyvelebiT iyureboda sadRac Sors. uCam raRac CaibuzRuna da jimSers gaxeda:
- gaagrZele, Tu Zma xar, gaagrZele,
xom xedav, erTi lifsitis daWeram
ra uyo am kacs.
damianes ki konservSi mcuravi murwa ukve gadaviwyebuli hqonda da
wamdauwum Sin wasvlaze fiqrobda,
magram wamodgoma ezareboda.
- ese igi, gainteresebs, - RimiliT
uTxra uCas jimSerma, - rac kargis
momaswavebelia.
- Tu ar gadamayoleb, Sen ici! - Tavisufali xeli gabrazebiT aiqnia uCam.
isev gamoCndnen gaRma napiras TavCaqindrulad ukan momavali meTevzeebi.
- kai, batono, - Tqva jimSerma, haerSi mofarfate cariel ankess Se-
avlo Tvali, mere Sors moisrola,
qvaze ufro moxerxebulad dajda
da mokrZalebuli toniT ganagrZo:
- dedamiwa mzis irgvliv rom Semoivlis Tavis wliur gzaze, wamSi
ramden kilometrs gadis, ra siswrafiT mihqris, miWenaobs, ar gewyinos
da ici es Sen?
- ara! - jibriT upasuxa uCam.
- wamSi ocdaaT kilometramde siswrafiT mijliginobs kosmosSi.
- auh! - uneburad Tavi ver Seikava da wamoiZaxa moulodnelobisagan
gaognebulma uCam da maSinve, masSi
gaRviZebulma pativmoyvareobam, sasxvaTaSoriso toniT aTqmevina, - ki,
batono, viciT Cvenc kargad.
jimSerma sicilisgan Tavi Zlivs
Seikava da ganagrZo:
- ese igi, Tavqudmoglejili mihqris caSi tyviasaviT mTebianad, zRvebianad, saxlebianad, bostnebianad, pingvinebianad, televizorebianad, makratlebianad, tankebianad, Cvenianad, yvelafrianad erTad wamSi ocdaaTi kilometris siswrafiT da zogierTi
buzRunebs, qari rom amovardeba, miberavso, vcivdebio. ra unda uTxra
axla aseT kacs! mTeli planeta mieqaneba caSi tyviasaviT da bevri dabadebas iwyevlis - fui, Cems gaCenas,
mewyeri Camowvao;
- kidev ras metyvi axals! - Tan
ainteresebda da Tan TiTqmis dascinoda uCa mezobels.
- milion samas aTasjer metia moculobiT mze dedamiwaze, es Sen ki
ara, bavSvmac icis. magram, axla isic
vTqvaT, aris Tu ara samyaroSi Cvens
mzeze ufro didi mze! uTvalavia!
aseTia miliardobiT! xom unda warmovidginoT, ra zRaprul energias afrqvevs uTvalavi mze samyaroSi! sad
midis, ras xmardeba, an, sad ikargeba!
- ho, aba!, - moulodnelad kveri
daukra uCam, magram imwamsve yovlismcodnis toniT Tqva, - magazedac bevrjer mifiqria me.
damiane ki isev welgamarTuli ijda qvaze da drodadro usulgulod
Tu miugdebda yurs astronoms.
mtkvris gaRma mosiarule meTevzeebi TvalTaxedvidan ukve miimalnen da axla maT nacvlad axlebi
gamoCndnen, ufro xanSesulebi da daCaCanakebulebi.
- Tu Cemi bJuturi ar mogbezrda,
axla isic vikiTxoT, ra unda mosvloda mzes ramdenime aTasi wlis
Semdeg, misi siTbo ganuwyvetliv rom
iRvreba samyaroSi!, - Tavis stiqiaSi
ise CaiZira jimSeri, rom TiTqosda
sakuTar Tavs elaparakeboda, - rasakvirvelia, unda gaciebuliyo, - mere uCasken Setrialda da Tqva, lampa manam anaTebs, sanam navTia Sig,
xom! rom gamoileva, Caqreba da Tu
ginda sinaTle isev afrqvios, sawvavi unda Caasxa WurWelSi. ase araa?
mzes ki, auracxel energias rom gamoyofs, araferi akldeba! saidan inazRaurebs imas, rasac wvavs! midi da
axseni! igive iTqmis samyaroSi miliardobiT mzeze! amazedac gifiqria
albaT Sen.
- bevrjer, - Seifera uCam da mxrebi
uxerxulad SeaTamaSa.
- hoda, rogor xdeba es! - uceb
gamoxalisda jimSeri, - ciuri sxeuli afrqvevs eniT uTqmel energias
da araferi akldeba?
- vin icis, - CaidudRuna uCam.
- adamians dRes risi dakvirvebis
saSualebac gaaCnia Tavisi xelsawyoebiT, imis mixedviT mzes araferi akldeba! aman mainc ar unda SegvSalos?
igive iTqmis miliardobiT mzeze.
- es araa kacis Wkuis sakiTxavi, SeiSmuSna da ise upasuxa uCam.
- agaSena RmerTma! - gulwrfeli,
bavSvuri sixaruliT wamoiZaxa jimSerma, - hoda, Cvenc unda gavCumdeT,
davaRoT piri da sanam cocxlebi
varT, gaocebulebi gaognebulebi vuyurebdeT imas, rasac irgvliv vxedavT, maRla da dabla. sxvaTaSoris,
iyvnen SenisTana filosofosebi, romlebic amtkicebdnen, rom adamianma es
arc SeiZleba icodeso. meore pasuxi ki aseTia - yvelaferi RmerTma
Seqmnao, mesame ar arsebobs. xalxi
ki, imis nacvlad, rom samyaros saocrebebiT iyos gaocebuli, erTmaneTis xocva-Jletas andomebs dros.
- kai, da, RmerTi ram Seqmna!, - dudRuniT Tqva wiTurma.
- arc esaa, Cemo uCa, kacis Wkuis
sakiTxavi, Seni ar iyos, - maSinve
upasuxa jimSerma, - me dRemde Tu
cocxali var, damijereb albaT, imis
wyalobiT, rom samyaros amouxsnel
saocrebebze vfiqrob. aba axlandel
naZiralebze, wurbelebze da mTavrobasa Tu parlamentSi myof gaxrwnil xrovaze fiqrSi davkargo dro?
da, miliardobiT mze daviviwyo?
- hoda, icxovre Sen magisTana sibrZniT, - uceb niSnismogebiT mouWra
jimSers uCam.
- vcxovrob, batono. astronomia
rom ara, aqamde aTasjer gamZvreboda
suli.
- ese igi, mivuSvaT, xom, Tavis nebaze, xrova! . - isev aimriza uCa.
- SemTxveviT araferi xdeba samyaroSi, Cemo batono da ra Tqma unda,
dedamiwazedac, - mSvidad Cailaparaka
jimSerma.
- hoda, ukacravad pasuxia da gamoutvinebixar, genacvale, astronomias,
- xmas auwia uCam, bambukis joxi qvebze daagdo, pijakis gulis jibeSi
Cawyobili ori sigaretidan erTi
amoiRo, asanTs gahkra da dRis ganmavlobaSi pirvelad gaabola: Canda,
rom yoveli Reri gamozogili hqonda, radgan mTel kolofs karga xania
veRar yidulobda.
ramdenime wuTs siCume Camovarda,
ismoda mxolod mtkvris duduni. gaRma napiras erTmaneTisgan moSorebiT
mdgomma samma meTvzem ankesebi isrola mdinareSi. uCam isev aiRo bambukis joxi xelSi da daboRmilma jimSers gasZaxa:
- ager, sami gauTxovari da Caucmel-dauxuravi qaliSvili rom hyavs
yeeniviT wamoWimuls da yvelaferi
fexebze hkidia, amasac astronomiam
uyo es? raRa giWirT maSin, awyobili gqoniaT yvelaferi somxis gitarasaviT.
- me es ar miTqvams, - mSvidad
gasca pasuxi jimSerma, - vin ambobs
yoveldRiuroba daviviwyoTo.
- aba ras misCerebixar dRedaRam
am cas, safiqrali gamogelia miwaze?
- jiqur gasZaxa uCam da sigareti
madianad gaabola.
- tyuilad vilaparake amdeni, xeli Caiqnia jimSerma, - me vambob,
rom aTasgvar Wirsa da ubedurebas
ufro iolad gadaitans adamiani, Tu
xSirad samyaros saidumloebebze
ifiqrebs meTqi. raa amaSi sasacilo!
Senc xom fiqrob, Turme amaze, ase ar
Tqvi? es sulac ar niSnavs imas, rom
Cven dRevandeli naZiralebis yurmoWril monebad viqceT, anda, SeveguoT wurbelebis parpaSs. maTze janmrTelebi unda viyoT yovelmxriv
Cven, didxans rom vicocxloT, isini
ki sakuTar tyli pebs gadayvebian...
uCam xeli uimedod Caiqnia da sigaretis namwvi wyalSi isrola. mere sargadaylapuliviT mjdom damianes Seavlo Tvali da saubarSi misi
CaurevlobiT, gancalkevebulobiT, da-
moukideblobis damkvidrebiT gaRizianebulma umisamarTod SeikurTxa.
ufro metad ki is uSlida nervebs,
Tu rogor axerxebda dRes mSvidad
yofnas gaxrwnili politikanebis wyalobiT gapartaxebul qveyanaSi wvrilSvilis patroni jimSer mujiri.
mze ukve Subis tarze idga, am gvian
Semodgomaze ise cxeloda, rom adgilis monacvleba da Crdilis moZebna
gadawyviets, magram xetiali daezaraT.
jimSerma Tavze Camofxatuli tilos TeTri qudi moixada, ukan gadawyobili TovliviT TeTri Tma TiTebiT Seivarcxna, uwverulvaSo pirxmel saxesa da kiserze Wreli cxvirsaxoci moisva da cas axeda. mere
bambukis joxi xelSi SeaTamaSa, qvaze ufro moxerxebulad dajda da
Rrmad Cafiqrda.
Worfliani, wiTuri saxis uCa uceb
ratomRac moikunta da gaoflili
meloti Tavi didi TeTri naWriT
moimSrala. tandabali, beWebSi odnav moxrili, igi axla jujas daemsgavsa da warbSeWmuxnili Caacqerda
qva-RorRs. uCas, rogorc sCveoda,
roca skolaSi an sadme vinme wonasworobas akargvinebda, maSinve Tavisi
usayvarlesi meuRle daudgeboda
Tvalwin, mTel ubanSi silamaziT ganTqmuli qurTis qali, rogorc yvelaze da yvelaferze maRla mdgomi
da simSvidis momgvreli. axlac angeloziviT coli gaaxsenda, arsad
rom ar msaxurobda da mudam Sin
eguleboda da imwamsve guneba gamoukeTda. garda amisa, TiTqmis mudam
moqufruli, magram bunebiT keTili
qimiis maswavleblisTvis gulSi boRmis Cadeba ucxo iyo. igi axla imaze
fiqrobda, rom astronomiiT gamotvinebul mezobels male gascloda
da Sin ulamazes colTan Tugind
xelcarieli misuliyo.
jdomisgan daRlili awowili tanis botanikis maswavlebeli fexze
wamodga, welSi sargadaylapuliviT
gaimarTa, gaizmora, Txel wver-ulvaSze xeli Camoisva, ulamazo, gabzaruli saTvale Seiswora da katasaviT ramdenjerme daiknavla. arc erTi mezobeli ar gamopasuxebia, Tumca orTavem kargad gaigona misi xma.
damianemac moixada Tavisi TeTri tilos qudi, maraosaviT yelTan moiqnia da dinji da Tavaziani JestiT
Tavze daixura - mas axlac aseTi
gulgrili gamometyveleba exata saxeze, rom mtkvarSi moulodnelad
niaRvaric rom movardniliyo, nervic ar auTamaSdeboda. man weRan yuri mohkra uCas sityvebs, roca igi
mis sam gauTxovar qaliSvils axsenebda, magram arafrad Caugdia. astronomiaze wakiTxuli jimSers leqcia ki damianes drois uazrod da
fuWad xarjvad eCveneboda da mTqna-
11
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
rebiT wamdauwum mxrebs iCeCavda. mere
isev daiknavla ramdenjerme, mezoblebma kvlav ar miaqcies yuradReba
da welSi gawvarTulma botanikis
maswavlebelma ankesi Sors moisrola da Tevzaoba gaagrZela.
uceb jimSerma qudi cxviramde Camoifxata, uCasken Tavi miatriala da
misgan xmamaRali sityva cxovrebaSi
rom aravis gaugonia, moulodnelad
wamoiyvira:
- Sen me moclili xom ar ggonivar! erTad davberdiT da ra ucxosaviT melaparakebi. mTavari saTqmeli jer ar miTqvams da gvacaleT,
batono!
uCam gakvirvebiT gaxeda moulodnelad ayvirebul mudam Tavazian da
mokrZalebul jimSers da didxans
Tvali ar mouSorebia misTvis. TviT
gulgrili damianec ki gaaoca sanimuSo zrdilobiT gamorCeuli mezoblis xmamaRla naTqvamma da imanac
Tavi nela miatriala astronomisken. jimSeri imwamsve gamofxizlda,
igrZno, rom sakuTar bunebas uRalata, zedmeti mouvida, uxerxulad SeiSmuSna, awrialda, saxeze wamoawiTla da nirwamxdarma darcxveniT damnaSavesaviT amoiluRluRa:
- mapatie, Cemo uCa, did bodis gixdi... ar vici ra momivida... Tu xaTri
gaqvT, mapatie... dedis suls gaficeb...
- ho, kai, kai, - uxeSad upasuxa
uJmurma.
- aTasjer bodiSs gixdi, Cemo keTilo Zmao, mzem damkra Tu ra momivida ar vici... mapatie...
- ho, kai, geyofa! - Seawyvetina da
mTeli xmiT datuqsa kidec uCam da
mere Semrigebluri toniT gaagrZela,- ukeTesia isic miTxra, raa bolos da bolos Seni mTavari saTqmeli, maRirse.
jimSers imwamsve saxe gaebadra, esiamovna, rom mezobeli misgan ganawyenebuli ar darCa da gaxalisebulma
wamoiZaxa:
- cas me xSirad imitom vuyureb,
rom iqidan ufro ukeT davinaxo dedamiwa da masze mcxovrebi adamianebi.
“auh! axla ki sul auria”, - gaifiqra uCam da Tavisufali marcxena
xelis mtevani muxlisTavze dairtya. jimSeri TiTqosda miuxvda amas
da RimiliT upasuxa:
- Wkuidan ar gadavsulvar jer,
axlave mogaxseneb Cem mTavar saTqmels Zalian mokled, nu geSinia.
ho... ainStainma, yvela drois udidesma moazrovnem da fizikosma, xom
gaxsovs, ra Tqva ager axla, meoce
saukuneSi - iseTi usastikesi wesrigia samyaroSi, rom masSi vinmes
xeli rom ar erios, warmoudgeneliao. erTi wamis memiliardediT rom
auCqaros an daigvianos varskvlavma
iq maRla Tavis saval gzaze, es droJamis ganmavlobaSi dagrovdeba, samoc wamad iqceva da mere rac moxde-
ba mzeebs Soris dajaxebis Sedegad
zecaSi, mixvdebi Sen. hoda, maSasadame
arsebobs maradiuli wesrigis damamkvidrebeli... erTi sityviT, RmerTi
aRiara udidesma moazrovnem.
uCam xeli Caiqnia, magram araferi
uTqvams. jimSerma dainaxa es da ratomRac damfrTxalma aCqarebulad
gaagrZela:
- sxvaTaSoris, dedamiwis asaks
dRes ToTxmet miliardamde wels
iTvlian... ho... axlave mogaxseneb mTavars, am wuTSi, - mere wamiT Cafiqrda
da TiTqosda raRac aRmoaCinao, gaxarebulma wamoiZaxa, - stadionze xom
mjdarxar, Cemo uCa! maRlidan ufro
kargad mosCans moedani da masze moTamaSeebi Tu - dablidan! hoda, mec
cisken imitom viyurebi xSirad, rom
iqidan ufro ukeT davinaxo miwa da
masze mcxovrebi adamianebi... diax...
isev aiqnia daudevrad xeli uCam,
adgilis monacvlebac daapira, magram
mere darCena da bolomde mosmena
amjobina. amis danaxvisTanave jimSerma sxapasxupiT daiwyo laparaki:
- uTvalav saocrebas uyurebs Tavis yoveldRiur cxovrebaSi adamiani, magram isea CaZiruli wvrilmanebSi, rom verafers xedavs! ho, nu
gagikvirdeba es! erTmaneTs rom vuyurebT, velaparakebiT, vebrZviT, veferebiT, es xom sicocxlea! mere!
viciT raa sicocxle? did moazroveneebs rom hkiTxo - ara! sicocxle iseTive amouxsneli idumaleba
Tu saidumloebaa CvenTvis, rogorc
sikvdili! arc meti, arc naklebi...
uCam isev daanarcxa bambukis joxi qvebze, pijakis gulis jibidan
meore da ukanaskneli sigareti amoiRo da brazmoreulma asanTs gahkra.
- Tu ar gamlaxav, damacade, - uceb
motyda jimSeri da damnaSavis toniT gaagrZela, - adamiani, Senc kargad
ici, mikrokosmosia, Tavis simdabliTac da simaRliTac mainc samyaros
gvirgvinia, masze ufro didi arseba
am planetaze ar gaCenila... ho, asea
namdvilad...
- Sen me Rlapi xom ar ggonivar!
- Tvalebi daubriala uCam astronoms.
- gTxov, gexvewebi, gevedrebi, bolomde momismino, - mudariT uTxra
jimSerma, - axlave getyvi mTavar saTqmels, - mere isev Cafiqrda wamiT da
axla moulodnelad kategoriuli
toniT gaagrZela, - adamiani da misi
guli, tvini, RviZli, sisxli, saerTod sxeuli da suli, ufro didi
da amouxsneli, amoucnobi saidumloebaa, vidre miliardobiT mze da
mTeli samyaro...
am sityvebis gagonebaze uCam Tvalebi moWuta, jimSeri yuradRebiT
SeaTvaliera da Tavi dananebiT gadaaqnia. astronomi ki ise iyo ukve
eqstazSi Sesuli, rom veRaravis xedavda, mTeli mkerdiT sunTqavda da
paTetikurad laparakobda:
- raxan erTmaneTs vxedavT es sulac ar niSnavs imas, rom viciT raa
sicocxle! rogor muSaobs dRedaRam adamianis guli, araa saswauli?
erTi wamiTac ar isvenebs! rogor
xdeba sisxlis mimoqceva organizmSi gifiqria amaze? es ufro didi
saidumloebaa, vidre mzis moZraoba
Tavis wliur gzaze... viciT raa sisxli? bibliaSi weria rom sisxli
suliao. esec gaxsovs albaT Sen.
am ukanasknel frazas jimSeri xSirad xmarobda, radgan darwmunebuli
iyo - amiT uCas guls moigebda da
mis yuradRebasac mii pyrobda.
- hoda, - axla ukve xmamaRla ganagrZobda astronomi, - erTi adamianis
12
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
suli, Tavisi aviTac da kargiTac, ufro didi saidumloebaa, vidre ukidegano samyaroSi mimofantuli miliardobiT mzis triali meTanxmebi?
uCas xma ar amouRia. - garda yvelafrisa, viciT raa gamravleba?
- gaanebe Sen Cem cols Tavi, uceb SeuRrina uCam, radgan moeCvena,
rom mezobelma gadakvriT uSviloba
moagona.
jimSers am sityvebisTvis yuradReba ar miuqcevia, ise iyo gatacebuli sakuTari msjelobiT da amaRlebuli toniT ganagrZobda:
- Tu mxolod am planetazea sicocxle, miT ufro ar unda gavufrTxildeT erTmaneTs? vici, amaSiac
dameTanxmebi. miuxedavad imisa, rom
adamiani samyaros gvirgvinia da miliardobiT mzeze ufro amouxsneli asreba, erTmaneTs vWamT, vebrZviT,
vxocavT... eh, es Sors wagviyvans...
erTi sityviT, ai, me ras vambob, Cemo
uCa - adamianis suli ufro metad
idumali samyaroa, vidre mTeli kosmosi. es maswavla me caSi yurebam. da
bolos, erTsac vityvi da davamTavreb.
uCa TvaldaSterebiT misCereboda mtkvris talRebis im adgils, sadac ankesi iyo Cakarguli da Tan
daZabuli yuradRebiT usmenda axirebuli mezoblis filosofosobas.
damiane ki gaunZrevlad ijda isev
gayinCuliviT qvaze, drodadro kbilebs nela iCiCqnida da misi ganuyreli gulgrili gamometyvelebiT
ainunSiac ar agdebda jimSeris sityvebs. Tavis mxriv, astronomi, SeCveuli iyo botanikis maswavleblisgan yvelafrisadmi uinteresobas da
sakmaod aRgznebuli ganagrZobda:
- sicocxlis gaxangrZliveba yovelgvar pirobebSi SeuZlia TiToeul Cvengans SimSilSi, siciveSi, aTasgvar ubedurebaSi, magram mxolod erTi pirobiT - Tu yovel wuTs gvemaxsovreba miliardobiT mze, samyaros uTvalavi saidumloeba, veRar
movicliT zizRisTvis, simaxinjisTvis, SurisTvis, gaumaZRrobisTvis,
mkvlelobisTvis, saerTod uamravi
borotebisTvis, ganvTavisufldebiT
simdablisgan, visunTqebT Tavisuflad da Segvemateba devuri Zala...
diax... Zlieri arseba ki, Cemo uCa,
mogexseneba, didxans Zlebs cis qveS.
gonieri adamianisTvis umTavresi xom
sicocxlea! zizRi, Suri, sixarbe da
aTasgvari simaxinje aglaxebs da asacodavebs kacs. zRapruli simdidriT vis gauxangrZlivebia am wuTisofelSi sicocxle! gonebrivad SezRuduls ki hgonia, rom sanam amqveynad var mefurad vicxovreb da mere
jandabas Cemi Tavio. magram, yvelaferi xom warmavalia da raxan asea, is
ar sjobs, rom Segnebulma adamianma
wvrilmanebze fiqris garda miliard mzeze ifiqros da didxans icocxlos? me sulac ar momaqvs Tavi
did brZenad. ubralod vambob, rom
orjer ori - oTxia. sikvdils vin
gadaurCeba amsoflad! veravin! hoda,
vin ufro didxans icocxlebs, is,
vinc suliT damZimebulia da yoveldRiur wvrilmanebSi Cafluli,
Tu, is, vinc suliT amaRlebulia!..
- eh! - mowyvetiT xeli Caiqnia
uCam, - carieli bJuturia Seni nalaparakevi...
jimSeri ki gulanTebuli ganagrZobda, - yovelgvari gasaWiri rom
aitano, unda SegeZlos Sexedo dRevandelobas an aTasi wlis winandeli TvaliT, anda - aTasi wlis momavlis TvaliT! kargad vici, rom es
araa ioli, magram Tu ginda gadarCe
da ar gadayve imis dards, rom dRes
droebiT parpaSeben, vimeoreb - droebiT meTqi, mTavrobaSi myofi uwignurebi, xixoebi, naZiralebi da wurbelebi, sxva sityvebiT, Cemo uCa, mapatie da maT ver moixsenieb, ase unda
moiqce, sxvagvarad ver gavZlebT mzis
qveS da male wavalT mousavleTSi.
botanikis uJmuri maswavlebeli
ise gaaoca mudam Tavaziani jimSeris
naxmarma salanZRavma sityvebma, rom
Tvalebi gaufarTovda da uxmod miaCerda TiTqmis ukve mquxare xmiT
molaparake da pirxmel saxeze wamowiTlebul maTematikoss.
- erTsac vityvi, erTsac! - ukve
yviroda igi da cas miCerebuli gaiZaxoda, - mgoni ukve vTqvi da mainc
gavimeoreb - adamiani Tavisi aviT da
kargiT ufro metad amouxsneli saidumloebaa, vidre mTeli ukidegano
samyaro. es imas niSnavs, rom erTmaneTs unda vufrTxildebodeT. sinamdvileSi ki rac xdeba kargad mogexseneba - erTmaneTi gvezizReba, erTmaneTs vmtrobT, erTmaneTs vJuJavT...
es mTel dedamiwaze yvela xalxSi
asea. ho, bolos, rogorc iqna, mivuaxlovdi mTavar saTqmels. Tu yoyloCinobaSi an trabaxSi ar CamomarTmev, CemisTana kaci adamians ar moklavs. xom gjera es Sen! aba tyuilad ki ar viyurebi me xSirad caSi,
zogierTebs rom hgoniaT... hoda, sicocxlea umTavresi adamianisaTvis,
mudam, yvelgan da yovelgvar pirobebSi! diax! amaSi veravin Semedaveba.
hoda arsebobs erTi aseTi laTinuri gamoTqma - “karpe diem”, rac sityvasityviT amdagvarad iTargmneba gamoiyene sicocxlis yoveli wuTio, gesmis? mudam, yovelgvar situaciaSi unda gaxsovdes, rom xar mzis
qveS. biblia sxva uamrav sibrZnesTan erTad imasac gvaswavlis, ase
sweria iq, rom cocxali ZaRli sjobs
mkvdar lomso. meTanxmebi xom! maSin,
Tu asea, es laTinuri gamoTqma yovel nabijze unda axsovdes da xelmZRvanelobdes misiT TiToeuli gonieri adamiani. didi romaeli poeti
horaciusi qadagebda am sibrZnes. ar
davujeroT? amas viTom is sjobs,
rom yovel wams dRevandel naZiralebze - bodiSs vixdi, sxva sityva
ver mi povnia - rus Sovinistebsa da
Sinaur wurbelebze, - mapatie am gamoTqmisTvis, - viWoraoT. saqarTvelo rames daaklebs planetis uzarmazar sivrceze garTxmul urCxuls?
dasavleTi mouRebs male mas bolos da mere Sinaur wurbelebsac
movuvliT rogorme, ruseTis mosyidul jaSuSebs... “karpe diem”! ai, esaa
Cemi mTavari saTqmeli, yovel wuTs
rom unda gvaxsovdes mec, Senc, damianesac, saerTod yvelas, rom avmaRldeT yovelgvar gansacdelze, da sicocxle gavixangrZlivoT, sicocxle...
uCam ramdenjerme Caaxvela da raRac TavisTvis CaibuzRuna.
- ramdeni Cveni xnis uaxloesi
megobari wevs axla saflavSi!, - uceb
xmadabla warmoTqva jimSerma, - mSoblebsa da sanaTesaoze aRarafers vambob...ra sjobs, iq wola Tu mzis
qveS dgoma! yovelgvar pirobebSi!
esaa mTavari!.. hoda, amas qadagebs `karpe diem”. vambob rame sisuleles?
ara mgonia. sxva ukeTesi Wkvianuri
Sen miTxari.
am sityvebis warmoTqmisTanave jimSerma bambukis joxi miwaze frTxilad dado, qudi moixada, ukan gadawyobili TovliviT TeTri Tma ramdenjerme miTiTebiT Seivarcxna da
Soreul sivrces miaCerda.
ismoda mxolod mtkvris talRebis wynari duduni.
uCa gaqvavebuliviT ijda da moqufruli gaRma napirs gascqeroda...
mudam welSi gawvarTuli damiane
isev kevs ReWavda da drodadro gabzarul saTvales wmendda.
gaRma napiridan moulodnelad CoCqoli da gaurkveveli wamoZaxilebi moisma.
uCa da jumberi maSinve wamodgnen
da iqiTken iwyes yureba, saidanac
xmauri modioda.
welSi gawvarTuli damiane ki isev
kevs ReWavda da ankess Wiayelas ucvlida.
jimSerma is meTevzeebi icno, weRan aRma-daRma rom dadiodnen
mtkvris napiras, romlebsac axla mdinaridan raRac mZime amohqondaT. uCa
mixvda, rom es iyo damxrCvali adamianis gvami da Tavi aqeT-iqiT gadaaqnia.
rogorc aseT dros xdeba xolme, oriode wuTSi gaRma napiras xalxma moiyara Tavi. jimSeri da uCa iqaurobas
TvalmouSoreblad gascqerodnen.
damiane isev ise ijda gaunZrevlad, erTi ki gaxeda mopirdapire
napirs da kevis ReWva ganagrZo.
CoCqoli rom miwynarda, gvami raRac ZonZebze daasvenes da sadRac
waiRes. rogorc Semdeg gaxda cnobili, damxrCvali aRmoCnda oTxi Svilis deda, axalgazrda qali, romelsac naqsov baduraSi Cawyobili mozrdili qvebi TokiT welze hqonda
gamobmuli. ubeduris gvami dambebSi
gaxiduliyo. jimSerma uxmod ankesi
daaxvia, uCamac igive gaakeTa da oriveni neli nabijiT gauyvnen napirs.
damianesken arc gauxedavT, TiTqosda
gadaaviwydaT misi arseboba.
roca mze cis tatnobis dasaliers miuaxlovda, saTevzaodan dabrunebuli xelcarieli mezoblebi
ezoSi Sevidnen. iq, fanCaturis qveS,
ukve domino gaeCaRebinaT. jimSers da
uCas saidanRac katis knavili SemoesmaT, uneburad ukan miixedes da Sedgnen. ezos neli nabijiT sargadaylapuliviT momavali damiane uaxlovdeboda, romelsac xelSi mxolod ankesi eWira, konservis kolofi ki, masSi
murwa rom dgafunobda, aRar Canda.
- ratom ar damicadeT, - sasxvaTaSorisod ikiTxa man, - mokle gziT
wamovedi da dagewieT.
uCam, Cveulebisamebr, warbebi SeWmuxna, damiane kuStad SeaTvaliera
da damcinavad miaxala:
- gagifrinda Seni Rlavi?
damiane Sedga da daiknavla:
- ra vici. erTi tyapuni ki momesma da albaT maSin iskupa wyalSi.
- mere! ar gewyina? - brazmoreuli toniT hkiTxa axla uCam.
- mogclia erTi, - ugulod upasuxa damianem, ezoSi Sevida da Tavis
sadarbazosken gaswia.
sanam erTmaneTs gamoemSvidobebodnen, uCam uTxra jimSers:
- xom xedav, ra kacia! arc Tevzis
daWera gaxarebia da arc gaqroba wyenia.
- ho, - daeTanxma astronomi.
- gaRma mgoni arc gauxedavs, roca wylidan ubeduri qalis gvami amohqondaT.
- damianes, Cemo uCa pirvelad xedav? mis guls araferi ekareba. ras
izam, aseTia misi buneba. bandits, garewars, uwignurs, uzrdels moaqcev,
qristianul gzaze daayeneb, gulgrils
- verasodes... jalaTsac ki SeiZleba raRac kacuri Caagono.
- marTali xar, - daeTanxma moulodnelad uCa da mere moRuSulma,
TiTqosda muqariT gaagrZela, gulgrilebze ufro uaresebi arian dRes
Cvens mTavrobaSi, parlamentSi, samyaros
ki ara, sakuTari tylipis iqiT verafers xedaven. hoda, es Seni “karpe diem”
maT xelSi myof xalxs gamoadgeba?
- usaTuod! - wamoiZaxa Tavisi
boxi xmiT jimSerma da uCas mxarze
xeli dahkra,- es sibrZne mudam, yovelgvar gasaWirs miesadageba... cocxali ZaRli sjobs mkvdar loms...
sruliad moulodnelad uCam CaiRimila, rac albaT mis samezobloSi
uiSviaTes movlenad iTvleboda, mravalmniSvnelovnad Tavi gadaaqnia da
saxlisken mZimed gaemarTa. jimSerma
anTebuli mzera gaayola da xelebi
moifSvnita.
im dRidan samezobloSi, yvelas
gasakvirad, uCa dvali aRaravis uRrenda.
SeiZleba Cemi monaTxrobi aravin daijeros, magram, albaT, am qveyanaze daabijeben adamianebi, romlebic mixvdebian, risi Tqmac minda.
TumcaRa im adamianebs (Cemi CaTvliT) wynari cxovreba aRarasodes eRirsebaT...
is dila wvimiani gaTenda. wvima
Zalian miyvars, amitom cud gunebaze ar davmdgarvar, piriqiT...
saxlis kari stvena-stveniT
davkete da samuSaosken gavwie. sasiamovnod JinJRlavda...
mSvenieria imaze fiqri, rom wvimis erTi patara, cicqna wveTi sadRac cis siRrmeebidan moeqaneba, gamoivlis amxela manZils da maincdamainc Sen CamogeRvreba saxeze...
wvimam TandaTan mouxSira, mere
kokispirulic dascxo, ukve aRar
xumrobda, amitom romeliRac sadarbazos Sevefare, sveli Tavi
cxvirsaxociT SevimSrale da saaTze davixede - ar magviandeboda,
ese igi, SemeZlo wvimis gadaRebisTvis damecada.
- raRa axla mounda wvima?! momesma qalis xma.
mivixed-movixede, sadarbazos SesasvlelSi Cems garda aravin iyo
Tu erT fumfula, TeTr siamis
katas ar CavTvlidiT. is svel
saxes TaTebiT iwmendda da yuradRebiT makvirdeboda. albaT, momelanda-meTqi, gavifiqre.
- romeli saaTia? - aSkara iyo,
kata melaparakeboda.
pirveli, rac gavifiqre, is iyo,
gavgiJdi-meTqi, mere megobris rCevac gamaxsenda: - daanebe Tavi am
gurjievisa da kastanedas kiTxvas,
Sen kidev gagiJeba gakliao.
etyoba, es SeSfoTeba katamac
Sematyo: - “Tu ar SegeSindeba, kargi
iqneba”.
mainc enaCavardnili videqi da
mas Sevyurebdi. misma (adamianurma?) gamometyvelebam TandaTan damamSvida.
- eh. munji yofilxar, - tani Seibertya da wasasvlelad moemzada.
- moica, ar waxvide ra, - ki ar
vuTxari, Sevexvewe.
kata isev ukana TaTebze Cajda.
tvini gamalebuli muSaobda da cdilobda, am ambisTvis logikuri saxe mieca. xan bulgakovis personaJi behemoTi gamaxsenda, xan is,
rom Zvel egvi pteSi kata wminda
cxovelad iTvleboda, xan...
- ar ginda CemTan laparaki? SemekiTxa da Tvalebi mowkura.
Cveulebrivi qalis xma hqonda
- nazi, sasiamovno tembris, magram
Cemi konservatuli xasiaTis gamo
katis da adamianis xmas erTmaneTTan verafriT vakavSirebdi.
- ki, rogor ara, - amovioxre da
Cumad viCqmite, Tan gareT gavixede - wvimas gadaeRo.
ucbad goneba gaminaTda:
- momismine, aq xom ar visaubrebT, wavideT CemTan, aqve vcxovrob, - TandaTan lamazi meCveneboda (arada, manamde katebs dasanaxad
ver vitandi...).
- sadRac rom midiodi?!
- ara uSavs, moicdis is ambavi, vuTxari saswrafod.
adga, nela momiaxlovda da miTxra:
- amiyvane.
davixare da xelSi aviyvane, misma siTbom mTel tanSi damiara...
movdiodi saxlisken da vgrZnobdi, rogori SuriT miyurebdnen gamvlelebi (Turme SeiZleba kacisa
katac SegSurdes, amaze adre arasdros mifiqria).
`katas erTi
ucnauri Tviseba aqvs - rac
ar unda iSinauro, Tu TviTon
ar unda, ver moiSinaureb, da kidev - upatrono saxlSi ar
Cerdeba.”
ramaz gigauri
ucbad Cems fexebTan ucxouri manqana damuxruWda:
- ar mogvyidi, jigar, bloma fuls
mogcemT.
arc Semixedavs, vin iyvnen, sarkastulad gaviRime da Cems sadarbazoSi Sevabije.
saxlSi Sevedi, is divanze davsvi,
me savarZelSi Cavjeqi.
`axla aman mTeli qveyanac rom Seyaros knavil... ukacravad, yviriliT,
mainc arsad ar gavuSveb. gavgiJdebi,
molaparake kata?! vin damijerebs?!
qeTis davurekav, ra `daiSokeba”.
avdeqi, macivris kari gamovaRe, erTi boTli ludi gamoviRe, gavxseni
da moviyude.
- kargi maspinZeli yofilxar. iqneb, mec minda, ar unda SemekiTxo?! gamomarkvia misma xmam.
- es rZe ar aris, Tu gSia, Caval da
amovitan, - Cavjeqi isev savarZelSi.
- ludi Zalian miyvars, momitane
erTi boTli! - ar vici, mibrZana Tu...
“auh, molaparake katas uyvars ludi. yavaze mkiTxaoba Tu icis, netav?”
- yavaze xom ar mkiTxaob? - mivawode Cemi boTli, Tan xeliT vaniSne,
ludi meti aRar aris-meTqi.
man boTls TaTebi moxvia, moiyuda
da ... gamocala, mere isev ise dawva
da Tvalebi minaba:
- ra mkiTxe??
- yavaSi Tu ixedebi-meTqi?! - gulSi gavbrazdi, ludi mTlad rom damilia.
- araa... - gaagrZela: - magram pianinoze vukrav, kidev - gitaraze. ho,
leqsebsac vwer, - daamata bolos.
- mere ra, leqsebs mec vwer, avubzue cxviri.
- aba, wamikiTxe, - moewyo moxerxebulad.
me is leqsi wavukiTxe, romlis
gulisTvis avangarduli poeziis saRamoze pomidrebi damiSines.
- ara uSavs-ra, - Semaqo gulwrfelad.
gamixarda, adamiani xom ar maqebda,
tyuilad rom daewyo Cemi caSi ayvana, geniosi xaro.
- moica, saxeli rom ar giTqvams, vuTxari uceb.
xmamaRla gaecina:
- rodis SemekiTxe?
misi sicili gulSi Tbili wylis
nakadiviT CameRvara...
- axla gekiTxebi, ra gqvia?
- ubralod, fiso damiZaxe.
- fiso??
- ho, fiso, ra, ar mogwons?
- egre xom katas eZaxian, fiso
igive kataa.
- kata Sen TviTon xar, me fiso
var!
- hooo...
- Sen ra gqvia?
- me? me... ramazi.
- ar momwons, gagais dagiZaxeb.
- gagai, gagai raRa aris?!
- Sen gagai unda gerqvas, ga-ga-i,
Se papis cremlebis Semgrovebelo...
mkerdSi raRac gamilRva - papa
erTi Tvis mkvdari myavda.
- fiso, patroni gyavs? - SevekiTxe da guli amifarTxalda.
- aba, upatrono xom ar viqnebi?!
- momeCvena, rom mwared gaeRima.
- aba, darCi CemTan, darCi ra, gexvewebi.
- mere, SeZleb Cems patronobas,
gagai?
- SevZleb, Seni gulisTvis mTebs
gadavdgam, oRond darCi.
- ara, mTebis gadadgmas ar gTxov,
ubralod, ar SemzRudo da ar gamZarcvo, SeZleb?
- SevZleb fiso, SevZleb, Sen absoluturad Tavisufali iqnebi,
mZarcveli ki Cems sicocxleSi ar
vyofilvar da raRa axla gavxdebi?! - vRrialebdi xmamaRla.
vgrZnobdi, rom me igi miyvarda,
vgrZnobdi, rom misi gulisTvis yvelafers gavakeTebdi, yvelafers SevZlebdi.
fiso darCa...
sadRac wamikiTxavs, caSi TmiT
vekide da dabla cecxli mqonda
SenTebulio - ai, ase viyavi im xnis
manZilze, rac fisom CemTan icxovra. es dro Svidi Tu rva Tve iyo,
mere... wavida, albaT, Zvel patrons
daubrunda.
me? me diqtatori da mZarcveli
vyofilvar da ar mcodnia.
is rva Tve mezoblebi Cemze Woraobdnen: - saxlSi ali hyavs, RamRamobiT misi saxlidan gitaris dakvris da qalis simReris xma ismiso.
zogi ufro Sorsac midioda da
imasac iZaxda: - kleopatras suli
colad moiyvanao.
es yvelaferi mere gavige.
sanam is CemTan cxovrobda, aravisTvis araferi miTqvams (ubralod, bednieri viyavi da amiT vtkbebodi.), mere ki azri dakarga vinmesTvis raimes moyolam - vin daijerebda?! SeiZleba, isic ki wamoeZaxebinaT: - Se, SeSlilo, Tu molaparake kata saxlSi gyavda, ra Cumad
daiarebodio?
ar vici, xandaxan am ambavSi mec
eWvi mepareba xolme, iqneb da, yelaferi sizmari iyo-meTqi.
Tqven rogor ggoniaT?..
13
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
trjyjvbrbc vtwybtht,fsf ljmnjhb7 bdfyt ]fdf[bidbkbc cf[tkj,bc
s,bkbcbc cf[tkvobaj eybdthcbntnbc ghjatcjhb nfhbtk
cfhsfybf jhvjw otkpt vtnbf7 bkbf zfdzfdf&bc vjqdfotj,fc7
itvjmvtlt,fcf lf vrdktkj,fc brdktdc888 !)_* okbc #_ fudbcnjc
obofvehsfy cfmfhsdtkjc eudbhudbyj vtabc7 sfdfl bkbf uhbujkbc &t
zfdzfdf&bc lfqdhbkvf cbc[kvf vt-@_ cfereybc mfhsdtkb thbc bcnjhbfc
cfibytkb ,tlb ufyevpflf9 bkbfc vrdktkj,bs7 ufkfrnbjybcf fh b.jc7
vfhskfw lfvsfdhlf lblb tgjmf lf mdt.fyfib fqptdlf cjwbfk-ltvjrhfnbf7 hjvtkvfw dthw cfmfhsdtkjc cfvokbfyb lfvjerblt,kj,f lfbwdf lf dthw mfhsekb cfpjufljt,f uffthsbfyf8 bkbf zfdzfdf&bc vrdktkt,bc
udfh-cf[tkt,b mfhsdtkvf thvf cfo.tdhfl lf itcfxdtyt,kfl fvjbifysf
uekbc abwfhpt888 ,th,bzfidbkt,b7 byfidbkt,b7 kf,feht,b7 ]fit,b7 aifdkbidbk-fawbfeht,b7 [bpfybidbkt,b888 .dtkfc f[cjdc 3dbqfw bvthtkbw47
eiefkj vrdktkb bkbf zfdzfdf&bcf7 hjvtkvfw 3,thltyfc4 n.dbf lff[fkf
thbc vj'qdfhc8
3dbqfw bvthtkb4 ,tdhc lqtvlt htytufnb cthuj jh]jybrb&t /ujybf7
fhflf7 ghjatcjh nfhbtk cfhsfybfc vbth vj&bt,ekb ljrevtynt,bc
vb[tldbs bhrdtdf7 hjv vrdktkb cek c[df rfwbf7 cthuj jh]jybrb&tcfdbs
nthjhbcnb lf yfvecufhtw[bkb7 vfuhfv vfbyw c[df888 v[wjdfyvf ghjatcjhvf gtlfynehb cbpecnbs fqflubyf !)_* okbc #_ fudbcnjc obofvehsfy lfnhbfkt,ekb nhfutlbbc cehfsb lf lblb bkbfc vrdktkj,bc
vpflt,bc bcnjhbf888 xdtyb vrbs[dtkb ,tdh f[fkc itbn.j,c obofvehbc
fd,tlbsb ufchjkbc itcf[t,888
lfj8 ,TH,BZFIDBKBC CFMVT7 !* NJVB7 PTLVBOTDYBS
ITDBCOFDKT888 !)_) okbc
@! fudbcnjc bkbfc vttnkt
STLJ KF,FEHB7 DFYJ
BYFIDBKB lf UBJHUB [BPFYBIDBKB xfvjf[hxdtc7
[jkj vfyfvlt GFDKT AIFDKBIDBK-FAWBFEHB cjatk vfvrjlfib7 ,frt,sfy vjrktc7 - BYFIDBKB ofbv&qdfhtc oby7 lff&f[t,bytc7 - ufvjlb gfdktj= - lf vjrktc8
GFDKT AIFDKBIDBKVF7
bubdt gfdkt fawbfehvf bkbfc vjehfdc VJCT VTVFHYBIDBKCF lf vbc wjkc gtkfubfc .tkb ufvjczhf8 tc vj[lf bkbfc vrdktkj,fvlt888
FAWBFEHB .fhfekfl veifj,lf bkbfcsfy888 sfdbc lfyfifekc fawbfehb bvbs
[cyblf7 hjv vtvfhybidbkvf
$_ vfytsbc mehlj,f lfvf,hfkfj8 bkbfc vrdktkj,blfy #-$ lqbc itvltu vrdktkt,b lfbzbhf bkbfc vtuj,fhvf lf leitsbc vfphbc
eahjcvf .FHFVFY AFQFDFV888
!)#( otkc frfltvbrjcvf gffnf ueueidbkvf ufvjcwf obuyb 3bkbf zfdzfdf&bc vrdktkj,f7 ufvj&bt,bc vfcfkt,b48
obuyib ueueidbkvf ufrdhbs
smdf7 hjv vrdktkj,bc rdfkvf s,bkbcbc gjkbwbbc cfv&t,hjc ufy.jabkt,bc eahjcb TDNEITDCRB LJKB"TVLT vbb.dfyfj=88 gffnf ueueidbkc obuyib vbsbst,ekb fmdc fhmbdbc yjvthbw888
bub wyj,bk vtwybthc BCBLJHT LJKB"TC7 hjvtkbw
vfiby sbyfsby othtstksfy
veifj,lf7 cek te,yt,jlf7 bkbf zfdzfdf&t LJKB"TT,VF vjrfkbsj=88 vt fhmbdib dbgjdt TDNEITDCRBC vj[ctyt,bsb ,fhfsb s,bkbcbc gjkbwvtbcnthbcflvb7 cflfw
tdneitdcrb othc5 cfvrdbhbfyb vbdkbyt,bc itvltu lfdflubyt7 hjv cf[tkvobaj cf,zjc otdhb7 sfdflb bkbf uhbujkbc 't zfdzfdf't thvbkt
ljkb&tv vjrkfj8
- dby b.j thvbkt ljkb&t0
14
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- bc b.j wyj,bkb uehekb nthjhbcnb7 hjvtkbw
cjwbfk-ltvjrhfnbek gfhnbfc tvcf[eht,jlf8 !)_*
OKBC UFPFA[EKPT UEHBFIB7 CJATK ,F[DIB ABKBGT VF[FHF"TV VJBODBF !^
NTHJHBCNBC RHT,F LF UFYFW[FLF7 - XDTY BKBF ZFDZFDF"T EYLF VJDRKFSJ=
abkbgt obofvehibw fdblf
lf ukt[t,c es[hf7 - bkbf
eylf vjdrkfs lf vbcb vbot,b smdty lfubhbujsj=88 obofvehtkvf ukt[t,vf abkbgt vf[fhf&t cjakblfy ufvjfultc7 vfuhfv abkbgtv vjf[th[f lf cjatkib vfvfcf[kbcfl itfupfdyf cjwbfk-ltvjrhfnb DFYJ BYFIDBKB7 bkbfc ths-thsb vrdktksfufyb8 ,f[dib ufvfhsek rht,fpt abkbgt vf[fhf&tv bkbfc vjrdkf lffdfkf cfv nthjhbcnc - THVBKT LJKB"TC7
RFKTYBRT LJKB"TCF lf
LBJVBLT ,FCBKFIDBKC8
c[dfsfijhbc7 vfvfcf[kbcb
DFYJ BYFIDBKB cjatk obyfv&qdhbfysrfhib uflfdblf
bc chekb cehfsb7 hf vj[lf bv fd,tlbs lqtc7 dby hfc
frtst,lf7 dby ufbchjkf0
- bkbfv vrdktkt,b vjfn.ef lf es[hf7 - [dfk fvjdfk cfuehfvjibj lf cfvb
lqbc itvltu ofdblf cjakfl8
vstkb fv cfvb lqbc ufyvfdkj,fib vrdktkt,b vfc
tkjlyty8 vrdktkt,vf CJKRF ITHVFLBYB lf GFDKT
AIFDKBIDBKB ufvjupfdytc
s,bkbcc7 - hjlbcqf fvjdf
bkbf7 oflbs lf ufbutsj=88
ITHVFLBYB lf AIFDKBIDBKB at[bs xfdblyty s,bkbcc888 BKBF vfiby lqtdfyltkb xe,byfidbkbc mexfpt
w[jdhj,lf lf sfdkf fh
/mjylf8 ukt[t,bc sfdkf .jabkf vihfk [blsfy7 cflfw
ITHVFLBYB lf AIFDKBIDBKB it[dlyty bkbfc vttnkt
STLJ KF,FEHC
KF,FEHC7 hjvkbcufyfw ufbutc7 se hjlbc eylf ofcekb.j cfuehfvjib
bkbf8 bkbfv bwjlf7 hjv lfe[dlt,jlyty lf tchjlyty=88
- hfc fv,j,s7 cfblfy itbn.j vrdktkj,bc vpflt,bc itcf[t, bkbfv0
- cfblfy itbn.j lf7 hjwf
!)_^ otkc cf[tkvobaj cf,zjib7 cfyrn-gtnth,ehuib
UBUKF
,TH,BZFIDBKB
CFCFVFHSKJPT
NFHBTK CFHSFYBF5 - cneltynj,bc okt,ib bkbfv lfvfbynthtcf7 hjujhw trjyjvbcnvf7 cjakbc vtehytj,bc
cgtwbfkbcnvf888 itvltu xtvb
rdktdbc cathj ytk-ytkf ufafhsjdlf lf vbcb vrdktkj,fw ufvjdbrdkbt8 vtbcythb
b.j thsb ew[jtkb vbkbjythb7 hjvtkbw vfiby ofhvjelutykfl lbl sfy[fc7 vbkbjy-yf[tdfh jmhjc vfytsc csfdfpj,lf cfmfhsdtkjc cfvtehytj cfpjufljt,fc7 qdbybc
ofhvjt,f vstk cfmfhsdtkjib vt vjvfyltsj=88 mfhsekb
cfpjufljt,f vtbcythbc fv
bltfc fqahsjdfyt,bs it[dlf7 vfiby7 hjwf !((@ otkc
ufpts 3bdthbfib4 bkbfv ufyufibc pfht,b lffhbc[f7 - vtbcythb xdtyc pdht,c [tkib
xfbult,c7 xdtycfdt ufvh]t
ukt[c ghjktnfhfl fmwtdc
lf xdtycfdt qdbyjc vfvfcbc[kfl vjud.blbcj888
- tct bub7 ,fnjyj nfhbtk7
VTBCYTH-,TYLEMB"TT,B cfmfhsdtkjc fhw vfiby frklf0
- lbf[7 hfw [lt,f lqtc7 pecnfl bctsbdt cbnefwbf b.j vfiby888
- vsfdfh stvfc ufd.dts=88
dby fhbc 3dbqfw bvthtkb47
bkbf zfdzfdf&bc eiefkj
vrdktkb0
- frfrb ,fmhf&tc sfdbc obuyib 3obofvehb4 eothbf5
lblb lhj ufdf lf dth lfflutyty7 se dby b.j bc 3dbqfw
bvthtkb4888
- cfpjufljt,fib lfvrdblht,ekbf fphb7 hjv tc
3dbqfw bvthtkb4 cthuj
jh]jybrb&t b.j=88
- utn.dbs7 utn.dbs888
BKBFC
VRDKTKJ,BC
LHJC CNFKBYB WB[TIB
B]LF7 [JKJ CTHUJ JH]JYBRB"T UFLFCF[KT,EKB UF[KLFS FPTH,FB]FYIB7 ,FKF[FYBC HFBJYIB9
DBSJV ATHIKJ,LF7 VFUHFV CBYFVLDBKTIB BM FUBNFWBF-GHJGFUFYLFC TOTJLF8 cthuj jh]jybrb&tc7 hjujhw rb cfmfhsdtkjib at[c
itvjflufvlf7 vfibydt lfbzthlyty7 hflufy fvbc sfj,fpt
!)_* okbc @# bfydfhc utythfk-ue,thyfnjhc /mjylf
ufwtvekb evrfwhtcb ,h&fyt,f8 tc ,h&fyt,f !)_* okbc @#
yjtv,thc ufemvlf7 vfiby7 hjwf bkbf erdt cfvb sdbc vjrkekb b.j8 t8 b8 CTHUJ JH]JYBRB"T FM FH .JABKF=88
- ,fnjyj nfhbtk7 smdty
ufvjhbw[fds7 hjv cthuj
jh]jybrb&t cfblevkjl
xfvjcekb.j uflfcf[kt,blfy cfmfhsdtkjib0
- df[nfyu ;dfybf b.j vjcfvfhskt lf abkjkjub7 hjvtkvfw ufyfw[flf7 hjv bkbfc vrdktkj,bc ufvj&bt,f &fkbfy vfqfk ljytpt xfnfh-
lf vjofatt,c te,yt,jlf7 bkbf eylf vjdrkfsj=88 thsthsvf vjofatv BYFIDBKB
fvbc ufvj lfzhf - vtht BKBF
ZFDZFDF"TV lf BKBF OBYFV"QDHBIDBKVF uflffhxbytc
tc ,fdidb wb[tib vj[dtlhfc8
cjwbfk-ltvjrhfnt,b .jdtkyfbhfl wlbkj,lyty cfuehfvjib7 bkbfc vfvekib sfyfvphf[dtkt,bc itgfht,fc8
BYFIDBKBC vcufdcfl fct itfgfhtc vfs bkbfc vjehfdfl
LBVBNHB ]FIB - cjwbfkltvjrhfnb lf 3j[hfyrbc4
futynb8 tc ]FIB flht cnfv,fib veifj,lf8 bkbf fh
bqt,lf vfc cfvcf[ehib7 vfuhfv lfv cs[jdf9 vtht ufbhrdf7 hjv bkbfc lbcsdbc dbyvt
x[fb&tc es[jdbf7 ]FIB vjehfdfl lfybiyjc sfdflvfj=88
BYFIDBKBW7 GFDKT AIFDKBIDBK-FAWBFEHBW7
,TH,BZFIDBKBW .dtkfyb
ervf.jabkjyb b.dyty bkbfsb lf fvfdt lhjc7 ofmtpt,ekyb cjwbfk-ltvjrhfnt,bc vbth8 bkbfsb fctdt ervf.jabkj b.j CJKRF ITHVFLBYB - bkbfc vtpj,tkb7
hjvtkcfw bkbfc vt,fqtv UJUFDFV qjhb vjerkf8 ITHVFLBYB ujufdfc lftvemhf7 yf[fds7 se vfu qjhbc yfwdkfl sfdflbc sfdb fh ufdfujhjj=88 bkbfsb ervf.jabkj b.j UBUJKF VJ"QDHBIDBKB - cfuehfvjtkb rfwb lf GFDKT AIFDKBIDBKBC yfstcfdb8 bkbf c&eklf UBJHUB [BPFYBIDBKCFW=88 fct itbrhf vrdktkt,bc
oht=88
- ,fnjyj nfhbtk7 fqflubyts obofvehbc nhfutlb-
b.j xfcekb hjujhw ltgenfnb7 bm uffahs[bktc7 - fh
xf[dblt cfmfhsdtkjib7 sjhtv vjurkfdtyj=88
- dby es[hf tc0
- UBJHUB ;EHEKVF7 hjvtkbw cfyrn-gtnth,ehuib
bkbfcsfy thsfl w[jdhj,lf=88 ;EHEKC esmdfvc bkbfcsdbc7 - dbqfwfv udbs[hf7
hjv cfmfhsdtkjib fh xf[dblt7 sjhtv vjurkfdtyj=88 - hjujh7 vt cfmfhsdtkjib fh xfdblt0 - uferdbhdt,bf bkbfc888
cfmfhsdtkjib hjv xfvjdblf7
bctd fahs[bkt,lyty7 - cfuehfvjib fh f[dblt7 vjurkfdtyj=88 - cfuehfvjc ufhtit vt
cbwjw[kt fh itvb&kbfj= fv,j,lf bkbf8 c[dfsfijhbc7
bkbfc fhfths[tk esmdfvc7 zrdbfy rfwc vt&f[bfy lf cektkb d.jabkdfh7 cfuehfvjc cf[kb $_ fsfcb vfytsb
lfvb]lf9 fv aekbs s,bkbcib jh cf[kc fdfityt,lb7 thsib dbw[jdht,lb lf vtjht
vfw[jdht,lfj=88 vteqktv7
JKQF UEHFVBIDBKVFW uffahs[bkf bkbf7 - ityb zbhbvt7 bkbf7 welb cbpvfhb
vfmdc yfyf[b lf cfuehfvjib
ye ofdfksj=88 erfyfcrytkfl
FHNEH KFBCNSFY lf vteqktcsfy thsfl xfvjdblf cfuehfvjlfy sfdflb s,bkbcc8
bv lqtc ;by;kfdlf sehvt7
lemfyib itcekfy lf lfyf.ht,ekfy888 vtht fhneh kfbcnb whtvkbfyb bujyt,lf7 hf dbwjlb7 se tc xdtyb erfyfcrytkb vupfdhj,f bmyt,jlfj=88 thsb cbn.dbs7 vbe[tlfdfl bvbcf7 hjv bkbf fhfthsupbc uffahs[bktc7 bub
vrdktkt,c vfbyw fh iteibylf lf cfuehfvjib ofdblf8 vttnkt b.j STLJ KF,FEHB
KF,FEHB7
[jkj tnkib bc[lyty5 BKBF
ZFD
ZFDF"T7 JKQF UEHFZFDZFDF"T7
VBIDBKB lf bkbfc ef[kjtcb vtuj,fhb BFRJ, ,BSFHBIDBKB8 BFRJ, ,BSFHBIDBKC sfy /mjylf cfafynbfyb sjab lf htdjkdthb8 htdjkdthb bkbfcfw /mjylf8 t8
b8 vupfdht,b sfdlfc[vbcsdbc
vpfl b.dyty8 hjv vbfluyty obofvehsfy bv flubkc7 cflfw
lblb mdblfy o.fhj uflvjlbjlf lf fv o.fhjpt ]fzdbs
seyembc rfs[f trblf7 bm bkbf
ufxthlf8 itsfy[vt,bc sfyf[vfl7 o.fhjcsfy vfc !! cffspt eylf lf[dtlhjlyty vjeNHB CJAHJVBC
hfdb LBVB
LBVBNHB
"T ]FIB lf cnhf;ybrb DFCBKB TVTWB
TVTWB8 fhw ]FIB vjdblf lf FHW TVTWB
TVTWB888 bkbf
o.fhjcsfy bwlbc7 thsb cffsbc ufyvfdkj,fib vfc at[b
fh ufelufvc8 fhflf7 o.fhjlfy lff[kjt,bs @__ vtnhib vfc xfcfaht,ekb vrdktkt,b tkjlt,bfy8 fv lhjc cfuehfvjib7 bkbfc tpjib7 LBVBNHB ]FIB rfrkbc [tpt
.FHFVFY
AFQFDF7
LEITSBC VFPHBC
.JABKB EAHJCB7
BKBFC EF[KJTCB
VTUJ,FHB LF LBLB
LFVAFCT,TKB
CFCFVFHSKJC
XDTYT,FC F'KTDC8
!)$! OKBC
LTRTV,THB
flbc lf obofvehbcrty b[tlt,f7 - fbynthtct,c ufdfhlt,f
se fhf sjab=88 bkbfc vtaenrhtv - LFYBTK VFCKJDVF7 bkbfc ethsuektcvf rfwvf7 hjvtkcfw
,ho.bydfkt vjujyt,t,b fmdc
bkbfpt7 ]FIC [tpt fc&f[f7 LBVBNHB CJAHJVBC "TD
"TD7
sthsvtn cffspt smdty o.fhjcsfy eylf .jabkb.fdbs
lf ,fnjyc lf[dtlhjlbs7
erdt sthsvtnb cffsbf lf hfc
frtst,s0 - hjujhw bmyf xfvj,j,qlf [blfy lbvbnhb ]fib7 ufefhf dfcbkb tvtwc lf
lfybiyek flubkfc vfiby vbdblf7 hjwf sjat,b ufdfhlf888
- ,fnjyj nfhbtk7 vfyfvlt hf vj[lf7 ltnfkehfl
fqothts vrdktkj,bc cwtyf=
- thsb cffsbc itvltu7 hfrb
LBVBNHB ]FIB lf cnhf;ybrb DFCBKB TVTWB fh ufvjxylyty7 bkbf tnkib xf]lf lf STLJ kf,fehc e,h&fyf7 - ufhtrtj=88 sfqbfyb [blb hjv uflvjbfhtc7 etwhfl
tnkbc oby upfpt cfafynbfyb sjabs [tkib UBUKF
,TH,BZFIDBKB uflvj[nf
lf lfb.dbhf7 - itxthlbs=88
,TH,BZFIDBKVF sjab /fthib ufbchjkf8 fvbc itv.eht
bkbfv vttnktc e,h&fyf7 - ufhtrt w[tyt,b=88 bkbfc vttnkt
STLJ KF,FEHB
KF,FEHB7 hfrb
vrdktkt,sfy itsfy[vt,ekb
b.j7 sfdflbc ,h&fyt,fc fh
lftvjhxbkf lf tnkb uffxthf8 tnkb ufxthlf se fhf7
,fsmb ufbcvf lf n.dbt,b bkbfc vj[dlf8 leitsbc vfphbc
tmbvvf BFIDBKVF
BFIDBKVF7 hjvtkvfw
vjrkekb bkbf ufcby]f7 vbwdfkt,ekc c[tekblfy [esb
n.dbf fvjfwfkf8 cfafynb bm
fh b.j888 cfafynbfyb sjab
,TH,BZFIDBKC /mjylf7 t8 b8
,TH,BZFIDBKC bkbfcsdbc
fh ecdhbf7 vfuhfv vfy eahj
cfibytkb hfv xfblbyf7 hjvtkcfw mdtvjs vjuf[ctyt,s8
fv [esb n.dbblfy v[jkjl
thsb b.j cfcbrdlbkj7 - ,thltybc sjablfy yfchjkb7
hjvtkbw 3DBQFW BVTHTKC47 fye THVBKT LJKB"TC tzbhf [tkib8 THVBKT
LJKB"TC tc ,thltybc sjab fylhj rf[f,hbidbkvf
fs[jdf888 thvbkt ljkb&bc
yfchjkb thsflthsb cfcbrdlbkj n.dbf bkbfc vfh]dtyf v[hblfy7 vfh]dtyf &e&eib
vj[dlf7 n.dbfv ufbfhf vfh]dtyf abkndb7 ufbfhf uekbc
ptlf v[fht lf ufvjdblf vfhw[tyf bqkbfib8 fb7 fv thsvf
n.dbfv vjrkf bkbf7 lfyfhxtyb n.dbt,b fh b.j cfcbrdlbkj8 hjltcfw ,TH,BZFIDBKVF cfafynbfyb sjab /
GFDKT AIFDKBIDBKB7
BKBFC CF[KBC .FHFEKB
CFUEHFVJIB
STLJ KF,FEHB7
BKBFC VTTNKT
UBUJKF
VJ'QDHBIDBKB7
CFUEHFVJTKB UKT[B
NFHBTK
CFHSFYBF5
ABKBGT
VF[FHF&TV
XDTYT,BC
VBWTVF DTH
VJFCOHJ7
BUB THS
RDBHFIB
UEKBC
ITNTDBS
UFHLFBWDFKF=
fthib ufbchjkf7 bkbfc vtuj,fhvf lf v[kt,tkvf
BFRJ, ,BSFHBIDBKVF
cfgfce[jl tchjkf lf v&bvtl
lfzhf bub8 ,BSFHBIDBKB
n.tib ufbmwf888 vrdktkt,b vfc
erfy vb/.dyty lf bcbw vjrktc=88 fvbc itvltu v&bvtl lfzhbkb UBUKF ,TH,BZFIDBKB vbaja[lf vjrkek bkbfcsfy lf sjabc rjylf[bs
ie-,kb xfevc[dhbf8 .DTKFC
TUJYF LF ,TDHC LQTVLT /
UJYBF7 HJV BKBFC IE,KIB VJ[DLF N.DBF7 HFW
CBVFHSKTC FH ITTATHT,F8
RE,JIB XFCDTYT,EK BKBFC XFVC[DHTEK IE,KPT VE[BC AJSJKB TABYF8 FB7
FCTSB CFPBPQHJ,F XFB-
CTHUJ
JH}JYBRB'T
P. S. rfhufl ufbfpht lf ufbcbuh&tufyt tc cfibytkb bcnjhbf7 mfhsdtkj=88
cfbynthtcjf7 hjwf pdbfl
ufvcf[ehlbfc vrdktkt,bc cfcfvfhskj ufbvfhst,f7 hjvtkb ithbc[ekbcf lf xfvjmdtbst,ekbc lfrbs[dfc vjbs[jdc vjcfvfhskt lf xdtyt,bc vbwtvfvlt dbc ufexthlt,f uekb=88
vt fv rfwbc udfhb lf cf[tkb dbwb=88
fk,fs7 smdtyw [dlt,bs7
dbcfw duekbc[vj,7 &dbhafcj
vrbs[dtkj=88
tcfe,hf
ABKBGT VF[FHF&T
UBJHUB
[BPFYBIDBKB7
UKT[B
,TH,BZFIDBKB BHFYIB UFLFB[DTOF LF BM CTHUJ JH]JYBRB"TCSFY THSFL VJYFOBKTJ,LF BHFYBC F]FY.T,T,IB8 !)$_ OTKC7 HJWF CNFKBYBC GBHLFGBHB
VBSBST,BS UBUKF ,TH,BZFIDBKBC CFCFVFHSKJ
GHJWTCB LFBO.J7 LFH,FPIB FHFTHS[TK UFBCVF ABKBGT VF[FHF"BC CF[TKB8
VJCFVFHSKT BCBLJHT
JLBIDBKVF7 BCT7 HJV FVBC
ITCF[T, CNFKBYBW LF ,THBFW CFMVBC REHCIB B.DYTY7 ABKBGT VF[FHF"BC LFRBS[DF VJBS[JDF8 ABKBGT VF[FHF"T VFIBY ERDT
FQFH B.J CFMFHSDTKJC
VVFHSDTKB7 BUB7 ITHBC[EKB LF .DTKFCFUFY ITXDTYT,EKB7 WTYNHFKEH RJVBNTNIB RFLHT,BC UFY.JABKT,FC [TKV"QDFYTKJ,LF8 VFY VJCFVFHSKT
JLBIDBKC LFRBS[DFPT
SFY[VJ,F UFYEW[FLF LF
ES[HF7 OTHBKJ,BS VJUWTVS XDTYT,FCJ7 VFUHFV
DTH VJFCOHJ7 UEKBC ITNTDF LFTO.J LF THS RDBHFIB UFHLFBWDFKF RBLTW8
FCT VJRDLF LBLB BKBFC
VRDKTKJ,BC BYCGBHFNJHB - ABKBGT VF[FHF"TC
BKBFC VRDKTKJ,BC CFCFVFHSKJV UFEXTHF UEKB= frfrb ,fmhf&t sfdbc obuyib 3obofvehb4 othlf5 lblb lhj ufbdkbc7 vfuhfv dthfdby ufbut,c7 dby fhbc cbyfvldbktib bkbf zfdzfdf&bc
vrdktkb 3dbqfw bvthtkbj4=88
hjltcfw vt tc cfrbs[b itdbcofdkt lf frfrb ,fmhf&tc ljrevtynt,b ufdfwfyb7 bc lfvtsfy[vf7 hjv 3DBQFW BVTHTKB4 nthjhbcnb THVBKT
LJKB"T b.j=88
lbnj xe,byb&t
TNKB7 HJVTKIBW VJRKTC BKBF
LBYF ,TH,BZFIDBKVF8
UKT[T,B7 ]FIB LF CNHF;YBRB TVTWB VRDKTKJ,BC
FLUBKBLFY VFKT HJV FH
OFCEKB.DYTY7 BMDT BGJDBLYTY V"BVTL LFZHBK
UBUKF ,TH,BZFIDBKC8
- ,fnjyj nfhbtk7 hf ,tlb tobf 3dbqfw bvthtkc47
bkbfc vrdktk thvbkt ljkb&tc0
- cfcfvfhskjc vfcfkt,ib
THVBKT LJKB"T fqfh xfyc8
bkbfc vrdktkt,bc yfobkb7
hjujhw ubs[fhbs7 !)_)
otkc xfvjf[hxdtc7 [jkj THVBKT LJKB"T efvhfdb lfyfifekbc ufvj eahj flht
itbg.htc lf fh[fyutkcrbc
ue,thybfib uflffcf[ktc888 vtnb vbc itcf[t, fhfathb dbwbs=88 JPEHUTSBC v[fhtsvwjlytj,bc veptevib vbs[htc7 hjv THVBKT LJKB"TC
isfvjvfdfkb lf vf[ctyt,tkb
fhfdby lfhxf lf bub fvjo.lf8 cfuehfvjib cflbkbc
lhjc bkbf zfdzfdf&t sfdbc
vtuj,fhc7 LEITSBC vfphbc
eahjcc .FHFVFY AFQFDFC
te,yt,jlf sfdbc vjehfd lbvbnhb ]fipt7 - hjujh vjdn.edlb7 tc ]FIB cfvcf[ehib hfv vbvfqt,byf7 tc hf vj-
vbdblfj=88 LQTC ]FIBC ISFVJVFDKT,B SFDBFYSB OBYFGHBC HTF,BKBNFWBBCSDBC B,H"DBFY LF WLBKJ,TY7 HJV LBVBNHB ]FIC
BKBFC VRDKTKBC CF[TKB
XFVJOVBYLJY7 HFW ITE"KT,TKBF888 BCNJHBF7 AFMNT,B7 ,TH,BZFIDBKBC LFRBS[DBC VFCFKT,B CEK C[DF
HFVTC QFQFLT,C=88 .FHFVFY
AFQFDF LF BKBF ZFDZFDF"T HJV CFE,HJ,LYTY7 FV
LHJC VJEKJLYTKFL LBVBNHB ]FIC RFHB ITVJEQBF LF BKBFC XFYUFKB UFDFHLYBF SEHVT7 [TKBLFY8
COJHTL LBVBNHB ]FIVF XFVJB.DFYF UEHBBLFY THVBKT LJKB'T888 GJKBWBFV
UEHBFIB7 ]FIBCF LF THVBKT LJKB'BC ,BYT,IB
BGJDF BC YF'FHWDB YBDST,B7 HJVTKBW VRDKTKT,VF
VJRKEK BKBFCF LF VBC
UEKITQJYT,EK VTEQKTC
- JKQF UEHFVBIDBKC
FFHSDTC8 BKBFC VRDKTKJ,BC ITVLTU UBUKF
15
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
thsb esmvtkb lf eghtntypbj rfwb b.j cjcj
rbkfdf8 xbf lf ufv[lfh nfypt jlyfd vjphlbkb7 vtkjnb sfdb tluf8 sfudbcathb sdfkt,bs vjhblt,ekfl bvpbht,jlf8 velfv ceasfl ufgfhcekb
kj.t,b /mjylf lf vbcb ufybthb ekdfit,bc mdtvjs7
hjvkt,cfw7 fcfrbc vbe[tlfdfl7 zfqfhf ]th rbltd fh ithtjlfs7 qbvbkb fhfdbc eyf[fdc8
sevwf e[fcbfsj lf e;vehb cekfw fh uf[klfs7
gbhbmbs7 pjvfpt vtnfl
sfdfpbfybw rb b.j7 cf[tkvobaj
rfywtkfhbbc
uh’tk lthtayt,ib bct e[vfehjl ufbdkblf lf ufvjbdkblf7 utujyt,jlfs
vbc at[cfwvtkt,c meckb
cfthsjl fhf fmdcj888
pecnfl dthfdby utn.jlfs7 hf vjdfktj,f trbchf
vfc fv ahbfl cthbjpek
lfotct,ekt,fib8 [fy rjvgbenthsfy b]lf lf bynthytnib bmtmt,jlf7 [fy7 mfqfklt,bs [tkib7 thsb
jsf[blfy ufvjlbjlf lf
vtjhtib itlbjlf7 vfuhfv
at[t,ib fhfdbc t,kfylt,jlf7 sfdfpbfyfl uffnfht,lf .dtkfc7 dbyw lthtafyib vbvjlbjlf7 rfht,sfyfw fewbkt,kfl lftkjlt,jlf itvcdktkb fy
ufvjvcdktkb se dbyvt b.j
lf7 v[jkjl fvbc itvltu7
vjhblt,bs uflff,b]t,lf
pqeh,kc888
hjujhw .dtkfc7 cjcjcfw ezbhlf trjyjvbehfl8
rfywtkfhbfib7 vfhsfkbf7
itlfht,bs vfqfkb [tkafct,b /mjylfs7 vfuhfv t8o8
3dfhlt,bc htdjkewbbc4
itvltu w[jdht,f bct uf’dbhlf7 hjv [esfc kfhfvlt ]fvfubhb7 hjvtkcfw
cjcjc e[lblyty7 vbc
j]f[c7 eveitdfh vteqktc7
fctdt eveitdfh jh ufes[jdfh mfkbidbkcf lf
cneltyn df;c jhb rdbhfw
fh /.jayblfs8 lfyfhxtyb
jhb rdbhf7 [fy yfctc[t,b
aekbs w[jdhj,lyty7 [fy
sbsmvbc wfhbtkf gehpt
uflflbjlyty lf fv ybflfupt ecbfvjdyt,fw [ibhfl
/mjybfs7 sevwf vfsb
j]f[blfy [vfvfqfkb cfe,fhb fhfcjltc ufvjcekf8
wjk-idbkbw vfcfdbs esmvtkb lf vjhblt,ekb /
.fdlf888
ths cfqfvjc7 cfveifj
cffst,bc lfvsfdht,bc itvltu7 hjwf cjcj erdt lfqkbk-lfmfywekb cf[kib
ofcfcdktkfl tvpflt,jlf7
vfcsfy rfhufl xfwvek-lf[ehekb7 tdhjgekb ufhtuyj,bc vfqfkb f[fkufphlf rfwb vbdblf lf ufcfe,ht,bc eakt,f cs[jdf7 hfptw cjcj7 hf smvf
eylf7 vfibydt lfsfy[vlf8
- vfiby7 se smdtyb yt,f
bmyt,f7 ityj,blfy ufdblts7
hjv sfdbceakfl dbcfe,hjs7 - vjhblt,ekfl cs[jdf ewyj,vf8
cjcjc tc fv,fdb fh tcbfvjdyf7 vfuhfv vfbyw lf.f,eklf8 f[fkufphlfv bc
gfnfhf .j.vfyb vfibydt itfn.j cjcjc8
- [jv bwbs7 hf dbsfht,fibw dw[jdhj,s8 .dtkufy
- smdty lfuf,hfkt,ty
cfvij,kjc obyffqvltu
]fieij,fc lf
lfufrfdt,ty=
- hf0 - fvjb[hbfkf
rbkfdfv8
- [jv ubs[fhbs7
tc ajhvfkehb
,hfklt,f bmyt,f8
cbyfvldbktib7
smdty fvbs lbl
cfvcf[ehc ufeotds
cfvij,kjc8
- hjvtkbf bc
mdt.fyf7 dbcb
]fieij,fw eylf
lfdb,hfkj0 rdkfd ’dtk
itrbs[dfc
vbe,heylf
rbkfdf
rbkfdf88
- lfdb]thj7
dth [dlt,bs0
- hectsb7 [jv0
- hf smvf eylf7
hectsb=
fcb sdfkb lf .ehb vjudxtht,bf7 - smdf lf vhfdfkvybidytkjdyfl ufeqbvf8
rtsbkb qbvbkb /mjylf8
cjcj vfibydt ofvjluf7
cnevfhb oby uffnfhf7 gfnfhf jsf[bc rfhb ufcfqt,bs xfrtnf lf jhbdtyb uh’tkb lthtaybc ,jkjib7
kbant,bcrty uftvfhsyty888
f[fkufphlfv ew[jehb7
lf,ehekvbyt,bfyb vfymfybc rfhb lbcnfywbehb vfhsdbc geknbs uf[cyf lf
cjcjc [tkbc vj’hfj,bs
fybiyf7 lf,h’fylbsj8 cjcjv obyf rfhb ufvjfqj lf7
v’qjkbc udthlbs7 ifdb
n.fdbs ufo.j,bk h,bk cfdfh’tkib vjsfdclf8
- f[kf .dtkufy .dtkfathb bcvbyt,f7 - [vflf,kf
lfbo.j ewyj,vf7 - vfuhfv
xtvb vfymfyf fv sdfkcfphbcbs ecfahs[jf7 - smdf
vfy8
rbkfdf wyj,bcvj.dfhtl
vbcxtht,jlf fv ewyfeh
f[fkufphlfc7 vfuhfv [vfc
fh bqt,lf8 f[fkufphlf rb
rbltd eahj [vflf,kf ufyfuh’j,lf5
- f[kf bctsb lhjf7 hjv
.dtkfc udbzbhc8 rfwvf se
hbcrb fh ufobt7 ’fkbfy ufubzbhlt,f7 smdty itvs[dtdbs fh itufhxbts888 smdtyb rfylblfnehf ptvjs7 ’fkbfy lbl gbhjdyt,fcsfyff
itsfy[vt,ekb8
us[jds7 vtnc ye lfvfpecnt,byt,s8
rbkfdfc hfqfwfv bct ofezbhf .tkib7 hjv ceysmdf ufe’ytklf8 ’dtkvjlehb /fkcne[bc yfcrdb
vjfcecnf lf gthfyubc ptlf qbkb itb[cyf8 smvbs
rb fhfathb esmdfvc8
- sfylfsfyj,bs .dtkf
byajhvfwbfc vbbqt,s7 vfuhfv f[kf v[jkjl cfv hfvtc utn.dbs7 - ufyfuh’j,lf ewyj,b7 - smdtyufy cfzbhjf5 !8 sfyfvihjvkj,fpt sfy[vj,f9 @8 ajhvfkeh hbcrpt ofcdkf9 #8 ufcfvh]tkjc vbqt,f8
ewyj,b cf[tib it/
.eht,lf sbsmvbc lfv,kflfwtvek rbkfdfc7 hjvt-
ifj,s lf fhf ]fieit,pt8
]th thsb7 fm ]fieib fhfdbc czbhlt,f7 bctlfw qbf
udfmdc .dtkfathb7 - vbcb
cgtwbfkj,bc [fk[bcsdbc
iteatht,tkb uekf[lbkj,bs fkfgfhfrlf ewyj,b8 3uekf[lbkj,fc ylj,bc vjcfgjdt,kfl sfvfij,c47 ufetkdf rbkfdfc7 vtjhtw7 ]fieibc ufv;qfdyt,f fhw bct bjkb cfmvtf
lf vtcfvt lf evsfdhtcb rb
bcff7 hjv ]fieib bct vj[th[t,ekfl fh bsfyfvihjvkt,c xdtysfy7 hjujhw
fvfc xdtyb rfwb uffrtst,c8
ewyj,b ufxevlf lf rbkfdfc vbfxthlf7 vfuhfv bub
[vfc fh bqt,lf8
- sfyfw7 itcf’kt,tkbf
ufcfvh]tkjc jwb fsfc ljkfhfvlt ufphlf7 - lffvfnf ewyj,vf8
- vqegfds0 - ufyobhekb [vbs brbs[f rbkfdfv8
- hfnjv uqegfds0 smdty
tmdcb fy vfmcbvev w[hf sdt
vjubotds wb[tib .jayf8 bm
.ehflqt,f fh vjufrklt,fs7 cbs,j lf cfrdt,b utmyt,fs7 vj,bkehb ntktajybw7 j]f[sfy rfdibhbc
eakt,f8 tu cfmvt cfcfvfhskjvlt fhw vbdf8 se vbdf7 cfcfvfhskj ]fieij,fc
dth lfublfcneht,s lf
ufufsfdbceakt,s8 cfcfvfhskj vstkb fv gthbjlbc [tkafcc erkt,kbd
fubyfpqfeht,s lf vjhfkehb pbfybcsdbc wfkrt7
rjvgtycfwbbc cf[bs7 rbltd
[esb fsfcb ljkfhbc ufhfynbfcfw obyfcofh uf’ktds8
rbkfdf levlf8
- fvfpt ertstcb gbhj,t,b hf ubylfs0 xfsdfkts7 hjv tmdcb fy w[hf
sdbs cfyfnjhbevib vb,h’fylt,bs8 [tkafcb chekfl ubyfhxeylt,fs lf
jwlf[esb fsfcb ljkfhb
cfvij,kjcsdbc ufotekb
cfvcf[ehbcsdbc /jyjhfhbc cf[bs ut’ktdfs8
- cfl fhbc ufhfynbf7
hjv tc .dtkfathb fct vj[lt,f lf fhf c[dfudfhfl7
vfhskf hjv ufvfcfvfhskjy0 - whtvkb ufthbf
[vfib erblehtcfl fajhb-
16
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
kbw tyfxf.kfgekbdbs
b]lf lf v[jkjl bvfpt abmhj,lf7 .tkib ofzthbkb
cgfpvb hjlbc vjt[cyt,jlf8
- ]th bc vbs[fhbs7 pjuflfl se [fhs sfyf[vf
sfyfvihjvkj,fpt0 - hfnjvqfw cbwbdt lf cbcfcnbrt thslhjekfl ofbrbs[f ewyj,bc fkvfwth
ufvj[tldfib v’bvt lqtib
xfdfhlybkvf rbkfdfv8
- dsmdfs7 sfyf[vf dfh7 ’kbdc fvjqthqf vfy7 - dsmdfs888 vtht0
- xfd.dts geymnt,bc vb[tldbs7 - smdf ewyj,vf7 pjuflb7 vfuhfv ghbywbgekb sfy[vj,bc itvltu ufcfhrdtdb bc udhxt,f7 itub’kbfs se fhf hbcrpt ofcdkf0
- dsmdfs7 ofdtlb hbcrpt888 - rdkfd fvjqthqf
rbkfdfv8
- xdty pecnfl eylf dbwjlts7 of[dfks se fh of[dfks888
- uffxybf hbcrc888
- vtcvbc7 vfuhfv cfthsjl
of[dfks0 itub’kbfs088
- uffxybf hbcrc7 - ufbvtjhf rbkfdfv7 - hbcrcfw uffxybf lf ufcfvh]tkjcfw7
- lffpecnf vfy8
- hbcrb ajhvfkehfl
lblbf7 vfuhfv fhw ufcfvh]tkjf wjnf7 - uekvjlubytl lffrdbhlf ewyj,b7
- fsb fsfcb ljkfhb8
rbkfdfc cgfpvb bvltyfl
ufe’kbthlf7 hjv sdfkt,b uflvjrfhrkf8
- fsb fsfcb fvthbrekb
ljkfhb7 - ufbvtjhf ewyj,vf8
- hfc ybiyfdc hbcrbc ajhvfkehj,f0 - brbs[f nfyib;hefyntklfdkbkvf
rbkfdfv8
ewyj,b levlf7 rbkfdfc
rb bct firfhfl fhfcjltc
ufeujybf cfresfhb uekbcwtvf7 hjujhw f[kf tcvjlf8
ufhrdtekb gfepbc itvltu7 ewyj,b7 hjujhw
bmyf7 fkfgfhfrlf8
- smdty lfuf,hfkt,ty cfvij,kjc obyffqvltu ]fieij,fc lf lfufrfdt,ty7 smdf vfy8
f[kf rb7 vfhskf dth xfbceysmf /fthb rbkfdfv8
- hf0 - fvjb[hbfkf vfy8
- [jv ubs[fhbs7 tc ajhvfkehb ,hfklt,f bmyt,f7 vtsmb8 cbyfvldbktib7
smdty fvbs lbl cfvcf[ehc
ufeotds cfvij,kjc8
- hf cbcektktc fv,j,s7
hjujh0 - rbs[ekj,lyty
rbkfdfc ’hojkfxfvlufhb
sdfkt,b8
- lbf[7 xdtyc mdt.fyfc czbhlt,f fvudfhb gbfhrfvgfybf7 - smdf f[fkufphlfv7 smdty dbsjv lfyfifekbc
afmnpt lfufrfdt,ty8 vfcvtlbf rb vstk vcjakbjc vj/atyc cfmfhsdtkjib ew[j
mdt.ybc ]fieibc lfrfdt,bc
fv,fdc8 tc vjobyffqvltut
mdt.fyfpt gjkbnbrehb ptojkbcsdbc udzbhlt,f8
- ufvjhbw[ekbf7 - uffcfdcfdf [tkt,b rbkfdfv7 tc [jv cfvij,kjc qfkfnbf7 ufub;lbs088 ufvjhbw[ekbf= - rfntujhbekfl
smdf vfy8
- cfvij,kjc qfkfnb7
vfhskf se b]fieit,s7 bc
bmyt,f7 xdty hfcfw usfdfpj,s7 tc cfvij,kjc cfvcf[ehbf7 - smdf f[fkufphlfv8
- rb vfuhfv7 hfqf vt vjvfltmbs7 yfvldbk ]fieit,c
hfnjv fh lfcltds0 [fdcc oftgjnbyf firfhf ufeut,hj,fib vj.jkbkb rbkfdf8
- otqfy ubs[fhbs7 xdty
f[kf gbfhrfvgfybfpt dve-
fmt,ek rbkfdfc8 sfy ujyt,fib fyufhbij,lf se hfvlty ghj,ktvfc uflfzhblf jwlf[esb fsfcb ljkfhbs8 fctsb epfhvfpfhb
sfy[bc vbqt,bc c[df dfhbfynb cjcj rbkfdfcsdbc
,eyt,fib fh fhct,j,lf8 uff[ctylf mfkbidbkt,b7
cneltynb df;bidbkb7 hjvkt,bw sfdbfys njk-fv[fyfut,ib velfv lfxfuhekfl ufvjb.eht,jlyty8 uff[ctylf vteqkt7 hjvtkbw
fvfjl jwyt,j,lf7 hjv rfhufl ufhtvjynt,ek ,byfib tw[jdhfs888
- cfl fhbc ufhfynbf0 fvjbrdytcf vfy8
- ufhfynbf cfmfhsdtkjc
eibihjt,bc cfvcf[ehbf7
hjvtkbw cfblevkj [tkitrhekt,fc ufubajhvt,s8
vsfdfhb rb vfbyw bc gbhjdyt,ff7 dbcsfy itsfy[vt,bsfw fv yf,b]c dlufvs7 vfuhfv dth lfubrjyrhtnt,s888
- hjvtkbf bc cf[tkvobaj7 dbc cfcfhut,kjlfw dbsjv ]fieij,fc dtotjlb0
- brbs[f ybhofv[lfhvf rbkfdfv8
f[fkufphlfc uftwbyf8
- fh vtujyf fct ueke,h.dbkj itrbs[dfc se lfcdfvlbs7 - smdf vfy7 - vtht
rb b[evhf7 - smdty [jv ghjatcbjyfkb ]fieib ,h’fylt,bs7 fctsb ueke,h.dbkj,f utgfnbt,fs0 ]th itdsfy[vlts7 ltnfkt,b vtht uffhrdbts8
rbkfdfc vofhtl uftqbvf7 vfuhfv thsudfhb cfphbfyj,f vfbyw ufvjbxbyf8
- fhw smdty utrflht,fs
fvudfhb ueke,h.dbkj,f7
- jlyfd ufsfvfvt,ekvf
bhjybf ite,heyf ewyj,c7
- dbyfblfy ltnfkt,bc lfpecnt,f lfdbo.t7 tct bub7
ghbywbgekb sfy[vj,f vjutwbs7 - sdbsjyfw uferdbhlf cfblfy vje.fhf sfdb
fvlty cbsfvfvtc8
- fb7 tc vjvojyc7 - smdf
f[fkufphlfv8
- aekc cfl vbdbqt, lf
hjlbc0 - lfpecnt,f bs[jdf rbkfdfv8
- se itdsfy[vlt,bs7 aekc lqtcdt vbbqt,s xdtysfy7 hjujhw rb cfblevkj [tkitrhekt,fc lfdoths lf [tkc vjdfoths8
[dfk7 yfieflqtdc7 cfvcf[ehib vjdkty lf lfufgfnbvht,ty8 cfvb lqbc itvltu rb7 smdty cfntktdbpbj fqbfht,bs ofhlut,bs mdt.ybc obyfit8
f[fkufphlfv xfvjcfhsvtdfl vfh]dtyf ufeojlf7
vfuhfv rbkfdfv fh bxmfhf8
- hjvtkbf bc mdt.fyf7 dbcb ]fieij,fw eylf lfdb,hfkj0 - rdkfd ’dtk itrbs[dfc vbe,heylf bub8
f[fkufphlf bqbvt,jlf8
- lfdb]thj7 dth [dlt,bs0
- hectsb7 [jv0
- hf smvf eylf7 hectsb=
rbkfdfv ewyj,bc ufvjodlbk [tkc cfresfhb itfut,f8
f[fkufphlfv ’hfdb xfhsj8 vfymfyf h,bkfl ufchbfklf f[fklfut,ek7 vfuhfv e[fhbc[j fcafknpt888
dfkthb
rdfhfw[tkbf
1
momqances drois cvlilebebma. yoveli morigi aTwleuli axali epoqaa. TiToeuli maTgani moulodnel
viTarebas qmnis, rac axlebur midgomas iTxovs, sakuTari adgilis gansxvavebul Ziebas. verafriT vi pove
yofierebaSi Cemi adgili, ver vi pove
Cemi dro.
mouwyoblobis sindromi gWirs.
rogor unda moewyos normaluri
adamiani mudam cvalebadi cxovrebis
formebis qaosur wiaRSi.
geubnebi, miusafrobis sindromi
gaqvs. wadi, imkurnale.
2
o, es sicocxlis energia! ganuwyvetliv qmedebas iTxovs. igi rom
ara, xmas ar amoviRebdi. xandaxan vfiqrob, rom adamianma Cumad, moTxovnilebebis gareSe, uxmaurod unda icxovros; Cumad, wuwunis gareSe unda
wavides am areul-dareuli wuTisoflidan. magram sicocxlis energias ra vuyo. maszea dafuZnebuli
Cemi yvela Tviseba, moTxovnileba da
saqcieli. igi vulkanis ZaliT mibiZgebs yofierebis qaosis centrisken. midi, gaerkvie, ra xdeba da rame
gaakeTeo. modi da gaakeTe rame am
maxinj, mudam cvalebad absurdSi. verafers gaakeTeb iseTs, rac xvalac,
anu Semdgom epoqaSic Rirebuli da
qmediTi iqneba. mxatvrul formasac
ki istoriulobis, anu mokvdavobis
da gauferulebis beWedi daasva yofierebis mudamcvalebadobis Zalam.
guSin rac genialuri gegona, dRes
aRar gaRelvebs. guSin rac saintereso iyo, dRes iseTi veraferi rame
aRmoCnda. magiJeben cvalebadi ganwyobilebebi, gaiafasebuli, odesRac
Zvirfasi Rirebulebebi.
geubnebi-mouwyoblobis sindromi
gWirs. saerTod konfliqturi adamiani xar, Torem, yofiereba rom ar
icvlebodes, pirveli Sen atexavdi
wuwuns: yofiereba sul erTi da igive
mosabezrebeli ramaa da amis atana
SeuZlebeliao. TviTon ar ici, ra
ginda. frCxilis kvnetis wikiviT
nevrozi gaqvs.
3
u, rogor miSlis yofiereba xels
imaSi, rom laRad da uSfoTvelad
vicxovro. saSualebas ar maZlevs,
rom karg vinmed vigrZno Tavi. eWvebs miCens, naklulovanebebiT aRsavse arsebad SemagrZnobinebs Tavs.
raime miznisken Tu viswrafvi aRfrTovanebuli, fexs midebs. mwarea
am dros dacema. raimesadmi keTilad
Tu ganvewyobi, zurgSi danas mirtyams, Tu arada, im raimes saZaglobad gadaaqcevs. vinme Tu Semiyvarda
da saxe gamibrwyinda, TavSi miTaqebs,
TiTqos arafris ufleba mqondes,
TiTqos arsebobis sabuTi ar gamaCndes. azrovnebis mxriv did siRrmeebs Tu Cavwvdi, gaugebar ti pad maqcevs, ugunurs da uWkuos meZaxis
qarafSuta fanfaronebis da yeyeCebis piriT. roca vrwmundebi, rom
uRmerTod adamianis arseboba uazrobaa, damcinis, masxrad migdebs. rwmenas usafuZvlo movlenad, moCvenebiTobad gardamiqmnis. mabrazebs,, mabnevs, maborotebs, maiZulebs sisuleleebi da umsgavsobebi Cavidino.
Tu ganveridebi da gaognebuli Camovjdebi sadme, tkbilad mixmobs, mealerseba, macdunebs. Tu gavyevi mis
tkbilxmobas, ufskrulSi mibiZgebs.
sicocxlis energia qmedebas maiZulebs, Torem xmas ar amoviRebdi,
erT sityvasac ar davwerdi. movZebnidi miyruebul kuTxes, wamovwvebodi, movikuntebodi da viyuCebdi. kedlisken gadabrunebuli patara daJangul lursmans mivaSterdebodi.
nu macodeb Tavs.
magram ra vuyo sicocxlis energias. igi ar maclis CemTvis yofnas,
qmedebas mTxovs, Tanac azrian qmedebas. amitom ubralod sirbiliT, saWmlis ReWviT da ylapviT an mudam
qeifiT da didi sufrebis TamadobiT, Rvinis gradusebiT warmoSobili siabandi siyvaruliT
da sufris aramimzidveli wevrebis yalbi sadRegrZeloebis TqmiT an
mitingebis CatarebiT, an
arsebobisTvis brZolis
miliardi formiT ver
davkmayofildebi.
Sen iseTi tipi xar,rom
verasdros da verafriT
ver dakmayofildebi.
ar aris egre. genialurad vgrZnob sicocxles, Zalian gonierad,
Zalian Rrmad, Zalian miznobrivad, Zalian dabneulad da sulelurad,
zedmiwevniT zedapirulad da amave dros dakvirvebiT; Zalian mcdarad, magram swori wvdomisTvis aucilebeli seriozuli tkiviliT; Zalian saeWvod, Zalian
kritikulad da amave
dros gawvalebuli morCilebiT; Zalian bnelad
da, amasTanave, sufTad;
mokled, yvelanairad
vgrZnob sicocxles. ar
SemiZlia, ar miyvardes
igi. da mainc raRac ver
aris srulad, raRac yovelTvis maklia, - raRac mniSvnelovani, raRac mTavari.
giTxari da kvlav geubnebi: ukmayofilobis sindromi gWirs.
4
- RmerTo Cemo, ra sulelia es
kaci! - gaifiqra Cemze patara maRaziis kedelTan mSvidad miwolilma
ZaRlma - arc koWlia da arc bruciani, kargi garegnobac aqvs, aristokratic kia. uTuod gamoirCeva
sxvebs Soris. megobrebi pativs scemen. saxelovanic kia ramdenadme. mainc ukmayofiloa cxovrebiT da Tavis TaviT. romeliRac abstraqtul
srulyofilebas da sulierebas
eZebs. raRacebs wers. Zalian nerviulobs. cxovrebas ise akritikebs,
rom dakarga sixarulis unari. namdvili sulelia. samyarom sicocxle aCuqa, magram ar icis misi moxmareba. sicocxleze ufro did faseulobas eZebs. ra unda iyos sicocxleze ufro faseuli. namdvili moclili da qarafSuta aristokratia. droebiT arseboba ar mekadrebao. idiotur da ararealur
idealebze fiqrSi flangavs SemTxveviT napovni fuliviT cxovrebis Zalas. ar gamoucdia namdvili simartove da gadagdebuloba, romlis Semdegac sicocxlis yoveli wami iseTive Zvirfasi xdeba, rogorc xorciani Zvlis RrRna. me, albaT, araraobad mimiCnevs. ver warmoudgenia rom
quCaSi, patara maRaziis WuWyian kedelTan miwolili ZaRli srulfasovan arsebad SeiZleba grZnobdes
Tavs, samyaros Rirseul da Seucvlel saxeobad ganicdides Tavs. ar
icis, ra mSvidi da brZeni var axla
da ra mefurad gavcqeri uiRblobisgan dasaxiCrebul da dabeCavebul
gamvlelebs. RmerTmani, sulelia es
kaci, ar icis sicocxlis fasi.
5
- ar unda ifiqroT. - miTxra kiskisiT didi britaneTis amayi elCis
colma, romelic SemTxveviT gamacnes
konteqstiani fotos gamofenaze. cxadia, mxiarulad mimaniSna, rom fiqrs
siamovnebaTa azartuli Zieba sjobs.
6
- ratom wer, ratom xatav, ratom
filosofosob. nuTu ggonia, rom yofierebis amaoebas raime azrs an xarisxs SesZen. vera xar Wkviani kaci.
da genialobebi da dainaxav, rom ar
iRupebi. oh, oh, ra Wkviani xar, magram
ra amaod, ra uazrod. uazrod Wkviani - es gamoTqma pirvelad mesmis.
ratom, zogi Semoqmedi azrovnebaSi
moisustebs, magram niWiT mSvenivrad
azrovnebs.
Sen iRupebi. Sen ar iRupebi. erTdroulad momesmis Signidanac da garedanac. magram iqneb marTla maqvs
`Sen ar iRupebis” niWi.
midi, aiSvi Tavi, gaafrine,
Cawvdi siRrmeebs, aRmoaCine uryevi `Sen ar iRupebi”. nu emociurob, nu
ocnebob, nu uSveb Secdomebs. o, es kontroli! cnobierebismieri
sastiki Jandarmi, romelic realobad wodebuli yofierebis civ normalurobas emsaxureba,
yvelanair aRmafrenas ukvecavs frTebs. hoda, Tu
asea, dawynardi, nu emociurob. ar dawynarde, piriqiT, Tavi aiSvi, ganTavisufldi gulismomkvlelad mosawyeni Cveulebriobisgan, gaafrine,
daicentre, gaarRvie saSualo kacad yofnis wre,
daanTe Sens Sinagan samyaroSi arsebobis mSvenierebis Tanafardi cecxli, dawvi yovelive saSualo da uRimRamo.
Zalian gTxov, nu xmaurob. iseTi STabeWdileba iqmneba, rom adamianis realuri SesaZleblobebi gaviwydeba.
ratom, ar yofilan istoriaSi genialurad dacentrili adamianebi?
giJebs gulisxmob?
8
Sen ikargebi. Sen ar ikargebi. Sen
uvargisi xar. Sen genialuri xar.
Sen maxinji xar. Sen mSvenieri xar.
Sen aravis uyvarxar, Sen yvelas uyvarxar. Sen aravis sWirdebi. Sen
saWiro xar. Sen patara xar. Sen
didi xar. midi, ibrZole gamarjvebisTvis. nu ibrZvi, azri ara aqvs
brZolas. danebdi amaoebis gancdas.
nu danebdebi; midi, gaafrine, nu moeSvebi, nu iqcevi sawyal melanqolikad. damglijes orbunebovanma urTierTdapirispirebulma SegrZnebebma.
giTxari - frCxilis kvnetis wikiviT nevrozi gWirs.
midi, daicentre, gaarRvie yofierebis normalurobis da Cveulebriobis mosawyeni, magram magiuri wre,
nu iqnebi saSualo. ar Secde. ar
daiZabo, iyavi civi, araferi miitano
gulTan axlos, araferi ganicado.
9
maswavle uSfoTvelad yofna. veubnebi romeliRac ganusazRvrel
sibrZnes Tu Zalas, magram ar vici,
arsebobs Tu ara igi. ise gamodis,
rom sakuTar Tavs mivmarTav. maswavle genialuri dacentrva.
romeli erTi Segisrulos.
maswavle, vi povo Cemi saukeTeso
Tavi. maswavle Cemi Tavisgan gaqceva.
maswavle, gavugo samyaros. maswavle
samyarosgan gaqceva.
geyoa frCxilebis kvneta. jer Camoyalibdi, mere ilaparake.
10
patara maRaziis kedelTan miwolili ZaRlisgan gansxvavebiT, garda imisa, rom mSivdeba da ZuknasTan yofna
mindeba, isic miburRavs tvins, rom minda,
vicode, raSia saqme, anu vcdilob, ga-
stvj
]fafhb.t
- miTxra loTma Tanamosaubrem, roca
Tbilisis erT-erT barSi visxediT
patara magidasTan da luds vsvamdiT.
- ese igi, Wkviansa da uWkuos Soris araviTari realuri gansxvaveba
ar aris? - vkiTxe me. - niWiersa da
uniWos Soris sxvaoba ar aris?
- ra ician Wkvianebma iseTi, rac
sulelebma ar ician? - mi pasuxa man.
7
Sen iRupebi. Sen ar iRupebi, erTdroulad momesmis Signidanac da
garedanac. Tu ar iRupebi, miTxari,
rom Sens arsebobas rame azri aqvs.
ar aris egre, ar daijero, rom iRupebi. sulac ar iRupebi, Sen TviTon
ar ici da Sens arsebobas didi azri
aqvs. damtanja erTdroulad mopirispire gancdebma. nuTu iRupebi da
ar iRupebis miRma myofi mesame
msoflgancda ar moiZebneba adamianis Sinagan samyaroSi. mainc ra azri
aqvs Cems arsebobas, riTi damamSvideb? gansakuTrebuli ti pis `qliavi” xar. SenisTana ti pi warsulSi
arasdros arsebula da arc momavalSi iarsebebs. mokled, ganumeorebeli xar. samyaros istoriaSi erTaderTi Sen xar, vinac Sen SeiZleba
iyo. mere ra azri aqvs imas, rom me
marto me SemiZlia viyo. sxvac mxolod im SemTxvevaSi iqneba is sxva,
romeli sxvac aris, Tu is sxva iqneba, romeli sxvac aris. nu arTuleb
ubralo saTqmels. mSvenivrad ici,
rom Sens gansacdels sxva ver ganicdis, Sens safiqrals sxva ver
ifiqrebs, Sen ra ambebi da SemTxvebic gemarTeba da SegemTxveva, sxva
veravin SeimTxvevs da ver icxovrebs. arafers ar niSnavs yovelive
eg. TiToeuli balaxi Taviseburia,
magram mere ra. mere is, rom Sens
SesaZleblobebs da unarebs Sens garda veravin gamoavlens. amitom maqsimalurad unda gaaRviZo Seni niWebi
17
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
verkve, ra xdeba CemSi da samyaroSi.
iif, kargia, RmerTmani! momindoma
samyaros saidumloebebis amoxsna.
es miCens orbunebovan SegrZnebebs. aqedan modis Sen iRupebi, Sen
ar iRupebis konfliqturi Segoneba. verafriT gavarkvie, raSia saqme,
ra minda, ras veZeb, ras moiTxovs
samyaro Cemgan. imis gamo, rom goneba
maqvs da mxolod da mxolod cxoveli aRara var, marto instinqtebis
gamovleniT da aRsrulebiT ver vaxorcieleb Cems bunebas, Cems raobas. kidev raRac aris saWiro, raRac
miuRweveli, SeuZlebeli, gasaidumloebuli, raRac iseTi, rac niWiT
da goniT gamovlindeba. ai, es marTulebs. es maiZulebs, veZebo Tu raSia
saqme. davinaxav sagans da vfiqrob:
ratom vxedav am sagans, ra aris es
sagani, ratom SevamCnie igi, marTla
arsebobs igi Tu meCveneba. Semxvdeba
vinme da vfiqrob: ras niSnavs es
Sexvedra. vin aris igi. unda vifiqro masze Tu unda daviviwyo igi. ai,
aseTi CaxlarTuli gamxada gonebam. ganusazRvreli buneba maqvs. aRarc cxoveli var, rom geSis aRebiT da nadirobiT davkmayofilde, da arc angelosis
msgavsi zebunebrivi arseba var.
kidev kargi, rom xvdebi amas, Torem SemeSinda, marTla xom ar daicentra-meTqi.
adamianur moumTavrebel da ganusazRvrel bunebaSi var gamomwyvdeuli. JirafiviT an mgeliviT ver
vityvi, dasrulebuli saxeoba var
da Cems saxeobaSi Cemze ukeTes arsebad qcevis Sansi ar arsebobsTqo.
mgoni, saerTod ara var saxeoba, radgan zedmiwevniT dausrulebeli vinmea
adamiani. meubnebian ganviTarebadi
suldgmuli xaro. RmerTma icis, asea
Tu ara, radgan teqnikis progresi
adamianurobis ganviTarebas ar unda
niSnavdes. piriqiT, teqnikis ganviTarebis paralelurad adamianuroba
daqveiTda, anu ganviTarda. imasac ver
vityvi, cxoveluri araferi mcxiaTqo. Zalianac mcxia. iqneb, angelosuri elementic mcxia? es ise vikiTxe,
ararealurad, fantasmagoriulad.
ar unda gekiTxa es sisulele.
ara xar amdenad uWkuo kaci.
verafriT gavxdi bolomde keTilSobili. bevri ram Zveleburad, neandertaleli adamianis msgavsad mabrazebs, maanCxlebs, mwyins, xarbad mqmnis,
ngrevisTvis ganmawyobs.
iif, momindoma bolomde keTilSobil arsebad yofna! kargia, xom
ici! meti aRaraferi ginda?
11
- ras mied-moedeba es kaci. - fiqrobs Cemze mdidari kaci, romelsac
sami lamazmani evleba Tavs. lamazi
qalebi ki arian, magram ar momwons
isini. Zalian mokle kabebze rom
Sevxedav, fuli gaxsendeba. ras izam,
Cvens saukuneSi fuli ufro didi
Rirebulebaa, vidre niWi. fuli niWad iqca. magram me CamorCenili adamiani var da niWis Zveli gageba ufro mxiblavs.
- ras mied-moedeba es kaci! - brazdeba Cemze mdidari kaci.
ara xar praqtikuli. nu dascini
mdidrebs. iqneb, erTxelac Seni wigni gamoscen da mere didi reklama
gagikeTon: naxeT, ra saqme gavakeTeT,
kulturis rogori gulSlematkivrebi varTo.
ar verCi mdidrebs. ubralod, aRvniSnav, rom fuli gaxda umTavresi
Rirebuleba.
12
maswavle, TiToeuli sagani da movlena Tavis adgilas aRviqva. maswav-
le, ar avurio movlenebi erTmaneTSi. magram gana dagaclis yofiereba
aseT Sinagan wesrigs. arc Sinagani
samyaros areuloba gaclis swor
xedvas. maswavle, Citis frenas ise
vuyuro, rom ar vifiqro araferze
sxvaze, magaliTad, swor xedvaze. maswavle, samyaro iseTi davinaxo, rogoric Cans, nu movaxvev Tavze Cems
mcdar Tvalsazrisebs da bnel ganwyobilebebs. mapovnine adgili, sadac saxlSi vigrZnob Tavs da aRarsad wasvla ar momindeba. mapovnine
adgili, sadac mSvidad wamovwvebi da
arafris keTeba ar momindeba. maswavle, bolomde amaoebad aRviqva yofiereba da nuraferi momxiblavs da
mimizidavs. maswavle, viyo usaqmuri,
daufiqrebeli da auRelvebeli da
araferze mwydebodes guli. maswavle, vajobo yofierebis absurds.
Zalian bevrs iTxov. mxolod erTi ram unda iTxovo da, iqneb, agisruldes kidec.
13
`civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. - mReroda quCis musikosi
rusTavelis prospeqtis miwisqveSa
gadasasvlelSi. Zalian aramusikalurad gaWyioda am sityvebs. amrezili
grZnoba gamiCnda misi gapranWuli
sentimentalobis mimarT. man ki, roca mis win Caviare, gaifiqra: ratom
ibadebian amisTana gamociebuli da
ugrZnobeli ti pebi.
14
maswavle gadametebuli mgrZnobeloba. maswavle, miyvardes cudi samSoblo, cudi kacobrioba, cudi adamianebi. maswavle, romelime kuTxidan viyo da im kuTxeze vgiJdebode.
uxeSi, tlanqi, Clungi, cbieri, garyvnili, naZirala, moZalade, glaxaki
adamianebisgan Semdgari kacobriobis
modgmidan var da am kacobriobaSia
is qveyanac, romelsac samSoblos
uwodeben. maswavle, kargi megonos is,
rac cudia, lamazad vxedavde maxinjs,
keTilad vxedavde borots, unaklo
adamianad aRviqvamde sakuTar Tavs, anu
TviTdarwmunebuli idioti viyo.
mxolod erTi ubralo ram unda
iTxovo-meTqi, giTxari. ai, magaliTad,
idiotad yofnas Tu iTxov, siamovnebiT Segisruleben Txovnas.
15
maswavle cxovreba. - veubnebi samyaros ganusazRvrel sibrZnes, wesrigs da energias. ar vici cxovreba.
mikvirs, cxovreba rom ician. saidan
da ranairad unda icodes cxovreba,
Tu pirvelad moxvdi miwaze. rogor
unda icode cxovreba, Tu yofiereba
mudmivad icvleba da yovel morig
aTwleulSi axali da moulodneli
viTareba iqmneba. mikvirs, TviTdarwmunebulad da profesionalurad
rom ibrZvian arsebobisTvis. ise ostaturad i paraven, Zarcvaven, Cagraven, Ralatoben, zurgSi danas urtyamen, tyuian, gaiZveroben, farisevloben, mliqvneloben, kargi sityvebiT
da ideebiT niRbaven TavianT naZirlobas, rom Zalian ar vici cxovreba. arc minda, vicode arsebobisTvis
pirutyvuli brZola, igi damamcirebelia. ai, genialuri dacentvrisTvis
da Cveulebriobis wris garRvevisTvis brZola ki sxva ari. Tumca es
brZola ar aris, es STagonebaa.
nu giWiravs geniosis, nu atyueb
xalxs.
ar vici cxovreba. ar vici samSoblos siyvarulis akviatebiT fulis da Tanamdebobis mopoveba. ar
vici Zalauflebis da saxelis moxveWisTvis siabandi patriotizmi. ar
vici piradi keTilmowyobisTvis sam-
18
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Soblos gamoyeneba. mgoni, sul tyuilad avimrize quCis musikosis sityvebze: `civa Cems samSoblos, palto
moaxureT”. mgonia, arc magan icis
cxovreba. Tumca arsebobisTvis mainc ibrZvis. xurda fulze yidis
samSoblosadmi Tavis gatylarWul,
kekluccremlian siyvaruls. ara, namdvilad ar momwons quCis musikosis Wyi pina xmiT wamRerebuli `civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. RmerTo Cemo, ra dorbliani
da TvalTmaqci sisulelea! magram
sisulele gadamdebia da, mgoni, sacaa
gunebaSi waviRiRineb: `civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. ra advilad moveqcevi am idiotobis gavlenaSi. namdvilad ar vici cxovreba,
Zalian ar vici.
16
ar vici adamianebTan, movlenebTan,
sagnebTan da periodebTan damSvidobeba, magram mTeli cxovrebis ganmavlobaSi vemSvidobebi maT. ise cbierad da saidumlod gamomglija yofierebis cvalebadobaTa kanonma bavSvobis periodi, rom meti gza ar
iyo - unda davmSvidobebodi mas. Tumca
es damSvidobebis gareSe moxda. is
ki ara, xalisiTac ki gavxdi Wabuki.
arc Wabukobis asakTan vicodi ganSoreba, magram iZulebuli gavxdi, ganvSorebodi. aseve Cemdauneburad cxovrebis cvaledobaTa ? Zalis moqmedebiT davemSvidobe dedis axalgazrdul saxes. mis Rimils da imas,
rom daZaxebis sapasuxod Cemken moabrunebda saxes da Tvalebs. sad
aris axla is saxe, ratom iyo, ratom
gaqra, ratom imetebs ase sastikad
samyaro Tavis Seqmnil mSvenier movlenebs da sagnebs, ratom spobs maT,
modi da gaerkvie, raSia saqme. ara,
namdvilad ar vici cxovreba. xandaxan, roca vwevar da yovelive imaze
vfiqrob, rasac samudamod davemSvidobe, meCveneba, rom saflavis cocxlad Cafiqrebul qvasaviT vdevar
Cems sikvdilze.
guls mtkens cxovreba. mixaria
cxovreba. mwyins, rom cxovrebis veraferi gavige. imitomac vaqezeb Cems
Tavs da viZaxi: midi, aiSvi Tavi, gaaRviZe Seni niWebi da genialobebi, ganTavisufldi gulismomkvlelad mosawyeni Cveulebriobisgan, yofierebis cvalebadobisgan, gaafrine, daicentre, gaarRvie normalurobis, anu
rigiT da Clung adamianad yofnis
wre, Cawvdi siRrmeebs, aRmoaCine samyaros mSvenierebis Tanafardi xedva,
aRqma, azri.
nu fafxurob, mtveri nu daayene.
maswavle, fexi avuwyo samyaros giJur energias. maswavle cxovreba mTeli arsebiT. maswavle, davibruno, rac
davkarge. odesRac mwamda, rom samarTlianoba gaimarjvebda da keTili
Zlevda borotebas. maswavle kvlav
mjerodes amisi. nu damarwmuneb, rom
fuli Zlevs yvelafers, niWsac, zneobasac da genialur dacentrvasac.
nu damarwmuneb, rom sicocxlis mTavari stimulatori seqsia. mapovnine
yofnis azri. mapovnine Cemi suli.
Sen Tu budes ar apovnineb, arafersac ar gapovnineben. ar ici danakargis povnis TamaSi.
ar vici cxovreba. ar vici damSvidobeba da mainc mTeli cxovreba
damSvidobebaSi gavatare. ar vici, rogor unda viwuxo, magram uamravi ram
mawuxebs.
nu giWiravs ToTo bavSvis. mSvenivrad ici wuxili. ai, sixaruli ki,
mgoni, marTla ar ici.
mTeli cxovrebis ganmavlobaSi memSvidobebian adamianebi. ukvalod qrebian sagnebi da movlenebi. imedgacruebis naRvlian fskerze iZirebian
Rirebulebebi da Tvalsazrisebi,
mrwamsebi da xalisebi, romlebic
drois cvalebadobaTa Zalam iluziebad aqcia. ra uflebiT vTqva, rom
samyaro imaxsovrebs da inaxavs yvela damSvidobebas, Tu araferi vici
amis Sesaxeb. yvelaferi ikargeba. TiTqos cxovreba mxolod kargva iyos.
mTeli cxovrebis ganmavlobaSi midis
dro. erTi adamiani ambobs, TiTqos dro
saerTod ar arsebobs. maSin ra iqna
yovelive is, rac iyo da aRar aris.
magram jer yofna da mere gaqroba wuxiliT izomeba da ara droiT.
nu poeturob. nu cdilob Cemi
gulis galRobas.
icvlebian da ikargebian nacnobi
saxeebi, xedebi, sivrceebi. uamravi iseTi adamiani arsebobs, romelTac ratom Sevxvdi, ar vici. wamierad gamoCndebian da qrebian. zogjer ginda,
iyviro: - damacadeT bolosdabolos,
kargad damanaxeT, rasac vxedav. magram vin dagaclis imasTan yofnas, rac
qreba. sakuTar TavTanac ar gaclis
cvalebadobaTa Zala yofnas. TviTvon mec wamierad gamovCndi da davikarge bevrisTvis. Crdilebis gauTavebel sxltomas da moCvenebiTobas hgavs yofiereba arc erTi wami
ar aris, dro ar gadiodes. arc erTi
wami ar aris, raRacas ar vkargavde.
17
Sen suli ara gaqvs. - meubneba
axali dro. Sen SemTxveviTi arseba
xar. adamianis yofiereba seqsualuri absurdia. Sen nabiWvruli epoqis warmomadgeneli xar. Sens droSi aravis SeuZlia, sxvaze meti iyos
raimeTi. adamianis bunebis xarisxebi
mxolod fuliT, ZalauflebiT, teqnikuri aparatebiT da seqsualuri
aRtkinebis unariT amoiwureba. daecnen tradiciuli xarisxebi: simkeTve, TanagrZnoba, sxvisi gagebis SesaZlebloba, siyvaruli, niWi, genia.
uniWoebi da Clungebi gaerTiandnen
da masobrivi umravlesobis upiratesoba Seqmnes. genialuri dacentrva rom SeZlo kidec, Cveulebriobis da masobriobis wres mainc ver
gaarRvev. Sens epoqas win ver gauswreb. verafriT gamoirCevi, Sens ubadrukobas ver gadaaxtebi. - magiJebs
Tavisi uaryofiTi SegonebebiT axali epoqa. Sen iRupebi. Sen ar iRupebi. Sen ikargebi. Sen ar ikargebi. Sen
araraoba xar. Sen rame xar. - aseTi
winaaRmdegobrivi ritmiT gadis dro.
18
maswavle, ar avyve Cvens epoqas.
maswavle, suli mqondes. suli rom
gamaCndes, yofierebis cvalebadoba da
warmavaloba sxva azrs SeiZenda. WeSmaritebis da maradiulobis qveteqsti aRmoaCndeboda. maswavle, ar avyve Cvens epoqas, SemTxveviTobis Teorias, seqsualuri gaSmagebiT TviTSezRudvas, teqnikuri aparatebiT gamoTayvanebul da iluziur keTilmowyobas. maswavle, winaswar vigrZno
ukeTesi momavali epoqa. maswavle, im
epoqis warmomadgeneli viyo.
- sulelia es kaci. - fiqrobs
Cemze patara maRaziis kedelTan mefurad miwolili ZaRli. - raSi xarjavs sicocxlis energias!? ar esmis sicocxlis fasi. sicocxleze
did faseulobas eZebs.
19
magram patara maRaziis kedelTan
miwolilma ZaRlma araferi icis qmedebis Jinis Sesaxeb. qmedebis Jini,
miTumetes, genialuri qmedebis moTxovnileba daavadebasaviT aris. geCveneba, rom raRac aucileblad unda
gaakeTo. geCveneba, rom rame Tu ar
gaakeTe, iRupebi. ikargebi, iZirebi.
amitomac vaqezeb Cems Tavs: midi, aiSvi Tavi, daicentre, gaafrine. gaarRvie gulismomkvlelad mosawyeni da
martivi Cveulebriobis wre, gaakeTe
rame genialuri, gabrwyindi.
amaod iZabebi. geniebis dro istorias Cabarda. axla masobrivi gamoTayvanebis droa. SemoqmedebiTi
nevrozi gaqvs. ginda, raRac gamorCeuli gaakeTo da ver akeTeb. ampartavnuli ambiciidan modis Seni i poxondriuli ganwyobileba.
genialuri dacentrva da STagonebiT yofna Tu ar SeiZleba, sinanuli mainc maswavle.
20
vnanob, rom ver vgebulob, raSia
saqme. vnanob, rom yvelaferi wamierad gamoCndeba da umal qreba. vnanob yvela Camqral Tvalebs, yvela
imedgacruebul xaliss, yvela masxradagdebul da CaxSobil aRmafrenas, STagonebas, genialur dacentrvas.
vnanob, rom yvelaferi midis, qreba,
icvleba, ikargeba. vnanob, rom yvelaferi memSvidobeba. vnanob, rom amJamindeli epoqa STagonebas mikvecavs.
ai, vwer sinanuls, magram vici, rom
amaoa es cda. rogorc yvelaferi,
mxatvruli gamovlinebis formac icvleba. xval nakleb saintereso iqneba dRevandeli mxatvruli ena, dRevandeli sinanuli, gabrwyinebis dRevandeli cda.
21
- Sen araferi xar. - meubneba axali dro.
- Sen gamosyiduli xar Cemi jvarcmiT. nu geSinia. - meubneba ieso
nazareveli.
- Sen SemTxveviT warmoSobili
arseba xar.- meubneba aTeizmi.
- Sen seqsualuri ltolva gmarTavs.
- meubneba seqsualuri revolucia.
- fulia mTavari.- meubneba pragmatizmi.
- Zalauflebaa mTavari. - meubneba
politika.
- civa Cems samSoblos, palto moaxureT. - mimReris quCis musikosi.
- Sen iRupebi. Sen ar iRupebi. Sen
ikagrgebi. Sen ar ikargebi. - aseT
ritmSi gadis dro.
yovelive amis zegavlenas ganvicdi erTdroulad.
giTxari, frCxilis kvnetis wikiviT nevrozi gaqvs-meTqi.
22
ar vici, ratom ganvicdi epoqis
zegavlenas, Tu ar momwons igi. ratom imeorebs Cemi goneba epoqis
Segonebebs: teqnika da ara TanagrZnoba. arsebobisTvis sisxliani
brZola da ara zneoba.
ar vici cxovreba. ar vici damSvidobeba da ganuwyvetliv memSvidobebian sagnebi, movlenebi da adamianebi.
ar vici daRupva, magram gamudmebiT
Camesmis: Sen iRupebi, Sen ar iRupebi.
nu giWiravs ToTo bavSvis. - meubneba epoqa damcinavi qirqiliT. ra
xar aseTi Clungi, rom araferi ici.
ar vici nabijis gadadgma, magram
CemSi qmedebis sistemam icis, rogor
unda moxdes es. ar vici Tvalebidan
gamoxedva da samyaros danaxva, magram
stvj
]fafhb.t
raRacnairad mainc vaxerxeb amas. gonebam Cems Caurevlad icis, rogor unda
dainaxos. ar vici fiqri imis Sesaxeb,
rac davinaxe, magram vfiqrob. gonebam
Cemda uneburad icis fiqri.
ar vici sityvis Tqma da vambob.
ar vici wera da vwer. ar vici siyvaruli da miyvars. Cemma grZnobebma
da gonebam Cemi nebis gareSe ician,
rogor unda Seiyvaron.
sakvirvelia, rogor arsebobs aseTi ucodinari. Tavs ikatuneb, rom
araferi ici, sinamdvileSi ki mTavari raRac ici. ici, rogor unda endo
SenSi TavisTavad arsebul qmedebis
sistemas da nabijis gadadgmis unars.
Tvalebidan gamoxedvis da samyaros
danaxvis unars, yovelive danaxulze
fiqris unars, Seyvarebis unars da a.S.
RmerTmani, ar vici, rogor unda
vendo CemSi TavisTavad arsebul unarebs, niWebs da codnebs, magram Cemda
uneburad vendobi. ar vici, rogor
SevigrZno CemSi TavisTavad arsebuli Cemi Tavi, magram vgrZnob. iqneb,
Cemi cnobierebis gareSe icis Cemi
Sinagani samyaros sistemam, rom droTa
cvalebadobaSi arsebobs raRac iseTi,
rac mudmivia, ucvlelia, maradia da
mxolod am fenomeniT izomeba adamianis xarisxi da ara cvalebadi epoqebis zegavlenebiT. iqneb, gaucnobiereblad vici cvalebadobis ZalasTan brZola, magram ar vici, rom asea.
ar ici sazogadoebaSi moqcva. unda damalo, rom araferi ici. ar unda ilaparako amis Sesaxeb. isic gaugebaria, ra naxe iseTi, romlis Secvla an gaqroba ar gindoda. amJamindeli demokratiuli qaosis dro ar
mogwons. arc `borotebis imperiis”
xana mogwonda. dakarguli adamianis
statusi arCie borotebis imperiis
morCil msaxurad yofnas. axal droSi
bevrma gmirobad gaasaRa `borotebis imperiiT” ukmayofileba, Tumca
ukmayofiloni bevrni ar iyvnen, cotani iyvnen. gecineba am `gmirebze”,
Sen sul sxva ram gitacebs. simartived da Clungobad migaCnia maTi
politikuri fafxuri, anu ZalauflebisTvis brZola. Tvli, rom swored es aCveulebrivebs yofierebas.
Sen genialur dacentrvas, STagonebas, Cveulebriobis da normalurobis wris garRvevas eswrafvi, magram
masobrivi kulturis batonobis pirobebSi es SeuZlebelia. uepoqo
adamianad iqeci. magram ras erCi Cveulebrivebs? iqneb, milionobiT Cveulebrivi adamianis masobrivi TviTgamovlenis saSualeba ufro genialuri movlenaa, vidre erTi-ori kacis niWiT gabrwyineba.
23
maswavle, yoveldRe aRmogaCino da
ganvcvifrde Seni sibrZniT. - mivmarTav RmerTs. maswavle, Senze fiqriT gavbrwyinde da avicdino amJamindeli epoqis zegavlenebi. - mivmarTav RmerTs, magram ar vici, esmis
Tu ara Cemi.
24
vnanob, rom ver davicentre genialurad da ver gavarRvie yofierebis Clungi Cveulebriobis wre. vnanob, rom ver gavbrwyindi. vnanob, rom
ver gavsufTavdi, rom ver ganviwminde da ver movi pove ufleba, mwamdes,
miyvardes da vpatiobde. vnanob Cems
sibrazes da sianCxles, mouTmenlobas da urCobas azrdamaluli sagnebisa da movlenebis mimarT. vnanob
Cems ganawyenebas adamianebze; vnanob,
rom ver vpatiob maT gansxvavebulobas, simartives, zereleobas, gaborotebas, arsebobisTvis yvela saSualebiT brZolas; vnanob, rom samyaro iseTi ver Seviyvare, rogoric
aris; vnanob, rom minda, gacilebiT
meti viyo, vidre var. vnanob, rom
vnanob yovelive amas, rom ver SevZeli, ganverido Sinagan foriaqs; rom
ver SevZeli, sadme miyruebul kuTxeSi davjde da gaognebuli mivaSterde gaugebar sagnebs da sivrces.
vnanob, rom ar SemiZlia, viyuCo da
araferi moviTxovo. magram sicocxlis energias ra vuyo? igi ar maclis danebebas, xelis Caqnevas, gayuCebas. kategoriulad Semagonebs: midi aiSvi Tavi, daicentre, gaafrine,
Cawvdi azrdamalul siRrmeebs, gabrwyindi, gaarRvie momakvdineblad mosawyeni Cveulebriobis wre! rogor
unda Sevasrulo es rTuli davaleba? ra vqna, ar vici. ar vici, rogor
vicxovro genialurad, Tuki samyaro
momdevs mosaklavad. samyaro momdevs
mosaklavad Tavisi veluri, Seugnebeli stiqiebiT, vulkanebiT, miwisZrebiT, meteorebiT, grigalebiT, materiis cvalebadobis ZaliT, yofierebis usamarTlobebiT da auwyoblobiT, adamianSi ganxorcielebuli
borotebiT da ZaladobiT, omebiT
birTvuli iaraRiT, teqnikuri aparatebiT da uRmerTo TeoriebiT. sad
Sevafaro Tavi, ar vici. sad aris
samyarosgan gasaqcevi.
Sen, mgoni, marTla daicentre. ra
gamoTqmaa `samyaro momdevs mosaklavad”. aseTi umadureba samyaros mimarT jer ar msmenia. imas ratom ar
ambob, rom samyarosac iseve gaucnobiereblad endobi, rogorc SenSi arsebul avtomatur unarebs da niWebs, xedvis grZnobis da fiqris Seni nebis da Carevis gareSe qmedebebs. marto intuicia, winaTgrZnoba
da drouli mixvedriloba rad Rirs!
ra Tqma unda, miyvars samyaro. mis
TiToeul sxivs, gamobrwyinebas da
gamonaTebas veTayvanebi. mis TiToeul wyals vsvam. mis yvela myudro
cecxlTan vzivar da vfiqrob: ra
kargia saRamoobiT cecxlTan jdoma
da samyaros idumali ambebis alRoebiT qeqva. mis yvela foTols vusmen, roca Srialeben. ar vici, sad
midis biliki da mainc mivdivar masze - gana es didi ndoba ar aris. ar
vici, ra aris sikvdili. erTxelac
ar ganmicdia igi, saflavebis da usiamovno gvamebis saxiT aRviqvam mas,
magram mainc imediT velodebi Cems
sikvdils. iseTi grZnoba maqvs, TiTqos tansmourgebeli, viwro samosiviT macvia sxeuli sulze. TiTqos
patara fexsacmeliviT miWers sulze sxeuli da kargad ver davdivar,
kargad ver vxedav, kargad ver vfiqrob. magram ai, movkvdebi da bolosdabolos gaixdis Cemi suli sxeuls, rogorc mouxeSav samoss. `dediSobilas” msgavsad Tu vityvi samyarosSobilad iarsebebs Cemi suli
uxilav da idumal ganzomilebaSi.
gana es samyaros ndoba ar aris. Sen
kidev ar ici, rogor miyvars samyaro,
Cems Tavze ufro vendobi mas.
o, es orbunebovani urTierTsapirispiro SegrZnebebi: Tan imas iZaxi,
rom samyaro mosaklavad mogdevs da
Tan imas ambob, rom samyaros gareSe
erT wuTsac ver Zleb. nu SfoTav.
dawynardi. gaxdi Cveulebrivi mokvdavi adamiani. nu ikvnet nerviulad
frCxilebs, uzneo Cvevaa. Cadeqi Cveulebrivebis uzarmazar brboSi da
misi instinqtebiT imoqmede. roca
brbo cekvas daiwyebs, icekve gaSmagebiT. aCvene, rom Senc Segi pyro sayovelTaod fsiqozma. roca brbo itirebs, Sen itire. roca vinmes aiTvalwunebs, Senc aiTvalwune. roca
ganrisxdeba brbo da amoibRavlebs
Zirs prezidentio, Senc ibRavle Zirs! nu cdilob, dausxlte sayovelTao fsiqozs. nuTu ver xedav,
rom raimes wera da keTeba da genialuri dacentvra iseve Cveulebrivi movlenaa adamianisTvis, rogorc
seqsualuri agresia, Zaladoba, Ralati, ganxeTqileba da sxva amisTana
uaryofiTobebi. rogor apireb adamianad yofnis wris garRvevas, ra
sigiJea. rogor ginda, dausxlte Sens
Tavs, Sens cvalebad `me”-s da ganwyobilebebs, Sexedulebebs da sisuleleebs.
dagijerebdi da brboSi Cavdgebodi, magram sicocxlis energias da
qmedebis Jins ra vuyo. ra vqna, Tu,
viRupebi, mgonia. roca arafers azrians da genialurs ar vakeTeb.
Camodi ampartavnebis ambiciuri
taxtidan. Cadeqi brboSi da pirobas
gaZlev, rom Seni saflavis qvaze aseT
epitafias amovakveTineb:
`samyaro mosaklavad misdevda, magram swored samyaros siyvaruliT
daicentra da mokvda”.
25
- sulelia es kaci. ar icis sicocxlis fasi. ra unda iyos sicocxleze ufro genialuri. - fiqrobs Cemze patara maRaziis kedelTan mefurad miwolili ZaRli.
26
`civa Cems samSoblos, palto moaxureT”. - ai, xom vTqvi, rom waviRiRinebdi am sisuleles. infeqciasaviT gadamedo quCis musikosisgan es
TvalTmaqci, kekluccremliani sityvebi. aseTi ugemovnebobis gavlenaSi Tu ase iolad eqcevi, epoqis mecnieruli da obieqturi sisuleleebis
gavlenaSi ramdenad ufro mZlavrad
moeqcevi. daiviwye quCis musikosi,
aRar gaimeoro misi sityvebi. magram
saqarTvelos marTlac ra vuyoT. erTi
Txeli palto namdvilad ver gaaTbobs. rogor gaswvdeba erTi gaquculi palto amden Seciebuls.
rigrigobiT moixuron.
nu masxaraob. daiviwye eg idioturi palto. palto Camqral gulebs ver gaaTbobs.
vnanob, rom ver vi pove epoqis
bneli viTarebidan naTeli gamosavali. vnanob, rom ver gamovigone gulis gasaTbobi da sulis gamaRvivebeli palto.
ras mied-moedeba es kaci. - fiqrobs Cemze paltos mkeravi.
maswavle gavbrwyinde. maswavle, sicocxlis da sulis gamaRvivebeli
sxivebi gamovafrqvio xelisgulebidan da TiTebidan, Tvalebidan da
piridan.
nestoebidan dagaviwyda.
- sawyali! daicentra. - fiqrobs
Senze skeptikosi.
nu damcini. es ise vTqvi, SeuZlebelisadmi trfialis gamo. sityvam
moitana.
27
- Sen araferi xar. - meubneba axali dro.
- Sen gamosyiduli xar Cemi jvarcmiT, nu geSinia. - meubneba ieso
nazareveli.
- Sen SemTxveviT warmoSobili
arseba xar. - meubneba aTeizmi.
- Sen seqsualuri ltolva gmarTavs. - meubneba seqsualuri revolucia.
- fulia mTavari. - meubnebian pragmatizmi da realoba.
- Zalauflebaa mTavari.- meubneba
politika.
- civa Cems samSoblos, palto moaxureT. - mimReris quCis musikosi.
- Sen iRupebi, Sen ar iRupebi. Sen
ikargebi. Sen ar ikargebi. - aseT
ritmSi gadis dro.
yovelive amis zegavlenas ganvicdi erTdroulad.
giTxari, frCxilis kvnetis wikiviT nevrozi gaqvs-meTqi.
19
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
laSa gaxaria Cemi megobari iyo...
Tumca, ar vTqvi swored: laSa gaxaria Cemi megobari aris, radganac megobroba droiT SezRuduli cneba
ar gaxlavT; maradiuli cnebaa... iyo,
aris da iqneba.
laSas Sesaxeb roca vfiqrob, erTi cnobili leqsis asociacia amekviateba xolme: wavida laSa, movida
laSa... diax, wavida megobari laSa
gaxaria da movida poeti laSa gaxaria... laSa rom WeSmariti poeti
iyo, eWvi arasodes Semparvia, magram
megobari laSa gaxaria CemTvis ufro didi iyo da misi Crdili faravda poet laSa gaxarias. axla es
Crdili gaqra da poeti laSa gaxaria mTeli sisruliT warmodga Cvens
winaSe.
saocari faqtia, Cveni Taobis ori
saukeTeso Semoqmedi, ori naRdi poeti - avTo gafrindaSvili da laSa
gaxaria erTdroulad ganeSornen am
qveyanas. avTo rom mivabareT yvarlis qarTul miwas, im Rames laSa
gamogveTxova...
poeturi bedic TiTqmis erTnairi hqondaT: studentobis Jams saocari popularoba. gvaxsovs poeziis saRamoebze gadaWedili darbazi
da taSis griali, avTo rom xelebs
gaSlida da ityoda: `kai biWi xar da
darCebi mSvidi”; da kidev laSas wingamowvdili grZeli xelebi da Cveuli rixiT wakiTxuli `relsebi Cemi
xelebi iyo...”
me ar meguleba Cems TaobaSi literaturasTan cota mainc axlo myofi kaci, erTi-ori strofi rom ar
scodnoda an erTisa, an meorisa...
me ar meguleba ojaxidan cota
moSorebiT myofi Cemi Taobis studenti, romelsac Tavisad ar miaCndes dedis vedreba:
`mwer: `Camo, Svilo, Tovli dakvale,
dagenayoso wamlad mSobeli...”
anda yvela Cvenganis fiqris poeturi gaazreba: dedis baraTs rom
`asdis qinZis da ombalos suni!..”
da natvra yvela Cvenganisa:
`da sti pendiiT nayid kabaSi
gamomiqviTe yvela sizmari...”
karga xniT ganerida TiTqos poezias, Tumca ukeT Tqva Tavad - `muzis pauza” iyo es. gazeTis redaqciebSi awvalebda sityvas, frazas; visac mis mier nasworebi sagazeTo
werili unaxavs, dameTanxmeba... ar iyo
es wvaleba. es Widili iyo qarTul
sityvasTan, siyvaruli iyo qarTuli
sityvisa. `sabaqarTuli” rom dawera,
damireka, rogoriao... sityvis mignebaze mekiTxeboda, Torem Tavis leqsebze da Tavis Tavze saubari ar icoda.
albaT laSa gaxarias leqsebis Semdgom gamocemebSi laSas es damokidebuleba qarTuli sityvisadmi unda gaviTvaliswinoT: erTi da imave
leqsis, striqonis, frazis variantebi arsebobs. zog SemTxvevaSi piradad me, Zveli varianti ufro momwons (SeiZleba imitomac, rom igi
didi xnis gaTavisebuli maqvs); Tavad Secvala... es Zieba iyo; is Zieba,
romelic ar mTavrdeba. imis Tqmac
miWirs zogjer, romelia ukeTesi.
ukeTesi, cxadia, SefardebiTi mcnebaa
- gemovnebazea damokidebuli. am mxriv,
SeiZleba, laSas gemovnebasTan Sors
vidgeT, magram variantebi mainc ar
unda davukargoT xvalindel mkiTxvels, momavlis mkiTxvels, radgan,
gulwrfelad mjera, rom laSa gaxaria momavlis poetia.
giorgi gogolaSvili
20
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
werili dedas
wuxs magidaze dardi-baraTi xelisguli da sulgadasmuli;
ZlivCamoRweuls ZvelmisamarTiT asdis qinZis da ombalos suni.
Ramea, dedi, bJutavs sanaTi,
sizmris kvirtebi uskdeba Tbiliss;
SimSils minayrebs Seni baraTi gvianarekil mWadiviT Tbili.
vxedav: qoTnidan, TeTri naRveli Zlivs erTi wvela amogyavs yveli;
mamas aRonebs mwiri beReli...
kvamlic islidan narCen Tovls wvelis.
welsac kvamliviT ekida guTans
da Tagvis sarCoc ar Cans beRelSi...
mec... siyvarulis didgula gunda,
vaiTu, ase Camadna xelSi...
mwer: `Camo, Svilo, Tovli dakvale,
dagenayebi wamlad mSobeli;
sizmrisaxdenis SiSiT vkankaleb...
dacarielda CemTvis sofeli.
Camodi, imdens Seityob ambavs Worlambia Tu montyormpentavis* ...
arc aq dagiSliT leqsebis jRabnas,
an wagvakiTxa, ras wer, netavi!..
is cira mainc ar gecodeba? amoumtredda, biWo, Citebi...
beds naxavs... mama rom micxondeba,
hoda, ikvnite memre TiTebi!..
mets ar Segiwyen, Svilo, weriliT,
xelsaponiviT vdnebiT lodiniT...
julbac aRar hyefs, wevs mowyenili
da mamaSensac mxars xravs logini.
wers da aravis pwkars ar ukiTxavs,
Sen gelodeba, vxvdebi winaswar;
erT sawyal kalams Tu moukiTxav...
gadmoaTeTrebs nacimbiralsac.
xom ici, rogor mosdgams leqsebi,
(am bolos... sma da bodvac dasCemda);
veWvob, mand esxdeT ukeTesebi SurSebeWdili Walis larWebTan** ...
Camodi, kidev erTxel Camodi!
nu Sematoveb sizmris yvav-yornebs;
wels nu moiwyvet mCate CemodniT
nurc xels nurafers gamoayoleb”...
...Camoval, dedi, da dards gadagSli,
zurgSi miberas suls muzis qari,
da sti pendiiT nayid kabaSi
gamomiqviTe yvela sizmari.
Camoval mets ar mogawerineb...
cocxal pasuxad moval im TveSi,
oRond, es leqsi momawevine `luqsze” mwared rom mewvis TiTebSi!..
eseniniviT... arc me var bavSvi,
im SavTavSala SiSisac mesmis;
aha, Tendeba mtredebis taSiT
da kalmiswverze wrialebs leqsi...
* montyori - matyli;
** larWebi - lerwami (megr.).
sveli pauza
anu wvimidan wvimamde
mTeli es kvira
wvimda da wvimda:
kokiTac Rvrida,
sacriTac crida;
zari dabzara lazarem
rekviT!..
da, rogorc iqna,
ca moiwminda.
gamoiTuTa
Tividan lekvi uRrens da fxotnis
afxoril cindals...
ekalas kmazavs
kekelas keke.
wmidasanTeli
unTia wmindans.
Sekvercxigulda
cilian caze
mTvare da, albaT,
Tavadac xedavs:
Talxi Rrubeli
rom dardobs mTaze Sinmousvlelis
sabralo deda.
erT dafnis foTlad...
Cems muxurs WyviSTan rom ar edava:
- sad orpiri da... ori poeti!..
bedma gariTma Cemi ded-mama
da wlis wlisTavze leqsad movedi!
dro iyo frakTa da maskaradTa,
cameti tyvia revda revolvers...
erTi yaCaRma mokla - aragvTan,
demonims frTebma uxmes meores.
merme granelmac mTlad auria gadaalia suli cierebs...
Tanafa* - Cemi saTauria
da panTeoni - sicaliere.
fericvalobis Cavarda yinvad
wyalSi - yivanaxvela sicive...
da leqsi mrCeba lxin-baldaxinad,
erT dafnis foTlad wamacimcimeT
*Tanafa - aRdgoma (megr.)
laSa
gaxaria: aq
daveSurxe
sabaqarTuls
da muzac
viuRle nias iebiT!
universitets vuZRvni Tanakurselebs
rogor brZandebiT, TeTro batono,
Cemo meufev, rogor brZandebiT;
isev qarTuli sjuliT gvartomob,
Tu uRel-meRelT uZiZavdebi.
xom ar dagiSra ZuZu - rZiani
da agixavda nukri - mSieri...
xom mxneda myavaxar, xelcarciani.
qudbedasaviT svebednieri?!
faziss ver vwvdebi,
verc Sor monaT dros...
Senebr arc genaTs uqaTqaTia!
mowafe, sadac unda monaTlon,
Sen Semognatris moZRvar-naTliad.
vwuxvar, rom xelze ver gemsaxure,
xmelze gavcure - utev sruteTi;
es ra mironi gadmomasxure calfexsaflavac rom var studenti!
Sen Semiwamle levrwi pwkarebi,
cac gadavmisvi - dedis xeliviT
da stamba-stamba davwanwkarebdi `pirveli sxiviT” leqsgamxelili.
aq daveSurxe sabaqarTuls da
muzac viuRle - nias iebiT.
ra kargi iyo TavgaparsulTa
hopla! - mesamesemestriebi!..
ar viReRavdi perangs Wi pamdi,
mxarze gkocnidi mordus - mordili;
Tumnian lenins rom mijibavdi im sti pendiiT var gamozrdili.
verc studqalaqis madls dagaviwyeb:
ufasod mego Tbili logini;
Seni Wadrebis foTlebi mewyo
TavqveS - im mogvi filologiviT.
isev Sens baRSi vzivar, mSieri Seni nisia-kafes Semyure im vaJas sulis sulnaSieri,
guliskovziT rom acazepure!..
Sen maridebdi Wangas da WinWars,
SiSiviT mxdidi dReebs - nislians.
samocdaSvidSi, soflelma biWma,
aq SemovaRe kari - nisiad...
vali verc leqsiT gadamixdia sabas `ZRvens” urcxvad gadavemale!..
xom ar dagRale, Cemo bibliav,
Cemi saflavisqvamde mevalev.
Cems
panaSvidze
dRes Cemi bolo
panaSvidia...
sveli suraTi
mSvidad hkidia;
nana, Conguri!..
ukve modian,
ukve bneldeba,
ukve Svidia.
SaSvis cremlia
faliaSvili...
wuTisofeli
bindis mindia;
ra mewamuli
mawvims vardebi...
ra qarebia,
ra amindia!..
caTaSina
...da iq viwyebi, sadac Tavdeba
eg gaTvaluli Tqveni Tvalebi.
rac xilulia, ar medardeba:
ise axloa aw varskvlavebi...
mkiTxvelisadmi
rom: sircxviliviT, lamis, daviwva rac gamovtove... nu waikiTxav,
sxvenze gamomxmar naZvis kvariviT
arc sarCevs SerCa Cemi tkivilil;
da meSinia: yru dedamiwa
ar Camomemxos Tavze zariviT.
wertilic: pwkars rom umZimda didxans,
aqac Ramdeba, aqac Tendeba,
dakargulia - mTvralis RiliviT.
Robis gadaRma mwifs alubali;
Tavisufali msurda sayelo,
suls aqac xao-xavsi edeba
rogorc mdinares - Caxsnili xidi.
da axlo-maxlo ar Cans ufali.
iqneba, ase amovaxvelo,
netav, rasa iqmT: uxmeT gonebas,
Tu kvlav bibliur RviniT bruvdebiT? am Wleqiani sawuTros bindi.
vxedav: aRarc aq damedgomeba,
manam ki: nuRar daeSurebi
magram... TqvenTanac ver davbrundebi.
Tvalebs - ucremlos da ukaeSnos:
nurc svel leqsebze damemdurebi:
sul wvimda... suli sadRa gameSro!..
vehvfy kt,fyb’t vjubrdltc=
vehvfy kt,fyb’t utyfwdfkjc=
RBS[EKJ, VBC
KTMCT,C LF
HOVEYLT,B7 HJV
ufeujyfhb hbc[df lf pbpqb
cofvkfdc rfwc7 cjatkc7 lf,fc se mfkfmc8
xdty eylf d[dhbgjs thsehsbc cbc[kb7 2
fv cfmfhsdtkjc888
vtnb upf fh fmdc=
redaqtoris qar-cecxli
fh
tyljs=
GJTNB RDKFD
XDTY UDTHLBSFF7
ITEHBUT,TKB7
rb7 cfereyt f[fkb vjlbc7 2
xdty cbc[kib vjdptks cfvij,kjc nfkf[c888
c[df cfmfhsdtkj bmyt,f hjlbc0= 2
fv cfmfhsdtkjc888
vtnb upf fh fmdc=
IJHCV[TLDTKB
LF 'DTKT,EHFL
F[KJ,TKB=
lfw[hb uekj= 2 [vfkxfut,bs
ufcob7 bfh7 ertk ’uthfc=
lfw[hb7 uekj= 2 ofcfqt,b
ofeqbf
erdt ’thfc=
.jdtk [bc’bhc .fxfqt,b=
.jdtk injlfy udtkb udpdthfdc=
lfw[hb7 uekj= 2 ofcfqt,b
ofeqbf
erdt ’thfc=
fhw vtnb lf fhw yfrkt,b 2
vpt xfcdkbc oby qhe,kt,c
athfdc888
lfw[hb7 uekj= 2 ofcfqt,b
ofeqbf
erdt ’thfc=
vt fhw ’dtkc devqthlb 3kfktc4 lf
fhw f[fk deufkj, 3/fhfktc4 2
vt hjv ufvbyfst,c sdfkt,c7
tc bc cfmfhsdtkj fh fhbc=
vfuhfv cfmfhsdtkj vjdf7
vt uekb v[ytj,fc vfdfkt,c7
uflbdkbc qhe,kt,bc [hjdf7 2
tc [jv cfmfhsdtkj fh fhbc=
cekb coe[c zez.bfy mfht,c7
vrdlhfl ij,bk jwyt,t,c
dfkfkt,c888
vt hjv ufvbyfst,c sdfkt,c7
tc bc cfmfhsdtkj fh fhbc=
ZTIVFHBNT,F
fsfc]th vbufcfrkfdt,ty7
fsfc]th cfvfhst,kbs lfurkfdty7
cf]fhjl vbufcfakfdt,ty7
cfxmfhjl afwbaewbs lfuakfdty8
voe[fhtl ujhj[t,c lfcodlt,bfy7
otcb fhbcj lf7 vjuf.hbfy8
fqfgibw ceahbcsfdc lfc[lt,bfy
lf whtvkt,c .fk, whtvkt,c7
vjufqdhbfy8
vfuhfv hbc vrdlfhb lf
hf w[tlfhb7 2
cfvfh[b .kjhnt,bs ufubzhbf7 2
ufb[tlfdty lf7 hfc [tlfdty5
fvf.fl ahst,b ufubikbf=
cfresfh cfakfdpt fvjcek[fh
lf7 hfrb cfakfdib ojkbk[fh7
erjh’j7 e[by]j ufvjcek[fh7
rjhlbc zflfhbdbs cojhb [fh=
ptwbcrty ie,bdbs ofvf[ekb7
vofht [fh7 vfuhfv vjo.fktw [fh7
fsfc]th qfkfnbs lfvfh[ekb7
fsfc vtthstl wjw[fkb [fh=
ityb yfajnbcufy ufvjskbkb
tc xfyubw ]benfl tyfvofhj,c888
vehvfy kt,fyb’t vjubrdltc=
vehvfy kt,fyb’t utyfwdfkjc=
+bevjhtcrf‘
.dtkfathb fbhbf7
c[df [fk[bf7
c[df thbf=
vt se vrbs[fd7
hfqfw bodbc7
bvyfbhb /fthbf888
vfuhfv 2
fhfathb vcufdcb=
hjv fh ibfs7
fh co.ehbfs7
sehvt xdtyb
wjldbs cfdct
gfhnbt,bc afa[ehbf8
gfhnbf ud.fdc
o.yfhfl jhb7
c[df js[vjwb 2
vfhsekbf=
cffhxtdyj vfhfsjyb
lfo.t,ekf 2
mfhsekbf=
d[tlfd fikfc7
d[tlfd lfikfc7
w[hf ahsbc
ufthsahsbfyt,fc7
hfvltybvt rfwbc xfzhfc7
vnht,sfy ufthsbfyt,fc888
.dtkfathb fbhbf7
c[df [fk[bf7
c[df thbf7
vt se vrbs[fd7
cf[kb udtodbc7
bvyfbhb /fthbf8
d[tlfd rfwt,c7
d[tlfd dfwt,c7
d[tlfd
yfcem .fpbkfht,c7
gfhkfvtynpt
cfdtpbhjl
vbvbpyt,ek
yf’bhfkt,c8
vodfyt aekbs
lbluekj,ty7
dwyj, mehlt,c
lf dtzdj, vcnjdht,c7
3dbc vbdwtsj0=4 2
rbs[ekj,ty7
lffshtdty
cfdct njvht,c888
tc vothkj,f
[vfc fh bqt,c7
[jv yfvldbkfl
qfhb,bf7
fm fhfdby fh babmhjc7
hjv gjtnb 3fhbabf=48
.dtkfathb fbhbf7 2
c[df [fk[bf7 c[df thbf7
fm fhfdbc fh tujyjc7
hjv vothkj,f 2
3ahfthbf=48
gfhkfvtynib
dbyw /.fdc7 hfw /.fdc7
[tlfdc7
ce.dtkfathc [tlfdc7
cekib faehs[t,ty
cfo.fkc7
ufcf,tlfdc
tchts ,tlfdc5
]th]thj,bs
[vfc dth bqt,c7
uekib888
bubyt,f ltlfc=
vfctc[t aekb7 2 db.blj re,j= 2
vtw [jv dtresdyb fm ths-ths ,fyfrc=88
thsehsbc re,j dkehcvjs lf d[eajs7 2
fv cfmfhsdtkjc 2
vtnb upf fh fmdc=
vt hjv vtujyt7 sehvt bc fh [fh7
qfkfnbfyj7 .hed lf vrdt[fhfd888
fqfh vb.dfh[fh7 fqfh vb.dfh[fh7
fqfh lf fqfh7 xtvj mdt.fyfd=
evfhnbdtcb lfubutc vf[t7
rb7 efashtcb itvjut.fhf888
hf f,lfe,lf jh-cfv otkc xvf[t7 2
fqfh vb.dfh[fh7 xtvj mdt.fyfd=
fvfc hjv urflht,7 uekc cbc[kb codtsfdc7
rb7 wjw[fkb dfh dbsjv ]th[fyfl7
qvthsb [jv [tlfdc7 qvthsb [jv [tlfdc7
ve[kpt nbhbkbs ut[dtdb ltlfc 2
3fqfh vb.dfh[fh47
xtvj mdt.fyfd=
cbc[kbc odbvt,b xmtaty 2
doe[ 2 ,kjrflt,bs7 fk.t,bs
ud.taty7 ud.taty lf ud.taty7
b.tat,bfy [fk[t,b8
/ufdc tc vcjakbj wb[tc7
dfhs ueke,h.dbkj ,fkqt,b7 2
kfvbc 2 vcjakbj udb.tac7
udb.taty 3vj’vt [fk[t,bw4888
df[7 [dfktd7 fhwse yfstkj7
xtvj tzdj lf ibij=88
fvfqklb7 [fk[j mfhsdtkj=
ufvfuhlb7 xtvj ]bij=
sfdb fbidf ghtcfv
htdjkewbbc mfhib5
rfweh rfwc csfs[fdc mktcf7
lt,bkb f/.fdc wfib8
rjybeymnehekc7 lfvgfkc7
lfvmbhfdt,tkc7 ,txfdc
lf w[hf vsfdhj,bc rf[gfc 2
sfdckfab vfu smdtyc ghtcfc=
rbltd rfhub hjv fhbc7 2
b.j lf fhb lqtcfw7 2
ghtcf7 bvtlfl [dfkbc 2
ofh,ite[htkb ghtcfw=
vfi7 ufevfh]jc fctsc7 2
cbn.dfc lf cfmvtc xdtycfc7 2
sbsjjhjkf ufptsc 2
dthdbcufy yf.bl ghtcfc===
gaxsovT qarTuli filmi `burTi da moedani~?!
iq ipolite xviCias gmiri jibeSi aRmoCenil bileTs
caSi afrialebs da gahyviris: `aris Tu ara es bileTi?!~.
ai, zustad ase daecaT tuzi guliviT TurqeTSi momxdari
xanZaris informacia UNITEDAIR & PARCEL-is TanamSromlebs.
mTeli dRis ganmavlobaSi CNN da sxva wamyvani televiziebi 24 maiss, oTxSabaTs, stambulSi, aTaTurqis aeroportSi gaCenili xanZris Semzarav kadrebs aCvenebdnen.
iqiT mexanZreebi boboqrobdnen, aqeT (kerZod, zemoTdasaxelebuli kompaniis sxvadasxva ofisebSi) gaxarebuli TanamSromlebi viSviSebdnen da morig afioras gegmavdnen!
tvirTi Tu Sekvra, romelic 13 maiss gaigzavna niu iorkidan da 10 dReSi, anu 23 maiss saqarTveloSi, ojaxebs unda
mieRoT, 24 maiss anu erTi dRis dagvianebiT araTu quTaisis,
aramed TurqeTis aeroportSi daiwva!
paradoqsia!
da am faqtis Semdeg gamgzavni kompaniis TanamSromlebs
xanZris gaCenidan 27 dRis Semdegac namusma ar SeawuxaT,
rom telefonis yurmili aeRoT da lamazi TiTebiT dazaralebuli moqalaqeebis nomrebi aekrifaT... da saqmis viTareba Tu wuxili gamoexataT...
piriqiT, roca gazeTis redaqtori Tavad rekavs kompaniaSi,
Tavis vinaobas eubneba da informacias gamoiTxovs, civad
ukideben yurmils!
axla Tavad warmoidgineT, ras akadreben rigiT moqalaqes,
roca telefons ubraxuneben gazeTis redaqtors, romlis
mier dabeWdili antireklama pirdapir zegavlenas iqoniebs
misi biznesis warumateblobaze! Tanac saubaria gazeT `mamulze~, romelsac ukve samiode welia Tavisi mkiTxveli
hyavs da moicavs sruliad qarTvel emigracias misi erTaderTobiT.
veravin ityvis, rom am samiode wlis ganmavlobaSi romelime weriliT momityuebia Cemi mkiTxveli, arc axla vapireb maT SecdomaSi Seyvanas, ubralod gTxovT, am erTxelac
damijereT da: - ar endoT!
erTic, damatebad:
marTlac rom damwvariyo es tvirTi, TiToeul aeroports
gaaCnia dazRveva, romelic mgzavrsa da maT qonebas icavs! ai,
es unda ganemartaT maT da ara orsityviani pasuxi: `TurqeTSi daiwva!~ da telefonis civad dakideba.
xo marTla! 30 maiss, avstraliaSi, timoris aeroportSic
gaCnda xanZari, 7 ivniss, nevadaSi, reno-tahos aeroportSic
damwvara sawyobebi, xoda, xval Tu zeg, Tu mosaxleoba
TbilisSi gagzavnili tvirTis Sesaxeb SegekiTxebaT, upasuxeT rom nevadis aeroportSi daiwva, an sulac avstraliaSi,
tahos saerTaSoriso aeroportSi. me Sen getyvi da ferflSi amoicnoben TavianT gzavnils?!
fhfathb= 2 vjwlf vwbhtjltyb=
fhfathb=
mdflmwtdf lf kjlbyb=
cb,hb.dtf f[kf lfaybc gjnbyb=
fhfathb= 2
vjwlf888 vwbhtjltyb=
mfhb qhe,tkc vbltybc lf vjltybc888
[tlmwtdf lf
mdflmwtdf lf kjlbyb=
ceksvj,h’fdbc vtcvbc
fashbc [hjnbyb888
j/7 kjlbyb=
kjlbyb lf kjlbyb8
21
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
mesinaSi Camovida erTi keTilSobli qarTveli, saxelad nikifore
irbaxi, romelic iyo saqarTvelos upirvelesi seniori ukeTilSobilesi
gvarisa.
arqanjelo lamberti, 1626 weli.
RvinobisTves adre kai qari movida. RvTis saxelze wamovediT misinasaken.(...). as ormocdaaTi mili palermodam misina iyo. misinas mivediT.
didi da kargi qalaqi iyo. aTi-Tormeti magari cixe iyo naSeni, rom
erTi saxli egoneboda, da is daiR momewona.
sulxan-saba orbeliani, 1714 weli.
1
qristes Semdeg aTas cxraas ocdaoTxi wlis Semodgoma idga, RvinobisTvis cxra.
saRamovdeboda. bindisferi edeboda garemos.
CasavalTan miRweul mzes caSi oqrosfrad moevarayebina muqi Rrublebi, leglurji zRvis zedapirze
ki vercxlisferi biliki gaeWima.
ismoda haerSi monavarde Toliebis Cxavili.
talRebi xmauriT awydebodnen qviSian napirs, TeTrad qafdebodnen da
kenWebs aCxrialebdnen.
xmelTaSua zRvis sanapiroze lamaz
sanaxaobad gadaSliliyo qalaqi mesina.
lampionebs gaeCiraRdnebina porti, romlis filaqniT mogebul misadgomze mileTis xalxi ireoda da
sxvadasxva enaze laparakobda. aqve
gaigonebdiT mtvirTavTa gamafrTxilebel stvenas anda SeZaxils siciliur dialeqtze.
dakvirvebuli Tvali umal SeniSnavda ucnaur samosSi gamowyobil
eqvs ucxoels, erT skverSi dargul
vazs rom Sescqeroda.
albaT, iq myofTagan aravin uwyoda,
rom im qveyanaSi, saidanac Sav-TeTr
Coxiani kacebi iyvnen, vazs mistikuri mniSvneloba hqonia ZvelTagan.
iq Rvinos zogjer `qristes sisxls~
eZaxian dResac. xolo winaT, meoTxe
saukuneSi, vazis morCebisagan gakeTebuli da sakuTari Tmis RerebiT
Sekruli jvriT misula wminda nino
kabadokieli da qristianebad mouqcevia RvTismSoblis wilxvdomil miwaze mcxovrebi adamianebi; iqaurebs
TiTqmis avadmyofurad uyvarT samSoblo, xangrZlivad sxvagan ver Zleben da, im eris Svilebs – sisxls
sisxlTagansa da xorcs xorcTagans
– qalaq mesinis portSi nanaxi vazi
mamuls Tu gaaxsenebs, amaze nu davZraxavT...
nu davZraxavT, radgan es eqvsi
kaci – damarcxebuli da gamwarebuli, mravali brZolis gadamxdeli,
tyviebis wvimas gadarCenili, mSobel qveynidan gamoqceuli, ramdenime
Tves zRvaze winaukmod moxetiale,
zamTris mglebiviT damSeul dardebs
SuaSi mouqceviaT da ise Sehymuian,
sisxli eyinebaT ZarRvebSi.
daZinebis win, marto darCenils,
mrume sevda – es mWvartliani da
banjgvliani beberi qaji – dagejRaneba, TiTqos isedac saxe naoWebiT
ar hqondes daRaruli, `saqarTvelo
aRar gaqvso~, Caiqirqilebs, klanWebs
CagiWers, sisxls gamogadens; gagamwarebs, Tumca jer xmas ver amogaRebinebs, xolo mere ki guls mogiZebnis da ise giCxvlets yoveli klanWiT, Tu aqamomde iTmendi tkivils,
tanjvas uZlebdi, axla uneburad cremli mogadgeba da lamisaa iyviro.
hoda, axla dganan da, vazis dagrexil rtoebs mimoayoleben mwuxare
Tvalebs, Sav mtevnebs mzeriT elacicebian da ixseneben:
gadamwvar mSobliur saxlebs,
dedaTa ucremlo moTqmas,
daxvretil mamebs,
sapatimroebSi maTraxebiT dalur-
loyaSvils da raki iqiTa mxare nanaxi hqondaT, portisgadaRma, Sadrevnebiani parkis iqiT mdebare moednisken gza dauTmo danarCenebs.
- sakuTar mamulSi xom ar ggonia
Tavi, - gaecina levan andronikaSvils,
- maqeT saiT gvepatiJebi, veJo?!
- hoteli SevniSne im moedanzed!
– miugo qaqucam.
- merme, hoteli ra bedenaa? –
nebda arsad.
- araviTar SemTxvevaSi! – Tavisaze idga lurjformiani, Tan SigniT
apirebda Sesvlas.
- me ki avdgebi da aqedan pirdapir
saqaTmeSi gisvri! ara mgonia, iqidan
didi xnis gamomZvrali iyo! – vefxviviT dauRrina levanma, cimcim aswia amxela kaci da haerSi sasacilod aafarTxalebina fexebi.
mixo
mixo mosuliSvili
mosuliSvili
(saTavgadasavlo
(saTavgadasavlo moTxroba)
moTxroba)
jebul da dasisxlianebul colebsa
da cixeebSive gamomwyvdeul mcirewlovan Svilebs, upatrono bavSvTa
saxlebSi Tu yinulovan mxareebSi
rom moeliT gazrda – RmerTo, uSvele yvela gaWirvebuls...
ara, am qalaqSi ar unda mosuliyvnen.
saocaria, es aivnebiani saxlebi, qvafeniliani quCebi, mokirwyluli quCabandebi, uZvelesi cixe-simagreebi,
saxuravze jvardamdgari eklesia, quCaSi SemTxveviT Sexvedrili Savgvremani da mwvaneTvaleba qalis Rimili,
xmamaRla molaparake kacTa mzeraSi Cagubebuli feTqebadi vnebebi, duqnebidan gamosuli Rvinis gemrieli suni –
rogor axsenebT TavianT Tbiliss.
- restoranSi gepatiJebiT, batonebo! – Tqva erTma maTganma, zRvisken gaixeda da cremli malulad SeimSrala.
- siamovnebiT geaxlebiT, batono
qaixosro! – miugo SavebSi Cacmulma,
xeljoxianma, moxdenilma frantma da
sigara gaabola. igi evropulad gamowyobiliyo da zemoT aRwerili
dardi rom ara, elises mindvrebze
mosiarule dardimandi egoneboda Semxedvares.
- ras ityvi, levan? – sufTad
pirgaparsul TeTrCoxosans daekiTxa
igi, visac qaixosro uwodes.
- andronikaSvili ColoyaSvils
raSi CamorCenia, qaqucav Cemo, mxolod egaa, nikolozisJams erTi CiniT gamaswari! – CaiRima kiTxulma
da Cveulebisamebr, naiarev Sublze
moisva xeli.
- Tqveni xrmali da Cveni kiseri,
batono qaixosro! – Tqva gverdigverd gaCerebuli ori ymawvilidan
erTma.
- mec Zmadnaficis gverdiT viqnebi! – Tqva xevsurul talavrianma
devkacma.
- maS, aqeT mobrZandiT, batonebo!
– brZanebasaviT gamouvida qaquca Co-
22
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
gaikvirva erTma ymawvilma, Coxis Sida jibidan portsigari amoiRo, gaxsna da jer qeraTmian megobars misTavaza sigareti.
- yovel hotels restoranic aqvs.
– aRniSna frantma, - wamobrZandiT,
batonebo! – da xeljoxis kakuniT
pirveli gaeSura iqiT.
moedani, sadac nair-nairi avtomobilebi ireodnen, lampionebiTve iyo
ganaTebuli. mis erT mxares `rolsroisebi~ gaeCerebinaT. iqve wamomarTuli Senobis Tavze eleqtroreklama: `hotel `pariz~ - inTeboda da qreboda.
SesasvlelTan misulT gasuqebuli, lurjformiani Sveicari gadaeRobaT, Tavze kokardiani qudi exura, da
raRac Tqva adgilobriv dialeqtze.
- ra brZaneT? – frangulad daekiTxa ColoyaSvili, win is midioda.
- kbilebamde SeiaraRebulebs ver
SegiSvebT! – franguladve miugo
lurjformianma, albaT, es ena mSobliuri iyo misTvis da mosulis xmalxanjali da tyavis budiani revolveri eWviT SeaTvaliera. misi SiSi
ufro gaZlierda, roca naxa, rom sxvebic, erTi pensneianis garda, amgvarad
iyvnen SeiaraRebulni.
- rogor Tu ver SegviSvebT? –
iwyina qaqucam da andronikaSvilma SeniSna, nakverCxlebi aukiafda TvalebSi.
- garwmunebT, aq aravin gvyavs mosaklavi! – Tavi gamoido Savfrakianma, Tumca marcxena ferdTan, iq, sadac
wesiT da rigiT, jibe unda yofiliyo,
imasac saeWvod gamoberoda fraki.
- maS, eg iaraRi raSi gWirdebaT? –
Caicina putkuna Sveicarma, - eg sakenki Tqvens qaTmebs dauyareT!
- TurqeTSi SegviSves, gemzec araferi uTqvamT da Tqveni restorani
ra gaxda aseTi?! – gamomwvevad daekiTxa win wamomdgari andronikaSvili da qaquca mixvda, cudad iyo saqme,
levani aRar gaCerdeboda; kidev iman
daaimeda, rom policieli ar WaWa-
ayvirda Sveicari.
otelidan viRac-viRaceebi gamovidnen, win Savkabiani, moxdenili qali moZRodaT. grZeli, odnav xveuli Tma ukan waeRo, Seekra da sarWebiT daemagrebina, - lamazi iyo.
- ra ambavia, fransua? – mkacrad
daekiTxa isev haerSi myof mosamsaxures.
- damsvas da vityvi!
ucxoelma Zirs dauSva erTianad
gadalurjebuli Sveicari.
- am... am iaraRian gadamTielebs
restoranSi nebavT Semosvla, madam!
uflebas ar vaZlev da, mapatieT gamoTqmaze, saqaTmeSi gisvriTo, memuqrebian!.. mesmis, don jotos xalxi iyos!
qalma mosulni SeaTvaliera da
yvelasaTvis moulodnelad, evropulad Cacmul pensneians gauRima:
- kaxaber amilaxvars vxedav Tu
meCveneba?!
- Tqven ar SemcdarxarT, madam anrieta sardu! – qudi moxdenilad
moixada amilaxvarma, mandilosans miuaxlovda da gamowvdil, grZelTiTebian xelze eambora.
- aqeT ra qarma gadmogagdoT?
- grZeli ambavia, madam, magram Tuki
inebebT, aqve giambobT...
- esenic TqvenTan arian? – danarCenebi SeaTvaliera anrieta sardum.
- diax!
- SemobrZandiT, batonebo! – Tavazianad gaiRima qalma da stumrebs
ganaTebul vestibiulSi SeuZRva.
2
restorani, romelSic eqvsi qarTveli emigranti da madam anrieta
sardu isxdnen kuTxeSi dadgmul magidasTan, feradi SuqebiT iyo ganaTebuli.
erT mxares arcTu patara scena
moewyoT, darbazze erTi safexuriT
zemoT, sadac kordebaletis tanSxvarTa mocekvaveebi rokavdnen. iqve orkestri ukravda.
farTo Semosasvlelis garda res-
torans Sida gasasvleli da ori
karis hqonda, sadac Sediodnen da
gamodiodnen Tavaziani oficiantebi.
magidebs ki sxvadasxva erovnebis,
sqesisa da garegnobis adamianebi Semosxdomodnen.
- ...ase damTavrda Cveni ajanyeba.
axla parizSi mivdivarT. iq Cveni mTavrobaa gaqceuli... – ambis Txroba daasrula eleganturma kaxaber amilaxvarma da Camqral sigaras moukida.
- Tqvenebs ra mouvidodaT?
- Tavadebs xvreten, imaT colSvils ki apatimreben! – miugo amilaxvarma.
- ... da ra moeliT?
- kargi araferi, madam! – uTxra
mwuxare frantma.
- didi ubedureba momxdara! – amoioxra qalma da TavCaqindruli stumrebi rom dainaxa, Tqva. – batono
kaxaber, TanamebrZolebi ar gagicvniaT CemTvis!
- gTxovT, mapatioT! – moibodiSa
amilaxvarma, - Tqvengan xelmarjvniv
ajanyebis xelmZRvaneli, kavaleriis yofili polkovniki, Tavadi qaixosro ColoyaSvili, megobrebi qaqucas eZaxian.
- sasiamovnoa, musie. – Tqva qalma,
fexze wamomdgar Tavads xeli gauwoda da isic rom eambora, kaxaberma
ganagrZo:
- Semdeg, Tavadi levan andronikaSvili, yofili podpolkovniki, batoni qaixosros megobari da TanaSemwe.
fexze wamodga Sublnaiarevi Tavadi, madam anrietas xelze eambora isic
da kvlav sakuTar adgilze dajda.
- batono kaxaber, - Tqva ColoyaSvilma. – egeb am vaJbatonis duelebzec geTqvaT oriode sityva!
- oo, igi brwyinvale dueliantia,
madam!
- gana duelebi akrZaluli ar
aris TqvenSi? – dainteresda anrieta sardu.
- mogexsenebaT, gemrielia akrZaluli xili, - Tqva andronikaSvilma,
- egec ar iyos, gana mTeli Cveni
cxovreba dueli araa?!
- Semdeg msxdomi SavCoxiani ymawvilebic Tavadebi arian, - ganagrZo
warmomdgenma, - rotmistrebi iyvnen
revoluciamde: zaza vaCnaZe da vaxtang mayaSvili... ar gadavaWarbeb, Tu
vityvi, rom ajanyebis gmirebi arian!
- sazRvris garRvevis drosac
ivaJkaces! – CaurTo levan andronikaSvilma.
fexze wamomdgarma ymawvilkacebma
igive moimoqmedes, rac cota xnis
win andronikaSvilma da sakuTar adgilebs daubrundnen.
- da bolos, baton qaixosros xevsuri Zmadnafici, uSiSa WinWarauli!
- me maxsovs, Tqveneburi Zmadnaficobis Sesaxeb rom miambobdiT! – Tqva
qalma da gawiTlebul, darcxvenil
Satilions uSvelebel torSi Cau-
do patara xeli; is ki daibna, marTalia, kocna kargad gamouvida, magram
oTxkuTxa magidas meore mxridan Semouara da amrigad daubrunda sakuTar adgils.
- oo, madam, - gaicina amilaxvarma, sakuTari Tavis wardgena maviwydeboda: iuristi kaxaber amilaxvari! –
da yvelam rom gaicina, Tqva, - maxsovs,
sorbona rom davamTavre, madmuazel
anrieta sardu Tavs anebebda sabaleto dass da kafe `mulen RuJis~
Sansoni unda gamxdariyo...
- es asec moxda, musie!
- batono qaixosro, - Tqva amilaxvarma. – mapatieT da, gaSra yeli!
morigi sadRegrZelo rom Seisva,
anrieta sardum uambo qarTvelebs:
im wels, roca Tavadi amilaxvari
tfilisSi dabrunda, franguli warmoSobis siciliel komersants, leopold franCeskolis, parizSi mogzaurobisas moswonebia `mulen RuJis~ Sansoni, anrieta sardu, colad
SeurTavs da erT weliwadSi Svilic hyoliaT. ori wlis rom gamxdara patara jorjo, mesinaSi dabrunebula senoir leopoldi ojaxianad da turistuli oteli gauxsnia moxerxebul adgilze.
am zafxulamde bednierad ucxovria
franCeskolis ojaxs, turisti ar
hklebiaT da Semosavalic kargi hqoniaT – orkestri da mocekvaveebi xom
uqiravebiaT, sakuTari iaxtac ki SeuZeniaT, `markiza de pompaduri~. wamozrdili biWi pansionSi miubarebiaT.
erTxelac qalaqis mafiozTa Tavkacs, don joto di majios xalxs
didi yuTebi moutania sastumroSi.
izmiris kakals vagzavniT niu-iorkSi don vito korleonesTan da satvirTo xomald `niu-uelsis~ mosvlamde, raki portTan axlos xarT,
TqvenTan SevinaxavTo, uTqvamT leopold franCeskolisTvis, Tanxmobasac ar dalodebian (vin gaubedavda
uars?!), sardafSi CautaniaT tvirTi
da wasulan.
sastumros mepatrones ueWvia, rame
SarSi ar gamxviono da erTi yuTi
gauxsnia. zemodan marTlac Turquli kakali yofila, dabla ki celofanis parkebSi faqizad gamokruli
haSiSi aRmoCnda. samociode aseTi
yuTi ewyo sardafSi da vinmes rom
epovna, kontrabandistebTan kavSirSi amxeldnen franCeskolis.
SesaZloa, di majios otelis xelSi Cagdeba unda da es xvanjic sagangebod damigo, Tavisive xalxs daabezRebinebs, Tavidan momiSorebs da
sastumros iyidiso, ufiqria franCeskolis, wasula da policiis prefeqtisTvis, maior miqele ferarisTvis mouxsenebia es ambavi.
ar gasula didi xani da karabinerebs ratuSis moedanze upoviaT mxecurad mokluli mama-Svili fran-
Ceskolebi – leopolds Tavisive
mokveTili ena edo kbilebSi, Tvalebi daeTxaraT, cxviri da yurebi
moeWraT da mkerdze daedoT. xolo
gaxevebul xelebSi Svilis moWrili Tavi eWira...
- ar megona, Tu evropaSi velurebi geyolebodaT, madam! – aRSfoTeba
veRar damala gamousworebelma deuliantma.
- mkvdrebs raRas erCodnen? –
amilaxvars daekiTxa ColoyaSvili.
- siciliaSi ase ician, batono qaixosro! – miugo iman da zaza vaCnaZe
SeaTvaliera, uSiSa WinWarauls rom
uTargmnida naambobs.
qmar-Svils rom asaflavebda eldisgan SeSlilobamde misuli qali, don
jotos xalxi portSi Semosul `niuuelss~ tvirTavda `izmiris kakliT~.
mere ori Tve fsiqiatriul saavadmyofoSi gautarebia anrieta sardus. mZime mdgomareobaSi yofila.
magram adamiani yvelafers eCveva Turme da isic mokeTebula, Tanac amden
xans otelis daxurva wamgebiani iyo
da ufiqria, fuls davagroveb, romidan Camoviyvan gamomZiebels da yvelafers gavarkvevo. es rom anrietasTan daaxloebul adgilobriv
mcxovrebs, jina perujis gaugia, jer
mkvlelobis gamocana auxsnia misTvis: mafiozebi gulisxmobdnen, rom
adamians kbilebi misTvis aqvs, enas
daaWiros; cxviriT yvelaferi ar
unda iynosos; yurebiT yvelaferi
ar gaigonos; Tu ara da, sakuTari
Svilis moWril Tavs daaWerinebdnen xelebSi da tanjviT amoxdidnen suls; mere ki isic dausabuTebia, rom ar Rirda romSi Civili...
- batonebo, - Tqva mwuxare qalma,
- Cemma ambavma Wama dagaviwyaT. gTxovT,
miirTvaT!
- madam anrieta, - misi naTqvamisTvis yuradReba ar miuqcevia kaxaber amilaxvars, - isini ase ar gaCerdebodnen...
- SemosasvlelTan rom magidaa, iq
Savsamosiani sami kaci zis. gulis
jibeSi mixakebi ubneviaT, ese igi, samoyvrod arian. – Tqva anrieta sardum, - jer ar gaixedoT, miTvalTvaleben. marjvniv gvido maltani zis,
`Smagi marjvena~, di majios TanaSemwe, eg mxolod gegmebs adgens. SuaTana luka korajoa, `koWli satana~,
yovel `saqmeSi~ eg urevia, saukeTeso Semsrulebelia. marcxniv ki anjelo kukuredua, `zRvis mgeli~, daundoblobiT gaiTqva saxeli. axla
rom qali miujdaT, gvidos sayvarelia, gabriela altobeli, `dardiani
kobra~, narkomania. magisi qmari `zRvis
mgelma~ gaasaRa Tavis droze, Torem is
patiosani kaci aq ar Semoaxedebda...
- kargad gagicvniaT, madam!
- jina perujisgan vici es yvelaferi, - miugo qalma, - dRes ki calke
gamixmes, musie, da miTxres, rom amaRam,
Tormet saaTze don joto mova, bodiSs momixdis, mwuxareba rom momayena da radgan Zalian movwonvar, xelsac mTxovs. Turme coli gaugdia...
- amiT otelsac Caigdebs xelSi.
– daaskvna sorbonadamTavrebulma iuristma.
qalma mowyenil emigrantebs Seavlo Tvali da imaTi mxridan TanagrZnobis an daxmarebis sityvebi rom
ar moesmina, kategoriulad Tqva:
- gTxovT, ganagrZoT qeifi, musie!
TqvenTan yofnisas yvelaferi damaviwydeba. cota xniT mainc movwydebi am gawamawias!..
Tamadad arCeulma qaquca ColoyaSvilma mTargmnelad kaxaber amilaxvari miuCina anrieta sardus da
sadRegrZeloebis Tqma ganagrZo
mSobliur enaze.
Savi Rvino moiwones qarTvelebma,
Cvenebur atenurs Camohgavso.
mere kordebaletis programa gasrulda da darbazSi myofTaTvis daiwyo cekvebi. erTmaneTs cvlida `Carlstoni~ da `bostoni~, `tango~ da
`foqstroti~...
orkestrma wynari bluzi rom daukra, kaxaber amilaxvarma erTi sadRegrZelos warmoTqmis ufleba
sTxova ufal Tamadas da, neba rom
miiRo, qalaq mesinaSi namyofi didi
qarTvelebis Sesandobari Sesva; Turme am qalaqSi meCvidmete-meTvramete
saukuneebSi yofilan nikoloz omanis Ze ColoyaSvili-irubaqiZe, igive
nikifore irbaxi da sulxan-saba
orbeliani.
iuristis kargi mexsierebiT aRtacebulma, ukve SezarxoSebulma qarTvelebma erTxmad Sesves Zvirfasi
winaprebis sadRegrZelo.
eleganturma frantma ramdenjerme gaiwvia sacekvaod anrieta sardu,
raRacas eCurCuleboda yurSi, egeb
parizul Tavgadasavlebs ixsenebda,
ramdenjerme gaacina kidec qali.
`eh, qalebma daRupes kaxaberio!~,
amoioxra viTomda Sewuxebulma andronikaSvilma da yvela gaamxiarula.
mafiozebi ki mourideblad uyurebdnen ucxoqveynelebs, romelTac,
xom SeiZleboda, kargad awyobili saqme CaefuSaT.
3
TerTmetis naxevarze fexze wamodga anrieta sardu, bodiSi mouxada qarTvelebs, di majios stumro-
23
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
bis Jami axlovdeba da morTul-mokazmuli unda davxvdeo.
- iqneb, darCeniliyaviT, madam? –
daekiTxa levan andronikaSvili.
- me meSinia maTi... meyo, rac gamovcade. – Tqva qalma da mware Rimili
gaukrTa saxeze, - gavyvebi don jotos, meti ra gzaa... – wasvla daapira.
- moicadeT, madam! – sTxova qaquca
ColoyaSvilma da raki SeniSna, anrieta adgilze darCa, dadumda...
magidas usxdnen dardmomatebuli
qarTvelebi, ucxod STenilni, uTvistomoni, ltolvilebi, brZolis
cecxliT nawrTobni, sabednierod gadarCenilni anda egeb ukeTesic iyo,
Tavis miwaze daxociliyvnen, iqneb
es sjobda usamSoblobas.
TiToeuli marto darCa erTwams,
TiTqos eqvsivem individualuri Tvisebebi dakarga, erT kacad iqca.
da im erT kacs Ramisferi sevda,
es mWvartliani da banjgvliani beberi qaji, daejRana, isedac naoWebiT
daRaroda saxe.
`saqarTvelo xom dakarge, sabralo qvrivis Svelac aRar SegiZliao~, Caiqirqila.
`parizs mimeCqarebao~, miugo SublSeWmuxnulma kacma.
`eg ra gamarTlebaao!~, isev SehRima
eSmakiseulma, klanWebi Caavlo, mkerdSi
Caaso, sisxli adina, mere gulic mouZebna da ise mouWira Wangebi, Tu aqamomde iTmenda tkivils, lamis iyvira...
- gvimsaxureT, madam anrieta! –
Tqva yofilma polkovnikma da emigrantebs didsulovani Rimili sanTlebiviT aenToT saxeze.
- o, lia-liaa... – ase gaioca otelis mepatronem, - Tqven win aRudgebiT mesinel mafiozebs?! TviT did
di majios?
- pativs davdebT, madam!
- isini bevrad metni arian Tqvenze! policiis imedi nu geqnebaT,
cxvirsac ar Semoyofen aq! – Tqva
madam sardum.
- gamogitydebiT, aravisi imedi ara
gvaqvs, madam! – miugo ColoyaSvilma.
- isini prestiJis Selaxvas ver
Seurigdebian! – ganagrZo qalma, - cudi
ambebi datrialdeba...
- iseTi araferi moxdeba, rac ar
gvinaxavs! – Tqva levan andronikaSvilma.
- pirvelad mesmis, madam, qals qmarSvili dauxoco da mere misi colad
moyvana ganizraxo! – Tavisi aRSfoTeba gamoxata vaxtang mayaSvilma.
- Tanac ise, rom qalis survilic
ar Seityo! – daamata zaza vaCnaZem.
- Cemi dacva gangizraxavT, batonebo, - sicive Seepara madam sardus
xmas, - Tqveni survili keTilSobiluria da didi madlobelic gaxla-
varT! magram...
- ra magram? – veRar moiTmina
kaxaber amilaxvarma.
- magram wminda wylis fantaziaa!
– Tqva sastumros mepatronem.
- ratom? – daekiTxa qaquca ColoyaSvili.
- rom gamomeqomagoT, srola atydeba. isini bevrad gWarboben da
Rirs ki erTi sabralo qalis Rirseba eqvs vaJkacad?! sasikvdilod
arc erTi ar memetebiT!
- mtrebi yovelTvis metni iyvnen
Cvenze. – SeniSna zaza vaCnaZem.
- vTqvaT, aq mosulT moerieT, Tqva anrieta sardum, - rac daujerebelia... mere mTeli qalaqi wamova
Tqvenze!
- rames movaxerxebT, madam! – miugo Tavadma andronikaSvilma.
- me ra vqna? – dainteresda otelis patroni, - xom mixvdebian, gareuli rom var am saqmeSi?!
- CvenTan erTad gamoiqeciT, madam!
– urCia kaxaber amilaxvarma.
- eg rom mdomoda, adre gavyiddi
otels da parizs wavidodi...
- maS, ras apirebT? – daekiTxa
yofili rotmistri mayaSvili.
- TqvenTan rom gamoviqce, es Semosavliani sastumro unda mivatovo! – auxsna man. – xolo parizSi,
Tundac baletSi mimiRon isev, aseTi
Semosavali ar meqneba!..
- es yvelaferi ufro rTuli yofila, vidre me warmomedgina. – yinuli Seepara yofili rotmistris xmas.
yvela gaCumda.
mxolod iuristma amoioxra da qarTulad Tqva: `gana fulia yvelaferi?!~
- ase rom, sakuTar xvedrs Seguebuli var, - daaskvna qalma, - Tu Cems
saqmeSi ar CaereviT, mec movigeb da
Tqvenc!
- gasagebia, madam, - uTxra ColoyaSvilma, - ar CavereviT Tqvens saqmeSi!
- oo, TerTmeti gamxdara, - Seicxada anrieta sardum, - erTxans migatovebT, batonebo. – moibodiSa da
male Sida gasasvlelSi miimala, saidanac zemoT asasvleli, xaliCiT mogebuli kibe iwyeboda.
4
ufalma Tamadam mowyenili Tanameinaxeebi rom SeniSna, eqvsni varT, ra
unda SeviWirvoTo da, uSiSas gasZaxa.
- aba, mixa xelaSvilma rogor uTxra maTurels?!.
WinWaraulma uambo:
- mixas maTurelebTan uqeifnia
da maSin uTqvams: `exla Zalian daviTver, vibuRranaveb rqebiTa~. erTs
visme maTurels ukiTxavs: `miwa ro
sTxaro, rad ginda, iqiT ra amoCndebisa?~ mixas miugia: `maTurelT da-
24
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
levis dResa, saflavad gamodgebisa~.
gaicines moswrebuli pasuxiT nasiamovnebma qarTvelebma.
- uSiSav, madls marilic moayare!
– sTxova qaqucas TanaSemwem, - Cven
ro gviyvars, is Sairi gviTxari!
- Cems gulSic mjdarxar, levano!
– uTxra ColoyaSvilma.
- `leqso, amogTqom, oxero, Toro
iqneba vkvdebode...~ - bJRriala xmiT
kiTxulobda Satilioni da emigrantebis Cum sawuxars xelaSvilis dardebic emateboda, Tumca ki ar amZimebda, zed malamod edeboda – es ki
madlia didi poeziisa.
`erT egec unda vikiTxo, Cem sikvdils vin itirebsao~, uSiSam rom
Tqva, gvido maltani mivida maTTan da
raRac Tqva italiurad. ucxoelebs
misTvis yuradReba ar miuqceviaT.
daibna `Smagi marjvena~, malulad
gaxeda Tavisianebs, - ar momismineso!
– gawbilebuli xom ar mibrundeboda ukan, meore kaci iyo mafiozebSi.
aRar icoda, ra eqna. Semdeg evropulad Cacmuli pensneianisken gaixeda,
romelmac gaurkveveli JestikulaciiT raRac aniSna. albaT, is aylayuda raRac Zalian mniSvnelovans
ambobda. `leqsi Tua da, - ieWva maltanim, - ra eleqsebaT, amaTi...~, gunebaSi Seigina da Tavisianebs gaxeda –
isev Sampanurs wrupavdnen.
imiTa gvtanjavs gamCeni, sul mudam gvacodvilebsa~, - daamTavra WinWaraulma.
- hai, dedasa mtrisasa! – daigmina qaquca
ColoyaSvilma, mglisferi edo saxeze.
TeTrCoxosan, duelebis moyvarul Tavads oboli cremli Camougorda Rawvze.
yofili rotmistrebi mosuls aTvalierebdnen, msxverpls Cadarajebul avazebs hgavdnen.
- qaqucav, - xma amoiRo xevsurma, aq yvelaya meucxovebis! rai dagvrCenia
am evropaSid, ukan davbrundeT!
- jer parizs CavideT, iqneb gveSvelos. – uTxra wvermoSvebulma Tavadma da axlaRa dainaxa misuli, vinaa es patiosani kaci?
- imaTganaa! – miugo vaCnaZem.
- amilaxvaro, hkiTxe ra unda!
`Smagma marjvenam~ mTeli Tavisi
di plomatiuri gamocdileba moiSvelia, radgan ucxoelebTan hqonda saqme da frTxilad daiwyo laparaki.
- seniorebo, - Targmnida evropul enaTa mcodne kaxaber amilaxvari, - aqaurebi ar unda iyoT. arc
gvainteresebs, saidan xarT. magram
Zalian gvewyineboda, aqauri mafiozebi da don joto di majio rom ar
gagegonoT... don joto Tormet saaTze aq mobrZandeba erT sagangebo
saqmeze da Tu sikvdili ar gindaT,
Tqvenc sxvebiviT moiqeciT!
- mainc rogor? – ikiTxa qaquca
ColoyaSvilma.
- aqauri wesiT, fexze unda wamodges yvela da mdablad daukras
Tavi. Tqven pativi geciT da es gacnobeT, Torem aqaurebma kargad ician
TavianTi saqme!
- avazakebis meTaurs fexze wamoudges qaquca ColoyaSvili?!
- magas ki ara, orjonikiZes ar
davukariT Tavi! – Tqva saxealewilma
andronikaSvilma.
- me saTqmeli giTxariT! – Tqva
`Smagma marjvenam~, - Tu ar damijerebT, rac mogivaT, Tavs daabraleT!
– avad gaiRima, Setrialda da Tavisianebisken wavida.
naTargmnis mosmenisTanave fexze
wamodgnen SavCoxosani ymawvilebi, ColoyaSvils miacqerdnen.
- dasxediT! – Tqva man.
- batono qaixosro, - Tqva gafiTrebulma vaCnaZem, - me aravisTvis araferi SemirCenia!
- magas rom vapatio, - gaficxda
mayaSvili, - sakuTari Tavis pativisvema damekargeba!
- Cven aRaraferi gagvaCnia Tavmoyvareobis garda! – fexze wamodga andronikaSvilic, - esec Tu davkargeT,
raRad minda es tiali sicocxle!
- Sen Tu ggonia, eg Taxsiri duelSi gamogyveba, Semcdarxar, levan! –
qarafze Semomjdar arwivs hgavda ganrisxebuli ColoyaSvili.
- magasTan dueli rad minda! –
iwyina iman.
- dasxediT meTqi! – iyvira yofilma polkovnikma da imaTac rom
daujeres, mSvidad ganagrZo, - aCqarebiTa sofeli aravis mouWamiao, gecodinebaT.
yvela dadumda.
- Tqveni daskvnebi mainteresebs,
batono kaxaber!
- marTali brZandebiT, batono qaixosro! sjobs, kargad avwon-davwonoT
yvelaferi. gagviWirdeba magaTTan Sebma,
radgan mafia kargadaa organizebuli
da policiasTanac Sekrulia.
- saidan daaskveniT? – daekiTxa
zaza vaCnaZe.
- rogor ggoniaT, saidan gaigo di
majiom, rom leopold franCeskolim policiaSi daabezRa?
- iqneb, colma daabezRa?! – Tqva
mayaSvilma.
- tyuilia!
- ratom?
- maSin ori Tve fsiqiatriul
saavadmyofoSi ar iwveboda. esec ar
iyos, madam sardus ra interesi hqonda?.. mokled, yvela gzas iqiT mivyavarT, rom maiorma miqele ferarim
uTxra yvelaferi. – daaskvna iuristma, - aq Tu srola atyda, darwmunebuli brZandebodeT, policia cxvirs
ar Semohyofs!
- mec eg minda! – Tqva gamousworebelma dueliantma.
- sjobs, vifrTxiloT. – Tqva amilaxvarma, - xalxi daaSines da qveyana Tavisi hgoniaT, ukan araferze
daixeven!
- mjobnis mjobni ar dailevis! –
ukmayofilod Caiburtyuna uSiSa WinWaraulma.
yofilma rotmistrebma damcinavi
RimiliT SeaTvalieres iuristi, romelsac es ar gamoparvia.
- amilaxvari mogikvdeT, Tu vinmes
CamovrCe! – Tvalebi auelvarda mas, ar minda, uazrod daviRupoT!
- batonebo, - Tqva qaquca ColoyaSvilma, - rom ar vinanoT, rogorc
sakuTari sindisi gvikarnaxebs, ise
moviqceT! jandabas, moxdes, rac mosaxdenia!
- ai, ase! – SvebiT amoisunTqa andronikaSvilma.
5
- madam sardu mobrZandeba! – Tvalebi gaubrwyinda kaxaber amilaxvars.
yvela Sida gasasvlelisken iyureboda, saidanac Rimilgadafenili anrieta sardu odnavis rxeviT modi-
mixo
mosuliSvili
oda. Tmis varcxniloba ar Seecvala. mxrebmoSiSvlebuli, cisferi, Cinebuli xelovanebiT Sekerili kaba
amSvenebda moxdenil diacs. brilintis yelsabami Seeba TovliviT qaTqaTa yelze da briliantisve sayureebi frTebxatula peplebiviT mouTamaSebdnen. afaxulebda daxatul
Tvalebs. TeTri marao eWira xelSi.
qali ki ara, ocneba iyo.
gaiRimes mafiozebma, kargad midioda saqme.
Tormets aTi wuTi uklda.
- Tqven mSvenieri xarT, rogorc
yovelTvis! – qaTinauri miageba amilaxvarma.
- gmadlobT, musie! – miugo qalma.
- madam sardu, - fexze wamodga
ufali Tamada, Sevsebuli Wiqa gauwoda mosuls, - gTxovT, CvenTan erTad SesvaT erTi sadRegrZelo!
- siamovnebiT, musie!
- gaxvretili groSis fasi aqvs
Tavis qebas. yvelganaa kargi da cudi... CvenTvis dakargul saqarTvelos gaumarjos, Tavisi av-kargianad...
– Tqva ColoyaSilma, fexze wamomdgar sufris wevrebs Wiqa miuWaxuna da bolomde Sesva.
yvelam rom dalia, isev qaquca alaparakda:
- madam sardu, eri yvelaze kargad
simRerebSi Cans. Cven, qarTvelebi sxvadasxvas vmReriT da erT mTlianobas vqmniT... gTxovT, mogvisminoT!
Tormets... sami wuTi aklda.
emigrantebma `mravalJamieri~ daagugunes, karg RvinosaviT Zveli, alazaniviT dinji, xariviT qedRonieri
simRera.
kedlis saaTma Tormeti dahkra
Tu ara, gareT `rols-roisebis~ signalebi aWyvitinda.
fexze wamodgnen mafiozebi, SemosasvlelTan gaCerdnen, mxolod `dardiani kobra~ darCa magidasTan.
damfrTxalma madam sardum Wiqa ma-
gidaze dadga da stumrebs moSorda.
Tumca qarTvelebi ise gaetacebina simReras, es moZraoba ar SeumCneviaT.
yvela fexze wamodga.
orkestrma dakvra Sewyvita...
yvelaferi daviwyebodaT emigrantebs, TiTqos TvalRia sizmarSi ariano, samSoblos xedavdnen da im wuTs
nebismieri maTgani dagificebdaT, rom
mafiozebis jinaze – RmerTi-rjuli! – ara mRerodnen.
da anrieta sardu mojadoebuli
uyurebda stumrebs.
mxolod ucxoelTa simRera Semoesma darbazSi RimiliT Semosul, TeTri pijakis gulis jibeSi vardCabneul don joto di majios, romelsac
ukan Semohyva ori piradi mcveli.
- vis simReras usmens madam sardu? – gaukvirda mesinel mafiozTa
Tavkacs da Taiguli erTi xelidan
meoreSi gadaitana.
- axlave gaCumdebian, don joto!
– Caicina `Smagma marjvenam~, xeliT
raRac aniSna xelqveiTebs da gadamTielTa magidisken daiZra.
`koWli satana~ da `zRvis mgeli~ ukan mihyvnen.
vaxtang mayaSvils kargi smena hqonda, - miuxedavad imisa, rom zurgSeqceviT idga, fexsacmelebis kakuni gaigo da miixeda.
samni modiodnen maTken.
- SewyviteT eg Rmuili! – kaxaber
amilaxvars uyvira gvido maltanim.
- ra brZaneT? – iwyina eleganturma frantma.
- mglebiviT nu RmuiT meTqi! –
rixianad iyvira meore kacma, jibisken waiRo xeli, elvisumal amoiRo
revolveri da is iyo, amilaxvrisTvis unda esrola, rom mayaSvilma
daaswro, marcxena xeli iaraRian xelze aukra da tyviam WerSi iquxa, xolo marjvena iseTi ZaliT amoartya
ybaSi, rom `Smagi marjvena~ amilaxvris SeZaxilis `salto-mortale!~
TanxlebiT haerSi amotrialda da
moprialebul iatakze uxerxulad moadina zRarTani – kisriT daeca da
mTeli Semdgomi movlenebis ganmavlobaSi fexze aRarc wamomdgara.
`koWlma satanam~ frakis jibeSi
xelafaTurebul amilaxvars esrola, magram xelSi daWra.
qaqucam da levanma erTdroulad
isroles iqve miawvines gvido maltanis xelqveiTebi.
restoranSi wivil-kivili atyda.
Tavgzadakargulebi kibes miawydnen,
moajiri gadaangries. sxvebma karebi
gamoxsnes da miimalnen. zogierTi
magidebqveS SeZvra.
gabriela altobelim xelCanTidan `kolti~ amoiRo da vaxtang mayaS-
vils esrola – tyviam gulSi gauara yofil rotmistrs, iqve Cakeca
da gaRimebac ver moaswro `dardianma
kobram~, rom zaza vaCnaZem sami tyvia
daaxala zedized – iseve darCa, rogorc ijda, mxolod TaviT Caemxo
romeliRac italiur kerZSi...
amasobaSi, raki andronikaSvilis
tyviebma gareT gasaqcevi gza mouWres
di majios, piradma mcvelebma magida
gadaabrunes, TviTonac Tavi daifares
tyviebisgan da Sefic Seifares.
qaquca ColoyaSvilma mtris xelidan gavardnil revolverTan miirbina, aiRo da am dros esroles
piradma mcvelebma. uSiSa WinWarauli win aefara Zmadnafics da mas
moxvda orive tyvia.
erTi piradi mcveli kaxaber amilaxvarma mokla marjve gasroliT,
meore ki ColoyaSvilma.
megobarmokluli zaza vaCnaZe
mTlad gadairia, - xom karSi Semorbodnen axal-axali mafiozebi magidas amofarebuli meTauris gadasarCenad da xelsayrel poziciaSi myofi qaquca, levani da kaxaberi aqedan
esrodnen, - tyviebis wivilSi SeumCnevlad miepara di majios, winaparTagan naanderZevi xmali gaiZro da
mesinis mafiozTa Tavkaci aCexa.
qaqucam da levanma, raki SemosasvlelSi aRaravin Canda, frTxilad gaixedes gareT da dacarielebul moedanze muxruWebis RrWialiT mimqrolav `rols-roiss~ mohkres Tvali.
kibeze Camoirbina anrieta ardum,
xelSi Cemodani eWira da gadarCenil qarTvelebs uyvira:
- vidre isini dabrunebulan, swrafad, portisken!
6
cota xnis Semdeg portidan gadioda anrieta sardus kerZo iaxta
`markiza de pompaduri~. saWesTan Tavad patroni idga.
gembanze TeTr naWrebSi gaxveuli
vaxtang mayaSvilisa da uSiSa WinWaraulis gvamebi esvena. iqve idgnen
gadarCenili qarTvelebi, micvalebulebs dastirodnen.
didi, sisxlisferi mTvare adga
eleqtroSuqebiT ganaTebul mesinas.
Cumad tylaSunobda xmelTaSua
zRvac.
7
nel-nela sibneleSi iZireboda qalaq mesinas cicinaTelebiviT dapataravebuli sinaTleebi da qaquca
ColoyaSvilma erTwams dainaxa (mere, parizSi uambo levan andronikaSvils), Tu rogor gaiares erTmaneTSi sulxan-saba orbelianisa da nikoloz ColoyaSvil-irubaqiZis giganturma, zeciur naTelSi gaxveulma landebma.
25
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
tdthtcnbc jhupbc lfvg.hj,vf7 vsfvcdktkvf UBF SJHSKF"TV /bvfkfbc vst,ib7 pqdbc ljyblfy $___ vtnhpt7 ths-ths cf,fpj ,fyfrib lfothf
yjdtkf +w[jdht,fib gbhdtkfl ` vfkek cb.dfhekpt8 itb&kt,f 7,tdhc
vjecby]fdc ghjpfib rfkfvb7 lqbeht,bw lfeothbf lf fk,fs7 ktmcbw888
vfuhfv wjnf se fhbc bctsb7 hjvtkcfw v[fndhekb qbht,ekt,f uffxybf8
fv ,tlybth ufvjyfrkbcsf ijhbc7 fhbc ,fnjyb ubf sjhskf&bc yjdtkf
3/fphfs dfkb47 hjvtkcfw cbfvjdyt,bs desvj,s flubkc xdtyc kbnthfnehek ufptsib8 lfhoveyt,ekb dfhs7 gfhkfvtynfhbc lt,benc mfhsdtkb vrbs[dtkb bynthtcbs uftwyj,f8
lbfvbhjib ,ytkjlf8 fcts cb,ytktib [tj,fib rfwc dth it[dlt,b8 ,bkbrt,b dbohjf7 rkltt,bc sfdpt uflbc7 .jdtk oesc itb&kt,f
rkltpt uflfbxt[j8
lbfvbhjtksf tyf fhfdbc tcvbc8 ufcfjwfhbf7 fv [tj,fib .jdtk cjatkc sfdbcb tyf
fmdc8 cek gfrbcnfyib jhvjwlffsfvlt tyfpt
kfgfhfrj,ty8 .dtkfcsdbc ufcfut,b tyf rb ehlef8
fk,fs7 vstk gfrbcnfyib fhcfl bct fh e.dfhs bfhfqb7 hjujhw lbfvbhjc [tj,fib8 ufycfresht,bs rb [tj,bc lfcfo.bcib 2 cjatk
lbfvbhjib8
/fphfs dfkb it[dtlhblfy ,heylt,jlf8
epjvjl e.dfhc ifabf8 bidbfsfl7 vfuhfv vfbyw f[th[t,ty lfsmvek flubkfc it[dtlhfc8
it[dtlhf7 itb&kt,f7 cbwjw[kbc afcfl lfe]ltc jhbdtc8
ifabf vf/vfl jvfhptf lfybiyekb8 vij,kt,vf lblb [ybc obyfs vfs vfubth uflfo.dbntc .dtkfathb8 fcts itsfy[vt,t,c gfrbcnfyib vfyutnf /mdbf8 vbcb lfvhqdtdb cbrdlbkbs
bc]t,f8
xhlbkj gfrbcnfyib sbsmvbc .dtkufy5 /eypfib7 ubkubnib7 ,fknbcnfyib7 /eitib flfs-otct,b ith,bklf8 mfkc ite&kbf7 vfhnj
ufdbltc ufhts7 eahj vtnbw7 ufvjtkfgfhfrjc ew[j vfvfrfwc8
xbkfcbc v[fhtc7 lbfvbhjc [tj,fib7 fhfathb itwdkbkf8 mfkc fhfyfbhb eakt,t,b fhf
fmdc8 v[jkjl f[kj yfstcfdt,bc sfy[kt,bs
ite&kbf ufhts ufcdkf8
fm iefcfereyjt,hbdb ufyerbs[fj,f ceatdc8
gia TorTlaZe
ifabf rkltc vbtyfhw[f lf dfkbv ufbujyf cfibytkb [vf8 ofvbs ufitilf8
ifabf uekfqvf tulj8 n.dbfc .tkib uftdkj8
f[kfqf vb[dlf /fphfs dfkb7 hfw vj[lf8 ufjuyt,ekb e.eht,lf [fy ifabfc7 [fy gfnfhf vjwbvwbvt gfnhemc8
2 hfnjv fdfyst0= hfnjv fdfyst0 2 ufbabmhf8
cjakbc v[hblfy rbltd jh]th ufyfslf8
/fphfs dfkb lfqvf7 [tdib ufh,jlf8 sbst,c
brdytnlf lf cbvohbcufy qvejlf8
blf.dblfy hfqfw wbdb odtsfdlf8
lfedbo.fhbf hfdfkgbylbc fbcb7 ekfvfptcbf fmfehb lfbcbw8 hjujhw .dtkufy7 fmfw
vpt fqvjcfdktsblfy fvjlbc lf lfcfdktsbs
es ambavi hazraT valis biZaSvilma miambo
erT wvimian saRamos nanga-parbatis Ziras
/fphfs dfkb cf[kib itdblf8 xevfl itfqj
rfhb8 mehlc eahj /ufdlf7 dblht vfcgby&tkc8
cf[kibw ,ytkjlf7 v[jkjl gfnhemb ,;enfdlf bfnfrpt8
2 welfl lffvsfdht,= lbfvbhjib ]th fhfdbc ithxtybf c[dbcb mfkbc cb.dfhekb8 2 tc
ltlfvbcbc7 mehbifybc [vf b.j8
2 ifabf xtvbf= 2 c[dbcb fh fhbc= xdty ofdfks lbfvbhjlfy7 &fkbfy vfkt ofdfks8
2 vfbyw vju&t,ybfy8 rfhbv ekf ,tub kf/jhib bgjdytc lf vjrktc8
,flfhb 2 atitdfhib7 lfyfhxtyt,vf xbkfcblfy dth uffcohtc8
2 dyf[js7 xbkfcbs fh ofdfk8 eqtknt[bkt,bs uflfdfks ,bifvib8
2 bwjlt7 bv ujujc lfqegfd lf ityw vjurkfdty8
2 bmyt, fct ]j,ltc8
2 vt fh eylf dbwjlt7 hjlbc lf hf upbs
vblb[fhs8 n.ebkc dth dbn.db8
2 dbwb8
ptvjlfy
sevwf sfdbcb cfmvbc e,flkj jcnfnt,b fhbfy8 cdfvty ,tdh xfbc lf ufesfdt,kfl .dt,bfy
ofhvjelutykfl cfbynthtcj fv,t,c8
cfveifjc rb lfmbhfdt,ekb [tkjcyt,b fchekt,ty8
2 hfc bn.db7 cflfehbf tc ,bzb0
2 xhlbkjtkb eylf b.jc7 sevwf mwtdbs
eahj geinec offufdc8 &fkbfy ,tdhc rb veifj,c7 fhf0
2 tmdcb otkbf7 xtvsfy veifj,c7 vfyfvlt thsb otkb vfvfl /ectbysfy b.j itubhlfl8 &fkbfy gfnbjcfybf7 cbwjw[ktc dfylj,8
2 xdtyc mexfpt .dtkfpt vtnb lfvrdtsb vfufc /.fdc8
2 cojhtl fkf/vf ufvjvbupfdyf tc ,bzb8
2 j]f[b se /.fdc0
2 fhf7 j]f[pt dth lftkfgfhfrt,b8 vfvfl /ectbyb ths rfhu mfivbhtk ujujc ehbut,lf8
ufujyt,f fh eylf8
2 hf /mdbf0
2 /fkbk ,tub8
2 rfhub cf[tkbf7 kf/jhbc ceksfyc itiehlt,jlf8 cfl w[jdhj,c0
2 fmdt7 mexbc ,jkjc thsb jsf[b ezbhfdc8
obstkb vpt cojhtl mexbc ,jkjc xflbjlf8 hjujhw .jdtksdbc7 lfcfdktsbs8
2 ifabf= ifabf= hfnjv fdfyst0 hfnjv fdfyst0
/fkbk ,tuc cek vskfl cdtkc uftqdb&f8
zhfmb ffysj8 gthfyub ufvjbwdfkf8 [tk-gbhb
lfb,fyf8 lqtc cfvb xfnfkb lf [esb w[tybc
yfkb eylf ufvjdztlj7 ufbabmhf lf vfh]dtyf
[tkpt bv qfvbs cbvohbcufy vjrdytnbk7 cfyf[tdhjl ithxtybk wthc lf[tlf8
vpt mexbc sfdblfy fvjlbjlf8 fvjlbjlf
epfhvfpfhb lf jmhjcathb8
2 lqtc jhfcb hegbf bijdt7 fct se uffuh&tkt rfhu aekc lffuhjdt,8
2 dwlbkj,7 yfyf! ve/fvtl
2 f,f7 se uf[cjdc7 lqtc hf lqtf0
2 fh dbwb7 yfyf ve/fvtl
2 hfv lfuf,ybf7 ufb[ctyt7 idblb okbc oby
gbhdtkfl hjv ufvjxylb fv mexfpt7 vibthb lf
xfvj&ty&bkb8 cfqfvjc vfvfl /ectbysfy dbrhb,t,bs8 cf[tkjcyjc lfrtnfd lf bm vj[dfk8
lqtc itub&kbf7 wjnf flht lfrtnj8
2 ,tdhb cfveifj vfmdc7 yfyf ve/fvtl7 extvjl fqybiyts7 gbhc dth ufdbnt[8
2 vt hfw ubs[fhb7 bc uffrtst7 .dtkfathc
vjfcoht,8
2 rfhub7 yfyf ve/fvtl8
,fphbc v[hblfy jhb vfvfrfwb ufvjxylf8 thsb f[fkufphlf7 vtjht ief[ybcf8 rbs[df-rbs[dbs vbfuytc vztltksf mexfc lf bmdt7 mexbc
lfcfo.bcib7 ths lemfyib itdblyty8
2 hfc vbbhsvtds0
2 vfrfb xfgfnbc8
2 /j7 tn.j,f7 xhlbkjtkt,b [fhs8
2 fhf7 afitdfhblfy xfvjdtlbs8
2 rfhub7 f[kfdt bmyt,f8
vtlemyt vfublfc vjijhlf8 vfvfrfwt,vf thsvfytsc uflf[tltc8
2 hjujh vb[dlf tc &fqkbcidbkb0
2 fh dbwb8
2 rfhub7 vjtidb8
2 byfveh /frbv lblb cfvcf[ehb ufudbobf7
cbhw[dbkc uflffhxbyf xdtyb udfhb8
2 ]th dyf[js888
2 hf yf[df eylf7 vf/vfl jvfhvf sdbsjy
yf[f=
2 vf/vfl jvfhvf0 2 ufbrdbhdf f[fkufphlfv9 2 vtht sfdb hjujh itbrfdf0
2 otcb fh fhbc lf bvbnjv7 lfbvf[cjdht=
ufvstybbcfc byfveh /frb tcnevhf /fphfs
dfkbc7 ,fdidj,bc vtuj,fhb lf ifabfc yfstcfdb8
2 ,b&fxtvvf hfqfw buh&yj8 fh e]tht,ty ifabfc7 hjv cfmvtpt b.j ufhts ufcekb8 3uf[eht,ekb [fh4 lf 3lfqkbkbj48 [j bwb7 se
lfhoveylf7 jhbdtc vjurkfdty8 hjujhw otcb7 ]th ifabfc lf vtht ity8 vf/vfl jvfhbc
yfstcfdt,bw xmfhj,ty7 bcbybw hfqfwfc
uh&yj,ty8 us[jd7 oflb= oflb lf lfbdbo.t .dtkfathb8
2 vfhnj dth ofdfk7 vjcf[ltyb vj[ltc8 [dfk
qfvt lfdnjdt,s fmfehj,fc=
2 uafhfdltc fkf/b lf vfvfitybc7 kbdth
/fybc cekb8 bwjlt7 thsvfytsb fh udbyf[fdc8
xhlbkb fqfh flut,jlf8
ufcfjwfhbf= tc lfeylj,tkb [fk[b [fy]fkc
fy hfbvt c[df wbd bfhfqc fhfclhjc [vfhj,c
2 3lfvyfifdtc4 wtw[kcfchjkb bfhfqbs rkfdty8
vtjht lqtc dthfahbs itfn.j,byf ifabfc
sfdbcb uflfo.dtnbkt,f8 dthfdbc tylj,jlf
fcts cfmvtib8 bwjlf7 ibyfufyfl fhfdby esfyfuh&yj,lf8 ev&bvtc lfyfifekpt vblbjlf lf
jh j]f[c7 ifabfc lf vf/vfl jvfhbc j]f[t,c7
elbltc itehfw[.jafc f.tyt,lf8
otcbs7 mfkbcsdbc ufyfxtyb vbcbdt j]f[c eylf ufvjtnfyf7 [jkj /fphfs dfkb vf/vfl jvfhbc yfstcfdt,c eylf vjtrkfs8 cflqfw ijhc7
cekbc cbqhvtib7 sfdc lfvyfifdtl uh&yj,lf8 rfhufl f[cjdlf ltlfvbcbc vjyf.jkb5 ]fyubh/fyvf7 ,f,efvbcvf7 vfvblfvbcb yfcbhf lf vbcb cfnhaj thsfl xf[jwf cbvbylt,ib8 yfcbhf lfybiyekb fh .jabkf7 vfyutnfc ufhtit
[dlt,jlf ew[j vfvfrfwc8 tc ofhvjelutytkb
itehfw[.jaf b.j j]f[bcsdbc8
vfiby yfcbhf !* okbcf b.j8
]fyubh/fyb idbkbc vjrdkbc vtjht lqtc
fvf.fl lflbjlf lbfvbhjib8 vfy gbhyfskfl
fqfchekf otcb8 f[kf vbc j]f[c cbhw[dbkbc
hjujhw bmyf7 rfhnjabkbc .fyfib lfbzbhf ifabfc vfvfkb lf at[pt ybifyb itf,f8
otcbs7 qfvbs ifabf lfybiyek flubkpt
vjdf lf bvoesfcdt lfnjdt,ty lbfvbhjbc8 .dtkfathb vpfl fmdc5 jhb lqbc cfzvtkb7 o.fkb7 nfycfwvtkb8
2 3hfdfkgbylfvlt xfdfqotds7 bm hfvt cfveifjc dbijdb8 fhfathc dbsfrbkt,7 jqjyl
thsfl db.js8 hfdfkgbylb lblb mfkfmbf7 bm
dthfdby udbgjdbc48
iefqfvtc ,hvf hf/vflfc rkltcsfy it[dlyty thsvfytsc8
2 vbdlbdfhs= c[df upf fh fhbc fvfqfv se
fh ofdtlbs7 .dtkfathb lfvsfdhlt,f8 ifabf7
,tlybtht,b dbmyt,bs=
ifabf vjt[dbf7 fmdbsbylf8 fct b.dyty ths[fyc8
2 lhjf= 2 smdf /fphfs dfkbv8 2 uh&tkb
upff7 cohfafl eylf dbfhjs8
ew,fl cjakbc v[hblfy hfqfwfv uffyfsf8
26
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
xflbc7 vfuhfv vcufdc cbkfvfptc c[dfufy dthcfl yf[fd8
lbkbc [es cffspt bqdb&t,c mfkfmb8 efvhfdb [fk[b bhtdf vbc mext,ib8 kf/jhtkb fy
rblt eahj ifdb rfhfxtkt,b7 byljtkb vf/f]bht,b7 mfivbhtkt,b7 gfnfytkt,b7 flubkj,hbdb afy]f,t,b7 cgfhcekfl vjkfgfhfrt /fpfht,b8 .dtkfpt fldbkfl rb xhlbkjgfrbcnfytkt,c ufvjfhxtd /eypbc melt,bs7 hjvtkbw
.dtkf sfdvj.dfht ve]f/tlc f[ehfdc8
tc [fk[b hfdfkgbylib wjnff7 fvbnjvfw
fldbkb itcfvxytdb8 lf7 se ubylf7 itevxytdtkb lfhxt7 cfvelfvjl efhb eylf smdf fv melpt8 sevwf melbc ufhlf stshb gbhbcf[bsf
lf fvf.b ufvj[tldbsfw ufvjfhxtd8
estybf bqt,f .dtkf vfqfpbf lf .dtkf lemfyb8 ,fpfhb rb eahj flht7 sbsmvbc qfvt
bqdb&t,c8 fm jhb ,fpfhbf 2 cflfh,fpfhb lf
hflfh,fpfhb8 fv erfyfcrytkib7 itb&kt,f7 vstkb lqt bfhj lf fh vjuo.byltc8 itb&kt,f
bdfzhj lf bdfzhj ufesfdt,kfl8
,fpfhsfy f[kjc dbohj mexff7 cflfw vztltksf hbut,bf8 .dtkf vztltkb hfqfw ufycfresht,ek yfrtsj,fptf lfjcnfnt,ekb8 pjub ]fzdc7 pjub yfkc7 pjubw gfrbcnfyeh yf]f[c 2 xfnfkc frtst,c c[dfpt erts8
.jdtk cf[tkjcyjc sfdbcb gfnhjyb /.fdc7
pjuc cekfw jhb cf[tkjcyj fmdc8 vtgfnhjytt,b fhfclhjc abpbrehfl fh ihjvj,ty7
vztltksf mexfpt xfvj,ytklf8 cf[tkjcyjsf evhfdktcj,f lfbrtnf7 v[jkjl jh flubkfc tysj cbyfskt8 /fkbk ,tuvf obycfafhb
vjb[cyf7 melb vjb[flf7 uf[eht,ek cf[tpt o.fkb itbc[f7 ifhdfkb xfvjb,thn.f lf sfdbc
yfveitdht,c uf[tlf9 3[dfk lbkbs flht vjdkty ofcfqt,fl7 f[kf rb vfvfl /ectbysfy ofdfk7 cbhw[dbkbf7 xtv ufvj itbrhb,yty48
mehf jlyfdqf ,;enfdlf8
cbyfskt xffmhj8 [bc rfhb ufvjbrtnf lf
jhb lblb ehlekb lfflj8
3ytnf7 dbc ewlbc tc rfwb04 fvbc ufabmht,f
vjfcohj /fkbk ,tuvf lf vbcb cf[bc oby hfqfwfv uffyfsf bct7 hjujhw idblb okbc obyfs lbfvbhjib8
sfdb erfy uflfedfhlf8 pehuib cfibytkb
odf buh&yj8
hfnjv fdfyst0 &kbdc vjfcohj ufabmht,f
lf uekfqvf lftwf8
mexfc rtltk-rtltk jhb kfylb xfe.df
sbsmvbc cbh,bkbs8
/fphfs dfkb euh&yj,kfl bodf7 vtht vbc
c[tekc hfqfw vce,emb lf /fthjdfyb vjco.lf7 wjnf [fyc bnhbfkf vbc sfdpt lf lfcfdktsbcrty ufmhjklf7 cflfw7 hjujhw otcb7
vpt xflbc [jkvt8
P. S. bv qfvtc lbfvbhjib &fqkt,b
uf,vekfl .vejlyty8
@__% o8 * bdkbcb8 gfrbcnfyb8
lbfvbhjc [tj,f8
!
yfyf 2 'bf8
MTSTDFY [FVBWFIDBKBC CFFDNJHJ XFYFHSB
3ufvfh]j,f.dtkfc42fct/mdbfht;bcjhubuf kjhsmbabkvc7 hjvtkbw wyj,bkb mfhsdtkb v[fndhbc
ybrj abhjcvfybc w[jdht,fcf lf itvjmvtlt,fc t[t,f8 abkvbc
uflfqt,fc oby ecoht,lf cgtmnfrkb abhjcvfybc nhfubrekb
w[jdht,bc itcf[t, 3vfhnjj,bc lqtcfcofekb48 hfjlty
ufcfrdbhbw eylf b.jc7 fv cgtmnfrkbcsdbc cwtyfhb hecvf
lhfvfnehuvf dflbv rfhfcnbkbjdvf lfothf8
afyb&bc
- !)*@ otkc7 ]th rbltd vfiby7 hjltcfw hecsfdbc stfnhib dveifj,lb7 lfdlub
cgtmnfrkb - 3abhjcvfyb fye
vfhnjj,bc lqtcfcofekb48
gbtcf lfothf wyj,bkvf hecvf lhfvfnehuvf dflbv rfhfcnbkbjdvf8
- tc lhfvfnehub cfmfhsdtkjib vjqdfotj,lf0
- fhf7 vjcrjdib w[jdhj,lf8 xdtyb yfwyj,j,f itluf vfiby7 hjwf hecsfdbc stfnhib lfdlub vbcb gbtcf ltrf,hbcnt,bc itcf[t, - 3fcb okbc
itvltu47 cgtmnfrkc lblb ofhvfnt,f [dlf obkfl hjujhw
cfmfhsdtkjib7 bct hectsib8
cojhtl dflbvvf itvjvsfdfpf
- vbylf7 smdtysdbc lfdothj
gbtcf abhjcvfybc w[jdht,fcf lf itvjmvtlt,fptj8 fvbc itcf[t, lbf[fw [vfvfqkf ufyfw[flf7 bvbnjv7 hjv bc &fkbfy rfhufl bwyj,lf abhjcvfybc w[jdht,bc nhfutlbfc8 tc bc bidbfsb itvs[dtdff7 hjwf ew[j thjdyt,bc
flfvbfyb qhvfl xfcodlf mfhsdtkb rfwbc cekcf lf [fcbfsc7 ,eyt,fc7 acbmjkjubfc8
,ho.bydfkt yfofhvjt,b itbmvyf8 abhjcvfybc hjkb fhfxdtekt,hbdfl itfchekf
jsfh vtqdbytse[ewtcvf8 lblb vjyljvt,bs dbveifdts8
vjut[ctyt,fs7 cgtmnfrkb vfkt fvsfdht,c sfdbc w[jdht,fc7 fvbnjv uflfdo.dbnt abkvbw uflfvtqj fv fhfxdtekt,hbdb gbtcbc vb[tldbs - abkvb-vjyjkjub8
- tc cgtmnfrkb vcf[bj,t,vf vfh]fybidbkbc stfnhbc
cwtyfptw bsfvfitc0
- lbf[7 bsfvfitc vfiby7 hjltcfw vt lf bc sthsvtnb
vcf[bj,b7 hjvkt,bw hecsfdbc
stfnhib dveifj,lbs7 vfh]fybidbkbc stfnhib lfd,heylbs8
- hfvltyfl bwyj,lbs abhjcvfybc itvjmvlt,fc0
- vbcb w[jdht,f7 vbcb nbkjt,b xtvsdbc7 hf smvf eylf7 wyj,bkb b.j8 .dtkf wyj,bkb yf[fnb abkvib wfkrt
gthcjyf;flff fqmvekb7 ufwjw[kt,ekb8 abhjcvfyb
vfhskfw hjv utybjcb b.j8
xtvb vjcfpht,f rbltd eahj
uffv.fhf thsvf itvs[dtdfv8
!)^$ otkc vfibyltk uah-ib
ufdtvupfdhts vt7 ubjhub njdcnjyjujdb lf thsb abkjcjajcb - vb[fbkjdb8 cfxemhfl vbcfhsvtdfl ofdbqt abhjcvfybc itvjmvtlt,bc fvcf[dtkb gfnfhf obuyb8 rbjkyib
gbhdtkcfdt it[dtlhfpt ufvfwytc wyj,bkb stfnhfkehb
v[fndfhb rjbnythb8 tc obuyb
fv v[fndfhc dfxemt8 vtjht lbkbs sfh]bvfyvf vbs[hf7 ,fnjy rjbnythc smdtysfy it[dtlhf cehcj8 hf smvf eylf7
itd[dlbs thsvfytsc8 bc fqahsjdfyt,fc dth vfkfdlf fctsb utybfkehb v[fndfhb
]th fh vbyf[fdc7 hjujh itb&kt,f fv utybjcpt smdf ghbvbnbdbcnbfj8 itvltu7 hjltcfw
gtnth,ehuib +ktybyuhflib‘
ufvjbwf abhjcvfybc itvjmvtlt,bc fvcf[dtkb fk,jvb7 rjbnythc uthvfybfib ufdeupfdyt8
abhjcvfyb xdtysdbc vfhnj cb[fhekb rb fhf7 lblb
nrbdbkbf8 ofhvjblubyts7 vtsjhvtnt fy vtsjs[vtnt cfereytib rb fhf7 futh7 sbsmvbc xdtyc cfereytib w[jdhj,lf7 lf7 hfjlty cfvoe[fhjf7
hjv dthw rb ufdbuts7 hjlbc
ufhlfbwdfkf7 cfl lfbvfh[f888
vfiby v[fndfhsf rfdibhb erdt fhct,j,lf8 hflufy wyj,bkb v[fndht,b - plfytdbxt,b
lf c[dt,b jh ifehfl lf thsb zbmf fh.bc cfafcehfl .blekj,lyty fv itltdht,c7 t8
b8 bwjlyty7 hjv utybjcb b.j8
xtvsdbc7 vfufkbsfl7 ubuj uf,fidbkbc gjpbwbf eahj vbcfqt,bf7 hjvtkbw fh fqbfht,lf abhjcvfyc7 vfuhfv dbcfw vjcojylf7 ufeut,fhbf7 hfnjv [tkb fh ufevfhsf7 hjujh lfeidtc7 hjv tc utybjcb
rb,bc mdti vjvrdlfhb.j ibvibkbs8 itvltu7 hjltcfw abhjcvfyb vfhskfw fqbfhtc7
hjltcfw kedhib abhjcvfybc yf[fnt,bc ufvjatyf ufb[cyf lf cfahfyutsbc reknehbc vbybcnhvf itfafcf mfhsdtkb v[fndfhb7 cbyfyekbc
whtvkt,b vjvt&fkf8 888 abhjcvfypt fhfxdtekt,hbdb vjujyt,t,b fmdc wyj,bk gjtncf
lf vothfkc ujukf ktjyb&tc8
cekbc itv&dhtkbf abhjcvfybc cbrdlbkbc dthcbt,b8 thsthsb fctsbf5 abhjcvfyvf cbwjw[ktibdt fyfnjvbeh cfpjufljt,fc vb/.blf sfdbcb
xjyx[b8 itcf&kjf7 hfqfw cbvfhskbc vfhwdfkb b.jc fvfib7 hflufy abhjcvfybc cfakfdb fh dbwbs8 fctsb lfeafct,kj,f7 e.ehflqt,j,f7
xdtyb thbc [fcbfsibf - cb.dfhekbw uflfzfh,t,ekb dbwbs lf e.ehflqt,j,fw8
- hjvtk vfcfkt,pt lf.hlyj,bs itmvyf hecvf lhfvfnehuvf gbtcf0
- bcnjhbek vfcfkt,pt
lf.hlyj,bs8 ujukf ktjyb&tc fmdc abhjcvfybc itcf[t,
rdktdt,b7 kflj uelbfidbkc
fmdc lfothbkb vjujyt,t,b8
&bhatcdbfyfl itbcofdkf .dtkfathb8 fvfdt lhjc7 xdty fmnbehfl dsfyfvihjvkj,lbs
wyj,bk gjtn vbif mdkbdb&tcsfy7 hjvkbc sfhuvfyt,bsfw
lfbo.j hecsfdbc stfnhbc
w[jdht,f - 3cbhfyj lt ,th;thfrbw4 vfy sfhuvyf7 fctdt 3fcb
okbc itvltu47 3acrthpt47
3vftcnhj47 3xhlbkb4 - lf tc
gbtcfw abhjcvfypt8 bctsb sfhuvfyb vjbnfyf7 thsb oesbsfw
dth babmht,lbs7 hjv jhbubyfkehb yfofhvjt,b fh b.j8
hjltcfw tc abkvb trhfypt ufdblf7 gtnth,ehublfy
+ktybyuhflblfy‘ vbdbqt vfhufhbnfc idbkbidbkbc othbkb8 cojhtl bv vjwtrdfdt vfhufhbnfcb7 hjvtkbw abhjcvfyvf sfdbcb itltdhbs erdlfd.j8 othbkib vothlf - fv
abkvbc yf[dbc itvltu uflfdo.dbnt7 othbkb vjvtothf - mfhsdtkt,c ds[jd7 uekyfrkekb
ye lfhxt,bfy xtvc ,t,bfpt - vfhufhbnfpt8 bc vjwtrdfdt b.j7 itb&kt,f abhjcvfybc utybfkj,f vfiby dth ufbuj7 sfyfw7 gfhbpib lfybiyekb tkjlt,jlf7 fvbnjv dth vbbqj abhjcvfybc cb.dfhekbj888
- tct bub vfhufhbnf vfhskfw fhct,j,lf abhjcvfybc
w[jdht,fib888
- hjujh fhf7 tc wyj,bkb
afmnbf7 ybrfkfv cfvb ehtvb
dfhlb ufeupfdyf gfnbdbcwtvbc ybiyfl vfhufhbnfc8
- jsfh vtqdbytse[ewtcb
smdtyb hxtekb vcf[bj,bf888
- abkvbc ofhvfnt,f bvbsfw
b.j ufygbhj,t,ekb7 hjv abhjcvfybc hjkb cojhtl
jsfhvf bsfvfif8 ths ltnfkc
vjub.dt,bs8 xtvb vtuj,fhb
mfk,fnjyb kbkb ljkf,thb&t7 rjvgjpbnjh cek[fy wbywf&bc vteqkt7 hjvtkbw [tkjdyt,bc veptevib veifj,lf7 ths[tk vtrbs[t,f - jsfh
vtqdbytse[ewtcb abhjcvfypt obuyc [jv fh othcj8 cfblfy ufubxylf fctsb fphb-vtsmb - drbs[t8 - jsfhb .jdtk
lqt vjlbc7 abhjcvfybc yf[fnt,bc oby cfvb-js[b cffsb
pbc7 fsdfkbtht,c7 abmhj,cj8
tc7 bwbs7 hfpt vtn.dtkt,c0 lblb ofhvfnt,f v[jkjl vfqfkb ghjatcjyfkbpvbs7
cb.dfhekbsf lf uekvjlubyt,bs vbbqotdf8 thsc utn.dbs rbltd - cfyfv cthuj pfmfhbf&t 3vtnt[bc xhlbkib4 vtofqbc hjkc bsfvfit,lf7 cgtwbfkehfl vtofqtt,sfy lflbjlf7 hfsf ittcofdkf vfsb vfytht,b7 vjmvtlt,f7 at[cfwv-
3ufvfh]j,f .dtkfc488 abkvbw
[jv fv ahfpbs vsfdhlt,f8 vfuhfv7 hf smvf eylf7 3vfhnjj,bc lqtcfcofekb4 utybfkehbf7 bvbnjv7 hjv fctsb flfvbfyt,b7 hjujhbw abhjcvfyb b.j7 ,jkjvlt fqmvekb fh
fhbfy cfpjufljt,bc vbth7 bcbyb vfhnjyb fhbfy fv w[jdht,fib8 rfwj,hbj,bc bcnjhbf
cfdctf vcufdcb vfufkbst,bs utybjct,b .jdtksdbc evwbhtcj,fib fhbfy7 cfvoe[fhjl7
evhfdktcj,f evwbhtcj,fc
yfrkt,fl eotdc fyufhbic888
- ,fnjyj ubuf7 bc cf[kb7
hjvkbc rb,bc mdtifw abhjcvfyb w[jdhj,lf7 lqtcfw
fhct,j,c0
- fhf7 lfyuhtekbf8 abhjcvfybc s,bkbcb djhjywjdbc
[blcf lf f[kfyltk yf&fkfltdbc lfcfo.bcc ijhbc vlt,fhtj,lf7 bc b.j vbcb e,fyb7
bm [fnfdlf itltdht,c8
- vfk[fp ujhubkf&bc
uvbhib kflj uelbfidbkb
buekbc[vt,f0
- fhf7 fm buekbc[vt,f hecb
v[fndfhb7 3obstkb w[tybc4
fdnjhb888 vfk[fp ujhubkf&t
xtvb w[jdht,bc elbltcb nrb-
YBYJ KJHSMBAFYB'T
LF JSFH
VTQDBYTSE[EWTCB
kbc rthdfw rb bcofdkf8
- abkvib bfc hjkc dby
sfvfij,c0
- xtvb mfkbidbkb - ybyj
kjhsmbafyb&t8 dabmhj,7 fhxtdfyib fh itdvwlfhdfh8 bf
htfkehb gthcjyf;b fh fhbc7
bc lhfvfnehubc itmvybkb cf[tf7 bc7 dbyw fh lfe[fnfdc abhjcvfyc8 sdbsjyfw [jv te,yt,f v[fndfhc - fb7 vjafht,ekib dbltmb7 ity dth itvfvxybt888
- hfnjv fh lfenjdts
abkvc cf[tkb 3vfhnjj,bc
lqtcfcofekb40
- lbf[7 utybfkehb cfsfehbf 3vfhnjj,bc lqtcfcofekb48 vf[cjdc7 hjltcfw tc cgtmnfrkb vjcrjdib dbsfvfits7
ofhvjlutybc itvltu wyj,bkb ht;bcjhb kbjpyjdf fnbht,ekb itvjdblf cfuhbvbjhjib - fctsb itltdhb7 vfhskfwlf vfhnjj,bc lqtcfcofekb7 fhfclhjc vbyf[fdcj8
abkvbc uflfqt,bc itvltu fh
vjudwtc eakt,f7 bubdt cfsfehb lfudtnjdt,byf +vjcrjdbc
lfrdtsf b.j7 udbs[htc7 vfhnjj,f gtcbvbcnehfl ;qthcj‘7 fvbnjvfw itdwdfkts -
bwytc vbcb atyjvtyb8
- dby bveifdf mjhtjuhfabfpt0
- behb pfhtwrbv7 vfuhfv bc
cwtyf7 cflfw jsfhb wtrdfdc7
cwtyfhib fh udmjylf8 itvs[dtdbs lfvt,flf tc bltf7 hjltcfw vtuj,ht,sfy thsfl vt
lf jsfhb htcnjhfyib db.fdbs8 jsfhvf bwtrdf +gbhdtkfl
dyf[t vbcb wtrdf‘8 vfiby des[fhb7 - cgtmnfrkibw eylf bwtrdj-vtsmb8 vbcb vj&hfj,f vfhnj wtrdf fh fhbc7 tc fhbc hbnefkb7 cekbc ufvj[fnekt,f7 cfjwfhb gkfcnbrbs itchekt,ekb8
- abhjcvfybc itvjmvtlt,blfy hjvtk yf[fnc ufvjfhxtds0
- .dtkf vjvojyc7 ufycfresht,bs ufvjdfhxtd bv yf[fnc7
cflfw yfxdtyt,bf vlblhbcf lf
qfhb,bc j]f[t,b8 afynfcnbrehbf mtbabc cwtyt,b - .dtkf
jhbubyfkehbf8 3;bhfab4 - vbcb sdfkt,b wjw[fkb flfvbfybc sdfkt,bf8 frb abhjcvfybw
fv,j,c7 - afy]ht,b fhf vfmdc7
fvbcb sdfkt,b vbyfst,tyj8
- ,fnjyj ubuf7 smdty fgbht,lbs abkvbc uflfqt,fc
fktmcfylht .fp,tubc w[jdht,bc itcf[t,888
- fhfclhjc bct fh czbhdt,bf mfhsdtk rfwc .fp,tubc itvjmvtlt,bc ofhvjxtyf7 hjujhw f[kf7 vfgfnbts lf7
3ltlkj,bc4 [fyfib - cojhtlfw udzbhlt,f trhfypt mfhsdtkb df;rfwt,bc ufvjxtyf7
hjvkt,vfw bwbfy &vj,f7 vtuj,hj,f7 sfdlflt,f7 cfvij,kjcflvb ufyecfpqdhtkb cb.dfhekb7 mfkbcflvb gfnbdbcwtvf8 lfyfifekbf7 hjv tc
abkvb dth uflfdbqt - hf dmyf7
rbyjc lfabyfyct,bc ufhtit
dth uflfbqt,8 lblb aeaeyt,ff7 vfuhfv - cfzbhj8 fktmcfylht .fp,tubc uvbht,bc itvfhst,f lqtc /fthbdbs czbhlt,f mfhsdtk cfpjufljt,fc8
JSFH VTQDBYTSE[EWTCB
LF VFK[FP UJHUBKF'T
dbkbf7 fhfxdtekt,hbdb7 eybzbthtcb gbhjdyt,f8 cfvoe[fhjl7 rbyjib ,tdhb hjkb fh
itechekt,bf8 vjrh&fkt,ekb b.j7 fhfdbc foe[t,lf7 fhw
at[mdti uftut,jlf dbyvtc7
jqjyl rb hjkb vbtqj888 fv
abkvib itcfybiyfdfl bsfvfif8 tgbpjlt,ib udbyljlf udtxdtyt,byf bc7 hjv abhjcvfybc
[fcbfscf lf ,eyt,fc xfcodlyty vfibyltkb v[fndht,b7 fvj-
RFLHB
ABKVBLFY
27
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
rbyjht;bcjhb UEUEKB VUTKF"T sfdbc gbhdtk yfveitdfhcf +3,ehsb lf vjtlfyb4‘ lf lt,benfync fv abkvib7 eybzbthtc vcf[bj,
bgjkbnt [dbxbfc b[ctyt,c8
- fv jhbjlt rdbhbc oby ntktdbpbfib
vbs[htc7 - smdtyb abkvb 3,ehsb lf vjtlfyb4 xfgkbybc cf.dfhtkb rbyjcehfsb
.jabkfj8 ufvbrdbhlf +cflqfw fhmbdib
vbeuybfs‘8 itvltu tc afmnb xtvvf vtpj,tkvfw +vothfkbf‘ lfvblfcnehf8 hf
smvf eylf7 ufvb[fhlf8 tc abkvb !)^@
otkc uflfdbqt8 !)^% otkc fvthbrblfy
f[fkxfvjcekvf yeupfh ifhbfv thsb fv,fdb vbfv,j5 ,hjldtbpt ctbhyj,bcfc lbl
cfhtrkfvj gfyjpt rjd,jbc ajhvfib ufvjo.j,bk vfvfrfwc vbdfmwbt .ehflqt,f
- bgjkbnt [dbxbfc /ufdlf8 mdtvjs byukbcehfl tothf 3,ehsb lf vjtlfyb48 fdbqt ,bktsb lf rbyjctfycpt itdtlb888 vf.eht,tkb uekbfyfl [fh[fht,lf7 vfuhfv
.dtkfpt vtnfl vt dbwbyjlbj8 - hfnjvvtsmb7 drbs[t8 - bgjkbnt byukbcehfl
hjv kfgfhfrj,lf7 bvfpt dbwbyjlbj888 bc
hjv vwjlyjlf7 xtvb rjvtlbf xfhkb xfgkbyc vjtojyt,jlf7 cek rjvtlbt,c uflfdbqt,lb8
- bgjkbnt [dbxbfv tc hjkb ,ho.bydfktl bsfvfif888
- vfyfvlt bgjkbntc fhw dbwyj,lb8 vf[cjdc7 hj,thn cnehefc cbvfvhvf vb[tbk rdtctkfdfv +vfiby rbyjcnelbbc lbhtmnjhb b.j‘ vt lf cekbrj ;qtync
udbs[hf5 mesfbcib eybzbthtcb vcf[bj,bf
- bgjkbnt [dbxbf7 lfothts cwtyfhb vbcsdbc7 abkvb uflfbqtsj8 ufudb[fhlf8 hjujhb fv,fdbf7 lbhtmnjhvf sfdbcb cehdbkbs lfudb’f[f lf abkvbc uflfqt,f lfudfdfkf +vfiby tc fldbkb fh b.j‘8 cekbrjv cwtyfhb lfothf7 ibyffhcb xdtyc f[kj,kt,c ufdfwfybs7 ’fkbfy vjtojyfs8
vfibydt vbd[dlb7 hjv rfhub abkvb ufvjdbljlf8 bgjkbnt bct vjdbodbts mesfbcblfy7 cby]t,b fhw uflfudbqbf8 cbrj ljkb’t uflfqt,ek tgbpjlt,pt uekbfyfl
bwbyjlf7 - rfwj7 tc dby .jabkf7 cfblfy
vjb.dfytsj888
- ityj,f7 cflfw bgjkbnt lf vbcb sfyfvihjvkt,b veifj,ty7 cfl itfhxbts0
- gfdbkbjyb fdfityts8 b.j vfiby fvbc
cfiefkt,f7 vfnthbfkehfl rbyjc fh
ezbhlf8
- bgjkbnt [dbxbfc at[,ehsb e.dfhlf0
- vfhsfkb ubs[hfs7 fqfh vf[cjdc7
fk,fs7 e.dfhlf888
- smdtyfvlt se uflfbqtc bgjkbnt
[dbxbf rbyjabkvt,ib0
- gfnfhf tgbpjlt,ib7 fk,fs7 b.j uflfqt,ekb7 vfuhfv afhsj cfpjufljt,fv bgjkbnt fv abkvbs ufbwyj +mesfbcib7 hf smvf eylf7 bwyj,lyty7 hjujhw stfnhbc vcf[bj,c‘888 fv abkvvf
vhfdfkb ghbpb fbqj7 vjcrjdibw lblb
vjojyt,f lfbvcf[ehf8 lf]bkljdlf7 hjujhw cfertstcj rjvtlbehb ;fyhbc abkvb8 itvltu7 hjujhw fqvjxylf7 fvthbrfibw ufb.blf8 bgjkbntc uvbhbc cf[tkb
- rezrezb lqtvlt .dtkfc f[cjdc8
rjvtlbbc uflfqt,f7 cfthsjl7 bv gthbjlib lbl cbhsektt,sfy b.j lfrfdibht,ekb8 [tkbceakt,fc tibyjlf7 rjvtlbf cfnbhfib fh uflfcekb.j8 vbe[tlfdfl fvbcf7 vfbyw itd’tkbs thsb ltnfkbc uflfqt,f8 se uf[cjds7 bgjkbntc
uvbhc cfvb rfwb fcfvfhskt,c - !)#* otkc
[jv t8 o8 3nhjbrf4 - cfvb rfwb fcfvfhskt,lf ,hfklt,ekt,c8 abkvb bct vjtojyfs wtrfib7 fvfpt sdfkb lf[eztc888
- hfnjv fhbc rjvtlbehb abkvb hsekb uflfcfqt,b0
- f[fkufphlj,fib dabmhj,lb7 fvfpt
bjkb fhfathbf-vtsmb8 vfuhfv 'fkbfy ’ytkbf888 lhfvbc uflfqt,f sbsmvbc .dtkf
ht;bcjhc ite’kbf8 cbcecnbc lfyf[df7 itvxytdff hsekb8 rjvtlbfib se fh uffwbyt vf.eht,tkb7 fhfathb ufvjdf8 dyfyj,7
hjv cek rjvtlbt,b fh uflfdbqt8 lblb
;fyhbf nhfubrjvtlbfw8 cwtyfhbw vmjylf lfothbkb7 vfuhfv ecf[chj,bc ufvj
dth uflfdbqt8 itvltu tc cwtyfhb ufdfvfhnbdt7 ufdfbjkt lf uflfdbqt abkvb 3ufztlbkt,b48 vsfdfhb hjkb jsfh vtqdbytse[ewtcvf bsfvfif +fdnj,bjuhfabekb
abkvbf‘7 lqtdfyltkb .jaf ofhvjdfxbyt8 ntktdbpbbs tc abkvb fhfths[tk
fxdtytc7 vfuhfv7 hfnjvqfw7 cfsfehb fqfh
vjvojyc8 sfdblfy cwtyfhc 3tyrb-,tyrb cbrkbcf4 lfdfhmdb8 itdwlb7 fh eylf itvtwdfkf7 vf.eht,tkb fldbkfl lfbvf[cjdht,lf8 fb7 3,ehsb lf vjtlfyb4 .dtkfc f[cjdc7
#_-oesbfyb vjrktvtnhf;bfyb abkvbf8
- vcf[bj,sf itcfybiyfdb fycfv,kbf888
- lbf[7 bgjkbnt7 df[nfyu ybyef7 jsfh
pfenfidbkb7 ljlj f,fib’t8 cby]t,b fhfdbc ufedkbf7 .dtkfv itcfybiyfdfl bsfvfif8
- hjvtkb cnflbjybf uflfqt,ekb0
- dfrtib7 3kjrjvjnbdbc4 cnflbjypt uflfdbqts8 c[dfsfijhbc7 cojhtl at[,ehsbc vfnxbc lhjc8 vf[cjdc7 s,bkbcbc
3lbyfvjcf4 lf vjcrjdbc 3njhgtljc4 it[dtlhf b.j +hectsbc ueylib vfiby ckfdf
vtnhtdtkb sfvfij,lf‘8 gbhdtkb nfbvbc
lfchekt,bc itvltu vpt xfdblf lf uflfqt,f itdo.dbnts8 ,tdhb [fk[b b.j8 pjubthst,b [tt,pt bc[lyty8 nhb,eyt,bc mdtvjs xfdtlb lf cfsflfhbuj at[,ehstkt,bc crfvpt xfvjd]tmb8 udthlbs ckfdf
vjvb]lf +vtjht nfbvib fh sfvfij,lf7
mfhsdtkt,bc obyffqvltu ufvjcdkfc thblt,jlf‘8 ckfdfc uflfdt[dbt888 ifhify bvfdt
cnflbjypt xtvc mfkbidbkc dkflbvth uewftdb ufdfwfyb8 djdfc des[fhb7 - at[,ehsbc ufydbsfht,fib vtw vfmdc gfnfhf odkbkb itnfybkb7 3,ehsb lf vjtlfyb4
[jv uflfdbqt-vtsmb8 - hfc fv,j,s7 vfnxbc oby fv abkvc hjwf de.eht,lbs7
fqfh dfut,lbs7 bcts ufyo.j,fpt dlut,jlbsj7 - vbgfce[f8 - it lfkjwdbkj7 vtht
.dtkf vfnxbc oby ut.eht,byfs-vtsmb888
db[ctyt,s
rflht,b abkvblfy 3,EHSB LF VJTLFYB4
3,ehsb lf vjtlfyc4
28
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
abkvbc uflfqt,blfy $$ otkboflb ufdblf8 vf.eht,tkb lqtcfw lblb bynthtcbs e.eht,c8 tc bgjkbntc lfvcf[eht,ff7 c[df vcf[bj,b hjv .jabkb.j7 fk,fs7
fctsb ofhvfnt,f obkfl fh [dlt,jlf8
se vcf[bj,b sfdfl fh fhbc ybzbthb7 ht;bcjhb7 hfw eylf twfljc7 hjkc dth
vjfhut,c8 se uf[cjds tgbpjlb - cb[fhekbcfufy hjv itreynheilt,f bgjkbnt - sdbsjy vjbabmhf8 c[dfsfijhbc7 xfgkbyb vcufdc ltnfkt,c lbl .ehflqt,fc fmwtdlf8 bgjkbntc gthcjyf;bc ufvjcfrdtsfl rfkfs,ehstkbw vjdbodbts
+kt;fdf`888 c[dfsfijhbc7 tc abkvb xtvb
cflbgkjvj yfihjvb b.j8 vjcrjdib bycnbnenblfy vfult,lyty - vtjhtl hfnjv
cofdkj, bycnbnenibj +cfvcf[bj,j afrekntnbc lfvsfdht,bc itvltu cfht;bcjhjpt xfdf,fht‘8 uthfcbvjdvf fv abkvbc
yf[dbc itvltu vbs[hf5 F vs [jntkb dfc
dsuyfnm bp bycnbnenf888 ’fkbfy vjtojyf888 xtvb gbhdtkb cfrehcj yfveitdfhb
b.j 3ufysbflb48 dth lfdbrdt[yb7 hjv
itcfybiyfdb ufvjdblf8 ,jkj abkvbw 3ufztlbkt,b4 bv nhfubrjvtlbbc vb[tldbs
dth uflfdbqt7 hfw xfabmht,ekb vmjylf
+cwtyfhc otkbofl-yf[tdfhb dothlb‘888
wyj,bkb vcf[bj,b7 cfmfhsdtkjc cf[fk[j fhnbcnb UBDB SJ[F'T fcpt vtn abkvibf uflfqt,ekb8 vfc bodtdlyty hjujhw cfmfhsdtkjc7 bct .jabkb cf,zjsf htcge,kbrt,bc wyj,bk
rbyjcnelbt,ib8 hjv fhf
vbcb vjrh’fkt,f7 itvjmvtlt,bs ,bjuhfabfib ufwbkt,bs vtn hjkc lfbsdkblf8 lqtc vcf[bj,b (#
okbcff8 rbyjib vbcb lt,benb ktj tcfrbfc abkvib
itluf8 3,fib-fxerib4 vfy
ifkdf thbcsfdbc hjkb
ufyfcf[bthf8
vnanob,
rusTavelis
Teatridan
rom wamovedi
3RERFHFXF4
givi
ToxaZe
KFEHF BFIDBKB7 pfmfhbf afkbfidbkbc cf[tkj,bc vtjht cfvecbrj [tkjdyt,bc crjkbc lbhtmnjhb7 htcge,kbrbc lfvcf[eht,tkb gtlfujub7 ths lhjc abkfhvjybbc cjkbcnb7 ubdb sj[f’bc vteqkt5
- ubdb ,fdidj,blfydt ufnfwt,ekb b.j stfnhbs8 ]th rbltd vjcofdktj,bcfc vjyfobktj,lf crjkfib
lfluvek cgtmnfrkt,ib8 fhlfltut,pt7 hjwf 'vfcsfy thsfl cjatkib
bcdtyt,lf7 itrht,lf ,fdidt,c lf ofhvjlutyt,c lufvlf8 stfnhfkeh bycnbnenib !)$% otkc xfbhbw[f7 jvblfy lf,heyt,bc itvltu8
- ,fnjyb ubdb lblb cfvfvekj
jvbc vjyfobktf0
- lbf[8 ufbgfhf8 ubdbc ’vf bv gthbjlib ktybyuhflib cofdkj,lf8
uthvfytkt,bc vbth gbhdtkbdt lfhn.vbc lhjc lfbqegf8 fv nhfutlbbs ufvofht,ekb .vfodbkb j]f[blfy
ahjynpt ufbgfhf8 !)$# otkc uekbc fhtib v’bvtl lfbzhf8 rjvrfdibhbc vfylfnvf lf vtlfkvf uflffhxbyf7 hjvtkbw vfhw[tyf uekbc]b,tib tlj - n.dbf fbc[kbnf +bc vfylfnb [fk[sf vtuj,hj,bc veptevib byf[t,f‘8
- yfjvfhc stfnhfkeh bycnbnenib xf,fht,f fh ufczbhdt,bf0
- fhf8 ubdb ufhtuyj,bsfw ufvjbhxtjlf7 ybzbthbw b.j7 fvfdt lhjc7
fhfxdtekt,hbdb mdt.yt,sfy
ehsbthsj,bc jhufybpfwbfib8
rjynfmnb /mjylf bv gthbjlib
cfmfhsdtkjib xfvjvcdktk ew[jtkt,sfy8 tc b.j !)%^ otkb8 cojhtl vfiby vbbodbf ktj tcfrbfv 3,fib-fxerbc4 uflfqt,t,pt8 vfiby ubdb
cfvcf[ehib ’fkbfy lfrfdt,ekb b.j7
fvbnjv vsfdfh hjkpt jsfh rj,thb’t lffvnrbwtc7 ubdbv tgbpjlehb - ifkdf thbcsfdbc hjkb
ufyfcf[bthf8 !)%* otkc 3cf,elfhtk zf,erib4 uflfbqtc +eifyub uf,flf’t‘7 vjudbfyt,bs 3zbfrjrjyfib4vsfdfhb hjkb - jmhjgbhb
bsfvfif8 ubdbv vhfdfkb hjkb ufyfcf[bthf cf,zjsf rfdibhbc wyj,bk
rbyjcnelbt,ib8 cdthlkjdcrib uftvupfdhf7 vbdblf rbyjcnelbfib8
kfgibyvf ervf.jabkjl es[hf
vjflubktc7 - tc dby xfvjvb.dfyt0= vt
cek c[df nbgf;b vzbhlt,jlfj888 vfuhfv hjwf ubdbc uhbvb ufertstc lf
rjcnbevb xffwdtc7 vjtojyfs7 ekfgfhfrjl lffvnrbwtc8
- ,fnjyj ubdb7 smdtyb wyj,bkb uvbhb eifyub uf,flf’t 3cf,elfhtk zf,erib4 efh.jabsb gthcjyf;bf888
UBDB SJ[F’T5 - lbf[7 efh.jabsb gthcjyf;bf7 vfuhfv ’fkbfy vb.dfhc8 hjwf fv hjkpt lfvfvnrbwtc7
tlbith vfqfkfidbkc ufe[fhlf7 efh.jabs hjkib vt fqfh vfsfvfit,tyj +bwbybc‘8
3EUHBEV
VLBYFHT4
3it.dfht,ekb
rekbyfhbc
!__! htwtgnb4
ubdb
ubdb sj[f’t
sj[f’t 2
2
IFKDF
IFKDF THBCSFDB8
THBCSFDB
3,FIB-FXERB4
3,FIB-FXERB4
3ZBFRJRJYF48
VSFDFH
HJKIB
UBDB
SJ[F’T 2
JMHJGBHB
- gtlfujubeh vjqdfotj,fcfw
totjlbs0
- lbf[7 xtv vbth xfvj.fkb,t,ek
cnelbfib vtn.dtkt,fc dfcofdkblb8
- ,fnjyj ubdb7 smdtyb vij,kt,bw vcf[bj,t,b b.dyty0
- fhf7 ltlf tmbvb b.j7 vfvf - trjyjvbcnb8 ltlfxtvc ’fkbfy eyljlf7
vtw vtlbwbyf fvthxbf8 stfnhfkehib xevfl itdbnfyt cf,est,b8
- idbkt,vf se bcehdtc vcf[bj,j,f0
- lbf[7 xtvvf evwhjcvf df;vf - vfverfv stfnhfkehb lffvsfdhf8
ht;bcjhbf8 cfvb df;b v.fdc7 eahjcb - rjnt mbvbrjcbf7 iefsfyf - jsfhb - trjyjvbcnb8
KFEHF BFIDBKB5 - wyj,bkb
hecb vcf[bj,b dkflbvbhjdf +3euhbev vlbyfhtib4 sfvfij,lf` ubdbc
cothlf5 me madlobeli var bedis,
rom maCuqa ori Sexvedra TqvenTan
erTad. givi maqsimes Ze araCveulebrivi adamiani da msaxiobia... ubdbc gfhnybjht,b b.dyty fhf vfhnj wyj,bkb mfhsdtkb vcf[bj,t,b7 fhfvtl
ew[jtkt,bw7 vfufkbsfl7 vfkrjkv
vfrljetkb +3vtabc vrdktkb4‘7 hecb vcf[bj,t,b5 ,jhbc fylhttdb7 bfyrjdcrb7 xehcbyf8bveifdf ,jylfhxersfyfw +3rhfpfyf4‘8
- ,fnjyj ubdb7 fk,fs7 ,tdhb sf.dfybcvwtvtkb mfk,fnjyb u.fdlfs888
- .dtkfc decehdt, bcts j]f[eh
ehsbthsj,fc7 hjujhbw vt lf xtvc
vteqktc udfmdc8
3,FIB FXERBC4
UFLFQT,BCFC
KFEHF BFIDBKB5 - %_ otkbf7
wjk-mvfhb dfhs7 ths[tk fh itvbybiyfdc7 ubdbc xtvsdbc .ehflqt,f
vjtleyt,byjc8 cek thsfl db.fdbs7
uflfqt,t,ptw df[klb7 extvjl ofcdkf fh e.dfhlf8
- lqtdfyltkb uflfcf[tlblfy
hjujh itfafct,s smdty vbth ufycf[btht,ek hjkt,c0
- rhbnbrekfl de.eht,7 bctsb fh
fhbc7 hjujhbw eylf b.jc7 dth itd’tkb8
KFEHF BFIDBKB5 - ’fkbfy vjvojyc ubdbc uvbhb 3euhbev vlbyfhtib48 vbe[tlfdfl bvbcf7 hjv tc gthcjyf;b ,fylbnb b.j7 vhfdfkupbc
yfwb[fhb7 vfbyw fhbc vfcib elbltcb uh’yj,f7 hfcfw cb.dfhekb /mdbf8 xtvvf vteqktv it’kj7 efh.jabs gthcjyf;ib lflt,bsb uvbhbc
sdbct,t,bw lfvf]tht,kfl ofhvjtxbyf lf ufytcf[btht,byf tc nhfubrekb gbhjdyt,f8 cfthsjl7 ubdbc .dtkf
uvbhb vb.dfhc7 bvbnjv7 hjv cekcf lf
tythubfc fh bieht,lf7 lfeqfkfdfl
ihjvj,lf7 sfdc fh pjufdlf8
UBDB SJ[F’T5 - cf[kib bctsb
fhfxdtekt,hbdb mfk,fnjyb vtkjlt,jlf7 hjujhbw xtvb vteqktf7
phlblf cfv idbkc lf vbc thsuekt,fcf lf cb.dfhekib tzdb fhfcjltc itvgfhdbf8 okt,b ufdblf7 erdt
fcfrib dfhs7 kfehf xtvpt !_ okbs
evwhjcbf8 xtvc sfdc fh lfdt't,7
jqjyl vfc fhfathb ofvjcnrbdltc888
ufycf[btht,ekb hjkt,b rfhubf7 vfuhfv j]f[b .dtkfpt lblb cbvlblhtf fvmdt.yfl8
29
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
cathjib vjqdfotj,f0
2 fhf7 tc vjudbfyt,bs vj[lf8
itvltu mtsbc ,tlvf ufeqbvf8
ths[tk vbc bycnbnenc wyj,bkb byukbctkb rjvgjpbnjhb lf ghjlbecthb vfbr ,fnb
todbf8 sfdbcb ]ueabcsdbc ubnfhbcnc t’t,lf7 vfuhfv7 hjwf mtsbc cbvqthf vjbcvbyf7 bct7
hjv lbl[fyc fh eabmhbf7 ujujyfc fhf vfhnj sfyfvihjvkj,f7 gbhdtkb fk,jvbc ufvjidt,fib lf[vfht,fw itcsfdfpf8
vfiby mtsb !^ okbc b.j8
2 xtvsdbc tc elbltcb vjdktyf b.j7 2 .dt,f mtsb7 2 fk,jvpt veifj,fv ) sdtc ufcnfyf8 fh dxmfhj,lbs7 dwlbkj,lbs7 cfzbhj [fhbc[bcsdbc
vbudtqobf8 tc cfjwfhb itvjmvtlt,bsb ghjwtcb b.j8 itltufl fk,jvib fhfvfhnj xtvb7
vfbrbc cbvqtht,bw itdblf8 vfcsfy veifj,f ’fkbfy vjvojyc7
vecbrbcflvb thsyfbhb lfvjrblt,ekt,f udfmdc8
hjltcfw mtsbc vbc vbth it-
jhb okbc oby chekbfl
ewyj,b ujujyf ,hbnfyekb
gjgvecbrbc tkbnfib itbzhf
lf /bnfqkevbc cfsfdtib
vjtmwf8 bc !) okbc b.j7
ofhvjij,bs hjvtkbqfw
ew[j mdt.yblfy lf vbc
vecbrfib ,hbnfytkbc
.ehbcfsdbc exdtekj
vjnbdt,b ;qthlf8
vbcb gbhdtkb fk,jvb 3Call
off the search4 +3ito.dbnts
’t,yf4‘ !7( vky nbhf;bs ufb.blf7 [jkj vtjht 2 3Piece
by piece4 +3yfzth-yfzth4‘ 2
ufvjcdkbc lqtcdt ,hbnfyekb
cfhtbnbyuj cbbc cfsfdtib vjtmwf8 mdt.fyfib7 cflfw sfyfvtlhjdt gjgvecbrbc efvhfdb dfhcrdkfdb w[jdhj,c lf vjqdfotj,c7 tc eybrfkehb vbqotdff8
lqtc MTSB VTKEFC .jdtkb f[fkb cbvqthf vecbrfkehb vjdktyff7 sfyfw7 erdt fhfv[jkjl lbl ,hbnfytsib8
rhbnbrjct,b fqahsjdfyt,fc
dth vfkfdty lf vfc 3,hbnfytsbc yjhf ]jycc4 eojlt,ty8
vhfdfkhbw[jdfyvf afyt,vf it’ktc vbcb chekbfl fhf,hbnfyekb udfhbc lfvf[cjdht,f
lf7 hjltcfw itvs[dtdf vbtwtvfs [jkvt7 cbfvjdyt,bs fub[cybfy7 hjv ]jh]bf +byukbcehfl fct ufvjbsmvbc cfmfhsdtkj‘ fhf vfhnj infnbf fiiib7 fhfvtl rfdrfcbbc ths-thsb
mdt.fyfwff8
mtsb7 bctdt7 hjujhw vbcb
vfcinf,bc .dtkf dfhcrdkfdb7
bynthdbecsdbc vbeodljvtkbf8 cffutynjib7 hjvtkbw
vbcb cfmvtt,bc vjudfht,bs fhbc lfrfdt,ekb7 sfdlfgbhdtkfl lbl[fyc vb.dt,jlyty vjvqthkbc vjewktkj,fpt7 vfuhfv lf;byt,ekb [dtoybc itvltu mtsbcsdbc xtvb s[jdybc
uflfwtvfpt vfbyw lfdbsfy[vt8
vbcvf vtyt]thvf cnbd rhjrcajhlbv vfkt lfvbhtrf lf7
hjwf lfhoveylf7 cfmvt hecekb ufptsbc rjhtcgjyltynsfy /mjylf7 lfvgbhlf5 3mtsb
ef[kjtc lqtt,ib fewbkt,kfl lfubsvj,s lhjc cfe,hbcsdbc48
mtsb ’fkbfy sfdfpbfyb lf
vjrh’fkt,ekb flfvbfyb fqvjxylf8 dfhcrdkfdehb mtlvfqkj,bcf lf fvgfhnfdyj,bc fhfdbsfhb ybifyo.fkb8 fhfxdtekt,hbdfl vtn.dtkb sdfkt,b7 cfcbfvjdyj ufhtuyj,f7 e,hfkj7
eghtntypbj cfvjctkb8 sfdlf]tht,ekbf7 fvfcsfyfdt7 sfyfvjcfe,hbc vbvfhs .ehflqt,bfyb8 kfgfhfrbw ite’kbf lf vjcvtyfw8 dthw rb itdfvxybt7 hjujh uflfbpfhlf bynthdbe
s,bk7 uekbsfl cfe,fhib8
sevwf7 vbcb lfcfo.bcb xtvsdbc vjekjlytkb fqvjxylf8
2 smdty mfhsekb cf[tkb
umdbfs7 2 cojhb7 ufvfhsekb
hecekbs vbs[hf mtsbv8
2 lbf[7 smdty rb hecekfl vidtybdhfl kfgfhf-
Cemi fesvebi,
Cemi guli
saqarTveloSia!
YBCKBFYB
FK,BJYB
MFHSDTKVF
UJUJYFV
LFBG.HJ
rj,s7 2 ufvb[fhlf vt8
2 hfc ,h’fyt,s7 ufvfhsekfl7 fk,fs7 hfvltybvt cbn.dfc se dfv,j,8 vt [jv v[jkjl
( okfvlt dw[jdhj,lb cfmfhsdtkjib7 f[kf rb iby .jaybcfc pju]th xtvb vij,kt,bc
hecekb cfe,fhb vtcvbc8 fct
hjv7 se obyffqvltub fh bmyt,bs7 byukbcehpt uflfdblts8
mtsbc vfvf mbhehub-rfhlbjkjubf8 !))# okfvlt mesfbcib w[jdhj,lyty8 mtsb bv lhjc f[kfw cb.dfhekbs b[ctyt,c8 vfuhfv
gjcncf,zjehb w[jdht,f cfmfhsdtkjib
v’bvt fqvjxylf lf
vfvfv cfveifj ,tkafcnib7 xhlbkjts
bhkfylbbc ltlfmfkfmib bijdf8
2 ,tkafcnib cfw[jdht,kfl ofcdkf
cfibib fh b.j0 bhkfylbbc htcge,kbrehb fhvbbc
nthjhbcnekb vjmvtlt,t,bc
ufvj ,tkafcnb [jv viajsdfht flubkfl bsdkt,jlf0
2 lbf[7 fct xfylf ijhblfy7
f[fkb fv,t,bc rht,ct,bc vb[tldbs8 vfuhfv7 hjltcfw xfdtlbs7 ,tkafcnb ’fkbfy cfcbfvjdyj mfkfmb fqvjxylf7 cflfw uekqbf lf rtsbkb flfvbfyt,b w[jdhj,lyty8 crjkfib efvhfdb vtuj,fhb itdb’byt8
crjkbc lfvsfdht,bc itvltu mtsbv bycnbnenib xff,fhf7 hjvtkcfw [tkjdyt,bc ,hbnfyekb crjkf tojlt,f8
2 bv [fyt,ib erdt uflfo.dtnbkb umjylfs vecbrbc
30
mvybkb vecbrbc lf[fcbfst,f
ds[jdt7 vbgfce[f5
2 wjnf ,kepb7 wjnf ajkrb8
2 rb vfuhfv7 smdtypt fv,j,ty7 ]fpbc vbvltdfhbfj888
2 chekbflfw fhf8 dabmhj,7 yfvldbk ]fpvtyt,c to.byt,fs7 se itbn.j,ty7 hjv
vfs udthlbs vjvb[ctybt,ty8
]fpvf xtvpt lblb ufdktyf
bmjybf7 sevwf7 itcf,fvbcb ufyfskt,f fh vbvbqbf lf fvbnjv
fhw xtvb cbvqthf lf fhw ubnfhfpt lfrdhf yfvldbkb ]fpbc vjs[jdyt,c fh frvf.jabkt,c8 xtvc sfdc frecnbreh
vecbrjcc eahj deojlt,lb8
2 hjujhb lfvjrblt,ekt,f ufmds ofhvfnt,bc vbvfhs0 tkjlbs7 hjv vecbrbc afyfnbrjcsf uekt,c fct
ewt, lfbg.hj,lbs0
2 fhf7 fh dtkjlb8 cfthsjl7 ofhvfnt,bc vjcfgjdt,kfl rb fhf7 bvbnjv doth7
hjv cbvqtht,bc itmvyf vjvojyc8 dt’t, cfzbhj ,uthfc7 cbn.dfc888 c[df itvchekt,kt,c
fh dt]b,ht,b8 dwlbkj,7 [fk[c
xtvb fde[cyf7 lfdfyf[dj8
2 fvbc vbe[tlfdfl7 mtsb
vtkef erdt dfhcrdkfdbc cnfnecbc vakj,tkbf8 itbwdfkf
hfvt smdty w[jdht,fib0
2 fhf= bctsbdt dfh7 hjujhbw ofhvfnt,fvlt db.fdb8 bctd
bct dbmwtdb7 bvfcdt dzfv7 bubdt
flfvbfyt,b vb.dfhc8
2 f[kf[fy ths-thsb ntktfh[bc rjvtynfnjhvf ufjwt,f dth lfvfkf7 hjltcfw
,hbnfyekb vecbrfkehb
ghtvbt,bc uflfwtvbc wthtvjybfpt vjrh’fkt,ekb7 fhw
bct ’dbhafcb rf,bs ufvjw[fllbs888
2 lbf[7 bc rf,f %_ ubhdfymfl se7 vujyb7 eahj bfafl
itdb’byt8 vtht hf0 fh dfgbht,7
xtvb vjhsekj,bs dbyvt ufdfrdbhdj8
2 aekb0 bc [jv jmhjc
odbvfcfdbs vjlbc0
mtsb fh fcf[tkt,c sfy[fc7
hjvtkcfw ufvjbveifdt,c7 vfuhfv itybiyfdc7 hjv aekib
cekfw fh ,fyfj,c8 fv,j,c7
hjv fk,jvt,bcf lf cbyukt,bc
ghjvjeitypt lbl’fkb aekb
t[fh]t,f8 sevwf7 hf smvf eylf7
wjnfc yfvldbkfl fh ufvjbveifdt,c8 vfy erdt b.blf cf[kb
kjyljyib8 e’hfd mjyt,fpt
flubkj,hbdb afct,bc ufsdfkbcobyt,bs7 vbcb ,tdhb sfyfnjkbcsdbc tc vbeqotdtkb
jwyt,ff8
2 smdtyb cf.dfhtkb flfvbfyt,b0
2 xtvb j]f[b8 ltlf7 vfvf 2
.dtkfathc vfs eylf devflkjlt= vfsb v[fhlfzthf7 e,hfkjl7 iteafct,tkbf8 bwbs7
ltlf hf utvhbtk rth’t,c fvpflt,c0= ufycfresht,bs cfwbdc888
2 jhb okbc oby ,hbnfytsbc vjmfkfmtj,f vbbqts8
sfdc byukbctkfl vbbxytds
se mfhsdtkfl0
2 ’fkbfy vjvojyc ,hbnfytsb7 fm sfdc ,tlybthfl duh’yj,8 vtfvf.t,f7 hjv fv lblb mdt.ybc vjmfkfmt dfh7 vfuhfv xtvb
atcdt,b7 xtvb uekb cfmfhsdtkjibf8 bm lfdb,flt7 bmfehj,f
.jdtksdbc vtyfnht,f8 s,bkbcib [ibhfl xfdlbdfh8 ifhify7
itvjlujvfpt7 3dfhlt,bc htdjkewbbc4 jhb okbcsfdbcflvb
vb’qdybk rjywthnib vjyfobktj,bcsdbc xfdahbylb8
2 hectsbc vbvfhs hf lfvjrblt,ekt,f ufmds0
2 j]f[ib hectspt lblb
gfnbdbcwtvbs cfe,hj,ty8
hecekb tyf7 hecekb reknehf ’fkbfy vfbynthtct,c8 wjnf [ybc oby vjcrjdib ufvfhsek rth’j
cfqfvjpt ufvjdtlb7 vfuhfv
tc [fyvjrkt dbpbnb b.j8
’fkbfy vbylf7 rbltd
xfdblt lf lbl[fyc lfdhxt=
pehf,
yfk,fylbfyb
kjyljyb ufptsb 3nhelb4
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
werili amerikels
rogoria, ianki, roca es xdeba
Sens qveyanaSi? ras grZnob, roca
saSineleba sufevs Sens da ara
Seni mezoblis saxlSi? roca SiSi
Wmuxnis Sens mkerds, roca gamayruebeli RrWiali, sasowarkveTili
yvirili, Senobebis Camoqceva, es saSineli suni, romelic filtvebis yvela foraSi aRwevs, roca sisxliTa
da mtvriT dafaruli Tvalebi sigiJemde misuli udanaSaulo adamianebisa sayovelTao panikas Tesaven? aba,
rogoria, Tundac erTi dRe icxovro Sens sakuTar saxlSi ise, rom
araferi icode imis Sesaxeb, Tu xval
ra SeiZleba moxdes?
TiTqmis asi welia, Seni qveyana
mTel msoflios ebrZvis. da rogori
cinizmiT agzavnian Seni mmarTvelebi am `apokalifsisis mxedrebs”
`Tavisuflebisa da demokratiis”
saxeliT. Tumca, Sen unda icode,
rom msoflios mravali xalxisaTvis, sadac SimSilisa da avadmyofobisagan yoveldRiurad iRupeba
24 aTasi adamiani, SeerTebuli Statebi Tavisuflebis gansaxierebas
ki ara, saSinel mters warmoadgens, romelic Tesavs oms, SimSils,
SiSsa da ngrevas”.
gabriel
garsia markesi
eqskursia
- gTavazobT satransporto da saeqskursio
momsaxureobas SeerTebuli Statebis dedaqalaqSi 4 (an 6) kaciani jgufebisaTvis;
- mgzavrTa gadayvana xdeba jipis markis
avtomanqanebiT;
- mgzavrebs moemsaxurebaT Tarjimani da
foto-korespondenti;
- eqskursia erTdRiania da am periodSi
Tqven SegeZlebaT iseirnoT vaSingtonis
quCebSi, daaTvalieroT linkolnis memoriali, vaSingtonis monumenti, meore msoflio
omis axalgaxsnili memoriali, arlingtonis
erovnuli sasaflao, prezident kenedis
gansasvenari, jefersonis memoriali, erovnuli xazinis nageboba, garedan naxoT
TeTri saxli, kapitoliumis Senoba (11 seqtembris tragediis Semdeg TeTr saxlSi turistebis Sesvla akrZalulia).
agreTve SegeZlebaT isadiloT vaSingtonis yvelaze cnobil da elitarul restoranSi TeTri saxlis maxloblad, estumroT saqarTvelos saelCosa da sakonsulo
ganyofilebas.
dawvrilebiTi
informaciisaTvis
mogvmarTeT:
3 47 - 7 24 - 0 7 7 0
31
naxe sakuTari TvaliT!!!
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
1
yvelaferi daiwyo imiT, rom xelmZRvanelma damibara da Tqva:
- Tqvens momaval naSromSi unda
aisaxos qalaqis ti pis dasaxlebaSi
mcxovreb muSa-mosamsaxureTa yoveldRiuri saqcielis aspeqtebis asaxva da gamomJRavndes kanonzomierebani, romlebic gansazRvraven mis damokidebulebas cxovrebis pirobebisadmi. sazogadoebis funqcionirebisa da ganviTarebis im mxareebSi,
romelsac amJamad gacilebiT meti
yuradReba eqceva, vidre aqamde, patara adgils rodi iWers yofa-cxovreba, warmoebis gareTa sfero adamianis saqcielsa da moqmedebaSi. asanTi xom ara gaqvs?
me Cemi bedi... - ara mqonda.
- erTis mxriv mecnierul-teqnikuri progresi, - ganagrZo mere xelmZRvanelma, - da amasTanave Tanamedrove etapze yofa-cxovrebiTi movlenebis srulyofa...
- gaval, giSovniT...
- ara, ara, mainc ganebebas vapireb
da... adamianis cxovrebiseul moqmedebaSi warmoebis gareT, misi saqcieli yoveldRiur saqmianobaSi TandaTan ufro mniSvnelovani elementi xdeba mis yofa-cxovrebaSi. da
amitomac xazgasmuli yuradReba unda mieqces mis Tavisufal dros, romlis sferoc ganisazRvreba jer erTi, imiT, rom warmoadgens adamianis
formirebis erT-erT faqtors Sedis ra komponentad misi cxovrebisa da moqmedebis kompleqsSi; meore
- rom aseTi gamokvleva gvexmareba
adamianze sasargeblod zemoqmedebis
mniSvnelovani meqanizmebis gamovlenaSi mTlianad; daa, mesame - rom es
sfero naklebadaa Seswavlili, vidre ekonomiuri da socialuri ganviTarebis sxva, aranakleb mniSvnelovani komponentebi.
patara xans SeCerda da me vTqvi:
- diax.
- Tavisufali drois gamoyenebis
Seswavla am kuTxiT, - ganagrZo mere
xelmZRvanelma, - Zalianac aqtualuria, da misi gadamuSaveba warmoadgens ara mxolod Teoriul, aramed
praqtikul interessac erTsa da imave dros. rasakvirvelia, erTi wliuri TemisaTvis es Tema sakmarisze
metad farToa. amitom sakiTxi ase
unda davayenoT: Tqven unda SeiswavloT yoveldRiuri warmoebis gareTa saqcieli da misi damokidebuleba cxovrebiseuli pirobebisagan da
unda SemovifargloT garkveuli
profesiis adamianebis konkretizirebiT, xolo profesiis arCeva TqvenTvis momindia. imedia, gamigeT.
- rogor ara.
- xolo rac Seexeba im kiTxvebs,
romlebic Tqven unda dausvaT Tqvens
mier arCeuli profesiis adamianebs,
ese igi, respodentebs, ai am xuT gverdzea mocemuli. maTi pasuxebi unda
iyos mkafio, mokle da amowuruli.
- erTdroulad?
- rasakvirvelia. xolo Tu waawydebiT raime gaugebrobas, garTulebas, yovelTvis SegiZliaT mommarToT... samsaxuris saaTebSi. guSin
dacvaze iyavi?
- ki.
- rogor Caiara?
- ise, Cveulebrivad.
- bevri xalxi iyo?
- ara uSavs, ki.
- SeniSvnebi blomad hqondaT?
- ara, arc ise... SigadaSig.
- ho, kinaRam damaviwyda, - gaaxsenda
xelmZRvanels - aucileblad yuradReba unda mieqces materialur-eko-
nomiur faqtors respodentTa keTildReobisa Tu saqmianobis gamovlenaSi mTlianad.
2
imav saRamos anketa gadavaTvaliere, yoveli SekiTxva gasagebi, martivi da amasTanave saintereso iyo me miyvars Cemi dargi. ufro sworad,
momwons - SekiTxvebis dasma ucnobi
adamianebisaTvis, axali guneba-ganwyobani, xandaxan faruli humori, magram,
rac mTavaria, energia, energia, mizandasaxuloba, yvelaferia erTad. vis
ras moswons, anda piriqiT, ese igi ra ar moswons, erTi erTs ambobs,
sxva - meores, mesame - meoTxes da
Sen ki iwer, iwer, midis saqme. magram
meore dRes, diliT, respodentTa profesiis SerCeva gamiWirda. qarxnebi
- xmauriania da Tanac daRlili adamianebi amomwuravad ar gpasuxoben,
gamyidvelebs sada scaliaT - aTasgvar sursaT-sanovages swonian, saxlebSi ki ver Camouvli, rasakvirvelia; mZRolebi SenTvis ver dakargaven Zvirfas dros, eqTan-eqimTa respodentoba gamoricxulia, radgan isini xandaxan dilidan saRamomde morigeoben, me ki mainteresebs iseTi
profesiis xalxi, romlebic mudam
erTsa da imave dros iwyeben da amTavreben samuSaos. karga xans viwvale, da gonebas isev mzeram ajoba erT wynar quCaze fotovitrinas
movkari Tvali. oo, swored es gamomadgeboda - fotografebi umTavresad xalisiani, molaparake xalxia, da
Tmadavarcxnili muStris molodinSi droc sakmarisi aqvT, anketa rom
safuZvlianad Seivsos. amasTanave
isini realurad uyureben cxovrebas, yovelives zustad mafiqsirebeli fotoobieqtivis saSualebiT, me
mxned SevaRe kari, Sevabije, vTqvi:
„gamarjobaT`, momesma sasurveli „gagimarjos`, vkiTxe: „gcaliaT?` - iman
ki miTxra: „ma risTvisa var`, magram
Cemi misvlis mizezi rom avuxseni,
cotaTi Secba. TaviT-fexamde SemaTvaliera, me ki vcdilobdi vyofiliyav mis TvalSi gulRia, sasiamovno
axalgazrda kaci, halstuxi gaviswore da gavuRime wrfeli adamianis
RimiliT, imas ki gverdze gadaexara
32
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Tavi da Semomcqeroda me, sruliad
ucxos, visac mainteresebda misi Tavisufali dro. da sanam mdgomareobas gaamwvavebda erTis mxriv bunebrivi SekiTxviT „ra Tqveni saqmea`,
swrafad avuxseni, rom var iseTi
kompetenturi dawesebulebidan, rogoricaa Cveni, da rom unda Camovuaro misi profesiis adamianebs, raTa
gavigo, Tu rogor atareben Tavisufal dros, uyvarT Tu ara kino, sporti, an televizia, rogoria maTi ojaxuri mdgomareoba, komunaluri pirobebi, da sxva, da sxva, da mxolod
orjer raRac Seutokda saxeze, roca vaxsene gamoTqma „sxvadasxva organoebi` da sityva „instancia`, magram maSinve Sevcvale leqsika, rac
xviriani fexsacmelebiT, gulis gareTa jibeSi ki - halstuxis feris
identuri cxvirsaxoci. anketebs aTvalierebda, „kargad gimuSavia, kargad,
- Tqva xelmZRvanelma, - oRond komunaluri pirobebi or jgufad ki
ar unda dageyo, rogorc es Sena gaqvs
aRniSnuli - karg da cud qvejgufebad, aramed samad - pirveli: uzrunvelyofilni yvela komunaluri momsaxurebiT, rogoricaa - wyalgayvaniloba, kanalizacia, centraluri
gaTboba, gazi, abazana an Sxapi da cxeli wyali; meore: uzrunvelyofilni ZiriTadi komunaluri momsaxurebiT, rogoricaa wyalgayvaniloba,
kanalizacia, centraluti gaTboba da
mesame - ukanalizacioebi, ise ki, kar-
esoden saWiroa amgvar SemTxvevaSi
da ubralo rigiTi sityvebiT avuxseni, rom anketebi dagvexmareba Cven,
mkvlevarebs, gavigoT misi miswrafebani Tu SeniSvnebi, da yovelive es
xels Segviwyobs maTi Semdgomi cxovrebis SeZlebisdagvarad ukeTesad
mowyobisaTvis, aRmavlobisaTvis da
igi maSinve Seicvala, radgan amoisunTqa da Tqva: „agaSena RmerTma`.
Cven vsaubrobdiT kargad, gulwrfelad, kmayofili lamazmanebis suraTebis garemocvaSi, respondenti
mpasuxobda mkafiod, sxartad, me drodadro vxumrobdi da is rom icinoda, halstuxs visworebdi, ratomRac
miyvars halstuxis wvaleba, albaT
imitom, rom isic mawvalebs, magram
Cvens saqmeSi halstuxi - aucilebelia, yovel SemTxvevaSi me ase mwams,
respondentis ki swamda, rom msubuqi musika sjobs klasikurs, xolo
sportuli gadacema - intervius soflis meurneobis muSakTan, rom grZel
rigSi dgoma araa maincdamainc sasurveli da gaWedil tramvaiSi fexiswverebze dgomas gacilebiT urCevnia naxevradcariel transportSi
fanjarasTan miyuJva da kerZo avtomanqanebis nomrebis Tvaliereba - romelia ufro bednieri, sul raRac
TxuTmetiode wuTSi anketa Sevsebuli iyo wesiTa da rigiT, gzadagza
erTmaneTs vuambeT oriod mxiaruli
anekdoti, oRond Cemebi - sjobda, da
kidev ufro gamiadvilda meore anketis Sevseba samiod kvartliT maRla, baRTan, radgan im fotografTan
CemiT moxiblulma pirvelma respodentma mokle baraTi gamatana „miSa, am baraTis momtani Cveni kacia`. savsebiT damakmayofilebeli iyo
mesame anketac, romelic uzomod mowyenili fotografis mokle pasuxebis mixedviT Sevavse. mere avedi samsaxurSi, xelmZRvanelTan, „rogoraa
saqmeebi, a`, mkiTxa iman, „mSvenivrad, vupasuxe me, - ukve Sevudeqi`. „kai,
kaco`, gaukvirda da mxarze megobrulad damkra xeli. Zalian kargia, roca xelmZRvaneli aris aseTi axalgazrda, jan-RoniT savse kaci, aTleti, rogorc ityvian, da amasTanave
zomieradaa ayolili modas - odnav,
Zalian odnav CamogrZelebuli bakenbardebiT, aseve welSi odnav gamoyvanili pijakiTa da oTxkuTxac-
gad gimuSavia, ase Tu ganagrZob, Zalian kargi iqneba, aba, Sen ici, rogor
arian Tqvenebi?..` ase gulTbilad
mesaubreboda, gadaswvda sxvadasxva
ambebs, mSvenier gunebaze iyo, magram
mere, ar vici, ra gaaxsenda, patara
xans Cafiqrda, mzis sawinaaRmdego
saTvale gaikeTa, mkerdze daibjina
nikapi da mkacrad Tqva:
- da rogorc ukve giTxariT, Tavisufali drois gatareba ori rigis maCveneblebiT xasiaTdeba: a saqmianobis CamoTvliT, saqcielis saxeobebiT daa, be - monacemebiT xangrZlivobis, intensiobisa da ase Semdeg am saqmianobaTa raodenobrivi perimetrebis.
3
ase iyo Tu ise, mSvenivrad aewyo
saqme, magram momdevno dRes, xuTSabaTs, dilaadrian, swored imas gadavawydi, vinc gamamwara da raRa gadavawydi - Cemive fexiT Sevabije im
dasawvav fotokabinetSi. arc gaugia
Cemi Sesvla, sadRac Sors, gadakargulSi icqireboda. Tvalebi uelavda, minis magidas dayrdnoboda da, wingadaxrili, ise daJinebiT iyureboda
Cemi sxeulis gavliT sadRac, Zalian,
Zalian Sors, TiTqos mec minisa viyav da maSinve tanma migrZno, raRac
xifaTs rom SemamTxvevda, magram mainc Cavaxvele da rom gamoerkva, dabneulma gamiRima da miTxra: - mobrZandiT, mobrZandiT, pasportisTvis
Tu...
maSin me gegmazomierad davuwye axsna,
risTvisac mivedi, yuradRebiT mismenda da etyoboda, myisve rom xvdeboda yvelafers, magram mainc gamawyvetina:
- bodiSi, Tqven Tavad gadaswyviteT Tu... - da daayola: - RmerTo,
rogor magonebT viRacas...
- ara, xelmZRvanelma gamomgzavna.
- mapatieT, magram... unda vicode,
vinaa is xelmZRvaneli, ra kacia...
netav vis hgavxarT...
- ra, xelmZRvaneli aq moviyvano?
- humoriT vkiTxe, Tumca ukve odnav
gaRizianebulic viyav.
- ara, ara, moyvana ra saWiroa, oriod sityviT daaxasiaTeT, warmodgena
rom mqondes, faqtiurad visTan maqvs
saqme...
- aba, rogor giTxraT... axalgazrda kacia, axovani, energiuli, Tana-
medrove... axalgazrdobis miuxedavad, ramdenime TanamSromeli migvabares da CvenTan muSaoba Zalian kargad daiwyo.
- Zalian kargad daiwyo? - gamawyvetina.
- diax! - da gabrazebulma gavumeore, - Za-alian kargad daiwyo.
- eh, - Tqva kacma da moiwyina, marSalma edmondo betankurmac Zaalian kargad daiwyo, magram mere rogorc daamTavra, mSvenivrad viciT...
- vin marSali, ras ambobT... - SevkrTi me.
- vin da betankuri, aba aureliano-sqels xom ar... - da Sublze
Semoirtya xeli, - uh, aqamde rogor
ver mivxvdi - Tqven Zaliana hgavxarT aureliano-sqels, sanam gasuqdeboda, - da gaioca: - biWo, biWo,
rogora hgavs?!
- vin sqels, ra sqels... - avReldi me.
- vis da marSalis biZaSvils, ai,
diegom rom gamoiWira... ver gaixseneT?.. eulalias qmari! hm!.. zustad
iseTived warmomedgina ymawvilkacobaSi, rogoric axla Tqvena xarT, sanam Zalian gasuqdeboda... ra ucnauri damTxvevaa... mec ara vTqvi, sad
Semxvedria-meTqi?
da, warmogidgeniaT? - mkiTxa:
- Tqven axsniT amas?
Tvalebi aucimcimda, „giJia Tu ra?`
- erTi ki gavifiqre, magram giJebi
xom ar msaxuroben, rasakvirvelia,
da mkacrad davekiTxe:
- rogor bedavT samsaxurSi... nasvam mdgomareobaSi, ha!
- me? me da nasvami?! - gaioca da
uceb sayveduriT Semomacqerda, - aaa,
mivxvdi, Tqven betankuriani romani
ar wagikiTxavT, ara, xom?
- ara, - mivuge, - bolos da bolos,
Tqven SegiZliaT, pasuxi rom gamceT
kiTxvebze?
- siamovnebiT, siamovnebiT... bodiSi, da arc anselmoiani romani? mario
vargasis...
- a... ara.
- da... kortasari?
- eee... ara.
megona, gamkicxavda, magram SuriT
amaTvaliera:
- bednieri kaci yofilxarT!
- ratom?
- ratom da win iseTi didi bedniereba geliT, me ki es bedniereba
ukve ganvlili maqvs. eeh...
- ra bedniereba?
- pirvelad wakiTxvis. ese igi,
Tqven samxreT...
- bodiSs vixdi, magram, - veRar
moviTmine, - Tu ara vcdebi, respondenti Tqvena brZandebiT da ara me.
- respondenti ra aris? - msubuqad dainteresda.
- visac ekiTxebian.
- aa, da Tqven ki gematebaT „ko`?
oRond TavSi - korespondenti...
- ara, ara, me - interviueri var.
- ki batono, mkiTxeT.
magram aq kabinetSi viRac morcxvi klienti SemoiZurwa. respodentma bodiSi momixada, klients palto gaaxdevina, dasva, Tavi auwia,
gaaxeda, gamoaxeda, halstuxi Semixsna,
imas moargo kiserze, oTaxi Zalian
gaanaTa, uzarmazar aparatSi Sehyo Tavi,
klients nikapi aawevina, obieqtivs
raRaca moargo, mere moxsna, Tqva: hop!`
- da halstuxi ise uxerxulad Sexsna, yulfi daSala. uRrmesi madlobiT damibruna, magram veRar gavikeTe,
radgan halstuxis ganaskva ar vici,
dilaobiT Zmasa vTxov xolme. respodentma ki mwuxareda Tqva: „mec
rom ar vici?` paltos cal saxeloSi mklavgayril, gverdze gadaxril klients uTxra: „xval ara, zeg`,
qviTari gamowera, miaCeCa, gadaaxdevina „be` - oTxmoci kapiki, gauRima „kargad iyavi, genacva`, da momibrunda,
TaviT fexamde mzadmyofi:
- bodiSi, magram samsaxuris saaTebia da... aba, SevudgeT.
anketidan xelis zurgiT ganze
gadavaCoCe halstuxi da Sevudeqi:
- gvari!
- keJeraZe.
- saxeli!
- vasiko.
- vasili?
- diax, diax, - Secba, - mapatieT,
„ko` - es xom Tqvenia - korespon...
- korespondenti ara var-meTqi! mkafiod gavumeore, - aramed interviueri, gasagebia? dabadebis weli!
- ocdacxra.
- aTas cxraas... ara? - humoriT
vkiTxe.
- rasakvirvelia.
- sqesi!
- vasili mqvia, - imanac humoriT
momigo.
Cavwere, „mamr...`
- profesia...
- mxatvruli fotografi.
da pirdapir saqmeze gadavediT, ase
davekiTxe:
- giyvarT Tu ara Tqveni saqme?
aq ki ugulod mi pasuxa:
- ise, ra...
- ratom?
iman ki dakvirvebiT, odnav naRvlianad SemaTvaliera, miyura, miyura
da Tqva:
- me Zalian miyvars literatura.
patara xans Cumad viyaviT. mere
vkiTxe:
- specialuri?
gaeRima da Tqva:
- ara, mxatvruli literatura.
uxerxulad vigrZeni Tavi, magram
ixtibari mainc ar gavitexe:
- ki batono, magazedac mivalT, mag
ti pis SekiTxvac Sedis anketaSi...
- aara, ara, - isev gaeRima, - magaze
ki ar „mivalT`, aramed magiTi iwyeba
da magiTi Tavdeba.
- ra?
- ra da Tqveni SekiTxvebi - CemisTana respondentisaTvis.
- ra iciT, jer es erTi, Tqven?! seriozulad gavcxardi, - ager, me
axla unda gkiTxoT, Tu rogoria
Tqveni binis komunaluri momsaxurebis pirobebi - Zalian kargi, cudi
Tu saSualo, da ra SuaSi iqneba aq
literatura, da isic viwro gagebiT
- mxolod mxatvruli?
- hee, - Caecina da anketaSi mourideblad CaiWyita, - miuxedavad imisa,
rom me ar gamaCnia centraluri gaTboba, me mainca maqvs Zalian kargi
pirobebi, Tu gnebavT komunaluri
uwodeT da rac gindaT, sxva.
- es rogor?
- rogor da maqvs wignebis ori
uzarmazari karada, Taroebi, moxer-
xebuli savarZeli da torSeri mxars zemoT, naTura...
- da eg xom komunaluri pirobebi
araa?
- gaaCnia visTvis... - da uceb agdebulad Semomacqerda, - ese igi, mxatvruli - es viwro gagebiTaa, ara?
- diax. imitom, rom arsebobs literatura dokumenturi, mecnieruli, popularuli, saxelmZRvanelo...
- broSura gamogrCa, kargo...
- Tundac, Tundac, - ar davixie,
Seupovroba - mTavaria - ganvagrZe, kinofilmebi Tu giyvarT?
- ara.
- ratom?! - gavvocdi.
- dafinansebuli konkurentia.
- visi?..
- ar momwons-meTqi - gonebaze
metad Tvals axarebs da imitom.
Cavwere „ara`, da momdevno SekiTxva wina pasuxisa gamo Seuferebeli
aRmoCnda, - rogori filmebi mogwonT
gansakuTrebiT?
iman ki miTxra:
- titrebiani. gasagebia?
Cemze naklebad arc imas scodnia
gabrazeba. guli momivida, magram aq
kvlav Semovida muStari, kaci ki, romelmac Tqva, rom literatura Zlier uyvarda, garisxebuli Canda da
uneburad muStarze iyara mcireodeni javri - dajeq, dajeo, ase uTxra,
da iseTi Zlieri sinaTle CarTo,
naTurebi gabmiT azmuvldnen, mere nikapi mkacrad auwia da uceb molba,
Tavze gadausva xeli, „Tqven ra SuaSi xarT, bodiSi, Tma agwewiaT cota...` imanac, erTxans SemkrTalma, gulianad gauRima, Sexmatkbildnen, erTi - gaqvavebuli ijda, meore - aparats utrialebda, „hop`, Tqva respodentma, paltos CacmaSi daexmara,
magram muStari iZaxda: „ara, ara, CemiT...` RimiliTve gauwoda qviTari
da muStarma frTxilad rom miixura
kari, Sevcbi - sul sxva kaci Semomcqeroda, gamomwvevi, undo...
- Tu gnebavT, xval ganvagrZoT, xvalac am kvirisaa, - humori moviSvelie me.
- ara, ara, mkiTxeT.
da aq SevurCie kiTxva, romelsac
araviTari kavSiri ar unda hqonoda
mis gatacebasTan - ase davekiTxe:
- modaze ra azris brZandebiT?
rogori tansacmeli mogwonT...
magram iman Tqva:
- farTojibiani. ise ki sul erTia...
- rogor Tu farTojibiani? risTvis...
- nebismieri wigni rom Caetios.
ara, es suleli iyo, viRaca, da
wamovdeqi.
- bodiSi, magram... xelmZRvaneli
micdis.
- axovani da energiuli? ra gaewyoba, kargad brZandebodeT...
amrezili maTvalierebda, sanam kalmistars gulis jibeSi Cavidebdi, anketas - portfelSi, da swrafad gaveSure karisaken, magram damadevna:
- ai, es dagrCaT.
halstuxi iyo.
- mSvidobiT, mSvidobiT... - da
frTxilad Cavide paltos jibeSi,
rom ar damWmuWnoda.
- iciT ra? - miTxra, - Tqven isev
moxvalT...
- arasodes! - gavbrazdi, mTeli
saaTi damakargina.
- vnaxoT, Tu ara...
- ra iciT!
- ar SeiZleba, ase usaxelod rom
davSordeT erTmaneTs, - jerjerobiT Cveni saubari iumoristul JurnalSi dabeWdil masalas hgavda.
- Cven ukeTesi saubari arc gamogviva! - pirSi mivaxale.
- ratom, ratom, jer sada xarT...
ai naxavT, ukeTesad Tu ar avlaparakde.
- me ki fexis damdgmeli aq aRara
var da...
- vnaxoT, - gaeRima.
gamwarebuli gamovedi, Sublze
xviTqi gadamdioda. oflis SesamSraleblad cxvirsaxocisaTvis Caviyavi jibeSi xeli, amoviRe, movisvi kidec, magram sxva ram nivTi Canda...
halstuxi iyo.
4
xelmZRvanels sviteri ecva, mSvenivrad naqsovi, Zlieri sxeuli gamokveToda, giJdebian qalebi - yovel
SemTxvevaSi, garkveuli nawili mainc. ucxom rom Sexedos, namdvili
aTletia, mecnieri da aseTi aRnagoba? saubaric rom damajerebeli aqvs
- terminebiT aRsavse, rTuli da maxvili, ranairi gamoTqma ginda iman
rom ar icodes, namdvili ucxo sityvaTa leqsikonia. erTi ver gamigia
- Tumca lamazi Tval-warbi aqvs, mainc Zalian uyvars mzis sawinaaRmdego saTvalis tareba, axlac ukeTia,
savarZelSi zis, Cems mier miwodebul anketas kiTxulobs da drodadro ambobs: „sainteresoa, sainteresoa...` me, gabadruli, adgilze vcmukav, bolo anketazea, sacaa - Semaqebs.
erTi ucnauri Cveva maqvs, didad sakvirveli - Zalian Tu vRelav, meZineba xolme. erTi orjer gaugebrobas
mivawere es incidenti, magram mere,
roca gaxSirda, eqims veCvene. iman
werili gadaikiTxa, guldasmiT gamsinja da Tqva, rom sagangaSo araferia, msgavSi SemTxvevebi cnobilia
medicinis istoriaSi, da gansakuTrebiT isaa saintereso, rom eZinebaT mxolod usiamovno ambis molodinSi, sxeuli Turme meqanikurad gamoirTveba, magram sasiamovno mRelvarebis dros ki ara, rogorc, magaliTad - axla - srulebiTac ar
mereva Tvlema Seqebis win. ise, ra
Tqma unda, TanamSromlebisTvis ar
gamimxelia Cemi es Cveva, isini ras
gaigeben, rom zogierT SemTxvevaSi
sxeuli TavisTavad, meqanikurad gamoiTiSeba xolme mosalodneli safrTxis win, aramed erTi xelis mosmiT daaskvnian - boTea - da morCa...
xelmZRvaneli RimiliT miyurebs, ambobs: „kargad gimuSavia, yoCaR...` sami
sityva miTxra, samive kargi - „yoCaR`,
„kargad` da „gimuSavia`, - amdeni rodis moaswari, a?` me viRimebi, morcxvad vxri Tavs, xelmZRvaneli ki
mxarze madebs xels da ambobs: „Zalian kargad dagiwyia...` raRac ucnauri fraza maxsendeba, sadRac gagonili, viRacam miTxra axla, axlaxans,
enis wverze mitrialebs, ar msiamovnebs ki, da - ho, maxsendeba, is suleli - edmondo raRac gvarmac kargad
daiwyo, magram... „anketaTa saerTo
ricxvi SesaZloa erTiT metic yofiliyo, - veubnebi xelmZRvanels, magram im erTTan SeuZlebeli iyo
muSaoba...` „da Tavi gaanebe?` „diax`,
- gaubedavad vpasuxob, magram xelmZRvaneli ambobs: „kargad moqceulxar. Tuki respondenti Tavs aridebs pasuxis gacemas, Senc maSinve
Tavi unda gaanebo da sxvaze gadaxvide... respodentebis meti raa?!` „didi
ucnauri kaci iyo, - saxe meWmuxneba,
magram mainc vuRimi, - yvelafers, yovelives, erTi kuTxiT udgeboda, SeuZlebeli iyo masTan muSaoba...` „romeli kuTxiT?` - mekiTxeba xelmZRvaneli, mxiaruleba dasTamaSebs
33
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
tuCebze. „literaturuliT, da isic
viwro gagebiT, yvelafers mxolod
mxatvruli literaturis kuTxiT
udgeboda...` „literaturuli kuTxiTo, Sen ambob? - odnav dainteresebuli mekiTxeba, - es rogor?` „rogor da... - vixseneb, - ai, magaliTad,
Tqva, Zalian karg komunalur pirobebSi vimyofebi, radgan maqvs wignis
karadebi, Taroebi da naTurao...` „ahaha,
- moxdenilad icinis xelmZRvaneli,
- ara scodnia, komunaluri momsaxureba rasac niSnavs... kidev?` „kidev... - vixseneb, - ho! modaze vkiTxe,
rogori mogwonT-Tqo, iman ki - farTojibiani, wigni rom Caetioso. aba?!`
„nuTu?` - ambobs xelmZRvaneli, - da
me axlave agixsniT, Tu ratom`. oTaxSi
midi-modis, bolTasa scems, me fexze
vdgavar da Tvals vayoleb - „sworad uTqvamso!..` ah, es ra miTxra,
raRaca usiamovnos molodinSi Tvlema mereva da uceb maxsendeba: „diax,
diax, rogori filmebi mogwonT-meTqi da titrebianio!` „ratom...` „albaT imitom, rom titrebia wasakiTxi...` da ase uyvars literatura?
oho! - xelebs ifSvnets xelmZRvaneli, - es kaci ar unda davkargoT...`
isev bolTasa scems, „uyure Sen, dafiqrebuli mimzers, da uceb kiTxvas kiTxvaze mayris, - da Tqven ggoniaT, rom masiur, Sablonur pasuxebs
gacilebiT ara sjobs individis arseboba? romelic mTel am kompleqss
pasuxobs mxolod misTvis damaxasiaTebeli, survilisda mixedviT amorCeuli saqmianobis kuTxiT? da Tqven
ggoniaT, rom mxatvruli literatura xelwamosakravia, rogorc aseTi? ra sjobia xandaxan, sigrileSi,
magaliTad, dikensis kiTxvas? da gana
literatura kulturuli dasvenebis erT-erTi saukeTeso saSualeba
ar aris?` aq ki xelmZRvaneli Cerdeba da aSkarad etyoba, rom Tavis
sakuTar, momaval naSromze fiqrobs,
radgan aseT dros Tavs swored ase,
odnav gverdulad da zemoTken SemarTavs xolme, da xdeba jiuti, sworupovari, muqi saTvalidan mis gamWol, susxian mzerasa gvrZnob, da,
warmogidgeniaT? - mkacrad meubneba:
„dResve mibrZandiT xsenebul respodentTan da SeavseT anketa misi
pasuxisa da survilis mixedviT da
gaxsovdeT, rom xandaxan saintereso
individis Cvenebani SesaZloa met
interess moicavdes, vidre aTobiT
adamianis mdgradi pasuxi. magram me
jer unda davrwmunde, rom im kacs
marTlacda zedmiwevniT uyvars literatura, ese igi, kulturuli dasvenebis esa Tu is dargi da Semdgom,
Tuki mxatvruli literatura marTlacda muq wiTel xazad gasdevs
mTel mis cxovrebas, unda gamovarkvioT - ratom, - da odnav molba, aba, Sen ici, wadi...`
5
fexebi ukan mrCeboda, magram ra
meqna, ase iyo saWiro - mivdiodi
kacTan, romelsac literatura Zlier uyvarda. daRmarTebSi Cavdiodi,
quCa moyinuli iyo da, kidev kargi,
naxerxi moeyaraT da ise Zalian aRar
misxlteboda fexi. mainc frTxilad
Cavdiodi, da xandaxan ise uecrad
wamomivlida: „visTan
mivdivar! ra jandaba
minda!..` ugunebod viyavo, ra saTqmelia gaamwarebuli viyav...
da viRac qali rom
waiqca, cotaTi gamomikeTda guneba - gaviRime. magram nacnob
fotokabinets rom
mivadeqi, isev avwrialdi, gavnerviuldi,
mTqnareba amityda.
oTaxSi sinaTle enTo, Rone movikribe,
energiulad SevaRe kari da Sevcbi - aravin iyo. patara xans
gaocebuli videq, sanam moguduli xma ar
Semomesma: „axlave gamoval, suraTebs vbeWdav...` mivayure da viwro kari davinaxe,
swored iqidan momesma
xma. savarZelze Camovjeqi, vicdidi. cudia, roca imas elodebi, visi danaxvac ar
gsiamovnebs, keldebs
movavle Tvali, suraTebidan umTavresad
me mimzerdnen, zogs ki
ganze eqcia piri, anda
Tavi nazad daexara, yvelaze metad
saTvaliani bavSvis daJinebuli mzera ar mesiamovna, mere mkerdmoRletil qals mivapyari Tvali, is ki
ganze gulgrilad ixedeba, TvalTmaqci,
ah, sacaa respondenti gamova, vRelav,
Zalian vRelav, simZime, mZime, qali
axla Cemsken iyureba, magram aRarafris Tavi aRara maqvs, davmZimdi, davmZimdi, mZimdi... vmZimdebi, mdebi, Tavi
gamanebeT, vambob, Tu vfiqrob, aRarc
ki vici, vdundebi, is ki ar meSveba,
mxarze msubuqad madebs xels, da nazi, Semparavi xma: „iano, iano...` „ara,
ara, mcire naleqi`, vambob Tu vfiqrob, mZimea, mZime, isev moveSvi, veSvebi,
veSvi... da isev Cemi mxari, igiv Semparavi: „liano, liano...` Tavi damanebeT, aRaraferi minda, oRond momeSviT, macaleT, macaleT, troleibusi
msuyed misrialebs nawvimarze, mcire
naleqi, is ki isev, isev, oRond ufro
Ronivrad da misi Semparavi, eSmakuri
„reliano, reliano`, da taSis Semokvra, Tvals vaxel, me miyvars taSi,
TviTon vuReb suraTs, oRond iisfer fokusSi gaorebuli da bundovani Cans, magram mkafiod mesmis „ureliano, ureliano...` da cxadad vxedav, ra qali, ris qali - respondentia! CamZinebia, uneburad, ra Tqma unda da is ki mxars minjRrevda Turme
da maRviZebda: „aureliano... moxvalmeTqi, aki giTxari, aureliano!`
6
ra axirebuli Tvisebaa mainc organizmisa es - misjili daZineba usiamovno Sexvedris win, da mainc ixtibars ar vitex, fexze vdgebi, vambob: „wuxelis didxans vimuSave, gaTenebamde wignebs vfurclavdi...`
„dabrZandiT, dabrZandiT, mxatvruls
xom ara?` - mekiTxeba respondenti,
isev Tavisi wamoiwyo, Tumca, amiT xom
Cems wisqvilze asxams wyals, xel-
34
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
mZRvanelis darigeba maxsendeba, sabolood vfxizldebi, vambob: „ganvagrZoT SekiTxvebi...` da myisve mpasuxobs: „rasakvirvelia, rasakvirvelia... - da viwro karisaken Tavs
atrialebs, iZaxis, - Sen manam xsnari
daamzade, klim`. es klimi viRaa, vfiqrob da maSinve mixsnis: „asistentia
Cemi...` portfels vxsni, anketas ma-
gidaze vdeb, kalmistars frTxilad
vimwyvdev TiTebSua - cota melani
gasdis - da vekiTxebi:
- bevri Tavisufali dro gekargebaT?
mpasuxobs:
- iotisodenadac ara.
mikvirs:
- es rogor?!
imasac ukvirs:
- aba, ratom unda davkargo?!
„aa, ver mimixvdiT, - Tavazianad vuxsni, - ra Tqma unda, Tqven ar gindaT
drois dakargva, magram xom mgzavrobT transportiT, xom unda SeiaroT gastronomsa Tu maRaziaSi, xom
unda daimzadoT vaxSami, anda sasadiloSi isau...` da mawyvetinebs: „piriqiT, piriqiT, Tqven ver mimixvdiT
- me namdvilad ar davkargav dros,
Tuki davdgebi rigSi, an Tu erbokvercxs Seviwvav, anda tramvaiT Tu
vimgzavreb...`
vRiziandebi:
- ratom?
„imitom rom, - ambobs, - Tqven literaturis siyvaruli mxolod da
mxolod wignis kiTxva ggoniaT? da
yovelive imas, rasac waikiTxav, gaazreba ar unda? didi ambavi, tramvaiSi
Tu dajdebi an dadgebi, yiramala dgomisasac ki SeiZleba fiqri`. „ki magram, raze?` „raze da rasac waikiTxav, imaze… an, rac gagaxsendeba…`
oox, xelmZRvaneli! mainc ganvagrZob:
- da Tu xasiaTze ara brZandebiT?
- hee, - eRimeba, - swored maSin ufroa saWiro, roca xasiaTze ara xar.
- ratom?
- xasiaTze rom moxvide.
giJia, viRacaa, oxeri… Tanac miyurebs da gancvifrebuli ambobs:
„RmerTo, rogor hgavxarT aureliano sqels, sanam gasuqdeboda… xom ar
gewyinebaT aureliano rom dagiZaxoT?`
raebs mibedavs!
- Tu SeiZleba etiketi daicaviT,
- amayad vambob, - Tamazi mqvia me!
xelisguls maCvenebs, TaviT fexebamde morCilebaa:
- kargi, Tamazi, kargi, genacva.
mzeras varideb.
„adamians erTi gasaocari Tviseba
aqvs`, -yovelgvari Sesavlis gareSe,
Cafiqrebuli iwyebs da
vamCnev, icvleba - Tvalebi ise eSmakurad
aRar ucimcimebs, sul
sxva kacia Cems win, raRacnairad Rrmad mowyenili, dafiqrebuli,
Cems miRma iyureba, da
raRac ucnaur ambavs miyveba, warmogidgeniaT? gombeSoze. Turme gombeSo umoZrao mwers vera xedavs, da mxolod
maSin SeniSnavs, Tvalwin
Tu Caufrens da maSinve
gadasanslavs, da Tu Soriaxlos mweri araa, gombeSos Tvalwin nacrisferi ekrani aqvs, da mxolod maSin gaucocxldeba mzera, mweri rom Caufrens. da Turme ase
imitomaa, yovelTvis rom
uyurebdes garemos da
ferebs aRiqvamdes, daRlilobas ver gauZlebs
da mokvdeba, radgan tvini
Zalian martivada aqvs
mowyobili…
- adamiani ki, - ambobs,
- adamianis tvini piriqiTaa, Tu ar ifiqra, Tu
ar dainaxa da ar iocneba, swored maSin ifiteba da kvdeba, da rigSi dgoma ra iseTi gaWirveba da drois dakargvaa ideqi da ifiqre SenTvis, fiqrs vin
dagiSlis.…Zalauneburad yovelTvis
gaigeb an dainaxav raimes, Tu ara
gjeraT, Tvalebi daxuWeT, ase… raimes Tu grZnobT?..
- ara.
- arc araferi gesmiT?
- ara.
- aba, daiZabeT.
saidanRac wveTavda da Soridan
manqanis xriali aRwevda.
- xom gesmiT?
- ki.
- da yurebzedac rom miifaroT xelebi, mainc warmoidgenT raimes - adamiani asea mowyobili. abaa, scadeT...
davinteresdi, xo ici, da Tvalebi
davxuWe, yurebzedac magrad mivikari
xelisgulebi. patara xans ase viyavi,
erTxans mxolod aWrelebul siSaves vgrZnobdi, da respondentis jinaze vcdilobdi, araferi warmomedgina, magram uecrad cxadad davinaxe
gaCaCxuli saxe, axalgazrda iqneboda ase, Tvrameti-oci wlis, Tma gverdze gadaevarcxna, warmoudgenlad dabali iyo da cqviti, gamwarebuli
isvamda jagriss dasvril saxeloze
da ai, maSin ki marTlac Zalian gamikvirda, saidan gaCnda-meTqi, davibeni
da, kidev kargi, respodentma miTxra:
„es Cemi TanaSemwea, klimi`.
gulze momeSva: is viwro karic
Ria iyo da maSinve yvelafers mivxvdi - aba, rogor gavigebdi imis
Semosvlas, TvaldaxuWuli, da yurebzedac xelisgulebi mqonda mityapnili...
- sasiamovnoa, - yoCaRad Tqva klimma
da pawia marjvena gamomiwoda. mec
gavuSvire xeli, CamomarTva, TiTebze
damxeda, „kalmistars gasdis? maCveneT...` vaCvene, gamomarTva, zemodan warbSekruli daacqerda, mere sinaTleze gaxeda, ujridan mkvircxlad amo-
iRo raRac, moargo, moyviTalo siTxec wausva funjiT, suli Seubera,
atriala, atriala da damibruna:
- inebeT, wesrigSia.
respodentma ki siamovnebiT aRniSna:
- cecxlia, cecxli... - da isev me,
me momibrunda, - dainaxeT rame?
- rodis?
- TvaldaxuWulma...
- ki - aparati.
- hoo, ai, xom xedavT, aparatic ki
CagrCaT gulSi da... - isev dafiqrebuli mimzers. - da qveynad ramdeni
romania iseTi, romelic gacilebiT
sainteresoa, vidre yovelnairi aparati dedamiwis zurgze, ai, magaliTad, Tu wagikiTxavT... romeli erTi
gkiTxoT, uceb davibeni... romeli vkiTxoT, klim?
- madam bovari, - mowiwebiT warmoTqvams klimi.
- ho, ai Tundac, qalbatoni madam
bovari Tu wagikiTxavT?
- eee... ara, - veubnebi, magram vai am
pasuxs, ise Semomcqeris da mekiTxeba,
- mag pasuxisTvis rom SegaqoT, xom
ar viqnebi gulwrfeli?
- ara.
- hoda, maSin, arafers getyviT.
is cicqna klimic ki damanamuseblad mimzers, lawiraki, da Tumca iSviaTad mecvleba feri, vwiTldebi:
- aucileblad wavikiTxav.
- oo, - ambobs da mxarze madebs
xels, axla sul sxva kacia, alersiT
miyurebs, SemomRimis, mokled, Sevayvare Tavi.
7
da radgan saswrafod unda daebeWda aTi wlis winaT kursdamTavrebul viRac energetikosTa suraTebi, swored im viwro karSi SevediT, da mqrqal sibneleSi, bac wiTel Suqze, Tan vsaubrobdiT da Tanac suraTebs amJRavnebda. mpasuxobda mokled, mkafiod, auRelveblad, visargeble da Zalian rTuli SekiTxva davusvi, romelzedac uceb, erTbaSad veravin pasuxobs: „mogwonT
cxovreba?` iman ki maSinve ase momigo: „gaaCnia, im dRes rogori avtori
Semxvdeba...` vsaubrobdiT, da raRac
xsnarSi Cagdebul qaTqaTa fotoqaRaldze viRacis warbi amoizniqeboda. mere - tuCebi, Tvalebi, Tma, „ibadebian, - ixumra respodentma, - xandaxan iseTi saintereso personaJi
Semxvdeba, mapatieT, magram, ai, TqvensaviT, ah, rogor hgavxarT aurelianos,
oRond gasqelebamde, Tamazi Cemo, rogor, ai, es ki, magaliTad, - pinceti
daado romeliRac axalSobils, - uwyinari kaci unda iyos, Tqven warmoidgineT, arian borotebic, da gabRenZils ra gamolevs, gvxvdebian saTnoebic, gamovdivar Tu ara krebebze?
ara, ara, jer eg erTi, fotografebs
iSviaTad gviwveven krebebze, da gindac yoveldRe gvqondes, mainc ar
gamoval sityviT - ar SemiZlia erTnairad mivmarTo sxvadasxva ganaTlebisa da xasiaTis adamianebs, rogor SeiZleba mimarTo or kacs erTnairad, maSin, rodesac erTs wakiTxuli ara aqvs... romelime didi mwerali daasaxele, klim... ho, ai Tu
erTs ar waukiTxavs stendali, meores ki gadabulbulebuli aqvs, gana
SeiZleba am or kacs erTi da igive
sityvebiT mimarTo? axla es firi
davbeWdoT, klim... xolo rac Seexeba momdevno SekiTxvas, Tu romeli
mecniereba mitacebs, ese igi miyvars
- ara? miZneldeba pasuxis gacema.
mecnierebaSi sakmarisad ver verkvevi da, ee... SeiZleba, jer isa vTqva,
romeli ar miyvars? ai Tundac, maTematika... es visi saxea, RmerTo Cemo,
klim, es ra TviTkmayofili gamomet-
yveleba aqvs, warmoudgenelia, - nedl
suraTs dascqeris, - axla, am kacis
ra unda irwmuno, netav vinaa, an rogor iqceva samsaxurSi, ojaxSi, es
suraTi erTxelac dabeWde, klim, kabinetSi CamovkidoT, TvalnaTliv adgilas - magis Semxedvare, yvela mixvdeba, TviTkmayofileba rogori cudia, imas vambobdi, xom cnobilia, rom
maTematika zusti mecnierebaa, magram
yovelTvis araa ase, erT uxeS magaliTs mogiyvanT... bavSvobisdroindeli nacnobi myavs, fufunebaSi izrdeboda, sabralo, da rom dakacda, mSobliuri fufuneba merec ar moklebia
da, sawyals, zeTi Camosdioda saxeze,
da axlac erTTavad mSieris gamometyveleba aqvs swored imitom, rom mudam maZRaria da gana SeiZleba, rodesme danayrde, Tu mudam maZRari xar, da
iciT, ra moindoma? trabaxa gaxda, dasvenebul tvinze da swored am kacisTana TviTkmayofili ieri dairtya...
klimi guldasmiT usmens, da uceb
Sewuxebuli ambobs:
- uh, sul gavaSave...
Turme klims daaviwyda xsnarSi
Cadebuli suraTis amoReba, CanaxSirebuli saxe Cans, kaci ki, romelsac
literatura Zlier uyvarda, ambobs:
„eg araferi, klim, qaRaldis meti ra
gvaqvs...` „ki, magram ratom unda gameSavebina`, - Sewuxebulia klimi, respondenti ki CaSavebul qaRaldze
scnobs swored im kacs, TviTkmayofils, da agdebulad ambobs: „gaaSave
Torem, magasac akademiaSi irCevdnen...
ho, maTematikaze mogaxsenebdiT, - ganagrZobs, - ai, vTqvaT, dgas quCaSi is
vaJbatoni, nafufunebari, da mis gverdiT ki... vinme didi mwerali daasaxele, klim, Zalian didi... oo, magaze
ukeTess ras metyodi, hoda, vTqvaT,
dganan erTad uneburad amayi, CamoZenZili, mSieri, xelgamxmari, didebuli espaneli invalidi da gverdiT
ki udgas es Cveni nacnobi, vigindara,
weRan rom dagixasiaTeT, mere ra, sxvadasxva epoqaSi rom cxovrobdnen, maSinac ki iqneboda vinme aseTi, vTqvaT,
erTad dganan - ocnebiT savsebiT
SeiZleba saukuneTa wiaRSi gaseirneba - hoda, Camoivlis imdroindeli
CamorCenili, anda, SesaZloa, niWieri
maTematikosic ki da rom hkiTxaven
- ramdeni kaci dgas quCaSi? - ityvis:
„ori...` aba, gekiTxebiT, gana es pasuxia? rogor Tu „ori` - is da is ese igi - erTi plus erTia? ah, ara,
ara, xandaxan araa maTematika zusti
mecniereba, literaturaSi ki, Cemo
kargo, eh, aseTi uzustoba arasodes
ar moxdeba, yvelaze ukanonebi mecniereba TumcaRa kia... „ukanonebo` am
SemTxvevaSi sul sxva sityvaa, tkbilo... veravin ityvis, espaneTSi erT
dros ori mxedari rom daborialobda - ara, erTi, maRali, gamxdari daborialobda da meore - dabali,
msuqani - dahyveboda... amoiRe, amoiRe,
klim, kidev gaSavda? Sen ra giTxari...` - eRimeba.
mqrqal sinaTleSi vdgavarT, vsaubrobT, anketas vavseb...
„col-Svili Tu myavs? ara, ara
myavs, sacole ki, gagixaria, myavda. magram
me imis Semdeg cols veRar moviyvan,
ise ki, ra dagimaloT da qalebSi ki
davdivar xandaxan, organizmi mainc
Tavisas iTxovs, colis momyvani ki...
ara, aRar var. ginda, giambo? yvelafers getyviT - ise vuyvardi, ise
miyvarda... viszedac undoda, imaze gavecvale, nebismier adamianze - iqneboda es tanmorCili, gamxdari inteligenti Tu didxeleba glexi, saTvaliani musikosi Tu muSa, alali
RimiliT saxeze, anda, Tundac fizikos-lirikosi, bolo dros gaCnda
adamianTa aseTi kategoriac, ar vici,
ra aqvT saerTo erTmaneTTan, riTmis
garda da, mokled, vinc ginda is yofiliyo, magram ara, araa, swored imas
manacvala, rasac yvelaze, yvelaferze metad ver vitan - TviTkmayofils da TviTkmayofilebas... Camoiara iman, erT dros sacolem, eh, saidumlonarevi, Soreuli silamaziT aRsavsem, rogoricaa sityva... „moiisfro`, gverdiT ki mohyveboda kaci,
iseTi usiamo gamometyvelebiT saxeze, rogoricaa sityva... „gavZexi`, da
me ki ganze videq, zedmeti, rogorc
sityva „maSasadame...` oo, amoiRe, amoiRe, klim, Zlivs ar gamovida?`
videqiT, vsaubrobdiT...
8
xelmZRvaneli dakvirvebiT mimzers,
mzis sawinaaRmdego saTvalec ki mouxsnia da ase miyurebs, pirdapir, jiqur, me anketas vacnob, yvela pasuxi
- es raRac saerToa mxatvrul literaturasTan, rogorc aseTi, xelmZRvaneli xan me mismens, xandaxan ki
aSkarad Tavis momaval naSromze fiqrobs, radgan drodadro Tavs swored ase, odnav gverdulad da zemoTken SemarTavs xolme da Soreul sivrceSi calwarbaweuli iyureba, da drodadro mkvircxlad ambobs: „ahaha... haha... kargia, kargi...` me
vrclad Caweril pasuxebs vacnob dasaxelebul respodents ar uyvars
maTematika, radgan mwerali servantesi plus vinme vigindara ar aris
ori, ese igi erTi plus erTi; rom
sacole waarTva kacma, romelic hgavda sityvas „gavZexi`; miaCnia, rom iotisodenadac ki ar hkargavs Tavisufal dros, radgan gaWedil tramvaiSi mgzavrobisas fiqrobs literaturaze, oRond viwro gagebiT, isev
da isev mxolod mxatvrulze, da yvelafers Tanmimdevrulad veubnebi
xelmZRvanels, isic drodadro guldasmiT mismens, faqtebis konstatirebas vaxdenT. „ar mekargebao, ara?`
- xmadabla, idumali xmiT mekiTxeba
xelmZRvaneli, - „arao, ara, - veubnebi,
- warmogidgeniaT?` „es xom SesaniSnavia, SesaniSnavi, - ambobs, - ai, individi - mesmis... da Tqven Tu gesmiT,
rom gadavawydiT perimetriulad
iseT mkveTr, mkafiod gamoxatul individs, romelic SesZlebda epasuxa
kiTxvebze, romlis wiaRicaa gacilebiT ufro mniSnvelovani sfero
da gana mxatvruli literatura xelwamosakravia, rogorc aseTi? gana
mxatvrul literaturas ar emsaxurebodnen kalmiT tolstoi, gerceni, ee... da mTeli rigi saqveynod gamoCenili adamianebisa? kargia, kmara, ambobs da mimzers, - modiT, wavideT,
dasaxelebuli respondenti diaxac
rom rTuli kiTxvebisTvisaa zedgamoWrili, - da odnav Relavs, - adgilzeve vnaxoT... netav, samsaxurSi
Tu iqneba...` „aba sad iqneba, - vamSvideb, - sad unda iyos, Tu ar`... „kargiT,
wavideT...` - mkacrad meubneba.
quCaSi mivabijebT, orni, xelmZRvaneli da me. Tumc aRelvebulia, nabiji mainc mtkice aqvs, gamarTulia,
palto koxtad azis aTletur tanze, aqoCrili Tma aqvs, gamWoli mzera, raRaciT arwivsa hgavs, gabeduli.
me msiamovnebs, mixaria xelmZRvanelTan erTad siaruli, ase, toliviT
gverdigverd da mxardamxar, imasac
vnatrob, netav vinme nacnobma daminaxos. Cven mivuyvebiT qalaqis quCebs, vuaxlovdebiT kacs, romelsac
literatura Zlier uyvarda, xelmZRvaneli idayvze xels mkidebs, da
Tavis gegmebs miziarebs - jer ramdenime martiv SekiTxvas dausvams, ra
Tqma unda, literaturasTan dakavSirebiT... ara zogad literaturasTan dakavSirebiT, aramed viwro gagebiT... da me ar unda Caverio maT
saubarSi, Tuki ar mommarTaven - aq
SeiZleba erTaderTma windauxedavma
sityvamac ki gaafuWos mdgomareoba... gasagebia? „ra Tqma unda`. ase.
da TvalebSiac ar unda mivaCerde
respodents. Tavi uxerxulad rom
ar igrZnos, „qveyana rom gadabrundes, - mwared meRimeba, - eg uxerxulobas ar igrZnobs...` „ratom?` „ra
vici...` „sainteresoa esec, - ambobs
xelmZRvaneli, da mainc, nu Seacqerdebi...` „sul ar Sevxedav`. „ara, esec
araa saWiro... xazgasma... ukiduresobaSi ar unda CavardeT... xandaxan unda SexedoT...` „xandaxan Sevxedav, vpirdebi, - aii, iqaa...` „aha! - ambobs
xelmZRvaneli da mklavze magrad miWers xels, - iciT ra, Tamaz? me
gareT dagelodebiT, Tqven ki winaswar uTxariT, rom masTan saubari
surs Tqvens kolegas, asakiTa da TanamdebobiT ufross - winaswar rom
gavafrTxilebT, ufro simpaTiiT ganewyoba, me ki iseT pozicias davikaveb, rom misi fanjridan gamovCnde,
avivli, Cavivli, gasagebia? - da uceb
ambobs: - Tumca, ara, ara SevideT erTad...`
9
kaci, romelsac literatura Zlier uyvarda, viRac safuZvlianad dekoltirebul, TaviT fexamde aTrTolebul qals suraTs uRebs: „egre,
ara, ara, zemoT aixedeT, zeviT, maRlameTqi, cotaTi kidev, oo, marcxniv
miabruneT Tavi, odnav, odnav, nu iZabebiT, nu, nu RelavT, qalbatono, damSviddiT da gaixseneT raime iseTi, ai,
namdvilad kargi ram, bavSvoba gaixseneT Tundac, laRi, udardeli, ukan
gadavardiT... ara, egre ki ara, aramed
azrobrivad, ukan gadavardiT ocdaaTiode... ee, oci wliT, ooo, egre,
ifiqreT bednier bavSvobaze, Cqara
kaseta, klim, mxrebze xom ar gcivaT?
bareRam Sen Cadgi, klim, gaiwafe xeli, oo, Cveni aurelianoc mosula,
gagimarjos, ara, Tqven ara, qalbatono, ratom daiqnieT Tavi, sul gaifuWeT poza, aswieT Tavi, aswieT, Tvalebi cota gaifarToveT, daZabeT quTuToebi, ara, ara, egre Zalian nu
daaWyetT, ooo, egre, nu RelavT... ai,
Tqven axla zedmetad damSviddiT da
isev dagaviwydaT svebednieri bavSvoba, gaixseneT, gaixseneT, mere ra,
didi xnis ukan rom... xom ara gcivaT,
ara, xo? Zalian kargi...`.
rodis-rodis morCa, Zlivs daadga
saSveli. aq ki yvelam Tavisi saqme
i pova, Cems garda, uecrad yvela afacurda: kaci jibeebs iCxreks, tansacmelze xelisgulebs ityapunebs, uj-
35
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
raSi iqeqeba; klimi saswrafod aqrobs mZlavr sinaTles - naTurebs
asvenebs, mere aparats ukirkitebs,
„Cemi fanqari xom ar ginaxavs`? ekiTxeba kaci, „ara, - pasuxobs klimi,
- ujraSi ar ido?` amasobaSi ki xelmZRvaneli, Tavaziani RimiliT, bewvissayeloiani paltoTi xelSi, Semcivnul qals uaxlovdeba, paltos
qalis SiSveli mxrebis simaRleze
swevs, eubneba: „CaicviT, qalbatono,
ar gacivdeT... daaa...` qalma erTi ki
axeda, sanam paltos Casacmelad Setrialdeboda da axla kefazedac ki,
zvinad dadgmul Tmazedac ki - warmogidgeniaT? - etoba, rom moswons...
„ver i poveT?` „vera, klim, - Sewuxebula kaci, - qviTari riTi gamovwero...` „Zalian gciodaT?` - momxibvlelad ekiTxeba xelmZRvaneli, xmas
itkbobs, lamazia, eSxiani. „a-ara, arc
ise`, - ambobs qali, lamazia, bunCula.
„ujraSi naxeT?` „ki, da araa`. „sad
unda iyos`, Sewuxebula klimic, xelmZvaneli ki - „axla xom gaTbiT?` ambobs. qali Tavdaxrili dgas, xelmZRvaneli Sua TiTiT majidan ganze
swevs lamazi perangis saxelos, saaTze amayad ixedeba, qali dros Soulobs da wamiT Tvals avlebs saxeze, sul erTi wamiT, magram axla,
isev Tavdaxrilma, zepirad icis, warbi
rogori aqvs xelmZRvanels, cxviri
da tuCi, da moswons, moswons, ah, rogor moswons, kacs ki, romelsac literatura Zlier uyvarda, sulac ar
moswons, fanqari rom gaqra, sagonebelSia Cavardnili. „ai, axla yelzedac ki getyobaT, rom gaTbiT, - ambobs xelmZRvaneli, - Tqven arasodes ar unda SegcivdeT, mudam Tbilad unda iyoT`, eubneba, uyurebs, uyurebs, TvalebiT eloliaveba. qals
loya bewvis sayeloze udevs, xelmZRvanels TiTqos Tvals aridebs,
magram moswons, moswons, uh, rogor
moswons, da Cven rom ara, aqave daeZgerebodnen erTmaneTs, „egeb aurelianosa aqvs kalmistari?` - azrs
awvdis klimi, „ooo, marTla, - uxaria
kacs da maSinve axsendeba, - ara, ara,
magisas gasdis... da amas rom vkiTxoT?` - xelmZRvanelze ambobs. is
ki qalisken gadaxrila, da Sig TvalebSi CahRimis, „bodiSi, kalmistari
xom ar...` - ambobs kaci, magram xelmZRvanels ar esmis, garTulia, yoCaRi klimi ki poulobs romeliRac
wignSi Cadebul fanqars, kaci qviTars avsebs, Tavazianad awvdis klients, isic, wasasvlelad emzadeba sqel, fumfula TavSals ixvevs, xelmZRvaneli kars uRebs da qals or
patara safexurze asvlas Svelis mis idayvs peSvSi isvams, ambobs: „droebiT...` da oTxniRa vrCebiT, ori orze, magram kacma jer ar icis, Cven
rom erTad varT, klienti hgonia,
ekiTxeba: „Tqven pasportisTvis Tu...`
xelmZRvaneli ki gulianad uRimis:
„ara, ara, me Cems TanamSromels movyevi...` „Tamazis? - ukvirs kacs da
uceb axsendeba: - aa, es Tqvena xarT,
xelmZRvaneli, axalgazrda da energiuli, romelmac, Tamazis sityviT, Zalian kargad daiwyo?
- diax, diax...
da uceb, gaognebuli kaci ambobs:
- klim, meCveneba Tu...
- ara, ara...
- reebi xdeba... rogora hgavs, a?
kopioa, kopio...
- aba? - ukvirs klimsac da barZayze xels irtyams, - rogora hgavs,
sakvirvelia...
- me?.. vis, a? - SemkrTalia, magram
ar imCnevs xelmZRvaneli, viTomcda
gulgrilad interesdeba, - kinofilmidan?
- ah, ara, ara... - xels asavsavebs
kaci.
- aba?
- wignidan, wignidan... saswauli
gamigia, magram aseTi?! - klim, xom
zedgamoWrili janjakomo seminarioa, a, nuTu ar geniSna, klim?
- meniSna ki ara, isaa da eg aris, yoCaRad pasuxobs klimi.
- bodiSi, eg romeli?.. - ambobs
xelmZRvaneli, jer kidev kargad uWiravs Tavi.
- aii, pirveli Svili, marSalis
ufrosi Zma.
- vin marSali...
- vin da betankuri! aba es ki ara,
- Cemze uTiTebs, warmogidgeniaT? da
uceb aRfrTovanebuli ambobs, - iciT,
msgavsebas Tu davujerebT, Tqven Tamazisi ra gamodixarT?
- ra...
- papa!
- es rogor?
- janjakomo xom ariadna karraskosgan hyavda, ara? - mexsierebas imowmebs klimi.
- vin janjakomo, ra marSali... axlaRa ibneva xelmZRvaneli. areulobaa - mtrisas... oTxiveni gakvirvebulni SevcqeriT erTmaneTs.
- aaa, mivxvdi, - ambobs kaci, romelsac literatura Zlier uyvarda, Tqven betankuriani romani ar wagikiTxavT, ara, xom?
- a-ara, xom... - ambobs xelmZRvaneli, mSviddeba, - ara tyuili ra saWiroa... nawarmoebia aseTi?
- he! aris da... da arc mario vargasi...
- eee... ara,
- da kortasari?
- mmu... ara.
da uceb kaci Ronivrad arTmevs
xels:
- momilocavs, momilocavs, bednieri kaci yofilxarT, bednieri...
- ratom?! - ukvirs xelmZRvanels.
- ratom da iseTi didi siamovneba
geliT...
- ra siamovnebaa?
kaci ki ambobs:
- pirvelad wakiTxvis.
xolo aq xelmZRvanels Tavisi
momavali naSromi axsendeba - Tavs
odnav gverdulad da zemoT swevs,
saxe umkacrdeba, skamze jdeba, TiTebs minagadafarebul magidaze akakunebs, ambobs:
- SeiZleba, ramdenime SekiTxva mogceT?
- ki batono, siamovnebiT, - ambobs
kaci, dakvirvebiT umzers.
da klims eubneba:
- xeli rom ar SegviSalon, es
Camokide.
36
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
„es` - oTxkuTxa muyaoa, da „Sesveneba` qarTul-rusulad aweria zed.
10
aqamde rac iyo, araferic ar iyo,
mTavari axla iwyeba - me da klimi
sekundantebiviTa varT, xelmZRvaneli da axirebuli respondenti pirispir sxedan. suyvelaferi gamzadebulia: kalmistari - momarjvebuli, anketa - gadaSlili, respondenti smenadaa qceuli, xelmZRvaneli
TvalmoWutuli uyurebs, da ara Cqarobs, ara, imas undoblad umzers klimi, me ki daeWvebuli Sevcqeri respodents - ori - orze varT.
da xelmZRvaneli ambobs:
- mocemul anketaSi umniSvnelovanesi funqcionireba ar SeiZleba
gamoyenebul iqnas tradiciul SekiTxvaTa xerxemalze dayrdnobiT, rac
TavisTavad dakavSirebuli iqneba yofa-cxovrebisa da, saerTod, cxovrebis wesis gaTvaliswinebiT, da maSasadame maTi adgili unda daikavos
garemos urbanizaciis kompleqsuri
maCveneblebis...
aq ki respondenti awyvetinebs:
- ki batono, mkiTxeT...
- ra gkiTxoT?! - gancvifrebulia
xelmZRvaneli, odnav Riziandeba, ar
uyvars, roca awyvetineben, - jer es
erTi, ra iciT, ra unda gkiTxoT...
- ar miTqvams vici-meTqi... Tumca,
rogor ar vici, - ambobs respondenti, - Tqven unda SeiswavloT Cemi
Tavisufali dro da Cemive yofacxovreba momavali aRmavlobisaTvis,
Tu ara vcdebi, ara?
- da yovelgvari Sesavlis gareSe
gkiTxoT?
- ra Tqma unda, Sesavali - es xom
Tamazma Caatara ukve. da isic vici,
rom me - respondenti var, da interviueri - Tqven.
- kaargiT, - civad uRimis xelmZRvaneli, - ese igi, Tqven giyvarT
mxatvruli literatura, ara?
- ra dasamalia da, Zlier.
- Zaalian kargi... da Jurnal-gazeTebic?
- es, sxvaTa Soris, Zalian araswori gamoTqmaa - „Jurnal-gazeTebi`, - swyins respondents, - radgan
Jurnali - erTia, gazeTi ki sxva...
ratom miawebes erTmaneTs samudamod, warmodgena ara maqvs.
- aha... da romeli mwerali mogwonT?
- romeli saaTia, klim? - moulodnelad aseT kiTxvas svams respondenti.
- oTxs uklia Cereqi, - pasuxobs
klimi.
- oo... imaT CamoTvlad veRar movaswreb - muSaobas xuTze vamTavrebT.
ai, swored aq xelmZRvanelma pirvelad damibRvira.
mere ki hkiTxa:
- ras izamT, vinmes Tu SeamCnevT,
rom biblioTekaSi wigns xevs?
gvgonia, rom ityvis: „davklav sakuTari xeliT`, „yels gamovRadrav`,
„milicias gamovuZaxeb`, magram respondenti Zalian mSvidad gvpasuxobs:
„wigns gaaCnia...`
aseT pasuxs ar movelodiT, vibneviT, klimi ki: „kargi xarT, maestro`,
- ambobs.
- Tqven marto cxovrobT?
- ara, orni varT, - yoCaRad pasuxobs respondenti, - me da Cemi Zma,
griSa keJeraZe. mesame Zmaca gvyavs,
oo, isaa, racaa, orives gvjobs, oRond
CvenTan erTad ara cxovrobs, sofel-sofel dadis. me da
griSa
Tu... aba, rogor giTxraT... ho! me da
griSa Tu samoTxrobo xalxi varT,
is Zma - mesame - saromanoa, maS!
- da TqvenTan romelic cxovrobs,
TqvensaviT uyvars literatura?
- vis, griSas? ara... siyvaruliT
rogor ar uyvars, magram CemsaviT
Zlier - ara. eeh, imasac hqonda Tavisi problema - gataceba, magram ukiduresobaSi Cavarda, radgan yvelas
emusaifeboda, ganurCevlad, mere ki
gadawyvita Cumad iyos, eeh, axla pianinoebs awyobs da Cumadaa.
ai, swored aq xelmZRvanelma meored damibRvira.
da mere mainc alaparakda, rogorc
sCvevia, damajereblad, gamoTqmiT:
- ai, is faqti, Tqven rom literatura giyvarT, Zalian kargia, es aris
kulturuli dasvenebis erT-erTi
gamarTlebuli saSualeba. erT-erTi-meTqi, vambob, - ambobs xelmZRvaneli, - magram ra daaSava, magaliTad,
saxviTma xelovnebam, anda sufTa haerze gaseirnebam, anda didebuli musikis mosmenam, rogoricaa sxvadasxva gamoCenili kompozitorebi, diax... anda samejliso cekvebzedac xom
SeiZleba siaruli, radios mosmena,
televizori, Tavisi saintereso gadacemebiT mravalferovan Temebze, an
sportis raime saxeoba, vTqvaT, Wadraki, anda mxatvruli literaturis
kiTxva... - da uceb axsendeba, - Tumca
ara, ara, es xom gaqvT... da, diax, imas
vambobdi, ai, Wadraki, metad kargia da
saerTodac...
siCumea, vicdiT.
- ganagrZeT, ganagrZeT, - ambobs
uceb klimi - xelmZRvanels aswavlis, ra qnas da ra ara, Tavxedi gamigia, magram aseTi? kacs mainc hgavdes,
dabalia, didTava, patara, lawiraki, dafexvili...
da ganrisxebuli xelmZRvaneli
energiul, urTules SekiTxvaze gadis, axla isev Tamamia, Seupovari:
- Tqvens neba-survilze rom iyos,
- ambobs xelmZRvaneli, - cxovrebas
rogor moawyobdiT...
- Cemsas, sakuTars?
- aara, genacvale, - inazdiT eubneba xelmZRvaneli, - sazogadoebis!
- RmerTo Cemo... - mRelvared warmosTqvams respondenti, - momeyura
Tu... mTeli cxovreba am SekiTxvas
velodebodi!
- marTla? - gancvifrebulia
xelmZRvaneli, - gifiqriaT amaze?
- sxva ra mikeTebia, - dafiqrebuli ambobs respondenti da uceb
mxnevdeba, - giamboT?
- rogor movawyobdi? - kabinetSi
dadis, daiareba, bolTasa scems, suraTebs Sescqeris: Rrma dekolteian
qalebs, rogorc wesi, seriozuli gamometyveleba aqvT, albaT, Tamami dekoltes gasawonasworeblad, mkerddafarulni - iRimebian, aris gamonaklisic - Rimili da dekolte erTad, oriod qals yalbi tragizmi
aRbeWdia saxeze, ager, is kacic, guSin
samjer rom gaaSaves, TvalsaCino adgilzea stendSi, aqavea viRac ymawvili, borotad iRimeba, isic TvalsaCinodaa warmodgenili, cotaTi qvemoT - viRacaa, sufTa gaiZvera, imis
gverdiT ki undoblad imzireba
wvriltuCa kaci. aris keTili saxeebic, bavSvi iRimeba, „rogor movawyobdi? - ambobs respondenti, cocxldeba, - rogor da mTel qalaqs
karcerebiT movfendi`. „rao? - yurs
ar ujerebs xelmZRvaneli, - rogor
Tu... es ra - despotizmia?`
- ara, geTayvaT, despotizmisagan
RmerTma damifaros, - RimiliT amSvidebs respondenti, - es ar iqneba
karceri Cveulebrivi gagebiT, es iqneba karcer-luqsi...
- rogor Tu luqsi?!
- Tqveni gakvirveba samarTliania,
- eTanxmeba respondenti, - aris qveynad sityvebi, romlebisTvisac Zalzed Znelia gverdigverd yofna, am
SemTxvevaSic asea, sad „karceri`, da
sad „luqsi`, mainc ar arsebobs dedamiwaze iseTi ori sityva, odesme
erTmaneTs rom ar Seexamos, axlac
asea, - es iqneboda karceri-luqsi,
wignebiani TaroebiT savse, rbili, moxerxebuli savarZliT, koxta magidaze naTura - sokoTi, es iqneboda
karceri - ocneba yoveli wignis moyvarulTaTvis, ras izam, yvelas ar
SeuZlia biblioTekaSi kiTxva, da vinc
Tavisi fexiT Seva Cems mier SemoRebul mowyobilobaSi, maSin es oTaxi
iqneba ubralod - luqsi, mravalTaTvis ki - karceri-luqsi... ai, swored aqedan unda damewyo - me da
Cemnairebi, ee, Cemnairebi - es iqneboda uTvalavi klimi, quCa-quCa vivlidiT, ai, vTqvaT, mivdivarT... mivdivarT,
aviareT, CaviareT, kedels ori jeeli miyudebia, dganan, maslaaToben,
ifurTxebian, dganan, arsad ar apireben wasvlas, fexebze hkidiaT, romeli saaTia, ra droa, Ramea Tu SuadRe,
dganan, gogoebs eanglebian, waustvenen, wauRiRineben, xandaxan erTmaneTs
gaexumrebian Taviseburad - panRurs
amoartyamen erTurTs, ikriWebian da
swored am dros me da Cemnairebi tac! - xels vstacebT da zemoaRweril karcerSi migvyavs...
- ZaliT? - ainteresebs xelmZRvanels, da pirvelad iwers raRacas.
- diax, diax, ZalisZalaTi. - mtkiced ambobs respondenti, Seuvalia, SesaZloa, xelis amotrialebac ki
dagvWirdes. iciT ra, geTayvaT, zogs
mSoblebis zemoqmedebisa sjera, zogs
- skolis, zogs - organizaciis, sxvas
- ujredisa, zogs - cema-tyepisa da
kidev ra vici risa aRar, magram, Cemis
azriT, es Cemi luqsi, ah, ubadloa dgas Cveni jeeli, raRa Tqma unda,
calke vaTavsebT, am Cvens karcerSi,
WerSi SteriviT iyureba, fanjaraze
gisosebia akruli, karic, rasakvirvelia, daxSulia, gareT romelime - romelime klimi darajobs, skamze Camomjdari, muxlebze - wigniT, Cveni
jeeli ki uyurebs magidas, skamsa da...
karada-Taroebs, magram jerjerobiT
- araferi. midis qaTqaTa sawolTan,
wveba, iyureba, iyureba, Tvali uSterdeba da iZinebs. mSoblebi, ra Tqma
unda, gafrTxilebulni arian, „nu geSiniaT, qalbatono, Tqveni Svili karcer-luqsSia`, „ki batono, ki, oRond
eg quCa-quCa wanwals gadaeCvios da...`
jeeli iRviZebs, uyurebs Wers, Sia...
ra mogarTvaT, ekiTxeba garedan romelime klimi, Cai, rZe, kakao... kakao
iyos, ambobs jeeli, ratom damiWireT... magram romelime klimi am SekiTxvaze ara pasuxobs, sul sxva rames eubneba - ramdeni kovzi Saqari
gnebavT? oTxi, ambobs jeeli, ratom
damiWireT, romelime klimi ki - yveli romeli giyvarT, gudis, imeruli
Tu sulguni? sulguni, ratom damiWireT... romelime klimi ki sauzmes
umZraxad awvdis, jeeli sauzmobs, purze karaqs usvams, kvercxs naWuWs
aclis, cotaTi erToba, sigareti nebavs? ki batono, siamovnebiT, „mziuri`, „kolxida`, „luqsi`. magram sxva
ram gasarTobi? - ah, ara, ara, apapapapa
- araviTari radio, televizori, telefoni, Cveni oTaxi
mxolod luqsi ki ara,
karcericaa cotaTi...
Cveni jeeli ki abolebs da WerSi iyureba... Weri ki anbaniTaa moxatuli - a, b, g,
d, e... xom kargi azria,
klim?
klimi ras ityvis ra Tqma unda, „SesaniSnaviao` - ambobs.
- mere modis sadilobis droc... pirveli Tavi, meore, mesame,
salaTa rogori gnebavT, zeTiT, Zmriani Tu
uZmro, ratom damiWireT, a! araa Seni saqme
- romelime klimi da aq Tu Rriali da
xel-fexis qneva atexa, unda uTxraT:
„TuT!..` - da isadilebs. mere isev axedavs Wers, Werze - anbania, da am dros nebismieri klimi daudevrad etyvis - Tu
ginda gadafurcle rame,
ai iq karadaSi, wignebia... gamoaRebs, jer sabavSvo wignebi iqneba,
didasoebiani, naxatebiani, „Txa da gigo`, „melia da mwyerCita`, vTqvaT... da Tu Tavisi nebasurviliT gadaikiTxavs, xom kargi
da Tu kiTxvas guls ver daudebs,
romelime klimi kategoriulad etyvis: „iqamde ar gaganTavisuflebT,
sanam karadaSi moTavseul wignebs
ar waikiTxavT...`
- es xom Zaladobaa, - ambobs xelmZRvaneli, - konkretulma pirovnebam sakuTari iniciativiT unda SeirCios ama Tu im sazogadoebriv RonisZiebaTagan...
- me jer mxolod ymawvil-usaqmurze mogaxseneT, batono, - uxsnis
respondenti, - aba me ra ufleba
maqvs, vinme patiosan qimikoss vstaco xeli da davamwyvdio... - da uceb
Rrmad Cafiqrebuli ambobs, - ise ki,
uwignur qimikossac Tu awyinos, mamaZaRli viyo...
11
- h-h! - nerviulobs xelmZRvaneli, aforiaqebulia, Rawv-yels TiTebiT imowmebs - gaparsulia Tu ara,
klims uyurebs, axsendeba: - ki magram,
romelime klimma raRa daaSava, mTeli dRe rad unda uyaraulos da
moemsaxuros usaqmurs?
- jer es erTi, me aRvniSne, rom
muxlebze wigni eqneba gadaSlili,
meorec, yovelTvis SeiZleba uwyinari garToba...
- rogor?
- sityviT.
- rogor Tu sityviT?!.
- axlave agixsniT. ai, vTqvaT, ai...
ho, ai Tundac Tamazi aviRoT, Cveni.
ra Tanamdeboba aqvs?
- umcrosi mecnier-TanamSromelia.
- Zalian kargi. adre vin iyo...
- adre - laboranti.
- ahaa... da daawinaureT?
- diax.
- aha!.. ese igi, sityva umcrosi am
SemTxvevaSi dawinaurebas niSnavs?
- diax.
- hoda, sagulisxmo gamoTqmas miviRebT - „gavaumcrosTanamSromleT...`
ai, aq ki xelmZRvanelma mesamed
damibRvira.
- axla sawinaaRmdego magaliTi
aviRoT - vTqvaT, Tamazi kvlav laborantia. rogor gamoTqvamda Tavisi piriT amas?
- isev laboranti gavxdi, - amas
xelmZRvaneli ambobs...
- ara, rom CamoaqveTes, isic unda
igrZnobodes.
- isev laborantad CamomaqveiTes.
- mokled!
- laborantad CamomaqveiTes.
- ufro mokled!
- CamomaqveiTes.
- laboranti sadRaa?! erTi, erTaderTi sityviT unda gamoTqvaT, ise
rom CamoqveiTebaca da laborantobac gamoixatebodes.
- erTi sityviT SeuZlebelia.
- ratom?
- aba, Tqven scadeT, Tu SesaZlebelia.
kaci ki ambobs:
- SesaniSnav sityvas miviRebT: „Camomalaborantes` - xom SesaZlebeli yofila? ai, ase iTamaSebda sityviT romelime klimi.
xolo klimi: - kargi xarT, maestro, - ambobs.
ah, xelmZRvaneli... meoTxed damibRvira.
siCumea, klimi aRtacebuli Sescqeris respondents, respondenti
Tavisas fiqrobs, Tavisasve fiqrobs
xelmZRvaneli, da mxolod me ar vici, ra vqna, ra gavakeTo, halstuxs
vawvaleb, da maxsendeba saSineli, sazareli sityva „Camomalaborantes...`
ara, es mainc vis gadavawydiT, Camevlo CemTvis, arxeinad, ra iqneboda,
Tumca, ra vicodi, axla ki gvianRaa xelmZRvanelia dainteresebuli, magram, mgoni, isic nanobs, aq rom movida
da mainc, ase ambobs, energiulia, dalocvili:
- literaturas rogor SearCevdiT?
- Tavidan? rogorc unda, jandabas,
TviTon SeirCios, iqneba es sketCebi,
simenoni Tu dastad akinZuli Jurnali „niangi`, ise ki, Jiul verniT
dawyeba yvelafersa sjobs, mTavaria,
jer magidasTan jdoma iswavlos, fexebis xan skamqveS Sekecva, xan ki gaSla, wignis gadafurcvla iswavlos, sarCevis Tvaliereba, mere TandaTan mivawvdiT... aba, klim... ho, „sam
muSketers`, mark tvens, romelic ra
vqna, momkali da ar miyvars, o henris, mere wamovidodnen ufro seriozuli mwerlebi,
klim, ori kaci momawode... mSvenieria jek londoni, romelic
ormxriv daainteresebs da ra Tqma unda,
SeiZleba hiugos prozac, romantiuls rom
eZaxian, swored isaa da
Tan odnav Zneli wasakiTxi, mere ki cotas
amovasunTqebdi, „uTavo
mxedari`, „aivengo`,
vTqvaT... da modi, klim,
axla ki vuboZoT is
didi mwerlebi, romlebic saocrad advilad
ikiTxebian... hoo, merime,
Cexovi... erTic! sworia, swori - ese igi.
mivcemdiT merimes, Cexovsa da mopasans, Semdeg ki riskis droc
dadgeboda, raime Zneli, oRond romani ara,
nametani iqneba - jer
moTxroba SevugdoT,
klim... ah, ara, ara, ra
dros magisi „sikvdili veneciaSia`, ras ambob, kaco... mokled raime iseTi, da mere isev SedarebiT
advili, SedarebiT-meTqi, odnav Zvelmoduri... hoo, Tundac dikensi...
- oo, dikensi kargia, kargi, - uxaria xelmZRvanels, - david koperfildi.
- viTom? - agdebulad Sescqeris
respondenti, magram xelmZvaneli isea
gaxarebuli, verafers amCnevs. ambobs:
- ra Tqma unda, Zalian kargia, kargi,
CrdilSi, xandaxan dikensi...
- xandaxan dikensi da aqa-iq tolstoi, ara? - damcinavad uyurebs klimi,
patara, kruxis palo, lawiraki, respondenti ki ambobs:
- mwerlebis CamoTvlas aRara aqvs
azri, savsebiT sakmarisia... axla mxolod saxeze unda SevxedoT jeels.
rogori gamometyvelebiT kiTxulobs... da Tu sakmarisadaa Cafluli, gavuSvebT.
- rogor mixvdebiT?..
- gamometyvelebiT.
- mereda, ra gamova amiT?..
- visgan?
- Tqveni jeelisgan?..
aq ki respondenti sazeimod acxadebs:
- ra gamova, da... romelime klimi!
patara xans Cumad arian, mere ki
xelmZRvaneli jiutad ganagrZobs:
- da amiT raRa gamova?..
- romelime klimisagan? meti raRa unda gamovides, dalocvilo miviRebT adamians, visac Zlier uyvars literatura.
- literatura, literatura, - Riziandeba xelmZRvaneli, - didi ambavi!..
- rao? ra? - yurs ar ujerebs
gancvifrebuli respondenti, - nuTu amis axsnac saWiroa?
- scadeT, - me gismenT.
- vcado? - dafiqrebuli ambobs
37
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
respondenti, TvalebSi uyurebs, - vcado? maSin, jer martivad agixsniT yoveli normaluri moTxrobis wakiTxvis Semdeg xdebi odnav ukeTesi,
vidre xar, ufro Wkviani, vidre iyavi,
da, sxvaTa Soris, - aq eRimeba, - me
TandaTan ufro vrwmundebi, rom adamianisaTvis saWiroa Wkua... - da saxe
umkacrdeba, - es, rogorc mogaxseneT,
martivi axsnaa, magram esec sakmarisia - ukeTesi xdebi... axla ki SedarebiT rTulad agixsniT...
oTaxSi bolTasa scems... midi-modis... dadis...
ah - siCumea.
12
- qveynad arsebul xmaurTagan erTs
gamovyofdi - xmadabla, krZalviT ambobs respondenti, - yvelaze saSinels, usiamos, guldamwyvetsa da vin
icis, kidev ra - esaa pirveli goraxis dacema saflavSi Cadgmul kubos
saxuravze, gagaxsendaT, ara? yru xmauria, sazarlad fSvnadi... esec ar
iyos, SeuZlebelia, xandaxan Zili ar
gagitydes da, bneli RamiT, uecrad
daRviZebuls, ucnauri, gansxvavebuli sicxadiT warmogidgeba sikvdili, romelic, darwmunebuli brZandebodeT da, mova... es erTaderTia,
erTaderTi, rac danamdvilebiT ici,
magram dRisiT, mzisiT, ohoho, xalxSi,
uh ra gulze xarT, frutuniT ibanT
pirs, sauzmobT, da Sebolil Zexvs
ise Ronivrad ReWavT, TiTqos rkina
iyos, erTmaneTs xvdebiT da zogi ufrosi brZandebiT, zogic - umcrosi, ar arsebobs mxolod toli, es
TqvenTvis, umetesobisaTvis, misalocTaTvis - „misaloci`, xom iciT, Cemeburad rasac niSnavs - visac pirvelad wakiTxvis mravali bedniereba
wina aqvs da me da klimi ki, aba, ram
gagvyo, miwodeT me TundaT fotokabinetis mTavari direqtori da imas
- TanaSemwe, mainc erTni varT, radgan:
Cven Zlier gviyvars literatura,
da Tqvengan, misalocTagan gansxvavebiT, dawinaurebas sulac ar vcdilobT, da sikvdilisac naklebad gveSinia, radgan mravaljer movmkvdarvarT da yvelaferi, ah, yvelaferi
gamogvicdia - mefed vukurTxebivarT,
sikeTisTvis xis xmliT gvibrZvia,
xan dafna dagvidgams Tavze, xanac ekali, sqeli xaliCac gauSliaT Cvens
saval gzaze, yvavil-moyrili da nakverCxlebzec SiSveli fexisgulebiT gvivlia... qarafSutulad gviqaqania, moclilni, enas vatlikinebdiT
da esec momxdara, bagedaxSulT, uTqmelT, didxans gvitarebia ucxo saidumlo, eh, is xmauri mainc gvesmoda... da bevri, bevri sicocxle gvindoda, bevrnairi, sxvadasxva da CvenCvens oTaxebSi, magidisaken Tavdaxrilni, aTasnairi sikvdiliT movmkvdarvarT, - zRvaSi CavZirulvarT,
quslSi davWrilvarT, giliotinaze
avsulvarT, faTerakgadaxdilni, sawolSi mSvidad gardavcvlilvarT,
davRupulvarT garSemortymulni, katisTvaleba vaJkacis - el sordos
gverdiT, sxvac mogviklavs da mere
gvinania, ooo, ra ucnaurad... rogor...
miwisTvis gvikocnia da misi wmidaTawmida namcecebi agvyolia tuCze,
Suris saZieblad avmxedrebulvarT,
gvivlia, gvivlia, gviwanwalia daklaknil gzebze, wvima gvinaxavs - hee,
bevrnairi, da mainc, klim, mgonia, rom
yvelaze ukeT buninTan wvimda, Tovlad mogvsvlia msubuqi sevda, da yinva
- mWaxe, kriala, gluvi... is xma ki, is
xma mainc gvesmoda, dilaadrian gamovdiodiT, sisxami diliT quCebSi
mudam ucnauri xalxia - maT gamouZinebel, mowyenil saxeebze mainc igrZnoba raRac survili, bundovani
Zala, imedad gvewveTeba viRacis „gaumarjos`, da quCaSi umiznod, umizezod daxetialob, radgan yvelaferSi - dabneulad Seyvarebuli xar,
adamianis fasic ici da gaxsendeba,
mainc rom aucilebelia xandaxan simartove da rom SeiZleba xandaxan
qalaqgareT gaseirneba, rom kidev arsebobs Rulelebisa da niCbisis tye,
da Rrma gamoqvabulebi, sadac SegiZlia didxans ijde, mokuntuli, sibnelesa da sinotiveSi da mere, gamosvlisas, mzis Zalum Suqze Tvalebi axamxamo da, xelmeored dabadebulma, gaifiqro rom qveyana - didia
da mSvenieri, da roca aTasgvar sikeTes igemeb, dawyebuls ubraloTi, rogoricaa, vTqvaT, gagania sicxeSi zRva
da gaTavebuls zogadi, WeSmariti bednierebiT, romlis gamxelac bodiSi
da, ar SeiZleba - TviTon unda mixvdeT da, mimxvdari, SeiZleba pirquSic gaxde, magram es - siyvarulis
si pirquSea, eh... okeane xar, didi,
moqnili TevzebiT savse, xan - gacofebuli, Tavsdatexil grigalebs uyef,
xanac - mSvidi, blante da fskerze
zarmac fiqrebad irxevian ferad-feradi mcenareebi, okeane xar, mzeze
izmorebi da RamiT, uneburad gaRviZebuli, isev sikvdilze fiqrob da
grZnob, rom mudam orTqldebi, rom
aucileblad daiwritebi da Seni Tevzebic suls daRafaven... magram rogorc ar unda moiwyino, gaitexo guli, Sens jiut Tevzebs sakvebi mainc
undaT da isev davbodialobT qveynad, am dalocvili dedamiwis zurgze, ra ar gadagvxdenia da, RmerTo
Cemo, sul rom araferi, ramdeni qali
gvyvarebia, vinaa CvenTan marania da
tenorio, radgan mTavari don Juanebi - es Cvena varT, me da romelime
klimi - don Juan mkiTxvelioebi,
heei, vin ar gvyvarebia, ranairiRa qali - nataSa, laRi, pirvel sam wignSi
TavdaviwyebiT, meoTxeSi ki, ra vqna
da - aRar, soneCka myvarebia, uspetakesi, lafSi amosvrili, tonka, utyvi,
uTqmeli, Soreuli da mainc ise, ise
axlobeli... eme Tanatogenosi - yvelaze mtkivneulad da ema bovaric
ki, is saZageli... antonia, Cemi sabralo, yvelaze ucnaurad, yvelaze mwvaved da selina, kvamlSi acekvebuli...
klaudia, qalbatoni SoSa, oo, amayi
da pilari, oRond ternera, saSiS
wkvaramSi, im bolis suniT... da mzia,
mzia WinWarauli, xevsuris qali, eh,
me ki ara, kibes, kedelsa da skivrsac
uyvarda da vin icis, kidev ramdeni...
sad ar vyofilvar, misalocebo, ra
ar momivlia, gaRunuli daniT - maCeteTi ekliani buCqebi - kaatinga mikafia, okeaneSi TeTr mtreds davdevdi, mgoni, miyvarda, mTaTa mwvervalze miocnebia da amisaTvis oo,
38
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
rogor vuwamebivarT, katas - cxra
sicocxle aqvs, me ki, visac ase miyvars yovelive es, hee, ramdeni, ramdennairi sicocxle minaxavs da Tqven
ki, misaloc interviuerebs, gainteresebT Tu ramden wuTs vkargav vermiSelis rigSi, me ki swored maSin,
vin icis, sad da rogor davbodialob - didebuli ramaa Tvali, magram
sul sxvaa fantazia, asyura da asTvaliani da kaci ver ityvis, Tu
vinaa WeSmaritad namyofi perusa da
nigeriaSi, me, Tu romelime CibuxgaCrili locmani, romelmac gemiT mTeli msoflio Semoiara.
- nigeria saidanRa iciT? - juqur ekiTxeba xelmZRvaneli, mgonia,
rom sityvaze gamoiWira, magram respondenti ambobs:
- nigeriaSi, sayvarelo, sami kargi
mweralia - Siionka, Cinua aCebe da
gabriel o’xara.
araa, amasTan ar SeiZleba laparaki, da Tumca xelmZRvaneli aRar mibRvers da Tvalsac ki maridebs, mainc
vgrZnob, rom gacecxlebulia da isev
maxsendeba is sazareli „Camomalaborantes`, kaci ki, viTom aqao da
araferi, ise ganagrZnobs:
- iyo mkiTxveli, es TavisTavad
saswaulia, mkiTxveli - es swored
isaa, visac SegiZlia isedac viwro
saZile tomaraSi Seyvarebulebs Soris iwve da sulac ar iyo zedmeti,
es - saswaulia da metsac getyviT,
zedmeti ki ara, aucilebeli xar, radgan avtorma ase ineba.
- ra ineba? - ambobs xelmZRvaneli, dabneulia.
- iyo tomaraSi.
- ratom ineba?..
- imitom, rom aRwera, - uxsnis
respondenti.
mere ki ambobs:
13
- aris raRac saerTo Rvinis smasa da kiTxvas Soris, me mgoni is, rom
orives egreT wodebuli pirovnebis TavisuflebasTan mivyavarT, oRond
erTi - miSvebuli, agdebuli da ulamazo Tavisuflebaa, upasuxismgeblobiT gamowveuli, meore ki - SemarTebuli, gamocdili da yovlisSemZle,
amamaRlebeli, gesmiT? oo, ra siamovnebiT gamovamwyvdevdi loTebs Cems
karcer-luqsSi, radgan Tavisuflebisadmi garkveuli miswrafeba aqvT,
imaT ki msxvil-msxvil vaWrebs mivayolebdi, patara vaWrukanebs ki ara,
aramed msxvilebs, msxviilebs, da Tu
iciT, ratom? ah, rarig miyvars isini,
da rogori gulSematkivari var maTi, Tqven xom ar iciT. nu migaCniaT
isini bednierebad, da rac mTavaria,
Zvirfasebo, nu gSurT imaTi - rac
ar unda maRla aswion cxviri, ragind Tavxedni da gabRenZilni iyvnen... nu gSurT imaTi nurc iSviaTi
saWmel-sasmeli, roca, safuZvlianad
danayrebulT, bundovnad xaxvi da puri
enatrebaT da verc ki xvdebian; da
Cven, mkiTxvelebs, arc imaTi qoneba
SegvSurdeba, radgan don kixoti ufro realuria, vidre yvela beWedi
da Skafi-mafi dedamiwis zurgze, radgan don kixoti - idealuria... ise
ki, sxvaTa Soris, sityvam moitana da
fizikosebi Tu verasodes Seqmnian
„prepentuum mobiles`, literaturam ukve Seqmna - es swored „don
kixotia...` imitom ki ara, rom ufro
advilia, ara - ubralod, literaturas SesaZlebloba aqvs meti, vidre
aTasnair laboratoriebsa da danadgarebs, hoda, imas mogaxsenebdiT, movaTavsebdi msxvilman-msxvilmanebs
Cems karcer-luqsSi, sul ana-banaTi
davawyebinebdi - imitom ki ara, rom
ar ician, ara, Tanmimdevrul meTodSia
saqme - da iqamde meyolebian gamoketilni, sanam „Svlis nukris naambobis` kiTxvisas Svlis mwvadi ki ar
gaaxsendebodaT, aramed sul sxva ram,
ufro mTavari... da ar gegonoT, rom
karcer-luqsTa finansuri sakiTxi
ar maqvs gadawyvetili - sxvadasxva
„dosaafebTan` da sawevroebTan erTad SemoviRebdi gadasaxads karcerluqsTaTvis, es iqneboda WeSmaritad nebayoflobiTi, TveSi - maneTi,
da erTis mxriv es arc ise bevria,
radgan TveSi mxolod erT boTl
cud Rvinos udris - qarTveli kacisTvis, didi ambavi... da Seicnobdnen, bolos da bolos, namdvil, did
mwerlebs...
- jer es erTi, - awyvetinebs xelmZRvaneli, gaRizianebulia, - ra iciT
Tqven, romelia didi mwerali da romeli - ara? amis gagebas xandaxan
saukuneebi sWirdeba!
- oo, es namdvilad kargi SekiTxva
iyo, sruliad bunebrivia Tqveni interesi, axlave agixsniT... saidan daviwyo... raRa Tqma unda, arian sustebi, Tav-TavianTi usicocxlo, ucxvirpiro personaJebiT, romlebic iseve
zedmetni da arafrismaqnisni arian
CvenTvis, rogorc... raime axirebuli
Sedareba, klim... oo, Sen ra giTxari
- zedmetni, rogorc WeSmariti vaJkacisaTvis cudi ginekologi, es ra
moigone, Sen ra giTxari, klim... rasakvirvelia, rogorc yvelgan, mwerlebSiac gvxvdebian spekulantebi, advil da momgebian, kargbewvian nadirTa mxocvelni, rogoricaa sxva, da
sxva, magram Tu namdvili mkiTxveli
xar, mSvenivrad mixvdebi, romelia ufro Zneli da romeli - momgebiani,
advili Tema, radgan arsebobs mwerali - vaJkaci, raRacnairad dinjad
TavzexelaRebuli, es ucnauri momTvinierebeli, romelic loms xaxaSi Tavs uyofs, da ager, sxva momTviniereblebic - rgolSi axtunebs patara, CaxuWuWebul, yelbafTian ZaRlebs, da arian sxva, WeSmariti momTviniereblebic - mglis gaxedna, ubralod, SeuZlebelia, da isic saqmea,
mgels patara xniT kudze staco
xeli, vidre loms xaxaSi Tavi Seuyo
da mere ra, mgels SeWidebuli kaci
xandaxan CamofleTili, maTxovariviT
CamoZenZili da gaZevebulic rom yofila da ZaRlis gamwvrTnelebs ki
mamac husarTa brWyviala tansacmeli acviaT xolme, da Tu mwerlis
Cemeuli idaelic gainteresebT, getyviT, rom esaa mgelze amxedrebuli
amayi glaxa, arwiviT mxarze - isic
ar iwvrTnebao amboben... dabolos,
martivad da gasagebad getyviT, rom
didi mwerali isaa, vinc did nawarmoebs wers.
- da meorec erTi, - kvlav awyvetinebs xelmZRvaneli, gabrazebulia,
- ra iciT Tqven, romelic didi nawarmoebi da romeli - ara?
- me, sayvarelo, - ucnaurad uRimis
respondenti, - Cemi iSviaTi fiqsatori maqvs, romelsac verc erTi
uzustesi xelsawyo ver Seedreba roca namdvilad Rirebul raimes wavikiTxav, iqneba es nawarmoebi mTlianad Tu erTi patara epiTeti an
Sedareba, vimeoreb, Tu marTla kargi
da Rirebulia, maSin marcxena xelze,
majidan idayvamde, aucileblad damburZglavs... ra, ara gjeraT? - da
respontenti perangis saxelos maRla iwevs, ambobs: - „don kixoti`, mklavs gvaCvenebs da, simarTle - simarTled: daburZglulia...
- ai, Tqven, magaliTad, - sxva SekiTxvas aZlevs xelmZRvaneli, - CemTvis gaugebari princi pebiT xelmZRvanelobT - mwerlebis dasaxe-
lebisas, anda im viTomcda sayvareli
qalebis CamoTvlisas ra wesiT sargeblobT, magaliTad, icavT Tu ara
qronologias, rogorc aseTi, anda alfavits... a?
- RmerTo, es ra Tqva, - Sublze
xelisguls tkacaniT irtyams respontenti, - rogor, saidan sad - siyvaruli da... alfabeti?! dee-da, deda... es ra misaloci yofila, viRacaa,
ara, klim?
- misaloci ki ara, haerSia asagdebi, olimpiuri CempioniviT, - ambobs
klimi.
- cota ar iyos, Tavazianobas moviTxov, - ambobs xelmZRvaneli, ganrisxebulia, - ra gaaWireT, bolos
da bolos, am Tqveni literaturiT
saqme, ase mec SemiZlia gagakvirvoT
da aba, mi pasuxeT, ra gsmeniaT Cems
specialobasa da mis brwyinvale warmomadgenlebze, aba, vin iyvnen emil
durghaimi da maqs veberi, anda parsonsi da mertoni, ra gsmeniaT paretosa da fon vizeze, - eSxSi Sedis
xelmZRvaneli, mixaria, - anda, vin iyvnen Sepanski, bekeri da pitirim sorokini?
- ki batono, literatura ganze
gadavdoT, - ambobs respondenti, Tqven sul dagaviwydaT, rom me literaturaTmcodne ki ara var, aramed
- fotografi, da mag rixiT dasaxelebul gvarebs fotografiis korifeTa CamoTvliT gagibaTilebT: ra
gsmeniaT, magaliTad, did lui dagerze, anda ras metyviT karl ceisisa
da iofisis miRwevebze, ra kavSiria,
Tu iciT, fotografiasa da poligrafias Soris da aba, ernst leitcma ra gamoigona? rogori yovniT
unda gadaiRoT suraTi Tundac ai,
aseT amindSi da maqs alpertze ra
azris brZandebiT? anda rodCenkos,
mikulinisa da ocupis romeli namuSevrebi mogwonT... - da Semparavad
ekiTxeba: - a?
aq ki xelmZRvanelma mexuTed damibRvira. uuh, ra sityvaa - „Camomalaborantes...`
- da mainc, mainc iZulebuli var,
simarTle giTxraT, - danaRvlianebuli Sescqeris respondenti, - Cemi
karcer-luqsebis realobisa maincdamainc ara mjera, imitom ki ara, rom
Rirsi araa - ara... da isic sicruea,
rom Tu bevrs naxav da uamravi ram
gadagxdeba, sikvdilis aRar SegeSindeba - piriqiT, ufro gagiZneldeba
sicocxlesTan ganSoreba, magram is
mainc gecodineba, savse cxovreba rom
gqonda, nawanwali da yovlis mnaxveli... da CemisTanam sikvdilis win,
uRonom, sarecelze, SeiZleba ase warmoTqvas: „eh, kargi iyo, oxeri...` da
TqvenisTanam ki janmrTelma, SesaZloa niSnis mogebiT mkiTxos: „ra sicocxle Tu literatura...` me ki,
gainteresebT, ras getyviT?
- ras metyviT?.. - ekiTxeba xelmZRvaneli, aforiaqebulia.
- me ki mogigebT: „da gana sulerTi ar iyo?`
- kargi xarT, maestro, - aRfrTovanebulia klimi, respondenti ki ganagrZobs:
- me mainc vcdilobdi, bolomde
ar megrZnobinebina TqvenTvis, misalocTaTvis, Cemi upiratesoba da poeziaze krintic ar damcdenia - gifrTxildebodiT... es imitom rom, Cveni
pawia saqarTvelo msoflios poeziur rukaze erT-erTi didi, Zlevamosili saxelmwifoa...
- poezia, poezia, - didi ambavi, ambobs xelmZRvaneli, - laqebi ayria
saxeze.
- qalaqSi, mtverSi, waiqca bavSvi, CurCulebs respondenti, - ra unda
iyos amaze sazareli, amaze idumali
ram...
- waiqca, waiqca, - inazdiT iZaxis
xelmZRvaneli, - didi ambavi, Tu waiqca... waiqca da keTili gamvlelebi
kvlav wamoayeneben... bavSvobaSi vin
ar wavqceulvarT, magram dadebiTi
gamvlelebis meSveobiT isev wamovmdgarvarT, didi ambavi...
- RmerTo, es ra Tqva! - xelebi
Werisaken aqvs apyrobili respondents, - gaige, klim? RmerTo, es ra
saSinlad axsna... da mRelvared ekiTxeba: - SegiZliaT Tu ara, kvlav gaimeoroT es?
- ratomac ara! - ar ixevs xelmZRvaneli, mainc Seupovaria, jiquri.
- klim! gevedrebi, klim, ocdasam
nomerSi miirbine, vanosTan, Sin Tu
ar dagxvda, aha, Cemi pasporti waiRe
da giraod dautove vinmes, egeb magnitofoni gvaTxovon, sul aTi wuTiT, es winadadeba CaviweroT da maSinve davubrunebT, klim, gaiqeci, aha,
pasporti, - ucnaurad aRtyinebulia,
magram TiTqos xumrobs kidevac, - magnitofoni! naxevar samefos magnitofonSi vaZlev, klim, magnitofonSi, es
ra Tqva, RmerTo, dadebiTi gamvlelebis meSveobiTo, aba, gafrindi...
- tyuilad nu SeawuxebT, - ambobs
xelmZRvaneli, xma ukankalebs, - axlave wavalT.
dgeba, mec vdgebi, karisaken mivemarTebiT, halstuxebs visworebT,
paltoebs vicvamT, perangisamara respondenti ki darCenas gvevedreba, lamisaa, gamoiglijos yeli, magram xelmZRvaneli Seuvalia, saxelurisaken
mtkiced miiwevs, meeqvsed mibRvers,
respondenti ki, hoii, Tavxedi, axla
suraTis gadaRebas gvTavazobs: „Tqveni WirimeT, maSin suraTi mainc gadaiReT, es Cemi koleqciisaTvis saukunis suraTi iqneba - aurelianosqeli - gasqelebamde da polkovniki janjakomo seminario - erTad!`
xelmZRvaneli ki gacofebulia,
uxeSad icilebs mudaradqceul kacs,
is ki samfexa aparats Cvensken atrialebs, magidasTan mirbis firis asaRebad, magram xelmZRvaneli eubneba:
„Cven ar gvsurs, ara, gesmiT?` da
rkinis TiTebs marwuxebiviT uWers
majaze. kacs, romelsac literatura Zlier uyvarda, tkivilisagan eRriceba saxe, firi isev magidaze ecema, me da xelmZRvaneli ki, ara, jer
xelmZRvaneli da Semdeg - me, quCaSi
gamovdivarT, da kacic mogvdevs, aparatiT xelSi, es, ra Tqma unda, is
didi samfexa aparati araa, esaa romeliRac Cveulebrivi, momcro aparati, „fedi` Tu „zorki`, raRacas
eZaxian, da Cven gvimiznebs, xelmZRvaneli paltos sayelos maRla iwevs
da saxeze ifarebs, me gaognebuli
vdgavar, xelebCamoyrili, da vRelav,
vRelav, sacaa - mTqnareba amitydeba,
xelmZRvaneli ki aguris kedelTan
midis da saxes TiTqmis adebs, ase
dgas, aguris kedelTan, xelebaweuli
- paltos sayelos ifarebs loyebze, da Tavis muq saTvalesac cali
xeliT ikeTebs, kaci ki, romelsac
literatura... da ase Semdeg, eZaxis
klims, klimic, ra Tqma unda, saxezea,
kaci fotoaparats awvdis klims, da
Cems xelmZRvanels, iseT Roniersa
da energiuls, mxrebze ejajgureba Semobrunebas upirebs, Tavisi WkuiT... da me ki erTxans mikvirs, rom
xelmZRvaneli, namdvili aTleti da
mrisxane Tanac, ratom ar gauqanebs
da ar miufSvnis ybas, magram maSinve
vxvdebi, rom ar SeiZleba dRisiT,
mzisiT, Sua quCaSi respondents ybaSi glijo, ragind ar unda gagabrazos, radgan es - incidenti iqneba
quCaSi, incidenti ki, aba, vis awyobs,
da respondenti Tundac registrirebuli giJi aRmoCndes, mainc, sad
wava saqme, yvela giJs da sulels
ybaSi rom lewo, respondenti ki isev
amaod ejajgureba da Tumca patara,
viwro quCaa, mainc ikribeba TiToorola gamvleli, fanjrebidan iyurebian, albaT ucnauri Sesaxedavebi
varT: 1) mzis sawinaaRmdego saTvaliani aTleti, pirmiqceuli aguris
kedelTan, xelebaweuli, 2) misi paltos saxelos dajajgurebuli, am Sua
zamTarSi perangisamara kaci, 3) me,
mRelvarebisgan mTqnarebaatexili
axalgazrda da 4) pawia klimi, cal
muxlze Cacucquli da aparatmomarjvebuli - Sua quCaSi! da uceb vxvdebi, rasac fiqroben gamvlelebi Cvenze, albaT qurdi, oxeri da spekulantebi Tu vgonivarT, sul mcire moZraobis wesebis damrRvevni, Torem ise, sxvas aba vis uReben ZalisZalaTi fotosuraTebs quCaSi da
klimi, Cacucquli, jiutad icdis, xelmZRvaneli ki gamosavals poulobs
- zurgSeqceuli, kedel-kedel mihyveba quCas, Cveni kompetenturi dawesebulebisaken, mec, misi xaTriT,
gverdulad mivsdev, da uceb respondentis Semzaravi, tragikuli yvirili gvesmis: „vaime, klimi! vaii, klims
manqana daejaxa!`
SeSfoTebulni vtrialdebiT da
sanam gavarkvevdeT, raSia saqme, Cacucquli klimi fexze dgeba, ra manqana, ris manqana, klimi ki mzrunvelad ketavs fotoaparats, romlidanac oriode wamis ukan gaisma CvenTvis, misken mitrialebulTaTvis sazareli, imaTTvis ki sasurveli
„Cxak...` da, odnav darcxvenilni imiT,
rom mainc Tavisi gaitanes, kaci, romelsac literatura Zlier uyvarda da imisi TanaSemwe, klimi, sirbiliT efarebian Tvals.
es yvelaferi ki daiwyo imiT, rom
xelmZRvanelma damibara da Tqva: „da
amitomac xazgasmuli yuradReba unda mieqces qalaqis ti pis dasaxlebaSi mcxovreb adamianTa Tavisufal
dros, romlis sferoc ganisazRvreba, jer erTi, imiT, rom warmoadgens
adamianis formirebis erT-erT faqtors, Sedis ra komponentad misi
cxovrebisa da moqmedebis kompleqsSi; meeore - rom aseTi gamokvleva
gvexmareba...`
Camomalaborantes.
1973 w.
39
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
afxazeTis omze, saken-Wuberis jojoxeTze, bevri daiwereba, yvelaferi
aiwoneba afTiaqis sasworiT, saxeldaudebel movlenebs Seerqmeva saxeli... magram es iqneba xval, dRes ki dauyuCebeli tkivilebisagan gaognebulia nawamebi saqarTvelo. da axla
umTavresia - am ukiduresi gaWirvebis
Jams samareebgamravlebul, naSimSilev
mamuls sulis simxneviT, marTali sityviT, siyvaruliT, raindobiT, gonierebiT vumkurnaloT. mxolod am rwmeniT vwerdi am narkvevs.
avtori
...uReltexili bevrad adre daiwyo, ufalo, vidre masze Sevdgi fexi... da es meramdene saukunea, rac me
da Svili Cemi, mSobeli Cemi, axloblebi,
Zvirfasi adamianebi, cocxlebica da
gardacvlilebic, isinic ki, romlebic awi unda daibadon, yvelani erTad,
mivabijebT am uReltexilze, mivabijebT uxmod. Tovs da yinavs... rogor
daiRala sxeuli da rogor moiqanca
suli, guliscemac gaqra TiTqos sadRac, arada mivabijebT da mivabijebT
jiutad da erTgulad, gzas ki ar
uCans bolo... Sen uSvele yvela devnils, Sen daifare yvela gaWirvebuli, mamav Cveno, naTelo diado, rwmenav... – daaxloebiT ase vesaubrebodi
RmerTs ori oqtombris, albaT yvelaze saSinel Rames saken-Wuberis
uReltexilis umaRles monakveTSi,
swored im Rames, rodesac Cems Tvalwin da Cems xelebSi ramdenime adamianma CitiviT dalia suli.
mamiseuli saxli sofel maWaraSi
27 seqtembris saRamoJams davtove.
Cemi Zveli volgiT mimyavs deda, Zma,
megobari. meuRle da salome TbilisSi arian, amitomac SedarebiT mSvidad var, 27 seqtembers daeca soxumi. kodoris xidi vera da ver gaarRvies sxvadasxva nomris, dasaxelebis korpusebma da batalionebma. xalxi iZulebulia xsnis erTaderT svaneTisaken mimaval gzas daadges
(yvelas kargad axsovs gagra). devnilebi Cqaroben, vin manqaniT, vin fexiT... cxenebiTac miemarTebian mTebisken. vimeoreb, - yvelas kargad axsovs gagra (da ara marto gagra).
Camwkrivebuli jariskacebi areuli
nabijiT modian merxeulisken. miTuxTixeben meomrebdazvinuli „bmp“
– ebi rusuli „bmp“ ufro uxdebaT
maT saxelad, vidre qarTulad kopwiad Targmnili – „fexosanTa sabrZolo manqana“. mziani Semodgomis
didebuli dRea, „Sokoladis dRe“ CemTvis karga xania, ase Sevarqvi zRvispireTis aseT dReebs, yanebSi mwifs
simindi, ezoebSi Ruis izabela. mokled, mosavlis aRebis Jamia. saRamos
mzis qveS lurjad zimzimebs zRva.
sacodavi sanaxavia damarcxebuli jari.
midian TavCaqindruli, siamayeSelaxuli meomrebi, Tvals veravis usworeben, zogierTi nacnobebs emaleba, mzeras aridebs.
dedaCemi Tvalcremliani emSvidobeba mSobliur ezo-kars.kidev kargi,
- gveubneba deda Zmas da me, -mamaTqveni araa cocxali.
msubuqi da satvirTo manqanebis,
avtobusebis, „bmp“-ebis, „Silk“- ebis,
„btr“-ebis traqtorebis gamonabolqvi trasas nislavs. nel-nela miviwevT win. zogan gza samxedro teqnikiTaa Caxergili. jariskacebs miaqvT „muxebi“, yumbarmtyorcnebi, naRmmtyorcnebi. sqel kvamlSi moCans sxvadasxva samxedro danadgari (arc vici
maTi saxeli). xalxi uyurebs da ukvirs,
ratom gatyda arcTu cudad SeiaraRebuli, arcTu mcirericxovani jari.
miuxedavad imisa, mamaCemi profesionali samxedro iyo da ocdaxuTi
weli rusul jarSi imsaxura, gansakuTrebiT axla vgrZnob, Tu rogor
mZuls iaraRi. mZuls kalaSnikovebi
da makarovebi, semionovebi ... Cemi
rwmeniT arasodes ukeTebia iaraRs
keTili saqme, marad sikvdilisa da
SurisZiebis usasrulo jaWvs agrZelebda mxolod. rogori faruli sadizmia Cabudebuli kacTa kvlis
xelovnebis ganmaviTarebelTa mier
TavianTi pirmSoebisaTvis Serqmeul
saxelebSi: avtomaturi naRmmtyorcni
„vasilioki“ (iciT, albaT, mindvris yvavilia erTgvari), an „nona“, „akacia“,
Tundac saqveynod cnobili „limonka“. me minaxavs „vasiliokebiT“, „akaciebiT“, „nonebiT“ dafleTili bavSvebi da moxucebi, qalebi da mamakacebi, swored amitomac mTeli omis ganmavlobaSi aTasgzis SemZulda iaraRi,
miTumetes, roca dRes ase advilad
uvardeba igi Sleg da gulRrZo adamianebs. maT, romlebic TavianTi qmedebiT gvimtkiceben, Tu rogor Sors
varT civilizebuli samyarosgan, rogor Sors da ra sacodavad gariyulebi. ubeduria qveyana, sadac keTil
sityvaze metad tyvia fasobs, siyvarulze metad siZulvili.
moZraoba Cerdeba, Zravas vTiSav
da manqanidan gadmovdivar, miaxlovdeba nirSecvlili nacnobi. ici, ra
vnaxe – meubneba akankalebuli xmiT,
- kelasuris xidze qali gadmodioda, ai, axla oriode saaaTis win...
raRacas butbutebda TavisTvis, mZime CanTa mohqonda Tan. Sevatyve, cudad iyo Zalian. vkiTxe, qalbatono,
xom ar dagexmaroT-meTqi. butbuti
ar Seuwyvetia, CanTa gaxsna da „gra-
40
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dis“ namsxvrevebiT dasaxiCrebuli
Svilis cxedari miCvena...
merxeulSi nodar naTaZes movkari Tvali. jariskacis xakisfer formaSia, fexiT midis. genwvibSi ase miTxres - fizikuri Seuracxyofa miayeneso. ratom toveb soxumso, - Tavs
dasxmian devnilebi, - televiziiT
rom gamogvayrue rusebis ginebiT, ratom garbixar axla, midi, ebrZole
russ, amaze ukeTes Sanss sad i povni. an jer xalxi mainc gaxizne da
mere datove aqauroba... sad garbixar Tavdacvis komisiis ufroso?!
erTic kia - rasac sxvebs ver
ubedaven naTaZes advilad kadreben,
sxvaTa codvebs misas umateben da
sadac waawydebian, pasuxs mxolod
mas sTxoven.
soxumidan sakenamde arc meti, arc
naklebi, 100 kilometria. is saRamo
manqanaSi gavaTieT, gujejianebis ezoSi,
sofel aJaraSi. 28-Si sakenSi varT,
„afxazeTis svaneTis“ bolo dasaxlebul punqtSi. aqedan Wuberamde
50 kilometramdea, zogic - 65-ao,
gvimtkicebs.
mTebSi yofnisas ramdenime winaswarmetyveluri sizmari vnaxe (sizmari damemarTao, - ase ambobda xolme
naTesavis bavSvi)... hoda, mec damemarTa ramdenime saSineli sizmari
da... yvela uklebliv gamarTlda. gansakuTrebiT erTma damzafra, albaT,
isic amixdeba male.
dedaCems axloblebTan vtoveb. igi
12 dRis Semdeg manqaniT mSvidobianad CamohyavT samegreloSi. Zma - 29
seqtembers miemarTeba Wuberisken, me
da megobrebi ki - 2 oqtombers.
svanebi gvafrTxileben - male CamoTovs da 10-15 oqtombrisTvis uReltexili Camoiketebao. Cvenc vCqarobT. TiTo-orola vertmfreni mxolo TiTo-orola ZuZuTa balRis
da maTi dedebis gadayvanas axerxebs.
miuxedavad imisa, rom manqanaSi xatula CanTebic maqvs, 15 kilogramamde
tvirTs (ZiriTadad tansacmels) celofanis tomaraSi vuyri Tavs (rogorc amas devnilTa umravlesoba akeTebs, da me gansakuTrebiT axla Zalian
ar minda, sxvebisgan ganvsxvavdebode).
wvrili Tokisagan mklavebis gasayrelsac vaxlaforTeb da superzurgCanTac mzadaa. mokled, esaa mTeli Cemi avla-dideba. mSvidobiT, mSvidobiT, pativcemulebo - ferado xalaTebo, „absouzidan“ gamotanilo
fexsacmelebo, Cemo Zvirfaso paltov, wyalqveSa curvis niRbebo, kekluci qaliviT natifo - yavis frangulo servizo... srul mzadyofnaSia Cemi Zveli mgzavrobaSi gamocdili qurTuki, kaSne, xeljoxi, qudi,
romelic ramdenime saaTis Semdeg ugzo-ukvlod mekargeba.
dilis eqvsia. guram kakuliasTan
erTad puriT (robinzon kruzos gamomcxvar purs rom hgavs), dakonservebuli xorciT da TafliT vsauzmobT. Tan sul Taflis qebaSi
varT - ho, ho, ra Taflia, biWo, ra
Tafli (Tan dodo abaSiZes vbaZavT „ra Tofia, ra Tofio“) mTebSi Tafli unda Wamo, xergians Tafli uyvarda da a.S. mokled, erTmaneTsac
vamxnevebT, Tavsac viimedebT.
sanam gzas SevudgebodeT, raRacas
vimizezeb, Cems manqanasTan, Cems „tigrTan“ mivdivar, saWesTan vjdebi da
„tigrs“ vemSvidobebi. ara mgonia, Zmakaco, - veubnebi, - es Cveni ukanaskneli mgzavroba iyos. yvelafrisaTvis
didi madloba, „tigro“, gansakuTrebiT bolo wlebisTvis, Sen ufro
metad Semayvare soxumic da zRvac,
qveyniereba. aravin icis, Tu ras niSnav CemTvis, Tu rogor miyvarxar;
Sen Cemi magiuri Zmakaci xar, Cemi
mesaidumle. bevrjer arad Cagvigdia
me da Sen soflis sevda, erTad gviSenebia saxli. ki gtoveb, magram unda gamigo, ver gadaxval uReltexils, „niva“ rom iyo sxvaa, Tumca
isic zogan traqtorma unda aTrios
am oxer aRmarTebSi. mapatie... iyavi
jer aq, calanebis ezoSi... da rac
unda moxdes, ra Jammac ar unda ganvlos, mainc mogZebni - Cven kidev
bevri gza gvaqvs gasavleli. gana mSvidobiT? naxvamdis, Zmakaco, naxvamdis!
„tigrs“ xels vuTaTuneb da aTas
madlobas vugzavni mis Semqmnel qarxanas.
iCqareT, maniSneben megobrebi.
iwyeba pirveli aRmarTi.
aqve unda aRvniSno, Cemi cxovrebis erT-erT saSinel periodSi usityvo monologebi da dialogebi, ironia da xumroba gaxda Cemi Tanamgzavri.
mTeli Rame wvimda da elavda.
diliTac ar gviviwyebs wvima erT dros CemTvis sinaziTa da romantikiT aRsavse, axla ubedurebis
qalbatonad qceuli.
uReltexilis dasawyisi manqanebiTaa gaWedili. „zilebi“ da „mazebi“, „uralebi“ da „gazikebi“, „nivebi“ da „vilisebi“, kidev vin moTvlis, teqnikis kidev ramdeni Rirseuli warmomadgeneli uimedod elodeba Tavis rigs. mowiTalo plasteliniviT talaxs mxolod adamianebis fexebi jabnis.
satvirTo manqanebis Zarebi celofaniT, brezentiT, fiWvis xidan
Camosxepili totebiTaa dafaruli,
ismis CvilTa tirili. tyeSi danTebul aTeulobiT kocons adamianebi
usxedan, Tbebian, saWmels imzadeben.
faSfaSa qals cxeli kverebiT savse
feSxumi miaqvs erT-erTi manqanisaken. viRac coms zelen, viRac kar-
tofils Tlis. etyoba, zog ojaxs
Tadarigi bevrad adre dauWria, manamde, vidre soxumi daecemoda.
xarebSebmuli uremic aqaa, muyaos
qaRaldiT gadaxuruli, urmis siRrmidan bavSvebis SeSinebuli, daWyetili Tvalebi mimzeren: esec Seni
boSaTa banaki...
vis ar Sexvdebi aq. ai, ramin ninua
da misi jalabic. vesalmebi raminis
nirSecvlil gogonebs, veferebi:
- aba, Tqven iciT, gogonebo, yoCaRad iyaviT!
- oTxi dRea, traqtors velodebi,
- meubneba ramini, - magram am gzas ra
gaaTavisuflebs, arada es „mazi“ Tu ar
gadaviyvane, rogor varCino col-Svili.
gzas vagrZelebT. moZraoba Wirs.
Znelia gverdi auaro viwroebSi Caxergil manqanebs.
xanSi Sesul kacs gzidan gadauxvevia, isvenebs. mimaval jariskacebs
ironiulad uyurebs da viRacas xmamaRla eubneba:
- Sexede, amgens niCbebic ara aqvT,
ar kadrulobdnen sangrebis gaTxras,
baba, da ase moigebdnen oms?
- Sen ratom ar gvexmarebodi, biZaCemo, - gaavebulad gadmosZaxebs axmaxi oficeri.
- iqneb Sens magivrad mebrZola
kidec?
- gaaCere ena, Torem...
oficers jariskacebi amSvideben.
- eg anaRa damrCa, biZiko, ukve, meti
araferi, - mwared iRimeba kaci.
gzadagza uamravi nacnobi mxvdeba.
kvlav wvims, fexebi Rrmad gveufleba talaxSi. saSinlad srialebs
Cemi TxellanCiani fexsacmeli. ori
nabiji win, erTic ukan! leninuri
gziT miviwev.
iwyeba kedlebiviT aRmarTebi.
ara, aseTi fexsacmliT mTaze asvla sigiJea, magram maqvs ki sxva gza?
mogvianebiT, ukve TiTqmis siqagamoclili, vxvdebi, rom elastiuri bintebi SemovixvieT fexsacmelze da
lanCebis Ralati cotaTi mainc davTrguno ase.
Zirs sriali!
ver gavige, aqaurebs manZilis sazomi sxvadasxva erTeuli gaaCniaT,
Tu Cven gvamxnevebdnen, roca, magaliTad, kilometris nacvlad 2 an 3
kilometrs gveubnebian. Tavdapirvelad gviTxres, 3-4 kilometria aRmarTebi, mere advildeba gzasavalio.
3-4 kilometris Semdeg mwyemsi ambobda, kidev 7 kilometri unda iwvaloTo. zogan - 2 saaTi da banakamde mixvalT, zogan - kidev 8 saaTi
unda iaroTo da a.S.
mTaSi zedmeti foriaqi ar SeiZleba, - mafrTxilebda wina dRes nacnobi monadire da mec morCilad mivyvebi adamianTa aRma mimaval mdinares.
aTiaTasobiT wyvili fexsacmlis
mier azelili talaxi TvalisTvis
uCinrad moiRvenTeba Zirs.
oriode kilometris Semdeg qvemodan qalis kivili ismis. devnilebs tanSi aJrialebT. ocdaaTiode
wlis infarqtgadatanili kacisTvis
guls uRalatnia. iqve daukrZalavT
ubeduri.
- guSin qalma mkvdari bavSvi imSobiara, - meubneba viRac, - qalic
mokvda. kidev erTi moxuci qali damarxes tyeSi.
aq ar arsebobs gicnob - ar gicnob. aq yvela erTmaneTis nacnobia, ufro metic - megobari. giaxlovdeba kaci, geubneba - momitexe puri;
Tu gaqvs, unda moutexo, Tu maqvs da
ar movutexav, mTa ar mapatiebs. Tumca „jer Tavis“ kastisani aq blomad
arian. modian da TavianT dakargul
qonebas dastirian, sulTmobrZav TanamoZmes dahyureben da kvlav TavianTi Tavi uWirT. uReltexilma maT
araferi aswavla.
mTa didi siyvaruliviTaa, didi siyvaruli keTils ufro akeTilSobilebs, boRmians ufro matebs boRmas,
xarbs - sixarbes, Zunws - siZunwes,
gulubryvilos - gulubryvilobas...
mTa omiviTaa, rendgenis sxivebiT
amJRavnebs yvelas.
taZariviTaa mTa - visac cotaTi
mainc swams RmerTis da cotaTi mainc uyvars adamiani, aq ganiwmindeba.
mivdivar da vfiqrob, rom swored
RmerTma momiyvana am uReltexilTan,
ar SeiZleboda sxvagan gadaexvia Cems
Saras, ar unda qceuliyo igi komfortabelur gzad, me arc TviTmfrinaviT unda dametovebina mSobliuri
qalaqi da arc gemiT, mxolod uReltexili iyo da aris Cemi bediswera,
Cemi sikvdili da Cemi sicocxle,
sasowarkveTa da imedi.
gzis dasawyisSi saocari Tanadgoma, urTierTsiyvaruli igrZnoba.
me arasodes mivlia msgavs gzebze... da am saerTo ubedurebis miuxedavad, vgrZnob, rom mTels Cems arsebaSi manamde ucxo bedniereba meRvreba siyvaruliviT... uReltexilze TvalnaTliv vxedavdi, rom Cvens
Soris bevrad meti siyvaruli yofila, vidre siZulvili, amas xedavdnen sxvebic, TiTqmis yvela. mSvidobianobis Jams mxolod erTgulebi grZnoben siyvarulis sidiades,
umravlesobas ki, Cvenda saubedurod,
Turme raRac didi ubedureba sWirdeba Tvalis asaxelad. me yovelive es
RmerTis niSnad miviRe maSin da dRes
suliT xorcamde mwams, rom namdvilad
gadarCeba Cveni mamuli daRupvas.
- mTaSi Sens sxeuls xSirad unda
miayurado, - meubneba sandomiani saxis WaRara kaci, - mTas zedmeti laparakic ar uyvars, Zalas wagarTmevs.
arc bevri unda Wamo. maZRari arc
cxeni varga da arc kaci.
da mec vayuradeb Cems sxeuls da
nawil-nawil vamowmeb, ase vTqvaT, revizias vutareb mas: guls, Sen jvari
gweria, yoCaRad muSaob jer-jerobiT, araferi geSleba, „tigris“ motoriviTa xar. RviZli da Tirkmelebi, Tqve simuliantebo Tqvena, ar
gamagonoT wuwuni, Tumca bolo dros
xSirad gWyi pavdiT Saqris aryiTa da
wyalwyala RviniT. filtvebo, Tqvenc
gvarianad gagboleT omis sigaretiT
- „astraTi“, mapatieT, mapatieT! aba,
Sen ici, usistemo sistemav nervebisa, gamiwie Zmoba, Tumca gvarianad ki
davaglejine Seni liTonis Zafebi
oms, ar daginde. iqneb Seni xaTriT
mainc dametovebina soxumi da zogierTiviT mec mecxovra CrdiloeTis
romelime did, milioni naTuriT gaCiraRdnebul qalaqSi, mekeTebina fuli, meyida smokingi da restornebSi
medarda mere Jamis cvalebadobaze
da samSoblos mTebze: hai, dedasa, aseT
tial dReSi ro Cagagdebdi, ifiqrebdi gana? mapatieT, mapatieT, axla mapatieT! Sen rogora xar, Cemo aqilevsis quslo - marcxena muxlo?
mravalgzis daSavebulo da daCeCqvilo, Sen nafexburTal-nameniskaro, ivlisis dabombvisas nagradalo,
ar mimtyuno, icode, yoCaRad iare, yoCaRad! mTeli msoflios teleradiokompaniebi Sen giTvalTvaleben, Tan
sanaZleosac deben - gaZleb Tu ara,
gajobebs Tu ara uReltexili. umravlesoba amtkicebs, rom ver gauZleb! geyureba Sen, ras gibedaven? ar
momWra Tavi, icode, foladad iqec,
foladad! gana tyuilad gmkurnalobda keTili rodiko meiSvili askuravas wamliT, gana tyuilad cdilobda amdens? xom gaqcia mglis muxlad? aba, Sen ici axla, win iare, win
- naTeli momavlisaken! iCqare, nela!
pirvelive SegonebisTanave friadosani mowafesaviT mijerebs muxli, yuCdeba misi tkivili da mSvidi
ritmiT mivuyvebiT uReltexils. aRmarTebs bevrad ufro advilad
vZlevT, daRmarTebSi ki mifrinaven.
ukuRmarTebi varT, muxlo, me da Sen,
ukuRmarTebi, ucxoebi raRacnairad,
ucnaurebi.
ramdenime aRmarTis Semdeg visveneb.
xis gadanaWerze Camomjdari vakvirdebi saxeTa usasrulo girliandebs. gza viwroa da devnilebis nakadi Zalumad miedineba maRla.
dRis pirveli saaTia.
daviRale.
ukve ar wvims, odnav JinJlavs, magram
20-25 nabijis iqiT araferi Cans danarCeni samyaro nislSia CaZiruli.
adamianebi Cumad miabijeben. mxolod webovani talaxiT damZimebuli nabijebis xma da gawamebul bavSvTa tirili ismis.
axalgazrda janian qals fexsacmelebi gadauyria da SiSvel, dasiebul fexebze celofani Semouxvevia. Suaxnis glexkaci fexSiSvela
modis. vekiTxebi, ar gciva-meTqi, is
ki pasuxad keTilad miRimis mxolod. 6-7 wlis atirebuli gogona
mamas mxrebiT mohyavs. gogonas erTi
fexi kaSneT aqvs Sexveuli, meore TavsafriT; etyoba, gzaSi daSavda. Cems
gverdiT axalgazrda mama jdeba, xelebSi msubuq sabanSi gaxveuli Cvili uWiravs, ukan tanjulsaxiani coli mohyveba.
modian da modian usasrulod, modian bavSvebi da moxucebi, qalebi da
kacebi, modian profesorebi da ministrebi, ueSmako xelobis xalxi glexebi da meTevzeebi, modian mZRolebi da qurdebi, sxvadasxva politikuri partiis warmomadgenlebi, patiosnebi da unamuso adamianebi, keTilebi da borotebi, vxedav alalmarTal meomrebs, vxedav maradiorebs,
omis sisxliani fuliT dadaRul korumpirebul samxedro Cinosnebsac,
vxedav mzesumziris gamyidvels da
ukve gaproletarebul viwroSublian
milioners, meZavebic aq arian da medrovenic, sxvanairad arc iqneboda, ufalo... wminda mamebic moabijeben, mama
antonsac vcnob Soridan, simpaTiur,
nu miwyens da cotaze metad Teatralizebuli cxovrebiT gatacebul
mama antons... modian soxumis umSvenieresi qalbatonebi, Tvalayvavebuli, amayi qalebi, Tumca ki gafiTrebiaT saxe, daRliaT muxlebi, magram
maTze ulamazesi qalebi mTels msoflioSi ar meguleba axla. o, ra didebulad gamoiyurebian isini am
uReltexilze... modian soxumelebi
da soxumis raionelebi, gulrifSelebi, gawamebulebi da gatanjulebi.
maT mTeli erTi wlis ganmavlobaSi
yvela im iaraRis siave TavianT Tavze gamoscades, romelic avRaneTSi
moqmedebda da ufro metic - avReneTSi ar iyo zRva da Sesabamisad
samxedro katarRebi da gemebi ar
bombavdnen qalaqebsa da soflebs.
xandaxan meCveneba, rom yvela saxe
nacnobia. TiTqos yvela minaxavs adre, JamgamoSvebiT da piriqiT - nacnobTa saxeebic ucxo mgonia. ramdenjerme gardacvlilTa saxeebic davinaxe - abJayvis dabombvisas SvilTan erTad daRupuli Tanakurseli
- gulo CalaZe, zafxulSi yaCaRTa
mier wamebiT mokluli biZaCemi... ramdeni arian es saxeebi, Semodgomis foTlebiviT - aTasebi da aTi aTasebi...
modian... magram maT ar mouZRviT
win mose, arc vinme mwyemsi keTili,
arc xatad hyavT vinme, arc rwmena
SerCeniaT... modian... ufalic ar axsovT, ukve, yovel SemTxvevaSi, vinmes
RmerTis saxeli exsenebinos uReltexilze, ar magondeba. arc aravis
ZaluZs xuTi puriT maTi danayreba,
arc kldidan gadmomCqefare uwmindesi wyliT darwyuleba, moabijebs
jvaris simZimiT gaTanguli jvarcmuli xalxi! modian... JamiJam Tavs weven
da win imzirebian. maTi mzera kiTxulobs - vin, vin mogviZRvis, vin ewameba
CvenTan erTad am gzaze?.. me arasodes
minaxavs amdeni naRvliani Tvalebi.
vdgebi da gzas vagrZeleb, vgrZnob,
rom saxeTa TvalTvalma damRala, maSinebs miriad TvalTa mzera. siarulisas mxolod erTmaneTis zurgs vxedavT da es bevrad advili asatania.
mTeli gza vgrZnobdi, rom viRac
gvsjida, magram igive gonebis miRmuri arseba gvicavda kidec, Tan TiTqos bejiTad gvakvirdeboda - kidev
ramdens gauZlebeno.
rad gavrbivarT did-patarianad am
uReltexiliT? es ra ambebi xdeba,
ufalo?! ra codva gvabrunebs ase?
gvadga ki qarTvelebs aseTi gasaWiri am saukuneSi, an Tundac gardasulSi? mivdivar, ver vazrovneb, vaCumeb kiTxvebs, me, TviTgadarCenis instiqtiT damuxtuli super-zurgCanTiani fexmtkivani arseba.
ukve pirveli isteriis mowme
vxdebi, ismis saswarkveTili SeZaxili: jobda afxazebs movekali, ver
gavuZleb amdens! - aqviTinebuli, mTeli sxeuliT moZagZage qali Camodanze Camomjdara. cocxal-mkvdari
qmari neli nabijiT uaxlovdeba
cols, ayenebs, iRebs Cemodans da xevSi
moisvris, Tan yviris: Tavs iklav, ubeduro? ramdenjer giTxari, gadayare
es WinWebi-Tqva. talaxSi Camjdari
qali zluqunebs: bavSvebis tanisamosebia iq, Seni palto... xom ver
viyidiT awi!..
uReltexili TandaTanobiT mcirdeba. Cemodnebi da CanTebi tyviasaviT
mZimdeba - aTi kilo as kilod qceula ukve. maRla da maRla ufro Wirs...
xalxi gzispiras da xevSi yris
tansacmels, dana-Canglebs, Zvirfas
TefSebs, ojaxur albomebs, antikvarebs... iSorebs qonebis ukanasknel
nawilsac.
gzaSi ucnobi kaci miyveba, Tu rogor daasaflaves maWaraSi, gzispiras soxumSi daRupuli eqvsi jariskaci: samedicino manqanam - „kobram“
saswrafod Camoasvena isini, erTi maTgani SuaSi ise iyo gadaWrili, TiTqos uzarmazari culiT gadaceleso. mesame dRea azrze ver movdivar,
ra iaraRi ixmares aseTi.
grZeldeba diadi gza, vuaxlovdebiT mwyemsTa da monadireTa banaks.
41
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
banakamde erTxel kidev visveneb.
ukve arc JinJlavs, garemo ki mainc
Zveleburad moqufrulia.
gvarianze metad var daRlili.
mxolod ramdenime wuTis Semdeg
vamCnev Cems gverdiT mdgar uzarmazar xars. qalaqeli kaci var da ver
daviCemeb - saucxoo jiSis xari vnaxe-meTqi, magram damatyveva am umSvenieresma cxovelma. ulamazes Tvalebiani, mefuri ieris, sakuTar qandakebas damsgavsebuli xari gaognebuli dahyurebs aRmarTze amomaval,
talaxSi amoganglul kacTa modgmas.
ra Tqma unda, mTiel maspinZels arasodes unaxavs amdeni adamiani, arasodes gaugonia amdeni gminva da kvnesa
da arc aseTi JamiJam mZimed Camovardnili siCume. mTeli Cveni ubedureba xaris gaqvavebul sxeulSi, mis
muStisodena TvalebSi irekleba, Zlierdeba da suls mixuTavs. vnanob,
rad mivatove xatva, Torem ueWvelad davxatavdi qarTul „gernikas“.
vnanob, rad ar var kinoreJisori,
Torem gadaviRebdi films, sadac erTerT siuJets am xars mivuZRvnidi.
moulodnelad xars Tvalebi
ufarTovdeba - mosaxvevidan ucxo
Sriali moismis. 10-15 kacian jgufs
axalTaxali celofnisagan labadismagvari mosasxamebi moujvarTavs da
TiTqmis mwyobrad moabijebs. vercxlisfergadakrul, laplapa ucxoplanetelTa kombinizonis msgavs samosze wvimis wveTebi brwyinavs. araamqveyniuri ieris jgufi uxmod moabijebs, mizanswrafulad. me da xari
Tvals vayolebT am fantastikur suraTs. garSemo vixedebi, maT mfrinav
TefSs TvalebiT veZeb, magram amaod.
ucxoplanetelTa eki paJi SrialiT
ikargeba mosaxvevSi...
nestoebdaberili xari Tvals ar
aSorebs xalxs.
meCveneba, sanTlebiviT anaTeben xaris rqebi.
aba, Cemo wiqarav, kargad iyavi, Zmao,
mxsnelo Cveno da dampurebelo. gvapatie adamianebs sisastike, Segvinde
codvebi. xom xedav, sanamde mogviyvana yovelive aman. ggonia, ver vgrZnob,
Tu rogor gekumSeba fuTiani guli
sibralulisagan. vici, gecodebiT
Zlier. ver geqceodiT, wiqarav, kacurad, gvaWmevdi da gvasmevdi, waiforTxilebdi da... gakvdinebdiT Cven
- siZulvils adevnebulebi, agresiuli, moCxubari arsebebi. giRirda ki
Cveni erTguleba?.. netav vin gamoggzavna, dalocvilo, Cvenda patronad,
Zmao Cveno da RvTaebav?!
Tanaklaseli - jemal darcmelia
meweva. rogorc yovelTvis, gvixaria
erTmaneTis naxva.
- gavagrZeloT gza? - vekiTxebi.
- gavideT bolomde! - mpasuxobs.
da Cven ar vCerdebiT banakSi.
iwyeba sikvdil-sicocxlis gza uReltexilis alpuri zona.
gzadagza edelvaisebi gvxvdeba; dabla vardisferebi iyvnen, mwvervalze
- yviTlebi arian.
damkrife, raindo, damkrife, da Seyvarebuls aCuqe Cemi Tavi - mwared
mexumrebian edelvaisebi, damcinian oxrebi. xom xedavT rekordze mivdivar, pirdapir ginesis wignisken mivabijeb. cota macaleT, gadavrev celq
Jurnalistebs da ai, mere naxeT Tqven
ulamazs qalTa gagiJeba, aTi mwvervalis yvavilebi ar meyofa maSin.
icineT, icineT, vnaxoT, vinc gaicinebs bolos.
saRamovdeba. uberavs civi qari.
iwyeba Tova.
jemali da me vCqarobT.
zRvispirelebma mTis erTi kano-
ni ukve viciT - ar SeiZleba mwvervalze SeCereba, iq mxolod balaxi
da edelvaisi xarobs, wamlad erTi
xec ar dgas - cecxls ver daanTeb.
mwvervalze gaCereba sikvdilia.
qari da Tovli Zlierdeba. viwro
bilikze gasulebi ise Segvaqana qarma,
kinaRam ufskrulSi amovyaviT Tavi.
vfrTxilobT.
namqeri gzas faravs. xelebi meToSeba. qurTukis farTo jibeSi CakuWuli qudi, sadRac damkargvia. kapiSons visworeb, magram, gaqvavebula
kapiSoni yinulian qarSi, xrialebs
xelis mokidebisas. gaxevebula windebic, fexsacmlis zonars sqlad mosdebia yinuli da SuSa kitriviT gaberili aqeT-iqiT xtis siarulisas.
xeljoxsac kilogramamde yinuli akidebia. Zlivs vaTavisufleb zonars
da joxs Cakiruli yinulisagan.
male pirvel daRupul adamians
davadeqiT Tavze - samocdaaTiode
wlis maRali kaci gzispiras piraRma wevs, Zvelmoduri qudi axuravs.
- adeqi, biZia, - eubneba jemali,
mxarze xels kidebs da umal gvelnakbeniviT aSorebs.
mkvdariao, maniSnebs TvaliT.
- iqneb mokles? - gveweva patara
tanis, ociode wlis grZelfarajiani jariskaci.
sisxlis kvals versad vpoulobT.
zemodan svani meomrebi Camodian
Cqari nabijiT, TiTqmis morbian.
- ukan dabrundiT, banakSi dabrundiT, Torem yvelani gaiyinebiT! - iZaxian isini.
- moicaT, am kacs ra mouvida? vekiTxebiT.
- gaiyina, gaiyina!.. mokvda!..
civi qari Zvlebamde atans. grZel,
bewvian kaSnes Tavze vixvev.
- ra vqnaT, jemal?
- ukan awi eSmaki ver damabrunebs,
Zlivs movaTrev fexebs, tyuilad gamoviareT amdeni manZili?
jemali zurgCanTidan or sabans
iRebs, erTs me maZlevs, meoreSi TviTon ifuTeba. meRimeba, sabanSemoxveuli, grZelulvaSa jemali wamisumal argentinel mwyemss emsgavseba.
sastikad gvciva. ver vpatronobT
gardacvlils, gaCereba ki ar SeiZleba. gavrZelebT gzas. patara jariskaci gverdiT mogvyveba. qari TandaTanobiT Zlierdeba.
ormocdaaTiode nabijis Semdeg 6065 wlis col-qmars veweviT. uceb
Casuqebuli qali CanTebs dabla yris
da Sua gzaze, zed Cems fexebTan ecema, xelebs haerSi asavsavebs, Semdeg
erTs amoikvnesebs da... kvdeba. Tvalebs ar vujereb. nuTu es cxadia?
- deida! - vanjRrev, - deida!..
qmari erTxans dgas, Cemodans dabla uSvebs, Tavs akanturebs, qudi
uvardeba. jer muxlebze ecema, Semdeg mowyvetiT - colis gverdiT.
- ra cxovreba gvqonda da sad
vkvdebiT... - ai, misi ukanaskneli, Zlivsgasagonad warmoTqmuli sityvebi.
xan erTs mivvardebiT, xan meores.
adamianis sxeulisa da sulis gayras
jer ar Sevswrebivar. ar megona, Tu
ase advilad kvdeboda kaci.
patara jariskaci isteriulad tiris, nacemi biWiviT.
- amas ras vxedav, amas ras vxedav...
imeorebs usasrulod.
- wadi, iare! - uwyreba jemali
jariskacs, - iare, Torem gaiyinebi.
patara jariskaci gvtovebs.
win kvlav aRmarTebia, kedeliviT
aRmarTebi.
male lodze mucliT gawolil
gayinul qals vxvdebiT, Semeg qur-
42
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Tukze samxedro qamarSemortymul
wverebian kacs.
sakuTari ususureba yelSi burTiviT gvebjineba - veravis vexmarebiT. esaa SeZaxilebiT vamxnevebT
mxolod mgzavrebs:
- ar gaCerdeT, iareT! iareT! tyis
dawyebamde gauZeliT. ar gaCerdeT!
cotaa darCenili!
bintiT TavSexveuli sulieri
avadmyofi mohyavs dedasa da Zmas.
TiTqmis yovel meaTe nabijze ecema
avadmyofi da masTan erTad orive
Tanamgzavric. avadmyofi xmas ar iRebs,
Tavaweuls Tvalebi cisken aqvs apyrobili. deda da Zma qviTineben.
ocdaaTiode wlis kaci lodze
Camomjdara sasowarkveTil dedas
efereba, adeqio, exveweba. ver dgeba
qali. adeqiT, qalbatono, iareT, - vemudarebiT Cvenc. axalgazrda kaci
purs gvTxovs. ori dRea, araferi
gviWamiao, gveubneba. purs vaZlevT
da gzas vagrZelebT. cota xnis Semdeg ukan vixedebiT. qali amdgara da
Zlivs molaslasebs. ramdenime dRis
Semdeg vgebulob, rom is deda-Svili
daRupula. qali imitom, rom uReltexils ver moeria, Svili imitom,
rom deda ver miatova.
aravis gaufrTxilebia es xalxi,
aravis miucia rCeva-darigeba, Tu rogor unda moqceuliyo. mTeli gzis
ganmavlobaSi arc eqimi Segvxvedria
sadme, arc maSveli, arc puri daurigebia vinmes. gangebam sikvdil-sicocxlis saSineli maraTonis monawile
gamxada - gauZleb bedisweris gamocdas? - icocxleb! arada...
nervebdaglejili, guldamZimebuli
devnilebi SimSilis, wyurvilis da
tvirTis simZimis gamo iRupebodnen.
gamosavaTebulebi Caimuxlebdnen sadme,
Tvals milulavdnen - da morCa zeciuri saqarTvelos sazRvrebamde isedac TavianTi fexiT amosulebi wamisumal gvtovebdnen uReltexilis, bunebis, adamianis, bedis mier
naRalatev TanamoZmeebs.
mogvianebiT WuberSi Cemze sami
dRiT adre gadmosul nacnobTa
jgufs Sevxvdi. moSiebulebs romeliRac kenkrovani mcenaris nayofi
eWamaT, mowamlulan da Zlivs gadarCenilan. meore dRes erTmaneTs ver
cnobdnen. miTxres, erTmaneTs vekiTxebodiT vinaobaso.
berZnul miTologiaSi daviwyebis
lotoss Wams gmiri da umal iviwyebs, Tu vin aris da saiT midis.
analogiuria qarTuli zRaprebis
boRmis yvavilic.
aris yovelive amaSi bedisweris sisastike, gangebis mier CvenTvis Cauwvdomeli, umkacresi, logikuri ganaCeni.
daaxloebiT aTi saaTia. bnela. vuaxlovdebiT uReltexilis ukanasknel aRmarTs. saSinel wyurvils
vgrZnob. mwvervalze wyaroebi iSvi-
aTad gvxvdeba. amitomac gzadagza mcenareTa foTlebidan da maRali Zabvis anZaTa ximinjebidan peSviT viReb
Tovls da SaqaryinuliviT mivirTmev.
mamxnevebs Tovli, energias mmatebs.
vewevi patara jariskacs. igi ar
tiris. xmadabla miyveba TanamebrZolis ambavs. mJave wylebis gzaze (Wuberisken mimavali SedarebiT mokle
gzaa) orbavSvian qals dawevia, daxmareba SeuTavazebia da patarebi zurgze miubams. oriode saaTis siarulis Semdeg orive bavSvi gayinula...
bolo aRmarTs jemalze adre avdivar, vjdebi lodze da Tanamgzavrs
velodebi. daqanculs ise tkbilad
meZineba, gaRviZeba ar minda. vici, gaviyinebi ase, kargad vici, magram sadRac Sors zafxulis zRvis urbiles fskerze mZiravs es ucxo, narkotikuli Zili...
jemali maRviZebs, saxeze xels mirtyams (arc Tu saTuTad).
- adeqi! - miyviris, - adeqi!
- Tu Zma xar, cota madrove, meTauro, sul xuTi wuTi... da dagewevi, vcdilob, Rimilismagvari ram gamovxato saxeze.
magram „meTauri“ mkacria, ar meTanxmeba da jibidan raRac SuSa amoaqvs.
- uynose!
- es ra aris?
- odekalonia, „krasnaia moskva“...
- dagvRupa am „krasnaia moskvam“
da Sen kidev...
odekalons vynosav, saxeze visvam da
erT ylups vsvam kidec (friad pativcemuli xalxic svams odekalons).
yvelas, vinc Zvirfasi adamiani dakarga saken-Wuberis gzaze, minda vuTxra - netari sikvdiliT gardaicvalnen isini. daRupulebs, romlebsac gzadagza vxvdebodi, mSvidi saxe
hqondaT da tanjvis araviTari niSani ar etyobodaT. erwmuneT am striqonebis avtors, romelmac kinaRam
gaiziara maTi xvedri - daqanculs
tkbilad, Zalian tkbilad eZineba yinvaSi, viT axalwlis umSvenieres Rames im bavSvs, romelsac deda saTuTad Semoukecavs sabans. vici, ar dagamSvidebT Cemi sityvebi Wirisuflebs, magram sul sxvaa, roca uRmerTo gzis Semdeg mSvidad ubrundebi
mSobliur saxls - maradisobas, sadac adre Tu gvian yvelam unda moviyaroT Tavi.
gzas vagrZelebT. icvleba jojoxeTuri speqtaklis dekoracia - amodis mTvare.
qvemodan raxraxi moismis. „bmp“
amodis. ganze vdgebiT. gveweva mTvarisfersaxiani xalxiT savse „bmp“.
mTvaris Suqze yvelas saxe aqvs Secvlili, jemalic sul sxva kaci mgonia. iseTi SegrZneba maqvs, TiTqos
bosxis romeliRac tilos personaJi viyo. lodebi, qvebi da SuqCrdilebi daxocili adamianebi da
cxovelebi mgonia. „bmp“-s lulaze
moxuci kaci sqeli TokiTaa mibmuli. kacs nacnobi saxe aqvs. SoTa
Sartava - afxazeTis profkavSirebis yofili Tavmjdomare. kaci, romelmac marTla patiosani cxovrebiT icxovra. ukve araferi mikvirs
- arc gamarjvebis RvTaebasaviT „bmp“s lulas amokruli Sartavas xilva,
piriqiT, igi Zvelebur, lamaz graviuraze gamosaxuli fregatebisa da
karavelebis Wvintze mimagrebuli gamarjvebis qalRmerTis natifad
Tlil figuras magonebs. SoTa Sartavas Svilsac SoTa erqva, mecnieri
kaci iyo, 15-16 martis Semotevisas
daiRupa gumisTaze, mxolod ori dRis
Sedeg gamoasvenes brZolis velidan,
Zlivs aaglijes avtomati, magram vera da ver gauswores sasxletze
gaqvevebuli saCvenebeli TiTi. saflavSic ise wevs igi - mokakvuli
TiTiT, TiTqos isvriso. samareSic
agrZelebs oms. cremli mereva, mecodeba SoTa, yvela mecodeba, warmoidgineT, isic, vinc mas esrola. ra
sabraloa da patara adamiani. arada,
es ar aris gadaRlili kacis sentimentaluri ganwyobileba, es raRac
sul sxva grZnobaa, CemTvis manamde
ucnobi, amamaRlebeli. ramdenime dRe
ar mSordeboda es grZnoba, Tan damyveboda, raRacisagan mifaravda TiTqos,
mafrTxilebda. umcrosi SoTa Sartava da „aidgilaras“ Tavkaci - sergei
Samba bavSvobis megobrebi iyvnen, erT
ezoSi izrdebodnen, TamaSobdnen omobanas, erTad swavlobdnen TbilisSi,
erT binaSi cxovrobdnen... da mainc
iomes, esroles erTmaneTs...
gzaze kidev ramdenime gayinul
qals vxvdebiT.
kidev erTi „bmp“ gveweva. vaCerebT.
- waiyvaneT, Zmebo, win moxucebi
midian, Zlivs arian.
- ar gvaqvs adgili, ver xedav? xelebs mxrebze madebs „bmp“-ze mjdari axalgazrda kaci.
igi tiris.
- ra gatirebs? - vekiTxebi.
jariskacis farajaSi gaxveul cxedarze maniSnebs.
- cols mivasveneb... „uraliT“ momyavda... gadavarda „urali“... muxruWebi, muxruWebi... sityvas ver asrulebs, xmamaRla tiris.
„bmp“ gzas ganagrZobs. axalgazrda kaci Tvals ar maSorebs.
mivyvebiT mTvariT ganaTebul daRmarTebs.
ukve sruliad gagviqra sikvdilis SiSi - 3-4 kilometris iqiT
tye gamoCnda. tyeSi aqa-iq cecxli
bJutavs.
xSirad gvxvdeba wyaroebi. TiToeul maTgans vewafebi, vivsebi maTi
ZaliT, didi xnis unaxavi megobariviT vesaubrebi. „meTauri“ mikrZalavs, ar dalio amdeni wyalio, mag-
ram me mainc Cemi gamaqvs.
- meTauro, ar mimatovo! - xumrobiT veZaxi win wasul jemals, - ar
mimatovo, Torem moCvenebad gamogecxadebi daviT aRmaSenebelTan erTad.
- amaze uaresi ra unda momelando,
- icinis „argentineli“ jemali.
marTlac, dokumentur filmebSi
nanax, stalingradTan damarcxebul
germanel jariskacs vgavar bintebgadaxveuli fexsacmelebiT, talaxSi amolumpuli Sarval-qurTukiT.
male halucinaciebi gvewyeba - Tovlidan amoSverili uzarmazari lodebi momTabare tomTa qoxebi gvgonia.
- ar miixedo ukan, viRaceebi gvakvirdebian, mZarcvelebia, albaT, - meubneba jemali da vgrZnob, rogor
uWers igi xels ubeSi gadamalul
revolvers.
„viRaceebi“ qvebi aRmoCnda, gadamTielTa qoxmaxebi ki, rogorc axlaxan mogaxseneT lodebi.
am dros ki Turme Cvens qvemoT,
mosaxvevSi, realurad arsebuli yaCaRebi realurad arsebul lodebTan
da kldeebTan Casafrebulebi, Zarcvavdnen devnilebs, jariskacebs arTmevdnen iaraRs, sxvebs - qurTukebs, fuls,
oqroulobas, ukanasknel nivTebs...
gzaSi iaraRis gamo mokluli axalgazrda kacis cxedaric vnaxeT da gayinuli rkinisCaCqaniani meomris gvamic.
gamkiTxavi aravinaa, mfarveli, miTumetes. gauZleb adamianTa ugvanobas? - icocxleb! arada, daiRupebi!
sokoebiviT amosul, gayinul qvebze fexi xSirad misxlteba. ramdenjerme vecemi. marjvena gverds seriozulad vizianeb. xeliT viTvli neknebs - jer arc erTi ar damklebia.
SuaRamisas vaRwevT tyemde, uamrav
kocons erTs Cvensas vumatebT. zantad iwvis sveli da nedli SeSa.
amaoda vcdilobT gaTbobas. viTom
vnayrdebiT, viTom vSrebiT da sicivisagan aZagZagebulebi daZinebasac
vcdilobT viTom.
erTi ucnauri ambavic unda gavixseno - TiTqmis mTeli gzis ganmavlobaSi marilis gemos vgrZnobdi,
TiTqos zRvaSi axladcurvanaswavli blomad vylapavdi mlaSe wyals.
mivdiodi da sul Jolos murabis
gemos vixsenebdi, Jolos murabiani
wyali menatreboda. rom ekiTxaT yvelaze metad ras inatrebo, Jolos murabas-meTqi, vetyodi. koconTan mjdoms ucxo kaci miaxlovdeba.
muraba ar ginda? - mekiTxeba da litrian qilas mawvdis. moqanculs Tavis awvac mezareba. varTmev qilas.
Jolos murabaa... mivirTmev murabas,
netarebisgan Tvalebs vxuWav da erTxel kidev vrwmundebi, rom saocaria es sizmar-cxadi qveyana.
koconebsgan moSorebiT Wrel
qsovilSi gaxveuli ramdenime adamiani wevs.
- rad ar modian eseni koconTan,
ar civaT? - vekiTxebi enis borZikiT murabis patrons.
- eseni mkvdrebi arian, - mpasuxobs misi mSvidi xma.
- hoo, - vambob mec mSvidad, maTaridan wyals vsvam, qilas ucnobs
vubruneb da vcdilob, daviZino.
meore diliT eqvs saaTze vdgebiT da gzas vagrZelebT. mSvenieri,
mziani, sastiki dRea. gzadagza kvlav
gvxvdeba micvalebulebi, magram ukve
sxvasamyaroseuli, yinuliani mzeriT;
Cveni Zvirfasi, Cveni devnili micvalebulebi. wvanan isini mSvidad, xelSi
qaRaldis nagleji upyriaT TavianTi saxeliTa da gvariT, zustad ise,
viT axalSobilebs samSobiaro saxlSi. damTavrda srbola maTi, damTavrda devna, magram... isini mainc ganarZoben TavianT svlas, TavianT
ltolvas ukeTesi saqarTvelosken,
sadac yvelaferi rigzea, sadac adamianebi patronoben erTmaneTs, sadac
kaci qveynis erTgulia da qveyana kacis, da aravin klavs erTmaneTs
arc iaraRiT da arc devniT.
oTx saaTze WuberSi varT. vwvebiT uzarmazar, gadaWril morebze
da vgrZnobT, rogor viZinebT ukidegano sicarielis okeaneSi...
Semdeg iyo konteinermzidiT mgzavroba zugdidamde. manqanaSi ormocdaaTamde kaci varT. Werze wyladqceuli amonasunTqi haeri Tavze
gvepkureba. sacodavad bJutavs erTaderTi naTura. gzaSi vCerdebiT haers vaniavebT. xaiSSi da jvarSi
ramdenimejer gvaCereben, Cxrikaven
araqaTgamoclil mgzavrebs, iaraRs
eZeben. sofel liaSi manqana gvifuWdeba (Tu ar vcdebi, samuSiebis
saxlis karTan). gamodis maspinZeli,
mgzavrebi saxlSi Sehyavs, bavSvebs
da qalebs Caize da purze patiJebs,
kacebs axal Rvinos gvaWaSnikebinebs,
gvlocavs, gvaimedebs, gviTanagrZnobs,
gvacilebs, gvebodiSeba. or Rames zugdidSi, baCana ZanZavas mosiyvarule
ojaxSi vaTev.
Semdeg iyo - senaki, kacuri kacis aleko cxakaias saxli.
Semdeg ki cxeniswyali iyo, romlis gaRma da gamoRma mdgari qarTvelebi erTmaneTs esrodnen. vTxoveT erTs da vTxoveT meore mxares,
gavetarebineT. ifiqres, dagviniSnes
dro da qarTveli devnilebi gagvatares qarTvelebma. gadavediT xidze
Tu ara, maSinve kvlav dascxes erTmaneTs. yoCaRad ibrZodnen, verafers
ityvi. sadRac maRla, Rrublebs miRma
ki cremlad iRvreboda deda saqarTvelosi... xiTxiTebda satana...
TiTqos vZlie uReltexils, nelnela, nabij-nabij davjabne TiTqos,
magram... igi samive JamSi gaixira, warsulisa da momavlis, awmyos magiur
tri ptiqad meqca da Cems sulSi da
sisxlSi daido bina Tavisi cocxlebiTa da gardacvlilebiT, „ucxoplanetelebiT“, gaognebuli xarebiT, „bmp“-s lulaze mibmuli moxucebiT, kvnesiT, vaebiT, usaSvelo sinanuliT... vici, arasodes Sewydeba
masze moZraoba, rameTu devnilTa
uReltexilia igi, erTad-erTi uReltexili msoflioSi, romelic mogzaurobs da mogzaurobs mTels dedamiwaze, damuxtuli devnilTa energiiT, uzarmazari xomaldiviT moivlis okeaneebs, zRvebs, kontinentebs,
saxelmwifoebs, msusxavi qariT gaTanguli, dawyevlili da diadi, pirmSo TviTmkvleli, sakuTar guls sakuTari frCxilebiT Cafrenili, dasisxlianebuli saqarTvelosi, gadasasvleli sikvdilidan sicocxlisaken. jvarcmuli uReltexili!
devnilTa uReltexili yvelaze
maRali uReltexilia duniaze, mamulis uwmindesi haeriT gaJRenTili,
yvela amqveyniur wvrilmanze da davidarabaze, fulze da Ralatze, sibriyveze zemdgomi uReltexili golgoTa sruliad saqarTvelos
codvebs miezideba... mis SuagulSi
dgas mkerdSi momakvdavSvilCakruli
axalgazrda mama da wyevlis, xmamaRla wyevlis politikosebs da arapolitikosebs, - guSindelebs da dRevandelebs, qarTvelebsa da araqarTvelebs, kacebs, qalebs... Cven yvelas, uklebliv! yvelas vinc mizezTa da mizezTa gamo Tavisi wili
Tixa da RorRi moitana, Seqmna, aago,
aRmarTa, aaboboqra es uReltexili.
mwyevlis me, romelic am striqonebs vwer axla da Tqvenc, Rrmadpativcemulo, romelic am sityvebs kiTxulobT.
ra vqnaT Cven, ra gzas davadgeT,
riT vuSveloT momakvdav bavSvebs,
romlis winaSe mTeli qveyniereba,
mTeli amer-imeri saqarTvelo, yoveli CvenTagani damnaSavea?!
15-19 oqtomberi
Tbilisi
43
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Zvirfaso Tanamemamuleno!
sxvis xoSze moyvanili xelisufleba (magaliTad, vaxuSti kotetiSvilis xoSze!) rom ver gaamarTlebda, me amis swavleba sxvisgan rad
mindoda!
arada, es cnobili mefandure (aqac
vaxuStis vgulisxmob, kotetiSvils!),
sadac ki ramdenime kacs naxavda erTad TavSeyrils da iqve, Tu sadme
SemaRlebuli adgilic eguleboda, masze Sexteboda da qveynis gasagebad
gahyviroda!
- xoSi maqvs da prezidentis postze zurab Jvanias vaZlev xmaso!..
- mieci, vaxuSti, mieci, - TanaugrZnobda am kacs saqarTvelos mosaxleobis is nawili, visac wina xelisufleba ukve yelSi hyavda amosuli!..
magram, amasobaSi, qveynis politikuri viTareba TandaTan icvleboda
da im axalgazrda reformatorTa gundSi, sareitingo maCvenebliT, mixeil
saakaSvilma TviT zurab Jvaniasac
ki gadaaswro!..
imis miuxedavad, rom aravis uTxovia batoni vaxuStisTvis - `xma amoiRe, fanduroo”, is kidev, isev qveynis gasagonad, isev xmamaRla gahyviroda!
- xoSi maqvs da prezidentis postze mixeil saakaSvils vaZlev xmaso!..
- mieci, vaxuSti, mieci, - xelaxla
TanaugrZnobda am kacs xalxis igive
nawili, visac wina xelisuflebisagan, rogorc marjve mewisqviles dafqvili simindidan, mindi ukve windawin hqonda amoRebuli!..
da amxela qveyanaSi, aseTi adamianebi, cotani rodi iqnebodnen!
saswrafod Seikra axalgazrduli agitbrigadebi, `wvimis musikosebi” da erT-erT satelevizio arxze
daCekili bartyi-mwerlebi da saqarTvelos mosaxleobas mouwodebdnen - Cvens Soukoncertebze mobrZandiT, jer kargad isiamovneT da
mere SevardnaZis xelisuflebac gadavagdoTo!
- erihaa! es ra kargad moufiqrebiaT, am patara mamaZaRlebs - es xom
igivea, rac xalxur gamonaTqvamSi
gvsmenia - cxensac gavxedni da mamidasac vnaxavo!..
oRond im gansxvavebiT, rom amaTma,
raki metismetad uasakoni iyvnen, cxenis gaxedna saerTod ar icodnen, mamida kidev, dRevandeli saojaxo xedvidan gamomdinare, fexebze ekidaT!..
aqa-iq, roca SemTxveva miecemodaT,
qilikobdnen kidec - `fexze mkidia
mamida, Tuki raRaca mamindao!..”
is ki ara, am `raRacaSi” mdedrobiTi sqesis iseT `delikatur” organos asaxelebdnen, imis miuxedavad, rom
dRes Cvens qveyanaSi bevri Ria sazogadoebaa Seqmnili, Cemi simorcxvidan gamomdinare, rom momklaT, mis
saxels ase Riad verafriT davafiqsireb!..
amitom, rogorc Canda, amaT, mamidis
nacvlad, mamidis qmrisken, baton sorosisken miuwevdaT guli - icodnen,
mxolod imas rom hqonda fuli!..
isic icodnen, am fuliT, Zveli
xelisuflebis gadmosagdebad gamarTul saCvenebel koncertebze saidan moewviaT xalxi!
yvelaferi didebulad hqondaT
gaTvlili:
`skra, agara, qareli, goris” Sida
sarkinigzo gadasarbenidan Sida qarTlis mosaxleoba Camoiyvanes!
`walenjixa, zugdidi, xobi, ingiris” monakveTidan, dasavleTis mimarTulebis SenaerTebi moxsnes da, mog-
Tamaz wivwivaZe:
vianebiT, dedaqalaqSi gadmoisroles!
civgomboridan daZrulma kaxelma
molaSqreebma, civi amindis miuxedavad, Ria cis qveS dasces karvebi,
oRond mTavrobis saxlidan odnav
moSorebiT da odnav xelmarjvniv, radgan iq, centrSi, aWaris sazRvao akvatoriidan moxmobili aslan-beis moxaliseTa laSqari iyo dabanakebuli!..
erTxelac, adre diliT, calke saomrad da calke koncertis sanaxavad gamzadebul saxalxo molaSqreebs imJamindelma mTavarsardalma Semouara da, rogorc Cveoda, RimiliT
ikiTxa - `etyoba, Tqven Cemze xarT
nawyenebio!..”
- nawyenebi ki ara, dana pirs ar
gvixsnis: `gadadeqi da wadio!..”
- ki, batono, me aq Tqveni TxovniT
var Camosuli da Tu aRar gindivarT,
- ra problemaa, gadavdgebio!.. oRond,
kidev ifiqreT, nu aCqardebiT, Tu
arada, Camovlen krwanisSi, CemTan, burjanaZe-Jvania-saakaSvili - saxls ki
moagneben, faqtiurad, Cems kalTaSi
arian gazrdilni - da imave saRamos
gadavdgebi, oRond, erTs ki dagibarebT: mere saqarTveloSi ra ambebic
datrialdeba, pasuxs aRar vagebo!..
revoluciis liderebma burjanaZe krwanisSi aRar waiyvanes - mainc
qalia, amdeni laparakis (ukacravad,
brZoliT!) gadaiRala da, mis nacvlad rusi ivanovi gaiZRoles win
da ase xeldamSvenebuli miadgnen TavianT maswavlebels!..
ivanovma - qarTvelebi xarT da
erTmaneTTan salaparako enas Tqven
TviTon ukeT gamonaxavT, me kidev
dagtovebT da baTumSi Caval aslan
abaSiZesTan - Cems Semdgom Camosvlaze gamzadebuli rom damxvdes moskovSi wasayvanado!..
krwanisSi samTa TaTbiri SevardnaZem gaxsna - `aba, daiwyeT da miTxariT, raze gwydebaT guli da ras
moiTxovT Cemgan, Cemo Svilebo da
Cemi xeliT gamozrdileboo!..”
ufrosma Svilma, Jvaniam, moridebiT auwya: `mamav, Zvirfaso, saxalxod
wamowyebulma Cvenma TamaSma iseT seriozul da kritikul zRvars miaRwia, sxva gza aRar rCeba, unda gadadgeTo!..~
- es ukve gadawyvetili maqvs, axla daglocavT da saxlSi wavalo...
- arsad wasvla ar dagWirdeba,
Sen ukve saxlSi xar, mami! - xma amoiRo satirlad gamzadebulma mixeil
saakaSvilma...
- diax, batono eduard, krwanisis
saxlsac saCuqrad gitovebT da kidev, xelSeuxeblobis garantiaso!
oRond, roca saxlSi marto darCebiT, Zilis win, gazis gamorTva ar
44
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
dagaviwydeso!..
- gazis gamorTva rad unda, zura,
axla noemberia da, vaiTu, gavacivoTo,
- Sewuxda saakaSvili.
- ara, miSa, Cvens mamas, aq, Turquli
gazqura `nikala” udgas, iman kidev,
gazis gaparva da mZinare kacis gagudva iciso...
- ras meubnebi, zura, es ra kargi
ram maswavle, kaci Tu ginda gagudo
da gaaparo, gazi unda gamourTo?!
- ara, miSa, ase mters unda moeqce,
Senians da axlobels ki ara!.. gulwrfelad ganumarta zurab Jvaniam.
`me kidev sxvanairad vicodio”, saubarSi Caeria batoni SevardnaZe Cemi asakis kacs, guriaSi, asanTs umalaven, uneblieT, saxl-kari ar gadawvaso!..
sxvac bevri ram iTqva im gamosaTxovar saRamoze. bolos mamam Svilebi daloca da TviTon saxlSi
darCa!..
mxolod erT rameze wydeboda guli - amaTgan erTi, umcrosi, cota
uqiqine da cota Serekilic iyo da
is yvelgan gaitanda Tavs! meore, ufrosi ki, sakmao ganaTlebisa da Wkuis miuxedavad, SedarebiT susti janmrTelobis (bavSvobaSi gadatanili
umZimesi avadmyofobis gamo) gaxldaT
da, eSinoda, am gadareulebma araferi
momiwiono!
arada, veRarc amis Tqma moaswro im oTaxSi Rame ar gaaTio, Svilo, zura, sadac `nikala” idgebao!..
sxvaTa Soris, aw ukve eqsprezidents, `burjanaZis qalic” gaaxsenda - `neta, erTi-ori rCeva misTvisac mimecao”, magram mere, raRac gaaxsenda da, gaecina kidec: `imas rom
mama yavs, aseT rameebSi, Cemi darigeba
rad undao...”
erTi sityviT, raki es gaaxsenda,
SvebiT amoisunTqa da aRarc guli
wydeboda!..
samagierod, me mwydeba guli Tqvenze,
Zvirfaso Tanamemamuleno!
arada, rogor ar giTxraT da, rogor ar gisayveduroT - rac me TqvenTvis miTqvams, rom es xalxi qveynis
saTaveSi mosayvani ar arian-meTqi, erTxelac ar damijereT!
TiTqos Cems jibrze, adeqiT da,
daunaneblad mieciT xmebi!..
Cemi yvela gafrTxileba ki im xmad
rCeboda, romels mxolod `udabnosa
Sina RaRadeben!..”
namdvilad ar vici, kidev ufro
naTlad da gasagebad rogor unda
amexsna TqvenTvis!
`utifrobiTa da TavxedobiT aRsavse es axalgazrda crureformatorebis gundi aw ukve qveynis ubedurebad iqca da man, vinc am ubedurebis warmoqmnas Seuwyo xeli, unda
kidevac agvaSoros igi Tavidan!..”
marTlac ar vici, Zvirfaso Tana-
memamuleno, kidev ufro naTlad da
gasagebad rogor unda gamefrTxilebineT, roca, TiTqmis, dRedaRam movTqvamdi:
`vai, Sen, qveyanav, romelsa Sina xelisufalni Seni, Wabuk arian!..”
ki, batono, `Wabuk arian”, aba, vin
arian: kirkitaZe da arvelaZe, bokeria da beqauri, TargamaZe da TuTberiZe, goka - kulturis ministri da
gigi - qalaqis Tavi - magram miTxari,
`Cemo kargo qveyanav” an ra jandabad
ginda, an raSi gamogadgebian?!
yvela erovnuli faseulobis daqceva ukve moaswres da axla, raki
qarTvelebs erTmaneTis dasmena da
CaSveba oficialurad dagvikanones,
Cvens zneobriv gadagvarebasac male
morCebian!..
amitom iyo, batonebo, am werilis
dasawyisSi rom vwerdi:
sxvis xoSze (magaliTad, vaxuSti
kotetiSvilis xoSze!) moyvanili xelisufleba rom ver gaamarTlebda,
amis swavleba sxvisgan rad mindoda!
arada, es cnobili mefandure (aqac
baton vaxuStis vgulisxmob, rasakvirvelia!) sadac ki ramdenime kacs
naxavda erTad TavSeyrils da, iqve,
SemaRlebuli adgilic eguleboda, masze Sexteboda da qveynis gasagonad,
xan erTs gahyviroda da, xan meores!
- xoSi maqvs da prezidentis postze zurab Jvanias vaZlev xmaso!..
xolo Tu im gundSi miSa dawinaurdeboda, arc imas amadlida arafers!
- xoSi maqvs da prezidentis postze mixeil saakaSvils vaZlev xmaso!..
- mieci, vaxuSti, miecio, - bevri
sxvac agulianebda am kacs da, am micema-mocemaSi baton vaxuStisac da,
saqarTvelos mosaxleobis did nawilsac, mTavari gamorCaT!
kerZod is, rac didma iliam brZana:
`Cven unda Cveni vSvaT myobaadi,
Cven unda mivceT momavali xalxs...”
am xelisuflebam, anu, vaxuStis xoSze mosulma xelisuflebam yvelaferi ukuRma gaakeTa - momavali xalxs
ki ar misca, momavali da gasaqani
misca: kirkitaZes, arvelaZes, bokerias, beqaurs, TargamaZes, TuTberiZes,
agreTve, ministrs gokasa da qalaqis
Tavs - gigis!..
mitomacaa, am qveynis saqme kargad
rom midis!..
amasac konkretul adamianebze dakvirvebiT mogaxsenebT, Torem, Zvirfaso Tanamemamuleno, Cemi saboloo
daskvna gacilebiT mkacria da, igi,
mTeli sizustiT, mxolod am odnav
perifrazebuli striqoniT Tu gamoixateba:
herio, biWebo, herio, gamoSterda erio!..
eqimma gamsinja da miTxra:
- Zalian daRlilxarT. unda daisvenoT, gadiT parizidan - an zRvisken gaiseirneT, an palmebs SeexizneT. TiTic aRar gaanZrioT: sWameT,
sviT, ixetialeT, ibanaveT da igoraveT. Tqveni wamali marto es aris.
orevuar!
parizs ver movwydebodi. viRacam
mirCia noJani.
sakvirvelia, sadac zRva sisxli
daiRvreba, im alags raRac idumali
Zala miecema: misi saxeli mTels qveyanas moedeba da istoriaSic darCeba. yvelas izidavs da i pyrobs igi,
Tundac udaburi, miusafari da miuvali iyos.
albaT amitom avirCie mdinare marna
da mis napirze gaSlili noJani.
patara qalaqia. parizis gareubnidan fexiT erTi saaTis savali Zlivs
iqneba. Tund Sarantonis Walebs ahyeviT, gind versenis tye gadasWeriT
- umal am qalaqs waawydebiT.
aRar davayovne: erTi oTaxi - „pti
Sambr“ daviqirave da eqimis darigebas gavyevi: diliT saRamomde TiTsac aRar vanZrev. vWam, vborialeb,
mwvaneze vgoraob da naxevar dros
marnasa da mis napirebze vatareb.
arsad minaxavs aseTi mdinare rona Tu Seedreba.
Rrma da ganier arxs momagonebs:
dinji, mSvidi, zanti da ankara. mudam
sTvlems, izmoreba, iloRneba. zedapirze Calis erT Rersac iSviaTad
mosZebniT, xolo fskeri - muqi da
daxavsili - naTlad da mkafiod mosCans, rogorc kenWi Wiqis ZirSi.
patara qalaqs baRic patara aqvs,
samagierod Crdilovani, sufTa da
myudro.
erTxel, nasadilevs, sanam sabanaod Cavidodi, am baRSi Sevixede. veeba wablis qveS grili bindi Cawolila. xis CrdilSi grZeli skami
mosCans. mivedi da davjeqi.
qviSnar gzaze Rrma moxuci modis
- CanCaliT da cancariT.
ufro moeTreva, vidre modis da
erT fexsac konkilasaviT moaTrevs.
xelSi koJriani joxi uWiravs.
Zneli saTqmelia: joxi hSvelis momavals, Tu moxuci - joxs. oriveni
Zlivs mofarfateben.
pirdapir Cemsken wamovida. CrdilSi rom Semovida, ucbaT Sesdga gamwyrali Tu gaocebuli. mTrTolvare xeliT Tvalebi daiCrdila da
momaSterda. me vzivar da vumzer.
didxans sdgas da caxcaxebs, Tanac
mibRvers da xrinwiT axvelebs.
mere gabrunda da wavida, Tan ganier da moxril beWebze wyroma momaCvena.
„albaT, SeCveuli alagi wavarTvi,
- gavifiqre da Tavi vimarTle: - skami grZelia. movides da dabrZandes“.
meore dRes imav dros imav skamze
vzivar da wigns vkiTxulob. qviSis
xraSuni momesma. isev is mofarfatebs. CrdilSi Semodis da guSindeliviT maSterdeba.
- asseie vu, mesie - dabrZandiT,
batono, - mivi patiJe da napirisken
gavwie.
molaslasda, krusuniT daeSva da
gaSeSda.
Cveni yuCili bindsa da sigriles
ezaveba. Rrma dumils iSviaTad arRvevs Cemi wignis furcvla da moxucis sunTqva. Semdeg wigni gverdiT
movide, papirosi gavabole da rindSi
gavexvie. cxela. moTenTili var. Zneli gasarCevia, vzivar Tu vdgevar.
sivrces gavcqeri da moJutuli
TvaliT vxedav: moxucis cancara Tavi gaSlili wignisaken iRuneba. mere ucbad daafrinda, TiTqo mSieri
moxrakuls daswvdao: wigni gawya-
lebul Tvalebze miido da Caacivda.
gadaSala, gadmofurcla, saTaurs daaSterda da momibrunda:
- pardon, mesie - bodiSs vixdi, ra
enazea dabeWdili es wigni?
- JorJien, - vupasuxe, - qarTulia,
gagigoniaT qarTuli, saqarTvelo?
SiSiT Semomxeda, SekrTa, TiTqos
cecxls waawydao. wigni swrafad dahkeca, TiTqmis momigdo, wamodga da
jagjagiT wavida, TiTqmis gaiqca. ucbad motrialda, Tvalebi xeliT daiCrdila, Semomxeda da, TiTqo uaresad daSindao, nabijs mouxSira, Tan
qviSnarze koJriani joxiT grZeli
da talRovani lari gaiyola.
gamecina.
„azri ram Tu aqvs akviatebuli“, gavifiqre da marnasaken gavwie.
meore dRes erT patara saxlTan,
xlarTian rkinis karebTan, isev im
moxucs movkari Tvali. modrekil
boZiviT idga da sakuTar fexs dascqeroda. daminaxa, mosxlta, ezoSi
Sevarda, maRal buCqs miefara.
isev gamecina. ociode wamis Semdeg ankara mdinareSi vWyumpalaobdi.
is moxuci da misi nakviati ki, ra
Tqma unda, Tavidan amovigde da gril
mdinares gavatane.
erTi kvira gavida. ucnauri moxuci baRSi aRar mosCans. samagierod
orjer wavawydi quCaSi. erTxel Tavis saxlis win ijda da sTvlemda. rom daminaxa, wamodga da cali
xeliT rkinis karebs moeWida, TiTqo
gasaqcevad moemzadao, Tan moxuWul
Tvals madevnebda da TeTri niCbis
wverebSi SiSnarev Rimils malavda.
Soridanve gavuRime da salami miveci - uRrmesi da Tavaziani.
apentili wver-ulvaSidan, TiTqo
moTovlili fanjridan, oqros kbilebma gamoixedes. daSinebulma beberma pasuxi ar momca. samagierod
SeWirxluli sarkmeli ufro ganivrad gaaRo da oqros bzinva mzis
sxivebiviT gamomayola.
rom davSordi, Sevdeqi da movixede. moxucis sxivTa kona isev me
mqonda mobjenili. exla im saarkmlidan da ori moxuruli sanTuridan, fanjris zemodan rom iWyitebodnen, Tbili talRebiviT melamunebodnen ucnobis ndoba, sixaruli,
alersi da bedniereba - bedniereba
imis gamo, rom... ara, jer ar vici ris gamo, ratom da visTvis. kuTxes
mivefare da gavifiqre: „kviati ram
aedevna. balRobas Tu daubrunda. albaT, agre iqneba... - da gadavwyvite: ra Tqma unda, ase iqneba: balRoba Tu
daubrunda“.
da misi saxe, damdnari da sxivosani, isev marnas talRebs gavayole.
ori dRis Semdeg baRis kuTxeSi
wavawydi. jer SekrTa, kedels miawyda. Semdeg, Cemi mSvidi Rimi da dabali salami rom dainaxa, orive xeliT qudi moiSvli pa, kiseri moid-
rika da guSinwindeliviT saamur
talRebSi gamxvia. „kviati aqvs adevnebuli“, - erTxel kidev gavifiqre
da ubrunebliv wavedi.
samSabaTs, nasadilevs - is dRe
gulSi maqvs CarCenili - isev wablis qveS vijeqi da wigns vkiTxulobdi.
qviSis xraSunma da Zalnatanma xvelam Tvalebi amawevines. Cemi moxuci
isev Cemsken moCanCalebs - dabinduli TvalebiT, undobari mowiwebiT
da meryevi sixaruliT. qudi Soridanve mouxdia. Sesdga da oqro-varayi aabzina, Ria sarkmeli aafarfata;
- mobrZandiT, mesie, - davaswari:
prene votr plas - ai Tqveni alagi.
wamovdeqi, mklavSi mklavi gavuyare da davsvi.
- Tu xels giSliT, waval, - da
wasasvlelad gaviwie.
- reste - darCiT, brZandebodeT,
batono Cemo.
gverdiT momisva da aWraWunda.
- getyobaT, Cemi aRar geSiniaT, gavuRime.
- ara, aRar meSinia.
- pirvelad raRad geSinodaT?
- imitom, rom Tqven ruseTidan
brZandebiT.
- mere rao?
- xe-xe! mere isa, rom... jer Tavi
davaneboT amas. mere iyos. Tqven studenti xarT, ara?
- diaR.
- qarTveli - JorJien?
- JorJien.
- parizidan amoxvediT dasasveneblad?
- agrea - vu zave rezon.
- me ukve gicnobT. Cemma SviliSvilma cnobebi momigrova, - da Cemi
saxeli da gvari damisaxela, mere
Tavisic daumata: - andre kaSor gaxlavarT... diaR, kaSoria Cemi gvari.
gaCumda. Semomxeda. muxlebze wigni medo. isev maSindeliviT, mSieriviT daswvda. nerviulad hfurclavs,
Tvalebs acecebs, Tan CifCifebs:
- set etonan, sela - sakvirvelia,
saocaria!
- ra aris sakvirveli, batono kaSor?
- ise vTqvi... araferi.
wigni damibruna da miyuCda. sdums
da gacrecil tuCebs acmacunebs, ganier wverebs acancarebs, TiTqo saTqmeli aqvs da Sig gaexirao. mere
caxcaxa xeli muxlebze damado, wverulvaSi uaresad aafriala da xrinwiani CurCuliT Caminiava:
- axla Tqveni aRar meSinian... qarTuli raindobis imedi maqvs... imedi
maqvs, ar gamcemT.
- ra Tqma unda, eg ra saTqmelia! davamSvide.
- karga xania amboben, ruseTSi mefe aRar ariso... TvalT damaklda,
gazeTs veRar vkiTxulob. amitomac
gekiTxebiT, marTalia es ambavi?
- marTalia, - davudasture, - Zvelisa aRaraferi darCa: arc mefe, arc
Jandarmi, arc generali.
- uuh! - SvebiT amoioxra, - mravaljer miTxres, magram... mainc... ise gkiTxeT. sifrTxiles Tavi ara stkivao.
- risa geSinodaT, rom meubnebodiT, ar gamceTo? - movagone.
- ho, marTla, - gaixsena da kvlav
Cemsken gadmoixara, - axla ufro Tamamad getyviT: me, andre kaSor, ruseTis „caris“ mosisxle mteri gaxlavarT, - da welSi gasworda, Tanac
rixiT daayola:
- vuala, Je di deJa! - ai, ukve
giTxariT.
da RimiliT, Tavmomwoned gadmomxeda.
almacerad gadavxede, Tan Rimilic
davubrune:
- tien! magas rogor vifiqrebdi!
- maSa! - gamxnevda moxuci, - agrea!
- „zemlia i volia“ gagigoniaT? se
mua - es me var - vuala!
- rodis iyo eg ambavi? - ukve
dinjad vkiTxe.
andre kaSors aRar axsovs.
- Zalian davberdi, Zalian.
is ki icis, rom poloneTis ajanyeba maSin moxda - swored maSin moxda,
roca...
Tvalebi gamiganierda:
- ajanyeba? mas Semdeg samoci weliwadi gavida!
- SeiZleba... aRar maxsovs, ar vici.
is ki icis, rom maSin ocdaxuTi
wlisa iyo. axla ki, amboben, - sxvebi
amboben, Torem TviTon kaSorma aba
ra icis, - oTxmocdarva wlis iqnebao, maSasadame - Tqvenve dasTvaleT, iangariSeT.
davTvale da davudasture:
- swored gamodis. axla mibrZaneT, Tqven ra saqme gqondaT im organizaciasTan?
rogor Tu ra saqme hqonda! misi
wevri iyo namdvili wevri! kaSori
maSin erT qalaqSi cxovrobda. studentad undoda Sesvla, magram... aRar
axsovs - mgoni ar mimiRes. is qalaqi did
mdinareze iyo gaSenebuli, - Cafiqrda da, - misi saxelic damaviwyda.
- peterburgi?.. moskovi?.. yazani?..
- vuala, vuala! eg aria, eg! kazan...
kazan... vui, sesa!
sadRac qarxanaSi muSaobda - ra
Tqma unda, gangeb. muSebSi Sei para.
erTi amxanagi hyavda - vinme Cerniaki.
- Cerniaki?!.. icnobdiT Cerniaks?
rogor ara, Zalian kargad icnobda. sxvebi daaviwyda, is ki daaxsomda.
proklamacia dabeWdes - esec axsovs, - dolgo davili nas, bratci, ase iwyeboda.
da oTxi rusuli sityva Zlivs
mogilija enidan, isic franguli kiloTi. pirRia Sevcqerodi.
„albaT, es ambavi aekviata“, - gavifiqre da xmamaRla SevekiTxe:
- miambeT, iqneba gaxsovT, rogor
moxda is ambavi, Cerniakis ambavi?
vekiTxebi, Tanac ara mjera, rom es
beberi im saqmeSi reuliyos.
ylapaylupiT, ZagZagiTa da forxiliT miambobs - TiTqo wyalSi ixrCobao. umTavresi aviwydeba, uumciresi agondeba.
- Cerniaks Savi ulvaSebi hqonda, da daWimuli Cafiqrebis Semdeg: yalbi manifesti davbeWdeT mefis
saxeliT, xe-xe!
yazanSi ajanyeba unda moexdinaT.
polonelebTan iyvnen SeTqmulni. ver
moxerxda. polonelebTan iyvnen SeTqmulni. ver moxerxda. dapatimreba
45
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
daiwyo. Cerniaki da kaSori gaiqcnen
da ajanyebul polonelebs miemxrnen.
- Cerniaki damekarga. me kievSi Cavedi. iqidan gavi pare da... - da aborZikda: - da Cavewere ru... raJ... ruJickis razmSi... diax, ruJickis legionSi Cavewere. dobre pane iyo pan
ruJicki, - da wamoiZaxa: - rJond
narodovi!
- eg raRa aris?
- mTavroba, poloneTis mTvarobis
saxelia - guverneman polone. rJond
narodovi!
polonelebi damarcxdnen, Zalian
damarcxdnen. kaSori isev kievSi Semoi para.
- Cerniaki? Cerniaks raRa daemarTa?
Subli moisrisa, xsovnis Zafi daWima da xeli yelze waiWira.
- CamoaxrCves?
- sesa. diax, CamoaxrCves.
- pan ruJicki?
aRar axsovs. icoda, magram daaviwyda.
- mere? mere ra moxda?
- mere katorRaSi Camsves.
- kievSi dagapatimres? - vekiTxebi.
ara, sxvagan daapatimres.
aRar axsovs kaSors, rogorc gaiqca kievidan, an sad imaleboda, an
saiT midioda. erTi rame mainc gaixsena: didi mdinare iyo, Zalian didi grand rivier, bien grand.
- volga xom ar erqva? - gavaxsene.
- sesa, sesa! - eg aris, eg!
im mdinariT midioda im qalaqisaken... kazanisken. napirs miadga. sazamTros sasyidlad gadmovida. rom sinjavda, swored am dros daswvdnen da - marete - damapatimres.
bevri ram dauvarda daClungebul
mexsierebas: gasamarTleba, Sori gza
da katorRac. zogi rame mainc axsovs:
- erTxel tusaRebi sofelSi gagvatares. viRac dedakacma kombostos
gaTlili Rero momawoda.
- ooh, ra gemrieli iyo! - da cancara wverebSi siamiT xiTxiTebs.
kidev agondeba: erTma tusaRma meores kbili Caumtvria:
- sete teribl! - saSineli iyo,
saSineli!
Savi saxli - la mezon nuar - ase
daarqva kaSorma katorRas - mudam daketili iyo. tusaRebi maRaroSi muSaobdnen, vercxlis madans Txridnen.
- mec vmuSaobdi. ai, es xelebi
mudam daRletili mqonda. damaviwyda im sazareli saxlis saxeli.
- nerCinski? - vcdilob gavaxseno,
- akatui?
- sesa, sesa! - uxarian nakatorRals, - akatui, dawyevlili akatui!
- mere? mere?
- mere... mere aRar maxsovs.
- maS rogor ganTavisufldiT?
- ho, marTla! - waswvda gawyvetil Zafs.
mere viRacam raRac moaxerxa. sami
tusaRi gaiqca. kaSoric Tan gaiyoles, radgan Ronieri, mardi da gabeduli vaJkaci iyo. mxolod sami saxeli agondeba - qedis, qalaqisa da
mdinaris:
- borza... adun Calon da... xailar.
- xailar qalaqia CineTSi, - movagone.
- marTalia, marTali... - vu zave
rezon, mon Ser ami, - da sixaruliT
acqmutda. mere xsovna daWima da wamoiZaxa:
- makak! makakebi! gagigiaT?
- iaponia? - mivaxvedre.
- diaR, diaR, Japan - iaponia. kunZulebi... mbolavi mTa... Calis tansacmeli... patara qalebi - geiSebi,
da cxenadamiani - rikSebi. xe-xe, ra
sasaciloa!
is qveyana kargad axsovs kaSors.
- mgoni iq didxans vicxovre. magondeba formoza... solomonis kunZulebic... gvinea da...
da meti araferi. axsovs brinjis,
yavisa da Saqris plantaciebi:
- se teribl! saSinelia! sazarelia!
mere evropaSi gadmovida. aRar axsovs, rogor an risTvis.
- ho, marTla, kinaRam damaviwyda:
erTi maimuni da erTi TuTiyuSi myavda. axi-xi! ra sasciloni iyvnen!
- sad? rodis?
rodis? aba, ra icis! sad? arc es
agondeba. iqneba iaponiaSi, SeiZleba lionSic. Semdeg coli SeirTo, radgan - mec adamiani var, ne se pa? xom
agrea?
- ra Tqma unda! - gavamarTle.
aiSena ojaxi: wamovidnen Svilebi.
mohyvnen SviliSvilebic.
- ramdenni xarT?
sTvala da ver dasTvala:
- Tormeti an Tvrameti.
erTi SviliSvili-Ra hyavs am qalaqSi. sxvebi daifantnen, da daasrula:
- aha, yvelaferi giambeT, - da xmeli mklavebi momxvia, - dRevandeli
dRidan Cven megobrebi varT, ara - ne
se pa?
- ra Tqma unda, ra Tqma unda! magram...
Tqveni namdvili gvari da saxeli?
moxuci SekrTa. TiTqos nemsi uCxvliteso. dabneuli Tvalebi SiSiT gaaceca - yurs xom aravin migdebso. mere yurSi Camaxvela:
- antr nu - CvenSi darCeba?
- ra Tqma unda, ra Tqma unda!
- maS icodeT: andro kaiSauri var.
SevkrTi.
- diaR, es aris Cemi Zveli saxeli
da gvari: andro kaiSauri.
- rao?! rogor?! - da gavxevdi.
tanSi WianWvelebma Camirbines. - kaiSauri?
- diaR, andro kaiSauri. - ganimeora, - gagikvirdaT, megobaro?
ena veRar vi povne. aq, am pawawa
qalaqSi, sadac albaT qarTvelis fexic ar Semodgmula, es moxuci, teroristi, frangi!
- maS Tqvenc qarTveli yofilxarT? - SevekiTxe.
kaiSauri ukve sworad ijda da
TiTqo namdvili gvaris gamJRavnebas
nanobda. mxrebi SeiSmuna da civad
gadmomigdo:
- on di - agre amboben, Torem me...
me aRar maxsovs.
- aRaraferi ar gaxsovT? sul
aRaraferi?
- rien, rien - araferi, aRaraferi.
- gaixseneT... moigoneT. - vunjRrev
mklavsa da gaxevebul xsovnas. magram veRaraferi gavaxsene. kaSor-kaiSauri TviTonac gaxevda. kunZiviT
ido da jafarasaviT aCxakunebda:
- rien... absoliuman rien...
- arc sofeli, arc deda, arc sxva
vinme?
isev „rien, absoliuman rien“, da
meti aRaraferi.
- albaT, saqarTveloSi daibadebodiT, - vacivdebi cocxal mors da
kiTxvebis mujluguniT vlamob maviwyobas gangrevas.
- on di - amboben, - da wamodga: orevuar, mon Ser. Tu gamaxsenda rame, giambobT.
- marTla? pirobas maZlevT?
- ueWvelad, ueWvelad, mon Ser.
naxvamdis, mSvidobiT.
da ise wafarfatda, TiTqo fexebi
mobmuli hqonda da SiSobda, ar damcvivdeso.
kaSor-kaiSaurs nawyeni Tvali da
aSlili fiqrebi gavayole. meored
46
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
da mesamejer rom Sevxvdi, sayvareli
SviliviT mimzerda. dRes ki, roca
ucxoeTSi, ormoci, ormoci Tu samoci wlis Semdeg, sisxlis Zmas Sexvda da Tavisi qarTvelobac gaamJRavna, dRes ucnaurad gardaiqmna, gaiyina, TiTqo ewyina kidevac. vfiqrobdi da ver gamego.
an vin icis? vin gaigebs? vin gaxsnis
gabalRebuli moxucis idumalebas?
aRar vicodi, kaSori damerqmia Tu
kaiSauri. isev kaSori vamjobine.
- bon Jur, Ser mesie kaSor, mivesalme TavaziT da mowiwebiT.
- gamarjobaT, megobaro, - gauxarda
moxucsac, - dabrZandiT... axlos moiwieT. isev is wigni dagaqvT, ara?
ra wignia, ra hqvian?
- vefxistyaosani.
da mokled vuambob poemis Sinaarssa da rusTavelis vinaobas.
- tien... tien! Zalian sainteresoa, Zalian, - da daayola: - aba, wamikiTxeT oriode alagi.
xmamaRla vkiTxulob, Tan vuTargmni. ganabuli migdebs yurs. zogjer Camiqsovs:
- se di tre bien - kargad aris
naTqvami... mSvenieria!.. saucxovoa! namdvili musikaa, namdvili.
kaSori nakiTxia: uyvars lamartini, hiugo - danarCeni daaviwyda. is
ki axsovs, rom bevrs kiTxulobda,
Zalian bevrs, magram - sul damaviwyda, bevri ram damaviwyda. ra vqna, ase scodnia siberes.
aba, kidev wamikiTxeT rame.
wigni gadavSale, wavawydi da wavukiTxe:
vah sofelo, raSigan xar,
ras gvabruneb, ra zne gWirsa!
yovlimc Senze mondobili
niadagmca Cemebr stirsa,
sadaursa sad waiyvan,
sad aRufxvri sadiT Zirsa,
magram RmerTi ar gaswiravs
kacsa, Sengan ganawirsa!
da sitya-sityviT gadavuTargmne.
moxvda, SekrTa, momibrunda. jer piri aacmacuna, Semdeg wverebSi Caikvnesa:
- hela, il a rezon - vai rom
marTalia! didi simarTle uTqvams,
didi... sadaursa sad waiyvans... - da
aTrTolebuli xmiT daumata: - magram RmerTi ar gaswiravs, RmerTo!
- Ser kaSor, - vkiTxe, - davijero,
amden xans erTi qarTvelic aRar
SegxvedriaT sadme?
Subli Seikeca. didxans sdumda.
mere moigona:
- amodena viqnebodi, - da Tavis
muclis doneze gafSika mklavi, - amodena viqnebodi, rom Cemi ded-mama mTebidan aiyara da velnarSi gadasaxlda. urmiT mivdiodiT... Sors, Zalian Sors wavediT. rusebSi CavsaxldiT... mas aqeT Cveneburi aRarvin minaxavs. Tumca magondeba, katorRaSi Semxvdnen, magram me imaTi TiTqmis aRaraferi mesmoda... mere isic
damaviwyda, rac vicodi.
- axla? axla sada sTvliT Tqvens
Tavs - qarTvelebSi, rusebSi Tu
frangebSi?
- axlaa? - gaagrZela. - axla Tavdapirvelad adamiani var, internacinali... ra Tqma unda, asea: mTeli kacobriobis Tavisuflebisa da bednierebisaTvis vibrZodi. maS ase: jer
adamiani var, Semdeg frangi... diaR,
frangi gaxlavarT.
- mere rusi iqnebiT, - Sevapare
frTxilad.
- sesa - agrea. iqac vibrZodi, amxanagebi myavda... iq davitanje. iq davtove
Cemi axalgazrdoba... coli, Svilebi.
- coli da Svilebic?
- diaR, coli da Svilebic... yazanis maxloblad erT sofelSi... saxeli damaviwyda.
- im soflis saxeli aRar gaxsovT, sadac daibadeT?
kaSori nikapiT joxis Tavs daebjina da Cafiqrda.
- non! - sTqva dumilis Semdeg da
TeTri Tavi gaaqnia. - ara, ar maxsovs. aRar maxsovs.
- Tqveni mamis saxeli?
TeTri Tavi TiTqo kisers moswyda, mklavebSi Cauvarda da iq waikrusuna:
- damaviwyda... egec ki damaviwyda...
albaT imitom damaviwyda, rom frangebi mamis saxels ar atareben.
- davijero, dedis saxelic aRar
gaxsovT? - uxeSad vZiZgni bebris
wyluls.
joxi ZagZagebs, Semdeg idrikeba.
- ooh, RmerTo Cemo! - axrialda
kaSori, - es erTi xania dedis saxelic damaviwyda... zogjer Svili gamaxsenebs xolme, an SviliSvili... ooh,
mizerabl - Se ubeduro Cemo Tavo!..
dawyvelilo siberev!.. maman... Ser maman - dedaCemi... Cemi Zvirfasi deda...
- Ser kaSor, - vamSvideb, - Sin
dabrundebiT, iq gagaxseneben. ara
Rirs magis gamo Sewuxeba. dawynardiT... damSviddiT...
TeTri Tavi didxans caxcaxebs.
ganieri beWebi xtunaoben. wveri cancarebs, xolo joxi isev TrTis da
iRuneba.
- maman... Ser... maman... - slukunebs
TeTr wverebSi da uaresad iRuneba.
Zlivs damSvidda. Tavi cal mklavze
daido, gverdulad Semomxeda da bavSviviT momeaja:
- miambeT rame, mon Ser, gamaxseneT.
Cemi qveynisa araferi vici... arc uwin
mcodnia.
yinuli galxva: „Cemi qveyana“ axsena. da mev gavaxsene, rac momagonda:
Cveni mTebi, vel-mindvrebi, mdinareni,
qalaqebi, zne-Cveuleba, tanisamosi. kaSori xan iRimeba, zogjer iWmuxneba:
igonebs da veraferi gauxsenebia arc erTi mTa, arc mdinare, arc kuTxe, araferi! aRaraferi!
- kaxeTi... qarTli, - rigrigad
vTvli provinciebs, - imereTi, guria,
samegrelo...
- ar maxsovs... ar magondeba.
da mwuxarebiT iqnevs Tovlian Tavs.
- iqneba xevsuri xarT... an raWveli... an kidev TuSi, fSavi, aWareli?
- non, mon Ser, non, aRar magondeba,
ara... vai me, ubedurs, vai me, sabralos!
yovelive cxraklitulia misTvis,
yvelani da yvelaferi daeketa, daemala, daekarga. rkinis yuTi gautexelia, gaubzaravi. tyuilad vuvli da
vuCxikineb.
kaSori ki isev cixis tyvesaviT
imudareba:
- rakonte ankor - kidev miambeT
rame, kidev.
da mec uimedod vuvli irgvliv
miuval cixes: vuambob mokled Cvens
istorias, vinaobas. axalsa da Zvels,
avsa da kargs.
xolo moxucisa yovelive mismens:
daRebuli piri, banjgvliani yurebi,
gaRvivebuli Tvalebi, cancara wveric, mTrTolvare Tavic da uCinari
gulic, Tan drogamoSvebiT butbutebs, an iZaxis:
- tien!.. saocaria!.. saSinelia!..
didebulia!..
Semdeg uceb wamwvda xelSi da mkiTxa
- TiTqo amis daviwyebisac eSinodao:
- dit mua - miTxariT, rogor iTqmis
qarTulad papa e maman - mama da deda?
da isev yvelafriT CamaSterda: TvalebiT, kbilebiT, yurebiT da guliT.
- frangulad „papa“ mamas niSnavs, qarTulad ki - papas, mamis an dedis mamas.
- tien! - SekrTa moxuci.
- Tqveneburi „maman“ - deda - Cveneburad mamas udris. qarTulad ki
ase gamoiTqmis: deda... de-da!
- saocaria, sakvirvelia! deda... deda! - da am sityvas frCxilebiT, suliT da kbilebiT daeWida: - de-da...
- imeorebda, - de-da. deda... de-da! mere motyda da daikvnesa: - mainc ar
magondeba, es sityvac aRar magondeba,
ooh, ubeduro Cemo Tavo! sabralo
siberev! orevuar, mon Ser, naxvamdis!
davigviane... albaT meZeben.
da oxvriT, burtyuniT da barbaciT waforTxilda - TiTqo braziT,
dardiT da urviT datvirTul tomaras miaTrevdao.
meore Tu mesame dRes kaSori Tu
kaiSauri aRar gamosula baRSi. ramdenimejer Cavuare saxlis win, magram veravin davinaxe. patara bavSvis
garda, romelic burTs dasdevda.
meoTxe dRes kari damikakunes.
- me kaSori gaxlavarT, - miTxra
Semosulma dedakacma, axalgazrdam da
ubralom, - andre kaSoris rZali.
- dabrZandiT. rogor brZandeba
mesie kaSor?
- kargad ver aris. Cawva. Zalian
gTxovT, mnaxoso.
- siamovnebiT, - da qudi davixure,
- ra daemarTa?
saimiso araferi. moxucda, Zalian
moxucda. mexsiereba dauClungda. xSirad ubrundeba bavSvobas.
- am cota xanebSi ise gamoicvala,
rom Zlivs-Ra vcnobT. dReSi ocjer gvekiTxeba Tavisi ded-mamis saxels da amdenjerve aviwydeba. garda amisa... - da gayuCda.
- garda amisa? - movagone.
- garda amisa, raRac ucnauri emarTeba.
- ra emarTeba, madam?
- sasaciloa. Tormeti weliwadi
am ojaxSi var da aTjerac Zlivs
gamigonia moxucisagan - me kavkasieli varo. aqamde meti araferi uTqvams. axla ki...
- axla ki?..
- exla aiCema: JorJien da JorJien
- me qarTveli varo. veRar isvenebs.
dasajdomi an dasawoli veRar upovnia. dRedaRam krusunebs, hborgavs.
dadis da raRacas igonebs.
- mere, madam, moigona rame?
- veraferi. verc erTi sityva, verc
buCqi, verc soflis an qalaqis saxeli mudam Tqvenze laparakobs Cemi Sviliao, xa-xa! sasacilo ar
aris, mesie?
- ra Tqma unda, madam, sasaciloa.
- dagvtanja: gamaxseneT, ra hqvian
qarTulad „maman“-so?
- deda, - CavurTe me.
- sesa, eg aris! gaxarebuli bavSviviT dabrunda da gviambo. eg sityvac
gviTxra. mere yvelas dagvaviwyda.
sasacilo ar aris, Ser mesie?
- ra Tqma unda, madam, sasaciloa.
- ai, movediT kidevac. antre mesie.
ai misi oTaxi. SebrZandiT. orevuar!
karebi SeaRe da Sevedi. kuTxeSi
TeTri niCabi acancarda. ori mklavi
caxcaxiT gamomiSvira da axrialda:
- mon Ser fis! - Cemi Svili. ooh,
Cemo Svilo!
da Camixuta, Tanac misayvedura:
- agre unda, gana! ratom ar momigone? ratom ar moxvedi? avad gavxdi. oTaxidan veRar gamovdivar.
- ar vicodi, Ser kaSor...
- kaSor, kaSor! - wyeniT wamoiZaxa,
- TqvenTvis kaSoris ki ara var, aramed ka... kai... ka...
- kaiSauri, - gavaxsene.
- ai, iqamde mivedi, rom sakuTari
gvaric ki damaviwyda. ooh, Se ubeduro, Sena!
- nu swuxdebiT magis gamo. mesie
kaiSauri.
- ara uSavs-ra, - gamxnevda, - jer
es miTxari, gamaxsene, Svilo, ra hqvian qarTulad „maman“-s? damaviwyda.
- deda.
- de-da! de-da! - gauxarda, - aba,
adeqi da eg sityva frangulad damiwere ager iq, im kedelze... marjvniv...
zemoT... swored mand.
fanqriT davwere TeTr kedelze.
davwere da iqve amovikiTxe - isev
fanqriT minaweri: „solomon“ da
„elen“.
- es visi saxelebia, mesie kaSor...
kaiSauri? aq sweria: solomon da elen.
- Cemi maman e papa! - wamoiZaxa da
saxe gaubrwyinda. mere garkveviT da
aRfrTovanebiT moayola: - mon deda,
de-da! Ser deda, ma Ser deda! - da
erTi wamis Semdeg, aso Cins rom ver
dasZlia, bavSviviT atirda: - Semi deda... tSemi de-da... deda!
Semdeg cocxal wigniviT amalaparaka: vina varT? ramdeni? ra iyo?
rogor moxda? bolos, dRevandelic
rom vuambe, Zlivs daijera.
- maS me rom movindomo dabruneba,
SemiSveben saqarTveloSi?
- ueWvelad.
- saxifaTo araferia?
- ra Tqma unda, araferia. piriqiT,
okontrer, Tqvens warsuls rom gaigeben, didis pativiTac dagixvdebian.
didxans ifiqra, didxans acmacuna
wverebSi Cafluli miketili sarkmeli. mere Tavi moabruna da - maS, Svilo, axlo moiwie... aravin
gagvigos, - da yurSi Camixriala: unda wavide... unda davbrunde.
- Tqven? Tqven unda dabrundeT?
- ho, me, andro kaiSauri. ras ityvi?
andro kaiSauri unda dabrundes.
oTxmocdarva wlis moxucma, TiTqmis
damblad dacemulma, aseTi Sori gza
unda gadaitanos mere risTvis? visTvis? visTan miva. vin dauxvdeba?
arc ena icis, arc naTesavs icnobs.
an SerCa ki naTesavi? an iqamde vin
Caiyvans?
- gaocdi, gana, mon Ser!
- diaR... ar mesmis, ra gindaT saqarTveloSi?
- deda! - wamoiZaxa qarTulad.
- Tqveni ojaxi xom ruseTSi gadasaxlda. maS Tqveni dedac iq iqneba dasaflavebuli.
- marTla, ruseTSi mokvda, - da
kiseri moedrika.
- kargad yofilxarT mowyobili, vcade misi saWmunavis waSla. - yvelaferi gqoniaT: saxli, baRi, ojaxi...
- kan mem, - Semawyvetina, - mainc waval. unda vnaxo iqauroba, xalxi, naTesavebi. garda amisa, Cemi samSoblo xelaxlad dabadebula... xom marTalia?
- marTalia...
- maS marto amisTvisac rom wavide, esec sakmarisia, axali qveyana...
axali xalxi. Cemi qveyana, Cemi xalxi. yvelani Cemi Svilebi da naTesavebi arian.
- naTesavebi aqac blomad gyoliaT.
- ara, Svilo, ara. eseni aqaurebi
arian - frangebi, frangi qalis Svilebi.
andro kaiSaurs ki mxolod iqa
hyavs namdvili naTesavebi - iq, „an
JorJi“. isini albaT sxvanairebi arian
- bunebac, xalxic, cxovrebac. kaSor
Tu kaiSaurs araferi axsovs. magram
grZnobs da icis, rom...
- non, non! - ise wamoiwia, TiTqo
maSinve apirebda qudis aRebas da
saqarTveloSi wamosvlas, - ara, ara!
unda wavide... ueWvelad unda wavide. edde mua, miSvele, mon Ser, maswavle da miSvele.
wamoiwia, magram fexi ver gaiswora da tanic veRar aitana.
mere mudariT momanaTa gacveTili
Tvalebi da wyalwaRebuliviT Semexvewa:
- agre rogor gagiZnelda, Svilo,
gzis Cveneba da darigeba? miSvelemeTqi, miTxari...
- damSviddi a, mesie. axlave gaswavliT yovelives.
da vaswavle: davjeqi da mTeli
Tabaxi davwere: kaiSauris vinaoba, Tavgadasavali da Txovna, rom samSobloSi dabrunebis nebarTva miscen
mas, „sawyal moxucs, gzadakarguls,
upatronos“.
- diaR, diaR, - mikarnaxebs kaiSauri xelebSi Cafluli piriT, - ase
daswere: sabralo moxucs, romelsac
am qveynad gza daekarga. Tavis miwas
moswyda... upatronod daberda. diaR,
diaR. upatronod dalia Tavisi dReni-Tqo. esec Caswere: me kidev SemiZlian... cotaodeni mainc gavakeTo.
vinme mainc gavamxnevo, nugeSi mivce...
wavaxaliso. esec bevria, Zalian bevria. vici ra fasic aqvs zogjer
Tundac erT sityvas, erTaderTs. daswere, mon Ser ami?
- davwere, Ser papa.
- axla ase daasrule: me RaribRataki kaci var. es saxl-kari Cems
rZals ekuTvnis. rac ram mqonda sicocxle, ZalRone, axalgazrdoba da
erTi muWa naSromi - yovelive imas
Sevwire: internacionals, socializms,
proletariats, brZolas. daswere,
Svilo?
- davwere, Ser papa.
- ganagrZe, Svilo: nadiri sanadirod gava, frinveli - sakvebisTvis,
adamiani - sabrZolvelad da samuSaod. mere yvelani dabrundebian: mxeci isev bunagSi Seva, frinveli budes miaSurebs, adamiani - Tavis qoxs.
me ki wamovedi da veRar davbrundi.
xom daswere, Svilo?
- davwere, mama.
- miumate: me ki veRar davbrundi.
vibrZole, vimuSave, aRaraferi SemrCa, garda oTxmocdarva wlis tvirTisa. mZimea,
metad mZime tvirTia. dRes Tu xval
unda gamsrisos. maS ase: veRar davbrundi-Tqo. imdeni vixetiale, rom dedmamis saxelic ki damaviwyda... sakuTari
gvaric... isic ki aRar vici, sad aris
Cemi bude Tu bunagi... an ra hqvian im
kuTxes. swer, Svilo, rasac geubnebi?
- vwer, mamilo...
- isic ar vici, ra hqvian Cems
naqoxars. rom davbrunde, verc ki
vi povni. mainc rac unda moxdes, msurs
davbrunde da Cemi ukanaskneli mudarac, erTaderTi jildoc da anderZic es aris: damabruneT... wamiyvaneT... maCveneT... daswere, Svilo?
- davwere, - Cavilaparake CemTvis
xangrZlivi dumilis Semdeg, - davwere, mamilo, - da movbrundi: - gavaTave,
Ser papa.
andro kaiSauri saqanela skamze
gaSotila da Wers uRimis - ucnauris, wmindanis, saimqveyno RimiliT,
Tanac mTrTolvare xels afaTurebs
sivrceSi.
da uceb mkafiod aCurCulda - sufTa qarTuliT, Cveneburi gamoTqmiT:
- Cemi deda elene... mamaCemi solomoni... vilaJ ananuri.
wamoviWeri - TiTqo cecxlze vijeqio, - TavT davadeqi da sulganabulma yuri mivugde.
kaiSauri butbutebs, TiTqos uCinars eubnebao - zogs qarTulad, zogsac frangulad.
- vilaJ ananuri... magondeba, magondeba: Rrma xeoba... Sig vilaJ...
sofeli ananuri, - da garkveuli qarTuliT daayola: - aragvis wyali.
garinduli vdgevar. guli mZlavrad mifeTqavs. meSinia - viRac Tu
raRac ar davafrTxo.
- grand egliz e forterez - da
umalve qarTulad gadaTargmna: - didi eklesia da cixe... Zveli cixe...
tye... mTebi... mwvane mTebi. xe-xe-xe!
sixarulisagan CaixiTxiTa, xelebi moifSvnita, acmutunda.
adgili movinacvle, win avetuze
da qarTulad vkiTxe:
- andro, micaniT?
jer gaocda, Semdeg gauxarda:
- Cemi Svili... Cemi vaJi. xom xedav,
xom gesmis, ra damemarTa?
- mesmis, vxedav... gagaxsendaT, qarTuli gagaxsendaT.
- RmerTo, miSvele! gamaxsenda... yvelaferi momagonda. vxedav... vicnob...
- da akankalebuli TiTebi Tvalebis
win aacmacuna, - ai, aqve sdganan yvelani... vxedav dedaCems... maRali, lamazi, Savgremani... Savi mandili aqvs
wamosxmuli... ai, aqve zis Cems Tvalwin... muxlebze mec vyevar - cxra
Tu aTi wlis balRi var... Cems Tavsac vxedav, vicini da vexvevi... dedas
vexvevi... mkocnis da miRutunebs...
ooh, dedi... dedilo!
xelebi Tvalebze aifara. mere isev
ganagrZo:
- mamaCemi baRSi midis. mec mivdev
cunculiT... miwaze xili hyria. vkrefav... kalaTa savse maqvs. Saqrosac
vaZlev, sofosac, titesac... mere Cilikas vTamaSobT.
- mere? mere? - CavCurCuleb.
- kidev magondeba, yvelaferi magondeba. raRac moxda... mama yvelafers hyidis... uremze vsxedvarT da
mivdivarT... dariala. Zaugi. mozdoki. iq vizrdebi... qarTuli TandaTan
maviwydeba. mere ruseTis qalaqebi...
SeTqmuleba... brZola... akautis katorRa. ooh, RmerTo Cemo, ra lamazi
da didi qveyana gamicocxlda!
didxans sdums da im qveyanas uRimis.
Semdeg Semomxeda, damaSterda, gaixsena:
- marTla, Svilo: Cemi Txovnis
pasuxi jer ar mosula?
cxadia, dro aeria.
- ara, mama, jer ar mosula.
oTaxs Tvali moavlo da mkiTxa:
- exla sada varT, Svilo?
47
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
cxadia, sivrcis Tvalic SeeSala.
- Tqvens binaze, qalaq noJanSi.
Subli Seikra - TiTqo gaocdao,
Tanac ewyina. TvalebSi muqi naRveli Caesxa, tuCebze varami daawva, Tavi Caaqnia, TiTqo viRacas raRac usayvedurao da gaxevda.
misma rZalma erTi Wiqa rZe Semoitana, patara magidaze dasdga da is
magida win miudga.
kaiSauri Tvals adevnebs, TiTqos
im dedakacs pirvelad xedavso.
ai, Tqveni rZe. prene, gran per miirTviT, papa, - eubneba rZali.
moxucma amomxeda, gaocebuli Tvalebi amomisrola da qarTulad mkiTxa:
- ra sTqva? gadamiTargmne, Svilo,
ra unda, ras meubneba?
- gadagiTargmnoT? - da gavxevdi.
- tien! - Cemze metad gaukvirda
dedakacs. - ra enas laparakobT?
- ra unda-meTqi, Svilo? gadamiTargmne.
axla tuCebi Sekecili hqonda, Subli - naoWebiT daRaruli. xmaSic
sikerpe CaiRvara. mTel saxeze raRac mtkice Jini gadaikra.
- gana ver gaigeT? rZe miirTviTo.
pirisaxeze Rimili gvelis wiwilasaviT Caucurda da TeTr buCqnarSi Caimala.
- rogor ver gavige! qarTuli rom
gamaxsenda, gana franguli damaviwyda!
- maS... ar mesmis...
gvelis wiwila erTxel kidev aiklakna tuCebTan.
- gasagebi bevri araferia. uTxari
am dedakacs: andre kaSori dReidan
andro kaiSauria-Tqo. uTxari, uTxari-meTqi!
- mesie kaSor di, ke... - da naTqvami
gadavuTargmne.
dedakacma piri daaRo. mere moxucs hkiTxa:
- es raRas niSnavs? gana Tqven
TviTon veRar metyodiT?
- ra sTqva, Svilo? gamagebine, isev SemekiTxa kaiSauri.
isev gadavuTargmne da pasuxad aseTi gancxadeba miviRe - mtkiced da
udrekad naTqvami:
- gadaeci am dedakacs, rom erTxel
da samudamod uars vambob frangulze.
meyo... droa gavaTavoT... esec daumate:
am dReebSi samSobloSi vbrundebi da
kisridan samudamod mogwydebiT-Tqo.
esec sityva-sityviT gadavuTargmne. dedakacma gaiRima:
- maS Tqvens wasvlamde saTqmeli
rogor-Ra gavagebinoT erTmaneTs? ikiTxa. - sasacilo ar aris, mesie?
- sasaciloa, qalbatono.
da pasuxi rom ver miiRo, erTxel
kidev gaiRima, mxrebi SeiSmuSna da gavida.
da im dRidan Tavis oTaxSi Camisaxla kaiSaurma - lalad da Tarjimnad.
- Svilo, pasuxi ar movida? - dReSi samjer mekiTxeba kaiSauri.
- ara, mama, jer ar movida.
dro midis, moxuci anCxlobs. naTqvams erTxelac ar Ralatobs.
- Svilo, - dReSi ramdenjerme meubneba, - Svilo, uTxari am dedakacs...
gadaeci am vaJs... gamagebine, ra undaT?.. gadamiTargmne, ras amboben?
„es dedakaci“ - misi rZali, oxunjobs da dReSi xuTjer mekiTxeba:
- mesie, sasacilo ar aris?
- sasaciloa, madam, sasacilo.
xolo „is vaJi“ - pier kaSori, andros SviliSvili, brazobs da imuqreba:
- raki Cemma papam frangobaze xeli aiRo, mec uars vityvi Svilobaze. axlave wavides Tavis „JorJia“Si, raki agre unda qarTveloba.
magram muqaras ver asrulebs da
momarTul manqanas erTgulad emsa-
xureba: maRaziis gamgea parizSi. diliT adre midis da saRamos cxraze
brundeba.
zogjer mec mivdivar parizSi da
kaSor-kaiSauris Txovnas davdev. saqme depeSiT keTdeba.
rom vbrundebi, kaiSaurs qalaqis
napiras vawydebi. zis sadme molze,
an sdgas atuzuli da parizis gzas
gascqeris, Tanac gafSekili xeli saCrdiloblad uWiravs kvinixze.
rom daminaxos, aiSleba da CanCaliT modis Cemsken. mere Sesdgeba,
pasuxs Cems saxeze waikiTxavs da
moiRuSeba.
- jer araferia, - TviTonve ambobs Cems magier.
- araferi, magram male iqneba, vamxneveb da mklavSi mklavs vuyri.
movdivarT da vbaasobT.
- avi xalxia, - sCivis mama Tu
papaCemi, - Zalian avi balRebi arian.
aqamde TveSi erTxel Zlivs damelaparakeboda, axla ki, raki franguls
aRar vlaparakob, lekvebiviT amedevnen. damcinian.
magram ara uSavs-ra: andro momTmenia. oRond male Seusruldes gulis natvra, Torem amaze uaress Tundac ass moiTmens.
axla-Ra gaaxsenda: ananuris diakvanma andros wera-kiTxva aswavla.
mozdokSi erT qarTvels, vinme iagoraSvils, qarTuli wignebi hqonia.
androc kiTxulobda.
exlac cdilobs dakargul i povnos: Cems wignebs Cascqeris, magram
asoebs veRar arCevs da oxravs:
- wamikiTxe, Svilo, - dReSi orjer momagonebs.
mec vukiTxav, rac ram xelSi momxvdeba.
andros cali yuri TiTqmis wignze udevs, Tan xSirad mawyvetinebs:
- didebulia!.. mSvenieria!.. saocaria!..
erTxel gamaxsena:
- Cveneburi simRera miTxari.
piri davaRe da balnian yurSi aTiode hangi CavmRere. meti arc vicodi.
- didebulia!.. saocaria!.. magram...
magram arc erTi ar amcnaura. bolos erTic gamaxsenda:
beri kaci var, nu momklav,
nu momkla-a-av..
da aTjer mainc mamRera, sanad daixsomebda. mere ifiqra da moifiqra:
beri kaci var nu momklav,
jer ananuri maCvene-e-e-e...
da im dRidan misi leqsi da xriali Cemi yuridan veRar amodis. gamudmebiT mReris, TiTqos qilaSi kenWebs hyriano.
balRoba ubrundeba. SviliSvils
ahyveba da TamaSobs - Cilikas, burTs,
kukumalulobas. ufro xSirad ki me
damdevs, Tanac xrinwiT hkvnesis:
- vai, Cemo Tavo!.. vaime, ubeduro!
SoTas taepic gaaxsenda, baRSi rom
vuTargmne:
sadaursa sad waiyvan,
sad aRufxvri sadiT Zirsa,
magram RmerTi ar gaswiravs
kacsa, Sengan ganawirsa!
da am leqss dReSi aTjer butbutebs.
- Svilo, cudad gavxdi. fexze
Zlivs-Ra vdgevar, - SemomCivla erTxel, - daaCqareT.
da im dRidan gareT veRar gamovida.
Tavi davRune da erTxel kidev
gavwie parizisaken. naSuadRevs Tavaweuli vbrundebi, TiTqmis movrbivar.
kari SevaRe da qaRaldi avafriale:
- mogilocavT, mamilo, mogilocavT!
- mivaZaxe, - mivdivarT, mivdivarT!
mama Tu papaCemi sawolze ijda.
saxe gaunaTlda, TefSiviT daumrgvalda. xelebze daebjina, wamoiwia.
48
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- marTla?.. RmerTo didebulo, es
ra ambavia!.. es ra ambavia! davijero?
marTla? davijero?
wamoiwia, abutbutda. magram weli
veRar aitana da moWriliviT ukanve
gadavarda.
kaiSauri kvdeba.
ganwirulia.
fexebi guSinve moswyda.
sidamble qvevidan epareba.
dRes Tu xval gulSic waswvdeba.
gaSotili wevs, Tvalebs hblitavs, tuCebs acmacunebs da samkvdro
sevdiT Semomcqeris.
- vai, dedasa! - Semomkvnesis, - vai,
dedasa! sada vkvdebi... rogor vkvdebi!
- nu SeSindiT, - vamxneveb, - ise ar
mokvdebiT, rom ananuri veRar naxoT.
magram Cemi me TviTonac aRar mjera.
- me Cemi Sevasrule, - TiTqo vinme sxvas eCurCuleba andro, - yvelaferi miveci am qyveyanas... danarCeni
Tqven iciT... vali damibruneT.
- ra vali, mamilo? - frTxilad
vekiTxebi.
- miwas daubruneT vali... Cemi
vali - an cocxali, an mkvdari.
an cocxali, an mkvdari - esaa misi
erTaderTi natvrac da anderZic.
- damSviddiT, mama. Cem valad mimiRia. SegisrulebT.
misi SviliSvili pieri Semodis,
gazis lamfas anTebs.
da momakvdavsac im lamfis feri
adevs.
- xom araferi ginda, gran per? ekiTxeba papas.
andro sdums. pasuxs me vaZlev:
kuTxeSi gaviyvane da moxucis survili gadaveci.
- advilia, - miRimis pieri, - krematoriumi aqvea. davwvaT da ferfls
gagatanT, ne se pa?
- keTili. agre vqnaT, Tu...
- jer adrea. papaCemi kidev didxans icocxlebs, - da gadis.
avadmyofis TavTan vzivar da yurs
vugdeb.
SuaRame modis.
yvelas sZinavs. gareT nawvimaria.
Ria sarkmelSi sigrile da nesti
Semodis.
yavaxanidan Sansonetis gabzaruli xma ismis.
kaiSauri ki borgavs da luRluRebs:
- dedas vxedav. ai, aqve sdgas, - da
moxuci Cems xels eZebs. poulobs
da undilad uWers, Tan CifCifebs: neta ra ginda, dedi? rad damcqeri
sevdianis RimiliT?.. Tavsac miqnev...
TiTqos meZaxi.
ar minda landi davufrTxo. an ra
saWiroa! mgoni arc ZalmiZs. cnobis
kari ukve daxSuli aqvs - gaRmeulSi gadasaxlda.
xelebi zeviT uwyvia. mokrunCxul
TiTebs brmasaviT afaTurebs, sabnis
pirs poulobs da zeviT eweva TiTqos unda pirisaxeze aifaroso.
dedis molandeba da sabnis wewva
dasasrulis niSania. es mec vici. da
amis codna mec im TiTebiviT miwewavs guls.
veRar davbrundi, - magondeba am
dakargulis nakarnaxevi, roca Txovnas mawerinebda, - imdeni vixetiale,
rom ded-mamis saxelic damaviwyda“.
- veRar davbrundi. - abodda uceb
gonwasulic, - veRar davbrundebi, vera.
„yvelani dabrundebian: - isev vigoneb amave oTaxSi naTqvams. - mxeci
isev bunagSi Seva, frinveli budes
miaSurebs, adamiani isev Tavis qoxs
mosZebnis. me ki...“
- me ki wamovedi da veRar davbrundi, - imeorebs Tavissave naCivars sulTmobrZavi, da umatebs: veRarc davbrundebi.
„vibrZole, vimuSave. aRaraferi Sem-
rCa, - viRac imeorebs Cems gulSi, aRaraferi SemrCa, garda oTxmocdarva
wlis tvirTisa“.
- vera, veRar davbrundebi, - ZlivsRa mesmis wamsvlelis CifCifi.
„mZimea, metad mZime tvirTia. sacaa
gavisrisebiT“.
moxuci Citis bRartiviT acmacunebs zewrisfer tuCebs.
„sad waiyvan sadaursa...“ - vfiqrob CemTvis.
da pasuxad misi butbuti mesmis:
- vahme, sada vkvdebi!..
„ganwirulia, ganwiruli“, - gamomaqvs ganCineba.
da ganwirulic pirukuRma mibrunebs SoTas naTqvams:
- vxedav, RmerTic ki gaswiravs
kacsa, Sengan ganawirsa.
wamovdeqi, gaviare, davbrundi, kvlav
davjeqi, xeliT maja CamibRuja da
Tvalebi gaaxila.
- aqa xar, Svilo?
- aqa var, mamilo. nu SeSindebi.
mruded gaiRima.
- deda sxvagan davkarge... mec aq
vikargebi.
- nu, mamilo, nu SeSindebi. ar dagkargav.
didxans mimzers ukve minis TvalebiT. Sig azri aRar sweria. magivrad pirTamde savsea pirutyvuli SiSiT, uimedo ZrwoliT, sasowarkveTili „mSvidobiT“.
- vera, veRar davbrundebi, - mgoni
es sami sityva waiCurCula ukanasknelad.
mina yinulad gadaiqca. Cems majaze
misi xeli modunda. mainc vijeqi da
davcqerodi. vgrZnobdi, rom is xelic im TvalebiviT iyineboda.
frTxilad wamovdeqi. oriv xeli
mkerdze gadavujvaredine. Tvalis quTuToebic vamovuwie da gavbrundi.
sarkmelTan vdgevar.
gareT nawvimaria.
oTaxSi nesti da sigrile Semodis.
yvelas sZinavs.
baRSic dumilia, rogorc ukan, TeTr
sawolze, TeTr wverebSi, sadac TiTqo
sweria:
- vera, ver davbrundebi.
gavaRviZo kaSorebi?
ra saWiroa? gaTendeba, gaigeben.
da baRis dumilsa da sigrileSi
Severie.
mainc davabrune. anderZi Sevusrule.
parizSi kargi krematoriumia.
didi kacis ferfli jibis kolofSi eteva.
ananuri Rrma xevSia Cawolili...
mwvane mTebi... swrafi aragvi... Zveli saydari da Serujuli galavani.
avto SevaCere.
zeviT avedi.
andro gavixsene da is navli xevis niavs gavatane.
1928 w.
mfhsekb ge,kbwbcnbrbc fysjkjubf
e,tlehj,f hjvtkbvt thbcf7 lblb thbf se
gfnfhf7 c[dfsf ijhbc 2 bcbw fhbc7 hjwf
thsudfhc ,tpqj,fc7 hjvtkcfw gjkbnbreh
,tpqj,fc t&f[bfy7 lblb fdfkf vbtwtvf7 afhsj upf uft[cyt,f lf fqt,-vbwtvj,bc cfuyfl
uf[lt,f8 hjwf ,tpqj,f7 2 tu eovbylehb &fkqjyt ufwdtsbkbc rfwbcf7 gbhf[lbkb
lfbfht,f7 fhfvwse ecbhw[dbkjl7 sfdvjojyt,bsfw afhafij,c lf kervf gehc fodlbc
vf,tpqfhc7 vfiby gbhlfgbh itudb&kbfy
dcsmdfs7 hjv cfpjufljt,bc o.j,fc cf&bhrdtkb ith.tdbfj lf fqcfchekb vjf[kjt,bfj8
,tpqj,bc fctsb gfnbdbs .jayf cfpjufljt,fib en.efhb ybifybf sdbs cfpjufljt,bc cbcecnbcf7 lfe&keht,bcf lf lfhqdtdbcf8 vfu cf&futkc afh-[vfkc cekvjrktj,bcfc lf ]f,yj,bcfc cfvztlehfl fmdc [jkvt .jdkfl uf[hoybkb lf fv.f.t,ekb uekb xbhmbfybc rfwbcf7 lf cf,thdtkfl rbltd 3if,fib4 lf
3,fhfmfkf4 bvbcsfyf rfwt,bcf7 dbcfw ,tpqj,f lf thsuekt,f thsc afhlib vjemwtdbf
lf thsvfytsib ufyut, dth ufehxtdbf8
sbsjy vfu cfvfhw[dbyj afh-[vfkbc vztltkc7 ,tpqbc vsmvtkc7 hjujhw bmyt,f7 flfvbfyb ufe&kt,lf7 vjbuthbt,lf7 hjv ufvujyb
lf lfv]thb fhf /.dfyltc7 hjv vfu cfpbpqfhbc
afh-[vfkbs vjhsekc if,fibc lf ,fhfmfkbc
&f[bkbs fh fmtpt,ltc bvbcsfyf ovbylf hfv7
hjujhbw kbnthfnehff8 hjwf kbnthfnehf7 2 tu flfvbfybc zrebcf lf pytj,bc cfufy&t7 2 itbrtlkt,c vfu cf&fukj,fc7 hjwf vf,tpqfhc sfdbc rfhc ufeqt,c [jkvt7 vfiby
sdbs cfpjufljt,bc uf[hoybkt,f w[flbf lf
ceks-vj,h&fj,f vbcbc o.j,bcf etzdtkbf8
.dtkfptl cfibifhb lf cfpbpqfhb ,tpqj,f bc ,tpqj,ff7 hjvtkcfw cfuyfl vstkb thb
/.fdc7 yfvtnyfdfl bvbcsfyf thb7 hjvtkbw 3itvs[dtdbcf ufvj c[dbcf lf c[dbcf4 .jdtk qjytc
vjrkt,ekbf7 hjv sfdb bvfhskjc7 sfdbc uekbc-yflt,b7 cekbco.ehdbkb cfmdt.yjl
ufvj/abyjc8 fvbcsfyf thbc obyfit thsb ufwdtsbkb vf,tpqfhb eahj itv&kt,tkbf lf qjybthb7 dblht vstkb thb7 bvbnjv hjv vf,tpqfhc .jdtkbdt bfhfqb [tkib fmdc lf lf,tpqt,ekb-rb bfhfq-f.hbkbf8 lf,tpqt,ekc fqfhf lfhxt,f-hf [jkvt bvbc vtnb7 hjv uekib
eylf xfb[dbjc ecfvfhskjl ufegfnbeht,ekb7 vfuhfv cfvfhskbfyfl uf,jhjnt,ekb
uh&yj,f8 tuhts xf[dtekb uh&yj,f cfktcfdbf
bvbcb7 hbc lfxkeyut,fw cfcehdtkbf [jkvt8
tc jwbjl otkboflbf7 hfw ,tpqj,fv tyf
fvjbluf hectsib ,-ybc rfnrjdbc lf vbc rfvgfybbc o.fkj,bsf lf v[ytj,bsf8 iblf-hectsib vfu8 ,tpqj,fc bvjltyf cfh,btkb fhf
fmdc7 hjujhw hectsbc cfyfgbhj mdt.yt,ib7
]th bvbnjv7 hjv tc erfyfcrytkb evfqktc vsfdhj,bcfufy ijhc fhbfy7 vfifcflfvt7 n.ebkb
eahj fldbkfl ufcfqlt,f7 hflufyfw ijhblfv n.ebkb lf vfhsfkb rfhufl dth ufbhxtdf lf sdfkb fldbkfl vjn.edlt,f sdfksvfmwbc vf,tpqfhbcfufy8 vthvt bvbnjv7 hjv cfyfgbhj mdt.yt,bc vw[jdht,yb ew[j njvbc thyb fhbfy lf7 vfifcflfvt7 .jdtkc wbkbcofvt,fc bvbcsfyf cfhxekb eltdc7 bvbcsfyf cfsfdt fmdc7 hjv .dtkfathb fldbkfl lfcf]thbf
lf abmhfl vjcfcdktkb8
tc rfhufl bwbfy ,-y rfnrjdbc lfvmfit,vf
lf cojhtl fvbsfw cfhut,kj,ty8
vtht dbcufy fhbc itvlufhb tc vf,tpqfhfsf
hfpvb0 hf ]ehbc rfwyb fhbfy0 tutyb fhbfy
vj[tktyb7 hjvtksfw hectsbc cb.dfhekb rb
fh fvjmvtlt,c7 fhfvtl vfsb cfresfhb lfvitekb rezb8 tu bvbcsfyf vj[tktyb fhbfy7 hjvtksfw sfdbcbc ,jhjnvjmvtlt,bs bvjltyfl itehw[dtybfs sfdbfysb sfdb7 hjv sdbs
.jdkfl-itvo.yfht,tkc fv-udfht,ib vsfdhj,fc dtqfh iteo.yfht,bf bvfsb cfvcf[ehib
.jayf lf ufvje.hbf8 fy rbltd bvbcsfyfyb7 hjvtkybw ]th rbltd sfdbc flubkfc c[tlfy lf
cfqthqtkb-rb fikbfs vfqkf fwjwdbcfsdbc7
dthfcupbs-rb dth fwjwdbkfy8 fy rbltd bvbcsfyfyb7 hjvtkybw sfdbcbc e[tbhj,bs lf
eybzj,bs dthfc ufv[lfhfy lf eylfs sfdb
hjujhvt ufvjbxbyjy7 sdfkb xdty eahj udbzhbcj lf ijhc xdty eahj d[tlfdsj8
tc cfvbdt o.j,f vf,tpqfhsf hfpvbcf thscf
lf bvfdt rehlqtkc cltdybfy lfcfzthfl8 3fb7
mdt.ybc thsuekyb xdtyf dfhsj7 &fqkehbc
fkqjc fqt,f xdtysdbc vjeybzt,bf qvthscfj7
xdty .dtkfathc dfv[tks7 hfcfw c[dfyb [tkc
fafht,tyj lf7 ]bkljc vfubth7 xdtydt udltdybfy7 cfvcf[ehblfv ud.hbfyj7 cfvcf[ehib oby
fh vbd.tdfhsj8 f,f7 thsb [tkib xfudbuljy
hfbvt vj[tktj,f lf vfiby xdty dbwbs7 hfc
fqvjdfxtysj lf hfvltyc lfafhekc ufvjdfmdt.yt,sj47 lf c[dfyb lf c[dfyb8
fv-udfhbc lfvmfit,bc itvotj,bs ,-yc rfn-
BKBF ZFDZFDF'T
3vj.dfht vnthb .jdkbcf vnhbcfufy eahj vnthbf48
hecsfdtkb
rjdc lblb ,flt fmdc uf,vekb hectsbc cfyfgbhj mdt.yt,ib8 fvbnjvfw fh lfhxtybf fhw
thsb hectsbc mdtitdhljvb thb7 hjv jhuekj,f lf uflflujvbc cehdbkb fh ittofvt,byjc8 fvbs sbsjyfw brdt,t,f lf sfdbc lfvmfit,cfw7 wjnfl se ,tdhfl7 cfrdt,fd upfc e[cybc8
hfw-rb eovbyleht,f vjue,lt,f [jkvt vbc
lfvmfit,bc eovbylehc uekib7 cek thsbfyfl cfyfgbhj mdt.yt,blfy vbtlbyt,f ,-y rfnrjdbcfrty lf itcfathbc cehytkt,bs uhjdlt,f bv sfdf[lbk lf gbhvj[tek fepib7 hjvtkcfw “Vjcrjdcrbt Dtljvjcnb” /mdbfy8
jqjyl-rb jhuekj,f itcofvts hjvtkcfvt
thc hectsbcfc lf ,-yb rfnrjdb [tkfg.hj,bs vjutut,t,fs8
xdtyc cfmfhsdtkjptlfw fhf-ths[tk ufvjekfimhbf ,-yc rfnrjdc7 jhuekj,f iteofvt,bf lf uflflujvbc cehdbkb lfe,hfkt,bf8
fv erfyfcrytkc lhjcfw +b[bkts 1$ “Vjcrjdcrbt Dtljvjcnb”-cf‘ thsc ,-y rfnrjdbc itcfath lfvmfic lfe,tzlbf ,-y rfnrjdbc
ufptsib rjhtcgjyltywbf nabkbcblfv8 lfvmfib gbhlfgbh fv,j,c7 hjv mfhsdtkt,cf lf
cjv[t,ib ctgfhfnbcnj,f7 uflflujvbc cehdbkb vjmvtlt,cj8
rfhub lhjw itehxtdbf8 cfmfhsdtkjib t[kf f[fkb eahjcb vvfhsdtkb vjlbc8 vf,tpqfhc ecfsejl eabmhybf5 2 3bmyt,f qvthsvf vbghbfyjc lf f[fkvf vvfhsdtkvf vjvbrbs[jcj7 dby fhbc fctsb thsuekb hectsbcfj7
lf rezbc ufcf&qjvb flubkb vjvwtc hfvtj48
.dtkfathb itcf&kt,tkbf bm7 cfwf lfdsht,b lfrfhuekbf7 cfwf sfdb lf ,jkj dtqfhfdbc vbeuybf8
rjhtcgjyltync xdtybc ctgfhfnbcnj,bc lf
uflflujvbc cehdbkbc lfcfvnrbwt,kfl cf,est,bw vj/.fdc8 vfufkbst,h5 mfhsdtkt,cf
lf cjv[t,c hjwf ofhvjlutyt,b fmdsj7 stfnhb rfhufl ufyfst,ekb lf ufvs,fhbfj7 lf
hjwf hect,b fhlutyty7 vfiby-rb fhfj8 mfhsek lf yfvtnyfdfl cjv[eh stfnhib [fk[b
,tdhb lfbfht,fj lf hecekib-rb fhfj8 mfhsdtkt,vf 3cfvij,kjc4 uflvjvrtst,tkb fdnjhb lblb .jabs vbfwbktc ibyfvlbyfj lf cjv[t,vf rbltd ,tdhb cfxemfhb vbfhsdtc cjv[ehc
fmnhbcfc uhfxbfcfj8
cfcfwbkjf7 hjv cfpbpqfhb fh b.jc7 fvbcsfyf ,tpqb7 fvbcsfyf cf,est,ptl fityt,ekb= mfhsdtkt,c se cjv[t,c hjv cwbjlts
lf stfnhb uffs,jy7 fm uflflujvf lf jhuekj,f hf iefibf0 mfhsdtkt,vf hjv vjojyt,ekbc s[pekt,bc fdnjhc gfnbdb cwty lf
cjv[t,vf rbltd sfdbc fmnhbcfc cfxemfhb vbfhsdfy7 2 fm ctgfhfnbcnj,f hf vjcf.dfybf0
hflf /iehc ,-yc rjhtcgjyltync7 hjv mfhsdtkt,b se cjv[t,b sfdbfys stfnhib
lfbfht,bfy0 hf cfrdbhdtkbf7 hjv vt xtvb eahj vb.dfhltc7 xtvcfc eahj itd[fhjlt7 xtvb
eahj vbfvt,jltc lf xtvcfc eahj [tkc deo.j,lt8 uekb flfvbfybcf abwfhb [jv fh fhbc7 hjv thsb ofifkj lf vbc vfubth c[df hfv
lfcothj8 uh&yj,f sfdbcbfybc cb.dfhekbcf
bctsbdt &kbthbf7 bctsbdt vrdblhbf7 bctsbdt
,eyt,hbdbf7 vfifcflfvt7 bctsbdt cfvfhskbfyb lf gfnbdcfwtvb7 hjujhw cb.dfhekb vfvfidbkehb7 ltlf-idbkehb8 dthf &fkb vfu cb.dfhekc dth fvj/rdtsc flfvbfybc uekblfv=
.jdtkbdt bfhfqb vbc obyfit emvbf=
vbyfv lblb vsfdfhb fm ,h&fylt,jlfj7 fv,j,c bub rjhtcgjyltynb7 mfhsekb lf cjv[ehb stfnhb fh b.jj lf7 hjwf of,h&fylf7
vfiby [tkb iteo.dtcj8 dbwbs7 ybifyib dbyw
fvjeqbf ,-yc rjhtcgjyltync8 f[bf7 hfnjv
cfvcf[ehib fh vbbqj ,-yb rjhtcgjyltynb=
[jv mt,fc lfeothlf=88
dby fh bwbc7 hjv xdtyvf stfnhvf at[b fbluf xdtyib lblbc vsfdhbc fm ,h&fyt,bc lhjc
lf vbcdt lhjc vrdblhfl ufbvfhsf otkib8 hfcfrdbhdtkbf7 sdbs mfhsdtkt,bc vtwflbytj,bs vj[lf tc cfcbfvjdyj fv,fdb lf fhf ufhtit itvotj,bsf5 xdtyvf stfnhvf sfdbcbs xfbluf cekb7 ufhtlfv itvotj,f fhfdbcufy /mjybf8 xdty vfhnj bvbcb vflkj,tkyb db.fdbs
lf dfhs7 hjv lfviktkb fh ufvjudbxylf8 c[dfc
dthfdby dthfc lfudf.dtlht,c8
hecekc stfnhc-rb fvfdt [fyt,ib [esb fsfc sevyfvlt aekb vbfidtkf vsfdhj,fv7 vfuhfv vfbyw-rb sfdb dth lfbzbhf8 hfnjv0 bvbnjv7 hjv itvjcfdfkb fhf /mjylf7 lf itvjcfdfkb fhf /mjylf bvbnjv7 hjv fmfehb hect,b
hecekc stfnhib fh lfbfht,jlyty8
vt hjv rjhtcgjyltynbc flubkfc d.jabkb.fd7 fmfehc hect,c jhuekj,fc itdofvt,lb8
tctsb uekuhbkj,f fmfehbc hect,bcf hecekbc stfnhbc vbvfhs eahj &kbthb cf,esb bmyt,jlf7 hjv fmfeh hect,bcfsdbc ctgfhfnbcnj,f ittofvt,byf ,-yc rjhtcgjyltync7 dblht bc evfyrj uekv[ehdfkt,f7 hjvtkbw mfhsdtkt,vf ufvjbxbytc 3cfvij,kjc4
fdnjhbc ufwbkt,fib lf hjvtkbw ,-yc
rjhtcgjyltync sfdbc ,tpqbc cfhxekfl lf
cf,esfl lfeldbf8
fvbcsfyf cf,est,bs fqzehdbkb vf,tpqfhb bct itcf,hfkbcb fh fhbc7 hjujhw vbcb
ufvujyb lf ofvmtpt,tkb ,-yb rfnrjdb8
xdty fv vfc[fhfj,fc vfc[fhf rfwbcfc .ehcfw fh dfs[jdt,lbs7 hjv ,tpqj,f vfhnj fvf-
ptl itvlufhb.j lf vf,tpqfhc fh ittubyt,byjc7 egfnbeht,f fh vbt.tyt,byjc vstk mfhsdtkj,bcfsdbc lf vbc thjdyj,bc qbhct,bcfsdbc8 bub fv,j,c7 hjv 3cfvij,kjc4 ofhvjlutyfptl lblb [fh]b vjedblfs mfhsdtkt,cfj7
lf MFHSEKB LHJIT,B hjv ujlahefc
wbhrc vb/.bljy7 rfhuc bpvtyj8
ufwdtsbkbc rfwbcfufy .dtkfathb vjcfkjlytkbf7 vfuhfv tuht erflhbcfl [ctyt,f
vbcb7 hfcfw .jdtkb gfnbjcfyb rfwb7 .jdtkb
thb sf.dfycf cwtvc7 hjujhw tv,ktvfc thbc
gfnbjcyt,bcfc7 thbc qbhct,bcfc7 hjvkbc itevobrdktkfl lfwdbcfsdbc 2 fhfvw-se wfkrt rfwb7 fhfvtl vstkb thb .dtkufy ltlfvbobc pehuptl cbwjw[ktc fhf pjufdc lf vbcsdbc cbrdlbkb cf[tkfl lf lblt,fl vbfxybf7
2 bvbc tuhts erflhbcfl [ctyt,fc7 fh dbwbs7
hf cf[tkb lfdfhmdfs lf vbcb tuhts vjv[ctyt,tkb hf cekbtht,ib itdhbw[js8
mfhsekb lhjif jhb fsfcbc okbc ufyvfdkj,fib mfhsdtkj,fc cf[tkbs lf lblt,bs [tkib czthbf7 sfdbc cbc[kib fvjedkbf
lf hectsbcfsdbc itevobrdktkfl lf exbhmjl ufhlfewbf9 ufzbdht,bc lhjc mfhsekb
lhjif hectsbc lhjifcsfy thsfl fhf-ths[tk ufvjcekf cfjvfhc dtkptl lf vbc obyfv&qdfhj,bs lf cf[tkbs mfhsdtkj,fc fhfths[tk lfeqdhbf sfdbcb cbc[kb hect,sfy
thsfl8
tu lhjif7 hjvtkbw tutsbc cfcjt,bs lf
gfnbdbs enfht,bf bvjltyf [fyc eobyltkc
mfhsdtkc7 tu lhjif7 hjvtkbw oby lf[dtlhbf vjpqdfdt,ekc sfshj,fc lf vecekvfyj,fc lf mhbcntc ]dfhb sfvfvfl oby ofev&qdfht,bf7 &ktdfvjcbkj,bs jvblfy ufvjenfybf lf lfevrdblht,bf rfdrfcbfib7 tu lhjif7
hjvtkcfw fobyltkb mfhsdtkb bvfdt df;rfwj,bs lf sfdufvjvtnt,bs sfy uf/.jkbf lf
hect,sfy thsfl cbc[kb es[tdbf vfvekbcfsdbc7 2 lqtc tu lhjif cfwbhrjl ufudb[flf
thsvf dbqfw rjhtcgjyltynvf lf ,-yvf rfnrjdvf ,fyb vbcwf8
se xdtekt,hbdvf uh&yj,fv vfhst,ekj,bcfv fh itf.tyf ,-yb rfnrjdb7 bvfc vfbyw eylf vj/hblt,jlf7 hjv egfnbehfl [lbc
vstkc thc7 hjvtkbw it/afht,bf hectsc vfhnj sfdbc gfnbjcyt,bc lf qbhct,bc lfcfwdtkfl8 sdbs ,fh,fhjcbw-rb fh brflht,lf
tuhts ufegfnbeht,fc vstkbc thbcfc= vfi7
,fhfmfkf rfnrjdc lf vbc vjv[htt,cf7 hjv brflhtc bc7 hfcfw sdbs ,fh,fhjcbw-rb bsfrbkt,lf8
3tcqf lfudhxf yeutifl vbc bvtlbcf lblbcf0=84
!((_ o8 @# st,thdfkb
49
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
SeiZleba iTqvas, rom es gverdi eZRvneba amerikuli caTambrjenis meToTxmete sarTulidan danaxul varskvlavs...
terenti granelis cnobili striqoni `varskvlavi, romelsac me vumzer...” teqstis avtoris, floridaSi
mcxovrebi jumber jiSkarianis ganpirovnebuli da amav dros, ganzogadebuli Temaa.
Tqven waikiTxavT martosulis egzaltirebul monologs, fizikuri tkiviliviT nagrZnob da xelSesaxeb gancdas:
`Zilsa da RviZilSi tkivilamde menatreboda Cemi saqarTvelo. eniT auwerel sulier simartoves ganvicdidi”...
Tqven dainaxavT usamSobloTa samSoblodan, drois da manZilis distanciidan aRqmul Tbiliss...
es aris fragmentebi baton jumber jiSkarianis jer daustambavi wignidan `imedis palitra”.
Znelia am nawarmoebis Janruli specifikis gansazRvra, radgan urTierTSerwymulia monologis, memuaris, Canaxatis
Tu eseis mxatvrul-dokumenturi elementebi.
wignis fragmentebis gacnobamde avtori informacias gvawvdis amerikaSi mcxovreb qarTvel mxatvar qalze, visac
uZRvnis am wigns. vfiqrobT, es Cveulebriv miZRvnaze ufro metia, radgan Tavad es qalbatonia wignis erTaderTi
mTavari gmiri... Tu ar CavTvliT terenti granelis saxebas da emigrantuli yofis gansxeulebul sevdas...
terenti graneli `varskvlavi,
romelsac me vumzer”
- ori ram maocebs amqveynad, - varskvlavebiT moWedili ca Cems zemoT
da moraluri kodeqsi CemSi, - werda
gamoCenili germaneli filosofosi emanuil kanti.
cargvalisTvis RamiT Tvalis Sevleba, rodesac kabadonze miliardi varskvlavebi akiafdeba, adamians fiqrisTvis ganawyobs.
bavSvobisas, me da Cemi Zma dedas
xSirad davyavdiT bagebSi, bebiis saxlSi. RamiT bavSvebs kaloze, Ria cis
qveS gagviSlidnen fardagebs, rac Zalian gvaxarebda.
qvemoT, TiTqos xelisgulze iyo gadaSlili aTasobiT naTuriT gaCiraRdnebuli Tbilisi. Tavze ki miliardi
varskvlaviT moWedili ca gvemxo.
- varskvlavi rom mowydeba, Caqrobamde survili CaiTqvi, da aucileblad
agisruldebao, - meubneboda Cemi deidaSvili, magram verasodes vaswrebdi Cafiqrebas, - varskvlavi wamsve qreboda.
es didi xnis win iyo.
mas Semdeg ucnaurad datrialda Cemi bedis borbali...
ukve ramdeni welia, Cemi binidan, meToTxmete sarTulis fanjridan im varskvlavs vakvirdebi.
riJraJze, rodesac niu-iorkis dabinduli ca Talxs gadaiyris, Cemi rCeuli mnaTobic akiafdeba.
Cems erT fertilos asec vuwode `me da Cemi varskvlavi”. vcade, fiqrebi
tiloze gadametana: Ramis mdumarebaSi
garinduli ca, romelsac savse mTvare
danaTis; horizontze, marcxniv, gelaTis
didebuli konturebi aRvbeWde; marjvniv
- niu-iorki; win - sisxliani miwa...
usazRvro iyo Cemi gaoceba, rodesac
wavikiTxe terenti granelis `varskvlavi, romelsac me vumzer”.
TiTqos, terenti granelis sulma
niu-iorks Camouqrola...
* * *
ramdenime wlis win Tbilisidan
Zvirfasi saCuqari miviRe. Cemma axalgazrda megobarma, msaxiobma qeTevan ratianma terenti granelis leqsebis
krebuli Camomitana, wignis Semdgenelredaqtorisa da gamomcemlis, batoni
leri alimonakis avtografiT.
netav icodes batonma lerim, raoden madlobeli var misi...
terenti granelis Semoqmedebis gacnoba namdvili aRmoCena iyo CemTvis!
xelovnebis nimuSebs Tavisi energia
aqvs, romelic ar ikargeba; igi samyaroSi trialebs.
is energia, is Zlieri suli rom ara,
poetma rom Caaqsova leqsebSi, rogor
agvaRelvebda misi nawerebi aTeuli
wlebis Semdeg.
terenti granelis leqsebis kiTxvisas iseTi grZnoba dameufla, TiTqos misi suli aq mofrinda...
poetis mTel Semoqmedebas wiTel
zolad gasdevs `suliT oblobaze”
wuxili...
terenti granelis satkivaria: martooba, miusafroba, mouwyobeli cxovreba, mudmivi siduxWire...
mec maqvs Cemi satkivari: samSoblos
dakargviT gamowveuli gaunelebeli sevda.
visac ar ganucdia, verasodes warmoidgens, raoden sulier Tu fizikur
tkivilTanaa dakavSirebuli samSoblos
dakargva...
saqarTvelodan wasulebi israelSi rom davrCeniliyaviT, samSoblos
dakargva iqneb ise mZafrad ar ganmecada; SedarebiT axlos mainc viqnebodi...
umadurobaSi ar CamomerTvas, - amerika yvelas aZlevs cxovrebis Sanss.
amerikam Segvifara, Weric mogvca da
`puric arsobisa”, magram rogorc bibliaSia, ara puriTa erTiT cxondes kaci...
terenti granelis leqsebis kiTxvisas umal vigrZeni mis sulTan siaxlove.
oci, aTi Tu Svidi wlis win Seqmnili Cemi namuSevrebi gamaxsenda, romlebic TiTqos terenti granelis leqsebis motivebzea Seqmnili, Tumca maSin
mis Semoqmedebas arc vicnobdi.
`isev siSoris cecxli
mizidavs,
ar minda guli samares mivce,
me xom mindoda gasvla
miwidan,
me xom mindoda gafrena
cisken...”
Cemi gmirebic xom cisken, usasrulobisken miiswrafian. sagangebod TbilisSi gamgzavrebis win davbeWde posterebi da safosto baraTebi, gamofenaze
mobrZanebul stumrebs vusaxsovre...
didi madloba terenti granelis
suls, rom miseul gancdebs da sulier samyaros maziara...
amieridan Cven megobrebi varT, samudamod. vin icis, meramdened vkiTxulob
werils - `varskvlavi, romelsac me
vumzer”.
TiTqmis davizepire.
` - davwvebi loginSi da fanjridan
moCans erTi varskvlavi, romelsac me
veZaxi Cemi bedis varskvlavs. xSirad
mas faraven Rrublebi Rameebis. xan
ainTeba da xan Caqreba.
me mgonia, im varskvlavidan mixmobs
Cemi gafrenili suli. ra vqna, rodesac leSs ar SeuZlia Seasrulos sulis mowodeba. me isev miwaze vrCebi.
Cem da im varskvlavs Soris gabmulia raRac uxilavi Zafi, romelic me
maerTebs mTel zeciur samyarosTan.
im varskvlavs me axlac vxedav da
vwer am striqonebs.
is oblad anaTebs caze, mec oboli
var miwaze.
sad imaleba is uxilavi Zala, romelsac SeuZlia Cveni SeerTeba.
me es ar vici.
iqidan mixmobs viRac. Cemi Tvalebi
verasodes ver ixilaven im varskvlavis cisfer sivrces, romelsac me yovel Rame vumzer.
is Sors aris Cemgan.
Tumca Cemi sulis megobaria.
dideba Sen, Soreulo varskvlavo,
dideba Sen!...”
`mimarTva xisadmi”
ferweruli tilo, romelsac mogvianebiT `mimarTva xisadmi” vuwode, 1981
wels Seiqmna, samTo kurortze, montiseloSi...
maSin erT-erTi umZimesi periodi
iyo Cems cxovrebaSi.
emigraciis procesebs umtkivneulod
ar Cauvlia. bevrma ver gauZlo emigra-
ocdaaT welze metia, niu-orkSi cxovrobs da moRvaweobs SesaniSnavi
xelovani, gamoCenili mxatvris mixeil janaSvilis qaliSvili cisana janaSvili. cxrameti wlis iyo, rodesac misi ojaxi israelSi gaemgzavra.
erTi wlis Semdeg ki amerikaSi gadasaxlda.
ocdasami wlis ganSorebis Semdeg, 1997 wels, qalbatoni cisana saqarTvelos ewvia da Tavisi namuSevrebis personaluri gamofena gamarTa.
is ocdaaTze meti gamofenis monawilea, magram TbilisSi gamarTul vernisaJs Tavisi cxovrebis mTavar niSansvetad Tvlis.
` - Tbilisi Cemi bedisweraa! Tbilisze, Cems saqarTveloze fiqris gareSe erTi dRec ar micxovria, - ambobs igi, - Cemi xarfuxi, TeleTis cameti,
sadac bavSvoba gavatare; Cemi bagebi, sadac Cemi uaxloesi naTesavebi cxovroben; Cemi saburTalo, 126-e skola; nikolaZis saxelobis samxatvro
saswavlebeli; maswavleblebi, megobrebi, - ram damaviwyos...
gamofenis gaxsnis dRe zRapars ufro hgavda... verasodes warmovidgendi
aseT yuradRebas. Tundac im erTi dRisTvis Rirda sicocxle...”
gTavazobT nawyvets momavali wignidan `imedis palitra”, romelic cisana janaSvilis Semoqmedebas eZRvneba.
amerikaSi
aRmoCenili
terenti
graneli
50
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
ciasTan dakavSirebul sulier Tu fizikur daZabulobas da gatyda; zogma
Tavic moikla; bevri ojaxi daingra...
emigraciis sirTuleebma Cveni ojaxic Seiwira. israelSi CasvlisTanave
mama dagvakargina, romelic sxva xalxs
daukavSirda. mama, romelTanac ise viyavi mijaWvuli, mis gareSe sicocxle
wuTiTac ver warmomedgina... is iyo
Cemi pirveli maswavlebelic da sulieri megobaric...
israelSi, winaparTa samSobloSi, patriotuli grZnobebiT CavediT, magram
erTbaSad imdeni problemis winaSe aRmovCndiT, rom meore emigraciaSi gamvemgzavreT.
amerikam Segvifara. Zneli aRmoCnda
axal miwaze damkvidreba.
TiTqos yvelaferi rigze iyo, - myavda meuRle, Svilebi, Tavganwiruli deda, romelmac cxovreba Cven Semogvwira,
magram umcros ZmasTan erTad samSoblodan aTasobiT kilometrze gadmoxvewilni, axal garemoSi, oblad, sruliad ucxo adamianebs Soris, mkacri realobis winaSe rom aRmovCndiT - davizafreT! vera da ver SevegueT, samSoblos ganvicdidi.
... im dRes, montiseloSi, tyispirze
xetialisas, moulodnelad momajadoebeli peizaJis win aRmovCndi. iseTi
silamaze iyo, wamiT damaviwyda kidec
Cemi satkivari.
umal tiloze aRvbeWde.
fertilo TiTqos terenti granelis leqsiTaa STagonebuli, romelsac
`mimarTva xisadmi” hqvia, saocaria, magram
maSin mis Semoqmedebas arc vicnobdi...
samocdaaTian wlebSi, rodesac Cvenma ojaxma saqarTvelo datova, terenti granelis saxels tabu edo; amitom mis Sesaxeb araferi vicodi.
avi droebiT svegamwarebuls, Turme
arc im soflad dahklebia devna, misi
saxelis aRmofxvrasac cdilobdnen, magram RvTiuri xvedriT wilxvdomils,
saukunovani omi gadauxdia yofna-aryofnis kanonmdebelTan - drosTan da
uZlevia igi...
rodesac terenti granelis `mimarTva xisadmi” wavikiTxe, saocari grZnoba
dameufla, - usazRvro madlierebiT aRvivse poetisadmi; aTeuli wlebis Semdeg, TiTqos misi sulieri ganwyobilebis Tanaziari gavxdi, saqarTvelodan egzom Sors, ukidegano amerikaSi..
`Zvirfaso xeo, Sen mogeyrdnobi,
Zvirfaso xeo, rame mirCie”...
terenti granelis leqsis gacnobis Semdeg es fertilo ufro faseu-
li gaxda CemTvis. mas verasodes Sevelevi, radgan TiTqmis meoTxedi saukunis win, montiseloSi, bunebisgan moniWebuli sixarulis wamebs magonebs...
`maradisobis laJvardebi”...
- adamianebi xSirad kargaven dros
usargeblo ambebis kiTxvaSi. kacma mxolod is unda ikiTxos, rac gaocebis
Rirsia, - werda goeTe.
terenti granelis wigns rom gavecani, gavocdi, - TiTqos msoflios sevdam mis Tavze gadaiara...
sikvdilze fiqri Turme wamiTac ar
asvenebda poets.
simboluria wignis saTauric - MEMENTO MORI - gaxsovdes sikvdili!
` - me vstiri qveynis ukuRmarTobas
da Cems daRupvas aucilebels”... `me
imdenad SeveCvie sikvdils, aqamde rom
cocxali var, mikvirs”... `vixedebi garSemo, da am sarecelidan, yvelaferi Sorsaa, garda sasaflaosi”... `melandeba sikvdili, da sofeli mamSvidebs, Cemi tkbili
ocnebis lurji namosaxlari”... `aryofnis Ramev! Sensken moviwev, aryofnis Ramev! Sen damifare!”... `da Tbilisis kuTxeSi, sadme RamiT movkvdebi...”
` - poeti mainc erTi leqsia, oblis
cremliviT camde marTali”, - werda
SesaniSnavi poeti da Jurnalisti laSa gaxaria.
terenti granelis wignSi mravladaa sulisSemZvreli striqonebi, magram me mainc erT leqss gamovarCev `maradisobis laJvardebs”... `suli gafrinda TeTri mtrediviT, sxeuli darCa codvil miwaze”...
* * *
`vfiqrob: mova wami, roca ar viqnebi
cocxali.
me, mainc mjera Cemi ukvdaveba.
me poeziam magrZnobina, rom sadRac
Sors arsebobs ukvdavebis cisferi mxare,
sadac dafrinavs Cemi mwuxare suli...”
axda poetis winaswarmetyveleba.
poetis dabadebidan asi wlis Semdeg, mis striqonebs ixseneben saqarTveloSic, amerikaSic, israelSic; vin
icis, kidev sad da sad...
es ukve ukvdavebaa!..
fertilo - `maradisobis laJvardebi” terenti granelis leqsis STagonebiT Sevqmeni.
amitom es tilo terenti granels
ekuTvnis..
gadavwyvite, `maradisobis laJvardebi” terenti granelis saxl-muzeums vuZRvna saCuqrad, walenjixaSi, poetisadmi usazRvro pativiscemis niSnad...
orSabaTi
gazafxulis piria.
afusfusebulia deda-buneba.
dakvirtul tirifze Semomsxdari beRurebi JivJiveben.
balRebi Jivil-xiviliT mosdebian mzoreebs da gvirilebs krefen.
adidebuli mdinare napirebs exleba da mRvrie talRebiT uzarmazar lodebs miagorebs.
kedlidan xvliki gamomZvrala da
mzes eficxeba. drodadro mwvane Tavs
wamoswevs da zantad iyureba aqeTiqiT.
skebidan gamosuli futkris zuzuni avsebs soflis midamos.
fusfusebs sofeli, irgvliv sicocxle zeimobs.
marto beberi kaklis ZirSi fexmokecili ori dedaberi ar Rebulobs am saerTo zeimSi monawileobas. Cumada sxedan da windebsa hqsoven. Tan ise gabutulebs CauRunavT
Tavi, gegoneba gazafxulze iyvnen Semomwyralebi da unda TvaliT naxon
is, rac maT garSemo xdeba. miwisaken
Tavebdaxrilni gamoTqvamen oxvriT
gazafxulisa da sicocxlisadmi protests, jer erTi amoioxrebs, mere
meore, mere orive erTad.
erTs ninua hqvia, meores marTa.
sxedan da mesamesac moelian. mesames
sofio hqvia.
aha, isic modis orRobeSi.
joxs dahbjenia da welSi moxrili isic miwas Cahyurebs. modis da
gzadagza butbutebs: im dalocvilma
RmerTma, kaci ro gaaCina, imdeni rogor ar ifiqra, es ro daberdeba da
muxlSi Zala gamoeleva, nuRar vawvaleb da davasvenoo. i gulmkvdari
sikvdilic amesaviT aris, lazarianT
garaxtinasaviT, adis da Cadis orRobeSi, adis da Cadis, rac kargi da
ukeTesi Sexvdeba, imas epotineba, erTs
Cvenske ar gamoixadavs, zedac ar gviyurebs, aqaoda bebrebi ariano. aaa,
tiali, tiali, suyvelas rogor kargi unda TavisTvisa, sikvdilic ro
sarCevSi Savida!
sofiom butbutiT talaxiani fexebi kaklis dakoJril fesvebze Seiwminda da marTas da ninuas miujda
gverdiT.
morigeobiT oxraven.
jer ninuai, mere marTai, mere sofio, mere samive erTad: eee, ox-oxox-oo! Senamc daiwvebi sikvdilo
kupris alSi, Cveni ese daviwyebisTvina, agriadaraa! - ambobs ninuai.
exla marTai wamoiwyebs soflis
samduravs:
- xandaxan, ro davfiqrdebi, gamaxsendeba Zveli dro; Cemi siyme da
jeiloba, gamaxsendeba is xalxi, visTvisac Cemi wuTisofeli gamitarebia, mivixed-movixedav, aRaravin ki
cocxali aRar aris im xalxidan
Tqven garda, mamivake RmerTze brazi,
i sikvdiltialas ro davaviwydiT,
RmerTs mainc raRa mouvida, iman mainc rato dagviviwya-meTqi; amomijdeba yelSi guli, Semekvris sunTqva,
avxedav Wersa, i sabelic xo karebs
ukan mdgar Tuluxis yelze axvevia,
wavcancardebi, Tan Wers Cavcqer, Tana im sabels vuyureb, magram e tiali sibere iseTi ram yofila, imisi
jani vin momca, sabeli WerSi Camovaba
- ambobs marTa, amoioxrebs da dedabrebs gadaxedavs, amowmebs, rogori STabeWdileba iqonia imis sityvam.
- eeex? - oxraven msmenelebi.
- eeex! - sikvdilic gulmaviwyi yofila da RmerTica! - amTavrebs marTa.
mere kargaxans xmas ar iReben. marto oxraven miwisaken Tavdaxrilni.
amasobaSi jRunai gamoivlis orRobeSi, dedabrebTan SeCerdeba da etyvis:
- gamarjobaT didedebo!
- eex, raRa dros Cveni gamarjvebaa
- amoioxreben dedabrebi.
- raTa didedebo, raTa, xom aravin
goderZi Coxeli
gawyeninaT?
- gvawyenina, aba ma ra aris.
- vina?!
- vina da i dalocvilma RmerTma.
- eee, didedebo, codvas nu ambobT,
aba RmerTma ra dagiSavaT?
- is dagviSava, Svilo, roma, davaviwydiT da aba raRa dros Cveni
sicocxlea - iZaxis marTa.
- RmerTsac davaviwydiT da sikvdiltialsaca - Tqva ninuam.
- agremc daiwveba Cveni codviTa,
agree! - daamata sofiom - raRa dros
Cveni aq yofnaa ha?!
- RmerTs araferi awyeninoT, didedebo, iman ukeTesad icis Tqveni
ambavi.
- eee, Sviloo, Zneli yofila sibere, Znelii! - amoioxra marTam da mere
ninuam da sofiomac mas mihbaZes.
- gamagrdiT didedebo, gamagrdiT!
- SeuZaxa roxroxiT jRunam da gza
gaagrZela.
dedabrebma erTi ki gaayoles almacerad mzera da mere samivem erTxmad amoioxra.
jRunai saxlebSoris Caikarga.
samSabaTi
dedabrebi kvirtebgamoCiTuli kaklis xis Ziras Camomsxdaran.
- aba dRes rogor xasiaTze xarT,
didedebo! - maT win gaijgima jRunai.
- aba rogor viqnebiT, Svilo, sikvdilisagan daviwyebulni.
- magrad unda iyvneT, magrad!
- mteri da duSmani iyves ise magrad, rogorc Cvena varT.
- aba, aba, RmerTs araferi awyeninoT.
jRunam gza gaagrZela. amaT isev almacerad gaayoles Tvali da amoioxres.
oTxSabaTi
dedabrebi Semwvanebuli kaklis xis
qveS windebs hqsoven da oxraven.
jRuna saxlidan gamovida, maT miuaxlovda da miesalma:
- dila mSvidobisa didedebo!
- mSvidoba mogces RmerTma.
- aba dRes xo kargada xarT?
- eee, Cveni mteri iyos ise kargad,
rogorc Cvena varT.
- aba ra yofnaa, sikvdils davaviwydiT.
- sicocxle rom mogbezrdeba, imaze codva ara yofila.
- gamagrdiT, gamagrdiT! - SeuZaxa
jRunam da gza ganagrZo.
amaT mwyralad gaayoles mzera, mere amoioxres da Cumad ganagrZes gamagrdiT didedebo, gamagrdiT, jer
adrea Tqveni sikvdili, ra guli aicrueT sicocxleze, ha?! - gasZaxa gzad
mimavalma jRunam.
- Cven droTai rom moiyrebi, mere
mixvdebi Cemo jRunav - uTxra marTam.
- aRar gvixaria sicocxle, aRara!
- Tqva ninuam da amoioxra.
jRuna wavida.
dedabrebma amoioxres.
paraskevi
dedabrebi kaklis Zirs sxedan da
oxraven. Soridan jRunas xma moisma.
dedabrebma iqeT gaixedes. soflis orRobeSi jRuna gamoCnda. etyoba nasvamia, simReriT modis.
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze mebulbulebaa! mReris jRuna da Tan mRvrie nakadulSi modis Ceqmebis Cqafa-CqufiT.
dedabrebi jRunas Sesaxvedrad emzadebian: sicocxleze gabutul saxeebs kidev ufro gaimkacreben, sergo saxlisaken midis, misi saxli iqve, Robis iqiT aris.
- gamarjobaT didedeboo! maT win gaibotita jRunam. imaT
ufro CaRunes Tavebi. xma ar gasces.
- rogora xarT, didedebo, rogora? - roxroxebs jRuna.
- sikvdilisagan daviwyebulebi,
Svilo! - daiCivla marTam.
- aba ra yofnaa, sicocxle aRar
gindodes da mainca scocxlobde! daamata sofiom.
- eex - amoioxra ninuam.
jRuna erT xans gaCumda. amaT ufro amoioxres.
jRuna adgils moswyda, daTviviT
gadaevlo Robes da saxlSi Sevarda.
dedabrebma erTurTs gadaxedes.
- aba, aqa gyvivarT, didedebo! saxlidan Tofmomarjvebuli gamovarda jRuna, Robes gadmoevlo da SeZrwunebuli dedabrebis win gaCerda.
- aba wamodeqiT da CamwkrivdiT
kakalTan!
dedabrebi kakalTan Camwkrivdnen.
xelebSi windebi da Cxirebi ukaviaT
da SiSisagan kankaleben.
- aqa gyvivarT didedebo, dedas
vutireb sikvdilsa. magas davaCagvrineb Tqven Tavsa!
fexze Seayena Caxmaxi jRunam.
dedabrebi dafrTxnen da iseTi siswrafiT mokurcxles, ise xtunaobdnen Robeebze, rogorc patara balRebi.
jRunam haerSi isrola da imaT
ufro mokurcxles, zogi sad miimala, zogi sad.
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze mebulbulebaa! simRer-simReriT wavida jRuna
saxlisken.
SabaTi
kaklis qveS marto jRuna dgass.
aqeT-iqiT ixedeba da eRimeba.
jRunam gza gaagrZela da saxlebs
Soris miimala.
kvira
kaklis qveS dedabrebi sxedan, isev
windebsa hqsoven da Tan jRunas saxlisken gaurbiT malulad mzera.
jRunai saxlidan gamovida, maT win
gaibotita da miesalma:
- gamarjobaT didedebo!
- gagimarjos, Svilo, gagimarjos!
- rogora xarT?
- ra gviWirs, cocxlebi varT, Senamc moiyrebi Cven droTai, Cveni mokiTxvisTvina.
- xo araferi gadardebT?
- ara Svilo, ara, sadardebeli ra
gvaqvs.
- egre, egre, sanam Cemi SviliSvilis
qorwilSi gandaganas ar icekvebT, manamde ar gabedoT sikvdilze fiqri.
- ho, Svilo, jer ra dros Cveni
sikvdilia!
- aba Tqven iciT! - SeuZaxa jRunam
da RiRiniT wavida orRobeSi, mere
uceb Semobrunda, isev win gauCerda
dedabrebs da simRera wamoiwyo:
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze meCurCulebaa! dedabrebi ahyvnen:
- Cemi mze da Cemi bunebaa,
siyvarulze meCurCulebaa! es qveyana rom ar uyvardees
ise arvin ar megulebaa!
dedabrebi TandaTan ufro gaxalisdnen da simRerac ufro laRi
gaxda.
ucnauria drois msvleloba. rac
erT dros kanonad da dogmad iTvleba,
ramdenime xanSi mTlianad kargavs Tavis Zalas da sasaciloc kia, Tumca
yoveli monakveTi istoriisa Tavis
droze amtkicebs Tavis simarTles da
erTaderTobas, Tanac cdilobs TviTdamkvidrebas.
yazbegSi, erT-erTi filmis gadaRebisasa, gadamRebi jgufis SemoqmedebiT koleqtivs erTimeoreSi Cxubi mouvida.
reJisori amtkicebda, rom gadasaRebi
scenis dros xevisbers unda gamoebrZanebina Tamar mefis an romelime
qarTveli eriskacis suraTi.
mxatvari sxva azrisa iyo. mas saWirod miaCnda, rom am SemTxvevaSi qristes, wminda giorgis an romelime mTis
salocavis xati unda gamoebrZanebina
xevisbers.
scenaris avtori sabrZolo droSas moiTxovda (Tumca mTlad avtori
ar iyo, avtorad iTvleboda).
rom ver SeTanxmdnen, gaikiTxes xalxSi da imaT ukve aRaraferi icodnen
Zveli drois Sesaxeb. bolos xalxma
erTi beberi moxeve gaixsena, saxelad
axala.
axala as wels gadacilebuli iyo.
karga xani iyo, rac loginad Cavardnils
mzis sinaTle aRar enaxa. Tvaladac
aklda axalas, smenac Ralatobda.
- axlave! - CasZaxa mezobelma moxevem.
- rai? - amoiCifCifa axalam.
- Zveli dro gaxsovs?
- abaime, rad ar mexsomeba?! - gaikvirva
axalam.
- aemeebis erTi raim ainteresebs
Zrial, - kinos xalxze miuTiTa moxevem
axalas.
- rai? - ikiTxa axalam.
- Taod getyvian...
axalai moemzada, xeli miido yurTan.
- skiTReRa, - Tqva moxevem.
- mokveTis dros xevisberi ro
daarisxebda, is Tu gaxsovs? - Cahyvira
reJisorma axalas.
- hai, hai, ro maxsovs, - daiCifCifa
axalam.
- darisxebis dros eklesiidan rame
xats gamoabrZanebda xolme xevisberi?
- CahkiTxa reJisorma.
- hai, hai, ro xatsa! - Tqva axalam da
pirjvari gadaiwera.
- mere da vin iyo im xatze gamosaxuli?
- rogor Tu vina? - gaikvirva axalam.
- Tamar mefe Tu daviT aRmaSenebeli?
- eee, Sen ras karnaxob, TviTon Tqvas,
- gabrazda mxatvari.
- ityvis, rogor ar ityvis, - Tqva iq
myofma axalgazrda moxevem da axalas
CasZaxa:
- Tqvi, Ziav, Tqvi.
- rai vTqo? - daaviwyda axalas.
- xatze vin exata?
- rogor Tu vina? - isev gaikvirva
axalam.
- Ziav, vin exatao, vinao?
- nikolozi, - Tqva axalam.
- vinaa! - axla reJisorma hkiTxa.
- nikolozi! - isev gaimeora axalam.
mere dumili Camovarda.
axalai gakvirvebiT aTvalierebda „axal
xalxs“, romelTac Zlivs xedavda.
ise ki, didi survili hqonda daenaxa,
ra xalxi iyo, romelTac ar icodnen,
rom xatze nikolozi exata.
rom ver gaarCia mis garSemo myofni,
etyoba, Tavi sizmarSi egona da xeli
Caiqnia. mere kedlisaken gadabrunda.
ver gaigebdi, vis an ras Seaqcia zurgi.
51
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Rirs mama daviTs
antioqiis udabnoSi aRZruli xmebi,
vin Seuwyvila kavkasiis velur eqoebs,
RvarZlgamoclili TavTuxebi vin Sehkra Znebad
da samsxverploze autana zodiaqoebs.
demonni bilwi bomonebis vin asapyara,
magiur sityviT vin gaZagra siqvelis mteri,
garejis urwyul xriokebSi vin asaydara
uSqari lavra udabnosi da monasteri.
vin agaloba saRvTo hangi ucnaur xmaze,
ukvdav varskvlavTa elvarebis ganuqarveblad,
mTawmindis TeTri bilikebis amonayarze
vin daiferfla da Tbilisis iqca mfarvelad.
hoi, Tbiliso, Sens didebad mTawminda kmara,
imisi madliT xams satana Sengan gavides,
mTawmindis zeca Tavadaa locva ankara,
locva warTqmuli wminda bagiT mama-daviTis.
wminda alago, Sens kvarcxlbekze amaRlebulma,
Tavad RmerTkacma tanT agasxa rwmenis abjari,
daigizgiza SenSi cecxlma minavlebulma,
odes zegardmo gadagsaxa mZleveli jvari.
mTao poxilo, im zekacur naterfalebiT,
naocnebariT Tu cremlebiT xar daRaruli,
mzerauqcevel aRmarTxedviT namwvervalebi
Cumi fiqrebis sakmeveliT Semojaruli.
mTao metyvelo, raki misi fiqri gacrida,
swored amadac, swored amadac... gewoda wminda.
idumalia im magiis saSineleba,
dabrkolebaTa utexelis nebiT mZleveli,
umankoebis RvTaebrivi gamoelveba
da madli cisa, mouewyveli, dauleveli,
garduvalia wami igi idumalebis,
guldawretili odes RmerTTan rCebi euli,
mxolod erisTvis gaxelili grCeba Tvalebi
da mogaqvs msxverpli, uangaro, sisxlxorceuli.
Rrublebis ruxi saburveli daadga Tbiliss,
da mcdelobani tarosisa gaxda amao,
odes TvalebSi cremlis nacvlad Cadgeba TrTvili,
isev da isev Sen mogixmobT, wminda mamao.
o, ra Znelia, ra mZimea Jami lodinis,
mo, mogveaxle, gvanugeSe mcireodeni,
farvanasaviT gitacebda arsTa zeoba,
kacs angelosurs da bibliur RmerTis saxians,
viTa promeTem, gamostace zecas zneoba
da Cvens miwaze gadmonerge Zlevis magiad.
vnebebis raSi rkinis saltiT daasadave,
da nebeloba uqceveli meabjred ixme,
gamWolav mzeras aRapyrobdi uZrav varskvlaveTs,
da saocrebas daeZebdi varskvlavebs miRma.
Sen mefe-mogvis saTnoeba ierad gadevs,
da aRTqmis niSnad gadmognaTis Tavze irise,
Senive xorci sisxlTan erTad barZimSi Casde
da uziare mwyurval SvilTa iberiisa.
moyvasisaTvis ganilie gulgasenili,
odes samwysosTvis Tavi dasde keTil mwyemsiviT;
rom sasoeba ar gqonoda jvarze vnebulis,
bubaqarebis gorozobas viT gauZlebdi,
Sen mamis wiaRs daubrune Senanebuli,
Svili nakluli, Svili urCi, Svili uZRebi.
viT hibernias kolumbaSi, udreki beri,
Sen iberiis wminda miwas gamoesarCle,
hgavxar Seqspiris „qariSxalis“ mxcovan prosperos,
qariSxlis pirmSos da bunebis ZalTa mesaWes.
asizelisken Zmobis xidi RvTiT gagidvia
da mTa ulumpos binadarTac gadaamete,
Sen Tavad iyav fSavel vaJas brZeni mindia,
idumalTwvdomiT mindiaze iyav umetes.
mamao gulo tredisao, grZnobav martivo,
qvegamxedvarTa da mzakvarTa farTe mTxrebelo,
Cvili nukrebis ZuZumteo, sulo martivo,
wiaRTa sibrZnis aiazmad masxurebelo.
garesjad ideq, Rameebis TeTrad mTeveli,
naTlisa sveti, wyvdiadisgan dauZleveli,
anazdeuli Camogesma rekva cidana,
iesos kvalze ros edemSi alvad izarde,
mxolod warsulSi? myofadSiac gcnoben wmindanad,
wmindaT daSTebi ukuniTi ukunisamde!
moved Cvens Soris kaTakmevelT madlis myofelo,
lavrebis TaRqveS aRvlenilo sagalobelo.
Rirso mamao, Tu wmindani ara xar marTlac,
rto febusisa, poeziis isriT Wdeuli,
raRad iswrafvis maRal niWis Sengan ganaTvlas,
Sens kvals rad Sestrfis meleqseTa dasi rCeuli?
da Tu mgosnebis ganaTvlaSi ar xar pirveli,
parnasis Txemze aziduli tinis kedelad,
maS gulze naoWdaWdeuli mTa sakvirveli
ratom aqcies poetebis sagodebelad?..
sad mgosanTagan vin ar igrZnos madli ciuri,
raRac Zvirfasi, idumali da mistiuri,
Tu poeziis Sen ara xar wminda embazi,
leqsis kamara madliT Tu ar daairise,
marqvi, Zvirfaso, Sens ubralo gaxsenebaze
52
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
TanSi rada scris yvela qarTvels, yvela Tbilisels?
mTas Sesevia bilikebi kenti da luwi,
am aRmafrenis spiralebiT vis ar uvlia,
am rZian gzebiT davabijebT da ar ki vuwyiT,
rom es biliki Senis terfiT gakvalulia.
fers Seepara tredisferi ciskris sinorCe,
sibere dRisa daisebis gafermkrTaleba,
mTawminis mkerdze gazafxulis nedli sinorCe,
da Semodgomis panaSvidTa fericvaleba.
odiTgan funjis didostatTac maja ukurTxe,
ferTa zeobis safuZveli ican romelman,
amadac freskis Wvirvalebis xar simsubuqe,
raTa eqstazSi netareba hpovos yovelman.
mamao, gvarqvi, uSenobad netavi vin sZlos,
mamao, Cvenda gadaxseni ucxo samyaro,
mamao, wyaro cxovrebisa visxuroT vinZlo,
mamao, vinZlo damWknar kverTxze ylorti vaxaroT.
mamao, Rirso qadagebis cecxlo da rvalo,
mamao, maRal saswaulTa Rirso qmedebav,
mamao, zeciT momziralo uSreto Tvalo,
mamao, qvelTa xelovanTa Semoqmedebav.
mamao, SvilTa upovarTa Sesamoselo,
cxovrebis gzaze SeWirvebulT mweo marTalo,
mamao, ubrad gamouTqmel arsis mmosavo,
mamao, siwrfiT RvTis sasworo da samarTalo.
ver dagvixsnida avgarozi, verca Tilisma,
duSmanisagan veraferi dagvifaravda,
Tu gorgasalma aRaSena fuZe Tbilisis,
Senis kurTxeviT hyav ukvdavi aw da maradis!
Sen amwyalobe mis sanaxebs mkacri ieri,
da qarTul miwas aacile usaxuroba,
sulis saWreTliT Cveni eri hyav saxieri,
ros saidumlo aRasrule RmerTmsaxureba.
Rirso mamao, xams aRleso sityvis maxvili
da axal nergebs sxva axali misce sazrdeli,
saukuneTa goliaTur gadaZaxilSi,
xmas mogawvdenen Seni Sio da zedazneli.
antioqiis udabnoSi aRZruli xmebi,
Tqven SeuwyvileT kavkasiis velur eqoebs,
oqrocurvili TavTuxebi SehkoneT Znebad,
da samsxverploze auteneT zodiaqoebs.
damaSvralebi moadeqiT Tbilisis karebs,
qalwulebiviT mogegebnen zvrebSi bwkarebi,
cremli sdiodaT kabadonis uxilav bzarebs,
da samrekloTa TavisTavad sWeqdnen zarebi.
sasulieros ar eltvodiT maRal wodebas,
ar daeZebdiT arc didebas, arca saxelos,
sxva miswrafeba, sxva mizani mogiwodebdaT,
dausabamo, uwvdomeli da usaxelo...
simdable Tavad didebis gziT miemarTeba,
Semwynarebeli myis moimkis piruTvnel msajuls,
TavismodrekiT damdablebis es SemarTeba
ar iavarhyofs, ar dalaSqravs an romel qajeTs.
rogorc yinvarTa jiqanidan Cvili binuli,
aRZariT talRa sinanulis qarTlisa wiaR,
uSreti cecxli moazRvaveT qerubimuli,
cecxli, romliTac moapobdiT usier wyvdiads.
cecxli wvavs miwis yvelanair warmavalobas,
magram vin hpovos qveynad cecxli biwTan nazavi,
igi wmindaa da mis wminda SeuvalobiT
ar daidebis, ar egebis borotTan zavi.
Tqven mcxunvareba gvagrZnobineT udabnos lomis,
da Zlevis caze STabrialdiT, rogorc arwivi,
daucxromeli sparazenni sulier omis,
Cveni sindisis da meobis akvans arwevdiT.
ar daiSritos cecxli Tqvengan anatacebi,
cecxli mgznebare, Cvens ZarRvebSi sisxlad nadeni,
radgan zneobis raindebi da RmerTkacebi,
Cveni kacobis bastionad aRemarTebiT.
ar imcrobian saswaulni saarakoni,
JamTa dinebas mxolod tvirTi subuqi miaqvs,
saqmeTa TqvenTa asapyares bilwi drakoni
da boroteba umsaxures sikeTis wiaRs.
moxveliT dasi aTcametTa mwirTa asurTa,
ros Soreuli myinvarwveris elavda qimi,
ukvdavebasTan dadebuli aRTqma aRsrulda
da Tbiliss caze aRebeWda RvTismSoblis Rimi.
tanjvaTa titani
(vuZRvni dostoevskis)
lurjad livlivebs zeca uzado,
irkalebian stepni donisa,
gaSiSvlebula didi ruseTi,
rogorc meZavi babilonisa.
nuTu fortunas hyavs atanili
da Tavs sakuTars veRar ipovis...
rodemde gastans auteneli
usulguloba Cinovnikobis.
vah, Tu meufem isev ineba
maxvilad dagvces frTa angelozis,
ara, ara surs WeSmaritebas
gawirva deda saqarTvelosi.
roca ahyara dedabudidan,
mamis beWedi epyra sarCulad,
radgan gaswira man iudea
kacobriobis gadasarCenad.
midgan gandgomilT daatyda wyevlad,
saxetialo dro mermindeli,
magram sikeTiT atara yvela
man WeSmariti israiteli.
wodebulTagan rCeul TavkacTa
axali drois gvamcnes dadgoma,
xalxebs agloves mesiis jvarcma,
axares RmerTis mkvdreTiT aRdgoma.
saqmea iqce msoflio kacad
da ar umuxTlo ersa da TvistomT.
cis maRal yelze varskvlavTa acmas
hmato zurmuxti da ameTvisto.
cxovreba mudam svamda sakiTxebs
ukompromisod, ulmoblad, mwvaved,
sakuTar sindiss mkacrad mohkiTxe,
Torem pirisa misisa ganved.
dRevandelobis avitanT prozas,
radgan ganzraxva Semoqmedisa
gvpirdeba axal metamorfozas,
Tanamdgomelad qarTlis bedisa.
zizRiT gastyorcnis alesil najaxs,
vinc sinanulis biliks i povis,
sakuTar sulSi gardahqmnis yaCaRs
ruseTi - bneli raskolnikovi.
akrTobda jalaTs maRali Sublis
gadaRaruli elviT rkalebi,
kopebTan Seyra sawvimar Rrublis
da xanjaliviT basri Tvalebi.
magram daRupva misi ar surda,
gamocda swadda mfarvels uCinars,
da samermisod igi aRsrulda
bedis varskvlavma rac ganuCina.
ha, katorReli saswauls elis,
TananadebTa mosCxreks iaras,
gzebi kaenis, gancdebi mkvlelis
codvis ziarad Semoiara.
ar aicdina iRbali kruli
Sxamad rom asva wuTisofelma,
sindisis cecxlSi gavlebul sulis
menelsacxeble maxarobelma.
gadaeZaba lodinis Zafi,
imedis eldam guli galia,
sad TanagrZnobas kamariT mZafriT
qveskneliT zeca ganumsWvalia.
ver anarcxebda cxovreba mruSi,
ar udrkeboda Semzarav ferebs
da ganagoni naxevrad rulSi
axsendeboda didi xnis mere.
aagizgizebs Soreul eskizs,
uxams sifaTebs ver moinelebs,
awamebs xsovna da dostoevskis
daaltobs cremli magdalinelis.
saSos sulisas ar daiberwebs
qviT damkrefelTa mkacri mqirdavi,
meZavis dardSi margalits eZebs
Svidi demonis taniT mtvirTavi.
vis wiaRidan didma ufalma
locviT ganasxa eSmaTa dasta,
axla TviT aris Wirisufali
codvis sawerliT daRalul kacTa.
sWvrets meoxebas, monadens maRliT,
sad loTobaa, siZva, rozgebi
da gangvacvifrebs Tavisi xalxis
aRuwereli paradoqsebiT.
da rogorc mogvi, orgzis naSobi,
WeSmaritebis xdeba mxlebeli,
eocnebeba suls sxva samSoblo,
qveyana RmerTis maZiebeli.
kabadoniviT gadaiavdrebs,
guls gaaSiSvlebs uzomod alals
da uCveulos SesZens simZafres
moyvasis xvedrSi Cawobil kalams.
sisxlad nanTxevi TiTo bwkarebi
uZiro tanjvis aCens titanad,
sizmarTa wyebis genesareTi,
vinc peterburgSi gadmoitana.
bnedianiviT Seazanzarebs
apokalifsi mexis da sityvis,
mkvdreTiT aRmdgara misi lazare,
sisxlis da xorci didi mesityvis.
is mogoneba ar aris miTi,
da monagoni bogano rusis,
masSi imZlavrebs xma pirvel skviTis,
vardisjvriani skviTianusis.
bedi ar wydeba uceb,
ar gadixsneba zeca iolad,
ufali bevrjer gamocdis ruseTs,
veSapis mucliT gasul ionas
da aiazmas gadaasxurebs,
roca ganwmendis Jami ielvebs,
roca iqceva yvelas msaxurad,
roca fexs dahbans gadamTielebs.
* * *
guli mimiwevs me salocavad,
sad RvTismSobeli da didubea,
nikoras Tvalma gamxada avad,
nikoras Tvali sevdis gubea.
Tvalebi igi sarkea sulis,
viT tatnobebis nazi zmoreba,
imisi feri, feri ufskrulis
sikvdilis landi da amboreba.
o, im TvalebSi ismis Sendoba,
is zeciuri siwmindiT gimzers
igi kunZisken midis dandobiT,
igi danisken gagiSvers kisers
da ros gugebSi Cadgeba nisli,
cxra mTas, cxra ufskruls gadavevlebi,
oRond ar vnaxo is misi sisxli,
oRond ar vnaxo me is cremlebi.
me im Tvalebma gamxada avad,
Tvalebi igi sevdis gubea,
sasomixdili vdgavar pirSavad,
sad RvTismSobeli da didubea.
auwyvetia kldeTiT promeTes,
damcxrala mTebSi zvavi,
adevnebixar caSi kometebs
zevsTan Sekruli zaviT.
sWvret meufebas oqros taxtians,
mnaTobTa bades gaSlils,
gangebas SenTvis dauraxtia
cecxlis mfrqveveli raSi.
ha, gariJraJma cecxli daginTo,
aRdgoma kviris damdegs,
xams, sinanulis zRvaSi CayvinTo,
mokvdi da mkvdreTiT aRsdeq!
ra ukvdavebis qnariT gvigalob,
es ra samkvidro gergo,
borotebasTan Seurigalo
maradisobis nergo.
sad miiswrafi, sulo, daica,
sulo mborgavo, Sesdeq!
wminda laJvardic unda gaicras,
rom miemTxvios edems.
qarTuli sagalobeli
ar amovikravT pirs vinaidan
wilad gvargune RmerTebis ena,
gigalobT radgan dasabamidan
yoveli arsi gigalobs Sena.
simReris madli mogvdgams mas iqiT,
rogorc gulis xma dauZleveli,
yvela qarTvelSi Seni musikis
anTia wminda sakurTxeveli.
SemaZlebine maRalo RmerTo,
moyvasTa CemTa muxli vuyaro,
moZme mkerdidan ar momikveTo,
trfiali misi ar ganmiqarvo.
mis gulistkivils vgrZnobde usityvod,
gavuadvilo wuTisofeli,
ai, yvelaze naRdi musika,
ai, qarTulo sagalobeli.
unda evnoo misi gulisTvis,
unda iwvode misi saxmiliT,
aha, mamulo, Seni gulisTqma,
Seni simRera da moZaxili.
vin icis
elva-qartexilTa klaknilis
maTraxiT gaxeva Rrublebis
udrtvinvel cxovarTa akleba
qurdulad wagleja uflebis
bedis uqceveli gragnilis
kiTxva da cremlebSi CaxrCoba
sevdis verwamgvreli aprili
niavTa malva da ancoba
sialfe avSaraSvebis
glovisas Camorecxs arSiebs
vin icis dasTxaro eSvebi
mosisxlar satanis naSierT
qardaqar qardaqar qardaqar
iqrole TeTrkavSa mernebiT
miRmeTSi ise ver gadaxval
jvarcmulis wviT Tu ar evnebi.
iveriis mnaTobis
qeTevan wamebulisadmi
axlos varT, sul axlos edemTan,
ros guli mkerdSi ar eteva,
da sisavsisagan srulqmnili,
ifrqveva mewamul Rvelfebad
axlos varT, sul axlos edemTan.
mze Cava lomisfer qedebTan,
dastovebs anTebul fervalebs,
Soreul ocnebad edeba
daTalxul, dabindul mwvervalebs,
wmindanTa guliviT anTia,
wmindanTa sisxliviT elvarebs.
saRamo iisfrad berdeba,
kabadons warstacebs CiraRdnebs,
bageebs moskdebaT vedreba,
rodesac vardisfrad inaTebs
da modis is suliskveTeba
dedebs rom mihqondaT akvnebTan,
es guli idumal akvnesda,
Sen gixmobs qarTvelTa agnesav,
iberTa saswaulqmedebav,
wmidao mnaTobo qeTevan.
netarTa parnasSi rCeulo,
angelosT ieriT mRimarev,
siwmindev Sen minanqreulo,
Sen CvenTa cremlebis mdinarev.
didgori
viT mRvrie talRebi, Seixni, xojebi
vampirul cofiT da satanur RojebiT
aRiZvrnen, uZRodaT mzeraTa mzaravi
arabul taiWiT mqrolavi arabi.
duSmans gaegeba daviT Torosani
messiis elva da edemis sosani
da bocomkaliviT momdgari sahara
mklavze daigrixa, mSvildiviT waxara.
guldagul Semusra mtarvalTa kerpebi
gvels da basiliskos daaso terfebi
baRdadur Rriankals dasTxara Wangebi
ididos madli da kurTxeva gangebis!
aqeT iyalToTi, iqeT gelaTiTa,
macxovar, man Seni saxeli adida
aRasvlis karidan astyorcna arwivi
zecas daubrunda serafim-barZimi.
iq Tavganwirva
gagiRebs karebs
arsTa gamrigem ar gaimetos
vinc samyaroTa Tvalis Cinia,
adamiano, Senda imedad
RaRadebs sityva „nu geSinia“.
zecam ZuZudan ar mogikveTa,
yoveli arsi SenTvis xmianobs,
vaglaxad saso ar warikveTo,
vinZlo suli ar daiziano.
faTeraks mkerdiT gadaudeqi,
moZmeT imedi ar waruxoco,
adamiano, iyav udreki,
iyav uSiSi, viTa uxorco.
stiqionebis velur TareSSi
sulis simtkice gmarTebs maluli,
radgan vaJkacur gznebis gareSe
ar aris qveynad arc siyvaruli.
roca winaswar Tqmuli axdeba,
roca samyaro fafars aiSlis,
gansacdels mSvidad Tu ar daxvdebi,
rogor iwodo pimSo qariSxlis.
naWuWis kacad nu gadiqcevi,
Torem dineba wagleks, gagriyavs,
stiqiis risxvas Tu gaeqcevi,
raRas daakleb cxovrebis grigals.
utexis rwmeniT Sen ar wawydebi,
daacxrob Relvas, daTrgunav qarebs,
sad TanagrZnoba veras gaxdeba,
iq Tavganwirva gagiRebs karebs.
* * *
iyav umwikvlo, viTa cxovari,
siwmindis Tvali, aspitis elda,
mxsnelad mivirqvaT Cven macxovari,
dagviSoSminebs msoflio sevdas.
ganurCevloba dahgme mconari,
badagis xarbo, Zmari miirTvi,
aRvdgeT, aRviRoT Cven Cveni jvari,
umZimes tanjvis viwvnioT tvirTi,
davgmoT, davTrgunoT momxveWeloba,
malamo warvcxoT warsul iarebs
da uzenaes piruTvnelobis
gabrwyinebuli gzebiT viaroT.
arcodna aRar gvepatieba
imis, Tu raa gezi RmerTisken,
es urTierTis aris Zieba,
igi gza aris urTierTisken.
ase ikvreba mravali erTiT,
msgavsi romlisac ar gveguleba,
Tuki samyaros gulia RmerTi,
gzaa siwrfelec da erTgulebac.
da amitomac dagvmoZRvros, vvedriT,
uRirsT gvaCvenos Tvisi dideba,
Tuki samyaros azria RmerTi,
gzaa sibrZnec da WeSmaritebac.
da Tuki vinmes es dahbedvia,
erTi aqvs sityva, saqme da cneba,
radganac RmerTi Semoqmedia,
gza aris saqmec da wminda nebac.
maSin gauva yavli wamebas
aRTqmulis madli ros ar agvcdeba,
ros Cvens wiaRSi ese sameba,
mZle siyvaruliT gaerTarsdeba.
SegvaZlebine, maRalo RmerTo,
moyvasTa CvenTa muxli vuyaroT,
moZme mkerdidan ar mogikveTo,
trfiali misi ar gangviqarvo.
gTxovT, martviloba gviqcio brZmedad,
gardasaxdeni ar gangvarido,
Rirsad gvyo Zisa Senisa Wvretad,
Cveni cxovrebis samagaliTod.
rameTu gvwadis dido gamCeno,
mosaxdens zurgi ar SevaqcioT,
survili Seni, ganzraxva Seni,
miznebi Seni Cvenad vaqcioT.
kvlav molodinSi
kvlav molodinSi dagvaTendeba,
kvlav Semoangrevs riJraJi sarkmels,
suli locvebSi moiTenTeba,
mxurvale cremliT daaltvobs kankels.
ocnebas aSlis zedaznis zeca,
mcxeTisken Tvalis Senavardeba,
monasters kalTa ram Seakveca,
an suli ufals rad ar bardeba?
didi cargvalis lurj imedebSi
sveticxoveli dagvinTebs edems,
marqvi, monastris daxSul kedlebSi
ratom ver vxedav Saosan dedebs?
ratom ver vxedav mimqral saxeebs,
menelsacxebles, niSis win daxrils,
kdemiT warTqmuli wminda saxeli
rad ar miSuSebs tanjvaTa saxmils?
suli locvebSi moiTenTeba,
mduRare cremli ecema kankels,
kvlav molodinSi dagvaTendeba,
kvlav Semoangrevs riJraJi sarkmels.
* * *
rad ginda sawuTroa amao dideba,
mparavi waiRebs, ar dagerideba.
usagno miznisTvis xeli rad gaiRe,
sawuTros darCeba, qurdiviT waiRebs.
asea lamazis Rimili macili,
sawuTros sacerSi wyalia gacrili.
sulo, daica, saiT miiltvi, sulo, daica,
sulo mborgavo, Sesdeq!
cxra karTageni Tundac daeces,
unda elodo Semdegs.
sulo, gasdie sali kldis arwivs,
laJvardSi Sveba ican,
varskvlavTa walkots ocnebiT aswvdi
da eambore miwas.
RvTismSoblisadmi
adamis modgma daoblda
Tu gveli gawva cazeda,
edemSi alva hyvaoda
aq nacars viyri Tavzeda.
soflisa warmavalobam
gamiaskeca Wriloba,
Tu mixsnis, Seni wyaloba
da Seni wilxvdomiloba
Sengan, Sengan ganidida
da ganxlda miwa Zveli,
Sen dahbade sikvdiliTa
sikvdilisa damTrgunveli.
angelosT dasma gadida
ukvdavi sityvis mSobeli,
me bagiT, mwikvlevaniTa
viT gkadro sagalobeli,
vnebani veRar aRvxoce,
avman, saavdrod viave,
niWi, zegardmo naboZi
gavfante, gavaniave,
suli mommadle TmeniTa,
gamouTqmelo eniTa,
xrwnilebisagan damicev
uxrwnelebiTa SeniTa,
Tu ram vcode, momiteve,
damiSre cremlTa tborebi,
nu sada me damiteveb,
nu sada ganmeSorebi.
sinanuli ganmiaxle
siwmindeo Seuvalo,
taZrad RvTisad mimaxle
RmrTisa sZalo dedufalo.
Sengan, Sengan ganidida
da ganaaxlda zeca Zveli
mkvdreTiT aRdga sikvdiliTa
sikvdilisa damTrgunveli.
dausabamo naTlis ciskaro,
swrafSesmeniTa madlis mgebelo,
Senda vRaRadeb yovel cismare
ubiwoo, Seuginebelo.
Sengan damesaxos maRali mizani,
SeniT davutevo gzani codvisani,
Sen Tvalo suliwmidisa,
adamis modgmis gaiso,
cisken gamdebo xidisa,
serabinT uzesTaeso,
winaSe Zisa Senisa,
mas dResa gankiTxvisasa,
nugeSad gamogviCndi romeli
gveqmeni Suamdgomeli.
53
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
Hfpscrbdftv Bhbye {fpfy=
ghj;bdfdie. d Rfkbajhybb=
ve; - Gfqrby\ vbuhbhjdfkb bp
N,bkbcb d 80-[ ujlf[\ Gj;jkeqcnf pdjybnt 718-441-2626
gancxadebebi
qarTuli studia
gazeT
gazeT `mamulis~
`mamulis~
gTavazobT qarTul filmebs saxlSi miRebiT
iyideba agaraki sofel kvesetSi, Tbilisidan 28km. beTaniis monasterTan axlos. ezo 1600m2. saxli 3-sarTuliani, Tanamedrove
proeqtiT. saerTo farTia 360m2. TuTiis saxuraviT, duraluminis
kar-fanjrebiT, Seminuli, rkinis karebiTa da gisosebiT. saxli garedan
da Signidan galesilia. fasi: 35000$
tel: aSS:A(267)334-0582 nana
saqarTveloSi: (32)36-61-87; (93)96-75-97 nino
saswrafod iyideba Cexuri proeqtis samoTaxiani bina nucubiZis
platoze, 84m2, bina saremontoa, me-3 sarTulze, ori aivniT, kuTxis
mziani mxare. fasi 35.000$
informaciisTvis darekeT:
(732)657-9694 an (561)670-9680 rusiko
iyideba komerciuli farTi TbilisSi, nucubiZis platoze,
gogirdis wylebiT, 1000m2 miwaze 350m2 SenobiT.
fasi SeTanxmebiT.
dawvrilebiTi informaciisaTvis dagvikavSirdiT:
201-780-3803 ikiTxeT nana.
milocvebi
dabadebis dRes vulocavT WeSmarit qarTvels, nodar vaSakiZes,
janmrTelobas, bednierebas da ulev
sixaruls vusurvebT. redaqcia
Cemo iavnanaTi gazrdilo
patara amerikelo, Cemo jeik,
me da Sen TiTqmis erTad vixileT da
gavecaniT amerikas... ufro metic, erTad
SeviswavleT inglisuri ena. dabadebis dRidan, Sens sasTumalTan damTenebia ukve meSvide welia, ise, rom daRlilobasac ver vgrZnob. Senma qarTvelobam, iavnanas siyvarulma
da motitine qarTulma gadamatanina cxovrebis umZimesi dReebi, dedis dakargvac ki...
gilocav Cemo kargo, gaizarde janmrTeli da sasaxelo vaJkaci.
miyvarxar da gkocni, Seni nazi.
qalbaton
giuli wereTels
dabadebis dRes vulocavT wereTlebis gvaris gamorCeul
warmomadgenels, Cveni gazeTis erTgul mkiTxvels, wiTeli Tu
lurji kalmis didostats, vusurvebT janmrTelobas, sixarulsa
da SemoqmedebiT warmatebebs.
gazeT `mamulis~ redaqcia
qalbaton
eliso wiklaurs
dabadebis dRes vulocavT moqandakes, mxatvarsa da poets,
qarTul-amerikuli kulturul centr `amiranis~ xelmZRvanels,
SemoqmedebiT warmatebebs da dasaxuli miznis ganxorcielebas
vusurvebT.
gazeT `mamulis~ redaqcia
megobrebi TanaugrZoben eldar
daviTiZes simamris
buWuli boWoriSvilis
gardacvalebis gamo.
samZimari
eTeri, leila, daTo da nukri boWoriSvilebs
didi gulistkiviliT viziareb Tqvens mwuxarebas sayvareli meuRlisa
da mamis Wuka (buWuli) boWoriSvilis gardacvalebis gamo.
siZe eldar daviTiZe
araCveulebrivi gamofena
beRurebis gadafrena
samoTxis gvritebi
bodiSi, Tqven
geliT sikvdili
daviT guramiSvili
dRe ukanaskneli
dRe pirveli
daTa TuTaSxia
beberi mezurneebi
didostatis marjvena
veris ubnis melodiebi
TeTri bairaRebi
kidev erTi qarT. istoria
keTili adamianebi
gza mSvidobisa jayo
Tojinebi icinian
kojris tyis sizmrebi
imeruli eskizebi
macivarSi viRac ijda
me, bebia, iliko
da ilarioni
mercxlebi da beRurebi
ocnebebis sasaflao
pirveli mercxali
piligramoba evropidan
ierusalimamde
rac ginaxavs veRar naxav
raWa Cemi siyvaruli
roca ayvavda nuSi
samaniSvilis dedinacvali
siyvaruli yvelas unda
sabudareli Wabuki
saqarTvelos
meWurWleTuxucesi
oTaraanT qvrivi
pirveli siyvarulis
Svidi istoria
xevsuruli balada
wiTeli patefoni
Cemi megobari nodari
maradisobis kanoni
qarTuli samzareulo
qarTuli multfilmebi 1,2
`art-imedi~ krebuli
aWara miuzikl-holi
Teimuraz wiklauri
daTo xujaZe
iverias iubile
iveria - firosmani
iumorina 2004
iumorina `oqros Semodgoma~
iumorina 2005
ansambli `kelaptari~
nani bregvaZis iubile
nato gelaSvili
mReris nino qaTamaZe
ansambli `rusTavi~
vaxtang tatiSvilis iubile
qarTuli video-koqteili
qarTuli klipebi
fridon sulaberiZe-60
jemal sefiaSvili
saaxalwlo ambavi 2002
filmis Rirebulebaa 10$, varskvlaviT aRniSnuli moklemetraJiani filmis Rirebuleba 5$, safosto momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze 4$, unda moniSnoT TqvenTvis sasurveli filmis ujredi, SeavsoT es anketa, amoWraT, daurToT
Ceki an mani orderi NUKRI MUMLADZE-s saxelze da gamogzavnoT Semdeg misamarTze:
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
GEORGIAN Studio
614 Lawler PL.
Phila, PA 19116
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
(sakontaqto telefoni)
54
abezara
baSi-aCuki
feola*
fesvebi
WriWina
arsena
Txunela
kukaraCa
lazare
laqa
aRdgoma
mamluqi
manana
ganaCeni
garigeba
lolita
mimino
londre
nergebi
nino
serenada*
spirali
qajana
qvevri*
rekordi*
Sno*
Serekilebi
firosmani
Cari-rama
monanieba
pasporti
Cveni ezo
modi naxe
wigni ficisa
mokveTili
natvris xe
nucas skola
maci xvitia
xevisferi goCa
xareba da gogia
werili naZvebs
arsenas leqsi
ciskris zarebi
Rimilis biWebi
cekva zRaparSi
Cakluli suli
uZinarTa mze
cisferi mTebi
qaRaldis navi
qeTo da kote
Rvinis qurdebi*
sxvisi Svilebi
maia wyneTeli
akakis akvani
gladiatori*
mze Semodgomis
jariskacis mama
kuCxi bedineri
glaxis naambobi
kvali naTeli
giorgi saakaZe
udiplomo sasiZo
mTvaris motaceba
mxiaruli romani
Zip-kodi)
(267)
474-9273
axali momsaxureoba - gamoweriTa da saxlSi miRebiT
or diskad
gamoiwereT
oTar
sefiaSvilis
axali wigni
or diskad
moniSneT
moniSneT
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
wigni `xsovnas~ Rirebulebaa
20$, safosto momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze
5$, unda SeavsoT es anketa, amoWraT, daurToT Ceki an mani orderi
ALEXANDER SEPPER-s saxelze da gamogzavnoT qvemoT miTiTebul misamarTze.
Alexander Sepper
108-49 63 Avenue, Apt 6P
Forest Hills, NY 11375
es is koncertebia, romelTa
Canawerebic yvela qarTul ojaxSi unda iyos! am firebze erTnairad Cans qarTuli sulica da
qarTuli tkivilic!
redaqtori
TiToeuli DVD-is Rirebulebaa 20$, safosto
momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze
5$, unda moniSnoT TqvenTvis sasurveli DVDis ujredi, SeavsoT es anketa, amoWraT, daurToT
Ceki an mani orderi GELA SACHALELI-s saxelze
da gamogzavnoT gverdiT miTiTebul misamarTze.
(Tqveni saxeli da gvari)
Gela SACHALELI
3405 Kings Hwy, Apt 3C
Brooklyn, NY 11234
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
wminda ninos saxelobis qarTuli
marTlmadidebluri eklesiis samrevlo sabWo
eklesiis arsebobis 3 wlis
saiubileo saqvelmoqmedo saRamoze,
romelic gaimarTeba 2006 wlis 10
seqtembers, kviras, saRamos 5 saaTze
restoran `nacionalSi~.
gTxovT
mobrZandeT!
Tqveni Tanadgoma Zalian mniSvnelovania.
Widaobis sportuli klubi `Sport in Brooklyn~
agrZelebs mozardebis miRebas oTxidan Cvidmet
wlamde mozardebs Soris. bavSvebs profesionalur
doneze moamzadeben saqarTvelosa da ukrainis damsaxurebuli sportsmenebi, msoflios da evropis
Cempionebi Tavisufal WidaobaSi nikoloz begaSvili
da giorgi gobejiSvili.
Cveni misamarTia:
131 Ave S, Brooklyn, NY 11223
telefonebi: 347-232-6062; 347-489-8339
informaciisaTvis dagvikavSirdiT:
1-347-528-0037 Tiniko yenia
55
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F
- WeSmaritad qarTuli atmosfero;
- gemrieli qarTuli kerZebi;
- qarTuli cocxali musika;
TqvenTvis mReris nugzar ZnelaZe
- dabadebis dRis, qorwilis aRniSvna.
1724 Avenue Z, Brooklyn, NY 11235
718-769-2909
axali
qarTuli
56
CTPJYEHB KBNTHFNEHEKB LFVFNT,F