Mamuli No. 36
Title
Mamuli No. 36
extracted text
1! ~#^`7
@__* OKBC
PFVSFHB
botanikosebs rom hkiTxo - fesvi mcenaris erT-erTi ZiriTadi
organoao, riTac igi miwaSia damagrebuli da sazrdos iRebso; eqimis
azriT - fesvi kbilis is nawilia, romelic ybis ZvalSia moTavsebuli.
maTematikosis ganmartebiT - fesvi sidideao, romelic misi ama Tu
im xarisxSi ayvanis dros iZlevao axal ricxvs.
aba, axla me mkiTxeT - fesvebi jiSisa da jilagis sawyisia, romelzedac Sen - cocxal-xilvadi adamiani dgaxar, visac sulierebiT
gkvebavs da momavalsac ginaTebs, tkbil-saxsovaria erTgvari, imierSi
gamagrebuli Seni sidiade, xarisxobrivi simravliT rom mtkicdeba
da yvela simravliT mopovebul nayofs amdidrebs Tavisi cxovelmyoflobiT, radgan odesme isic fesvi gaxdeba da SeuerTdeba maradisobaSi
damkvidrebul fesvTa sistemis kanonzomierebas.
me rom mkiTxoT - `fesvebi~ gazeT `mamulis~ yovelsezonuri literaturuli danarTia. igi ar aris trafaretuli saxelwodeba, igi
simZlavrea Cveni fesvebis, Cveni genis, qarTveloba rom hqvia saxelad.
am fesvebma aq, dedamiwis meore naxevarsferoze okeaneTa gamovliT
amoiyara. amoiyara da gansakuTrebuli siyvaruliT moefera yvela
CvenTagans da gagviTbo gulebi.
amitom samSoblodan wamosuli literaturuli namoRvawari mamuls-mocilebulT mamulsave sulis majiscemas gvaziarebs da Cvenc
Cvensave gulisnadebs vuerTebT saerTo erovnul kulturas.
amdenad gazeTi `fesvebi~ (momavalSi `Jurnali~) dedamiwis wrebrunvaSi moqmedi sicocxlis gacxadebaa, Cveni erTiani mZlavri xmiT
rom iqmneba samSoblosTvis saqarTvelos wiaRidan da mis miRmidan
erToblivi ZalisxmeviTa da SemoqmedebiTi STagonebiT, raTa erTad
vadidoT dambadebeli.
1
2
me uTvistomo qarTveli ucxoobaSi gadaxvewili, cxovrebis avkargianobiT samSoblodakarguli, aseve cxovrebisave
avkargianobiT bolomde verSecnobili ymawvilkacobis gamo, Sensken moviltvi dido mefeo imerameris (afxazTa da qarTvelTa,
ranTa da kaxTa, sxvaTa da sxvaTa da sxvaTa), mefev - saqarTvelov, miTisa da realobis gzisgasayarze amarTulo didebulo
saxebav. Sen - maradisobav, me wamiereba, - ai, aseTi Tvalsawieridan mogmarTav wmida mefeo
daviT aRmaSenebelo - Sen da
ara sxvas, yvelaze didebul qarTvels, iberTa modgmis erTaderT
Tvalis Cins uamravTa Soris, yvelaze Tavmdabalsa da momnanies... mogmarTav me, - usaxelo, Seni udidesi mrevlis namcecis
namceci, Citis gadafrenis manZiliT gazomili Citisave erTi
frTis moqnevis meaTasedi, rodesac Sen am Cems patara samyofelSic Seni didbunebovnebiT
Cems uTavJamobas sikeTiT avseb.
aravin meguleba Sens garda,
ase-rigad srulmomcvelobiT
rom Semovides Cemi cxovrebis
uxiag labirinTebSi da gaanaTlos da gaanaTos misi yoveli
kunWuli qarTvelobiT.
Sens winaSe qeddadrekili
var da mogmarTav... ar gTxov, an
keTildReobas, an gambedaobas, an
saxel-didebas, an raRac sxvas,
amqveyniur fufunebas rom eZaxian, - ar SemogCivleb arafers,
arc rCevis saTxovnelad moval, rCevisTvis sxvas mivadgebi,
Sen sxva xar mefev-batono, arc
msjavris dasayeneblad gavkadnierdebi Sens winaSe warsadgomad, radgan ar memetebi Zvirfaso mefev saamisod gagsarjo...
mezobelma mezobels rom zamTarSi Tovli ar asesxos, amisaTvis ca da qveyanas vin Seawrialebs... mezobeli mezobelTan - me da Cemi fiqr-problemebi varT, ca da qveyanad Sen
megulebi, mefeo!...
Senc igives ityvi albaT:
`rom mTxovo keTildReoba, an
siZliere, an gambedaoba, an saxel-dideba, an raRac sxva, amqveyniuri fufuneba, ver Segisruleb, radgan ar gamaCnia. me
RmerTi ara var, rom varigo
msgavsi mowyalebebi, arc eSmakeuli suli var, sacdunebelSi
Cagagdo. me suli var RvTis
winaSe mlocveli. arc SemoCivleba mWirdeba, ver gamakvirveb
saCivrebiT, imdeni minaxavs da
gamigonia, da mitom. erTiRa damrCenia uflis winaSe viloco
yvela glaxakTaTvis. rCevasac
veras mogcem, brZeni ara var,
erTi cxovrebagamovlili sulierebis kuTvnilebagamxdari
yofili mefe var, romelmac sinanuli vigalobe amqveyniuri.
sinanulis mets veras gaswavli. rCevisTvis sxvas mimarTo,
gijobs, vidre CemTan moxvide.
msjavrsac ver davayeneb, wavida
Cemi samarTali mousavleTSi
da asec unda yofiliyo. rac
vsaje, is msajes, ase iyo, asea da
asec iqneba. msajuli erTaderTia da Seumcdari yvela droSi da yvela erSi~.
magram me movsulvar ara imisTvis, rom gauwyo, mefev-batono,
rom `taoskars moadgneno Turqni~... an msgavsi misTanani, rom
qudze kaci davayenoT mamul-
sakuTari Tavis
daviTobas sakiTxavi
vnthb
dedulSi. ara, aseTi ram aRar
moxdeba CvenSi, radgan, mentaliteti Seicvala xalxSi. aRar arian patronis moimedeni da patronis damcveli eriskacebi. sakuTar Tavs Zlivs patronoben, xolo Tu vinme Tavgamodebulia mamuliSvilobis ideiT,
yvelaferi spekulaciaa da meti
araferi, raTa xalxTa masebiT kargad iTamaSon da am TamaSiT alafi
blomad miirgon Tavisad. axla yvelaze popularuli gamoTqma qarTvelobaSi aris `Tavs uSveleTo...~
visgan???
qveynis mesveurTagan, Tanabarzomierad ukumTqmelTagan, opozicia rom hqvia saxelad. orTave oxeria am qveyanaSi, esaa, rom
keklucoben xalxis Tvalis asaxvevad. mefe-patronis idea raxania Secvala respublikanomaniam
da konstituciam. Rirebulebebi
Seicvala saukuneobriv WidilSi. sisxlma waaxdina epoqa da
mTeli msoflio moicva am uTavbolo Rirebulebebma, romelic
aTasgzis ufro mavnebelia, vidre
aTasi gulboroti xelmwife. kanonebi da wesebi uzneobazea dafuZnebuli, am qveynis mesveurTa
da maT ukumTqmelTa saameblad.
kapitalzea moWrili kodeqsi da
konstitucia. amitomaa uzneoba
epoqa, romelsac gavurbivar. aseve gaurbodnen am damyayebul Waoberas pol gogeni, artur rembo,
ernesto heminguei, Carli Caplini... ver gaeqcnen sabolood, radgan ar icodnen sad gaqceuliyvnen. saiTac gaiqcnen, iqve waiqcnen, radgan iq, Soreul okeaniaSic,
yurisZirSi - afrikis udabnoSic,
gawiTlebul kubaSic da inglisur SinapatimrobaSic, yvelgan es
uxamsi civilizacia xvdebodaT
Tan. me kidev amaTgan gansxvavebiT
yvelaze originaluri gaqceva movaxdine - gaveqeci sakuTar Tavs
da SenTan movedi gaZarcvuli;
gauxeSebuli;
gaupatiurebuli;
gaukuRmarTebuli...
raTa Sens wiaRSi droTa trialis ukuqcevaSi, araTu saSualo
saukuneebisa Tu Tanamedrove civilizaciis sakurTxevelze, aramed
maradisobis RirebulebaTa Senmieri gadasaxedidan vipovo Cemi gaZarculi samosi;
gauxeSebuli suli;
gaupatiurebuli sindis-namusi;
gaukuRmarTebuli bed-iRbali...
sakuTar Tavs gaveqeci, raTa
mepova sakuTari Tavi, ufro marTali, vidre var da ufro gulwrfeli, vidre odesme vyofil-
var... naTqvamia, rom istorias sxeulebi akeTebs, xelovnebas ki Tav-waclili sxeulebi. iqneb es
asec iyos, magram swrafva pirvelyofilobisken, rac viyavi Seni
drois mistiur samyaroSi, romelic miTad gadadis axal TaobebSi Seucnobadobis gamo, esaa
swored es Tavdapirveloba, Sensken
rom mabrunebinebs mzeras, radgan
mzea Seni saxeba, rogorc warmarTuli xanis mzis xateba. aRar
aris is msoflgageba TanamedroveobaSi, rom gazRaprdes nebismieri
Rvawli didi kacebis. wami wams
waeba da afaxulda wamwamebad wamsa
da wamsSoris Tvalsawieri, radgan
viwame gawamebulma wamierebis
wrTobiT gamowuruli sarwmunoeba. da yvelaferi es ewama qristesTvis da amitom me, Cems realobaSi
ukmarisobiT aRvivse da am ukmarisobiT TvalSi Sesvla movisurve,
Cini rom miscemoda samzerals...
arada, Cemi adgilsamyofeli qveyana - efemeraa, moCvenebiT rom
gamokrTis araraisad dedamiwis
yovel kunWulSi da am qveynis
moqalaqeebsac aseTsave moCvenebad
aqcevs saboloo jamSi.
ver daemalebi mas, radgan igi
SenSia gamjdari da amdenad Sen
xdebi am monstri qveynis epidemiuri daavadebis matarebeli da
gamavrcelebeli, Tavad dagaqvs lokokinas niJarasaviT es daavadebad qceuli TavSesafari, da Tavad xdebi Sens TanamemamuleTaTvis miraJi. tatos wyevliT viare aqamomdis qveynierebaze da megona CemTvis iTqva - `sac damiRamdes, iq gamiTendes, iq iyos Cemi
miwa-samSoblo, mxolod varskvlavTa TanamavalTa vamcno gulisa
me saidumlo~. arada, `Cven damSvidebisaTvis dabadebuli Taoba
ar viyaviT~, - es kidev bonapartis sinanulia, iqneb gsmenia.
erTaderTia mxolod - me msurs,
Cemo mefev da patrono, avivso
sakuTari TaviT Seni madlmosilebis wyalobiT, raTa am pirquS
droebaSi, yvelaze ulmobel droebaSi, ar davkargo is, rasac aserigad veZeb. Tu sxva droebaSi
xmliT modiodnen, raTa erovnuli Segneba daekarga qarTvelobas,
axla aravin irjeba saamisod, rom
sisxli daRvaros Cvens gadasarjuleblad. aq niadagSi gaibrjna
daavadeba, romelsac aravin ebrZvis,
radgan eris centraluri nervuli sistema moSlilia, romelic
uciloblad gaumklavdeboda am
mavneblobas. xolo avadmyofobas
Tavadve vuRebT kars sixaruliT.
adre Tu gvarTmevdnen, axla CveniT,
nebayoflobiT varTmevT Cvengan
Cvensave Tavs; adre Tu mters
mdevari hyavda, axla mdevari aRarsad Cans da mteri, araTu gadamTieli, Cven gavxdiT sakuTarive Tavisa.
bavSvobaSi gudiani kaciT rom
gvaSinebdnen, davinaxeT mozrdilebma, rom es bavSvuri safrTxobela warmosaxva yofila SiSis
dasanergad. aRar gveSinia SiSis,
piriqiT CavkaliT SiSis instiqti CvenSi. gavuTamamdiT cxovrebas da TviTkontroli davkargeT. aRarc Sinauris gveSinia da
aRarc gareulis. mtris aRar gveSinia ara imitom, rom Zlierebi
varT, saerTod gaqra mtris xati
Cveni Semecnebidan. TviTdinebas mivendeT, iseT dinebas, kalapots CveniT rom vqmniT da bunebisa da
RmerTis kanonebsa da kanonierebas arafrad vagdebT.
sifrTxile Semogvecala Tvalsa da xels Sua. davrCiT ki Sinauri molaybeebis amara - mTavrobistebad da antimTavrobistebad.
aq ariTmetika asrulebs Tavis funqcias, rameTu SesakrebTa gadanacvlebiT jami mainc ar icvleba.
`igi wava da sxva movao~, gvaimedeben. Tu SiSi CavkaliT
CvenSi, imedebi karga xania aRar
arsebobs CvenTvis. risi imedi...
roca aRar arsebobs moZraobis
maradiuli Sinagani moTxovna. ai,
Turme ramden kargs gvikeTebda
Turme is gudiani kaci, bavSvobaSi rom gvaSinebdnen mSoblebi, bebiebi da babuebi. raRac didi
vakuumia CvenSi uamisobiT Seqmnili da me minda raRac TviTgvemis magvari, raTa tkivilma mainc warmoSvas fiqris moTxovnileba. dRes aRaravin ityvis: `Cven
Tund sul erT dRes davixocebiT, oRond Sen iyav mefev dRegrZeli...~, dRes ufro upriania
pirSi SesZaxon qveynis saWeTmpyrobels - `Cems Semdeg qva qvaze nu
darCenilao...~. ratom? imitom, rom
jer erTi - aRar arian Tavdadebulebi mamulisa da patronis;
mere kidev - TviT `patroni~ ar
aris Rirsi, Tavi gaswiron misTvis da TiToeuli individi qvas
qvaze ugzavnis `patrons~ Tavisi
Tavis Semdeg. es ukve RvarZlia
erSi dabudebuli `ZlierTa ama
soflisaTa~-s mimarT, usamarTlobaa qveynad civilizaciiT motanili prezidentebic da konstituciebic. epoqas warmarTavs naZarcvnagleji kapitali, qaRaldad qceuli adamianTa sisxli da ofli,
oqros zodebSi Cakiruli adamianTa sevda cieb-cxelebiT gamowveuli da yalTaban-bandiT bankebis afiorebSi warTmeuli ukanaskneli lukma da TavianT aqtiv-
Si miTvlili ramdenis SimSili. araoda, SiSi ara gvaqvso? SemekiTxebi mravalmniSvnelovnad.
es SiSi aRaraa, amas saxeli
ar ewodeba, radgan SiSis dros
raRacas ufrTxi, am SemTxvevaSi ki im sifrTxiles ugunurad Tvalwin vutrialebT da
saSualebas vaZlevT sakuTari
Tavi SevaWmevinoT. etyoba cudad gviswavlia gudiani kacis
SiSis goniereba. ubralod gveSinoda, da meti araferi, da
gonebas ar vayolebdiT, Tu ratom gveSinoda an ratom unda
gvSineboda. erTia, rom raRacis mimarT kompleqsis Camosayalibeblad iyenebdnen am zRaprul araraobas. kompleqsi marTlac Camoyalibda, magram arasrulfasovnad da arasrulyofilebis mimarT. es isaa, dRes
rom mentaliteti Seicvala
adamianma: pirovneba - arseba, anu
arsebiTi saxeli ricxviT saxelad rom gadaiqca (magaliTad: vinme saxeliT da gvariT,
rigiT romeliRac ricxvad rom
gadaiqca. adre rom daesmoda
kiTxva - `vin?~ da axla kiTxva `meramdene?~).
lamazia?
gvixaria?
viTom raa yvelaferi es?
an SenTan ra esaqmeba yvelafer amas?
ar vici...
da mainc, qarTvel kacSi Seicvala fsiqika, buneba. xatovnad vambobdiT `kidevac daizrdebian algeTs lekvebi mglisanio...~. mgluri buneba virTxis bunebiT Seicvala, da es
Cvenda sasikeTod, radgan mglebi daixocnen droTa da epoqaTa ganmavlobaSi. xolo TviTgadarCenisTvis zedgamoWrili
iyo virTxis buneba, anu qarTvelma kacma iswavla sakuTar
naWuWSi Caketva, yvela qartexils amiT umklavdeboda da
axlac umklavdeba. `fexebze mkidiaoba~ ise myarad SeiTvisa
qarTulma bunebam, rom TviT qarTuli aRaTis erTi umniSvnelovanesi atributi sufris akademiac ki indiferentulobis
yaidaze moaqcies, da rogor? krwanisis omis dros viRupebodiT rogorc qveyana... Cven
alaznis velze vqeifobdiT!
daiqca qarTuli saxelmwifoebrioba, eklesiebSi rusulad aRemarTeboda wirva-locva,
qarTuli freskebi TabaSiris
sqel fenaSi damales, TandaTanobiT enasac vkargavdiT, deda
Svils Tarjimanis meSveobiT
3
esaubreboda, gaCnda fenomeni `giJvracuasi~...
Cven tfilisis duqnebSi vqeifobdiT...
bankebma saxl-kari wagvarTves,
ilia mokles, Seiqmna qarTuli
pirveli respublika...
Cven mainc vqeifobdiT da firosmans vpoziorobdiT...
TviTdinebaze mivuSviT es respublika. me-2 internacionalis
germanel delegatebTan erTad
dros vatarebdiT da TiTi TiTze ar dagvikarebia, samagierod samagaliTod vqeifobdiT maSinac, roca ruseTis me-11 armia
wamogvadga Tavze. merec da imis
merec yvelaze mniSvnelovan erovnuli mniSvnelobis kataklizmebisas TavgamodebiT vqeifobdiT
da fexebze gvekida Cvens Tavs
datexili ubedurebani. amis naTeli magaliTia Tbilisis e.w. omi
da afxazeTis fataluri omi.
rogor ritorikulad JRers
dido mefeo Seni `sinanulis~
sityvebi - `zari mefobisai warxdes da didebai daSrtes...~, qveyana paranoiam moicva, msoflio
sigiJesTan integraciam saxelmwifoebrivi mniSvneloba miiRo.
gvkarnaxoben aTas sisuleles,
gvkarnaxoben populistur da demagogiur dogmebs, adamiani da misi ufleba raa, Tu ara modernizebuli Cagvra, maradiuli Cagvra
dasabamiTgan moyolebuli dRemde da dReis aqeT ukanasknel dRemde. da raSi gamoixateba es Cagvra?! swored `adamianis uflebebiT~ TvalSi nacris SeyraSi
mdgomareobs eqspluatacia erTisa
meoris mimarT. paranoia aq gadamwyvet rols asrulebs - atmosferos qmnis bodviTs. viRac
ifiqrebs, marTlac daculia Cemi
uflebebio, sinamdvileSi aris erTi aqsiomuri WeSmariteba - sadac aris jari, satusaRo da samsjavrebeli, sxva institutebs rom
Tavi davaneboT, iq imTaviTvea darRveuli nebismieri subieqtis uflebebi, radgan rogorc erT-erTi
andazad qceuli fraza gvamcnobs:
`sadac mTavrdeba Seni Tavisufleba, iq iwyeba sxvisi Tavisuflebao~.
ufleba erTia da movaleoba meore, uerTmaneTod ar arsebobs kacTa
Soris urTierToba. deklaraciebSi
umTavresad uflebebzea saubari, naklebad amaxvileben yuradRebas movaleobebze. esec xom Cagvris da arasrulfasovnebis tipiuri nimuSia...
msoflioc aseTi gamofitulia azrovnebaSi, calmxrivi da miukerZoebulia raRac motiviT raRacis mimarT. TamaSic tuz-koziris kompleqsiT aris warmarTuli.
bevri xar?!
Zlieri xar?
cota xar?!
susti xar?!
Tu kozirSi zixar da xar dabali safexuris saTamaSo obieqti, ara-koziris figurebs Senze
maRali rangisasac ki gaWri, radgan Sen `koziris masti~ xar, da
sakmarisia es koziri sxvam gadaibaros, Sen iqve msxverpli xdebi
koziris mastad gadakeTebulis, adre rom is iyo Seni msxverpli.
es aris respublikis umTavresi mamoZravebeli Zala, siZlierec am gagebiT formulirdeba,
`Zala erTobaSiao~ - naqurdal
Rerbze waaweres swored da mxolod tuz-koziris kompleqsis deda-azriT. anu: yvelaferi es niSnavs imas, rom alegoriuli gazRaprebuli motividan gaazrebuli iolad gasagebi gaxdeba - ad-
re Tu lomi mefobda, axla erTbaSad turebisa da afTrebis xrova
ganagebs samwysos. ironiaa es yvelaferi Savi iumoris nimuSisTvis
gamosadegi, radgan siZlieris gageba araTu mklavSi, an gonebaSi gamoixateba, aramed gaufasurebuli andazis SinaarsSi - erTobaSi Tavmoyril ZalaSi. Zalaa da ara azradayolebuli moqmedeba, instiqtia
da ara TviTSegneba.
saWiroa Zala?!
daurideblad gamoviyenebT yvelas mimarT.
amisaTvis saxelmwifoebriv
doqtrinad Camoyalibda da moqmedebs mTeli qveynis gauzrdeleba, yvelaze ukeT amas axalgazrdobaSi axerxeben da adre Tu
gvian miiReben uzrdel ers saboloo jamSi da saqarTveloSi dadgeba (mTeli siTamamiT SemiZlia
vTqva da metyvelebaSi Semovitano axali termini - m.k.) `uzrdelizmis epoqa~.
da am fonze rogor sevdian
elfers iRebs igi am SeferilobaSi da atmosferoSi `sxvaman miiRos skiptrai...~ raoden savalaloa, da vin!!!
`sxvasa Seudgnen spani...~ - rogori dasanania, da vis; an Tundac vin!!!
isev da isev davubrundebi naTqvams - turebi da afTrebi gamxdaran masebis mesaWeni. zneobrivi gmiris gagebac am Targzea moWrili. uzrdelobiT Tavgamodebuli umwifaraa dRes masiurad
Tayvaniscemis obieqti. erTi ram
unda ganisazRvros aqedan gamomdinare, raTa uzrdelobis xarisxi dadgindes: uzrdeloben maSin,
roca uzrdeloba aris saWiro,
an uzrdeloba aris aucilebeli,
an uzrdeloba ar aris arc saWiro da aucilebeli romeliRac
konkretul momentSi. saerTod, zogadi eTikis Taviseuli normebis
dasamkvidreblad masa umTavresad
misdevs uzrdelobis mesame yvelaze agresiul da saSiS formas.
sxva saqmea, rodesac am Tvisebis gamovlineba raRac miznisTvis an saWiroa, an aucilebeli,
an orive erTad, radgan zneobriv
kodeqsSi Cauweres da TavSic CaubeWdes `mizani amarTlebs saSualebaso...~. amdenad maRali rangis avantiuristebisaTvis uzrdeloba niRabia, obivatelisaTvis ki
sisxlsa da xorcSia gamjdari
igi. raoden samwuxaroa, rom es
obivateli axalgazrda Taobaa, Cemi
Tanatoli Tu umcrosi Zmebi da
debi. sazogadoebrivi azric maT
sasargeblod trialebs.
sazogadoebriv azrs vambob, magram ras niSnavs sazogadoeba da
mere misi azri, an sad gaaCnia
sazogadoebas azri?!
sazogadoeba xom sayovelTao
aRweriT anu saboloo jamSi inventarizaciiT Sekrebili mTlianobis viRacisTvis da raRacisTvis sasurveli nakrebia, romelsac inventarizebuli msofmxedvelobrivi mentalitetidan gamomdinare, azric zoma-woniT `gaerTebuli~ simWidroviT gamoixateba,
paranoia rom TamaSobs mTavar
rols am azris Camoyalibebasa da
gadmocemaSi. amasac raRac SizofreniiT gamowveuli gamoxatvis
xerxebi gaaCnia. esec ki farsia
erTgvari da amitom ar SeiZleba
sazogadoebas gaaCndes azri.
azri Tua, is individualuri gonebis gamoxatulebaa, da ara koleqtiuris. sasaciloc kia aseT azrze
dayrdnoba da miTumetes samoqmedo
rCeva-darigebad miReba misi.
kadrebi `jeobaridan~
ukomentarod
ybadaRebuli Tavisuflebis
ideac aseTive uniWo propagandis
nayofia. raa Tavisufleba, Tu ara
siyalbe, politikuri siyalbe, maSin, roca es Tavisufleba realuri da ara miraJi, warsuls
Cabarda. provinciebic daupirispirdnen metropolias, radgan TavkerZoebam da ampartavnebam Tavi
gadaaWama mTels danarCen nawils
erisas. Tavisuflebam upirveles
yovlisa gaaTavisufla wnexisa
da cenzurisagan adamianis sxeuli da umiwo qalaqSi usxeulo
da ubedo kulturiT daxlze
daido igi lamazi Tu ulamazo,
Tvalma sazomi erTeulebiT gazoma gaSiSvlebuli sxeulis ubedoba, kulturad rom iTvleba da
Sromisa da kapitalis SeWideba
siamovnebiT Tanxvda erTmaneTs am
siSiSvleSi.
ucnauri ara?!
iqneb sasiamovnoc...
an saZageli...
da yvelafris miuxedavad, me
mainc sxeulSi vafaseb sigrZesac,
siganesac da umTavresad siRrmes.
es ukanaskneli ugulebelyofilia TanamedroveTa mier da mxolod sigrZe-siganiT sazRvraven
xalxs, popularobasac mxolod
am kriteriumebiT aniWeben ama Tu
im adamians, TiTqos raRac didi
movlenaa es pirovneba, tele-radio-presa gamudmebiT beWdavs maT
suraTebs SiSvels Tu Semosils,
ekiTxebian Tu ras Wams, svams, icvams,
visTan imoseba da visTan ixdis.
aranairi siRrme arc kiTxvaSi,
arc reklamaSi, bunebrivia arc
pasuxSi. ubralod pirovneba, dRes
rom sadRac podiumze warmatebebs
aRwevs tansacmelTa CvenebiT an
scenaze kompiuteruli meTodiT
simReriT, sabolood siRrmeSi araferi ar aris, garda upirovnobisa.
usxeulo ukulturo kulturam mxolod fotografirebuli
xibli datova misgan da igi dekoraciaa mxolod. arada, amboben da
gahyvirian feministur ideebs. da
saboloo jamSi mamakaci qals mxolod da mxolod sakuTari avxorci vnebis dasakmayofileblad
iyenebs. xolo es mamakaci isaa, rac
zemoT aRvniSne: - sazogadoebrivi
azris erTi patara nakawri.
Tvali ki xarbia da rogorc
ityvian - `Tvali Wams da Tvali
svams~.
da bolos:
Teatralizebuli esTetikis
TvalsazrisiT cxovrebis impulsi
iCqaris apokalipsiur qalaqisaken
da didi siamovnebiT elis warmodgenad warmosaxul orTabrZolas;
me kidev, dido da saamayo winaparo
da mefeo, Sens winaSe warvsdeqi, raTa pirvelyovlisa Seni didbunebovnebiT, siwmidiT, qarTvelobiT sakuTari Tavi vipovo WeSmariti, da
ara niRabi sakuTari Tavisa, rac
Cemze ukve bevria morgebuli. is
saxismetyveleba, rac erTaderTia, yvelaze lamazi da mimzidvelia, radgan RvTis xatis nawilia igi.
da mere kidev erTaderTi, risTvisac mogmarTav, mefev-batono,
msurs madli Semogwiro, me rom
dRes qarTveli var da mawuxebs
es era da civilizacia, da vsaubrob qarTulad, da Seni saxeba
aris, rom mogmarTo.
iq, saqarTveloSic yvelasTvis
znemrTeli magaliTi xar, magram
CemTvis, aq, ufro saWiro da aucilebeli xar, da CemsaviT sxva
emigrantTaTvisac, raTa ufro
mtkiceni viyoT rwmenaSic da qarTvelobaSic.
... da mainc ar vici, ra minda!
VFYEXFH RFZF[B't
4
saocaria literaturuli personaJis
filmis personaJad gadaqcevis procesi.
literaturuli personaJi, Tu igi didi
mwerlis kalmiT aris Seqmnili, imdeni saxiT SeiZleba arsebobdes, ramdenic eyoleba
WeSmariti mkiTxveli, Tumca es ukanaskneli SeiZleba manamde arc acnobierebdes
Tavis warmodgenaSi arsebul personaJs, sanam igi scenaze an ekranze ar moevlineba.
maSin igi an daemTxveva mis warmodgenas, an
misTvis miuRebeli aRmoCndeba xolme. Tavis mxriv ekranuli an scenuri saxe reJisorisa da msaxiobis erToblivi Sromis
nayofia, faqtiurad isini gvevlinebian krebiTi mkiTxvelis rolSi da ama Tu im
personaJis TavianT variants gvTavazoben.
am miznis misaRwevad maT uwevT mwerliseuli aqcentebis gadanawileba an Tavmoyra,
raTa ekranulma saxem gamokveTili konturebi SeiZinos _ gaxdes dramatuli, tragikuli, komikuri da a.S. cxadia, saqme ufro rTuldeba, roca literaturuli personaJi erT yalibSi ver Tavsdeba, magaliTad: aris tragi-komikuri, rogorc giorgi
leoniZis erT-erTi novelis gmiris fufalas saxea. tragi-komikuroba mJRavndeba
fufalas garegnobaSi, CacmulobaSi, metyvelebaSi, personaJisadmi avtoris da xalxis (anu soflis) damokidebulebaSi da
misi gansaxiereba msaxiobisagan did ostatobas moiTxovs. sakmarisia erTi gauazrebeli Jesti, erTi mcdari mimika, mixramoxrasa da metyvelebaSi zedmeti Strixis an intonaciis Setana, rom fufalas
saxe soflis samasxarao erT Cveulebriv
personaJad iqces, rogorc mravlad gvinaxavs qarTul scenaze Tu ekranze. sofeli
erToba, dascinis fufalasnairebs, Tumca
zogjer isini Tavs TviTonve imasxaraveben,
ahyvebian xolme sofels masxaraobaSi (principSi, esec erTgvari Tavdacvis instinqtia), radgan sofelze arian damokidebuli da misgan gadmogdebul lukmas sxvagvarad ver moipoveben. magram arsebobs aseTi adamianebis sxva kategoriac: maT aqvT
faruli siamaye, Rirseba da Tavmoyvareoba,
isini xSirad zneobrivad maRla dganan im
sazogadoebaze, romelic maT gonebasustad
Tvlis, sinamdvileSi isini Tavs arc uyadreben sofels da sofelic gulis siRrmeSi maT pativs scems. aseTi tipaJia fufala genialuri filmis avtoris Tengiz
abulaZisaTvis da igi, bunebrivia, msaxiobisganac Sesabamis aratrafaretul xerxebs moiTxovs. mokled rom vTqvaT, es aris TamaSi
tragikulisa da komikuris zRvarze, sadac
komizmi nel-nela ukan ixevs, tragizmi ki
TandaTan grovdeba, iZabeba, mZimdeba da kulminacias finalSi aRwevs. finalamde didi da
Zneli gzaa gasavleli da sainteresoa, rogor gadis am gzas sofiko Wiaureli.
CavixedoT pirvelwyaroSi da vnaxoT, rogor aRwers fufalas pirvel gamoCenas
giorgi leoniZe: «gzaze gamoCnda martodmarto beriqala, Sesaferisad ecva sxva da
sxva mxiaruli, Wyetela naWrebisagan Sekerili kaba. cali xeliT moZvelo qolga
eWira, meoreTi Wreli boxCa. Zvelmoduri
Savi TaTmani ecva xelT da adamis xnis
daglejili maRalqusliani CaRiluli yeliani fexsacmeli, momtvreuli, Suaze gadaCexili qusli Zalze awvalebda. moqanculi, Seoflianebuli gminavda Sewuxebuli calke sicxiT, calke uxerxuli fexsacmliT, calke Tavisi mware bediT!»
ekranuli fufala mxolod CacmulobiTa
da «aRWurvilobiT» hgavs literaturul
prototips. igi arc moqanculia da arc
oflSia gaxviTquli, piriqiT, sofiko Wiaurelis fufala graciozulad moirxeva mtvrian bilikze, RiRinebs kidec, sasaciloa misi
Cacmuloba, daxeuli qolga, quslmoqceuli
fexsacmeli, magram Cvenda gasakvirad, igi gamoCenisTanave TanagrZnobas iwvevs, amis mizezi
ki isaa, rom msaxiobi asxivebs erT mTavar
Tvisebas - siamayes, igi am siamayes Sinaganad
atarebs, esaa sofikos pozicia am pirovnebisadmi, diax, fufala misTvis pirovnebaa da me
mgoni, aq Zevs am rolis sworad monaxuli
gasaRebi. sofikos arsad, aranair situaciaSi
ar aviwydeba es da amitomaa, rom normalur
mayurebels mis danaxvaze ar ecineba, piriqiT,
guli ekumSeba maSinac, roca fufala ba-
laxebSi zis, ferumarils iTxipnis saxeze,
mere ki kitriparia biWisagan miwodebul kitrs
Wams da maSinac, roca Tavisave gamogonil
saqmroebze xmamaRla meocnebe TvaldaxuWul
fufalas xeze gadmomdgari onavari biWuna
Wavls zed saxeze miuSvebs: esaa soflis uxeSi xumroba, romelic Rimils mogvgvrida, Cvens
winaSe sxva fufala rom yofiliyo.
wyarosTan TavSeyrili qalebi uboroto dacinviT xvdebian fufalas. rogoria
fufalas reaqcia? igi auCqareblad, graciozulad jdeba, Tavis ganuyrel boxCas gverdiT daidebs, faqizad kecavs daglejil
qolgas, kabas isworebs da xedav, ra daxvewilia misi yoveli moZraoba, ra Rirseulad iferebs qaTinaurebs: «marTlac lamazi viyavi, alqalas, oqroqalas, TvalJuJunas
meZaxdnen», - ambobs fufala, viTom warsuls ixsenebs, magram axlac lamazi hgonia Tavi. Ggana amas ar mowmobs is scena,
fufala jibis sarkeSi rom icqireba da
saxes ferumariliT ixatavs?! sofiko Wiaureli arsad ar gamodis rolidan - mis
yovel Jests, mixra-moxras, laparakis maneras gansazRvravs is Sinagani pozicia, rac
mas aqvs am personaJisadmi SemuSavebuli.
wyaros epizodSi fufalas saxes kidev
erTi usityvo scena matebs STambeWdaobas:
igi maritas uyurebs, arafers ambobs, arc
aRtacebis sityvebi aRmoxdeba, arc raime
JestiT amZafrebs situacias, aq mxolod
sofikos metyveli Tvalebi «TamaSobs» maritasken mimarTul mzeraSi erTdroulad gamosWvivis sikeTe, naRveli, aRtaceba,
sinanulic Tavisi gaxunebuli qalobis gamo, maritasadmi sibralulic da winaTgrZnobac, rom es RvTiuri silamaze dasaRupadaa ganwiruli. igive naRveli udgas
fufalas TvalebSi, roca eklesiidan gamosul jvardaweril maritas uyurebs.
fufala eqimbaSobs kidec, misi komikuri
recepti: «yvavi moxarSe, ise rom orTqli
ar gamouvides, misi wveni dalie! morielis
sisxli gaaxme da miiRe! muxis xis wyali,
miminos qoni aurie irmis qonSi, mtredis
guli vardis wyalSi Caagde!» TavSekavebuli, seriozuli, grotesks moklebuli gadmocemis gamo kvlav sibralulsa da TanagrZnobas iwvevs, xolo misi «pacientis» qmris buzRunis gamgone, eg qali gaagde, aqedan
moaSoreo, gaixseneT, ra morCilad da faqizad debs pirisken waRebul lukmas, rogor
uCumrad dgeba, ra gulnatkenia, ra Seuracxyofili, rogor midis... misi yoveli nabijidan
martosulobisa da miusafrobis garda isev
da isev Sinagani siamaye gamosWvivis da yvelafer amas tragikuli finalisaken mivyavarT.
«natvris xis» finali, sadac erT fokusSi iyris Tavs yoveli personaJis gavlili
gza, sadac sabolood ikveTeba filmis ZiriTadi idea, araerTi brwyinvale epizodiTaa gajerebuli da miTumetes faseulia,
rom sofiko Wiaurelis finaluri scena
maT fonze gamoirCeva. aq fufalas tragizmi kulminacias aRwevs, filmis scenaris
avtorebs, rezo inaniSvilsa da Tengiz abulaZes, finalSi marTebulad gamoutaniaT
da sityvieri masalis swori montaJiT
gaumZafrebiaT sul sxva garemoSi CarTuli scena. nawarmoebSi igi mSvid garemoSi,
wyarosTan salaRobod Tavmoyrili qalebis Tvalwin TamaSdeba. fufala iq evedreba erT-erT glexis qals sikvdilis Semdeg
daitiros igi, finalSi ki saocrad daZabul situaciaSi, sadac aramiwieri guguni
ismis da saxegaqvavebuli adamianebi virze
ukuRma Sesmul maritas miacileben, talaxSi garTxmuli fufala erT aseTive
gulqva glexis qals fexebze exveva da
evedreba: «erTi umfarvelo gogo var, xom
gamikiTxav, roca movkvdebi... sityva momeci,
rom Cemze Tmas gaiSli, Cemze Savs Caicvam,
Cems kuboze daaxli Tavs!» tragizms aZlierebs glexis qalis poza, romelic cdilobs Tavi daaRwios mis mklavebs, imitom
rom TanagrZnobis unari ar gaaCnia.
finaluri sceniT ikvreba fufalas ekranuli saxe, dasturdeba mTeli filmis
manZilze wveT-wveTad nagrovebi tragikulobis SegrZneba, romelsac sofiko Wiaureli didi msaxiobisaTvis damaxasiaTebeli ZaliTa da ostatobiT usvams saboloo wertils, mayurebels ki uCndeba rwmena,
rom fufalas saxiT qarTul kinos kidev
erTi Sedevri Seemata.
natvris xis~
`
LFKB
AFY]BRB't5
tragikuli
personaJi
5
panaSvidebze dgoma mamam aukrZala. mamis argumenti uryevi iyo:
„ra unda aTi wlis bavSvs babuamisis panaSvidze? gasvenebamde
TxuTmeti wuTiT adre dadges
Cem gverdiT da yvelaferi daamaxsovrdeba“.
mamas aravin SehkamaTebia. mamidebma uxmod gadaaqnies Tavebi, dedam
Taviseburad Caibutbuta, ufrosma
Zmam ki gamarjvebuli ieriT Sexeda da meased uTxra:
- gasagebia?!
pirveli panaSvidis dRes deidamisma waiyvana TavisTan. mSoblebis moTxovniT iq unda gaeTia
Rame. misaReb oTaxSi bebia ijda
magidasTan da mawons Tqvlefda.
nikapi TeTri siTxiT moeTxvara,
Savi puris natexs sresda TiTebiT da pirs awklapunebda. dainaxa Tu ara, aClifinda:
- rao babuaSenma sikvdilis win?
araferi damibara? eseni ar meubnebian da Sen mainc miTxari. Sen
dagibarebda rames. eseni ar uyvarda. ise, arc Sen hyvarebixar. aravin hyvarebia. sulelma dedaSenma
rogor icxovra im saxlSi oci
weliwadi? samjer vnaxe babuaSeni sul da aTasjer damesizmra.
eSmakiseuli iyo da waiyvana kidec
eSmakma. ra, ar mogwons, rasac vambob? jerjerobiT me mekuTvnis es
saxli..
- kargi, deda, ra esmis amas! uTxra deidam.
- esmis, esmis. Tu ara da, droze
unda gaigos. naxe, rogor mibRvers?!
babuamisis aslia esec. dedamiss
da mamamiss aq ar moesvlebaT da
ras gamomecxada, netav?
deidam xeli Caavlo mklavSi
da saswrafod saxlSi miabruna.
panaSvidi axali dawyebuli iyo.
mamam erTxel Seavlo amRvreuli
Tvalebi:
- jiutobs sidedri? Sevides
es Cems oTaxSi da zegamde ar
damenaxos. Zma amayad Sehyurebda,
mamidebs Tavebi CaexaraT, deda deidas eCurCuleboda.
mamis oTaxs uzarmazari yru
kari hqonda. im karSic atanda
momsvlel-wamsvlelTa xmamaRali
saubari. ismoda: „xorci, xorci“...
mama viRacas amSvidebda, is viRac
ki gauTaveblad imeorebda: „xorci, xorci“... bolos mamamac Tqva:
„xorci mTavaria, rom icodeT“.
is viRac daSoSminda. mere nelnela iklo xmebma. bolos siCumem
daisadgura. oTaxSi Zmam Semoyo
Tavi: - mama gixmobs.
kubosTan kacebi idgnen. mamam
saCvenebeli TiTi dauqnia, modio.
zurgs ukan amoudga, xelisgulebi mxrebze daawyo da kubos TavTan daayena:
- ideqi cota xans. dagamaxsovrdeba.
samzareulodan qalebis fusfusis xma gamodioda. mere Semwvari
xorcis suni datrialda. kacebi
gamococxldnen. erTma xelebi moifSvnita, meorem daamTqnara. mamidebma da dedam samzareulo kacebs
dauTmes. qalebi lojiaSi Camosxdnen da papirosebi Camoiriges.
- ramden xans idgebi? - miuaxlovda Zma.
mxrebi aiCeCa. Zmas etyoboda,
laparakis wamowyebis survili rom
klavda, magram Tavmoyvareoba ar
aZlevda uflebas, pirvels Tavad
eTqva raime. xan erTi mxridan
utriala, xan - meoridan, moTminebis fiala aevso da Tavmoyvareoba
droebiT daiviwya:
- Cemi klasi iyo panaSvidze, aqeT-iqiT gaaceca Tvalebi da mravalmniSvnelovnad daamata, - isic
movida.
rom Seatyo, misma gancxadebam
sasurveli efeqti ver moaxdina,
Tavi daxara, tuCebi yurTan miutana, xmauriT gadaylapa nerwyvi
da wasCurCula:
- damrigebeli. ai, suraTi rom
gaCvene. da raki arc am sityvebma
imoqmeda, lamis Sehyvira:
- bozi roa.
jer kuboSi babuas daxeda, mere
Zmas gauswora mzera. didi kiTxvis
niSnebi edga TvalebSi. Zma aimriza:
- ra? magas araferi esmis axla.
Sebrunda. aRar undoda Zmis
gaoflili saulvaSis danaxva. Sebrunda da oTaxis zRurblze moxuci dainaxa. moxucs mSvidi gamoxedva hqonda - TiTqos TvalebiT iRimiso.
qalebi wamoiSalnen. jer mamidebi gadaexvivnen moxucs, mere dedam akoca. mamac gamovida samzareulodan - qaRaldiT iwmendda
xelebs.
- ai, amas CemTan inaxavda ocdaaTi weliwadi, - moxucma jibidan
oTxad gakecili feradi qaRaldebi amoiRo da mamas gauwoda.
- raa es? - miaCerda mama.
- obligaciebi. sjeroda, rom
odesme gaunaRdebdnen.
mamam qaRaldebi gamoarTva moxucs da roialis Tavsaxurze daawyo. mamidebma da dedam Tvalebi
gaayoles qaRaldebs.
- saxlSi damcinebeno da amitomac momabara me. mendoboda cxonebuli, - amoioxra moxucma.
- sul gasulelebula mamaCemi,
- CaicinasaviT mamam.
yvelam gaiRima. moxucmac gaiRima da iTxova:
- wyali damalevineT.
mama mklavSi Caafrinda stumars:
- vaxSami gvaqvs. sadilobaSi
gadagvezarda. mokled, wyals rogor gakadrebT, - da samzareulosken
waaCanCala.
qalebi lojias daubrundnen.
obligaciebi roialis Tavsaxurze
darCa.
Zveli, gacrecili qaRaldebi uxmobdnen. uxmobdnen Cumad da jiutad. da rogorc ki lojia dacarielda, roials miuaxlovda, erTi
qaRaldi gamoaZro Sekvras da Sarvlis jibeSi CaiCurTa. cota xanSi
koridori samzareulodan gamosuli adamianebiT gaivso. mama, mamidebi da deda moxucs acilebdnen.
- sjeroda, rom gaunaRdebdnen, aqeT-iqiT irweoda moxuci, wasasvlelad emzadeboda, - momawode
qudi.
- rogori Rvino maqvs? - Tavmomwoned ikiTxa mamam.
- didebuli, Cemo batono, dide-
buli. ici, ras getyvi? sikvdilis SiSma SeiZleba TviTmkvlelobamde migiyvanos kaci.Y
- sikvdilze fiqrmac?
- eg erTi da igivea. gamudmebiT
araferze ar unda ifiqro. es ukve
fobiaa.
mama ucnaur stumars daemSvidoba da Sua oTaxSi Seabija:
- aba, dagamaxsovrda? daiZine
axla, gviania.
meore panaSvidis dRes RirsSesaniSnavi araferi momxdara, Tu
ar CavTvliT imas, rom mamis brZanebas: „daetie Sen Cems oTaxSi“,
Zmis moulodneli gancxadeba mohyva: „mec iq Seval. mombezrda dgoma,
daviRale“... mamam Tvalebi daabriala: - sul wadi, Svilo. mamiCemis
mamasTan wadi.
EE- Cemi klasi ukve iyo da... wamoiknavla Zmam.
mama wamiT Cafiqrda:
- romel klasSi xar axla Sen?
- mecxreSi.
- unda movide erTi skolaSi,
damrigebels davelaparako.
Zmam didi wvalebis Semdeg gadaylapa nerwyvi.
- kaci xar ukve, gverdiT unda
damidge, - SeubRvira mamam, - xval
Seni Zmac dadgeba.
momsvlel-wamsvlelTa xmebi
uzarmazar yru karSic atanda.
viRacam mamas axara: „gadavrCiT,
xorci viSove“. mamam gaioca: „sada,
kaco?“ im viRacam amayad Tqva:
„Seni gulisaTvis miwidan amovTxri,
miwidan“. mamam daamSvida: „nu Sewuxdebi ase. gadi samzareuloSi
da moisvene“.
mere momsvlelTa ricxvma iklo. mama samzareuloSi Sekrebilebs SeuerTda. isini gamococxldnen. xmaurma imata. viRac ambobda: „xorci viSoveT, xorci“... bolos mamam Tqva: xorci marTla
mTavari yofila, rom icodeT. daviZinoT axla, xval saqmea milioni.
gasvenebamde TxuTmeti wuTiT
adre mamam gverdiT daiyena. momsvlelebi mamas kocnidnen. ramdenimem Zmasac akoca. mere kubos
garSemo uvlidnen da mamidebsa
da dedas exveodnen. qalebs yvavilebi mohqondaT da babuis mkerdze awyobdnen. babua aRar Canda sxvadasxva feris yvavilebis gora faravda. mamam dedas aniSna:
„moaSore es yvavilebi“. dedam waisisina: „iyos, lamazia“. mama wamowiTlda: „gagalamazeb me Sen“. dedam yvavilebi vazebSi Caalaga. mere viRac kacma Tqva: „aba, qalebma
dagvtovon“. qalebi nel-nela wamoiSalnen. mamidebma Sublze akoces babuas, dedas ar ukocnia.
- sasaflaoze unda ekocnaT, Tqva viRacam.
- iqac akoceben, Se kaco, - daRlili mzera kubos Seavlo mamam, daSavda rame?
oTaxi qalebisgan daicala. viRac-viRacebma yvavilebi gaitanes.
gatanisas Zirs eyrebodaT. mTeli
iataki yvavilebiT daifara.
- aq mitovebT yvavilebs? - gaocda mama.
- bevria. sasaflaos samyofi
gatanilia ukve, - upasuxa viRacam.
mamam xeli Caiqnia, araferi uTqvams.
- aba! - Tqva isev im viRacam da
kubosTan eqvsi kaci mivida.
wvaleb-wvalebiT aswies da samjer miajaxunes mTavar kars. mamas CaeRima:
- ese igi, ra? me am saxlidan
arsad gadamsvleli ar var da
dReidan ukvdavi gavxdi?
- ratom ambob magas? - dainteresda mezoblis kaci.
- samjer miartyes, meti kubo
ar gavides am ojaxidano.
- arc masea saqme, - Tavi gaaqnia
mezoblis kacma, - ager, Cemi biZaSvili omSi dagvekarga. arc gagvisvenebia da arc saflavi gvaqvs.
dalpa sadRac.
- ras meubnebi, adamiano? - SeiSmuSna mama, - es mekuTvnis me
Sengan?
- ki, ase iyo. dRemde veZebT.
gadmosvenebis komisiac SevawuxeT,
magram jer xom unda naxon.
- awi raRas naxaven?
- verafers. arc Cven gvaqvs
didi imedi.
- ise, omSi da ubedurebaSi ra
minda me? - Tavis Tavs CaekiTxa
mama.
- Sen ra SuaSi xar, kaco, jvari
gweria, - zurgze xeli daartya
mezobelma.
kubo kibeze CahqondaT. mamam
oTaxs moavlo Tvali. roialis
Tavsaxurze obligaciebis Sekvra
ido.
- amas ra vuyo, Cavatano?
- marTla rom gaanaRdon? gaecina viRacas.
- ra unda gaanaRdon, Tu kaci
xar. wamoiRe, rame xom unda CavatanoT.
saflavze mamis gverdiT idga.
dainaxa, rogor aswia dedam sudara da rogor Caudo babuas pijakis jibeSi obligaciebis Sekvra.
- aba, qalebo, dagvtoveT, - gamoacxada viRacam.
qalebma cremlebi gadmoyares.
mamidebi kubosTan daixarnen da
kidev erTxel akoces babuas. mama
dedas miaCerda. dedac gadaefara
babuas sxeuls da Subli dausvela cremliT. mamam kmayofilebiT
daaqnia Tavi. qalebi sasaflaos
gasasvlelisken daiZrnen. mesaflaveebma kubos Tavsaxuris daWedeba daiwyes. auCqareblad, didi
mondomebiT aWedebdnen. ucnaurad
yru xma ismoda - TiTqos saukuneebis manZilze dagubebul sicarieles SxuiliT apobdnen lursmnebi. saflavebs Soris dinjad
mimaval qalebs arc am xmaze mouxedavT. ori kaci gaTxril saflavSi Caxta, oTxma kubos CaSveba
daiwyo.
- suraTi dagvrCa, - Sewuxda
mama.
- gaviqce, movitano? - ikiTxa
viRacam.
- sad unda gaiqce? iyavi Cumad,
- Subli Sekra mamam, - mainc saxlSi unda wagveRo, - da gaRimebulma daamata, - rom mogvetana, aq
dagvrCeboda.
sanam kubo bolomde CaeSveboda,
is ori kaci saflavidan amoxta
da niCbebi moimarjva.
- midi, muWiT miayare miwa, uTxra mamam, mxarze moxvia mklavi
da saflavisken miswia.
miwa mSrali iyo, fxvieri. sami
muWa miayara kubos da xelisgulze grami ar SerCenia. niCbiani kacebi gamalebiT irjebodnen.
sul cotac da kubos Tavsaxuri
sruliad daifara. mezoblis kacma Rvino da sanovagiT savse kalaTa moitana saidanRac da mesaflaveebs dautova.
- davimaxsovre, - Tavi aswia da
uTxra mamas.
- jer ar damTavrebula, - kiserze xeli mouTaTuna mamam, axla darbazSi wavalT.
darbazi cudad iyo ganaTebuli da adamianebis saxeebis garCeva Wirda. iataki civi iyo, saWmeli - ugemuri. Zmam male miatova
magida da quCaSi gavida. Zmas gahyva. quCaSi mama da is moxuci
idgnen, obligaciebi rom moitana.
- ai, vTqvaT, umweo cxovelebi
gecodeba, - uTxra mamam moxucs
da darbazidan gamoyolebuli boloki mokbiCa, - amitomac gyavs
erTi ZaRli, mere - meore, mesame.
Tu ginda, kata iyos. mTeli samyaros cxovelebs xom ver moeferebi? anu, mainc rCeba milionobiT
umweo cxoveli. adamianmac TviTon unda mixedos Tavs. rom mokvdebi, vis axsovxar? riT aixsneba, rom
egoistebi didxans cocxloben?
- sikvdils axsna ar aqvs. an ra
axsna unda hqondes? axsna aqvs
wvimas, Tovls. mexuTe klasSi aswavlian wvimis da Tovlis mizezebs. adamians yvelaferi ainteresebs, yvelafris axsnas eZebs. ras
miZvrebi am sikvdilTan? TviTon
mova, roca moindomebs. adamiani
ver isvenebs. sikvdils RmerTs ukavSirebs. evedreba, jer arao. ras
miiltvi RmerTisken, adamianebTan
iyavi da RmerTi Tavad mova SenTan. Wams iq xalxi, svams. ra, mere?! as metrSi mamaSeni wevs. mokleze Tu gadaxval, ocdaaT metrze meti ar iqneba.
- ese igi, adamianebTan viyo?
- ki,Tu ipove adamiani,- gaiRima moxucma, - kargad menaxe, - xeli
CamoarTva mamas da quCas dauyva.
mamam axlaRa SeamCnia, miuaxlovda da bolokis darCenili
nawili mTlianad Caido pirSi:
- aba, yvelaferi daimaxsovre?
biWma Tavi dauqnia.
- sanam gaizrdebi, dagaviwydeba.
biWma Sarvlis jibeSi obligacias magrad mouWira xeli.
BHFRKB ]FDF[F&T
6
dRes saRamoTi koncertia.
Cemi pirveli solo koncerti.
vRelav. vcdilob, davmSvidde - xan Jurnalebs vaTvaliereb, xan ezoSi moTamaSe
bavSvebs vuyureb.
ver vwynardebi. davdivar
oTaxSi - erTi kuTxidan meoremde. raRaciT unda gavirTo Tavi... ra vqna?
Camqral papiross vukideb.
taxtze vwvebi da Wers TvalebiT vburRav.
dRes albaT bevri xalxi
iqneba koncertze. rom SemeSalos?.. ara! ar SemeSleba.
ar unda SemeSalos, magram...
ra vqna, rogor davwynarde?
vdgebi da davdivar erTi
kuTxidan meoremde.
ra vqna?..
kedelze Camokidebl suraTs Sevacqerdi.
suraTidan patara biWuna
miyurebs da eSmakurad miRimis. mokle Sarvali Caucvams. yelze didi bafTa
gaukeTebia. xelSi saTvale
uWiravs. misi Rimili Cemzec gadmodis da vuRimi.
es xom me var, me...
me maSin patara, Zalian patara biWi viyavi.
mamaCemi sxva qalaqSi gagzavnes samuSaod, dedac Tan
gahyva. damtoves bebiasTan.
yoveli bavSviviT, TamaSi,
celqoba da gansakuTrebuli SekiTxvebi miyvarda.
cotaTi... cotaTi ki ara,
sakmaod axirebuli gaxldiT.
rogor miyvarda ezo!..
bebia da saxli maSin magondeboda, roca TamaSiT daqanculs araqaTi aRar mqonda.
avdiodi kibeze, karze braxabruxs avtexdi da loyebdawiTlebuli da ofliani
savarZelze movikalaTebdi
xolme.
- uuh, Se yaCaRo, - meubneboda bebia da tansacmels
micvlida, - saTvaliani da
aseTi celqi!
saTvales maSinve vixsnidi ganawyenebuli, magram isev
vikeTebdi. bavSvobidanve susti mxedveloba mqonda.
bebias Cemi saTvaleebis gamouleveli maragi hqonda,
radgan TiTqmis yoveldRe
vtexdi maT - xan velosipediT movisurvebdi kibeze Casvlas, xan burTi mxvdeboda
saxeSi, xan sirbilis dros
waviqceodi xolme.
ezodan amosuli cota xans
visvenebdi.
- bebo, rame wamikiTxe, vetyodi xolme Semdeg.
bebiac mikiTxavda grimebis zRaprebs, miambobda amiranis ambavs...
erTxel `mumu~ wamikiTxa.
- bebo! - SevSfoTdi, - daixrCo?
- daixrCo...
- mokvda?
- mokvda...
- ratom daixrCo, codva
ar ari? - Sevacqerdi bebias
da tirili davapire.
tirili xmamaRali miyvarda. iseT Rrials amovuSvebdi xolme, rom...
- daica, daica, - dafacurda bebia, - jer ar damimTavrebia. mumum icoda kargi
curva, - ganagrZo `kiTxva~
bebiam, - gascura mdinare, mivida gerasimesTan da axlac
iq cxovroben kargad da bednierad... fqvili aqa, qato
iqa, - daumata damajereblo-
bisaTvis.
mec davujere da cremliani TvalebiT gavuRime.
roca gavuRimebdi, bebia yovelTvis mefereboda, Tmas TiTebiT mivarcxnida da gulze mikravda.
- Ceemi patara biWi, - ityoda xolme.
`Cemis~ bebia yovelTvis
agrZelebda da moferebiT `Ceemis~ ambobda. me kidev ufro vpataravdebodi mis mklavebSi.
- Ceemi saTvaliani biWi, ambobda bebia da TvalebSi
mkocnida.
Cvens saxlSi mosul stumrebs movaleobad miaCndaT, Cemze raime azri gamoeTqvaT da,
roialisa da violinos
gagonebac ar surda - yvela
magaze ukravso, ambobda, bebias yovelTvis undoda, rom
gansakuTrebuli vyofiliyavi.
bolos violonCelze SeCerda.
daiwyo Cveni siaruli musikalur skolaSi! bebia win
mimiZRoda violonCeliT
xelSi, me notebi mimqonda.
rogor vbrazdebodi, Cems
tolebs ezoSi fexburTi unda eTamaSaT, me ki... me unda
damekra.
gabrazeba swrafad maviwydeboda, quCaSi mrgval qvas
amovarCevdi, fexs vurtyamdi
da Tavs fexburTelad vTvli-
UEHFV LJXFYFIDBKB
bebia violonCeliT megebeboda.
- daukari...
im wuTSi albaT Zalian
Sewuxebuli da daRvremili gamometyveleba mqonda.
- daukari, Ceemo kargo biWo...
bebia magidasTan skams midgamda da suraze notebs miayudebda.
me yoveli SemTxvevisaTvis uaris Tqmas davapirebdi,
magram...
- nugzar! Cqara! dajeqi
da daukari.
raRa gza mqonda. vjdebodi da vukravdi.
violonCeli kaci iyo Cem-
gadioda dro.
Cven isev erTad davdiodiT musikaze.
- nugzari rogor aris? ekiTxeboda fanjaraze gadmomdgari qali bebias.
- cotaTi daWkvianda, erTi kviraa, saTvale ar gautexia, - amayad pasuxobda bebia.
bebiasTvis is dRe dResaswauli iyo, rodesac me
koncertze vukravdi.
- bebo, rom SemeSalos, ra
meSveleba? - vekiTxebodi SiSiT bebias.
- ar SegeSleba, - maimedebda bebia da mefereboda, - ar
SegeSleba, Ceemi Wkviani bi-
gbhdtkb
koncerti
ra Tqma unda, yovelTvis maqebdnen.
bebia cdilobda, ar SeemCnia Cemi qeba, magram ver axerxebda, iRimeboda.
- ramdeni wlisa xar, nugzar? - mekiTxebodnen stumrebi.
me saCvenebel TiTs ceriT
viWerdi da stumrebs sam
TiTs vuCvenebdi xolme.
- uh! ukve didi biWi yofila, - ambobdnen isini.
me vicodi, rom ar viyavi
didi.
- bebo! Sen xom didi xar?
- ki, - mogvianebiT mpasuxobda bebia. stumrebs uxerxulad gaeRimebodaT da laparaks iwyebdnen, magram me ar
vaclidi.
- bebo, me ratom var patara da Sen - didi?
bebia brazdeboda.
- i-mi-tom! - meubneboda
nerviulad.
me da stumrebi uxerxul
mdgomareobaSi vvardebodiT.
aseTi kiTxvebis Semdeg, cxadia, ver Semaqebdnen.
gamosavals isev bebia poulobda.
- nugzar, aba uTxari biZia
giorgis - vin dawera `Tornike erisTavi~.
- akaki wereTelma, - vpasuxobdi me.
- uyure Sen! - gaikvirvebda biZia giorgi.
bebia gaibadreboda da ganagrZobda:
- mumu?
- mu-mu - turgenevma. mumum iseTi kargi curva...
- nugzar! wadi, genacvale,
ezoSi iTamaSe.
ezoSi Cavrbodi da omobanas vTamaSobdi. saTvales vixsnidi da jibeSi videbdi rom ar momexsna, aucileblad `germaneli~ viqnebodi.
gadioda dro.
Cemi wlovanebis saCveneblad aRar myofnida erTi
xelis TiTebi. skolaSi Semiyvanes.
ezoSi cota xniTRa Cavdiodi xolme.
skola kidev araferi, bebiam gadawyvita, romelime instrumentze dakvra meswavla.
`romelze?~ - fiqrobda.
- romelze? - ekiTxeboda
nacnobebs.
di. mivrbodi TamaSiT, xtunva-xtunviT. bebias mivdevdi,
xan vuswrebdi xolme, xandaxan zedmetad garTuli bebias vejaxebodi.
- uuh, Se yaCaRo, - ambobda
maSin bebia, - saTvaliani da
aseTi celqi!
saTvalis mosaxsnelad xeli saxesTan mimqonda, - magram isev vuSvebdi.
gzad bebias nacnobi qali
cxovrobda. dReniadag fanjaraSi iyo gadmomdgari da
quCas aTvalierebda.
- nugzari rogora gyavs?
- ekiTxeboda bebias.
- celqobs, - pasuxobda bebia, - kviraSi or saTvales
amtvrevs.
gakveTilis Semdeg win me
movdiodi isev TamaSiT, bebia
ukan momyveboda violonCeliT xelSi.
nacnobi qali idga isev
da quCas aTvalierebda.
- bebo, es qali `Spionia?~
- vekiTxebodi bebias.
- ar aris Seni saqme!
saxlSi misvlisas cota
xniT bebia ezoSi saTamaSod
miSvebda. ras ar vTamaSobdiT - laxts, damalobanas,
daWerobanas, omobanas, yvelaze xSirad ki fexburTs. me
yvelaze patara viyavi da amitom mekared mayenebdnen. Tvadamsxmelad TamaSi merCivna,
magram!.. mainc gatacebiT vTamaSobdi. Cveni ezos nakrebis
mekare viyavi.
- nugzar, - damiZaxebda uceb
bebia, - amodi, gakveTilebi moamzade.
- moica ra, moica ra, bebo...
bebia ar micdida.
- nugzar! amodi.
zantad avdiodi saxlSi.
mecadineobis Semdeg ezoSi stveniT Cavrbodi da damalobanas vTamaSobdi.
karg adgils vipovidi,davimalebodi da am dros...
- nugzar, - damiZaxebda bebia, - amodi, genacvale, da
daukari.
`daukaris~ bebia xazgasmiT ambobda.
me ar vpasuxobdi. bebia,
rogorc yovelTvis, ar micdida.
- nugzar! axlave amodi!
oxvriT avdiodi kibeze.
Tvis, boroti kaci. es kaci
muxlebSua unda dameyenebina,
misi Tavi marcxena mxarze
unda mimesvenebina, marcxena
xelis TiTebi yelze unda
SemomeWdo misTvis, xolo marjvenaTi unda amemRerebina.
violonCels maSin boxi, Caxrinwuli xma hqonda da
mTvrali kaciviT usmenod
mReroda.
bebia gverdiT mejda da
miyurebda, rom marjvena xelis
moZraoba ar SemeCerebina.
ra nela gadioda dro!
Cemze metad mezoblebi
itanjebodnen.
- veRar gaaTava? - kiTxulobda erTi.
- ar iqna Cemi mosveneba, ambobda samsaxuridan dabrunebuli buRalteri.
Cemi boroti kaci aravis
erideboda da Caxrinwuli
xmiT simReras ganagrZobda.
- va! veRar gadaxerxa? ambobda manamde mowyenili
mewaRe seroJa da Tavisi xumrobiT kmayofili karg xasiaTze dgeboda.
dakvris Semdeg isev ezoSi Cavrbodi stveniT.
- nugzar, - miTxra erTxel bebiam, - me cota avad
var. waxval marto?
- rogor ver waval, - gavikvirve.
- violonCeli frTxilad
atare. sadme ar daamtvrio.
aba, Sen ici, Ceemi Wkviani biWi.
kibeze marTlac frTxilad Camovitane violonCeli.
ezoSi fexburTis TamaSs
apirebdnen biWebi.
- TamaSi ginda? - mkiTxa
ezos gundis kapitanma.
- ki...
- dadeqi golSi...
Cemi kaci miwaze davawvine
da davdeqi. erTi Zneli burTic aviRe da namdvil mekared warmovidgine Tavi. `ai,
namdvil karSi rom vidge, ra
iqneboda, - gavifiqre, - Zelebian karSi~. uceb iseTi gadawyvetileba miviRe, rom yvelas gauxarda. erTi Zelis
magier xemi CavarWe miwaSi,
xolo meoris nacvlad violonCeli. aseT karSi mdgari daminaxa bebiam... erTi
kviris manZilze umekareod
iyo Cveni ezos nakrebi...
Wi. rodis iqneba, solo koncerti rom geqneba?
dro aravis da arafers
uyurebda. midioda TavisTvis.
me ukve meCoTireboda mokle Sarvlis Cacma.
violonCeli isev kaci iyo
CemTvis, boroti kaci, oRond
iseTi Caxrinwuli xma aRar
hqonda.
erTxel bebia avad gaxda.
didxans iwva.
frTxilad damqonda violonCeli.
- TamaSi ginda? - mekiTxebodnen biWebi.
- ara...
me Rrmad ganvicdidi bebias avadmyofobas.
- bebo, rame xom ar ginda?
- vkiTxe erTxel.
- is daukari.
- ra?
- me rom miyvars.
bebias sen-sansis `momakvdavi gedi~ uyvarda.
violonCeli muxlebSua
daviyene, Tavi mxarze mivadebine, kiserze TiTebi SemovaWde da davukari.
arasodes damikravs ise kargad...
- Ceemi Wkviani biWi. modi,
mogefero, - miTxra bebiam da
cremlebi moiwminda.
ise momefera, rogorc yovelTvis mefereboda, - TiTebiT damivarcxna Tma, gulSi
Camikra, TvalebSi makoca.
kari gaiRo da Cveni mezobeli buRalteri Semovida.
- kidev daukari ra, nugzar,
- miTxra man, - musika ise
masvenebs...
me, ra Tqma unda, kidev davukari.
im dRis Semdeg Seviyvare
violonCeli... is isev kaci
iyo CemTvis, oRond iseTi, rasac mosTxov, rom agisrulebs. mindoda da, bednierebaze, sixarulze avamRerebdi,
momindeboda da, sevdian hangebs gadmovaRvrevinebdi.
aRar mWirdeboda daZaleba. aRarc mezoblebs vawuxebdi. piriqiT.
- damwvrisa daukari ra...
- mTxovda xolme mewaRe seroJa.
bebia amayobda CemiT. xandaxan dafiqrdeboda da ityoda:
`Ceemi biWi, rodis geqneba
netav solo koncerti?~
dro gadioda - xan mdore
mdinaresaviT miizlazneboda,
xan mTis nakadiviT miiswrafoda. dro SeumCnevlad maSin gadioda, rodesac vukravdi. aRar viyavi patara
biWi - bebia mxrebamde Zlivs
mwvdeboda. konservatoriis
studenti gavxdi.
bebia erTxel sawolze Camomijda da momefera. mivarcxnida Tmas da miyurebda
TvalebSi. raRacis kiTxvas
apirebda.
- Ceemi didi biWi, - gaubedavad mommarTa, - aravin giyvars?
kinaRam gavwiTldi.
- ara, bebo, ra dros Cemi...
- ratom ra dros... Sen
ukve didi biWi xar.
im wuTs pirvelad vigrZeni,
rom aRar viyavi bavSvi.
- nugzar, vinme rom geyoleba... xom gamacnob?
- ki, bebo...
bebia dafiqrda.
- solo koncerti rom
geqneba, maSin gamacani, kargi?
- kargi, bebo...
ramdeni vifiqre im Rames!
marTlac, aRar viyavi bavSvi. vgrZnobdi, rom aRar Semefereboda celqoba, veRar
Cavicvamdi mokle Sarvals,
saTvalesac aRar gavtexdi.
me mxolod maSin viyavi
bavSvi, roca bebia mefereboda. me ise xSirad menatreboda misi alersi...
- bebo, - veubnebodi, - Cemo
bebo, momefere, ra!
bebiac mefereboda, mealerseboda da meubneboda:
- xom gamacnob imas... Sens
solo koncertze?
* * *
me taxtze vwevar da Wers
vuyureb.
dRes saRamos koncertia.
Cemi pirveli solo koncerti.
vRelav. Camqral papiross
vukideb. boli bolqvebad miiwevs zeviT. mere iSleba da
ifanteba.
rom SemeSalos?!
dRes albaT bevri xalxi
iqneba koncertze. vici, mezoblebi gvirgvins mimzadeben Cumad. bevri xalxi iqneba. isic iqneba...
`imas xom gamacnob?~ - maxsendeba bebias Txovna.
is ki iqneba iq, magram...
cremli naoWSi yovndeba,
mere Carbis qveviT, tuCis kuTxesTan, mere nikapTan Cerdeba
da mkerdze mecema.
meore wveTi pirvelis nakvalevze ufro swrafad migoravs da isic mkerdze mecema.
bebo, Cemo bebo, rogor gindoda Cemi solo koncertis
mosmena!
Tvalebs vimSraleb. saocrad awynarebs adamians Turme tirili...
dRes saRamos Cems keTil,
mgrZnobiare kacs muxlebSua
daviyeneb, Tavs mxarze mivadebineb, marcxena xelis TiTebs kiserze SemovaWdob da
avamRereb. avamRereb sufTa,
xaverdovani xmiT.
oTaxSi davdivar erTi
kuTxidan meoremde.
SemeSleba?
ara, ar SemeSleba!
bebo, Sens xsovnas miuZRvnis Cemi saTno kaci Tavis
sevdian simReras.
7
yofil colTa meuRleebi gamomecxaddnen erT dilas saxlSi da
ganmicxades, rom movale viyav Cems
naSierebTan fotografirebas Sevdgomodi axlave, dResve.
ar SevwinaaRmdegebivar, Tumc davinteresdi:
- ki magram, ratom?
amixsnes: marTalia, WeSmariti sulieri mamebi isini arian aw ukve
da amaSi maT veRaravin Seecileba,
magram es jerac, samwuxarod, ar
niSnavs, rom bavSvebisTvis biologiuri mama nolia.
damizustes: harmoniuli ganviTarebisTvis saWiroa, sulieri mamis gverdiT iSviaTad, magram mainc
biologiuri mamac krTebodes.
ganmimartes: Zveli meTodebi or kviraSi an TveSi erTxel Sexvedrebi da mimosvlebi zooparksa
Tu cirkSi amisTvis aucilebeli
sulac araa.
metic - xelisSemSlelic kia.
es bavSvis fsiqikas orad apobs.
gacilebiT efeqturia sul axali maTi meTodi.
meTodis arsi: mcirewlovan asakSi
xdeba fotografireba biologiur mamasTan, rogorc viRac `ZiasTan”, ise, rom Tavad fotografirebis momenti da es `Zia”, rogorc
viRac friad mniSvnelovani, ar SemorCes mexsierebas.
anu: mTavaria biologiur mamasTan cxovrebis damadasturebeli
fotomasala Seiqmnas, romelsac sulieri mama maSin gamoaCens, roca
bavSvi gaizrdeba da dainteresdeba
sakuTari genealogiiT.
Sedegi: biologiuri mama raki
ar emaxsovreba, fotosuraTebi
Svils gauRvivebs warmosaxvas, fotokadrebi gacocxldeba, kinokadrebad, erToblivi cxovrebis scenebad iqceva da biologiuri mama
TandaTan mis cnobierebaSi iseT
saxes miiRebs, rogoric misTvis
yvelaze misaRebia.
sabolood ki biologiuri mamis es xati sulieri travmebisa
da fsiqologiuri stresebis gareSe daikavebs mokrZalebul kuTvnil
niSas harmoniul pirovnebaSi.
* * *
sanam am yvelafers mixsnidnen, me
maT vakvirdebodi. sandomianni iyvnen, sandoni, mondomebulni. kubokruli pijakebi ecvaT da gaprialebuli fexsacmelebi. kargi sigaretiT mikvamlavdnen oTaxs. mec
SemomTavazes, roca saTqmeli CaaTaves da pasuxs uwyes lodini. ar
miuaria, vinebe, CavisunTqe natifi
kvamli da vikiTxe:
- qalebi ratom ar movidnen?
- es qalebis saqme ar aris brZana pirveli colis meuRlem.
- yvelaferi Cven movifiqreT, ganagrZo meoris meuRlem, - da Cvenve
unda movagvaroT, maT dauxmareblad. isini mxolod xels SegviSlian.
- ho, - kveri daukra pirvelis
meuRlem, - qalebi aseT sakiTxebSi
metismetad konservatulebi da isteriulobamde emociurebi arian.
amitom gadavwyviteT arc ki gavagebinoT, Tu ras vapirebT.
momewona aseTi midgoma, magram
vifiqre, ajobebda, es jerjerobiT
ar dammCneoda. da amitomac dilis stumrebs ironiuli fraziT
Sevcine:
- ese igi, fotomodeli vxdebi
dReidan?
- garkveulwilad... - Caiburtyunes da erTdroulad, uxmod
damiqicines Tavebi.
- sixSire?
- Cven vfiqrobT, optimaluria 6
TveSi erTxel. - es meore colis
meuRle gaxldaT.
- da gasamrjelos ramdens mTavazobT?
- gasamrjelos? - rogorc velodi, ise moxda. gakvirvebulebma
gadaxedes erTmaneTs da mere isev
me momaCerdnen.
- aba muqTa modeli sad ginaxavT? - pirveli dabneulobisaTvis ukve dameRwia Tavi da axla
Setevaze gadavdiodi.
maTi protestebisa da danamusebebis miuxedavad, sabolood mainc Cemi gavitane: vivaWreT da movrigdiT. Tanxis naxevar-naxevari maSinaTve morCilad amoaZvrines safuleebidan da sasTumalTan, taburetze Camomides grafinis gverdiT. axla ki dro iyo wamovmdgariyavi.
- wveri gasaparsia - Tqva pirvelis meuRlem.
me damezara.
isini ukve gagulisdnen da lamis kinwiskvriT Semagdes abazanaSi. sanam viparsavdi, dro ar daukargavT da Cemi garderobi Seiswavles.
- sul esaa?
- meti raRa unda iyos? - viTom
gamikvirda.
- pijaki ara gaqvs?
- mqancavs pijakis tareba.
- fexsacmelebidanac arc erTi
ar varga.
- ara uWirs, Tu maincdamainc
msxvil xedSi ar gadaiRebT Cems
koWebs, araferi Seetyoba - davamSvide sulieri mamebi.
meores meuRlem ukmayofilod
waiburtyuna raRac, pirvelisam ki
gamomZaxa:
- barem Sxapic miiRe!
Wyumpalaobisas kidev ramdenime
detali davazuste. magaliTad is,
rom Cemi colebis meuRleni fotogadaRebebs gaagrZelebdnen, sanam
bavSvebi eqvsisa ar Sesruldebodnen, da vinaidan ufrosi gogo oTxis iyo, xolo umcrosi samis, pirvel SemTxvevaSi es procesi ori
weli gastanda, meore SemTxvevaSi
ki sami.
gairkva moulodneli da saimedo ram - isini bavSvobisdroindeli da dRemde uaxloesi megobrebi aRmoCndnen. amasTan dakavSirebiT pirvelis meuRlem saSinlad
banaluri fraza: `samyaro pataraao” - warmoTqva. Tumca, rac ar
unda sakvirveli yofiliyo, aseTi
gamovlinebebi odnavadac ar maRizianebda. piriqiT, rac dro gadioda, miT ufro mesimpaTiureboda ucabedad Tavs damtydari es kubokrulpijakiani wyvili.
banaobas rom movrCi da abazanidan gamovedi, Cemi mwiri garderobidan SerCeuli Sarvali da perangi damaxvedres.
- pijaks gzaSi viyidiT, - ganmimarta meores meuRlem, pirvelisam
ki Tma damivarcxna gulmodgined.
Suaze orad gamiyo, gverdze gadamitkepna.
ukve namdvil baronad vgrZnobdi Tavs.
- me mgoni sezonuri fotografireba ajobebs, - gamovTqvi mosazreba, - es ukve srul iluzias Seqmnis urTierTobis intensivobisa.
maT daufiqreblad mipasuxes:
- ara, aseTi sruli iluzia Cven
ar gvWirdeba. aman SeiZleba damRupveli Sedegi moitanos. zedmetad gaaRvivos interesi biologiuri mamisadmi. Tanac kvartalSi
erTxel adamianis xilva 4-5 wlis
bavSvisaTvis, savaraudoa, ukve samaxsovro aRmoCndes. es ki mTels
IJSF BFSFIDBKB
proeqts CaSlis. biologiuri mama mxolod da mxolod virtualuri unda iyos.
ar gamovida. Tumca uamisodac
usazRvrod kmayofili viyavi. Cemi
apartamentebi gamovikete da or
axalSeZenil laqia-megobarTan erTad dabla daveSvi. maT taqsi gamiCeres. CavsxediT. pirvelma erTi
cnobili dizaineris safirmo maRaziis misamarTi daasaxela.
ai, siurprizi! isini daujereblad xelgaSlilebi aRmoCndnen. Sepirebul pijakTan erTad Sarvalperangi da fexsacmelebic miyides.
Tan wvrilmanebic miayoles: cxvirsaxocebi, windebi... saukeTeso odekoloni momaSxures, saukeTeso sigareti Camides jibeSi... es yvelaferi ki imiT axsnes, rom axal
pijakTan Cemi Zveli aRkazmuloba
arafriT ar midioda.
isev taqsSi CavsxediT da ufrosi gogonas baRisken gaveSureT.
gzaSi miTiTeba miviRe: minimaluri
kontaqti bavSvebTan! danarCens isini
Tavad moagvareben!
taqsi gaCerda. pirveli gadavida da ramdenime wuTis mere ukan
mobrunda erT Cveulebriv, wynar
gogonasTan erTad. gamikvirda. mas
xom dabadebidan erTi Tvis ganmavlobaSi mudam saSinlad mCxavanas
da saxewiTels vxedavdi. swored
amas ver gavuZeli da Cems momaval
meore colTan gaviqeci, romelmac
xelad aseTive mudam saSinlad mCxavana da saxewiTeli gogona gamiCina, raTa erTi Tvis mere masac gavqceodi da saerTod dameviwya mCxavana, saxewiTeli, gulisSemaRonebeli arsebebi maT gamCenebTan erTad.
meore baRidan gamoyvanili gogonac Cveulebrivi da wynari aRmoCnda. taqsi gavuSviT da gaviseirneT. pirveli da meore virtuozulad moqmedebdnen. yovelgvari
xazgasmebisa da fotoaparatidan
CitTa gamofrenebis gareSe, metic,
lamis paparacebiviT uRebdnen gogonebs suraTebs. mec marjved viqceodi. lamis usityvod vugebdi
maT da bolo momentSi zustad iq
vdgebodi, sadac saWiro iyo. Tvalis damabrmavebel adgilebSi isini ar wagviyvania da arc saCuqrebiT gagvixarebia, raTa es dRe ar
damaxsovrebodaT. bolosken SevTamamdi da jer ufrosi davisvi
ramdenime wamiT muxlze, mere ki
umcrosi - da orivejer gaisma
aparatis CaCxakunebis xma. mTeli
am xnis manZilze me, pirvelma da
meorem TiTqmis yvela sasaubro
Temas mivukakuneT, gavugeT erTmaneTs da ukana gzaze taqsiT saxlamde rom momaciles, xeli guliTadad rom CamomarTves da damemSvidobnen, mivxvdi, ZirisZiramde
Cemianebi gamxdariyvnen isini.
* * *
ramdenime dRe mesizmreboda da
melandeboda ori kubokrulpijakiani mamakaci or wynar gogonasTan erTad, magram nel-nela cxovreba Zvel kalapotSi Cadga. da
eqvsi Tvis mere grZel kremisfer
paltoebSi gamowyobili pirveli
da meore uceb dilaadrian isev
rom gamomecxaddnen, maTi arseboba
ukve daviwyebuli mqonda. pirvels
iRliaSi kidev erTi kremisferi
palto hqonda amoCrili. meorem
fuli magidaze dado. `isev gasaparsia” - Tqva pirvelma, meorem ki
`droze, adeqi!” - mommarTa oficialurad, Tanac Sinaurulad. maTi
motanili palto kargad momivida. taqsiT pirdapir sabavSvo baRebisaken gavwieT.
- marTla, maSin gadaRebuli fotoebi ar momitaneT? - gamaxsenda
gzaSi.
- fotoebi mxolod Cven gvWirdeba. igi biologiuri mamisaTvis
sruliad zedmetia - ganmimarta
pirvelma.
- da Tu me mainc minda? - ar
davnebdi maSinaTve.
- damijere, ar Rirs, ar Rirs... megobrulad damkra mxarze xeli
meorem, - mxolod zedmet daZabulobas gamoiwvevs.
gavCumdi. da kai xnis mere mxolod esRa vikiTxe:
- ise, fotoebi kargi gamovida?
- ki, kargi - miTxres maT.
bavSvebSi cvlileba ver vipove.
yvelanairad iseTiveni iyvnen. CemTvis yuradReba arc mouqceviaT.
pirveli da meore kmayofilebi darCnen. maTi gaTvla swori aRmoCnda.
eqvsi Tvis Semdeg me Cemi biologiuri SvilebisaTvis kvlav aravin
viyavi.
* * *
mesame mosvlaze mxolod meore
movida.
- raSia saqme? - vkiTxe Cemi
marad zambariani sawolidan da
SeSfoTebuli wamoviwie.
- gaeyara - moJamuli saxiT miTxra da fexebTan Camomijda.
- mere?
- mere araferi.
uceb warmovidgine yvelaferi
da ise Semecoda pirveli, rogorc
arasdros aravin Semcodebia.
utyvad viyaviT erTxanobas. bolos isev me amovRerRe:
- ese igi, amjerad mxolod Sens
bavSvTan, ara?
- cxadia... - meore wamodga, jibidan fuli amoiRo da skamis sazurgeze gadakidebuli Sarvlis
jibeSi Camido - isev, isev gauparsavi xar...
bavSvi rom davinaxe, SemeSinda. erTi weli gavida da isev
araviTari cvlileba ar iyo masSi. adrindeliviT cocxlad veRar vsaubrobdiT me da meore.
gviWirda sityvebis moZebna. yvelaferi rom momTavrda, moulodneli ram gaakeTa. bloknotidan
furceli amoxia, zed raRac wamiwera da gamomiwoda:
- aha, gqondes, Cemi telefonis
nomeria. vin icis, rodis da raSi
dagWirde...
magrad movuWireT erTmaneTs xeli xelze. winaswar vgrZnobdiT,
rac unda momxdariyo.
* * *
zamTari movida. davdiodi kremisferi paltoTi da meores velodi. meore ar Canda. roca ukve
daTboba daiwyo, bloknotis furclis naxevi vipove da nomeri
avkrife.
- gismenT... - vicani. meore iyo.
- gamarjoba. me var.
- ho... - meoris xma yurmilis
meore mxares Caikarga.
ar vCqarobdi. velodi.
- saxlSi iqnebi? - mkiTxa rogorc iqna.
- Tu ginda...
- momicade, moval.
erT saaTSi karze darekes. gavaRe. oriveni iyvnen: pirvelic da
meorec - kvlav erTnairad ecvaT,
oRond - arc pijaki, arc palto...
- amjerad xakisferi qurTukebi
moecvaT tanze. zRurblze vaTvaliereT erTmaneTi.
- Tqvenc gauparsavebi xarT axla. - vuTxari daskvnis saxiT.
gaiRimes. Semovidnen. qurTukis
farTo jibeebidan dasta-dasta amoalages fotoebi da magidaze daawyves.
- ai, mogitaneT - miTxres.
suraTebisTvis arc Semixedavs,
ise vkiTxe:
- aparati Tan gaqvT?
pirvelma Tavi damiqnia.
maSin wavediT.
gaTenebamde vtkepneT qalaqi. me
maT gauTaveblad vuRebdi fotoebs. Cven kvlav erTad viyaviT.
viqceodiT ise, rogorc SeiZleba
iqceodes sami Cveulebrivi megobari mamakaci. SevediT barSi da
ludi davlieT. erTmaneTs axali
ambebi aRar davutoveT, bolo safexburTo Cempionati gavqeqeT, barSi
msxdomi qalebi aRvnusxeT da siyvarulze fiqriT guli gavicxeleT. Tavisuflebas veloliaveT
da megobroba uwmidesad SevracxeT. meniu wavikiTxeT, rogorc
saukeTeso wigni dedamiwis zurgze da delikatesebi SevukveTeT
oficiantis dekoltes. Cven xom
axalgazrdebi viyaviT, Rone gverCoda, jibeSi cota fuli gviWyaoda, saxl-kari gvqonda da momavlis gvwamda. Cven xom namdvili
mamakacebi viyaviT. fotomamebi.
8
rogorc mTelma sofelma icoda, serafions jori axlodanac
ar unda hyoloda nanaxi, magram
Tu siarulis dros kaci marto
welzeviT daakvirdeboda, usaTuod ityoda, rom ase mxolod
joris fexebs SeeZlo evlo.
igi arc Zveli namamasaxlisi
iyo da arc axali naTavmjdomarevi. am kacisTvis vinmes arc
soflis Tavkacoba miundvia da
ZalisZalad arc sofelze mzrunveloba mouxvevia Tavze, magram
serafion gordaZes arc erTi
mezoblis ZaRli ar Seuyefda
da ZaRlebi raa, roca samfexa
dabal skamze damjdars daigulebdnen, katebi krutuniT dauZvrebodnen fexebSi da Tav-kisers
misi Ceqmis yelze afxandnen.
serafioni yvelgan iyo. es
Cveulebriv ambadac miaCndaT, magram sakvirveli iyo, es martoxela kaci rogor aswrebda amdens. misTvis yvela ojaxSi inaxavdnen ulufas, yoveli sadilobisas ki mxolod erTi mosaxle iyo misi madlieri. serafioni yvelgan iyo. anda ufro
sworad - iq, sadac ufro metad
sWirdebodaT serafioni.
Zvelad amis Sesaxeb Wori dadioda sofelSi: serafions suli eSmakisTvis aqvs miyiduli
da es eSmaki amaRam mTel sofelSi daZrwis, yvela ojaxs ayuradebs, naliaSi siminds rwyavs,
kodSi - fqvils, ezoSi SeSis
marags amowmebs da xalamSi wvela yvelebs angariSobs, meore
diliT, gaRviZebisTanave, serafionma yvelaferi iciso.
mere ki, serafionis sulis
eSmakebsa da mavneebze miyidvis
Worma didxans rom ver ibogina,
xalxi yovelives mis raRacnair,
utyuar alRos awerda, gulisyurs Tu gulisgulobas. bolos
yvelaferi daiviwyes da serafioni Cveulebriv movlenad miiCnies. TiTqos sxvanairi serafioni SeuZlebeli yofiliyo.
xandamwvarma nikiforem rom
ocdaeqvsi dRe ebrZola yelSi
mobjenil sikvdils da ocdameSvide dRes Tqveni Wiri waiRo,
serafioni mTeli Rameebi sasTumalTan ujda da gardacvlilis meuRlem sikvdilze uwin
serafions usayvedura:
- ra miqeni, serafion! damRupe,
amomagde! sulTamxuTavs ver gamoglije xelidan Cemi nikifore?!
serafionma jer mkvdars upatrona: gul-xeli daukrifa, fexebi dauWima, Riad darCenil Tvalebze quTuToebi Camoafara da
roca xelsaxociT RranWi aukra, Tavidan moglejili Calisferi yabalaxi miwas daanarcxa,
naxevrad SiSvel Tavze gaSlili xeli waiSina da alali
cremlebi TavisTavad wascvivda.
bikentis sasiZo SemoeZlia. imxanad bikentis qarebi ise RrRnida,
ezoSi yavarjnebiT Zlivs daaTrevda dabuJebul fexebs, magram
amaze aravis udardia. serafions axali Ceqmebi moarges, Subli axali yabalaxiT gaukres
da sasiZos ojaxis Tvalis gadasavlebad gaistumres.
serafioni risi serafioni iyo,
Tu saqmes Zirfesvianad ar Seiswavlida, jer biWi naxa. naxa axla rogor - jer Soridan
axed-daxeda, xma ar gaucia, ise
gaecala sasiZos. mere amxanagobaSi moikiTxa biWis vargisianoba. iqauri kolmeurneobis Tavmjdomare misi Zveli nacnobi
vuZRvni i. alaSvils
gamodga, Zlivs moagona Tavi. laparakSi sityva im ojaxze Camougdo.
saRamos sasadiloSi brigadirs
Rvinoebi gaugzavna, madloba SemouTvales, kidev gaugzavna, axla madloba aRar ikmares, gagvecani mainco, sTxoves. daTanxmda. sadRegrZelom moitana da brigadirma
mSromeli kacis marjvenis sadRegrZelo dalia. sera-fionma Wiqa
manam ar miitana pirTan, sanam saTiTaod ar CamoaTvlevina, vis-Tvis clida amodena sasmiss.
RamiT, gvian, gulis ZilSi rom
iyvnen, maSin miadga samoyvros, maspinZloba gausinja, stumris pativiscemaSi gamoscada da daaskvna:
- me Tu serafioni var, am yaZaxs
qali ar daekavebao.
arc aravis daukavebia.
gadaixades niSnoba.
sworze saqorwilo mayrioni moadga WiSkars.
serafioni karSi Seegeba stumrebs. aba, miwveva, mowveva, mobodiSeba,
Seni Wirime, Sen genacvale da gaimarTa milocva. Camodga rigi keTilismsurvelebis. jer nefe-dedofals usurves mze da mTvaresaviT
erTmaneTs Sebereba, mere mSoblebs
ubednieres dawyvilebulni. mZaxlebi
daibnen. qaliSvilis bed-iRbali serafions miuloces, bikentis mudam
lxini da qorwili usurves da
male gamojanmrTeleba uwinaswarmetyveles. misulTagan es jer erTma
gaakeTa. aravis gahkvirvebia. meore
pirvelis magaliTs mihyva.
saqmem didebulad Caiara. mayari mayarma Secvala, biZia - bicolam. siZes mamidebic hyolia, deidebic, mezoblebi xom - rasakvirvelia da...
- icocxleT, keTilebo, icocxleT... icocxleT! - SaqariviT
dadna serafioni, - madloba, nametani didi madloba, Cemo batonebo!
martoxela qvriv-oxerma babalem
marCenali ToTo xboiani Zroxa dakarga. ToTo xboiani Zroxa saRamomde saZovarze damagrdeba? gadaiSuadRevebs Tu ara, saxlSi gamorbis.
arada, is dRe ise daRamda, mis gamoCenas saSveli ar daadga. calke xbo
iklebs bRaviliT ezo-garemos, calke babales vai da viSi. babales karis mezoblebic hyavda da mazlisSvilebic, magram serafionze uwin
veravin veraferi igumana.
im mglis arCiv Zroxas naSuadRevamde rom gaZRoma moeswro, mdinaris gaRma gaetopa. mere napir-
- ras iTxovs?
- ra sWirdeba kidev serafions?!
aba, aqeT, aba, iqiT da...
saflavis qva!
ho, qva... Zlivs moifiqres!
didi, sagangebod didi da gamZle qva daades serafions gulze, lamis suli amoxades kacs.
- warwera rogori unda iyos,
asoebi msxvili Tu SedarebiT
wvrili da TvalsaCino?
- gakruli xeliT ajobebs
dawera Tu beWduriT?
- grZeli unda iyos asoebi
Tu mokle da msxvili?
- Savi Tu TeTri, oqrosferi
Tu vercxlisferi?
veraferi gadawyvites. isev
ostats miandves, es Cvenze ufro Sen gesmiso, magram gaafrTxiles: yvelaze ukeTesi ki
unda iyoso.
- aba, axla ra vqnaT?
- ra davaweroT?
- ra unda eweros serafionis saflavis qvaze?..
aman yvela Caafiqra. aman yve-
JNBF BJCTKBFYB
napir saZovars gahyoloda. mTaSi
gamTeniisas kokispirul wvimas aq
SuadRisas mdinare aedidebina da
ToToxboians ukan dasabrunebeli
foni veRar epova. ubRavlia da
gaRma napirs miwydom-mowydomia, magram soflidan mdinare arc ise
axlosaa, rom tyis iqiT Tvali
miawvdino da Zroxam xma mogawvdinos. magram serafioni...
razec sofels Tvali da yuri
ar miuwvdeboda, serafioni risi
serafioni iyo, xeli ar miewvdina.
mijorfexebula, magram ra ginda,
rom qna - is gamoRmaa, Zroxa wyalgaRma. wyalgaRma, mdinaris piras
ara, magram mTaSi, mgelicaa da Sen
rom serafioni xar, welamde civ
wyalSi unda gafono, Zroxianad
gadmofono, babales marCenali daubruno, mSieri xbo daapuro da
mSieri mgeli xaxamSrali datovo.
Semodgomis pirze iRliebSi taroebamoCril simindis yanebs rom
Wilyvavi Seeseoda, serafioni mevelec iyo da moWirnaxulec. Tavisi Tavis simsxo, saorSime mware
kvaxic namaragi hqonda da bare
ori Zveli daCinCluli nabdis qudic. `xelebgafarCxul~ saris Tavze rom `Tavs~ daancobda, naxSiriviT daprawul Tvalebs `gauxelda~, warbebs daufanCavda, cxvirsa
da ulvaSebs Tavisaze grZels dauxatavda, ZonZebiT Semosavda da
quds, rogorc TviTon icoda, gver-
dulad moagdebda, yanebis TavSi
ginda serafioni mdgara da gind serafionis ali-kvali safrTxobela.
serafioni rom orRobeSi mijorfexobda, bavSvebi Robis Signidan acilebdnen ezos bolomde da
diasaxlisebi xelisgulze gadafarebul da gaxamebul tiloze
dadebuli cxeli xaWapuriT an
WadiT iwvevdnen.
erT dRes yvela ojaxSi gacivda serafionis ulufa.
fexze dadga sofeli.
Sav saRebavze afrines kaci.
nigvzis kubo arCies muxisas, Tumca bevri im azrisa iyo, muxa didxans Zlebs miwaSio.
dasaflavebis vada Cveulebrivze ori dRiT gadades. itires, iTavcemes da, rogorc wesi, miwis Svili miwas miabares.
- miwa civiao, - amboben, magram ar
gamarTlda. xalxi ver isvenebda,
wuxda. serafioni kidev raRacas
moiTxovda, raRac kidev sWirdeboda serafions.
ho, marTla, vis moagonda - saflavs xom Robura unda! aba, miSveleT, saqme gagviCnda! gaswies qalaqs, sagangebod daukveTes didi,
rkinis ufskero da usaxuravo galia. gadaadges saflavs, SeRebes,
feri Seucvales, magram saqmes mainc ver eSvela. raRac kidev darCa gasakeTebeli.
- raa es?
las waarTva pirSi ena. Camosxdnen saflavze da Semoibjines
xelebi Tavze. fexis TiTebTan
Tvali miwas Caasves. ifiqres, ifiqres, magram amaod eWira ostats
xelSi momarjvebuli saWrisi.
mere kantikuntad wamoisroles
TiTo-orola sityva. es, ra Tqma
unda, ise, sxvaTa Soris, Torem vis
sjeroda, rom es sjobda sxvas.
- Zvirfas serafions! - iyo
winadadeba.
- ar varga! serafioni rom
Zvirfasia, amas ra dawera unda!
- dauviwyar serafions...
- gadairie, Se kaco, serafionis daviwyeba sad gagonila?!
- sayvarel serafions!
- dakarge Wkua? serafionis
moZule kaci ginaxavs?!
daRlili ostati angariSmiucemlad daeSva balaxebSi, xalxi isev da isev bWobda.
mgoni, gvian saRamos raRac
gadawyvites, sxva gamosavali veraferi ipoves da ostati Seudga saqmes...
diliT Soridan TeTr qvaze amokveTili Canda. amasac uSoves wamali. oqrosferi laqiT SeRebes amoWrili anbani da saqmec gaiCarxa,
midiodi Tu modiodi, Rrubliani
iyo Tu mziani, advilad SegeZlo
gagerCia kacs erTi sityva.
diax! mxolod erTaderTi
sityva: `serafioni~.
9
fiWiko da Taflia
didi xnis winaT imereTSi, saTafliis
gamoqvabulSi, cxovrobdnen patara dinozavrebi - fiWiko da Taflia. dinozavrebis
ojaxSi isini yvelaze umcrosebi da yvelaze cicqnebi iyvnen - sul raRac tonanaxevars iwonidnen da mxolod erTi metris sigrZis fexisgulebi hqondaT.
fiWiko da Taflia iseTi onavari da
celqi dinozavrebi iyvnen, rom dilidan saRamomde daabotebdnen gamoqvabulis midamoebSi da xeebs fesvebianad glejdnen. ramdenjer gaujavrda deda dinozavri, ramdenjer
mityipa mama dinozavrma, magram Seayare kedels cercvi. fiWiko da Taflia yursac ar
ibertyavdnen. yvelaze ucnauri is iyo, rom
maT ojaxSi yvela dinozavri mtacebeli
gaxldaT, fiWiko da Taflia ki, Tqven warmoidgineT, mxolod balaxs axramunebdnen.
- tituu, sad gamovyo Tavi am patiosanma
dinozavrma, amiza viwvale? amiza gagaCineT
da gagzardeT, rom Tavi mogeWraT mTel
saTafliaze? rac me im kvercxebs veloliavebodi, romlebSic Tqven isxediT…- civ
niavs ar vakarebdi... rava, visze naklebi deda
viyavi, amferi Svilebi rom gamzrdoda? mTeli dRe marto prasisa da fxalis mets
arafers akarebT pirs! - moTqvamda deda
dinozavri.
- ara, batono, ver meviTmen amisTana sircxvils. ar mWirdeba me balaxismWameli
Svilebi. Cveni jiSi mtacebeli iyo yovelTvis. babuaCemi, RmerTma acxonos, misi suli,
imferi brge iyo, imferi axovani, Tqven ki ar
ggavdaT, rom deiarebiT mWled. eqvs tonas
iwonida, abaa!
fiWiko da Taflia ki Cumad ismendnen
sayvedurebs.ÀTavs ise Caqindravdnen, ifiqrebdiT, ukve moinanies TavianTi saqcieli
da gadawyvites, balaxis Wamas Tavi daanebono, magram rogorc ki ded-mama sanadirod
wavidoda, orive kisristexiT garboda Walisaken. iq qorfa xeebi egulebodaT. unda
genaxaT, rogori siamovnebiT amtvrevdnen totebs da axramunebdnen Tavis foTlebianqerqianad.
- dedam rom icodes, ravari gemrielia es
tirifi, xom aRar gagvijavrdeboda? - ambobda fiWiko.
- apa, apa, es muxis foTolic ra surne-
lovania? - upasuxebda Taflia.
nadirobidan dabrunebul mSoblebs fiWiko da Taflia isev gamoqvabulSi xvdebodnen, magram maT motanil nanadirevs kbilsac ar adgamdnen.
- ar gvSia, babaia! - Tavs xrida fiWiko.
- ho, sul ar gvSia! - kvers ukravda
Tafliac.
- aha, isev balaxbulaxi miirTviT, ara?
ras meveswari amas. wadiT erTi, CeixedeT
sarkeSi, ras daemsgavseT, gverdebSi landi
gagdiT, landi. titu, rogor deviRupe! moTqvamda isev deda dinozavri.
ÅerT dResac ganrisxda mama dinozavri.
ise ganrisxda, rom iyvira:
- axlave deikargeT sacxa! Semarcxveneli arc Svili mWirdeba araferSi! ar daginaxoT Cemma Tvalebma!
raRas izamdnen sabralo fiWiko da Taflia, gamoiZurwnen mSobliuri gamoqvabulidan da Walisaken walaslasdnen. ra unda
eqnaT - marTalia, axla veRaravin dauSlidaT gemrieli, rZiani balaxisa da qorfa
foTlebis Wamas, magram mSoblebisagan Sors
yofnac eZnelebodaT. cota ar iyos da
eSinodaT kidec. marTalia, am mxareSi yvela
cxovelze didebi iyvnen, magram mainc bavSvuri guli hqondaT - sibneleSi gamoqvabulidan cxvirs ver gamoayofinebdi verc
erTs. WalaSi erTi uzarmazari xis qveS
miwvnen, erTmaneTs Caexutnen da mware fiqrebSi CaflulT CaeZinaT kidec.
Taflias saocari sizmari esizmra - TiTqos isev Tavis gamoqvabulSi iyo, mSoblebTan erTad. da yvelani: dedac, mamac, fiWiko
da Tafliac - gemriel balaxs Seeqceodnen.
iseTi bednieri iyo Taflia,…rom gaRviZeba
aRar undoda:
- fiWiko, fiWiko, rom icode, ra kargi
sizmari vnaxe...
- nu meigoneb xolme racxas ucnaurs. ra
drois sizmaria, saxlidan gamogvyares. adeqi, wavideT, iqneb qe viswavloT es mtacebloba, a?
- Sen xom ar gadirie? rais mtacebloba?
Sen ar iyavi, ro ambobdi, balaxze da foTolze gemrieli qveynad araferiao? - gaioca Tafliam, - ra vqnaT axla Cven? visxdeT
am WalaSi ase? Mmarto da uTvistomod? -
cremlebi gadmoscvivda fiWikos. mas Tafliac ahyva da orivem iseTi zmuili amouSva, axlomaxlo xeebze mcxovrebi Citebi SeSinebuli amofrindnen budeebidan.
modi, cota xans fiWiko da Taflia
WalaSi davtovoT da isev gamoqvabulSi
davbrundeT: imis Semdeg, rac mama dinozavrma Svilebi gamoqvabulidan daiTxova, deda
dinozavri depresiaSi Cavarda. SeiZleba bevrma Tqvenganma ar icis, ras niSnavs es sityva,
magram amas mniSvneloba ar aqvs - mokled,
Zalian cud xasiaTze dadga.
- nametani ficxi xasiaTi gaqvs, RmerTmani. mainc Svilebia Cveni, ar unda moqceodi
ase sastikad... - moridebiT Seapara man mama
dinozavrs.
- gaCumdi, dedakaco! sworedac rom ase
unda movqceuliyavi. ifiqreben axla pawas
da aRar gaimeoreben im saqciels. daanebeben
im balaxis coxnas Tavs da daubrundebian
ojaxs, isTe, ravarc wesi da rigia.
- ara, ravarc Cemi Svilebi itanjebian, isTe
unda davitanjo mec!…rafra deviZino, roca
ar vici, Cemi Svilebi sad arian, sad sZinavT,
ras Wamen... - aqviTinda deda dinozavri.
- ras Wamen da fxals!…aba, reiza gavyare
is udReurebi saxlidan!…- gabrazda da ra
gabrazda, sul cofebi hyara mama dinozavrma.
ras izamda deda - gaCumda. didxans eloda
Svilebis dabrunebas, isini ki ara da ar Candnen.
bolos gadawyvita, rom ukiduresi xerxisaTvis miemarTa - mama dinozavrs ganucxada:
- sacxa Cemi Svilebia, iqana unda viyo mec.
vtieb me mtaceblobas da balaxis Wamas viwyeb.
mama dinozavrs amis gagonebas miwis gaskdoma erCia.
- rava, is suleli baRnebi ar meyofoda
Tavis mosaWrelad, axla Senc deemate? iyvira man, magram verafers gaxda. deda dinozavrma SimSiloba gamoacxada da saWmels
pirs aRar akarebda. mama dinozavri iZulebuli gaxda, Tavisi xeliT moetana qorfa
balaxi da SeeTavazebina:
- jandabas Seni Tavi, rac ginda, is Wame,
oRond SimSiliT Tavs nu meiklav.
- ara, ar SevWam, vidre Cems Svilebs ar
devinaxav, pirSi lukmas ar Cevideb! - jiutobda igi.
ÎraRa unda eqna mama dinozavrs, adga da
Svilebis saZebnelad gaeSura. ise mZimed
miabijebda, aremares azanzarebda. icoda, sadac unda eZebna da pirdapir Walisken gaeSura. male miagno kidec - fiWiko da
Taflia tirifis ZirSi isxdnen da xmamaRla slukunebdnen. mamis danaxva ise gaexar-
daT, ZunZuliT gaiqcnen da Caexutnen.
- wamoiT axla Sin, dedaTqvenma imdeni qna,
mainc qe gagataniaT Tqveni. is ki ara da,
TviTonac balaxis Wamas apirebs.
fiWikom da Tafliam erTmaneTs gadaxedes. yvelafers moelodnen, amas ki - ara. ise
gaixares, unda genaxaT - sul xtunaoba
daiwyes. miwaSi CamZvral Tagvebsa da Txunelebs egonaT, miwisZvra daiwyoo da Tavqudmoglejilebi amocvivdnen soroebidan.
mama da Svilebi Sin dabrundnen. fiWikom
Tan axalSefoTlili xis toti waiRo dedas mivarTmevo, ifiqra. Tafliam ki qorfa balaxi dauglija da is miutana. gaixara dedam, Caexuta Svilebs. mere sadResaswaulo vaxSami gamarTa da Svilebis morTmeuli balaxi da foTlebi miitana sufraze.
mama dinozavrma veRar gauZlo cdunebas da
ifiqra - erTi gemos gavusinjav, raa, ase rom
moswonT am Cems Svilebso. SeWama cotaodeni balaxi da ise egemriela, ise moewona, rom
TviTonac daaneba Tavi mtaceblobas. fiWiko da Taflia bednierebisagan adgils ver
poulobdnen.
- rava male amicxadda Cemi sizmari, Sen
kido - mtaceblebi gavxdeTo, ambobdi, - eubneboda Taflia Zmas.
- kido kai, ro ar damijere, - daeTanxma
fiWikoc.
amis Semdeg dinozavrebis ojaxi didxans
da bednierad cxovrobda saTafliis gamoqvabulSi. mzian amindSi erTad midiodnen
xolme WalaSi da balaxiT pirs itkbarunebdnen, wvimian amindSi ki gamoqvabulSi
isvenebdnen da erTmaneTs saintereso ambebs
uambobdnen.
erTxel Taflias wvimaSi gaseirneba mounda - gamovida da atalaxebul miwaze
daiwyo siaruli. uceb fexi talaxSi Caeflo da ise Caeweba, rom veRar amodioda.
- miSveleT! - iyvira Tafliam da maSinve
mTeli ojaxi masTan gaCnda. daeWidnen dedmama da fiWiko da Taflia miwidan Zlivs
amoaTries. im droisaTvis Taflia ukve didi dinozavri iyo - or tonas iwonida. is
ki amoaTries, magram nakvalevis adgilas
iseTi Rrma ormo darCa, patara cxoveli
rom Cavardniliyo, albaT amosvlas verc
SeZlebda. mere mzem daacxuna da ormo
amoaSro. hoda, darCa da darCa nakvalevi.
imis Semdeg bevrze bevri, albaT milioni
weli gavida. nakvalevi ki isev iqaa, saTafliaSi. Tu ar gjeraT, amaze ioli araferia
- sTxoveT mSoblebs, wagiyvanen saTafliaSi
da darwmundebiT, rom ar gatyuebT, aba!
BHVF VFKFWB&BC VJS[HJ,T,B
erTi patara qalaqis gareubanSi, mwvaned
SeRebil, koxta saxlSi erTi patara gogona cxovrobda. is gamudmebiT Tavis mSvenier,
TeTr oTaxSi ijda da ezos sevdiani TvalebiT gahyurebda. marTalia, ezo sul mwvaneSi iyo Cafluli da imis yurebas araferi sjobda, magram gogona mainc Zalian daRonebuli iyo. Semodgomaze foTlebi wiTlad da yviTlad ifereboda, zamTarSi Tovli faravda xeebs da buCqebs, gazafxulze
ki TeTri kvirtebiT imoseboda aremare, magram gogonas mainc araferi axarebda - gahyurebda am silamazes da dumda.
aRaravis axsovda, ra erqva gogonas yvela sevdias eZaxda. amaze Sesaferis saxels kaci marTlac ver moigonebda. ase
gadioda dro, gogona ki kidev ufro sevdiandeboda. aravin icoda misi dardis mizezi
- aravis andobda Tavis fiqrebs.
sevdias saxlis maxloblad meore saxlic idga, ferad-ferad yvavilebSi Cafluli. am saxlSi sxva gogona cxovrobda.
sevdiasaviT isic sul Cafiqrebuli gahyurebda aremares. raze fiqrobda, aravin icoda. arc misi saxeli axsovda aravis, radganac didi xania yvela fiqrias eZaxda. ijda
fiqria Tavis vardisfer oTaxSi da fiqrsa
da ocnebaSi atarebda mTel dros. exvewebodnen mSoblebi aqeT fiqrias, iqiT sevdias,
gadi, ezoSi gaiseirne, naxe, gareT rogori
surnelia, rogor yvavis yvelaferi, an TanatolebTan mainc iTamaSeo, magram erTic da
meorec jiutad isxdnen da gareT fexs ar
adgamdnen.
erT mSvenier dRes yvelasgan moulodnelad fiqriam gaseirneba gadawyvita. TiTqos
raRac igrZnoo, sevdiasac swored am dros
mounda ezoSi gaseirneba. orive gogona TiTqmis erTdroulad gamovida amwvanebul ezoSi
da ramdenime wuTSi erTmaneTs Sexvda.
- ra gqvia? - SeekiTxa fiqria da gogonas
yuradRebiT daakvirda.
- me - sevdia. Sen?
- me fiqrias meZaxian.
- ucnauria, ratom dagarqves es saxeli?
- imitom, rom fiqri miyvars. dRedaRam
vzivar da vfiqrob. Sen ratom dagarqves
sevdia?
- me sul sevdiani var da imitom.
- ram dagasevdiana?
- ram da... marTalia, aqamde aravisTvis
gamimxelia, magram Sen ar dagimalav - iman
damasevdiana, rom sul marto var - arc da
myavs, arc Zma. saxlSi ki iseTi mowyenilobaa, davsevdiandebodi, aba, ra iqneboda.
- ho, marTlac Znelia, - amoioxra fiqriam.
- Sen? Sen ratomRa gqvia fiqria?
- me sul Cafiqrebuli davdivar da imitom.
- Sen raze fiqrob?
- uamrav rameze. gansakuTrebiT ki imaze,
rom Zalian minda mqondes puantebi da vcekvavde. zamTarSi, Tovli rom modis, fifqebs
vuyureb xolme da Zalian minda, mec maTsaviT SemeZlos farfati. lamazi, TeTri kaba
mecvas, fexze TeTri, prialaTasmiani puantebi mecvas...
amis Tqma iyo da fiqriam ise amoioxra,
gulic Tan amoayola. sevdiamac amoioxra,
Camosxdnen gogonebi Zelskamze da Cumad
dauwyes yureba amwvanebul quCas.
uceb, TiTqos raRac gaaxsendao, sevdia
adgilze Sexta:
- sul damaviwyda, SarSan, dabadebis dReze
axalTaxali puantebi maCuqes, me ki cekva ar
SemiZlia, amitom yuTSi maqvs Senaxuli.
gaCuqeb da ramdenic ginda, imdeni icekve.
fiqria uceb gamococxlda:
- SeuZlebelia, nuTu me puantebi meqneba
da cekvas SevZleb!
- ra Tqma unda, - sixaruliT SesZaxa isev
sevdiam.
magram uceb fiqria isev Cafiqrda:
- magram Sen ra geSveleba, Sens ocnebas
rom ver aixden?
sevdiac isev dasevdianda.
- ici ra, Tu ginda, me vimegobreb SenTan
da Senc marto aRar iqnebi. SegviZlia mTeli dReebi erTad gavataroT, erTad viTamaSoT. Sen icekveb, me ki Seni mayurebeli
viqnebi...
- marTla SegiZlia, Cemi megobari gaxde?
- sixaruliT SesZaxa sevdiam.
imis Semdeg yvelaferi Seicvala. gogonebi aRar isxdnen martodmarto, Tav-TavianT
oTaxebSi da mTel dRes ezoSi atarebdnen.
saRamoobiT fiqria icvamda TeTr puantebs
da Tovlis fifqiviT haerovnad daqroda,
TiTis wverebze trialebda da cekvavda.
aRarc sevdia grZnobda Tavs eulad - axla
mas megobari hyavda. orive Zalian bednieri
iyo. patara qalaqis gareubanSi isev ise
modioda Tovli, isev xmeboda Semodgomaze
foTlebi, isev ifurCqneboda vardis buCqebi
gazafxulze da isev mwvaned gaudioda xasxasi xeebs zafxulobiT. magram axla iseTi
mowyeniloba aRar iyo, rogorc winaT, axla
sevdia da fiqria Zalian bednierebi iyvnen.
sevdia da fiqria
10
isini saRamoobiT gadiodnen portSi saSovarze, kuka da koka. orni
muSaobdnen. „zaris“ gagorebas sTavazobdnen qalaqidan dabrunebul
SemTvral mezRvaurebs. bevrs ver
ugebdnen, duqnebSi sasmelebze da
bordelebSi bozebis siaband amokvnesebSi daxarjul mezRvaurebs
wasagebad cotaRa rCebodaT jibeze fuli. maT egreve yvlefdnen
kuka da koka. icodnen, azri ar
hqonda „CaTrevebis“ gakeTebas, isedac bolomde TamaSobdnen zRvaSi
TveobiT naxetialebi, xmeleTs momdgari biWebi. xSirad „dazamaskebulebi“ vercxlis portsigars an
Soreul qveyanaSi myofi TavianTi
gogoebisTvis nayid egzotikur samkauls Camosulan fsonSi. rasakvirvelia, imasac agebdnen, rac umravles SemTxvevaSi ar moswondaT
da maSin kukas da kokas daswrebaze da gaswrebaze unda emoqmedaT,
radgan mezRvaurebi umetesad
jguf-jgufad dadiodnen da yvelas sakmaod grZelpiriani danebi
umZimebda jibeebs. rogorc ki aseT
perspeqtivas iynosavdnen, kuka da
koka pirvelebi gadadiodnen Setevaze da Semdeg dokebis labirinTebSi uCinardebodnen.
ramdenimejer isinic dabrundnen
danadanar¬tyamebi TavianT ficarSemolewil yofil saTevzao gemze,
romelic saxlis magivrobas uwevda
maT, magram ufro xSirad dokebSi
Zirs dayril, TeTr uniformaze
sisxlmoTxvril mezRvaurebs tovebdnen.
kamaTelTan saqme kukas hqonda.
gamxdari kuka, mezRvaurebis azartis gasaxureblad, suls uberavda kamaTlian muSts, Semdeg mkerdze irtyamda da welSi win gadaxrili isroda. gaTamaSebuli
ukmayofilebis gasamJRavneblad,
mWidrod Sekrul grZel TiTebs
isvamda zigzagad wasul marcxena
warbze. arada, skamze zantad wamomjdars rom etyorcna, mainc imas
dasvamda, rac sWirdeboda. aucileblobis dros beSis Sua wertilebSi vercxliswyalCasxmul kamaTelsac Semoacurebda TamaSSi.
ar viyavi marTali, roca vTqvi,
orni muSaobdnen-meTqi. maT Tan
axldaT Savi kata, saxelad bazibazi. swored misi sakmaod Semonaxuli bewvis ferebisas aZvrenda
xolme kuka gakeTebul kamaTels
muqi pijakis marcxena saxeloSi
amoqsovili patara jibidan. sul
iq hqonda, axlodan ar iSorebda.
saWiro momentebSi beWebSi gaSlili, moxeuli koka erTveboda
saqmeSi da raime mizeziT yuradReba Tavisken gadahqonda. is yovelTvis yvelasgan erTi nabijiT
ukan an ganze idga, eqstremaluri
viTarebisTvis poziciebs irCevda
da masiuri ybis gverdulad moqceviT Tambaqos ReWavda. mrgvali
daWmuWnili kepi saxifaTod moRimar Tvalebamde hqonda Camofxatuli. am kepis daxmarebiT „cinkebs“ aZlevda kukas: kepis moxda
TamaSis Sewyvetas niSnavda, - mosagebi aRaraferi aqvTo, kefisken gadaweva - fsonis gazrdas da a.S.
bazi-bazi Soriaxlos daiareboda da dakvirvebiT uTvalTvalebda
moTamaSeebs, sanam kuka napirze amogdebuli gemis gverdze kamaTlis
misartymelad moqneul, majaSi amoZravebul xels win gaisroda da
Sedegis cdaSi ramdenime wami welSi
moxrili SeSdeboda.
roca uyismaTo dRe iyo da
veravis gamoiWerdnen, kuka axalSemosuli turistuli gemebis mgzav-
rebs sanaZleoebs sTavazobda, rom
maT SekveTil cifrs dasvamda haerSi atrialebul, Jangian rkinas
mixeTqebul da miwaze dayril kamaTelze. asrulebda. xandaxan vinme
azartuli mgzavri gamoidebda Tavs
saTamaSod, gaugebari mizeziT gaTamamebuls rom miaCnda, moigebda,
rom fortuna misken aris da saerTod kai Zveli gamocdili vinmea. xSirad wagebisgan saxealewilebs da gakvirvebul-ganawyenebulebs atirebuli bavSvebi da gabrazebuli colebi miadgebodnen, ris
gamoc kuka da koka diskomforts
ganicdidnen. bazi-bazic aseT SemTxvevaSi usiamovnod aiburZglavda tanze bewvs, cxvirs daaceminebda da moSorebiT gadioda.
zemoT naxsenebi maTi erT dros
„saTevzao“ gemi, navebis da sxva
sacurao transportis gamtaceble¬bisgan iafad nayidi, portTan
axlos idga. fskerze fesvebgadgmuli da niJarebiT gverddamSvenebuli, sqeli bawriT hqondaT mibmuli wylisken gadmoxrili palmis Zirze. mozrdili talRebis
dros zRva aqeT-iqiT arwevda gems,
daumagrebel nivTebs bortidan bortamde aTrevda. kukasTvis da kokasTvis es ar qmnida uxerxulobas, arc erTs ar awuxebda zRvis
daavadeba. mxolod bazi-bazis gauWirda Tavidan, roca patara, lurjTvaleba, burTiviT knuti mTvralma kokam markiors mougo „piramidis“ TamaSSi. rad undoda es kata? ubralod, mis kneinas moewona
daxls ukan, boTlebs Soris Taroze mokalaTebuli knuti. sabiliardodan gamosulma kokam ratomRac agina Tavis qals da cal
muStSi dateuli bazi-bazi gemze
moiyvana. ramdenime dRe yuradRebas ar aqcevdnen patara cxovels,
egonaT, TavisiT gaikvlevda gzas
da wavidoda, magram is aseTs arafers apirebda, sakmaod jiutad da
SeZlebisdagvarad xmamaRla iTxovda gamokvebas.
Tavidanve mawaki xasiaTi aRmoaCnda bazi-bazis. sasadilod gawyobil magidaze axtomis mcdelobisas xSirad iqidan moSorebiT
motyorcnilma SeupovrobiT bolo-bolo mainc moipova sakuTari adgili kukasa da kokas satrapezoze, magram ar Tavxeddeboda, rasac gadmouRebdnen, imas sjerdeboda. auCqareblad, Tanamesufreebis TvalierebiT Seeqceoda saWmels.
TandaTan SeeCvivnen kuka da koka
patara cxovels. misi frTxili,
sanadirod gamiznuli gadaadgilebebi gembanze da xmauriani „miauTi“ wina TaTebze dayrdnobiT gazmorebebi ar aRizianebda maT.
im dRes, sanam kuka orive fexSi
TiTo tyvias miiRebda viRac maRali qera biWisgan, romelsac ucnauri saxeli - xaina erqva, is navis
cxvirze iwva, bazi-bazis cali xeliT kisris qveS efereboda da
zRvas uyurebda. didi imedis momtan zRvas, rogorc adre egona,
magram imedma arcTu ise gaumarTla, raSic zRva ar iyo damnaSave.
xSirad yvelaferi Canafiqris mixedviT midioda, oRond gzadagza
(talReb-talReb) zRva Tavis
Strixebs umatebda - mkveTrs, mZafrs
da bolos mizans miRweuli kuka
aRmoaCenda, rom sisruleSi moyvanili Canafiqri didi veraferi Sveba
iyo. zRvis mier datovebuli iarebi rCeboda mxolod, romlebic
adre Tu gvian yovelTvis xorcdeboda. mariliani wyali aCqarebda am process.
sivrceebis cqeriT garTul kukas da mis TeZos¬Tan wamogorebul bazi-bazis arakeTilxmovnad
CaesmodaT anZis qveS mZinare, TeTr
dakonkil ialqanSi gaxveuli kokas xvrinva. ferebiT minabulma
bazim misken gaixeda da wyalSi Cavardnil Rrubels miamsgavsa, romelsac xedavda xolme Sors zRvaSi, zRva rom Sxamiani mwvane xdeboda, iseT amindSi. Rrubelma wyalSi
gawova icoda, kokasgan gansxvavebiT.
- midi, gaaRviZe, - xeli wahkra
kukam bazis. zanti nabijiT miuaxlovda kata mZinare kokas, zed aaxta da misi Tavis savaraudo adgilsamyofelTan kisris wagrZelebiT „kruu“ daikrusuna. kvlav
moaswro, gascloda kokas moqneul
tors, erTxelac ver moartya. „davaxrCob am kudians!“ - aboboqrda
aqafebuls „pilca“ aafxikon orTqliani tyavidan. es naRebia xolme... daartya cxvirSi wyalma, sasunTqi arxebidan molekulebad daifanta tvinis, gul-muclis da
navi kanoes tipisa iyo,grZeli da
viwro. erTi meTevze TavSi ijda,
meore boloSi, TiTo niCabi eWiraT xelSi da navis sxvadasxva
mxares sam-sam mosmas akeTebdnen,
mere mxareebs cvlidnen. maT Soris kuka iwva. cieb-cxeleba tanjavda. maRali sicxisgan kani gamouSra, Rarebad dauskda da wyalSi dasvelebuli xelisgulis Sexebisas gaxurebuli Subli xriok udabnod warmoedgina. veRar
cnobda sakuTari Sublis landSafts. wiTel borcvian udabnod qceuliyo is, sadac giganti
aqlemebi daiarebodnen da qvewarmavlebi dasrialebdnen. udabnoSi
dasadgurebuli yru siCume Savi
cidan gruxuniT wamosulma viRacis xmam daarRvia. mSrali qviSa
qarborbalad daatriala... meTev-
HTPJ
SF,ERFIDBKB
TeTri ialqani. gaRviZeba ar iyo
kokas sayvareli garToba. sizmruli talRebis Sxefebis SeSrobas
dro sWirdeboda. naWridan gamomZvrali jer keps daixuravs da
muxlebze xelebSemoWdobili ijdeba ramdenime xans, mere wyalSi
gadaeSveba da ZilSi gancdili ganwyobilebis gaxsenebas Seecdeba
curvisas. curvisas kargad fiqrob. swori sunTqvisas „swori“
fiqrebi ikvleven Senamde gzas. sizmrebidanac saWiro fragmentebi da
surnelebi tivtivdeba, ifiltreba aTasi xaraxuridan da kargi
mokarnaxea. yvelas individualuri sufliori hyavs. kokas sakuTaris CurCulic esmoda.
moapobda Semxvedr talRebs koka,
mosmis Semdeg gamoyolili ablanduli, sxeulSi umisamarTod mimofantuli SegrZnebebis dafasoebas cdilobda. erTi iyo - did
gundad SeniRbuliyo, tvins burusad mosdeboda da cnobismoyvareobis ujredebs exaxuneboda. jer
misi saxeli ver daekonkretebina
kokas. yvela nasroli ankesi umisamarTo aRmoCnda. wvrilmanebs ver
kidebda kauWs, usxltebodnen, arada, isini arian mTavramde mimyvanebi,
an TviTon arian mTavrebi. detalebs, swrafad cvalebad surnelebs, erT mTlian uformo masad
aRiqvamda. ramdenimejer Setopa, scada am rZisfer masaSi Sevardna,
msgavsad aRmosavluri cxenisa, romelsac mzis Casvlisas TavdamZimebuli kanafis yanaSi Seagdeben
saWenaod, raTa mere gaoflils da
sxeulis ujredovan qsovilebs Soris. Tvalebidan cremlebi wamovida... SeniRbul gundaSi dro dabudebuliyo, moklehorizontiani,
wriulbrunvadi, xelgaSve¬buli daWimuli „Jguti“. saidan daileqa
masSi? kokas dro ar adardebda.
unda grZnobde, rodis ra gaakeTo, miaCnda mas. ukvirda im ori xmamaRla mokamaTe kacis, guSin rom
naxa xidze SeCerebuli da nerviulad mosaubre (etyoba, maTgan CarCa). erTi ambobda, dro fuliao.
meore - fuli momeciT, dro viyidoo. an iseTi yofna rad ginda,
rom dro „sCotCikze“ CarTo, an am
uzomod gawelil droSi risi gakeTeba ver unda moaswro, rom damatebiTi wuTebi moiTxovo?..
gemis cxviridan Camokonwialebuli TokiT amoZvra ukan. mZimed
axta-daxta, wyali CamoiferTxa da
gasaSrobad Tavis ialqanSi gaexvia.
bazi da kuka isev gembanze iwvnen.
- guSin portSi miTxres, materikidan samxedro gemebs agzavniano, - zurgs imSralebda koka.
- ho, mec gavige, - upasuxa kukam.
- Tu egrea, aq aRar daidgomeba.
bazi saubriT didad ver dainteresda, kukas fexebs gadaaxta da
qalaqSi wavida saxetialod.
- saRamos Svidze dokebSi iyavi,
- miaZaxa katas kukam.
- jer dro aris, - Tqva kokam...
* * *
kokam mTvarian Rames gadaayvanina daWrili kuka meTevzeebs kunZulze nacnob qirurgTan. saimedo
adgilia, araerTxel gamocdili.
zeebis xma iyo. isini CrdiloeTis
kunZulebis Sesaxeb saubrobdnen, im
adgilebis Sesaxeb, sadac wlis umetesi nawili Tovli mefobs da
okeanemde CamoRweul tyviisfer caSi miuCveveli yurisTvis Semzaravi kiviliT dafrinaven didi TeTri frinvelebi.
- Sen namyofi xar CrdiloeTSi? - hkiTxa meTevzem kukas.
kuka namyofia CrdiloeTis kunZulebze, erT vaWars gahyva bewveulis Camosatanad. iqauroba TeTri
da mwvane feris laqebad agondeba
da munji gogos, evas, amotexil
yinulebSi moqceuli wyaliviT
melnisferi Tvalebis ferad. eva
erT-erT kunZulze naxa. napirze
daSvebul frinvelebs gayinul Tevzebs aWmevda. mamamisi maT gemze
iyo amosuli. xis fexi gembanze
dayril qurqebze edga, dabla daSvebul xelSi krialosans aTamaSebda da vaWarTan saubrisas xmamaRla icinoda.
...Tofgadakidebuli kaci Tavdaxrili midioda Rrma TovlSi.
sunTqvisas Rrublebis gundebi xrialiT gamosdioda piridan. mis tansacmels cecxlis suni asdioda...
kacma iRriala, sisxliani xeli
wverze moisva, zed miyinuli Tovli wiTlad Camodna. Tavisive dagebuli xafangi, daviwyebuli, arc
axsovs rodis danaRmuli, CaJanguli kbilebis RrWialiT umsxvrevda
Zvlebs muxls qvemoT... Tovli fomflo da fxvieri iyo. mis tansacmels Wrilobaze akruli fiWvebisa da Zirs Camoyrili foTle-
11
bis suni asdioda... „eva, ar daibne“,
- uTxra saxlamde miRweulma Tavis Svils. eva ar dabneula. buxarTan axlos, dabal sawolze moTavsebul mamas spirtiani sasmeli
daudga boTliT. Taroze Semolagebuli qilebidan gamxmari balaxebi xis TasSi Cayara mozomviT
da dafqva, mere moyviTalo siTxeSi gaazava, erTmaneTSi auria, nanadirevis saCexi grZeli dana cecxlze gaacxela. kacma didi ylupebiT Cacala boTli. Tvalebi aemRvra. evam xis nafoti Caudo kbilebs Soris. gogom muxls qvemoT
mosxipa myesebze dakidebuli gaSavebuli fexi...
vaWrobis dasrulebisas evac
amovida gemze. mamas bewveulSi gacvlili sanovagis CazidvaSi exmareboda. mSobelTan saubrisas is
ar iyenebda munjisTvis specifikur Jestebs, saTqmels erTmaneTs
TvalebSi CaxedviT uziarebdnen.
mama-Svili kargad irjeboda. mezRvaurebic exmarebodnen. kukas kai
xnis mobezrebuli hqonda es civi
mxareebi, yinulebisgan gemis bortebis gafxeka da kunZulze moxvedrisas atexili gacvla-gamocvlebi. mze da siTbo ixmobda mas.
gembanze gamosuli mowyenili akvirdeboda foriaqs. „kai yismaTze
unadiria am calfexas“... Casazidi kidev bevri iyo. eva mZime tomaras mieqaCeboda. koka daexmara
da napirze Caatanina. evam madlobis niSnad Sexeda. mas maradiuli
simSvide hqonda TvalebSi. mag mikarguli kunZulidan Sors, aTas
xaTabalaSi moxvedrili kuka bevrjer dabrunebula am mzerasTan
da yovelTvis mxneoba da Tanadgoma SeugrZvnia. da axlac, tortmaniT mcuravi navis fskerze wolisas, evam Caaqro misi wiTeli
udabnoebi.
- axla dineba wamova da gavyveT! - Tqva isev im meTevzem, romelic CrdiloeTiT iyo dainterese¬buli.
„dinebas gayve“ - uaryofiTi mniSvnelobiT ixmareba xSirad napirze. naTqvams aedevna fiqrebiT kuka.
* * *
kokam da bazi-bazim am ambis mere sacxovrebeli miatoves da beber mevaxSesTan, romelTanac didi
xnis saqmiani urTierToba akavSirebdaT, qalaqis gareubanSi gadabargdnen. mevaxSem zedmeti gamokiTxvis gareSe zeda sarTulze oTaxi gamouyo maT. koka gaafrTxila,
klientebTan ar gamoCeni¬liyo aTasi juris xalxi daiareba aq,
bazic rom gamoketos, umjobesia, radgan masac bevri icnobs.
kukas gamojanmrTelebis molodinSi koka da bazi viwro, zambarebian loginze kotrialiT da fanjaraSi yurebiT klavdnen dros.
kokas zanti, auCqarebeli moZraobebis Semxedvare bazi mixvda, rom
isic kokas moZraobis siCqareze
unda gadawyobiliyo, portidan
ukusvliT gamavali gemis tempi
unda aeRo, radgan, savaraudod, didxans mouwevdaT WergayviTlebul
oTaxSi yofna da am patara sivrceSi saWiro iyo armosawyeni saqmeebis gamoZebna, rac loginis qveS
zambarebze TaTebis rtymisgan gamowveuli gawelili bgerebis smeniT da rafaze mzes mificxebiT
gamoixata. bazis ar xiblavda iatakze da kedlebze mravlad mbobRavi mwerebis wvaleba-ganadgureba da maTgan WuWyiani laqebis
datoveba, rogorebic xSirad rCeboda kokas fexis dadgmis, xanda-
xan dartymis adgilze.
fanjaraSi samsarTuliani saxli Canda, gverdiTa yru kedelze
xaraCoebi hqonda midgmuli. es
Senoba koxta ritas ekuTvnoda.
pirvel sarTulze sacekvao iyo
gaxsnili, sadac zRvidan gamoriyuli Tu zRvas gamoqceuli kacebi da qalebi ikribebodnen. meore
da mesame sarTulebze saremonto
samuSaoebi mimdinareobda.
ritas CaxleCili xma da erTi
cudi Tviseba hqonda - saubrisas
moferebiT loyaze gCqmetda. misi
cudi mxareebis CamoTvla kidev
SeiZleboda, magram kokas sul sxva
rameebi axsendeboda ritas¬Tan dakavSirebiT. mogonebebiT garTulma kokam gverdiT wamogorebuli
bazis wakrusuneba dacin¬vad miiRo. ritas marjvena mkerdis qveS
iara aqvs, Txeli-Txeli, romelic
ZuZus momrgvalebas gauyveba...
„kruu“ iyo bazi, da aRmoCnda
bazi loginis qveS. ritas Tavisi
SesaZleblobebiT Tavisuflad SeeZlo mdidrul raionSi gadabargeba, magram man Ratak gareubanSi
arCia darCena, romlis quCebSi upatronod gaizarda da gamoibrZmeda.
santimentebi naklebad awuxebda ritas, ubralod, aq kargad moikida
fexi, ramdenime „prestiJuli dawesebuleba“ gaxsna da warmatebiT
marTavda maT. ritas xelgaSlilobas ver daabralebdi: „mideqimodeqi da uSvele Tavs“, - urisxdeboda igi mTxovnelebs. mrisxanebac rogor uxdeboda... bazi, xma!
mokled, im erTaderTi Ramis garda, kokas xelmeored aRaraferi
gamosvlia. ar Rirs gaxseneba da
nervebis moSla, magram modi da nu
gaixseneb, rodesac dReSi ramdenimejer xedav am qals Seni fanjridan da misi gemrielad verSeswavlili sxeuli gidgeba Tvalwin.
rita sacekvaos win gaxsnil kafeSi gamodioda xolme da xaraCoebze momuSave gogos Zirs Camosvlas da saWmlis Wamas sTxovda,
sTxovda ki ara, eCxubeboda: „sul
arafers ar Wams es bavSvi!“ is
gogoze zrunavda. gogoze, romelic xaraCoze cxovrobda da xatavda. gogos biWiviT hqonda SeWrili Tma, gaxsnili samarTeblis
formis WaRara laqiT kefaze. is
kedelze xatavda. xatavda mzian
sivrceSi mfrinav kacebs, qalebs,
veSapebs da mwvane boTlebs. boTlebi iqneboda xuTlitrianebi, kokam
Soridan amgvarad gazoma. gogo
bevrs muSaobda. xandaxan Tu Cadioda kafeSi saWmelad, isic, rogorc vTqvi, ritas daJinebuli moTxovniT. rita saukeTeso kerZebiT
da wiTeli RviniT umaspinZldeboda mas, xils da Tbil tansacmels xaraCoze ugzavnida msaxuris xeliT. kokas ar gahkvirvebia
ritas yuradRebianoba ucxo adamianis mimarT. etyoba, es gogo ucnauri RimiliT, kefaze WaRariT,
mfrinavi naxatiT an vin icis riT,
Seexo ritas mzian mxareebs.
gogo iSviaTad wyvetda muSaobas. mosawevad Tu isvenebda - Camojdeboda xaraCoze, grZel fexebs gadmokidebda Zirs da abolebda. dabnelebisas iqve Slida
leibs da naWergadafarebuli iZinebda zed. man mxolod erTxel
gamoxeda kokas da bazis fanjaras. xaraCoze idga da daZinebis
win bolo Rers eweoda. rafaze
gasagrileblad wamowolil, saxuravebs Soris gaCxeril mTvares
miSterebul bazi-bazis da mis gverdiT skamze mjdom kokas mohkra
Tvali. cota xans uyura, gaeRima,
xaraCos kidesTan mivida, wyalSi
mxtomeliviT gaSala xelebi, quslebi SeaerTa, cerebze wamoiwia,
mklavebi yurebamde miitana, mere
wamoiZaxa raRac da mowyvetiT Cajda cal muxlze. sigareti isev
xelSi eWira, nafazi daartya da
namwvi maTi fanjrisken tyorcna.
* * *
ar gaxvide, dagcxrilavs! - miTxra anetam. loginze wamomjdars
sabani ise aqvs tanze moxuruli,
rom cali mkerdi uCans. icis, momwons misi es nawili. sxva nawilebic mSvenieri aqvs, magram morCa,
isedac didxans SevrCi... „dagcxrilavs“ mazalo sityvaa. usiamovnod SemaJrJola, minaxavs dacxriluli. marTalia, amjerad setyvaze iyo laparaki, magram ra ici, ra
Caaqsova am sityvebSi Seuracxyofilma qalma, ra bneli (Savi) survilebiT daamZima. aneta rkinis sawolis moajirs mieyrdno beWiT,
nawyen mzeras ar maSorebs da xSirxSirad afaxulebs Tvalebs. jer
imedi aqvs, rom SeiZleba ar wavide,
gadavifiqro (aseT SemTxvevaSi, ramdenime dReSi TviTon wava), magram
sul male es farTod gaRebuli
nawyen-gakvirvebuli Tvalebi borotad daewkureba, Worfliani patara cxviri brazisgan kidev ufro aeprixeba da aneta setyvis
rolis Semsrulebelia Cemive naCuqari „valteris“ meSveobiT. setyva iSviaTi xilia bunebaSi da
raRa maincdamainc axla wamovida,
rodesac gareT unda gavsuliyavi,
aqaurobas movSorebodi. anetasken
ar gamixedavs, loginTan mogorebuli magididan broweuli aviRe
da gasasvlelisken wavedi. marcxena xelSi moqceul broweuls
cera TiTiT vbeJavdi, ise, rom kani
ar gamskdariyo. sxva broweulis
kani gaskda kedelze. yumbarasaviT
Camiqrola TavTan da karis gverdiT afeTqda.
gareT gamosuls, arcTu mcirekalibriani setyva damxvda. anetas
saxlis Soriaxlo davdeqi farTo aivnis qveS da wina kbilebiT
broweulze atkeCili adgilidan
wvens pirSi viwuravdi. aivnidan
viRacam sigaretis namwvavebi gadmoyara. gamaxsenda, am aivnis patronze aneta ambobda: „ar udgeba“.
„Sen ra ici?“ „mTelma ubanma icis,
coli moralurad gamarTlebulia
da aSverili aqvs fexebi“. „albaT,
ufro fizikurad gamarTlebuli.“
„fizikuradac ara uSavs, fexebs
vgulisxmob.“
uyvars anetas tlikini.
mosmenac icis.
bolos, raRacaze aRrenili vbrazobdi, rom ise ar xdeba ambebi,
rogorc saWiroa. „Sen ra, RmerTze keTili xar?“ - damcina. „Sen
ra ici RmerTis?“ - gavxede. „me
RmerTi var“, - swrafad da Tavxedurad mipasuxa. abreSumis Ramis
perangi ecva da doinjSemoyrili
fanjaraSi abolebda.
anetam icis RmerTi. yvelam icis,
Taviseburad. lazareTSi rom aRmovCndi ferdgadaxsnili, gogo iwva
Cem gverdiT. mokled SeWrili Tma
hqonda, kefaze bumerangis formis
WaRara laqiT. SigadaSig azrze
mosuli, kiserTan gatexili RiliT Sekrul TeTrperangian mis
zurgs vxedavdi mxolod. saxiT
Cemken ar gadmobrunebula. axali
gakerili viyavi da cameti nakeri
ar maZlevda saSualebas, wamoweuls misTvis damexeda, ufro sworad - mimexeda. „RmerTo, sad mim-
yavxar!.. RmerTo, sad mimyavxar!“ Tqva ramdenimejer. is RmerTs ufrTxildeboda. vicodi, rasac apirebda, magram me TviTon sad aRmovCndebodi, jer gaurkveveli iyo.
laparakis Zala ar mqonda da mcire xniT vbrundebodi aqeT. didxans SevrCi am kunZulebze da magis Sedegia lazareTSi moxvedra.
anetasTan erTad vijeqi kafeSi,
zRvis piras. „yvela kacs sWirdeba bunagi“, - ambobda aneta. etyoba,
mousvenrobas matyobda ukve. „Ruzebis CaSvebis dro ar unda aacilo, Torem mogwyvets napirs, Sua
zRvaSi SegiTrevs da Tavis nebaze
gaxetialebs“... aseT rameebs ambobda. aneta xSirad icvlida Sexedulebebs. erTi dRiT adre meCxuba, rom TavSesafris ZebnaSi, es
cxovreba (Cemi) ucbad gaileva da
saukeTeso SemTxvevaSi (Tu siberemde mivaRwie), aRarafris maqnisi,
vinmes danaoWebul ZuZuebze movisveneb. cudi perspeqtiva damixata, magram me gamecina - qalebs
Cvens navsayudelad TavianTi mkerdi miaCniaT xolme, sadac Cven
vmSvid¬debiT da zedmeti brZolebisgan vTavisufldebiT. „Cven
(qalebs da kacebs) sxvadasxva ramis gveSinia, - agrZelebda aneta, qali SiSebTan amyarebs kontaqts,
kaci ki ebrZvis da mougebel omSi
exveva“... „ar gamexsna ase! nu geSinia, me ar mogbezrdebi!“ amgvari
saubris dros kafeSi jiba gamoCnda. xain, Sen geZebo, miTxra da
anetasTan bodiSis moxdiT gverdiT gamixmo. jibas gem „kiborCxaladan“ vicnobdi. ufrosobasTan
uTanxmoebis Semdeg gaviqeciT iqidan. erTxans erTad viyaviT, mere
Cveni gzebi gaiyo. mivxvdi, rom
Sars gadahyroda. cali Tvali daZabulad daurboda, meoreze marla
hqonda akruli. erT-erT barSi
viRac or yomarbazTan, romelTac
erTnairi saxelebi erqvaT, „metnaklebi“ uTamaSia. maT kidev kata
axldaT, magis Savi Tarsi deda,
vera da ver moaSorebina iqidan, es
CvenTan erTad ariso. Sua TamaSSi
jibas kamaTlis Semowmeba mouTxovia, katis ferebis dros rom
gamoaZvrina gamxdarma moTamaSem saxelodan. mogeCvenao, miugiaT maT,
rasac Selaparakeba da mere Cxubi
mohyolia. jibam verc dainaxa, romelma maTganma dausva dana. jibas
Tan gamoucdeli bavSvi axlda.
SiSisgan arc ganZreula... jibas
RmerTi mis winaSe mudam damnaSavea. ra? metis Rirsi ar aris jiba,
ufro iRbliani, SeZlebuli da
naklebnatanji rom iyos? yvelaferi-yvelaferi, magram es iara sifaTze zedmeti iyo. pasuxia mosaTxovi da saerTod, RmerTi Tu
ar daexmareba (arc arasdros iwuxebda amiT Tavs), is TviTon aiRebs asaRebs, rogorc akeTebs bavSvobidan. mokled, mas rom axlda,
is biWi portSi gadayria yomarbazebs da Sexvedraze SeTanxmebulan. jiba martoa (im bavSvs xo
ar waiyvans), Tore me ar Semawuxebda. gaugia, rom kunZulebze var
da momZebna. momibodiSa bolos.
unda gavyolodi. saRamos Svidze
dokebSi unda SevxvedrodiT. aneta magidasTan aRar damxvda. qaRaldis naglejze, romelic ludCarCenili kaTxis qveS amoedo, ewera: „Sen RmerTebi dagcineben“... ras
gulisxmobda, ar vici. im dRes
mTxares ferdSi dana. mere aRar
mikiTxavs...
saRebavayril, Zirgaxeul gemTan
SevxvdiT erTmaneTs. me da jibas
UTVT,BC
XHLBKMDTI
cota adre misvla da cda dagvWirda. male isinic gamoCndnen.
erTi moxeuli iyo, Tivis zviniviT,
Tambaqos ReWavda oTxkuTxedi ybiT,
meore - Txeli da maRali, marcxena xels ar iRebda muqi pijakis
jibidan. is Savi katac Cven garSemo daiareboda. maTac, TavianTi katis msgavsi, zanti, magram mozomili moZraobebi hqondaT. vxvdebodi, rom Cemi frazebi maTi yuradRebis miRma rCeboda da pijakis
marcxena jibeze mqonda gamaxvilebuli mzera. moxeuli Tavisi
megobrisgan marjvniv da odnav ukan
idga, kefaze gadaweul keps awvalebda. jiba zedmetad daZabuli
iyo. Txelma Tvalebi cerad daxara Zirs da xelis amoReba daapira. davaswari. orive fexi cxra
nomris tyviebiT davuziane. jobda,
moxeulisTvisac gamenawilebina, swored misgan miviRe neknebSi. jibas
Cemze ufro ar gaumarTla, fexebSi daWrilma moTamaSem davardnisas moaswro jibidan gasrola.
tyvia gulSi moxvda jibas.
sam Tveze meti viweqi lazareTSi. romeliRac skolis saavadmyofod gadakeTebul sportul
darbazSi. xuT mwkrivad Calagebul xis loginebze sxvadasxva seniT Sepyrobili pacientebi iwvnen. aneta mivlida.
erT dilas vercxlisxaziani
wiTeli laqebi dacuravdnen lazareTSi, cal-calke, mimobneulad.
Semdeg majis sisxo nakadad SeerTdnen da fanjaraSi gafrindnen.
venebgadaWrili gogo pirgakeril
tomaraSi hyavdaT ukve moTavsebuli. me misi saxe ver davinaxe.
gamojanmrTelebuls areuloba
damxvda kunZulebze. materikidan
gamogzavnili didi gemebi mosdgomodnen sanapiros - wesi da rigi
unda davamyaroT aqo. cxovrebis
swori gageba unda gaswavloTo,
ise, rogorc adre cxovrobdiT,
dromoWmulia da mcdari, dagvijereT da gaCvenebT arsebobis marTebul gzebso, mouwodebdnen kunZulis mobinadreebs. ufro ki aiZulebdnen.
me, pirvel rigSi, ori erTnairsaxeliani moTamaSe movikiTxe. ramdenime kviris win gemze amsvlelebSi daunaxavT portis mtvirTavebs. erTi yavarjnebze yofila
amxedrebuli. Savi Tarsi katac
Tan axldaT.
setyvam gadaiRo. TiTqmis movedi. koxta ritam (anetas megobari
qalia) meTevzeebs unda Semaxvedros, romlebic karg fasad, didi
gemebis gverdis avliT, aqedan gamiyvanen, Torem kunZulebze Semosvla da aqedan gasvla wesisa da
rigis damamyareblebs aukrZalavT.
ai, ritas sacekvao darbazic. moxatuli kedliT icnobo, mfrinavi
boTlebi, adamianebi, veSapebi, kaci
da kata fanjaraSi, aris daxatulio. kargi saRebaviT dauxatavT,
wvimam da setyvam ver waSala, piriqiT, mouxda kidec. daCutuli
broweulis qerqi jer daumdnar
TeTr burTulebze davagde da gubes gadavaxti.
saiT mimyavxar, RmerTo?!
12
1. erovneba
`erovnebav, RvTis niWi xar,
arc sapovni, verc sayidi~...
es akaki gaxlavT...
monaxulia uzustesi gamoTqma
- `RvTis niWi~, RvTiuri saCuqari,
wyaloba, anu madli - da am madls,
akakis azriT, verc SemTxveviT gadaawydebi da verc fulad daaxurdaveb.
da mainc - ra aris is erTi,
ganmsazRvreli sityva-cneba, romelic erovnebis arss gamoxatavs?
akakiseuli `RvTis niWi~ ufro
Semfasebluri cnebaa, me ki amjerad
arsiTi mxare mainteresebs, ris
mixedviTac erTi erovnebis adamianebi Tavs erTmaneTs uigiveben...
ra aris es sityva-cneba: suli?
ena? istoria? kultura?
ebrauli warmomavlobis poloneli poeti iulian tuvimi meore msoflio omis dros wers
werils `Cven, poloneli ebraelebi~ da pirvel kiTxvas - `ratom
- ebraeli?~ - ase hpasuxobs: `ebraeli var sisxliT~... da iqve ganmartavs: `ara im sisxliT, ZarRvebSi rom damidis, aramed im sisxliT,
varSavis quCebSi rom iRvreba~...
axla yvelaferi naTelia: ZarRvebSi moaruli sisxlis SemadgenlobiT adamianTa srulfasovnebas rozenbergebi da gebelsebi
adgenen, poeti ki maradiuli zvarakia da tuvimic swored am omis
zvarakebs, ebraelobas, uigivebs Tavs.
xolo kiTxvas - `ratom - poloneli?~ - tuvimi upasuxebs: `poloneli var `Cemianobis~ gamo: veraviTari logikiT amas ver agixsniT, magram Sopeni ufroa Cemi,
vidre beThoveni~.
isev sisxls davubrundeT, radganac CvenSiac gaaqtiurdnen faSizmTan mokekluce yvaryvareebi...
nu movetyuebinebiT qarTvelTa
`wmindasisxlianobis~ am crudamcvelebs; papis papa qarTveli ara
gyolia da naRdi qarTveli verc
Sen iqnebio - me, piradad, swored
winaparTa warmomavlobaSi amgvari
Cakirkiteba mimaCnia araqarTul, metic - antiqarTul poziciad.
oden sisxlismieri warmomavloba erovnebis ganmsazRvreli ver
iqneba - adamiani, SeiZleba, gaqarTveldes, an, piriqiT, gadaqarTveldes; Tanac - gadaqarTveldes is,
visac, Tundac, wina xuT TaobaSi
wveTi araqarTuli sisxlisa ara
hrevia, xolo gaqarTveldes is, visac, Tundac, mSoblebi hyavs araqarTveli.
yvelafers rom davexsnaT, marto Cveni wmindanebisa da mefeebis
warmomavlobis gaxsenebac ikmarebs:
ninosi, SuSanikisa, mirianisa, gorgasalisa, Tamaris...
ase iyo yovelTvis, ase iyo yvelgan; gansakuTrebiT - sasaxlis karze, sadac wesad hqondaT sxva qveynebis samefo dinastiebTan damoyvreba.
axla sxva avtoris, amjerad qarTvelis, citatas movixmob:
`vin ar icis, rom erovneba nebayoflobis ambavia, ise egeb Cven
yvelani zogi arabi viyoT, zogic
- eskimosi~.
am zogadi debulebis realuri `Targmaneba~ avtoris saTqmels
ufro dagvikonkretebs: qarTveli
isaa, vinc Tavisive nebiTa da SegnebiT Tavs qarTvelad miiCnevs, Torem
- Tu winaparTa warmomavlobas mivsdieT, zogierTi qarTveli, SesaZloa,
arabi aRmoCndes, zogic eskimosio.
oTxsaukunovan arabobas Tu gavixsenebT CvenSi, arabis gaqarTvelebas istoriuli safuZveli diaxac gaaCnia (magaliTad, Cveni wmindani arabi abo!), eskimosi ki iro-
rubrikis `fiqrebi qarTvelobaze~
fiqrebi qarTvelobaze
sponsoria WeSmariti qarTveli,
miCiganis erT-erTi klinikis xelmZRvaneli
eqimi, batoni zaza goZiaSvili
xmadabali fiqrebi
erovnebaze, ` enovnebaze~,
qujur mentalitetsa da
fexSiSvela kacze
SFVFP
RDFZFYNBHF&T
niisaTvis `Seawuxa~ avtorma: sisxlismieri winapris Ziebam kaci,
SeiZleba, yinuleTSi miiyvanos.
ise, saironie masalad `eskimosi~ galaktionmac gamoiyena:
`es - giorgis, es - iovels,
es - ivanes, es ki - moses...
jer viTvlebiT qarTvelebad,
Tu ar gagvaeskimoses~...
ZiriTad azrs davubrundeT:
`erovneba nebayoflobis ambavia~...
Tamami, metic - uaRresad sarisko naTqvamia.
saqarTveloSi - mainc...
da amas brZanebs gamorCeulad
erovnuli mwerali qarTvelTa Soris - konstantine gamsaxurdia.
xolo werili, romelSic es
azria gaJRerebuli, saojaxo arqividan misma vaJma gadmomca gamosaqveyneblad da davbeWde kidec
Cvens JurnalSi `qarTuli ena da
literatura skolaSi~ (1982, N3).
ukiduresad Tamami azria-meTqi,
amas me mogaxsenebT, Torem, ra erovnebisadac CaTvlis pirovneba sakuTar Tavs, es rom nebayoflobis
ambavi yofila, amas TviTon batoni konstantine - `vin ar iciso~
- cxadze ucxadesad miiCnevs.
gavbedav da erTs `Cavuxveleb~
did mwerals: ar unda iyos es
ambavi cxadze ucxadesi da yvelasaTvis anbanuri WeSmariteba.
Tumca Tavad princips - adamians
unda hqondes ufleba Tavisi Tavi
Tavadve miakuTvnos ama Tu im erovnebas - mec veTanxmebi... oRond aq
zogi ram dasazustebeli mgonia;
nebayoflobac aris da nebayoflobac; nebayofloba erovnebis arCevaSi sxva gaxlavT da nebayofloba,
vTqvaT, sakuTari garderobis SerCevaSi - sxva. mokasiniT ivliT
Tu StibletiT, es mxolod Tqveni (ha, ha, meuRlis!) gadasawyvetia,
magram garusdebiT Tu gaTaTrdebiT, es mxolod Tqveni da Tqveni
meuRlis gadasawyveti ver iqneba
Tundac im mizezisa gamo, rom,
vTqvaT, garuseba, pirvel yovlisa,
swored imas gulisxmobs, rom TviTon rusebma migiCnion rusad. maxsendeba grigol orbelianis pira-
di werilidan poetis gagulisebuli wamoZaxili rusebze - rom
verafriT davajereT es mamacxonebulebi, maTze metad rusebi rom
varTo!
verafriT davajereT... ar daijeres - da ZaRlis Tavic swored
aqaa damarxuli!
es Cveni `nebayoflobiTi arCevani erovnebisa~ sxva faqtorebiTac izRudeba. am arCevanis gakeTeba SeuZlia:
ara - yvelas...
ara - yovelTvis...
ara - ganurCevlad...
da isic, albaT, angariSgasawevia, rom xalxis udidesi nawili
aseTi arCevanis winaSe arc aras-
13
dros davmdgarvarT: bevrni miviCnevT, rom am mxriv Cveni wili ukve nayaria Cven gareSe da
Cven maRla - erovnebas vRebulobT, rogorc bedisweras.
vgoneb, isev akakis mivubrundi: `erovnebav,
RvTis niWi xar~...
da mainc, iulian tuvimis meore mtkicebas CavuRrmavdeT: `poloneli var imitom, rom Sopeni
ufroa Cemi, vidre beThoveni~.
ufro Cemia!
`Cemia~-s gancda adamians CasaxvisTanave Tan dahyveba. dasakuTrebis ltolva oden sagans,
sxeuls, nivTs, arsebas - es sazrdo Cemia, es ZuZu, es qali, es
deda Cemia - rodi sjerdeba da
arc `es mTa Cemia, es ca Cemia~Ti ifargleba; igi ufro Rrmad
Cafesvila Cvens sulSi da ukve
sxva sferoebsac epatroneba: Cemia es feri, es - gemo, es surneli; Cemia es xmianoba anu
hangi anu motivi anu simRera
anu musika...
swored musikis - am aracnebismieri, universaluri msoflio
`enis~ - Cemianobis xarisxiT
(`ufro Cemia!~) gansazRvravs poloneli poeti Tavis erovnebas.
cxadia, beThovenic misia... arc
SeiZleba, geniosi misic ar iyos...
tuvimis qarTveli kolegisTvis
ki `mecxre simfoniis~ avtori
imdenad Tavisia, rom daujerebelSi gvajerebs:
`qarTuli motivi - mecxre
simfonia!~...
beThovenis musikiT galaktioni ki ar gagermanelda - am
musikiT galaktionma gaiqarTvela beThoveni.
da isic mjera, beThovens rom
qarTuli scodnoda da galaktioni dedanSi waekiTxa, TviTon ki ar gaqarTveldeboda galaktions gaigermanelebda.
saerTodac, genioss aravin gadahyavs Tavis erovnebaze: baxs
ar gavugermanelebivarT, Seqspirs
ar gavuingliselebivarT, homeross ar gavuberZnebivarT...
piriqiT, geniosi gardagvesaxeba xolme Cveni erovnebisad:
qarTvels - gagviqarTveldeba, somexs - gausomxdeba, frangs gaufrangdeba...
anu - iqceva samTelqveyno, sakacobrio sakuTrebad!
beThoveni tuvimmac gaipolonela: marto Sopeni - ara,
beThovenic Cemiao... oRond mTeli muRami am `Cemia~-s intensivobaSia: erTi ufro metad aris
Cemi, vidre - meore.
ratom?
da aq ukan ixevs codna, gansja, goneba... aki Tavad aRiarebs
poeti: veraviTari logikiT ver
agixsniT, ratom aris Sopeni beThovenze ufro Cemio.
marTlacda, ratom aris piradad CemTvis `Cakrulo~ `apasionataze~ ufro Cemi? ar vambob - ukeTesi an udidesi... ubralod - ufro Cemi?
amaze, SeiZleboda, yofiTi, miwieri, WeSmaritebasTan miaxloebuli pasuxic gameca: ufro
Cemia siaxlovis gamo, istoriis
gamo, cxovrebis gamo, kulturis
gamo.
amaod virjebi - yoveli pasuxis ukmarisobas Tavadve
vgrZnob.
Tu ratom Tvlis adamiani
Tavs ama Tu im erovnebisad amisi pasuxi rwmenis sferoSi
Zevs da ara - codnisa.
erovneba unda iwamo.
me, sityvam moitana da, mwams,
rom qarTveli var.
2. `enovneba~
erovneba da `enovneba~ marto
JReradobiT ara - Sinaarsobrivadac emsgavsebian erTmaneTs; kaci
ara marto ama Tu im erovnebas,
aramed ama Tu im `enovnebasac~
miekuTvneba: Tu qarTulia misi dedaena, qarTulenovani iqneba, Tu Cinuri - Cinurenovani.
mokled, erovnebisa da `enovnebis~ cnebebi erTmaneTs ewmaxvnis.
cnobilia, Zvelad sityvas `ena~
SeeZlo `xalxi~-s, `eri~-s mniSvnelobac gamoexata. roca Zvel
teqstSi vkiTxulobT, bibliuri
noes Svilebisagan warmoiSva 73
enao, cxadia, aq `ena~ xalxis, eris,
tomis gagebasac iTavsebs.
cnebaTa amgvar `gaigivebas~ safuZveli realobaSi uZevs: xalxis meobas swored misi ena warmoaCens. enave gvivlens Tavis `orgemage~, dialeqtikuri winaaRmdegobebisagan naqsov bunebas: igi pirovnulicaa da sazogadoc, kidec
aerTianebs da kidec TiSavs... babilonis godolis bibliuri ambavi gavixsenoT: erT enaze molaparake adamianebs ufali sxvadasxva enaze aalaparakebs da amiT
gansxvavebul tomebs, xalxebs,
erebs uyris safuZvels. bibliis
mixedviT, erTi enis sxvadasxva
enebad `daSlam~ faqtobrivad
warmoSva Sesabamisi xalxebi; mokled - enam Sva eri.
enaa is, rac aigivebs...
enavea is, rac ganasxvavebs...
aigivebs - krebuls SigniT.
ganasxvavebs - krebuls gareT.
erovnuli TviTSegneba swored
am igiveoba-gansxvavebas eyrdnoboda da, metwilad, axlac eyrdnoba;
rac Cemi msgavsia, is Cemiania.
Cemi ena - Cemi xalxi... isev im
`Cemia~-s gancdas davubrundiT,
erovnulobis sazomad rom gamoiyena poetma.
magram `Cemi~ Tavis TavSive gulisxmobs, rom arsebobs `araCemi~,
`sxva~, `ucxo~.
am `Cemia~-dan iwyeba yovelgvari ubedureba: omi, ngreva, sisxlisRvra, gapartaxeba.
igive `Cemia~ gaxlavT ganviTarebis, bednierebis, adamianobis safuZvelTa safuZvelic... gansakuTrebiT,
`Cvenia~-Si gadazrdili `Cemia~.
da swored enaa is, rac SeuZlebelia `Cveni~ ar iyos: marto
`Cemi~ ena, ena - rogorc kerZo kacis piradi sakuTreba - ar arsebobs.
rogor, joisis enaze, vaJas enaze xalxi wignebs wers da, ra
gamodis, ararsebul movlenebze iwereba mecnieruli Sromebio, gaikvirvebs, albaT, zogi.
cxadia, ara mxolod enobrivad
unikalur am mwerlebze viyenebT
amgvar gamoTqmebs - TiTqmis yovel mweralze amboben, mavanisa da
mavanis enao. `vaJas ena~ - es gamonaTqvami metaforulad unda gavigoT, Torem pirdapiri gagebiT es
ena Cveni saerTo enaa, Cveni qarTuli, oRond - vaJaTi gacxadebuli,
vaJas mier amoqmedebuli SesaZlebloba Cveni dedaenisa.
geniosebs davexsnaT - yovel
Cvengansa gvaqvs Cven-Cveni ena... gvaqvs
imitom, rom - ena, marTalia, sazogado sakuTrebaa, mTeli xalxis
saerTo `instrumenti~, magram masze
yvelani Cveneburad `vukravT~
xolme - enas Cveni individualuri SesaZleblobiT movixmarT.
qarTul enas iyenebda SoTa rusTavelic da feSangi faSvi-
bertyaZec. da rogorc calkeul
pirovnebaTa metyveleba individualurad gvivlens saerTo enas, calkeuli enebic aseve individualurad warmogviCenen erTian, universalur samyaros.
ufro metic: vilhelm fon humboldti gvimtkicebs, ena msoflxedvis wesiao; anu - samyaros
adamiani aRiqvams enis `cxaurSi~
gamotarebuls, kerZod, dedaenis `sacergamovlils~. xedavT, saiT gautia am genialurma kacma: ramdennairi enacaa, Turme imdennairi samyaro yofila... ufro zedmiwevniT
- imdennairad aRqmuli samyaro.
enis idea, anu gamaerTianebeli
`Cvenis~ idea, maRali rangis ideaa,
magram arseboben masze umaRlesi
ideebic, ufro mravlis, idealSi
ki - adamis mTeli modgmis Semkvrel-gamaerTianebelni.
aseTia siyvarulis idea.
aseTia siyvaruli
RmerTis idea anu aseTia qristianobis idea.
rodesac mozambikeli iesos Savkanianad aRiqvams, iaponeli ki Wutalad, es aSkara `sicrue~ siRrmiseul sibrZnesa da WeSmaritebas efuZneba: macxovari yvelasia
da yovel modgmas SeuZlia misi
gaTaviseba. qristesaTvis ar aris
iudeveli da ar aris warmarTi,
ar aris elini da ar aris barbarosi... ufro zedmiwevniT - yvela
Tanabrdeba siyvarulSi, yvela erTiandeba qristeSi.
zemoT rom beThovenis musikis
`gaqarTulebaze~ mogaxsenebdiT
(`qarTuli motivi - mecxre simfonia!~), es kidev ufro sarwmunod iTqmis siyvarulis am zeaRmtaci ideis anu qristianobis Sesaxeb - qarTveli ara marto gaqristianda, man qristianoba gaiqarTvela. ase mxolod CvenSi ar
momxdara: qristianobam erovneba
ki ar gaauqma da erovnebas ki ar
Caenacvla, igi am rwmenis WeSmaritad aRmsarebel yovel xalxs gauerovnulda da amiT yvela isini
siyvarulSi gaaerTiana. religiis amgvar gaerovnulebas yoveli
ena Taviseburad gamoxatavda da
ama Tu im religiur ideas an
mimdinareobas sxvadasxva erovnebas ukavSirebda: magaliTad, qarTulSi `gaTaTreba~ gamusulmanebas niSnavs, `gafrangeba~ - gakaTolikebas, `gasomxeba~ - gamonofizitebas... da am konteqstSia gasaxsenebeli: roca kavkasiaSi vinme
gamarTlmadidebldeboda - gaqarTveldao, ityodnen.
qarTvelma ara marto ideurinteleqtualur doneze gaiTavisa qristianoba, man igi Seisisxlxorca xelSesaxeb-sagnobrivadac: saqarTveloSi, Tavis sacxovrisSi, gadmoitana bibliur-qristianuli garemo da gadmoiyvana
iqauri personaJebi. mimoixedeT, ramdeni sioni, beTlemi, beTania da
Tabori gvartyia, ramdeni daviTi,
Tamari, ilia da mariami gvaxvevia
irgvliv... gaixseneT poeturi TvaliT aRqmuli qarTli - ufro
zustad, niko samadaSvilis gasaocari xilva:
`viT ukvdaveba, wyaro ankara
aciskrovnebda irmebis ferdobs...
qristem bavSvoba aq gaatara
da RvTismSobeli ugvida ezos~.
diax, iesom bavSvoba atenis sionTan gaatara...
mokled, saqarTvelo `enovnebiTac~ gaqristianda; Sesabamisad,
qristianoba CvenSi ara marto gaqarTvelda, gaqarTulda kidec.
istoriuli gamocdileba gvi-
dasturebs qarTvelTa erovnuli
da `enovnuri~ gancdis ganuyoflobas. isev vaJas avtoritets movixmob: ena dedaa erisao... sxvisa
ra mogaxsenoT, qarTveli eri ki
marTlac qarTuli enis saSoSi
gamoSuSda. igive iTqmis qarTul
saxelmwifozec - farnavazma, qarTuli mwignobrobisa da qarTulis saxelmwifo enad dakanonebiT (`da arRara izraxeboda sxva
ena qarTlsa Sina Tvinier qarTulisa~), saTave qarTul saxelmwifoebriobasac daudo. qarTulma
enamve dasazRvra es saxelmwifo,
rac Semdgom formulad Camoqna
giorgi merCulem: `qarTlad friadi qveyana aRiracxebis, romelsaca Sina qarTuliTa eniTa Jami
Seiwirvis da locva yoveli aResrulebis~.
magram is, rac CvenTvis ganuyofelia, sxva xalxisaTvis, SesaZloa, ase arc iyos. Semendos am
maRal materiebze msjelobisas amgvari `miwier-sportuli~ magaliTis moxmoba, magram - eWvi mepareba, kvebekelma kanadelma hokeis
matCSi, roca frangebi kanadelebs
eTamaSebian, mxari frangebs dauWiros... igi kanadelebs uqomagebs
miuxedavad imisa, rom misi dedaena frangulia. aseve - Sveicarieli, germanulenovani iqneba igi Tu
italiurenovani, Tavs Sveicarielad miiCnevs da ara germanelad
an italielad. egeve iTqmis espanurenovan laTinuri amerikis qveynebze...
miuxedavad amisa, ena mainc rCeba erovnebis erT-erT ZiriTad maxasiaTeblad. igi erTgvari `pasportia~, adamianis sadauroba-warmomavlobas rom gvidasturebs. marto ena - ara, erTi da imave enis
SigniT rom kaci ama Tu im kiloze uqcevs, amiT Tavis warmomavlobas avlens. dialeqtur-enobrivi Cveva Zvalsa da rbilSi ujdeba adamians da mis Secvlas didi dro da Zalisxmeva sWirdeba.
gavixsenoT bibliis `msajulTa
wignidan~ erTi epizodi: erTmaneTs ebraulad molaparake israelis ori Sto, ori tomi daupirispirda - efremelebi da galaadelebi. efremelebi damarcxdnen,
galaadelebma maT TavianT mSobliur qalaqSi gadasasvleli foni
mdinare iordaneze gadauWres. Tu
vinme moiTxovda, efremeli ara var
da gaRma gadamiSviTo, galaadelebi ubrZanebdnen: aba, `SiboleT~
Tqvio (`SiboleT~ ebraulad TavTavsa hqvia). efremeli am sityvas
Tavis `slifina~ kiloze ambobda
- `siboleT~ da umal maxviliT
igmireboda... uamravi efremeli gaiJlita iordanesTan, am - erTi
SexedviT - martivi xerxiT amocnobilni. martivi TviTon xerxi
iyo, Torem efremelebisTvis rTuli, TiTqmis SeuZlebeli iqneboda
meyseulad gadaewyoT TavianTi sametyvelo aparati maTi kilosaTvis
uCveulo bgeris gamosaTqmelad.
saqarTvelo teritoriulad pataraa, enobrivad - didi. me aq imdenad qarTuli enis sidiades ar
vgulisxmob, ramdenadac - Cvens
teritoriaze moqmed enaTa, dialeqtTa nairgvarobasa da simravles.
zogadad Tu vityviT, erTgvaroba simwirea, nairgvaroba - simdidre... oRond - mowesrigebuli
nairgvaroba.
simdidrea Cveni megruli da
svanuri enebi... simdidrea Wanuri,
anu - lazuri enac, vaglax, sxvagan
ganfenili da CvenSi amJamad mxolod sarfSiRa SemorCenili;
simdidrea Cveni nairgvari kiloebi.
magram qarTulma sazogadoebam ufro unda moawesrigos am
simdidris ara marto dacvisa
da sargod gamoyenebis, aramed
misadmi marTebuli saxelmwifoebrivi midgomis sakiTxic.
dedaenis gadasarCenad Cven
zogjer gvWirdeboda - da, iqneb,
axlac ar iyos zedmeti - xazgasma, rom erovneba da `enovneba~
ganuyofelia (qarTvelTaTvis es
asecaa!), magram amis safuZvelze
sworxazovani msjelobiT Tu
imas gamoviyvanT, rom ena udris
erovnebas, maSin swored erovnuli TvalsazrisiT gagviCndeba
problemebi.
axla bevrs laparakoben `evropul qartiaze~, romlis mixedviT evropulma saxelmwifoebma erovnul umciresobaTa enebis uflebebi unda daicvan. CvenSi am sakiTxs ratomRac daukavSires megruli da svanuri
enebi... arada, megrul-svanuri aq
mosatani ar gaxlavT - arc erTi qarTveluri ena saqarTvelos teritoriaze araviTar
`umciresobis enas~ ar warmoadgens! qarTuli kuTxeebisa da
tomebis yoveli warmomadgeneli, maT Soris megrelica da
svanic, swored is `umravlesoba~ gaxlavT, romelsac `qarTveli~ hqvia saqarTveloSi. xolo im SemTxvevaSi, Tu `qartiaSi~ laparakia ara umciresobis, aramed `mcire~ enebze anu
`Sinaurul~, `Sin saxmar~ arasaxelmwifo enaze, maSin megrulisa da svanuris am kategoriis enebad miCnevisasac zogi ram
gasaTvaliswinebeli Cans; kerZod:
realobaa, rom megruli da
svanuri enebia, oRond - SinaurobaSi saxmari; amave dros megrelebisa da svanebis dedaena
iyo da aris qarTuli, romelsac danarCeni sxva qarTuli tomebi aseve ZvelTaganve iyenebdnen
saxelmwifo enad; SinaurobaSi
ki es tomebic, cxadia, Tav-TavianT dialeqtebze uqcevdnen.
ase iyo Zvelad, asea axlac miuxedavad imisa, rom masmediis
epoqaSi kiloebi saliteraturo enasTan nivelirdeba.
magram svanuri da megrulWanuri, erTi mxriv, da sxva qarTuli dialeqtebi, meore mxriv,
didad sxvaoben TavianTi istoriiTac da TavianTi wvliliTac qarTulis saxelmwifo enad
formirebaSi. dRes arsebuli dialeqturi formebi, Cveulebriv,
Zveli samwerlobo qarTulis
normaTa kontrolidan gamosvlisa da `Tavisufali~ ganviTarebis Sedegia, aqedan gamomdinare SedarebiT axali. svanurisa da
megrul-Wanuris enobrivi formebi ki uSualod qarTulidan
ki ara, qarTulTan saerTo winapari enidan gamoiyvaneba, romelsac qarTvelur fuZeenas veZaxiT da romlis savaraudo saxe
qarTuli, svanuri da megrulWanuri enebis urTierTSedareba-SepirispirebiT aRdgeba. dialeqtebi qarTuli enis Svilebi
arian, svanuri da megrul-Wanuri ki - qarTuli enis Zmebi.
mSoblis, qarTveluri enis, iersaxe zogjer qarTulma ukeT
Semogvinaxa, zogjer - svanurma
da zogjerac - megrul-Wanurma.
magaliTad, avtoritetuli
enaTmecnierebis azriT, Cveni winare fuZeenis xmovanTa sistema
14
ufro qarTulma SeinarCuna, TanxmovanTa sistema ki - megrulWanurma: maTi varaudiT, qarTuli
kac da megrul-Wanuri koC Zirebis SepirispirebiT qarTvelur enaSi `adamianis~ aRmniSvnelad aRdgeba Ziri, romelic sami aTaswleulis win, vidre es fuZeena
daiSleboda qarTul, svanur da
megrul-Wanur enebad, miaxloebulad ase JRerda - kaC.
swored erT-erTs am Zma-enaTagan, qarTuls, garkveul istoriul-kulturul viTarebaTa gamo,
mouwia ZiriTadi roli etvirTa
qarTvelTa yvela tomisaTvis saerTo saxelmwifo enis formirebaSi... ZiriTadi - magram ara erTaderTi; misi tvirTi marTlac
rom Zmurad gadainawiles egrosianelTa enebma: svanurma da megrul-Wanurma. saerTodac, leonti mrovels Tu verwmunebiT, qarTvel tomTa eTnarqebi anu mesafuZvleni qarTlosi da egrosi
RviZli Zmebi iyvnen.
ase rom, saerTo-qarTuli saxelmwifo ena marto Zveli qarTulidan ki ara, svanur-megrullazuri wiaRidanac iSva.
amitomac ara hqoniaT Cvens egrisel winaprebs qarTulis mimarT gaucxoebis gancda... miT umetes ara aqvT igi maTs dRevandel
STamomavlebs - svanebsa da megrelebs. magram danarCeni saqarTveloc ar unda uyurebdes almacerad svanursa da megruls da arc
`gafuWebul~ qarTulad unda aRiqvamdes am enebs.
ra unda movimoqmedoT saamisod?
adrec damiweria da axlac gavimeoreb: skolaSive unda SevuqmnaT bavSvs qarTvelur enebsa da
qarTulis dialeqtebze marTebuli warmodgena, ukve dawyebiT klasebSi unda `gavuxednoT~ yuri
megruli da svanuri folkloris nimuSebiT: warmoidgineT barisaxoeli patara xevsuri, didis eSxiT rom ambobs: `bJa dida
re Cqimi~ (`mze deda ari Cemi~)...
mere da mere iseTi leqsikuri
masalac unda vuCvenoT da SevaswavloT, qarTul-svanur-megrulis
saerTo warmomavlobasa da erTianobaze rom metyvelebs.
mokled, bavSvs skolaSive unda
gavacnoT da SevaswavloT svanurisa da megrulis elementebi.
nuravin damwamebs enobrivi separatizmis qadagebas: skolaSi svanurisa da megrulis elementebis
swavleba sxvaa da, svanurad da megrulad swavleba skolaSi -sul
sxva, `Sua uzis didi mzRva-ri~.
ise, ruseTis imperiam, caristulmac da komunisturmac, qarTvelTa garusebis strategiul
gegmas leRvis foTlad megrel
glexkacze `zrunva~ aafara: aqaoda, ubir xalxs qarTuli ar esmis,
samegreloSi swavleba megrul enaze unda gadaviyvanoTo.
pirvel jerze, XIX saukuneSi,
es ar gamouvidaT - iakobi da
Zmani misni aRudgnen win ianovskivostorgovis mzakvrul gegmas.
meore jerze, XX saukunis ocdaaTian wlebSi, komunist-~mafaluistebs~ samegrelos mxaridan
gamosulma inteligenciam Caakmedina xma: Tedo saxokiam, Salva
dadianma, konstantine gamsaxurdiam... is frazac, erovneba nebayoflobis ambaviao, konstantine-batonma
swored `mafaluistTa~ samxilebel werilSi brZana.
imperia qarTul enas marto skolidan ki ara - eklesiidanac upirebda gamoZevebas: misi gegmiT, sa-
megreloSi RvTismsaxurebis enad
qarTuls megruli unda Canacvleboda. aq ki xma samegrelos samRvdeloebam aRimaRla da, mere rogor!
oTxmociani wlebis dasawyisSi batonma arnold Ciqobavam, ukve
loginad Cavardnilma, Tavis biblioTekaSi saguldagulod gada-
moCnda zedgamoWrili. aseTi siRrmiTa da simarTliT am sakiTxze
dawerili araferi wamekiTxa... ar
vaWarbeb, wminda enaTmecnieruli
TvalsazrisiTac dRes dawerili
gegonebodaT - aRarafers vambob
moqalaqeobriv poziciaze. cxadia,
megruli enis dialeqtad miCnevam
ukunenaxevris win.
roca farnavazi, qarTlosis Camomavali, da quji, egrosis Camomavali, SeiTqvnen azonis, berZenTa
dasmuli mmarTvelis, winaaRmdeg,
im momentSi realur samxedropolitikur Zalas quji, Tu mets
ara, farnavazze naklebs ar flobda.
qarTuli `enovnebisaTvis~ safuZvlis Seryeva, qarTvelTa garuseba.
quji ukvdavia - mas kvalSi
legionebi udganan... magram, vai, rom
ukvdavia Tadac: legionebi - ara,
magram TiTo-orola aSordia saqarTvelos yovelTvis hyavda... da
- dResaca hyavs: sazogadoeba xedavs, rom Coxosan Tadas halstuxiani aSordiebi Seenacvlnen da
`grus~ politikur dakveTas asruleben.
dRevandel presaSi mkiTxvels
ufro isini eCxirebian TvalSi,
vidre qujis `gorisani~, amitomac gTavazobT erTgvar gamonakrebs qujis kvalSi Camdgar sasuliero pirTa gamonaTqvamebidan samegreloSi RvTismsaxurebis enis
Sesaxeb.
megrul enaze
wirva-locvis Sesaxeb
SFVFP RDFZFYNBHF&T
xmadabali fiqrebi
erovnebaze, `enovnebaze~,
qujur mentalitetsa
da fexSiSvela kacze
naxuli masala momaZebnina - Sin
waiReT, waikiTxeT da damibruneTo. XIX saukunis gayviTlebuli
foliantebi aRmoCnda - 1895 wlis
mart-ivnisis nomrebi egzarqatis
rusulenovani gamocemisa `:ehyfk~...
egzarqoss dauvalebia guria-samegrelos episkoposis meufe grigolisaTvis (eriskacobaSi - grigol dadiani) kompetenturi komisiisaTvis gaecno megrul enaze
Targmnili ramdenime nimuSi locvebisa da gaerkvia, rogor zemoqmedebas moaxdenda mrevlze mRvdelmsaxurebis dros maTi gamoyeneba.
grigols mouwvevia komisia samegrelos samRvdeloeba, agreTve ganswavluli saero pirebi niko tarielis Ze da daviT giorgis Ze dadianebi - da mousmenia
maTi mosazrebani...
swored es masala daibeWda zemoaRniSnul `:ehyfk~-Si.
wanakiTxma gamaogna: `ra ganZi
gvqonia, ra mxne, ra mdidari~-o,
samegrelos samRvdeloebaze aR-
maSinve Semacbuna, magram mere mivxvdi, rom amasac sarCulad sasuliero pirTa politikuri SorsmWvreteloba sdebia. ise, sityvam
moitana da, Tavis naSromebSi arc
pavle ingoroyva moixseniebda megrulsa da svanurs enebad - am
did erovnul kacs, Cveni fsiqologiidan gamomdinare, es politikurad saxifaTod miaCnda.
Tumca, sjobs Tavad Sen daigemovno, mkiTxvelo, es masala, romelsac im pirovnebis xotbas warvumZRvareb, visi `gorisanic~ samegrelos es usaxelo mRvdlebi iyvnen.
3. qujuri mentaliteti
uZalo kacs rom politikur
pirvelobas daaTmobineben, es iZulebis aqtia.
Zalmosili kaci rom TviTon
daTmobs pirvelobas - es zneobrivi
aqti gaxlavT.
qujim, egrisis erismTavarma, amgvari zneobrivi, me vityodi, qristianuli qmedebis magaliTi gviCvena qristes movlinebamde samsa-
magram quji aTaswleulebiT
azrovnebda da ara - momentebiT an,
Tundac, wlebiT: gardasuli JamiT
igi momavals Wvretda... aki qarTlosi ufrosi Zma iyo egrosisa.
ar egeboda misi pirveloba da ase
SesTavaza qujim farnavazs, mcxeTis
saxelisuflo saxlis Svils: vZlioT azons da mTel qarTvelTa
modgmas Sen umefeb, me ki Sens Tanamdgomad migule aw da maradiso.
xelmwifobaze uaris Tqma mxolod saxelmwifo kacs SeuZlia.
ase azrovnebda da moqmedebda
didi quji...
anu - aseTia qujuri mentaliteti.
magram saqarTvelos marto quji ar hyolia - hyavda Tada aSordiac, visac umaRlesi xelisufleba Tvals uxuWavda yalbismqnelobaze, angarebaze, aferistobaze...
amas, yvelafers, mTavroba wvrilmanad miiCnevda im msxvili SekveTis SesrulebasTan SedarebiT, rasac erqva `tuzemcebis~ xeliTve
guria-samegrelos
episkoposi grigoli
(dadiani)
(dadiani)::
kavkasiis saswavlo olqis zedamxedveli saidumlo mrCeveli ianovski samegrelos skolebSi qarTuli enis megruliT Canacvlebas ase asabuTebda:
megruli qarTulTan iseTsave mimarTebaSia, rogorc
- polonuri an Cexuri
rusul enasTan, maT ki swavlebac da RvTismsaxurebac Tav-TavianT enebze aqvTo. es meufe grigols
mcdar analogiad miaCnia.
`slavuri jgufis es
sami monaTesave ena saukuneTa manZilze damoukideblad Camoyalibdnen samwerlobo enebad da am enebze
Seqmnili literaturiT
gamoxataven Tav-TavianT
erovnul TviTSegnebas. gansxvavebuli viTarebaa qarTulsa da megruls Soris: aq Cven gvaqvs mkafiod
gamoxatuli daqvemdebareba,
slavur enebSi ki - sruliad damoukidebeli paraleluri ganviTareba.
usamarTloba iqneboda vinmem am sakiTxebSi arakompetenturoba damwamos, ZirZveli megreli gaxlavarT
da qarTulica da megrulic kargad vici: megrelebi ukve 15 saukunea qarTul enaze loculoben da
evedrebian ufals; me, rogorc maTi mRvdelmTavari, vadastureb, rom isini
kargi qristianebi arian
da saTanadod Seimecneben
saRmrTo gamocxadebas. megrelebma sxva qarTvelebTan Tanadroulad daiwyes qarTulad wera-kiTxva da, qarTuli saeklesio tradiciiT, maT, imierqarTvelebma, amierqarTvelebze adrec ki ganadides qarTul enaze WeSmariti Semoqmedi~.
mRvdeli
kapiton gawerelia
masac miaCnia, rom megruli (avtori mas erTerT qarTul kilod miiCnevs da ara - enad), arasodes xmarebula saRvTismsaxuro daniSnulebiT da
am maRal misias igi verc
dRes Seasrulebs - aseT
saeklesio enad Camoyalibebas, sxva pirobebs rom
15
davexsnaT, saukuneebi
sWirdebao. Tanac:
`wminda werilisa da
locvaTa Targmna - es
wmidaTawmida saqme - moiTxovs RvTaebriv zeSTagonebas zemodan, uflisagan... swored aseT
mowodebas aRasrulebdnen Zvelad wminda wignebis mTargmnelebi, amitomac SemogvrCa maTi
teqsti Seuryvnelad
Cvenca da sxva marTlmadidebel qveynebsac... garda amisa, marto literaturuli tradiciebic
ki sakmarisi ver iqneba
saRvTismsaxuro wignebis saTargmnad - TviTon enas unda axasiaTebdes egreT wodebuli `eklesiuroba~. megruli, gasagebi mizezebis gamo, yovelive amas
moklebulia.
arc winaT da arc
axla megrulad mRvdelmsaxurebis aRsruleba ar
gvWirdeba, vinaidan qarTuli da megruli faqtobrivad erTi enaa da
maTs leqsikonebSi uamravi saerTo Ziris mqone sityvebia. megrels
wirva-locvis tradiciuli ena kargad esmis
da, Tu aq gagebinebis
TvalsazrisiT raime
sirTule iCens Tavs, amis
mizezi is ki ar gaxlavT, rom megrels qarTuli cudad esmodes, saeklesio teqstebs aseve
Znelad aRiqvams aramegreli sxva qarTvelobac,
maT Soris, ganaTlebuli xalxic, - Tavi da
Tavi problemisa am saeklesio enis arqaulobaSia... agreTve - RvTismsaxurebis dros wminda teqstis swrafad CaTaveba-~mifuCeCebis~ samwuxaro tradiciaSi...
amitomac es sakiTxi qarTuli mosaxleobis megrelebisac da aramegrelebisac - codna-ganaTlebis amaRlebiT gadaiWreba da ara - RvTismsaxurebisTvis megruli
kilos gamoyenebiT. sxva
xalxebsac aqvs gansxvavebuli dialeqtebi, magram saRvTismsaxurod
yvelas rodi iyeneben: magaliTad, malorosiuli
aranakleb gansxvavdeba
rusuli enisgan, vidre
megruli qarTulisgan,
magram mRvdelmsaxureba
malorosiulad ki ar
aResruleba, aramed saeklesio-slavur enaze...
megrelebs arasodes
gvqonia damwerloba megrul enaze imitom, rom
amis saWiroeba ar yofila: samegrelos xalxs
qarTuli damwerlobaca
da qarTuli enac Tavis
RviZl anbanad da Tavis
dedaenad miaCnia da amave enaze aRavlenda da
aRavlens uflisadmi
xotbas~.
mRvdeli
klimenti Wanturia
`qarTuls da megruls imdeni ram aqvT
saerTo, rom megreli qarTuls Tavis dedaenad
(hjlyjq zpsr) miiCnevs.
megruli ena qarTuli enis
saganZurad iTvleba: bevrma sityvam qarTulSi dakarga Tavisi Tavdapirveli mniSvneloba, megrulSi ki isini Zveleburad
Seuryvneli saxiT SemogvrCnen. amrigad, megruli
da qarTuli or ganuyrel Zmad gvesaxeba. es gancda maradiulia, danarCen
saqarTvelosTan Tavis
enobriv erTobas samegrelo yovelTvis grZnobda,
qarTuls yovelTvis dedaenad Tvlida, mas miiCnevda saxelmwifo enad, miiCnevda mwerlobis enad am enaze laparakobdnen da
werdnen megrelTa winaprebic... megrelebi qarTulad ganadidebdnen ufals;
am enaze loculobdnen maTi mama-papani. Sesabamisad,
samegrelo qarTulad molaparake daibada da RvTis
winaSec am enaze molaparake warsdgeba...
sakuTari gamocdilebidan mogaxsenebT: erTxel
mec vcade eklesiaSi megrulad meqadaga. mrevlma
momTxova, isev qarTulad
iqadageT, Torem eklesiaSi aRar vivliTo. aseTi
SemTxvevac yofila - saxarebis ramdenime adgili
megrulad Targmnes da, roca eklesiaSi waikiTxes, aRSfoTebulma mrevlma wyevla-krulviT datova saydari... evropaSic aris qveynebi, sadac ori enaa: erTi
- saxelmwifo, saliteraturo da saRvTismsaxuro,
meore - SinaurobaSi saxmari, romelsac damwerloba
ara aqvs. iq azradac ar
mosvliaT, Sinauruli ena
saRvTismetyvelod eqciaT
da, raRa Cven, megrelebs, gvaxveven Tavs locvisaTvis am
Cvens Sinaurul enas? ratom Tavad rusebi saeklesio slavurze aRasruleben RvTismsaxurebas da
ara maTsve mSobliur Tanamedrove rusul enaze?~
mRvdeli
evgeni Sengelaia
isic amtkicebs, rom saRvTismsaxuro mizniT locvebis qarTulidan megrulad Targmna da gamoyeneba did vnebas moutans mosaxleobas swored religiuri TvalsazrisiT:
`samegrelos xalxi uZvelesi droidan, qristianobis miRebisTanave, mieCvia locvebis aRvlenasa
da yvela saxis RvTismsaxurebis aRsrulebas Tavis mSobliur qarTul enaze, am saRvTo sityvebs igi
uSualod uflis bageTagan amoTqmulad aRiqvams
da misi Secvla morwmuneTa gulebSi mxolod urwmunoebis RvarZls CaTesavs. Targmanis veraviTar
saWiroebas ver vxedav, ramdenadac megrelebs, marto
zepur sazogadoebas ki ara,
ubralo muSa xalxsac, yvelaferi Cinebulad esmiT
qarTulad; metic, yovel
megrels Sesisxlxorcebu-
li aqvs Tavisi mSobliuri qarTuli enis siwmindisa da saRvToobis gancda, rasac Seuryvnis locvaTa megruli Targmani,
amamRvreveli ara marto
Cveni religiuri, aramed
sazogadoebriv-zneobrivi
cxovrebisa~.
mRvdeli
nestor alSibaia
`xalxi ar TanaugrZnobs locvaTa gadmoTargmnas qarTulidan megrulad; igi odiTgan mowiwebiT uyurebs qarTul saeklesio enas, rogorc amaRlebulsa da saRvTos. saeklesio-qarTuli RvTaebrivi didebulebis niSans
atarebs da, Tu locvaTa
sityvebs megrulad vTargmniT, kuriozul-samasxarao efeqts miviRebT. megruls Cven vTvliT Cvens
Sinaur, ojaxSi saxmar enad,
romelic gamousadegaria
saRvTismsaxurod. ubir
xalxSic ki TavmosaWrelia ucodinroba qarTulis, rogorc RvTismsaxurebis enisa, romelsac megreli uxsovari droidan
mowiwebiT eTayvaneba; ase
rom, RvTismsaxurebis dros
qarTulad aRvlenil yvela locvas ubralo xalxi
Cinebulad gebulobs~.
mRvdeli
aleqsi qvarcxava
`qristianobis SemoRebisTanave samegreloSi, sadac igi wminda mociqulebma andria pirvelwodebulma da svimon kananelma gaavrceles jer kidev pirvel saukuneSi, saeklesio msaxurebis enad
iyo da rCeba saeklesioqarTuli. saerTodac, CvenSi
yovelTvis qarTuli ena
gamoiyeneboda saxelmwifo
enad; mas daubrkoleblad
igebda megreli mosaxleoba, ramdenadac megruli
igive qarTuli ena gaxlavT, oRond, sxvadasxva istoriuli viTarebis gamo
megruli metyveleba samwerlobo enad aRar ganviTarebula. megruli miekuTvneba qarTveluri erTiani modgmis enaTa ojaxs
da mas garkveuli regionis mosaxleoba Sinaurul
enad movixmarT. istoriuli cxovrebis dasawyisidanve samegrelos samwerlobo enad qarTuli
hqonda, ramdenadac megrelebs es ena migvaCnda dedaenad; saeklesio-qarTuli ki, rasac mTeli marTlmadidebeli megreloba ukve amdeni saukunea
yoveldRiurad vismenT eklesiaSi, is wminda enaa, romelsac SevesisxlxorceT
da uromlisodac arseboba verc ki warmogvidgenia... amitomac vivedrebi,
eklesiaca da xalxic
gvixseniT amgvari siaxlisagan~.
Tavadi niko
tarielis Ze dadiani
kategoriuli winaaRmdegia megrul enaze RvTismsaxurebisa. megrulis Taobaze TviTon xalxSia mkafiod Camoyalibebuli
Tvalsazrisio:
`meca da mTelma Cvenma
Tanamedrove megrelobam viciT, rom CvenTan, saxlebSi,
batonebis TandaswrebiT fareSebic eridebodnen mdabioTa salaparako megruls
da aTvaliswunebiT mas
`mdabiolayafs~ eZaxdnen,
xolo `margali~ imdenad
tomobriv ki ara, socialur terminad gamoiyeneboda da `glexs~, `mdabios~ aRniSnavda.
Tavadi daviT
giorgis Ze dadiani
megrulad naTargmni
locvebis detaluri analizis Semdeg, am uazro
da mavnebluri wamowyebis
aRsakveTad daviT dadiani
ritorikuli gznebiT SesTxovs guria-samegrelos
episkoposs:
`yovladmowyale mwyemsmTavaro, marTlmadidebeli kolxidelebis, axlandeli megrelebis, TvalSi
raTa fexqveS ar gaiTelos uwmindesi religia
ieso qristesi, Zisa RvTisa, macxovrisa Cvenisa, da
amiT misi xalxi ar moveqceT dauSreteli geheniis kirTebis qveSe, gevedrebiT, brZanoT - Sors Cvengan amgvari suliswamwymedi wamowyeba, da Cven, sulierad muxlmoyrilni
Tqven winaSe, erTxmad dagidasturebT - amin!~
marTlac, amin, anu - WeSmaritad!
rogorc vnaxeT, Cvenma winaprebma upatrones Cvens saxelmwifo
enas, axla jeri Cvenzea. marto
saliteraturo qarTuls ki ara,
aseve unda movuaroT da veloliaoT sxva qarTvelur enebsa da
qarTulis dialeqtebs... veloliaoT da ara - vaRadaoT: kacs xom
Tavisi metyvelebis gamasxaraveba
ufro swyins, vidre - Tavisi garegnobisa!
cxadia, sajaro gamosvlisas adamiani unda cdilobdes saliteraturo qarTuliT ilaparakos,
magram aranakleb mniSvnelovania
bunebrivi metyveleba: bunebriobasa da uSualobas ki xSirad swored kilouri formebi aniWebs
metyvelebas. sxvaTa Soris, zomierad da gemovnebiT gamoyenebuli
es dialeqtizmebi TviT klasikosTa nawerebsac Tavisebur koloritsa sZens. saerTodac, dialeqtizmebis gareSe literatura
Tavis fer-xorcs dakargavda. Tu
warmogidgenia, mkiTxvelo, saliteraturo qarTuliT metyveli
lelT Runia an kirile miminaSvili? metyviT, eseni xom personaJebi ariano. agrea, magram ver damisaxelebT verc erT did mwerals, romelic avtoriseul metyvelebaSic ar iyenebdes dialeqtizmebs... met-naklebad, cxadia.
metyvelebis Sefasebisas gadamwyvetia, ras ambobs kaci... aranakleb - rogor ambobs... da kidev
ufro metad - vin ambobs.
roca vaJa `yvavilis~ nacvlad
`yoilio~, ityvis, an `movidas~ nacvlad - `moidas~, amas, yvelafers, Tavisi emociuri datvirTva axlavs.
sxvaTa Soris, ara mxolod poetur teqstSi.
4. fexSiSvela
`cvrian balaxze Tu fexSiSvela ar gaviare - raa mamuli?!~
galaktioni
rasac axla getyviT, vici, rom
marto Cemeuli gancda da aRqma
ar gaxlavT im movlenisa, rasac
ilia meore hqvia.
movlena-meTqi, arc wamcdenia
da arc enobriv alRos uRalatia, amjerad, CemTvis: patriarqi
Tavisi didi mosaxelis iliamarTlis darad xorcieli kacidan movlenad iqca. misgan iRvreba is, rac erT sityvad Znelad gamoiTqmis - simSvidec, saTnoebac, siTboc, Zalac... mokled,
iRvreba da Cvenze gadmodis madli, Tanac - cxadliv, lamis xelSesaxebad.
amis erT-erTi mizezi, iqneb,
patriarqis metyvelebac iyos darbaisluri, sulierebiT gajerebuli, sada, amaRlebuli da...
Tqven warmoidgineT, xandaxan, Cveni
mTis kiloebis araCveulebrivi
surneliT Senelebuli. roca
pirad saubarSi patriarqi - `moidao~ - vaJaseburad mouqcevs,
lamis guli amomibrundes: TiTqosda raRac ucnauri Tbiltkbili naTeli `moida~ da CameRvara sulSi.
marto adamianebi rodi vgrZnobT am madls: maxsovs, didi
xnis winaT,martyofSi mimipatiJa,
Tavis rezidenciaSi. veaxeli, vsaubrobT... ganviwminde, gavmsubuqdi, gavTavisufldi, avmaRldi...
mokled, is damemarTa, rac yovel
Tqvengans mosdis masTan saubrisas. morCili Semovida da moridebulad raRac uCurCula.
- joyola? - gaikvirva patriarqma, - axlave Semomiyvane!
vinme monatrebuli moxeve Tu
aris-meTqi Tavisi mSobliuri
kuTxidan, gavifiqre da - darbazSi uzarmazari mecxvaris ZaRli
movarda iseTi RojebiT, relss
rom gadaRrRnida.
- joyola moida, Cemi joyola, - miealersa patriarqi, magram alersi da gadareva Tqven
nagazisa unda genaxaT: SehRmuTuna, miefofina, xelebi auloka
- momeCvena, xelze emTxvia-meTqi.
Turme lekvi yofila, roca mouparavT da axla, erTi wlis
Tavze, daabrunes. gaixara patriarqma, gavixareT yvelam, magram
Cveni sixaruli ra mosatania
joyolas sixarulTan, romelmac
utyuari ZaRluri geSiT igumana, rom RvTiskacs daubrunda.
patriarqma mere gomurebi manaxa, sadac darCeuli saqoneli
eyena... elaparaka, ealersa maTac...
...droTa samani TiTqos momerRva da cxadliv davinaxe, gergetis samebisaken mimavalma, rogor
gaixada fexze da anaforianma
gatopa snoswyali... da yoveli
kenWi, yoveli Sxefi - irakli,
iraklio, - SesCxrialebda patriarqs.
vixile, palestinis gausaZlis xvatSi rogor Seudga oTxiaTassafexurian qvis gavarvarebul kibes sinas mTis wminda
mwvervalisaken patriarqi uxamlod, fexSiSvela...
da me mivxvdi, rom es kaci Tundac fexSemosili - mainc
maradiulad fexSiSvelaa da misi
mzirali terfebi mudam xedaven da grZnoben im simZimes, rasac miwa hqvia...
rasac - mamuli hqvia...
rasac - dedamiwa hqvia...
simZime igi am kacs maRla
ezideba - cisaken!
P.s. Seminde, mkiTxvelo, Tu
es Cemi `fiqrebi~ arcTu ise
`xmadabali~ gamomivida.
16
warmogidgenT Tavs:
me gaxlavarT rejeb Jordania.
70 wlamde ise moviyare sxva am
saxelis matarebeli Arvin Semxvedroda. is ki msmenoda, rom araerTi qarTuli saxelis msgavsad
- zeinabi, merabi, darejani, es saxelic arabuli warmoSobisaa da
saqarTveloSi arcTu ise gavrcelebulia, magram mainc didad gavocdi, qarTvelebma rom Seicxades - rejebi ra saxeliao. hoda,
ra Sveba vigrZeni, rodesac svaneTSi, erTob warmosadeg mamakacs, rejeb jayels Sevxvdi: Turme marto
me ar vyofilvar rejebi!
Cemi pirveli `saxelobiTi~ Soki,
Tu SeiZleba ase iTqvas, cota adre, TurqeTSi Cemi pirveli mogzaurobisas miviRe. kafeSi megobrebTan erTad vijeqi, rodesac Semomesma: `rejeb!~ bunebrivia, mivixede,
rom damenaxa, vin meZaxda, magram gavogndi, me ki ara kafes mimtans eZaxdnen! Cems sexniasTan pirveli Sexvedra saswrafod fotoebiT ukvdavvyavi da mogvianebiT aslebic gavugzavne. SeiZleba Cemi aRfrTovaneba
misTvis gaugebaric iyo, vinaidan saxeli rejebi TurqeTSi arcTu ise
iSviaTia. TurqeTis axlandeli premier ministric rejeb erdogania.
amixsnes, arabulad rejebi `wmindas~
niSnavso, warmogidgeniaT?!
• • •
axla 81 wels var mitanebuli.
asaks mniSvneloba eqneboda, Tuki
dros, Cveulebrivi sazomiT, dedamiwis mzis garSemo brunvis raodenobiT gavzomavT. magram, mogexsnebaT dro mainc bundovani mcnebaa. miuxedavad imisa, rom weliwadi didi sizustiT gansazRvruli droa, Cven, adamianebma kargad
viciT, rom dro cvalebadi movlenaa. cvalebadia emociuri, fsiqologiuri da inteleqtualuri
droc. amitomac, drois adamianisebri aRqma sulac ar aris ukiduresi sizustiT gansazRvruli,
radgan sxvadasxva movlenebma, droSi
gawelilma monakveTebma, SesaZloa
erTad moiyaros Tavi, erTmaneTSi
airios da Tavisi mniSvneloba daukargos drois sizustis mcnebas.
• • •
istoriuli droc cvalebadia.
magaliTad, darwmunebuli var, rom
saqarTvelosTvis mamaCemis xanis
damoukideblobis sami weliwadi
bevrad ufro mniSvnelovani iyo
qarTveli erisTvis, vidre caristuli ruseTis dampyroblobis
periodi, rac 100 weliwadze met
xans gagrZelda. Tavad gansazRvreT,
am sami wlis manZilze saqarTvelom moipova saukuneebis win dakarguli Tavisufleba, qveyana gaerTianda, daarsda qarTuli universiteti da mravali sxva saswavlebeli, sabolood Camoyalibda da
ganmtkicda erovnuli cnobiereba.
yovelive aman, social-demokratebis mier 30 wliT adre wamowyebuli saqme daagvirgvina.
amgvarad, miukerZoeblad rom ganvixiloT, am cxovelma da ganaxlebebiT aRsavse samma xanmokle
weliwadma Seqmna Tanamedrove saqarTvelo da ufro mniSvnelovani xangrZlivoba SeiZina, vidre drois xangrZlivobis dedamiwis sami
bruniT gansazRvraa.
• • •
albaT iumoriT unda SevxedoT
cnobili astronomis houkinsis
mciretanian wignSi- `A short history of time” (`drois mokle is-
Tu kargad daakvirdebiT,
fortepianoze mocekvave TiTebi
caxcaxeben, maestros yelSi
burTi ebjineba da simwrisgan
cremls ylapavs - es maestro
rejeb Jordaniaa, saqarTvelos
prezidentis noe Jordanias vaJi,
romelic axla fortepianos
uzis da CemTvis kote focxiSvilis himns `didebas~ ukravs.
dReidan Cveni gazeTi baton
rejeb JordaniasTan saubrebis
ciklis dabeWdvas iwyebs. dasrulebisTanave ki SesaZlebloba
geqnebaT gaecnoT manuCar kaWaxiZis Strixebs portretisaTvis
`qarTveli~. manamde ki, waikiTxeT da CawvdiT!
toria~) gamoTqmul debulebebs.
avtori cdilobs Cveni samyaros
istoria misi savaraudo warmoSobidan dRemde mokled mogviTxros.
is ar scnobs adamianur dros,
metic, sakuTari varaudis dasamtkiceblad miiCnevs, rom e. w. varskvlavuri dro ucvlelia da am Teoriis sisworeSi eWvic ar Seaqvs. vis
SeuZlia daamtkicos, rom Cvengan miliardi sinaTlis wliT daSorebuli galaqtikebisa da Cveni samyaros
drois msvleloba erTi da igivea?
piradad CemTvis, dro mudam cvalebadia da misi aRqma damokidebuli iyo im movlenebze, romlebic ara marto erTi dRis, aramed
zogjer Tveebisa da wlebis manZilze mimdinareobdnen.
yofila periodebi, rodesac mZime
apaTiaSi viyavi da sakuTar Tavs
veubnebodi: axla Cemi cxovreba
uazroa, mdored miizlazneba. magram es araferi, bolos yvelafers
avinazRaureb”. da ai, am bolosac
mivuaxlovdi, RmerTmani, sasayveduro
araferi maqvs: xelic memorCileba
da Tvalic miWris, mxned var da
nayofier cxovrebas vewevi Cems Cveul ritmSi, marTali Tu gnebavT igi
mRelvare arasdros yofila. erTaderTi, razec zogjer guli mwydeba,
kargi Rvinis dalevis unari rom
damiqveiTda, isaa: mTeli saRamos manZilze, erT boTls Tu davlev. meti
Tu davlie ki ar vTvrebi, viTenTebi.
qarTvels ki es ar ekadreba!
• • •
maS ase, Cemi saxelia rejebi.
davibade parizSi 1921 w., cota
xnis Semdeg, rac mamaCemi, noe Jordania, saqarTvelos respublikis prezidenti, Tavisi ojaxiT safrangeTSi Camovida. aq is Seudga iZulebiT gasaxlebaSi myofi saqarTvelos mTavrobis aRdgena-Camoyalibebas, romlebmac Tavisi samSoblo sabWoTa armiis mier saqarTvelos dapyrobis Semdeg datoves.
• • •
me levilsa da parizSi vizrdebodi, sadac miviRe dawyebiTi
da saSualo ganaTleba, umaRlesi
ki - politikur mecnierebaTa skolaSi. musikasac vswavlobdi, swavla miunhenSi gavagrZele, xolo
1960 w. SeerTebul StatebSi Cavedi. mudmiv emigraciaSi yofna
ganzraxuli ar mqonda, magram movlenebma maiZula, emigrantis cxovrebiT mecxovra.
• • •
drois TvalsazrisiT, Cemi cxovreba TiTqmis Tanabar nawilebad
daiyo: 40 weli safrangeTSi, 40
welze cota meti StatebSi. Tumca, Tu davakvirdebiT - rac me ar
mCvevia - drois araviTari Tanafardoba ar arsebobs. aris mxo-
mo, springzad wodebul ist hemptonis nawilSi, fasebi bevrad dabalia. mxatvrebs, poetebs, musikosebs, mwerlebs, fsiqologebs, uZravi qonebis agentebs, maswavleblebsa da 1648 w. am soflis damaarsebeli pirveli evropelebis STamomavlebsac swored aq SexvdebiT. patara port akvabonakis induri saxelwodebis gamo, maT bonakerebs eZaxian. isini tradiciulad fermerebi da meTevzeebi iyvnen, magram drois ganmavlobaSi,
rac es xeloba wamgebiani gaxda, aq
yvelaferi Seicvala. swored am
yureSi mdebareobs SeerTebuli
Statebis yvelaze didi kerZo kunZuli, romelic misi daarsebis dRidan, gardinerebis ojaxis sakuT-
gavizarde levilSi
lod drois monakveTebi, romlebic, meCveneba, rom gaqra, dapataravda da romlebmac sruliad dakarga Cveuli ganzomileba. mqonia
mniSvnelovani movlenebiTa da SemoqmedebiTi kmayofilebiT mdidari xangrZlivi periodebic: levilSi gatarebuli siymawvilis
wlebi, stumroba saqarTveloSi
(1990 wlidan moyolebuli), romelic yovel Camosvlaze 3 Tveze
met xans ar grZeldeboda, Tumca
qronometrul drosTan SedarebiT,
Cemi stumroba bevrad myari da
xangrZlivi aRmoCnda.
• • •
amrigad, vcxovrob SeerTebul
StatebSi. 20 welia Cemi Tanamecxedrea pegi beqmeni, (profesiiT fsiqologia). Cveni bina niu iorkis
mesame aveniusa da 90-e quCaze, Crdilo-aRmosavleT mxaris (Upp east
side) kvartalSi mdebare erT-erTi mravalsarTuliani saxlis 30e sarTulzea. centraluri parki,
aRmosavleT mdinare, metropoliten muzeumi, gugenhaimis muzeumi
da kulturis mravali sxva kera
xelis erT gawvdenazea. Cems kvartalSi sicocxle Cqefs: Cemi saxlis pirvel sarTulze mravali
maRazia, mravalferovani nacionaluri restornebi da kafeebia Tavmoyrili. Cemi sayvareli kafea `funTuSis kaci~ (The muffin man) sadac saaTobiT SegiZlia ijde, gazeTi ikiTxo, wero... xels aravin
SegiSlis, Tumca niu-iorkisaTvis
es naklebad damaxasiaTebelia. gauTaveblad gTavazoben, xom arafers
isurvebTo, iqneb raime gaasaRon.
• • •
ist hemptonSi zRvidan 100 metris daSorebiT gvaqvs saxli. es
mdidari sofeli manqaniT orisami saaTis savalzea da kunZul
long ailendis ganapiras mdebareobs. niuiorkelebi da mravali cnobili pirovnebisaTvis es saagarako adgilia. okeanis mxares sasaxlis tipis didi saxlebia, yvelaze ZviradRirebulebi ki uzarmazari da ulamazesi plaJis napirasaa. sanapiro niu-iorkidan samxreT-dasavleTisaken 150 kilometrzea gadaWimuli, montokamde, kunZulis dasawyisamde, Crdilo-aRmosavleTiT ki misi sigrZe 25
kilometrs aRwevs. am plaJiT yvelas SeuZlia isargeblos, rac SeerTebuli StatebisaTvis srulebiT ar aris bunebrivi, vinaidan aq
plaJebis umravlesoba an kerZoa
an municipalitetis macxovreblebisTvisaa gankuTvnili. erTaderTi gadasaxadi manqanebis sadgomzea, romelic CamosulebisaTvis fasiania, adgilobrivi macxovreblebisaTvis ki - ufaso. Tu
plaJze umanqanod mixvalT, gadasaxadsac aicdenT. plaJi imdenad
didia, rom TviT sezonzec ki, rodesac 15 aTas adgilobriv macxovrebels 100 aTasamde damsvenebeli emateba, ganmartovebas mainc
moaxerxebT Tuki odnav moSordebiT xalxmraval adgilebs.
• • •
iq, sadac yurea, mravalricxovani wyaroebisa da nakadulebis ga-
rebaa.Kkapitani lion gardineri
ist hemptonis damaarsebelia. mas es
mxare konektikutSi gaweuli samsaxurisaTvis inglisis mefem uboZa.
• • •
Cveni saxli swored springzSi
mdebareobs. ist hemptonis mxare
silamaziT yvelas mirCevnia. Cveulebriv, okeanis plaJi Zalian momxibvlelia, Tumca yvela plaJiviT
mosawyeni.
aq ki - springzSi mcire portebi, patara yureebi da mravali sxvadasxvagvari plaJia mowyobili.
swored erT-erT aseT patara portSi, romelSic mxolod mcire gabaritiani gemebi Sedian, Cems ialqnian gemsac aqvs Ruza CaSvebuli.
es aris veSapze sanadiro gemi 9
metriani Ria gembaniT, ori Zveli
modelis laTinurafriani anZiTa
da gare motoriT.
Cemi saxlis ukan, plaJze, sadac
suliers TiTqmis verasdros gadaawydebiT, zafxulobiT gasarTobad sammetrafriani patara katarRa myavs.
• • •
80 wels gadabijebuli, var Tu
ara pensioneri?
hoc da arac. Tu SemekiTxebiT:
`maqvs Tu ara xelfasiani samsaxuri?~ gipasuxebT: `ara, pensiaze
var~. SekiTxvaze: `var Tu ara adrindelze ufro moclili?~ gipasuxebT: `ara, dakavebuli var ise,
TiTqos vmuSaobde, SeiZleba metadac ki~. SeerTebul StatebSi, Cemi karieris ganmavlobaSi, viyavi
ucxo enebisa da enaTmecnierebis
maswavlebeli ramdenime kolejsa
da universitetSi - me maqvs SeerTebul StatebSi yvelaze prestiJuli universitetis, ratgersisa
da ielis, diplomebi. gamoveci
saxelmZRvaneloebi da ramdenime
wignis avtoric gaxlavarT. SeerTebuli Statebis erT-erT yvelaze saxelovan universitetSi, niu
iorkis kolambia universitetis
harimanis institutSi staJior
maswavleblad mimiwvies. 1991 wels
me davaarse da Svidi wlis manZilze
saTaveSi vedeqi enebis Semswavlel
instituts TbilisSi, sadac moxalise amerikeli maswavleblebi
miviwvie - am dros zogierTi qarTvelisaTvis isini pirveli amerikelebi iyvnen!
(gagrZeleba iqneba)
17
18
FK,THNJ VJHFDBF +!)_*-!))_‘ 2 bnfkbtkb ghjpfbrjcb +vjs[hj,fsf rht,ekt,b 3cfvjs[t47 3hjvfekb vjs[hj,t,b47 3tgbltvbf47 hjvfyb 3xjxfhf4 lf vhfdfkb c[df‘8
vbc yfofhvjt,t,ib vrbs[dtkb chekfl itbuh’yj,c lblb
mfkfmbc rjkjhbnc7 ufcfjwfhb lfvf]tht,kj,bsf lf bevjhbs lf[fnekb gthcjyf;t,b rb bnfkbehb ytjhtfkbpvbc
nbgehb ofhvjvflutykt,b fhbfy8
alberto
moravia
lbkbs7 hjltcfw vcf[ehb
tythubekfl fqt,c lfhf,t,c7
nfyrhtlb afhsj lf afaerb
cfojkblfy7 hjvtkibw ufyw[hjvbs yt,bdhj,c7 gbhdtkfl
vpthfc cffsc hjlb vbfg.hj,c
- evfmybcfl vw[jdht,bcfsdbc
lhj7 hjujhw fctsb7 fh fhct,j,c9 fhw cfojkbc udthlbs crfvpt kfyuhbs lfluvek cfepvtc - nfyrhtlb cfrdt,bc vbvfhs uekuhbkbf9
smdty ofhvjblubyts7 fhw ptwfc7 hjvtkbw vbcb afy]hblfy
xfyc - nfyrhtlbcfsdbc fvbylc
vybidytkj,f v[jkjl vbc gfnbdvj.dfhtj,fcsfy lfrfdibht,bs fmdc7 fye s,bkfl eylf xfbwdfc se vce,emfl7 rjgobf gfknjib ufvjto.jc se
qbf athbc kf,flfib9 fhf7 vbcb ]th rbltd fvqdhtekb sdfkt,b f[fk rjcnbevc tkfwbwt,bfy7 hjvtkbw vrthfdvf ueiby cfqfvjc vjbnfyf lf udbfy qfvbs iby lf,heyt,ekvf
nfyrhtlbv cfojkpt uflfatybkb lfbyf[f8
f[kf rjcnbevb jsf[bc iefib lfluvek vfytrtyc fwdbf
lf cfahs[j,tkfc /ufdc8 bvfdt cekcohfaj,bs7 hjujhbsfw f[fkufphlf ltlf ufqdb’t,bcsfyfdt vfcsfy idbkbc
vb.dfyfc bs[jdc7 nfyrhtlb vcf[ehc rjcnbevbc f[kjc vbnfyfc e,h’fyt,c7 hfsf 'fk-qjybc lfe’f,fdfl it’kjc vbcb
sdfkbtht,f lf cby]df8 f[fkb
cfvjcbc itcofdkf jwbjlt
oesc uh’tklt,f9 sevwf7 itdwlt,jlbs7 se fvfc lfvrdtsbc
chekbfl ,eyt,hbd vjvs[jdytkj,fc vbdfothlbs8 cbyfvldbktib nfyrhtlb rjcnbevc
hfbvt ltatmnbc fqvjcfxtyfl
hjlb fsdfkbtht,c lf cby]fdc5
vhfdfk]th vjpjvt,bc lhjc
vfc /mjylf itcf’kt,kj,f7 uj]b-uj]7 yfrth-yfrth ifhbfyfl
ittvjovt,byf vrthfdbc yf[tkfdb9 vjwtvek itvs[dtdfib
zdhtnf rhbnbrek vbpyt,c fh
tvcf[eht,f7 itb’kt,f bsmdfc7
hjv bc rjcnbevc dthw rb [tlfdc7 tc itvcofdktkb rb fhf7
lfhw[dtybk-fqnfwt,ekb lf
it.dfht,ekb vpthf eahjf8
vjrktl hjv dsmdfs7 cfew[jjl lfesjt,ek7 vfytrtypt itvjcfknek cf[tkjt,wfhbtk
rjcnbevib nfyrhtlb bct fbhtrkt,f7 hjujhw yfhwbcb sfdbc n,fib9 vrthfdbc jcnfnj,fpt vtnfl cojhtl cfresfhb gfnbdvj.dfhtj,bc ,eyljdfyb lf uflqf,ybkb fyf-
htrkb fb’ekt,c7 afhsjl uf[tkbkb sdfkt,bs vbbkndjltc e’hfdb7 lfvwbyfdfl
esfdj gb]frbcfrty8
fvfcj,fib aby]fyib .fdf wbdlt,f7 lhj uflbc7 eahj cojhfl7 vbahbyfdc7 vfytrtybc
v[ht,pt vjrfkfst,ekb gb]frb7 hjvtkbw fsb oesbc
oby v[jkjl gb]frb b.j7 f[kf ufvjwfyff7 atnbib7 nf,e7 rthgb7 ujyt,bcfsdbc vbeodljvtkb7 vybidytkj,bs
fqcfdct ybdsb7 hjvtkcfw ]fljcyj,bc tkathbw rb lf/rhfdc8 hjujh ubylf7 sdfkb
vjco.dbnj0 nfyrhtlb vc]tkj,c5 3xtv obyfitf .fdbcathvodfyt e]hekf gb]frb lf vt-
nb fhfathb48 sevwf7 bvltyfl
gb]frib fhf7 hfvltyflfw cfresfh sfdib hfqfwf vbcsdbc itewyj,tkb lf fvbc ufvj vbvpbldtkb hxt,f8 ,jkjc nfyrhtlb qhvfl fvjbj[ht,c7 ufvja[bpklt,f7 cohfafl uflfrhfdc .fdfc lf cff,fpfyjib
uflfbyfwdkt,c8
fv,j,ty7 bvfyebk rfynb
vij,kbeh rtybuc,thuib .jdtk lbkbs ctbhyj,lf ,ekdfhib7 hjvkbc ,jkjc [t bphlt,jlf7 lf hjltcfw tc [t
vjzhtc7 lblvf abkjcjajcvf bct ufybwflf7 hjv fphjdyt,bc xdtekb cbw[flt vstkb
lqbc ufyvfdkj,fib dtqfh fqblubyf8 serb c[df mfkfmc lf
c[df vjmvtl gbhc fdbqt,s7 sfvfvfl itudb’kbf dsmdfs7 hjv
nfyrhtlbc cfmvt ofcekb bmyt,jlf7 lbkbc nefktnc .jdtklqt hjv fh esvj,ltc jhcfv cffsc7 hjvtksf ufyvfdkj,fib +hjujhw gbfybcnb7 hjvtkbw rjywthnbc oby hfvltybvt frjhlc vjcby]fdc‘ bc sfdbc ufycfresht,ekj,fcsfy7
c[dfudfhfl hjv dsmdfs - gfnbdvj.dfhtj,fcsfy ,heylt,f8 cfyfv bc i[fgc bqt,c7 bvihfkt,c7 gbhc bgfhcfdc7 r,bkt,c b[t[fdc7 gelhc bahmdtdc7
svfc bdfhw[ybc7 vjrktl7 gtobfylt,f9 cfyfv vtsjlehfl7
vfuhfv vnfy]dtkb uekbc.ehbs +sbsmjc vqdltkb obhdbcsdbc vpflt,bc lhjc‘ sfy-
fhbfy7 sdbsjy vj[nbfy .jdtkb v[hblfy ibidtkb c[tekbcrty lf sdfkbc lf[fv[fvt,fib vjcfdty7 fwvtdty7 hsfdty8 hf cbvce,embs7 /fthjdyt,bs7 /fhvjybbs ufvjbhxtdf lbkbc hbnefkbc lfcrdybsb yfobkb8 hf cohfafl lf
ytnfht,bs ufh,bc lhj8 hf
cfcofekfl txdtyt,f nfyrhtlbc7 hjv erdt sfdblfy at[t,fvlt itvjcbkbf7 lf sdbsjyfw fh bwbc7 hjujh vj[lf tc8 etzdtkbf7 hjv tc b.j
tmcnfpb7 nhfycb7 vbcnbrehb
ufylujvbkt,f8 c[dfudfhfl hjujh f[cybs fv ]fljcyeh cbvce,emtc7 fv uf[tkt,ek sfdlfdbo.t,fc7 lhjbcf lf cbdhwbc rfyjysf fv fhfwyj,bth
lfsfy7 vpfhlb lf’f,ekj,bs
ef[kjdlt,f vsfdfhc - xfwvbc
oesc7 vbcb cekbw lf c[tekbw wjw[klt,bfy7 eqhvtcb
sdbsrvf.jabkt,bc vjpqdfdt,bs fupyt,ekyb af[fae[j,ty7 'fhqdt,ib cbc[kb eahj
'fkevfl xmtac7 sfdib vce,emb7 ufehrdtdtkb fpht,b aenrht,bdbs ,pebfy7 reyst,b bct
esfvfit,c7 hjujhw ovbylf
cbc[kbc ,tlfehc7 fotobkb7
cdtkb svbs yf[tdhfl lfafhekb 'bkvjhtekb sdfkt,b
bqdb’t,ty7 ,ho.bylt,bfy7 b[tlt,bfy8 lf hfc [tlfdty0 fhfathc7 nfyrhtlbc ufhlf - .dtkf cfhrtib7 lblcf se gfnfhfib7 yf[tdhfl ,ytkcf se ufyfst,ekib7 vfqfkcf se lf,fkib7 bcbyb nfyrhtlbc ufhlf dthfathc [tlfdty8 v[jkjl
nfyrhtlbc8 vbc pehuc7 rtafc7
cf[tc7 at[t,c7 vrthlc7 [tkt,c
lf rdkfdfw cf[tc8 bv rfwbc
vcufdcfl7 hjvtkcfw mexfib fy
c[df cfpjufljt,hbd flubkfc
kfvfpvfyb ufeqbvt,c7 bc rb
lfhw[dtyfcf lf cfgfce[j ufqbvt,bc cehdbkc ijhbc vth.tj,c7 nfyrhtlbw ufhrdtek
[fyc t,h’dbc sfdc7 ,jkjc rb
afh-[vfkc .hbc7 cfhrbc oby
lut,f lf cfresfh sfdc evpthc8 vbc cf[tpt thsb rdflhfnekb vbkbvtnhbw fh
fhbc bctsb7 vjv[b,dktkfl
lf vybidytkjdyfl hjv fh
txdtyt,jltc8 vbcb cf[t cfblevkjf7 dby fvj[cybc vfc0
lf fb7 bc dtqfh bsvtyc lf cfhrtc rjwybc5 hf ufto.j,f7 abmhj,c bc7 - fvfc dth devrkfdlt,b7 vbbqt7 kfvfpj7 cf.dfhtkj7 vbbqt tc rjwyf7 ity ufbvfh]dt8 lf’f,ekj,f vj[cybkbf8 nfyrhtlb mehlekfl
b[tlt,f fmts-bmbs7 sbsmjc
ittibylf7 hjv dbqfw esdfksdfkt,c7 jsf[ib ,heylt,f lf
xfwvfc bo.t,c8 gthfyub7 nhecb7 obylt,b7 /fkcne[b7 rjcnbevb7 vf]bc cffsb7 gjhncbufhb7 cfyst,tkf7 cfaekt7 mby’bcsfdb7 at[cfwvtkb7 ikfgf7
[tksfsvfyt,b - .dtkf tc ybdsb nfyrhtlbv hjlb fbqj lf
sfd-sfdbfysb flubkt,b vbexbyf5 fhf7 bcbyb wjw[kt,b
lfhqdtdfc0 sevwf7 nfyrhtlbc
sdbsfyfkbpbcsdbc fh cwfkbf8 erdt udbfy fhbc7 gbhdtk
cffsfvlt eylf bctbhyjc7 hfvltybvt vfqfpbfib itbfhjc7 [fk[c txdtyjc8 3t,f= - b’f[bc bc7
- t,f=4 lf cohfafl uflbc jsf[blfy8
hf ufyc[dfdt,ff 'dbhfl
qbht,ek fdnjvj,bkc7 cfqbktib uf.hbk ufhltybfcf
lf mfkc ijhbc0 ufvjwfyfc
/ufdc7 sfyfw - cektkehc9
fhflf7 tc xdtekt,hbdb itrbs[dff8 ufyc[dfdt,f lblbf7 epfhvfpfhb7 ufyepjvtkb9 se fdnjvj,bkc7 .dfdbkc lf mfkc
fdbqt,s7 gbhdtkb vbythfkehb ofhvjij,bcf bmyt,f7 vtjht - vwtyfhtekb7 vtcfvt rb w[jdtkehb8 lf rbltd cekb7
tivfrvf lfkf[dhjc7 ufhltybfcf lf vfymfyfc bc fh uffxybfs7 vfuhfv mfkc [jv fmdc0 sevwf7 pju]th fvfc tzdmdti f.tyt,ty7 vfuhfv dby0 cb.dfhekib
bvtlufwhet,ekyb7 ufvjecojht,tkb mfksvj’ektyb7 sfdufvjlt,ekb gjpbnbdbcnt,b7
flfvbfyt,b7 hjvkt,bw ]b,hbs
kfgfhfrj,ty8 hf smvf eylf7
fhfdby fgbht,c7 nfyrhtlb vfs
hbw[dc vbfresdyjc9 lf vfbyw7
etzdtkbf7 hjv cf[kblfy ufvjcdkbc vjvtynib vbcb wjkb t,b7 .dfdbkb cfqbktib lf
vfymfyf7 hjvtkibw ]lt,f7 vbcsdbc ths vskbfyc ofhvjflutyty7 ths hbuib lufyfy7 cfthsj [dtlhb fthsbfyt,s8 lf
hjujhbf tc [dtlhb0 fhwse
cfvoe[fhj - nfyrhtlbc
vjrfpvdbc7 vbcb gthcjybcsdbc
ojybc vjvfnt,bc7 vbcb gfnbdvj.dfhtj,bc lfrvf.jabkt,bc
[dtlhb8 vfymfyf flubkblfy b’dhbc7 fcafknpt vbujhfdc - [blfy [tvlt7 vpbc rfirfif c[bdt,bs ufyfst,ekb8 fb7 atityt,tkehb mexf7 o.dbkb vfymfyblfy uflvjlbc lf ctbhyj,c8
,tdhb f.jkt,c sdfkc t,bc7
fcts vjhsekc7 f[fkufphlfc7
ti[bfyc8 vfsb vpthf7 tzdbfyj,bc yfwdkfl7 nfyrhtlbc
ahsfc fc[fvc7 cbfvjdyt,fc fybzt,c7 fshj,c8 hfqf eylf
byfnhj7 .fdbcath-vodfyt
re,jrhekb rjcnbevbc lf
es foto Cveni gazeTis redaqciam gazeTis dabeWdvamde ramodenime
saaTiT adre miiRo.
dRes, 18 Tebervals, niu iorkis wmida ninos saxelobis qarTuli
eklesiis moZRvarma mama aleqsandre TandilaSvilma sazeimod
akurTxa bruklinSi mdebare qarTuli restorani `Tbilisi~,
romelic ukve axali mflobelebiT iwyebs axal cxovrebas.
dReidan restoran `Tbilisis~ zRurbls gadabijebulTaTvis
ojaxur, Tbil da WeSmariti qarTuli garemos Seqmnaze vaJa da
xaTuna giorgaZeebis ojaxi izrunebs.
es rom asea, amaSi Tavad darwmundnen qarTuli emigraciis inteligenciis warmomadgenlebi, romlebic gela saCalelis TamadobiT erTad locavdnen qarTuli restornis Wers.
bc
s
t
ufp lfvlt
zd
t
,
lf
kfvfpb wjkbc ufhlf7 hjvtkbw [tkrfdbs vju.fdc7 hf
itb’kt,f b.jc cfv.fhjib fvfpt vidtybthb0 ufae.ekb7
[vfxf[ktxbkb afhifdfyub7 hjvtkbw ief ufpjypt lflut,f7
kfvfp ,jkjc ufikbc7 sfdc
fnhbfkt,c lf frdbhlt,f7 fqahsjdfylyty se fhf vbcbs888
xtvb fphbs7 tc afhifdfyubw
rb fh bmyt,f bct rvf.jabkb7
hjujhw nfyrhtlb8
gbhdtkb cffsb lfbo.j7 .dtkf ibybcrty vbbxmfhbc - .dtkf7 nfyrhtlbc ufhlf7 hjvtkbw vfvfrfwbc nfycfwvkbc vfqfpbfib itdblf7 wjkb vjijht,bs lfcdf crfvpt lf f[kf
/fkcne[bc fhxtdfpt odfkj,c8
t,b trkt,pt pbc7 cf[kib eylf8 ufv.bldtkbw7 sfdblfy fctsb sfdfpbfyb lf lf;byt,ekb7
levc lf cffspt vjesvtykfl
b.eht,f7 vfuhfv nfyrhtlb .j.vfyj,c8 pjkbfyb /fkcne[t,bw vjcojyc lf lfobyorkekbw7 thsathfw lf zhtkbw8
lf[kpt vbvj,ytekb /fkcne[t,bc wbcfhn.tkf vskbfyfl
bctsb vidtybthb7 vbvpbldtkb7
vbcsdbc ptlufvjzhbkbf8 fcts itvs[dtdt,ib fhxtdfybc
ufrtst,f hfqfwbc vc[dthgkfl ufqt,fc7 hfqfwbc ufhtit
lfhxtyfc7 hfqfwfpt efhbc
smvfc ybiyfdc8 nfyrhtlbc fupyt,ekb gfnbdvj.dfhtj,bc
[fh,b7 ufe,tlfj,bsf lf fqnfwt,bs fqcfdct qbvbkb lfcsfvfit,c cf[tpt8 vbcb zbhdtekb sbst,b f,htievpt lfchbfkt,ty7 f[kf hfbvt cf,f,b fh
fo.tylf - seylfw thsflthsb7 seylfw cektkehb - hjv
fv cfcnbrb lf nr,bkb cfcojhbc gbyf itfh[bjc7 vfuhfv dth
gjekj,c8 ,jkjc yfxmfhtdfl7
kfvbc lf[ezekb sdfkt,bs7
hfvtse ecfvfhskj,bc xfltyf 'ytkbf7 bc bhxtdc7 cfafcehc b[lbc lf vfqfpbblfy vjesvtytkb fxmfht,bs ufcek
wjkc at[lfat[ vbcltdc8
lbkf lfcheklf8 nfyrhtlb iby ,heylt,f8 vfuhfv hjltcfw vfymfyf itvjlujvbc
vpbc s,bkb7 jmhjcathb c[bdt,bs ufyfst,ek vjfcafknt,ek mexfpt vbchbfkt,c7
cfmfht vbyfpt7 qhe,kt,bcf lf
itv[dtlhb [tt,bc rfktbljcrjgib7 cfresfh ufvjcf[ekt,fc fqvjfxtyc8 bc wbcathbf bm7
cflfw wf bhtrkt,f7 vodfytf bm7
cflfw ajskt,bc fyfhtrkb
tkfdc8 ufvjcf[ekt,f nfyrhtlbc eqbvbc7 lf vfcfw fh ite’kbf7 qbvbkbs fh egfce[jc8 cbceasfdbcufy v,pbyfd
vbyfpt thsvfytsc wdkbfy [tt,b7 cf[kt,b7 qhe,kt,b7 ufvjcf[ekt,f rb hxt,f8 cf.dfhtkb7 tatvthekb ufvjcf[ekt,f= nfyrhtlb .f,ekc bmyt,jlf7 upf ecfchekjl
hjv uh’tklt,jltc8
fvfcj,fib nfyrhtlbc vfymfyf fcafknbc yfwhbcath pjkc vbe.dt,f7 hflbfnjhpt
sdfkbcvjvzhtkb fsbyfst,b
lfcsfvfit,c7 bc cek eahj
gfnfhfdlt,f7 ,jkjc rb sdfkc
tafht,f8 vpbc c[bdt,ib xfakekb mexf rdkfd wfhbtkbf8
19
hfvltybvt sdbc oby lfvjerblt,tksf gfhnbfv xtvb rfylblfnehf ybe-bjhrbc infnbc ue,thyfnjhbc sfyfvlt,j,fpt ofvjf.tyf8 jhvf c[df
gfhnbfv vbcnth cnbefhn k8
delajhlbcf lf vbcnth ]jy
n8 /javfybc rfylblfneht,b
lffcf[tkf8 sevwf7 dfwyj,btht,lb7 hjv fv ,fnjyt,bc obyfit vybidytkjdfyb egbhfntcj,f vfmdc7 rth’jl7 evobrdkj
htgenfwbf8 cfrvfhbcb b.j7 ufptst,bcsdbc uflfut[tlfs7 hfsf lfhoveyt,ekb.fdbs7 hjv
serb bcbyb jltcvt b.dyty rbltw otcbthb flfvbfyt,b7 fv
lhjv lblb [ybc oby xfbfhf8
chekbfl firfhf uf[klfs7
hjv ,jkj okt,ib bcbyb .dtkf itcf’kj vfyrbtht,fib xfb’bhyty8
cfresfhb egbhfntcj,bs
dnr,t,jlb lf uekbc cbqhvtib vb[fhjlf7 vfuhfv xtvb ,tlybtht,bc eiajsdtk vlbyfht,fc vqdhbt zfdkbdbs thsb fphb fhqdtdlf5 xtvc cf[tkc [jv
fv sfqkbst,bc cf[tkt,bc udthlbs vjb[ctybt,ty= tc cek
eahj vtnfl vfiajst,lf8
,jkjc lf ,jkjc7 uflfdo.dbnt7 hxtdf ,t,bfcsdbc vtrbs[f8
vj[ewvf cohfafl lf vnrbwtl
vbgfce[f8 vbcb othbkb qfqflt,lf5
3vstkb w[jdht,bc vfy’bkpt thsb eotcj cfmwbtkbw fh
xfubltybf8 thsbw rb= fhflf7
v[jkjl ufptst,b uflfbrbs[t
lf vb[dlt,b7 hf [fk[bf vbcnth delajhlb lf vbcnth
/javfyb8 sfdfl ufycf]t7 itub’kbf se fhf7 sfdb bvltyfl lfbvwbhj7 hjv vfssfy cf]fhj
,h’jkf ofvjbo.j48
cojhtl tc fh vfcdtyt,lf=
vstkb qfvt sdfkb fh vjvb[ezfdc8 ,jkjc uflfdo.dbnt7
hjv erfy lf[tdf udbfyqff8 fvjvhxtdkt,vf ylj,f ufvjvbw[fltc lf ,jkjvlt eylf db,h’jkj8 cfepvbc lhjc7 ufptst,bc sdfkbtht,bcfc ths itybidyfc ofdfo.lb lf7 cbvfhskt ubs[hfs7 ufdjuylb5
3WHEVJOVTJ,F8 itcf’kjf7
f[kf7 hjltcfw [fk[bc obyfit ue,thyfnjhj,bc rfylblfnfl ofhluf7 vbcnth
vfhr ndtyb byt,t,c7 fudb[cyfc7 hf dbsfht,fib fv[bkf mfkfm dfrfdfrfib +rj[by[byib‘
!(^# otkc jwlfsjs[vtnvf
vjovtv abwbc lfhqdtdfib=
[vt,b lflbc7 hjv whevjovtj,f xfltybkbf flubkj,hbdb qfhb,b mdhbdbcf lf vbcb evotj idbkt,bcsdbc vbobc cfwjlfdb yfukt]bc lf
hfvltybvt ,fyfybc [bc ofhsvtdbc vbpybs - fye thsflthsbc7 hfw vfs ibvibkbcf lf
cbqfnfrbcufy bafhfdlf8 cfresfhb lf fvjvhxtdkt,bc
bynthtct,blfy ufvjvlbyfht7
hjvkt,bw7 hjujhw vbcnth
ndtyb bvtljdyt,c7 [vfc vfc
vbcwtvty7 bub dfklt,ekbf7
tc bcnjhbf ufyvfhnjc8 uf,tlfdc rb04
ufjwt,bcufy sdfkt,b ie,kpt fvbdblf8 hf e[tib7 ehw[db wbkbcofvt,ff= rj[by[byib
fhfclhjc d.jabkdfh= dfrfdfrfpt ofhvjlutyfw fh vfmdc= ,fyfybc [tc rtyuehecufy dth dfhxtd= e,hfkjl7 fh dbwjlb7 hjujh vjdmwtekb.fdb8 ufwjat,ekb7 vfuhfv chekbfl evotj
uf[klbs8
vstkb lqt ufdblf7 vt rb dthfathb dbqjyt8 vtjht lbkbs
bvfdt ufptsib fctsb cnhbmjyt,b ufvjxylf5
3CFUEKBC[VJF= eylf fqbybiyjc7 hjv vbcnth vfhr ndtyb rj[by[byib sfdbc whevjovtj,fcsfy lfrfdibht,bs vhfdfkvybidytkjdyfl levc=4
+itvlujvib7 vstkb cffhxtdyj rfvgfybbc ufyvfdkj,fib7 tc
ufptsb v[jkjl 3abwbc ufvnt[ cfpbpqfh ndtyfl4 vjvb[ctybt,lf8‘
itvltu c[df ufptsib fctsb
itybidyf lfb,tzlf5
3cfcehdtkbf7 dbwjlts8
[jv fh byt,t,c ue,thyfnjhj,bc f[fkb rfylblfnb7 bv
sfyfvjmfkfmtt,c7 hjvkt,bw
vbcsdbc [vbc vbwtvfc ,tlfdty7 thsb cfbynthtcj ufhtvjt,f ufyevfhnjc5 vfhsfkbf
se fhf7 hjv vjynfyfib vfcsfy thsfl ,fhfrib vw[jdht,
fv[fyfut,c lhjlflhj odhbk-odhbkb ybdst,b trfhut,jlfs lf vfs7 hjujhw otcb7
fy vbcnth ndtybc ]b,tt,ib7
fylf vbc 3xtvjlfyib4 +’dtk
ufptsib7 hjvtkibw bc sfdbc
[f,f-[e,fc f[dtdlf‘ fqvjfxtylyty0 vfhsfkbf se fhf7
hjv fv[fyfut,b b’ekt,ekb
uf[lyty7 sfdfl vbcnth ndtybc cfcfhut,kjl7 vbcsdbc
vtuj,hekb xfujyt,f xftnf-
hxdtc7 ecbylbcj7 cektkehb lf ecfae’dkj wbkbcofvt,ff8 .jdtk otcbth flfvbfyc uekpt yfqdtkb itvjfodt,f bvbc lfyf[dfpt7 gjkbnbrehb ofhvfnt,bc vbcfqotdfl hjujh rflhekj,ty pjubthst,b yt,bcvbth
cfpbpqfh [hbrc7 itehfw[.jaty frklfvt,c lf ,qfkfdty ufhlfwdkbksf evobrdkj cf[tkt,c8 bv voe[fht,bc ofhvjlutyfpt7 hjvtkbw fv fvfphptyvf n.ebkvf ufycdtyt,ekbc chekbfl
elfyfifekj f[kj,kt,cf
lf vtuj,ht,c vjenfyf7
vpfl dfhs7 itehfw[.jabk
lf fqiajst,ek cfpjufljt,fc dehxbjs7 wbkbcvofvt,tkc vhbc[fyt sdbsufcfvfh-
mark tveni
vjbzhf lf cfvfhskbfyb uekbco.hjvbs fqnrbyt,ekvf
afy]ht,b lf fdt]b lfvbktof7
fvfcj,fib rb [tkc xtvb ybdst,bw uff.jkf8 lf vfbyw7 itvb’kbf .dtkf ovbylfyb lfdbabwj7 hjv vbcnth /javfybc ,f,ebcsdbc wbkb fhfclhjc lfvbofvt,bf8 vtnbw7 vbcb fhct,j,bc itcf[t, ofhvjlutyfw fh
vmjylf lf vbcb cf[tkb fhfclhjc vcvtybf8
+eylf bsmdfc7 hjv ptvj[ctyt,ekb ufptsbcsdbc vfc itvltu 3frklfvt,bc ofv,bkodtk
ndtyfl4 uflfdbmtwb8‘
vfkt xtvb .ehflqt,f itvltuvf cnfnbfv vbbg.hj5
3QBHCTEKB RFYLBLFNB=
vbcnth vfhr ndtyb7 hjvtkbw ueiby lfvjerblt,tksf vbnbyupt vztmfht cbn.dbc ofhvjsmvfc fgbht,lf7 bm
fh ufvjw[fllf8 vbcnth ndtybc tmbvbcfufy vbqt,ek ntktuhfvfib yfsmdfvbf7 hjv
ndtyb fh b.j8 hjujhw bmyf7 uft,yty= [hbrt,b fqfh eidtkbs=
vstkb [fk[b [vfvfqkf trbs[t,f vfs5 3dby b.j bc rfwb04
sdfkt,c fh de]tht,lb8 ite’kt,tkbf7 hjv xtvb cf[tkb
fcts cfpfhtk tzdc erfdibhlt,jltc= erdt cfvb otkbf7 fhw
qdbyjc7 fhw kelc lf7 cfthsjl7 fhfyfbh cgbhnbfy cfcvtkc gbhc fh dfrfht,lb8
+hjujhw xfyc7 lhjv sfdbcb vjbnfyf7 sfylfsfy ufvjdbohsdtyb7 bvbnjv7 hjv fvfdt
ufptsbc vjvltdyj yjvthib
ufycfresht,ekb vqtkdfht,bc ufhtit ofdbrbs[t xtvb f[fkb vtncf[tkb5 3ndtyb - stshb w[tkt,f47 sevwf dbwjlb7
hjv bc cffhxtdyj rfvgfybbc
,jkjvlt itvjvhxt,jlf8‘
fv lhjbcfsdbc xtvc cf[tkpt efvhfdb fyjybvehb othbkb vjlbjlf8 xdtekt,hbd7 bcbyb fctsb ibyffhcbcf b.j5
3hfc bn.dbs bv ,txfd lt-
rogor mirCevdnen
ue,thyfnjhfl
VFHR NDTYB +ctvetk ktyu/jhy rktvtycb 2 !(#%-!)!_`7
fvthbrtkb vothfkb7 njv cjbthbcf lf /trk,thb abybc
sfduflfcfdkt,bc fdnjhb8 ghjatcbjyfkvf ;ehyfkbcnvf
gbhdtkb obuyb #$ okbc fcfrib ufvjfmdt.yf8 fvthbrek
w[jdht,fpt itmvybkb vodfdt7 vfv[bkt,tkb gfvaktnt,bc
o.fkj,bs vfhr ndtyvf [fcbfsbcf lf bynhbubc jcnfnbc7
,ho.bydfkt bevjhbcnbc cf[tkb lfbvrdblhf8
ht,byfs7 reghib fvjts[egyfs7 ,ev,ekt,ib fvjtdkjs
lf zjrpt itcvekb xftnfht,byfs mext,ib7 itvltu rb
thxbfs7 cfcohfajl uftsfdbceakt,byf ,fyfrib lfrfdt,ekb flubkb lf cfvelfvjl
lftdbo.t,byf vfsrty vbvfdfkb upf0
hfc udbgfce[t,c fvfpt vbcnth ndtyb04
ufyf itb’kt,jlf vtnb cf’fukj,bc vjabmht,f0 vt [jv
vjynfyfib xtvc cbwjw[ktib
fh d.jabkdfh=
+vfc itvltu tc ufptsb ]benfl vbojlt,lf 3vjynfytk
mehl ndtyc48‘
bv lqblfy lbkbc ufptsbc
uflfikbcfc ibib vbg.hj,lf
- fk,fs7 fct cotdc cf,ybc res[tc flfvbfyb7 hjvtkbw tzdj,c7 hjv kjubyib x[hbfkf
udtkb bvfkt,f8
ths[tk sdfkib fctsb
cnhbmjyt,b vjv[dlf5
3WBKBCVOFVT,TKB V[BKT,EKBF=
7 afbd-gjbyntkvf
vfbrk j akfyfufyvf7 ejnthcnhbntkvf vbcnth rbn ,thycvf lf vbcnth ]jy fktyvf
abwbc mdti vbcwtc xdtyt,f7
hjvtkbw vjovj,c7 hjv vbcnth ndtybc ehw[db vnrbwt,f7 sbsmjc xdtyb qbhctekb
rfylblfnbc ]jy n8 /javfybc
ufycdtyt,ekb ,f,ef ifhfupfpt .fxfqj,bcsdbc xfvjf[-
skt,f vjeo.jy8 sevwf7 fhf=
lft7 cbylbcbc mty]ybs lfbnfy]jc= +sevwf7 serb xdtyb
uffasht,ekb sfyfvjmfkfmtyb abpbreh pbfyc vbf.tyt,ty7 chekbfl firfhff7 hjv
dthwthsb yfabwb vcf]ekb
vfs lflfyfifekt,fc dth uf,tlfdc lf dthwthsb cfcfvfhskj fv cfmvbc vjyfobktt,c
cfc]tkc dth ufvjenfyc8‘4
zrdbfyehfl vjabmht,ekvf
lfcrdybsvf ahfpfv7 hjujhw
xfyc7 ]thjdfyb isf,tzlbkt,f
vjf[lbyf5 bvfdt qfvtc kjubyblfy cfcohfajl ofvj[njvf lf
erfyf rfhblfy ufmwtdf vjvb[lf7 [jkj 3itehfw[.jabkb lf
fqiajst,ekb cfpjufljt,f4
cflfh,fpj itcfcdktkblfy it-
vfc ufmfyt,ekb trbgf;b lft]f[f7 hjv at[b jh flubkfc
vjnt[bkb fmdc7 cfibykfl
bnfy]t,f lf vcufdcb cbcektktt,b8 lfvjerblt,kt,b
vstkb ’fk-qjybs wlbkj,lyty7 tc vjyfxvf[b thoveyfs
lf sfdc fxdtyt,lyty7 sbsmjc fhfathb eo.jlyty vfs
vbth rfylblfnfl fhxtekb
ufvjecojht,tkb fhfvpflbc
fh.jaybc ztivfhbn vbptpt,pt8 vfuhfv ueibydt7 cfqfvjc7 vfdfyb eujyjl vsdhfkb ce,btmnb js[bs itajhs[lf cfcnevhjib7 hjvtkibw vbcnth ndtyb w[jdhj,c8
lft7 lfvjerblt,kt,vf lffvnrbwjy7 hjv tc eqvthsjl
ufktibkb gbhen.db vfhr
lf,thpt7 hjvtkcfw ob[kb
xffpbkts7 hjltcfw vjo.fkt,bc cfs[jdytkfl rfhpt
vjubrfreyfs04
fylf5
3smdtyb pjubthsb ,ytkb
cfmvt ]th]thj,bs v[jkjl
xtvsdbc fhbc wyj,bkb8 hfvltybvt ljkfhsfy ufvjvidblj,t,f vjubotds7 sjhtv ufptst,b smdtyb vjyf-vjhxbkbcfufy smdtypt hfqfw-hfqfwt,c itbn.j,ty8
/tylb tylb4
lfyfhxtyb othbkt,bw fv
cnbkbcf b.j8 itvt’kj7 cbn.dfcbn.dbs vjvtnfyf7 vfuhfv7
dabmhj,7 vrbs[dtkb fvbsfw
lfrvf.jabklt,f8
vfkt htcge,kbrehb gfhnbbc vsfdfhvf ufptsvf fvjvhxtdtksf vjc.bldfib 3vfv[bkf47 [jkj ltvjrhfnt,bc wtynhfkehvf jhufyjv xtv vbth
aekbc lfyfifekt,hbdb ufvj’fkdbc afmnt,b 3cffirfhfjpt ufvjbnfyf48
+fvudfhfl7 rbltd jhb vtncf[tkb itdb'byt5 3ndtyb - ,by’ehb ufb’dthf4 lf 3ndtyb eyfvecj ifynf;bcnb48‘
fvbc itvltu .dtkf ufptsvf
cfibytkb [vfehbs vjvs[jdf
gfce[b xtvsdbc of.tyt,ek
,hfklt,t,pt8 xtvb gfhnbbc
[tkv’qdfytkt,vf ufvjvbw[fltc7 hjv levbkb xtvc gjkbnbreh rfhbthfc lfqegfdc8 lf
sbsmjc fvbc lfcfvnrbwt,kfl
lf xtvc itcfaew[eyt,kfl vtjht lbkbs ths-ths ufptsib fctsb cnfnbf ufvjxylf5
3THSB7 FV CE,BTMNC LFVB[TLTS= lfvjerblt,tksf
rfylblfnb rdkfdfw ]benfl
levc8 hf smvf eylf7 [vbc fvjqt,fcfw dth ,tlfdc8 vbcsdbc
of.tyt,ekb ,hfklt,t,b
cfdct,bs cfhoveyj fqvjxylf7 hfcfw vbcb vztdhvtn.dtkehb levbkbw flfcneht,c8 fvbthblfy bc cfvelfvjl lfqlfcvekbf= lfnr,bs
fv cfpbpqfhb abwbc ufvnt[bs7 vjynfytkb mehlbs7 frklfvt,bc ofv,bkodtkbs=
it[tlts smdtyc ufyc[tekt,ek stsh w[tkt,fc7 smdtyc
,by’eh ufb’dthfc lf eyfvecj ifynf;bcnc= lffrdbhlbs7
.jdtkb v[hblfy lffsdfkbthts lf smdbs7 uf,tlfds se
fhf7 smdtyb gfnbjcfyb [vt,b
vbcwts fhfvpflfc7 hjvtkvfw
sfdbcb v’bvt lfyfifekt,bs
fvltyb fvfphptyb vtncf[tkb
lfbvcf[ehf lf rhbynbc lf’dhfcfw dth ,tlfdc7 hjv seylfw thsb vfsufyb efh.jc=4
sfdbc fhblt,f fqfh itb’kt,jlf lf7 qhvfl itehfw[.jabkb7 vstk fv lfevcf[eht,tk7 ,by’eh wbkbcofvt,fsf uhjdfpt 3gfce[c4 xfde]tmb8 vfuhfv cfveifjc lfchekt,f fh vtothf7 hflufy vtjht lbkfc ths-ths ufptsib f[fkb
cfibytkb7 qdfh’kbfyb wbkbcofvt,f db[bkt5 vflfyfifekt,lyty7 hjv wtw[kb ofderblt cfub;tsc sfdbcb ,byflht,bfyfl7 hflufy bc xtvb afy]hblfy [tlc feiyjdt,lf8 fm rb
sfdpfhb lfvtwf8 fvfc vj/.df
itn.j,byt,f7 hjv vbcb mjyt,bc lfeakt,bc vbpybs cfresfhb ,b’f vjdofvkt8 ufptsb
lf;byt,bs vjbs[jdlf udfvbc
ufrdtsfc8 vtibyjlf7 hjv cflfwff itdbikt,jlb8 vfuhfv ]th
cflf [fhs5 vfkt ,hfkb lfvltc7 hjv7 hjujhw vbult,ekb ,fdidt,bc sfditcfahbc vtehdtv7 xtvb ufvj.t.txt,ekb
er,bkj yfstcfdt,b fqcfphltkt,bcfsdbc cfzvkbc lfvqtzfdsf sfyfvlt,j,t,pt vjdfo.dt8
chekb evotj,f dbuh’tyb8
cf,jkjjl ecbylbcj ltdyfv7 hjvtkbw vnhekvf gfhnbt,vf vjvbo.dtc7 evfqktc
othnbkc vbfqobf5 dbqfwbc
ofmtpt,bs obyfcffhxtdyj itrht,bc lhjc .dtkf athbc rfybc w[hf lf’jy’bkb qkfgb
nhb,eyfpt fvjaja[lf8 bcbyb at[t,pt lfvt,qfezyty lf
f.dbhlyty 3vfvf=4
fvfc dtqfh ufde’tkb8 lhjif lfdeidb lf lfdyt,lb8 ybebjhrbc infnbc ue,thyfnjhbc sfyfvlt,j,fpt rtyzbc.hbcsdbc cfrvfhbcb 'fkf fh
fqvjvfxylf8 lfdotht7 hjv rfylblfnehfc d[cyb7 lf uffasht,ekvf vjdfotht [tkb5
3eqhvtcb gfnbdbcwtvbs
smdtyb7 jltcqfw gfnbjcfyb
vjmfkfmt7 fv;fvfl rb
cfpbpqfhb abwbc ufvnt[b7 vjynfytkb mehlb7 frklfvt,bc ofv,bkodtkb7 stshb w[tkt,f lf ,by’ehb ufb’dthf
vfhr ndtyb48 !(*)
ubsfhuvyfs lf ofrbs[df ufb'ekfs
vfhbyt rbryf'tv
20
RFHB VTJHT
RFHB,ZTYB
3 VJMWTDBLFY4
UJHUFCFKFVLT
FPVF VTCFVT
OBUYB 3VJMWTDBCF4
mhbcntc h]ekb mfhsdtkj,bcfsdbc vfhnj cfhoveyjt,bsb fqcfht,f rb fh b.j7
bub fvfcsfy thsfl gjkbnbrehb mdbsrbhbw b.j cfmfhsdtkjc vhfdfkb yfobkt,bc
ufcfthsbfyt,kfl lf itvjcfrht,fl8
BKBF ZFDZFDF"T
vtcfvt cfereybc lfcfchekblfy hjvbc vcjakbj cf[tkvobaj v[jkjl ufhtuyekfl byfhxeyt,lf thsbfyj,fc7 yfvldbkfl rb bub erdt jhb yfobkbcfufy - fqvjcfdkts lf lfcfdkts
bvgthbt,bcfufy itlut,jlf8
vfkt sdbs hjvc7 3vcjakbjc wtynhcf lf vfhflbek mfkfmc47 fqvjcfdktsib f[fkb
cfnf[nj mfkfmb lfegbhbcgbhlf8 bub ffuj bvgthfnjhvf rjycnfynbytv ,jcajhbc chenbcf lf vfhvfhbkjc pqdbc
itcf.fhib7 ’dtkb ,th’yekb
rjkjybbc7 ,bpfynbjybc flubkpt8 lfvffhct,kbc cf[tkbc
vb[tldbs7 mfkfmc tojlf 3rjycnfynbyjgjkbc4 +rjycnfynbytc mfkfmb‘8 vbcb rehs[tdf
lf f[fk cfnf[njl ufvjw[flt,f7 lblb pjhdbsf lf pfhptbvbs vj[lf ##_ okbc !! vfbcc8
fmtlfydt lftlj cfae’dtkb
3fqvjcfdkts hjvbc bvgthbfc47 fye vtjhtyfbhfl - 3,bpfynbbc bvgthbfc4 +’dtkb ,bpfynbjybc cf[tkbc vb[tldbs‘8
tc bc lhjf7 hjwf vstk hjvbc bvgthbfib7 fnkfynbc jrtfyblfy vtcjgjnfvbfvlt7 ufdhwtkt,ekb.j f[fkb htkbubehb vj’qdht,f - mhbcnbfyj,f7 hjvtkbw fmfvlt7 vstkb cfvfcb okbc vfy’bkpt7 vjqotekb.j dbsfhwf ltdybkb lf ofvt,ekb htkbubf8
hjvbc bvgthfnjhsfufy rjycnfynbyt b.j gbhdtkb7 hjvtkvfw ujybdhekfl itfafcf
mhbcnbfyj,bc ’fkf lf cfhut,kbfyj,f vjyfhmbekb [tkbceakt,bcfsdbc5 v’kfdhb rhbpbct,bs ith.tek bvgthbfc
thsbfyb7 vjyjstbcnehb htkbubeh-bltjkjubehb cf’bhrdtkb czbhlt,jlf7 [jkj
fcts 3thsbfy bltjkjubfl4
vfyfvltkb gjkbstbcnehvhfdfkqvthsbfyekb htkbubt,bcfufy ufyc[dfdt,bs7 cojhtl mhbcnbfyj,f eylf ufvjvlufhb.j8
fvbnjv rjycnfynbytv vbc
obyfvjh,tl bvgthfnjhsf fynbmhbcnbfyekb gjkbnbrf
lfuvj lf mhbcnbfyj,f vstkc
bvgthbfib yt,flfhsek vj’qdht,fl ufvjfw[flf8 vbcbdt
yt,bs #@% otkc7 mfkfm ybrtfib7 vjodtek bmyf gbhdtkb
vcjakbj cftrktcbj rht,f8
cfmfhsdtkjib mhbcnbfyj,fc rfhuf [fybf bwyj,lyty7 [jkj rjycnfynbytc rtbchj,bc
;fvc bub fm ’fkpt afhsjlfw
b.j ufdhwtkt,ekb8
f[fkb htkbubf7 hjujhw
vjcfkjlytkb b.j7 rjycnfynbyjgjkeh cfv.fhjcsfy
eiefkjl lfrfdibht,ek lfcfdkts cfmfhsdtkjib ufdhwtklf8 fvfpt yfskfl vtn.dtkt,c bc fv,fdb7 hjv ybrtbc
vcjakbj cftrktcbj .hbkj,bc vjyfobkt #!( tgbcrjgjcblfy !!!-t yjvhbs vj[ctybt,ekbf ,bzdbysbc tgbcrjgjcb
cnhfnjabkt8 fvltyfl7 lfcfdkts cfmfhsdtkjib7 erdt 6|
cfereybc gbhdtk vtjs[tlib7
cftgbcrjgjcjt,b fhct,ekf8
##_ okbc vf[kj,kfl mhbcnbfyj,f cf[tkvobaj htkbubfl ufvjw[fllf fqvjcfdkts
cfmfhsdtkjib - b,thbfib8
vfiby fm vtatl b]lf vbhbfy
vtcfvt8
mfhskib f[fkb vj’qdht,bc
ufvjw[flt,bcf lf mfhsdtkb
[fk[bc vjyfsdkbc +vjmwtdbc‘
vsfdfhb uvbhb itbmyf f[fkufphlf mfkb7 cf[tkfl ybyj8
vbcb cfvij,kj b.j rfgfljrbf7 ’dtksfufy 3gjynjtkb mfhsdtkt,bs4 lfcf[kt,ekb
mdt.fyf8
/.fdlf ofhxbyt,ekb vij,kt,b5
vfvf - pf,bkjy8
ltlf - cecfyf8
pf,bkjy rfgfljrbtkc zf,erj,blfydt cf[tkb uftsmdf
ybzbs7 cbvfvfwbs7 cbmdtkbs7
uekrtsbkj,bs7 pytrtsbkj,bs8
hjvbc bvgthbbc v[tlfhseahjcj,bcfsdbc vbeqotdbf pf,bkjyc8
mhbcntc c]ekpt vjmwtekf
lf c[dfw vhfdfkb vjemwtdbf8
vtht bthecfkbvc ofcekf
3mhbcntc flubksf4 cfsf.dfyjl7 sfy vstkb sfdbc mjyt,f
ofeqbf lf ukf[frsf lf mdhbdj,jksfsdbc lfehbut,bf8
vjcojyt,bf lf wjkfl itehsfdc mhbcnbfyb mfkb cecfyf7 bthecfkbvbc gfnhbfhmbc lf8
fmdt7 bthecfkbvib lfjhrtwt,ekf cecfyf8
wjk-mvfhb rfgfljrbfib lf,heyt,ekf7 vij,kbeh mfkfm
rfkfcnhjib8
fm lf,flt,ekf ybyj8
hjwf sthsvtnb okbcf uf[lf7 vij,kt,vf .dtkfathb vb/.bl-vj/.bltc7 bctd bthecfkbvc xfdblyty lf aekb vskbfyfl bmfeh vfs[jdht,c7 cfg.fhs lf mdhbd-j,kt,c lfehbutc8 fmdt lfcf[klyty lf iteluyty qdsbcvcf[eht,fc8
ybyjv ,b’fcsfy7 bthecfkbvbc gfnhbfhmsfy bcofdkf mhbcnbfyj,f lf mhbcntc vcf[ehj,f8
rfhufl hjv bcofdkf lf itbcbc[k[jhwf7 ,b’fc kjwdfrehs[tdf ufvjcobhf7 vij,kt,c lftvidblj,f lf ofhvfhs flfvbfysf mhbcntc c]ekpt vjmwtdfc iteluf8
fct7 mhbcntc vj’qdht,bc mflfut,bs7 ybyjv vbfqobf 3cfvtajcf /hjvc48
fm bub lfef[kjdlf jh
mfkc - hbacbvtcf lf vbc ufvphltk ltlfv’e’tc7 ufbfytc8
jhbdt mfkb uffmhbcnbfyf8 vfkt vfs ufhlf rbltd jhvjwlffsfvlt ofhvfhsb vjfmwbf
mhbcntc c]ekpt8
fvfcj,fib7 hjvib mhbcnbfysf vjhbub ltdyf lf [jwdf;ktnf lfbo.j8
ybyj7 hbacbvt lf ufbfyt hjvblfy ufvjbmwyty lf lblbc dfbdfukf[bs cjv[tsc vjfqobtc8
hbacbvt lf ufbfyt cjv[tsc
lfhxyty7 cjvt[sf vjcfmwtdfl8
[jkj ybyj 3ptufhlvj vbybiyt,bs47 ofvjtvfhsf cfmfhsdtkjcrty8
vjlbjlf bub7 mfkoekb evidtybthtcb7 cekbs evfyrj lf
c[tekbs epflj7 nfyfl fkdf
lf gbhfl cf[bthb7 ujyt,bs yfstkbthb lf hovtybs ituh’yt,ekb7 .dfdbk-,fkf[sf vtcfblevkt lf vtcfcofekt fmbvvrehyfkb8
cfvb sdt vjlbjlf7 [fy at[pt
[fvkbs7 [fy at[ibidtkb7 [tkib
fhufybs7 vrthlpt ]dfhwvbs8
vtjs[t sdtc7 bdybcib7 ]fdf[tsib itvjluf at[b8
mfkb itf’hoeyf vst,vf7 hjvtksfw pfa[ekibfw fh vjt[flfs stshb yf,lt,b8
sfdafhfdybc n,fcsfy itluf
lf bmdt lfbdfyf jhb lqt-qfvt8
sdfkcf lf uekc fxdtdlf mfhsek vblfvjc7 ufcfjwfh vbofc lf ptwfc8
byf[fl v]lfhb utvjc ecby]fdlf sfdafhfdyek stdpc8
b[b,kt,jlf fmfeh vo.tvcsf
sfdfpbsf lf cnevfhsvj.dfhtj,bs8
fmdt gbhdtkfl vjbcvbyf 3fhvfp4 lf 3pflty47 hjvtksfw vfcgby’tkb vo.tvct,b vje[vj,lyty7 kjwdfc fqfdktylyty lf
pjhdfc evfhsfdlyty8
fmdt fv ewyfehb rthgt,bc
sf.dfybcvwtvkt,c gbhdtkfl
e[bkfds ew[j mfkoekbc
mhbcnbfyekb kjwdf-dtlht,f
lf whtvksf s[tdf8
fmdt ybyjv itbn.j7 hjv tc
uekrtsbkb flfvbfyt,b .jabkfy vw[jdht,yb 3lblbcf mfkfmbcf vw[tsbcfyb7 cflf qvthsyb
qvthsj,ty lf vtatyb vtaj,ty48
lf ybyjw ofvjdblf fvf 3lblbcf mfkfmbcfrty48
rbltd lbl[fyc bfhf [fvkbs
lf e[fvkjl8
upfpt vupfdht,c f/.df7 vnrdfhb uflvjbfhf lf vjdblf
eh,ybcc8
thsb sdt fm lfluf7 bcofdkf
fmfehb [fk[b7 vfsb w[jdht,f7
pyt lf xdtdf8 vtht lfluf lqt7
KTDFY CFYBRB"T
LFCFO>BCB B{8
3VFVEKB4 @__%-@__^
fhvfpc jhbc v[hblfy sbsj
vjvwhj mfylfryb tluf5
vfh]dybd - jmhjcb7 cf[tkfl ufw8
vfhw[ybd - dthw[kbcf7 cf[tkfl ufbv8
[fk[b iteluf kjwdfc lf
pjhdfc rthgsf obyfit888
lqt b.j qhe,kbfyb lf eyfskj8
ieflqt uflfdblf8
cffhvfpj vbcnthbf ]th fh
lfchekt,ekb.j7 hjv ptwfl
fn.lf tkdf lf ztmf-me[bkb8
odbvfw lfeidf rjrbcgbhekb8
tkdfc lf ztmfc vfkt ctn.dfw
vj/.df8
[fk[b vsblfy vjo.lf lf
lf,kj,bcfrty lftidf8
vjcfqfvjdlf8 odbvf mfhbi[kfl bmwf8
ijhbc ths fcts 3cfcofekcfw4 fv,j,lyty5 cjvt[sf vtat
shlfnb 3mhbcntc ’fkbsf
tiefl mvybkb.j7 lf mhbcntc
’fkbsdt refkfl rfwfl vjmwtekb.j48 f[kf rb vw[tsfib
,tdhb b’f[lf5 xdtyb rthgt,b
cojhtl bv qvthsvf itvechf7
hjvtkvfw rfwb ]th qjhfl fmwbf7 vtht bc qjhb bctd rfwfl
ufhlfvjfmwbfj8
[jkj cek vfkt lflut,f
lqt7 hjwf [fk[ib [vf ufdfhlt,f lfhoveyt,bs lf lf,t]bst,bs5 vw[tsf-fhvfpbc rthgsf itcfvechfdfl mhbcntc vje[vj cojhtl ybyjv7 rfgfljrbblfy vjdktybkvf ew[j mfkoekvf=88
bv lqtc ybyj fhvfpbc vsf-
uqarqaSo xmlebi
hjwf [fk[b lfb’hf 3lblfl
mfkfmfl7 cfvteajl7 vw[tsfl7
vjdfzht,fl cf[vfhsf hfsfvt
lf pjhdfl obyfit fhvfp qvhsbcf vfsbcf48
lf ybyjw uf/.df [fk[bc vlbyfht,fc8
vjdblf vw[tsfc lf b[bkf mfkfmb cffhfrj cbvidtybthbs8
jhb vlbyfhbc itcf.fhib
ufikbkb.j cfvteaj mfkfmb
mfhskjcbfyt,bcf8 vzblhjl
lf vhfdkfl lfcf[kt,ekb7 cf[kt,b nfychekb [ehjsvj’qdhekb fyfut,bs7 rhfvbnbc
cf[ehfdt,bs7 iefuekib cfvtaj
chf-cfcf[kbs lf mfkfmbc sfdpt
evnrbwtcb frhjgjkbcbs8 vlbyfhtsf v[hblfy pdbflb vst,b
lfcwmthjlyty vw[tsfc8
mfkfmb [fk[c dtqfh bntdlf7
3ufvjdblf thb ehbw[db7 dbsfhwf .dfdbkyb dtkbcfyb48
fn.lf wtvf ,ersf7 cf.dbhsf
lf pfypfkfrsf8
cfcf[kblfy ufvj,h’fylf
ltljafkb yfyf lf vbc rdfklfrdfk - vtat vbhbfy8
3lf ytkfl vjdbljlf thb lf
itfvreytc .jdtkyb ajkjwyb
sdbsjathbsf cfvjckt,bsf
lf aehwkbsf48
vtat-ltljafkb oby vbe’qjlf pqdf [fk[c8
ghjwtcbf vsbcrty7 fhvfpwb[bcrty vbtvfhst,jlf8
ybyjw vb.dt,jlf8
3bub [tldblf cfrdbhdtkt,fcf vbeodljvtkcf lf tybsf ufvjesmvtkcf48
fhvfpbc vsfpt bluf rthgb7
sdbsjy fhvfpb7 epfhvfpfhb
cgbkty’bc ,ev,thfpb7 sfdpt
vepfhfl-xf,fkf[bs7 nfypt
jmhjc ]fzd-cfzehdtkbs7 [tkib tkdfvrhsjvtkb vf[dbkbs7 cf[bs pdbflb lf vhbc[fyt7 rein ofh,sf mdtit - thsb
sdfkb pehve[nbc tluf7 [jkj vtjht - ,bdhbkbjybc8
vstkb qfvt uhbufkb7 qdfhyfaidtyb7 kti[b7 ctn.dbc [hbfkb lf ztmf-me[bkb fh.tdlf
wfc lf ltlfvbofc9
hjujhw bmyf7 ufstyt,bcfc
xfluf mfhbi[fkb8 mdt.fyf lfo.yfhlf8 wfv gbhb uflfbovbylf8
[fk[b fqnfwt,bs it[dlf
vpbc ufvjxtyfc8
vfuhfv vfsb cfsf.dfyj rthgt,b erdt fqfh bvpbht,jlyty
fhvfpbc vsblfy8
cfibytk mfh,jh,fkfc7 ybfqdfhcf lf 3kbnhbc cojh4
ctn.dfc rthgt,b lftktoyf7 ittvechyf lf yfvechtdyb 3isft,ybdyf rkltsf yfghfksf48
3ufvjdblf vbhbfy vtat lf
.jdtkb bub thb7 t’bt,ltc qvthssf vfssf lf fhf /gjt,ltc7
hjvkbcfsdbc lftwf vfs ibib lf ’hojkf48
fn.lf vbsmvf-vjsmvf9 pjub vfhskf ’hojkf-ibibs7 pjubw
uf,jhjnt,bs - ufb’f[lyty7 hjv
tc cfkjwfd-cfsf.dfyj rthgsf
vc[dhtdf lblb qdsbc o.hjvf lf
ufyepjvtkb e,tleht,bc vjvnfyb eylf .jabkb.j8
dby hfc ufb’f[lf fv 3qdsbc
o.hjvbc4 o.fhjl= pjub fhvfpbc lfvfyuhtdkfl mfkltdtksf qvthsc bshe]fyc fcf[tkt,lf8
bctst,bw ufvjxtybkfy7 hjvkt,bw vw[tsbc rthgsf itvvecdhtk ’fkfl btcj mhbcntc
fcf[tkt,lyty7 yfpfhtdtk qdsft,hbd uvbhc7 sdbs cfcofeksvjmvtl qdsft,fc7 rfwj,hbj,bc wjldt,bcsdbc ]dfhwvbs
dyt,ekc lf cbc[klfs[tekc7
vtht vrdlhtsbs fqvlufhcf lf
ptwfl fvfqkt,ekc8
tn.j,jlf7 vw[tsfib ,tdhb
erdt bwyj,lf 3mhbcntc vj’qdht,fc4 lf itafhdbs rbltw
fqbfht,lf vfc8
vtpj,tkb cjv[tsblfyfw yfbhyfbhb fv,fdb vjlbjlf8 vfs
pt fdblf lf rthgsf yfvechtdyb ueklfcvbs vjb[bkf8
vtht vsbc ,jkjcrty ofdblf lf vbdblf bm7 cflfw fqvfhsekb b.j vtatsf cfxhlbkj,tkb - ,t,thb7 frfrbc ]bibc [t7
3ietybthb7 vfqfkb lf hnjvhfdfkb48
bv [tc vbfluf ybyj8 lbl[fyc
todfkf lf ptl ybib fvjzhf mhbcntc ]dfhwvbc ufvj[fnekt,bs8
tmdcb lqt lflbjlf lf kjwekj,lf vbcufydt yfrdtsb mvybkt,bc obyfit8
erfyfcrytk lqtc fm vfc7 ve[kvj.hbkcf lf v[ehdfktl
vkjwdtkc7 vjecohj cfvtaj
cf[kteksfufy hjvtkbqfw
mfkvf7 cf[tkfl ihjifyfv8
ctatmfkvf dbyfj,f /rbs[f
ybyjc8
ybyjv fh ufev[bkf sfdbcb ofhvjvfdkj,f lf e,hfkjl es[hf5
vt thsb esdbcnjvj n.dt mfkb
dfhj8 ihjifyfc itt,hfkf lf itexylf - cfcf[ktib ofvjv.tdbj8
ybyj efhpt lfluf8
rbltd cfvb lqt lfhxf mhbcnbfyb mfkoekb fhvfpbc ]dfhwvbc obyfit8 vtht vsblfy lftidf7 [blb uflvjdkj lf vw[tsbc cfvtaj cfcf[ktc vbfluf8
fm vidtybthb ofkrjnb ufikbkb.j7 vhfdfkathb .dfdbkyfh-,fkf[t,bs7 ,exmyfht,bs lf [tt,pt f[kfhsekb dfpt,bs8
ofkrjnbc ufyfgbhfl vt,fqbc vwbht cf[kfrb bluf8
ybyj bv cf[kfrc vbfluf8
cf[kblfy mfkb ufvjdblf7 vt,fqbc wjkb7 cf[tkfl fyfcnj8
fyfcnj lffn.dtdf ewyj,b
ujujyfc cbvidtybthtv lf rltvfvjcbkt,fv8
e’tj wjk-mvfhc ew[j mfkoekb qdb’kb idbkbdbs ite.dfhlf lf idbkfldt itbrtlkf8
w[hf sdt bw[jdhf ybyjv vfssfy8
ybyj fyfcnjcsfy thsfl
,fqib lflbjlf7 .dfdbkt,cf lf
,fkf[t,c /rhtalf7 [fhifdlf7
hfqfw ofvkt,c fvpflt,lf8
fyfcnjcfw ecdfvc ybyjc yf[fhib ofvfkb lf 3cfcofekcfw4 fqfh lfe.jdyt,bf5 vt,fqbc wjkc7 vfyfvlt e’tjc7 idbkb itt’byf8
wflfahtybkb wjk-mvfhb
ybyjv lffhoveyf7 e’tj,bs ufyrehyt,f lf .hvbc lf,flt,f
mhbcntc yt,bs vj[lfj8 vt,fqtcf lf vbc wjkc bcqf lfhxtyjlfs7 mhbcnbfyj,f vbtqjs7 - 3fqbfhtc mhbcnt lf
lftvjofaytc afhekfl48
vfkt fvbc itvltu ybyj vf[kj,tk ,jhwdpt fdblf8
,jhwdb vf.dkbc trfk,fhlc
vjtwdf8
lf bv lqtcdt ybyjv dfpbc
yfc[kfd hmfsfufy ]dfhb ufvfhsf7 cfresfhb lfkfkblfy frdtwbkb svbs itrhf lf .dtkfpt vfqfkb vf.dkbc ,exmbc
mdti fqvfhsf8
.jdtk lqt-qfvt vjlbjlyfy
fm ybyj lf vt,fqt wjk-mvfhb8
vjlbjlyty lf kjwekj,lyty7 kbnfybj,lyty fv gbhdtkb dfpbc ]dhbc obyfit8
[fk[b vjlbjlf7 ijhbf[kj
lut,jlf lf ufintht,bs ewmthlf ew[j hbnefkc8 lhj
dbljlf8 ybyj lfew[hjvkfl
bqdojlf7 fdflv.jas vrehyfkj,lf7 ufyrehyt,fc mhbcntc ’fkfl
lf vflkfl fw[flt,lf7 - 3/.jalf
rehyt,fsf lf cfrdbhdtkt,fsf
’fkbsf mhbcntcbsf5 vhfdfkyb
ufyhqetekyb ufyrehyyf htwf
vbptpbsf ofvkbcfsf48
,tdhb lfbvjofaf lf uffmhbcnbfyf8
vw[tsfib f[fkb c]ekb cohfafl dhwtklt,jlf8
vtcfvt otkb vblbjlf ybyjc
vjcdkblfy8
vtat vbhbfyb fmfvlt vjhzvbs ufyfut,lf mdt.fyfc8 xhlbkjtsblfy ;fv-;fvfl [fpfhsf lf fkfysf ybfqdfhc ’ktdfvjcbkfl erefmwtdlf [jkvt8
lblb afhyfdfpbc cfakfdc ’dbhafcb itcfvrj,kt,bs fvrj,lf lf vbc lbl vfvekbidbkeh cfmvtt,c ofhvfnt,bs ufyfchekt,lf8
mfhsdtksf vtatc lfcfdktsbcrty tzbhf sdfkb - ’dtkb
mfhsek-gjynjehb vbot,bc
itvjthst,fpt jwyt,j,lf8
gbhdtkb wjkb hjv ufhlftwdfkf7 vtjht wjkfl itbhsj gjynjtkb vvfhsdtkbc
fcekb7 cf[tkfl yfyf8
gjynjeh vtvrdblhtj,fpt
[tkbc lflt,f hjvbc [tkbceakt,bc uflfvntht,fc ybiyfdlf8 fvfc b,thbtkb vtat fhw
thblt,jlf8
bub obyf fpbfib gbhdtkj,fc cgfhctk v,h’fyt,kt,sfy
thsfl byfobkt,lf8
vfuhfv vbhbfybc vtaj,bc
ief [fyt,ib ths,fifl vcjakbj ojyfcojhj,bc cfcojhb
fdbcvfeo.t,kfl itmfylf8 hjvbc cfbvgthbj nf[npt lblb
[tkvobat lf,h’fylf8 tc b.j
cojhtl rjycnfynbyt8 vbc uf[tkvobat,fcsfy lfrfdibht,bs7 fqvjcfdktsib ewyfehb
fv,fdb vjbzhf5 #!@ okbc @(
jmnjv,thc vlbyfht nb,hpt7
vekdbecbc [blsfy7 rjycnfynbyt cfvrdlhj-cfcbwjw[kjl
itt,f cfjvfhb ’fkt,bs js[]th e’kbthtc vtnjmtc7 vfmctywbecc8 lf7 ,h’jkbc oby qfvtc rjycnfynbytc ]dfhb ufvjtw[flf ofhothbs5 3fvbs ufbvfh]dt,4 +,th’8 3nenj ybrf4‘9
vtjht lqtc ,h’jkfl ufdblf
3]dfhjcfyb lhjibs4 lf vfhskfw ,ho.bydfktl ufbvfh]df8 ufvjlbc7 bc dbqfw rjycnfynbyt7 mhbcntv fb.dfyf nf[npt +=‘8 rjycnfynbytc ltlf7
ltljafkb tktyt [jv lblb [fybf mhbcnbfyfl .jabkf vjmwtekb7 mhbcnbfysf sfdufvjlt,ekb vafhdtkb lf trktcbfsf lfew[hjvtkb vityt,tkb8
vfkt rjycnfynbytv7 hjujhw
bsmdf7 f[fkb cfnf[njw lfffhcf lf mhbcnbfyj,fw cf[tkvobaj htkbubfl ufvjfw[flf8
rjycnfynbyt fqvjcfdkehb gjkbnbrbc sdfksf[tldblfy thsb oesbsfw fh eidt,lf fvf. mfhsdtksf mdt.fyfc8
bwjlf7 bmfeh vtatc sdfkb
mhbcnbfysf vjcbc[kt cgfhctsbcrty tzbhf8
,jkjc lf ,jkjc7 vbhbfyvf efhb dtqfh it/,tlf gbhdtkb mhbcnbfyb [tkvobabc
vjs[jdyfc lf rjycnfynbyjgjkib v’tdkfl ufupfdyf sfdbcb df;b ,fmfhb8
mhbcnt lf mhbcnbfyj,f=
cfvfcb otkb ufbcvjlf vstkc mdt.fyfpt tc qdsft,hbdb
blevfkt,bs fqcfdct cf[tkt,b8 hjvbc bvgthbbc ufhtsfw
ufbluf atcdt,b qdsft,hbdb
uvbhbc sfduflfcfdfkvf8 rfdrfcbjybc cfyf[t,cfw lblb [fybf
itclujvbf tdfyutkehb cfufkj,tkyb8 sdbs vbhbfybc cfvij,kjib cfvfcb otkb lf,t]bst,bs lflbc [vf itcf[t,
bvbcf7 hjv mhbcntc rdfhsb7 vfbywlfvfbyw7 vw[tsbc vbofib
ufybcdtyt,c8
ufuh'tkt,f
itvltu yjvthib
21
vfbf ybyjidbkb
turistuli
agenti
dRisiT: 917-974-7166
1950 86th street, 2FL
saRamos: 718-621-6846
Brooklyn, NY 11214
faqsi: 718-621-6846
el.fosta: mnc7@earthlink.net
cnobili `saias~ maRazia
+
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
es leqsebi axlaxans miviReT, avtorma
mkiTxvelis kuTxe
igi mxolod gasacnobad gamogvigzavna.
ganvcvifrdiT... samSoblos siyvaruliT gamowveuli tkivili... da
udidesi optimizmi, rom saqarTvelo isev hSobs gmirebs, da gadavrCebiT!
`is, rac xelnawerebidan Semigrovda, mxolod Cemi mSfoTvare sulisa
da gonebis naazrevia: warsulis gamoZaxiliT, dRevandelobis realobiTa
da momavlis rwmeniT, gadmotanili qaRaldze leqsad. arafers vCemob da
arc arafris maqvs pretenzia: yovelive es Cemi ojaxis, megobrebisa da
samSoblos siyvaruliT gamikeTebia, Semiqmnia~-o, gvwers avtori.
marTlac!
* * *
arafers vCemob dahqris sioni,
dudunebs mtkvari, SfoTavs rioni,
ar var akaki, vaJa, ilia,
mxolod erTia galaqtioni.
gTxovT damerwmunoT, rom me am qveynad,
arc araferze maqvs pretenzia,
Tu mogatyuoT, RmerTi gamiwyres,
ganze gamidges me eklesia.
leqssa vwer, igi sulis siTboa,
aris ocneba, gulis wadili,
rwmena, imedi naTel momavlis,
Tundac, winapris gamoZaxili.
gaseirnebis am mokle gzaze,
Cemi naRara, Cemi dafia,
da warwerili saflavis qvaze,
ganvlil cxovrebis epitafia.
* * *
am Cems qveyanas es ra sWirs,
rad ar scildeba Wirio,
guli mikvdeba dardisgan,
cxares cremliTa vtirio.
CamoWrili aqvs marjveni,
daoblda guda-stvirio,
RmerTo xom unda gvakmaro,
amdeni gasaWirio.
aRarsiT ar Cans saSveli,
xes gasCenia kilio,
eh... TiTqos didsac da pataras,
erTad SeukravT pirio.
* * *
upatrono eklesias
yvavi dapatronebia,
xalxi cxvris farad qceula
da momravldnen yornebia,
cxvris faraSi es ramdeni
koWli cxvari gvyolebia.
umecarni warmoCindnen,
suliT aras mqonebia,
sul sjijgnian yovelives
orbebi Tu qorebia,
mzec jerovnad ver anaTebs,
faravs daTvis torebia,
sikeTis gza arsad ar sCans,
borotebis morevia,
irgvliv enis tartali da
usasrulo Worebia,
momavali Caklulia,
naTels bneli morevia,
mieSveleT eklesias
yvavi dapatronebia!!!
* * *
mowmendil caze cisartyela laRad anaTebs,
da aremares nazad swvdeba misi ferebi,
ra Seedreba kavkasionis amay, maRal mTebs,
me saqarTvelov Senze vfiqrob, Sen geferebi!
erTi xanZTeli, erTi rusTveli,
Cemo qveyanav kvlav gageCinos,
SenebiTa da sulierebiT
STamomavloba gadagerCinos.
mamulisaTvis Tavis gawirva,
realobaa, ar aris miTi,
winaprisagan odiTgan mogvdevs,
dRes unda iyos es magaliTi.
didma giorgi saakaZemac,
Tavis sisxlis da marjvenis garda,
qveynis didebis gadasarCenad
gana ar misca urjuloT paata?
Tund qeTevanis wminda sxeuli,
da mofarfate narnari suli,
gaacamtveres, daanakuwes,
ar Seicvala arafriT rjuli.
gvinda kvlav cxra Zma xerxeulisZe,
irgvliv Semusron maT mindor-veli,
gvinda Tevdore, cotne, demetre,
samasi mohyves mas aragveli.
qarTvelno! fexze medgrad dadeqiT,
suls nu mihyidiT gancxromiT eSmaks,
gangebasa vTxov erTi daviTi,
anda Tamari erTxelac eSvas.
Cveni momavlis gadasarCenad,
yvelam SehkariT Zali da Roni,
mamuls erTxelac kidev sWirdeba,
basiani da erTi didgori.
dro gadis, caze cisartyela nel-nela qreba,
cis laJvardebSi ifanteba misi ferebi,
gankiTxvis Jami arasodes ar dagidgeba,
Cemo qveyanav, Senze vloculob, Sen geferebi.
gia boWoriSvili
gaixsna saqarTvelos sakonsulo niu iorkSi!
144 East 44th, 5th Floor
Corner of Lexington ave
New York, NY 10017
eqimi boris pikmani
20-wliani samedicino
gamocdilebiT sixaruliT
amcnobs sazogadoebas axali
kbilis klinikis gaxsnas
212-867-3617
212-867-3272
205 Avenue U
Brooklyn, NY 11223
dental office
- safaris kosmetika;
- kbilis plombi;
- gvirgvinebi, xidebi,
protezebi;
- RrZilis mkurnaloba;
- gaTeTreba
* vRebulobT dazRvevas
** vmkurnalobT bavSvebsac
winaswari Cawera:
718-449-2607
saRamos saaTebSic
da SabaT-kviras
22
Consulting&Training
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi operaciamde
Empire state Bldg, Suite 1701
350 5th ave, NY, NY 10118
tkivilis gareSe!
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
giwvevT ufaso
ganaTlebis misaRebad
P(pirobebis gaTvaliswinebiT)
3 samedicino kursebi 3 inglisuri enis Seswavla
eqim
merab boTeris
-
Business English;
3 ofisis administracia Office Admin/mos;
3 brokeri finansisti Financial Licenses (series 7/63/66);
3 biznes buRalteria Business Accounting;
3 samedicino bilingi Medical Billing;
3yvela saxis kompiuteruli swavleba.
dagexmarebiT samsaxuris moZebnaSi (PCA, HHA)
msxvili varikozuli venebis lazerul centrSi viyenebT
yvelaze efeqtur, uaxles msoflio klasis teqnologias
da mkurnalobis meTodebs, vatarebT kompleqsur mkurnalobas ukanaskneli Taobis lazeris saSualebiT.
- mikroqirurgia ultrabgeris gamoyenebiT;
- Tanamedrove skleroTerapia.
- proceduris xangrZlivoba – 30-90 wuTi
- proceduris dros SemogTavazebT kinofilmebis naxvas
proceduris Semdeg SeiZleba saxlSi an samsaxurSi wasvla 10 wuTSi.
msxvili varikozuli venebis mkurnaloba
saWiroa droulad, vidre ar warmoiqmna:
yavisferi laqebi kanze; fexis kanis gamsxvileba da
SemWidroeba; sisxldena dazianebuli venebidan; wylulebi;
dagvikavSirdiT:
212-268-8909 Ext 109, Dr. MAIA
imkurnaleT, vidre ar gaxda ganukurnavi!
wvril varikozul kapilarebs `qselebs” warmatebiT ganvkurnavT
lazeriT da sklerotirebiT. msxvili da wvrili varikozuli venebis
am meTodiT mkurnalobas anazRaurebs umetesi sadazRvevo kompania.
vamzadeb inglisurSi
nebismieri donisa da
lela
asakis msurvelebs 718-784-1337
eqimi merab boTeri - qirurgi, 35 wliani muSaobis gamocdilebiT yofil ssrk-sa da aSS-Si. qirurgiis amerikuli sabWos
diplomirebuli. agreTve atarebs Tiaqaris, buasilis, swori
nawlavis daavadebebis da kanis warmonaqmnebis operaciebs.
660 92nd Street, Bay Ridge, Brooklyn, NY 11228
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
102-51 Queens Blvd, Forest Hills, Queens, NY 11375
(konsultacia da gamokvleva); 1-718-238-1555
Cvens Jana efremiZes didi siyvaruliT vulocavT dabadebis
dRes. janmrTelobas, sixarulsa da bednierebas, karsmomdgar
tkbil bebiobas vusurvebT.
megobrebi
TiToeuli DVD-is Rirebulebaa 20$,
safosto momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze 5$, unda moniSnoT
TqvenTvis sasurveli DVD-is ujredi,
furcelze miuTiToT Tqveni saxeli
da gvari, misamarTi, daurToT Ceki an
mani orderi da gamogzavnoT Semdeg
misamarTze:
Gela SACHALELI
3405 Kings Hwy, Apt 3C
Brooklyn, NY 11234
moniSneT
Semdeg
vsaubrobT
qarTulad!
vulocavT
patara vaJkacis leonardos dabadebas
vulocavT restoran
`Tamadis~ kolorits
nugzar ZnelaZesa da
qeTevan ToraZes.
sasaxelo moqalaqed,
da rac mTavaria WeSmarit qarTvelad aRzrdas vusurvebT.
gazeT
`mamulis~
redaqcia
moniSneT
gancxadebebi
Semowiruloba
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
s
fhct,j,bcsdbc
survili maqvs gazeT `mamulis~
arsebobisaTvis gaviRo
dolari.
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
uaxloes xanSi Seiqmneba `mamulis~ sagamomcemlo sabWo 10-kaciani
SemadgenlobiT, romelTa
sawevro gadasaxadiT gamova gazeTis TiToeuli nomeri. msurvelebma
daukavSirdiT saorganizacio komitets Semdeg
nomerze: 908-910-3639
iyideba Cexuri proeqtis 4oTaxiani bina Temqis dasaxlebaSi da 1000 kv.m. miwis nakveTi kaklebSi (bagebsa da wyneTs
Soris), zurab wereTlis saxelosnosTan axlos. damikavSirdiT: TbilisSi 64-64-68, (877)7897-74; (893) 17-95-46 ikiTxeT
sveta, amerikaSi (917)407-2023
iyideba 220kv.m. sacxovrebeli bina Zmebi zubalaSvilebis N4-Si me-3 sarTulze, da
160kv.m. sacxovrebeli bina
pavlovos quCaze.
darekeT: 99-53-01
8(99)95-96-46 TaTia
8(99)16-20-61 sofia
23
tkivili
malxaz
iaTaSvilis xsovnas
Cveni oficialuri
warmomadgenelia:
+ Tax
niu-iorki-Tbilisi
MANHATTAN
156 Fifth Avenue, Suite 934, New York, NY 10010, USA
vsaubrobT
qarTulad
(212) 741-0033
BROOKLYN
1035 Brighton Beach Ave. Office #2, Brooklyn, N Y
11235, USA
(718) 615-0088
www
.panor ama
tr a v el.com
www.panor
amatr
saCuqrebis internet-maRazia
kompania NovaCom warmogidgenT saCuqrebis internet maRazias Gifts.ge
gsurT gaaxaroT TqvenTvis Zvirfasi adamianebi, romlebic amJamad Tqvengan Sors, saqarTveloSi imyofebian? amisTvis saWiroa ewvioT
Cvens veb-gverds www.gifts.ge, sadac maRalxarisxiani produqciis farTo arCevania warmodgenili: yvavilebi, suvenirebi, sasmelebi, namcxvrebi,
tkbileuli, wignebi, saaTebi, kompiuterebi, audio-video da kidev uamravi sxva produqti.
sasurveli saCuqris SerCevis Semdeg, miuTiTeT
saCuqris mimRebis misamarTi, xolo kurieri
daTqmul drosa da adgilas moaxdens gzavnilis miwodebas.
aseve gTavazobT unikalur serviss `Seinaxe
emocia~, romelic sasiamovno aRmoCena iqneba
sazRvargareT myofi qarTvelebisTvis. survilis
SemTxvevaSi profesionali fotografi, foto
an video firze daafiqsirebs adresatis emociebs
saCuqris gadacemis procesSi, xolo gadaRebuli masala umokles droSi gadmoigzavneba
TqvenTan el.fostis saSualebiT. Tqven CuqniT
saCuqars - Cven vafiqsirebT emocias.
gogi moraliSvilis xsovnas
gazeT `mamulis~ mkiTxvelebisaTvis 10%
fasdaklebaa. nebismieri momsaxurebis SekveTisas specialur fasdaklebis grafaSi miuTiTeT sityva-kodi: mamuli
@vfvekbc# be,bkt
lbcrpt lf rfctnfpt
DVD-is an videokasetis Rirebulebaa
15$, safosto momsaxureoba nebismieri
raodenobis SekveTaze 5$, binaze miRebis
msurvelebma furcelze unda daweroT
Tqveni saxeli da gvari, misamarTi da
telefoni, daurToT Ceki an mani orderi
`manuCar kaWaxiZis~ saxelze da gamogzavnoT: MAMULI, P.O. Box 13121.
Jersey City, NJ 07303
qveynis ekonomiurma gaWirvebam qarTvelebi
samSoblodan Sors, 9 aTasi kilometrisa
Tu 9 sasaaTo sartyelis moSorebiT gadaisrola. RvTisanabarad mitovebulebs samSoblosTan uxilav Zafebad erTaderTi qarTuli gazeTi `mamuli~ moevlinaT. gazeTisadmi
siyvarulis gamocxadebis lamazi dasturia
es saRamoc...
ubedurad gaTenda 16 Tebervali
CvenTvis da ganusazRvreli tkivili dagvitova gulSi. yvelasaTvis
sayvarelma maxom udrood daido
bina samudamo sasufevelSi - cxovrebaze, sicocxleze uzomod Seyvarebuli 36 wlis vaJkaci veRarasdros gagviRimebs Tavisi ganumeorebeli RimiliT.
samSoblo enatreboda da saqarTvelodan 5 dRis dabrunebuli isev mSobel qveyanas ubrundeba, amjerad samudamod.
veraferi Seavsebs umisobiT gaCenil sicarieles. yvelas moaklda misi siTbo da siyvaruli. mZimea dajereba, rom auxdenelma
ocnebebma, miznebma da imedebma mxolod mis tanjul gulSi
daido bina. mSobliur keras mowyvetili Tavisi patara ojaxis
Seqmnaze natrobda, undoda yvelaferi lamazad da Rirseulad
gaekeTebina, ise rogorc namdvil qarTvel mamakacs SehSvenis.
`raca RmerTsa ara swaddes, ara saqme ar ihqmnebis~ -uTqvams
did rusTvels. marTlac ase, yoveli adamianis cxovreba bedisweriT aris gansazRvruli, da Cvenc amiT vimSvidebT Tavs.
Tavadac morCili qristiani yvelafers RvTis nebas miawerda.
xSirad naxavdiT niu iorkis wmida ninos saxelobis marTlmadideblur eklesiaSi mxurvaled mlocvel ymawvils da masSi
aucileblad maxos amoicnobdiT.
yvelas gviWirs emigraciaSi cxovreba - ojaxs, axloblebs,
samSoblos moklebuli qarTvelebi xSirad vvardebiT sasowarkveTilebaSi, arc maxo iyo gamonaklisi... Tumca Tavis gasaWirs sxvas
arasodes moaxvevda, xandaxan moiwyenda, Cafiqrdeboda, magram daginaxavda Tu ara, saxe gaebadreboda, wrfeli RimiliT gagiRimebda.
momavlis imedi ar daukargavs - mebrZoli, boboqari sulis
patroni iyo da far-xmali arasdros dauyria, win icqireboda
da naTel momavals Sehnatroda.
yvelas dagvwyvita guli, vloculobT misTvis, vunTebT sanTlebs da RmerTs vTxovT naTelSi amyofos malxaz iaTaSvilis
lamazi suli, iq sadac marTalni ganisveneben.
sayvareli adamianebisgan:
dodo, eka, maka, paata, nazi, neli, mzia,
Temuri, eliko, gia, irakli, nato, vaJa.
misi sicocxle maradiulobas
gahyva, magram darCa xsovna, romelic
arasodes daberdeba da siyvaruli,
romelic arasodes mokvdeba.
wavida Cvengan didi qarTveli, WeSmariti mamuliSvili, saqarTveloze
meocnebe adamiani.
misi cxovrebis gza metad ucnauri iyo; sruliad axalgazrda samxedro savaldebulo samsaxurSi gaiwvies da didi samamulo
omic daiwyo. sizmariviT gaqra Wabukobis wlebi. omi ki damTavrda, magram misTvis daiwyo emigraciis umZimesi dro. rogorc
bevr misnairs, masac ar SeeZlo efiqra samSobloSi dabrunebaze,
radgan maSindeli reJimi Ralatad uTvlida imas, rom misi
cxovreba ase ucnaurad aewyo.
romeli samSoblos Ralati?! wami ar iyo Tavis qveyanaze ar
efiqra, Tavis samSobloze, Tavis Terjolaze, imereTze...
17 weli - bavSvobis da ymawvilkacobis wlebi, iq saocnebo
saqarTveloSi, mTeli cxovreba aq amerikaSi, am uzarmazar qveyanaSi!…Tumca mis gulSi yovelTvis enTo uzarmazari cecxli
adamianobis, qarTvelobis.
`didi adamianebi uZeglod ikargebian”, - gvaxsendeba es frazaNniko lorTqifaniZis `Tavsafriani dedakacidan”. misi cxovreba marTlac iyo xelTuqmneli Zegli. am ZeglTan maradiul
cecxlad daenTeba pativiscema da maradiuli mogoneba yvela
CvenTaganis, visac odesme gvqonia bedniereba, rom SevxvedrodiT
da gavcnobodiT gogi moraliSvils, romelic yvelas gviRebda
Tavis gulisa da saxlis karebs, yvelas gvikvalavda gzas
gaucxoebul ucxoeTSi.
nana bazRaZe, maia makariZe, darejan gogolaZe,Lluba sulaberiZe, eTer dadunaSvili, nana
tatiaSvili, irina kilasonia, qeTino qiqoZe,
naTia baraTaSvili,EeTer wereTeli.
gazeT `mamulis~ redaqcia
Rrma mwuxarebiT iuwyeba
Zveli Taobis qarTveli emigrantis giorgi moraliSvilis sulis gadasvlas zeciur saqarTveloSi
megobrebis saxeliT manuCar kaWaxiZe TanaugrZnobs
naira xuciSvils udides
mwuxarebaSi dedis ciala
xuciSvilis gardacvalebis gamo.
24
26 27
maisi, maisi,
19 saaTze 14 saaTze
saRamos wamyvani
nugzar kvaSali
bileTebis SeZena
bruklinSi:
347-528-0037
718-781-6945
347-782-6189
718-615-1500
qvinsSi:
718-897-4500
filadelfiaSi:
215-918-2695
215-969-2292 www.russianny.com
215-969-0090 www.teatr.com
asaval
dasavalis
nato gelaSvili
qalaquri simReris
saRamo niu iorkSi
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
EDITOR & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
Tbilisidan: 420-320
@__* OKBC
PFVSFHB
botanikosebs rom hkiTxo - fesvi mcenaris erT-erTi ZiriTadi
organoao, riTac igi miwaSia damagrebuli da sazrdos iRebso; eqimis
azriT - fesvi kbilis is nawilia, romelic ybis ZvalSia moTavsebuli.
maTematikosis ganmartebiT - fesvi sidideao, romelic misi ama Tu
im xarisxSi ayvanis dros iZlevao axal ricxvs.
aba, axla me mkiTxeT - fesvebi jiSisa da jilagis sawyisia, romelzedac Sen - cocxal-xilvadi adamiani dgaxar, visac sulierebiT
gkvebavs da momavalsac ginaTebs, tkbil-saxsovaria erTgvari, imierSi
gamagrebuli Seni sidiade, xarisxobrivi simravliT rom mtkicdeba
da yvela simravliT mopovebul nayofs amdidrebs Tavisi cxovelmyoflobiT, radgan odesme isic fesvi gaxdeba da SeuerTdeba maradisobaSi
damkvidrebul fesvTa sistemis kanonzomierebas.
me rom mkiTxoT - `fesvebi~ gazeT `mamulis~ yovelsezonuri literaturuli danarTia. igi ar aris trafaretuli saxelwodeba, igi
simZlavrea Cveni fesvebis, Cveni genis, qarTveloba rom hqvia saxelad.
am fesvebma aq, dedamiwis meore naxevarsferoze okeaneTa gamovliT
amoiyara. amoiyara da gansakuTrebuli siyvaruliT moefera yvela
CvenTagans da gagviTbo gulebi.
amitom samSoblodan wamosuli literaturuli namoRvawari mamuls-mocilebulT mamulsave sulis majiscemas gvaziarebs da Cvenc
Cvensave gulisnadebs vuerTebT saerTo erovnul kulturas.
amdenad gazeTi `fesvebi~ (momavalSi `Jurnali~) dedamiwis wrebrunvaSi moqmedi sicocxlis gacxadebaa, Cveni erTiani mZlavri xmiT
rom iqmneba samSoblosTvis saqarTvelos wiaRidan da mis miRmidan
erToblivi ZalisxmeviTa da SemoqmedebiTi STagonebiT, raTa erTad
vadidoT dambadebeli.
1
2
me uTvistomo qarTveli ucxoobaSi gadaxvewili, cxovrebis avkargianobiT samSoblodakarguli, aseve cxovrebisave
avkargianobiT bolomde verSecnobili ymawvilkacobis gamo, Sensken moviltvi dido mefeo imerameris (afxazTa da qarTvelTa,
ranTa da kaxTa, sxvaTa da sxvaTa da sxvaTa), mefev - saqarTvelov, miTisa da realobis gzisgasayarze amarTulo didebulo
saxebav. Sen - maradisobav, me wamiereba, - ai, aseTi Tvalsawieridan mogmarTav wmida mefeo
daviT aRmaSenebelo - Sen da
ara sxvas, yvelaze didebul qarTvels, iberTa modgmis erTaderT
Tvalis Cins uamravTa Soris, yvelaze Tavmdabalsa da momnanies... mogmarTav me, - usaxelo, Seni udidesi mrevlis namcecis
namceci, Citis gadafrenis manZiliT gazomili Citisave erTi
frTis moqnevis meaTasedi, rodesac Sen am Cems patara samyofelSic Seni didbunebovnebiT
Cems uTavJamobas sikeTiT avseb.
aravin meguleba Sens garda,
ase-rigad srulmomcvelobiT
rom Semovides Cemi cxovrebis
uxiag labirinTebSi da gaanaTlos da gaanaTos misi yoveli
kunWuli qarTvelobiT.
Sens winaSe qeddadrekili
var da mogmarTav... ar gTxov, an
keTildReobas, an gambedaobas, an
saxel-didebas, an raRac sxvas,
amqveyniur fufunebas rom eZaxian, - ar SemogCivleb arafers,
arc rCevis saTxovnelad moval, rCevisTvis sxvas mivadgebi,
Sen sxva xar mefev-batono, arc
msjavris dasayeneblad gavkadnierdebi Sens winaSe warsadgomad, radgan ar memetebi Zvirfaso mefev saamisod gagsarjo...
mezobelma mezobels rom zamTarSi Tovli ar asesxos, amisaTvis ca da qveyanas vin Seawrialebs... mezobeli mezobelTan - me da Cemi fiqr-problemebi varT, ca da qveyanad Sen
megulebi, mefeo!...
Senc igives ityvi albaT:
`rom mTxovo keTildReoba, an
siZliere, an gambedaoba, an saxel-dideba, an raRac sxva, amqveyniuri fufuneba, ver Segisruleb, radgan ar gamaCnia. me
RmerTi ara var, rom varigo
msgavsi mowyalebebi, arc eSmakeuli suli var, sacdunebelSi
Cagagdo. me suli var RvTis
winaSe mlocveli. arc SemoCivleba mWirdeba, ver gamakvirveb
saCivrebiT, imdeni minaxavs da
gamigonia, da mitom. erTiRa damrCenia uflis winaSe viloco
yvela glaxakTaTvis. rCevasac
veras mogcem, brZeni ara var,
erTi cxovrebagamovlili sulierebis kuTvnilebagamxdari
yofili mefe var, romelmac sinanuli vigalobe amqveyniuri.
sinanulis mets veras gaswavli. rCevisTvis sxvas mimarTo,
gijobs, vidre CemTan moxvide.
msjavrsac ver davayeneb, wavida
Cemi samarTali mousavleTSi
da asec unda yofiliyo. rac
vsaje, is msajes, ase iyo, asea da
asec iqneba. msajuli erTaderTia da Seumcdari yvela droSi da yvela erSi~.
magram me movsulvar ara imisTvis, rom gauwyo, mefev-batono,
rom `taoskars moadgneno Turqni~... an msgavsi misTanani, rom
qudze kaci davayenoT mamul-
sakuTari Tavis
daviTobas sakiTxavi
vnthb
dedulSi. ara, aseTi ram aRar
moxdeba CvenSi, radgan, mentaliteti Seicvala xalxSi. aRar arian patronis moimedeni da patronis damcveli eriskacebi. sakuTar Tavs Zlivs patronoben, xolo Tu vinme Tavgamodebulia mamuliSvilobis ideiT,
yvelaferi spekulaciaa da meti
araferi, raTa xalxTa masebiT kargad iTamaSon da am TamaSiT alafi
blomad miirgon Tavisad. axla yvelaze popularuli gamoTqma qarTvelobaSi aris `Tavs uSveleTo...~
visgan???
qveynis mesveurTagan, Tanabarzomierad ukumTqmelTagan, opozicia rom hqvia saxelad. orTave oxeria am qveyanaSi, esaa, rom
keklucoben xalxis Tvalis asaxvevad. mefe-patronis idea raxania Secvala respublikanomaniam
da konstituciam. Rirebulebebi
Seicvala saukuneobriv WidilSi. sisxlma waaxdina epoqa da
mTeli msoflio moicva am uTavbolo Rirebulebebma, romelic
aTasgzis ufro mavnebelia, vidre
aTasi gulboroti xelmwife. kanonebi da wesebi uzneobazea dafuZnebuli, am qveynis mesveurTa
da maT ukumTqmelTa saameblad.
kapitalzea moWrili kodeqsi da
konstitucia. amitomaa uzneoba
epoqa, romelsac gavurbivar. aseve gaurbodnen am damyayebul Waoberas pol gogeni, artur rembo,
ernesto heminguei, Carli Caplini... ver gaeqcnen sabolood, radgan ar icodnen sad gaqceuliyvnen. saiTac gaiqcnen, iqve waiqcnen, radgan iq, Soreul okeaniaSic,
yurisZirSi - afrikis udabnoSic,
gawiTlebul kubaSic da inglisur SinapatimrobaSic, yvelgan es
uxamsi civilizacia xvdebodaT
Tan. me kidev amaTgan gansxvavebiT
yvelaze originaluri gaqceva movaxdine - gaveqeci sakuTar Tavs
da SenTan movedi gaZarcvuli;
gauxeSebuli;
gaupatiurebuli;
gaukuRmarTebuli...
raTa Sens wiaRSi droTa trialis ukuqcevaSi, araTu saSualo
saukuneebisa Tu Tanamedrove civilizaciis sakurTxevelze, aramed
maradisobis RirebulebaTa Senmieri gadasaxedidan vipovo Cemi gaZarculi samosi;
gauxeSebuli suli;
gaupatiurebuli sindis-namusi;
gaukuRmarTebuli bed-iRbali...
sakuTar Tavs gaveqeci, raTa
mepova sakuTari Tavi, ufro marTali, vidre var da ufro gulwrfeli, vidre odesme vyofil-
var... naTqvamia, rom istorias sxeulebi akeTebs, xelovnebas ki Tav-waclili sxeulebi. iqneb es
asec iyos, magram swrafva pirvelyofilobisken, rac viyavi Seni
drois mistiur samyaroSi, romelic miTad gadadis axal TaobebSi Seucnobadobis gamo, esaa
swored es Tavdapirveloba, Sensken
rom mabrunebinebs mzeras, radgan
mzea Seni saxeba, rogorc warmarTuli xanis mzis xateba. aRar
aris is msoflgageba TanamedroveobaSi, rom gazRaprdes nebismieri
Rvawli didi kacebis. wami wams
waeba da afaxulda wamwamebad wamsa
da wamsSoris Tvalsawieri, radgan
viwame gawamebulma wamierebis
wrTobiT gamowuruli sarwmunoeba. da yvelaferi es ewama qristesTvis da amitom me, Cems realobaSi
ukmarisobiT aRvivse da am ukmarisobiT TvalSi Sesvla movisurve,
Cini rom miscemoda samzerals...
arada, Cemi adgilsamyofeli qveyana - efemeraa, moCvenebiT rom
gamokrTis araraisad dedamiwis
yovel kunWulSi da am qveynis
moqalaqeebsac aseTsave moCvenebad
aqcevs saboloo jamSi.
ver daemalebi mas, radgan igi
SenSia gamjdari da amdenad Sen
xdebi am monstri qveynis epidemiuri daavadebis matarebeli da
gamavrcelebeli, Tavad dagaqvs lokokinas niJarasaviT es daavadebad qceuli TavSesafari, da Tavad xdebi Sens TanamemamuleTaTvis miraJi. tatos wyevliT viare aqamomdis qveynierebaze da megona CemTvis iTqva - `sac damiRamdes, iq gamiTendes, iq iyos Cemi
miwa-samSoblo, mxolod varskvlavTa TanamavalTa vamcno gulisa
me saidumlo~. arada, `Cven damSvidebisaTvis dabadebuli Taoba
ar viyaviT~, - es kidev bonapartis sinanulia, iqneb gsmenia.
erTaderTia mxolod - me msurs,
Cemo mefev da patrono, avivso
sakuTari TaviT Seni madlmosilebis wyalobiT, raTa am pirquS
droebaSi, yvelaze ulmobel droebaSi, ar davkargo is, rasac aserigad veZeb. Tu sxva droebaSi
xmliT modiodnen, raTa erovnuli Segneba daekarga qarTvelobas,
axla aravin irjeba saamisod, rom
sisxli daRvaros Cvens gadasarjuleblad. aq niadagSi gaibrjna
daavadeba, romelsac aravin ebrZvis,
radgan eris centraluri nervuli sistema moSlilia, romelic
uciloblad gaumklavdeboda am
mavneblobas. xolo avadmyofobas
Tavadve vuRebT kars sixaruliT.
adre Tu gvarTmevdnen, axla CveniT,
nebayoflobiT varTmevT Cvengan
Cvensave Tavs; adre Tu mters
mdevari hyavda, axla mdevari aRarsad Cans da mteri, araTu gadamTieli, Cven gavxdiT sakuTarive Tavisa.
bavSvobaSi gudiani kaciT rom
gvaSinebdnen, davinaxeT mozrdilebma, rom es bavSvuri safrTxobela warmosaxva yofila SiSis
dasanergad. aRar gveSinia SiSis,
piriqiT CavkaliT SiSis instiqti CvenSi. gavuTamamdiT cxovrebas da TviTkontroli davkargeT. aRarc Sinauris gveSinia da
aRarc gareulis. mtris aRar gveSinia ara imitom, rom Zlierebi
varT, saerTod gaqra mtris xati
Cveni Semecnebidan. TviTdinebas mivendeT, iseT dinebas, kalapots CveniT rom vqmniT da bunebisa da
RmerTis kanonebsa da kanonierebas arafrad vagdebT.
sifrTxile Semogvecala Tvalsa da xels Sua. davrCiT ki Sinauri molaybeebis amara - mTavrobistebad da antimTavrobistebad.
aq ariTmetika asrulebs Tavis funqcias, rameTu SesakrebTa gadanacvlebiT jami mainc ar icvleba.
`igi wava da sxva movao~, gvaimedeben. Tu SiSi CavkaliT
CvenSi, imedebi karga xania aRar
arsebobs CvenTvis. risi imedi...
roca aRar arsebobs moZraobis
maradiuli Sinagani moTxovna. ai,
Turme ramden kargs gvikeTebda
Turme is gudiani kaci, bavSvobaSi rom gvaSinebdnen mSoblebi, bebiebi da babuebi. raRac didi
vakuumia CvenSi uamisobiT Seqmnili da me minda raRac TviTgvemis magvari, raTa tkivilma mainc warmoSvas fiqris moTxovnileba. dRes aRaravin ityvis: `Cven
Tund sul erT dRes davixocebiT, oRond Sen iyav mefev dRegrZeli...~, dRes ufro upriania
pirSi SesZaxon qveynis saWeTmpyrobels - `Cems Semdeg qva qvaze nu
darCenilao...~. ratom? imitom, rom
jer erTi - aRar arian Tavdadebulebi mamulisa da patronis;
mere kidev - TviT `patroni~ ar
aris Rirsi, Tavi gaswiron misTvis da TiToeuli individi qvas
qvaze ugzavnis `patrons~ Tavisi
Tavis Semdeg. es ukve RvarZlia
erSi dabudebuli `ZlierTa ama
soflisaTa~-s mimarT, usamarTlobaa qveynad civilizaciiT motanili prezidentebic da konstituciebic. epoqas warmarTavs naZarcvnagleji kapitali, qaRaldad qceuli adamianTa sisxli da ofli,
oqros zodebSi Cakiruli adamianTa sevda cieb-cxelebiT gamowveuli da yalTaban-bandiT bankebis afiorebSi warTmeuli ukanaskneli lukma da TavianT aqtiv-
Si miTvlili ramdenis SimSili. araoda, SiSi ara gvaqvso? SemekiTxebi mravalmniSvnelovnad.
es SiSi aRaraa, amas saxeli
ar ewodeba, radgan SiSis dros
raRacas ufrTxi, am SemTxvevaSi ki im sifrTxiles ugunurad Tvalwin vutrialebT da
saSualebas vaZlevT sakuTari
Tavi SevaWmevinoT. etyoba cudad gviswavlia gudiani kacis
SiSis goniereba. ubralod gveSinoda, da meti araferi, da
gonebas ar vayolebdiT, Tu ratom gveSinoda an ratom unda
gvSineboda. erTia, rom raRacis mimarT kompleqsis Camosayalibeblad iyenebdnen am zRaprul araraobas. kompleqsi marTlac Camoyalibda, magram arasrulfasovnad da arasrulyofilebis mimarT. es isaa, dRes
rom mentaliteti Seicvala
adamianma: pirovneba - arseba, anu
arsebiTi saxeli ricxviT saxelad rom gadaiqca (magaliTad: vinme saxeliT da gvariT,
rigiT romeliRac ricxvad rom
gadaiqca. adre rom daesmoda
kiTxva - `vin?~ da axla kiTxva `meramdene?~).
lamazia?
gvixaria?
viTom raa yvelaferi es?
an SenTan ra esaqmeba yvelafer amas?
ar vici...
da mainc, qarTvel kacSi Seicvala fsiqika, buneba. xatovnad vambobdiT `kidevac daizrdebian algeTs lekvebi mglisanio...~. mgluri buneba virTxis bunebiT Seicvala, da es
Cvenda sasikeTod, radgan mglebi daixocnen droTa da epoqaTa ganmavlobaSi. xolo TviTgadarCenisTvis zedgamoWrili
iyo virTxis buneba, anu qarTvelma kacma iswavla sakuTar
naWuWSi Caketva, yvela qartexils amiT umklavdeboda da
axlac umklavdeba. `fexebze mkidiaoba~ ise myarad SeiTvisa
qarTulma bunebam, rom TviT qarTuli aRaTis erTi umniSvnelovanesi atributi sufris akademiac ki indiferentulobis
yaidaze moaqcies, da rogor? krwanisis omis dros viRupebodiT rogorc qveyana... Cven
alaznis velze vqeifobdiT!
daiqca qarTuli saxelmwifoebrioba, eklesiebSi rusulad aRemarTeboda wirva-locva,
qarTuli freskebi TabaSiris
sqel fenaSi damales, TandaTanobiT enasac vkargavdiT, deda
Svils Tarjimanis meSveobiT
3
esaubreboda, gaCnda fenomeni `giJvracuasi~...
Cven tfilisis duqnebSi vqeifobdiT...
bankebma saxl-kari wagvarTves,
ilia mokles, Seiqmna qarTuli
pirveli respublika...
Cven mainc vqeifobdiT da firosmans vpoziorobdiT...
TviTdinebaze mivuSviT es respublika. me-2 internacionalis
germanel delegatebTan erTad
dros vatarebdiT da TiTi TiTze ar dagvikarebia, samagierod samagaliTod vqeifobdiT maSinac, roca ruseTis me-11 armia
wamogvadga Tavze. merec da imis
merec yvelaze mniSvnelovan erovnuli mniSvnelobis kataklizmebisas TavgamodebiT vqeifobdiT
da fexebze gvekida Cvens Tavs
datexili ubedurebani. amis naTeli magaliTia Tbilisis e.w. omi
da afxazeTis fataluri omi.
rogor ritorikulad JRers
dido mefeo Seni `sinanulis~
sityvebi - `zari mefobisai warxdes da didebai daSrtes...~, qveyana paranoiam moicva, msoflio
sigiJesTan integraciam saxelmwifoebrivi mniSvneloba miiRo.
gvkarnaxoben aTas sisuleles,
gvkarnaxoben populistur da demagogiur dogmebs, adamiani da misi ufleba raa, Tu ara modernizebuli Cagvra, maradiuli Cagvra
dasabamiTgan moyolebuli dRemde da dReis aqeT ukanasknel dRemde. da raSi gamoixateba es Cagvra?! swored `adamianis uflebebiT~ TvalSi nacris SeyraSi
mdgomareobs eqspluatacia erTisa
meoris mimarT. paranoia aq gadamwyvet rols asrulebs - atmosferos qmnis bodviTs. viRac
ifiqrebs, marTlac daculia Cemi
uflebebio, sinamdvileSi aris erTi aqsiomuri WeSmariteba - sadac aris jari, satusaRo da samsjavrebeli, sxva institutebs rom
Tavi davaneboT, iq imTaviTvea darRveuli nebismieri subieqtis uflebebi, radgan rogorc erT-erTi
andazad qceuli fraza gvamcnobs:
`sadac mTavrdeba Seni Tavisufleba, iq iwyeba sxvisi Tavisuflebao~.
ufleba erTia da movaleoba meore, uerTmaneTod ar arsebobs kacTa
Soris urTierToba. deklaraciebSi
umTavresad uflebebzea saubari, naklebad amaxvileben yuradRebas movaleobebze. esec xom Cagvris da arasrulfasovnebis tipiuri nimuSia...
msoflioc aseTi gamofitulia azrovnebaSi, calmxrivi da miukerZoebulia raRac motiviT raRacis mimarT. TamaSic tuz-koziris kompleqsiT aris warmarTuli.
bevri xar?!
Zlieri xar?
cota xar?!
susti xar?!
Tu kozirSi zixar da xar dabali safexuris saTamaSo obieqti, ara-koziris figurebs Senze
maRali rangisasac ki gaWri, radgan Sen `koziris masti~ xar, da
sakmarisia es koziri sxvam gadaibaros, Sen iqve msxverpli xdebi
koziris mastad gadakeTebulis, adre rom is iyo Seni msxverpli.
es aris respublikis umTavresi mamoZravebeli Zala, siZlierec am gagebiT formulirdeba,
`Zala erTobaSiao~ - naqurdal
Rerbze waaweres swored da mxolod tuz-koziris kompleqsis deda-azriT. anu: yvelaferi es niSnavs imas, rom alegoriuli gazRaprebuli motividan gaazrebuli iolad gasagebi gaxdeba - ad-
re Tu lomi mefobda, axla erTbaSad turebisa da afTrebis xrova
ganagebs samwysos. ironiaa es yvelaferi Savi iumoris nimuSisTvis
gamosadegi, radgan siZlieris gageba araTu mklavSi, an gonebaSi gamoixateba, aramed gaufasurebuli andazis SinaarsSi - erTobaSi Tavmoyril ZalaSi. Zalaa da ara azradayolebuli moqmedeba, instiqtia
da ara TviTSegneba.
saWiroa Zala?!
daurideblad gamoviyenebT yvelas mimarT.
amisaTvis saxelmwifoebriv
doqtrinad Camoyalibda da moqmedebs mTeli qveynis gauzrdeleba, yvelaze ukeT amas axalgazrdobaSi axerxeben da adre Tu
gvian miiReben uzrdel ers saboloo jamSi da saqarTveloSi dadgeba (mTeli siTamamiT SemiZlia
vTqva da metyvelebaSi Semovitano axali termini - m.k.) `uzrdelizmis epoqa~.
da am fonze rogor sevdian
elfers iRebs igi am SeferilobaSi da atmosferoSi `sxvaman miiRos skiptrai...~ raoden savalaloa, da vin!!!
`sxvasa Seudgnen spani...~ - rogori dasanania, da vis; an Tundac vin!!!
isev da isev davubrundebi naTqvams - turebi da afTrebi gamxdaran masebis mesaWeni. zneobrivi gmiris gagebac am Targzea moWrili. uzrdelobiT Tavgamodebuli umwifaraa dRes masiurad
Tayvaniscemis obieqti. erTi ram
unda ganisazRvros aqedan gamomdinare, raTa uzrdelobis xarisxi dadgindes: uzrdeloben maSin,
roca uzrdeloba aris saWiro,
an uzrdeloba aris aucilebeli,
an uzrdeloba ar aris arc saWiro da aucilebeli romeliRac
konkretul momentSi. saerTod, zogadi eTikis Taviseuli normebis
dasamkvidreblad masa umTavresad
misdevs uzrdelobis mesame yvelaze agresiul da saSiS formas.
sxva saqmea, rodesac am Tvisebis gamovlineba raRac miznisTvis an saWiroa, an aucilebeli,
an orive erTad, radgan zneobriv
kodeqsSi Cauweres da TavSic CaubeWdes `mizani amarTlebs saSualebaso...~. amdenad maRali rangis avantiuristebisaTvis uzrdeloba niRabia, obivatelisaTvis ki
sisxlsa da xorcSia gamjdari
igi. raoden samwuxaroa, rom es
obivateli axalgazrda Taobaa, Cemi
Tanatoli Tu umcrosi Zmebi da
debi. sazogadoebrivi azric maT
sasargeblod trialebs.
sazogadoebriv azrs vambob, magram ras niSnavs sazogadoeba da
mere misi azri, an sad gaaCnia
sazogadoebas azri?!
sazogadoeba xom sayovelTao
aRweriT anu saboloo jamSi inventarizaciiT Sekrebili mTlianobis viRacisTvis da raRacisTvis sasurveli nakrebia, romelsac inventarizebuli msofmxedvelobrivi mentalitetidan gamomdinare, azric zoma-woniT `gaerTebuli~ simWidroviT gamoixateba,
paranoia rom TamaSobs mTavar
rols am azris Camoyalibebasa da
gadmocemaSi. amasac raRac SizofreniiT gamowveuli gamoxatvis
xerxebi gaaCnia. esec ki farsia
erTgvari da amitom ar SeiZleba
sazogadoebas gaaCndes azri.
azri Tua, is individualuri gonebis gamoxatulebaa, da ara koleqtiuris. sasaciloc kia aseT azrze
dayrdnoba da miTumetes samoqmedo
rCeva-darigebad miReba misi.
kadrebi `jeobaridan~
ukomentarod
ybadaRebuli Tavisuflebis
ideac aseTive uniWo propagandis
nayofia. raa Tavisufleba, Tu ara
siyalbe, politikuri siyalbe, maSin, roca es Tavisufleba realuri da ara miraJi, warsuls
Cabarda. provinciebic daupirispirdnen metropolias, radgan TavkerZoebam da ampartavnebam Tavi
gadaaWama mTels danarCen nawils
erisas. Tavisuflebam upirveles
yovlisa gaaTavisufla wnexisa
da cenzurisagan adamianis sxeuli da umiwo qalaqSi usxeulo
da ubedo kulturiT daxlze
daido igi lamazi Tu ulamazo,
Tvalma sazomi erTeulebiT gazoma gaSiSvlebuli sxeulis ubedoba, kulturad rom iTvleba da
Sromisa da kapitalis SeWideba
siamovnebiT Tanxvda erTmaneTs am
siSiSvleSi.
ucnauri ara?!
iqneb sasiamovnoc...
an saZageli...
da yvelafris miuxedavad, me
mainc sxeulSi vafaseb sigrZesac,
siganesac da umTavresad siRrmes.
es ukanaskneli ugulebelyofilia TanamedroveTa mier da mxolod sigrZe-siganiT sazRvraven
xalxs, popularobasac mxolod
am kriteriumebiT aniWeben ama Tu
im adamians, TiTqos raRac didi
movlenaa es pirovneba, tele-radio-presa gamudmebiT beWdavs maT
suraTebs SiSvels Tu Semosils,
ekiTxebian Tu ras Wams, svams, icvams,
visTan imoseba da visTan ixdis.
aranairi siRrme arc kiTxvaSi,
arc reklamaSi, bunebrivia arc
pasuxSi. ubralod pirovneba, dRes
rom sadRac podiumze warmatebebs
aRwevs tansacmelTa CvenebiT an
scenaze kompiuteruli meTodiT
simReriT, sabolood siRrmeSi araferi ar aris, garda upirovnobisa.
usxeulo ukulturo kulturam mxolod fotografirebuli
xibli datova misgan da igi dekoraciaa mxolod. arada, amboben da
gahyvirian feministur ideebs. da
saboloo jamSi mamakaci qals mxolod da mxolod sakuTari avxorci vnebis dasakmayofileblad
iyenebs. xolo es mamakaci isaa, rac
zemoT aRvniSne: - sazogadoebrivi
azris erTi patara nakawri.
Tvali ki xarbia da rogorc
ityvian - `Tvali Wams da Tvali
svams~.
da bolos:
Teatralizebuli esTetikis
TvalsazrisiT cxovrebis impulsi
iCqaris apokalipsiur qalaqisaken
da didi siamovnebiT elis warmodgenad warmosaxul orTabrZolas;
me kidev, dido da saamayo winaparo
da mefeo, Sens winaSe warvsdeqi, raTa pirvelyovlisa Seni didbunebovnebiT, siwmidiT, qarTvelobiT sakuTari Tavi vipovo WeSmariti, da
ara niRabi sakuTari Tavisa, rac
Cemze ukve bevria morgebuli. is
saxismetyveleba, rac erTaderTia, yvelaze lamazi da mimzidvelia, radgan RvTis xatis nawilia igi.
da mere kidev erTaderTi, risTvisac mogmarTav, mefev-batono,
msurs madli Semogwiro, me rom
dRes qarTveli var da mawuxebs
es era da civilizacia, da vsaubrob qarTulad, da Seni saxeba
aris, rom mogmarTo.
iq, saqarTveloSic yvelasTvis
znemrTeli magaliTi xar, magram
CemTvis, aq, ufro saWiro da aucilebeli xar, da CemsaviT sxva
emigrantTaTvisac, raTa ufro
mtkiceni viyoT rwmenaSic da qarTvelobaSic.
... da mainc ar vici, ra minda!
VFYEXFH RFZF[B't
4
saocaria literaturuli personaJis
filmis personaJad gadaqcevis procesi.
literaturuli personaJi, Tu igi didi
mwerlis kalmiT aris Seqmnili, imdeni saxiT SeiZleba arsebobdes, ramdenic eyoleba
WeSmariti mkiTxveli, Tumca es ukanaskneli SeiZleba manamde arc acnobierebdes
Tavis warmodgenaSi arsebul personaJs, sanam igi scenaze an ekranze ar moevlineba.
maSin igi an daemTxveva mis warmodgenas, an
misTvis miuRebeli aRmoCndeba xolme. Tavis mxriv ekranuli an scenuri saxe reJisorisa da msaxiobis erToblivi Sromis
nayofia, faqtiurad isini gvevlinebian krebiTi mkiTxvelis rolSi da ama Tu im
personaJis TavianT variants gvTavazoben.
am miznis misaRwevad maT uwevT mwerliseuli aqcentebis gadanawileba an Tavmoyra,
raTa ekranulma saxem gamokveTili konturebi SeiZinos _ gaxdes dramatuli, tragikuli, komikuri da a.S. cxadia, saqme ufro rTuldeba, roca literaturuli personaJi erT yalibSi ver Tavsdeba, magaliTad: aris tragi-komikuri, rogorc giorgi
leoniZis erT-erTi novelis gmiris fufalas saxea. tragi-komikuroba mJRavndeba
fufalas garegnobaSi, CacmulobaSi, metyvelebaSi, personaJisadmi avtoris da xalxis (anu soflis) damokidebulebaSi da
misi gansaxiereba msaxiobisagan did ostatobas moiTxovs. sakmarisia erTi gauazrebeli Jesti, erTi mcdari mimika, mixramoxrasa da metyvelebaSi zedmeti Strixis an intonaciis Setana, rom fufalas
saxe soflis samasxarao erT Cveulebriv
personaJad iqces, rogorc mravlad gvinaxavs qarTul scenaze Tu ekranze. sofeli
erToba, dascinis fufalasnairebs, Tumca
zogjer isini Tavs TviTonve imasxaraveben,
ahyvebian xolme sofels masxaraobaSi (principSi, esec erTgvari Tavdacvis instinqtia), radgan sofelze arian damokidebuli da misgan gadmogdebul lukmas sxvagvarad ver moipoveben. magram arsebobs aseTi adamianebis sxva kategoriac: maT aqvT
faruli siamaye, Rirseba da Tavmoyvareoba,
isini xSirad zneobrivad maRla dganan im
sazogadoebaze, romelic maT gonebasustad
Tvlis, sinamdvileSi isini Tavs arc uyadreben sofels da sofelic gulis siRrmeSi maT pativs scems. aseTi tipaJia fufala genialuri filmis avtoris Tengiz
abulaZisaTvis da igi, bunebrivia, msaxiobisganac Sesabamis aratrafaretul xerxebs moiTxovs. mokled rom vTqvaT, es aris TamaSi
tragikulisa da komikuris zRvarze, sadac
komizmi nel-nela ukan ixevs, tragizmi ki
TandaTan grovdeba, iZabeba, mZimdeba da kulminacias finalSi aRwevs. finalamde didi da
Zneli gzaa gasavleli da sainteresoa, rogor gadis am gzas sofiko Wiaureli.
CavixedoT pirvelwyaroSi da vnaxoT, rogor aRwers fufalas pirvel gamoCenas
giorgi leoniZe: «gzaze gamoCnda martodmarto beriqala, Sesaferisad ecva sxva da
sxva mxiaruli, Wyetela naWrebisagan Sekerili kaba. cali xeliT moZvelo qolga
eWira, meoreTi Wreli boxCa. Zvelmoduri
Savi TaTmani ecva xelT da adamis xnis
daglejili maRalqusliani CaRiluli yeliani fexsacmeli, momtvreuli, Suaze gadaCexili qusli Zalze awvalebda. moqanculi, Seoflianebuli gminavda Sewuxebuli calke sicxiT, calke uxerxuli fexsacmliT, calke Tavisi mware bediT!»
ekranuli fufala mxolod CacmulobiTa
da «aRWurvilobiT» hgavs literaturul
prototips. igi arc moqanculia da arc
oflSia gaxviTquli, piriqiT, sofiko Wiaurelis fufala graciozulad moirxeva mtvrian bilikze, RiRinebs kidec, sasaciloa misi
Cacmuloba, daxeuli qolga, quslmoqceuli
fexsacmeli, magram Cvenda gasakvirad, igi gamoCenisTanave TanagrZnobas iwvevs, amis mizezi
ki isaa, rom msaxiobi asxivebs erT mTavar
Tvisebas - siamayes, igi am siamayes Sinaganad
atarebs, esaa sofikos pozicia am pirovnebisadmi, diax, fufala misTvis pirovnebaa da me
mgoni, aq Zevs am rolis sworad monaxuli
gasaRebi. sofikos arsad, aranair situaciaSi
ar aviwydeba es da amitomaa, rom normalur
mayurebels mis danaxvaze ar ecineba, piriqiT,
guli ekumSeba maSinac, roca fufala ba-
laxebSi zis, ferumarils iTxipnis saxeze,
mere ki kitriparia biWisagan miwodebul kitrs
Wams da maSinac, roca Tavisave gamogonil
saqmroebze xmamaRla meocnebe TvaldaxuWul
fufalas xeze gadmomdgari onavari biWuna
Wavls zed saxeze miuSvebs: esaa soflis uxeSi xumroba, romelic Rimils mogvgvrida, Cvens
winaSe sxva fufala rom yofiliyo.
wyarosTan TavSeyrili qalebi uboroto dacinviT xvdebian fufalas. rogoria
fufalas reaqcia? igi auCqareblad, graciozulad jdeba, Tavis ganuyrel boxCas gverdiT daidebs, faqizad kecavs daglejil
qolgas, kabas isworebs da xedav, ra daxvewilia misi yoveli moZraoba, ra Rirseulad iferebs qaTinaurebs: «marTlac lamazi viyavi, alqalas, oqroqalas, TvalJuJunas
meZaxdnen», - ambobs fufala, viTom warsuls ixsenebs, magram axlac lamazi hgonia Tavi. Ggana amas ar mowmobs is scena,
fufala jibis sarkeSi rom icqireba da
saxes ferumariliT ixatavs?! sofiko Wiaureli arsad ar gamodis rolidan - mis
yovel Jests, mixra-moxras, laparakis maneras gansazRvravs is Sinagani pozicia, rac
mas aqvs am personaJisadmi SemuSavebuli.
wyaros epizodSi fufalas saxes kidev
erTi usityvo scena matebs STambeWdaobas:
igi maritas uyurebs, arafers ambobs, arc
aRtacebis sityvebi aRmoxdeba, arc raime
JestiT amZafrebs situacias, aq mxolod
sofikos metyveli Tvalebi «TamaSobs» maritasken mimarTul mzeraSi erTdroulad gamosWvivis sikeTe, naRveli, aRtaceba,
sinanulic Tavisi gaxunebuli qalobis gamo, maritasadmi sibralulic da winaTgrZnobac, rom es RvTiuri silamaze dasaRupadaa ganwiruli. igive naRveli udgas
fufalas TvalebSi, roca eklesiidan gamosul jvardaweril maritas uyurebs.
fufala eqimbaSobs kidec, misi komikuri
recepti: «yvavi moxarSe, ise rom orTqli
ar gamouvides, misi wveni dalie! morielis
sisxli gaaxme da miiRe! muxis xis wyali,
miminos qoni aurie irmis qonSi, mtredis
guli vardis wyalSi Caagde!» TavSekavebuli, seriozuli, grotesks moklebuli gadmocemis gamo kvlav sibralulsa da TanagrZnobas iwvevs, xolo misi «pacientis» qmris buzRunis gamgone, eg qali gaagde, aqedan
moaSoreo, gaixseneT, ra morCilad da faqizad debs pirisken waRebul lukmas, rogor
uCumrad dgeba, ra gulnatkenia, ra Seuracxyofili, rogor midis... misi yoveli nabijidan
martosulobisa da miusafrobis garda isev
da isev Sinagani siamaye gamosWvivis da yvelafer amas tragikuli finalisaken mivyavarT.
«natvris xis» finali, sadac erT fokusSi iyris Tavs yoveli personaJis gavlili
gza, sadac sabolood ikveTeba filmis ZiriTadi idea, araerTi brwyinvale epizodiTaa gajerebuli da miTumetes faseulia,
rom sofiko Wiaurelis finaluri scena
maT fonze gamoirCeva. aq fufalas tragizmi kulminacias aRwevs, filmis scenaris
avtorebs, rezo inaniSvilsa da Tengiz abulaZes, finalSi marTebulad gamoutaniaT
da sityvieri masalis swori montaJiT
gaumZafrebiaT sul sxva garemoSi CarTuli scena. nawarmoebSi igi mSvid garemoSi,
wyarosTan salaRobod Tavmoyrili qalebis Tvalwin TamaSdeba. fufala iq evedreba erT-erT glexis qals sikvdilis Semdeg
daitiros igi, finalSi ki saocrad daZabul situaciaSi, sadac aramiwieri guguni
ismis da saxegaqvavebuli adamianebi virze
ukuRma Sesmul maritas miacileben, talaxSi garTxmuli fufala erT aseTive
gulqva glexis qals fexebze exveva da
evedreba: «erTi umfarvelo gogo var, xom
gamikiTxav, roca movkvdebi... sityva momeci,
rom Cemze Tmas gaiSli, Cemze Savs Caicvam,
Cems kuboze daaxli Tavs!» tragizms aZlierebs glexis qalis poza, romelic cdilobs Tavi daaRwios mis mklavebs, imitom
rom TanagrZnobis unari ar gaaCnia.
finaluri sceniT ikvreba fufalas ekranuli saxe, dasturdeba mTeli filmis
manZilze wveT-wveTad nagrovebi tragikulobis SegrZneba, romelsac sofiko Wiaureli didi msaxiobisaTvis damaxasiaTebeli ZaliTa da ostatobiT usvams saboloo wertils, mayurebels ki uCndeba rwmena,
rom fufalas saxiT qarTul kinos kidev
erTi Sedevri Seemata.
natvris xis~
`
LFKB
AFY]BRB't5
tragikuli
personaJi
5
panaSvidebze dgoma mamam aukrZala. mamis argumenti uryevi iyo:
„ra unda aTi wlis bavSvs babuamisis panaSvidze? gasvenebamde
TxuTmeti wuTiT adre dadges
Cem gverdiT da yvelaferi daamaxsovrdeba“.
mamas aravin SehkamaTebia. mamidebma uxmod gadaaqnies Tavebi, dedam
Taviseburad Caibutbuta, ufrosma
Zmam ki gamarjvebuli ieriT Sexeda da meased uTxra:
- gasagebia?!
pirveli panaSvidis dRes deidamisma waiyvana TavisTan. mSoblebis moTxovniT iq unda gaeTia
Rame. misaReb oTaxSi bebia ijda
magidasTan da mawons Tqvlefda.
nikapi TeTri siTxiT moeTxvara,
Savi puris natexs sresda TiTebiT da pirs awklapunebda. dainaxa Tu ara, aClifinda:
- rao babuaSenma sikvdilis win?
araferi damibara? eseni ar meubnebian da Sen mainc miTxari. Sen
dagibarebda rames. eseni ar uyvarda. ise, arc Sen hyvarebixar. aravin hyvarebia. sulelma dedaSenma
rogor icxovra im saxlSi oci
weliwadi? samjer vnaxe babuaSeni sul da aTasjer damesizmra.
eSmakiseuli iyo da waiyvana kidec
eSmakma. ra, ar mogwons, rasac vambob? jerjerobiT me mekuTvnis es
saxli..
- kargi, deda, ra esmis amas! uTxra deidam.
- esmis, esmis. Tu ara da, droze
unda gaigos. naxe, rogor mibRvers?!
babuamisis aslia esec. dedamiss
da mamamiss aq ar moesvlebaT da
ras gamomecxada, netav?
deidam xeli Caavlo mklavSi
da saswrafod saxlSi miabruna.
panaSvidi axali dawyebuli iyo.
mamam erTxel Seavlo amRvreuli
Tvalebi:
- jiutobs sidedri? Sevides
es Cems oTaxSi da zegamde ar
damenaxos. Zma amayad Sehyurebda,
mamidebs Tavebi CaexaraT, deda deidas eCurCuleboda.
mamis oTaxs uzarmazari yru
kari hqonda. im karSic atanda
momsvlel-wamsvlelTa xmamaRali
saubari. ismoda: „xorci, xorci“...
mama viRacas amSvidebda, is viRac
ki gauTaveblad imeorebda: „xorci, xorci“... bolos mamamac Tqva:
„xorci mTavaria, rom icodeT“.
is viRac daSoSminda. mere nelnela iklo xmebma. bolos siCumem
daisadgura. oTaxSi Zmam Semoyo
Tavi: - mama gixmobs.
kubosTan kacebi idgnen. mamam
saCvenebeli TiTi dauqnia, modio.
zurgs ukan amoudga, xelisgulebi mxrebze daawyo da kubos TavTan daayena:
- ideqi cota xans. dagamaxsovrdeba.
samzareulodan qalebis fusfusis xma gamodioda. mere Semwvari
xorcis suni datrialda. kacebi
gamococxldnen. erTma xelebi moifSvnita, meorem daamTqnara. mamidebma da dedam samzareulo kacebs
dauTmes. qalebi lojiaSi Camosxdnen da papirosebi Camoiriges.
- ramden xans idgebi? - miuaxlovda Zma.
mxrebi aiCeCa. Zmas etyoboda,
laparakis wamowyebis survili rom
klavda, magram Tavmoyvareoba ar
aZlevda uflebas, pirvels Tavad
eTqva raime. xan erTi mxridan
utriala, xan - meoridan, moTminebis fiala aevso da Tavmoyvareoba
droebiT daiviwya:
- Cemi klasi iyo panaSvidze, aqeT-iqiT gaaceca Tvalebi da mravalmniSvnelovnad daamata, - isic
movida.
rom Seatyo, misma gancxadebam
sasurveli efeqti ver moaxdina,
Tavi daxara, tuCebi yurTan miutana, xmauriT gadaylapa nerwyvi
da wasCurCula:
- damrigebeli. ai, suraTi rom
gaCvene. da raki arc am sityvebma
imoqmeda, lamis Sehyvira:
- bozi roa.
jer kuboSi babuas daxeda, mere
Zmas gauswora mzera. didi kiTxvis
niSnebi edga TvalebSi. Zma aimriza:
- ra? magas araferi esmis axla.
Sebrunda. aRar undoda Zmis
gaoflili saulvaSis danaxva. Sebrunda da oTaxis zRurblze moxuci dainaxa. moxucs mSvidi gamoxedva hqonda - TiTqos TvalebiT iRimiso.
qalebi wamoiSalnen. jer mamidebi gadaexvivnen moxucs, mere dedam akoca. mamac gamovida samzareulodan - qaRaldiT iwmendda
xelebs.
- ai, amas CemTan inaxavda ocdaaTi weliwadi, - moxucma jibidan
oTxad gakecili feradi qaRaldebi amoiRo da mamas gauwoda.
- raa es? - miaCerda mama.
- obligaciebi. sjeroda, rom
odesme gaunaRdebdnen.
mamam qaRaldebi gamoarTva moxucs da roialis Tavsaxurze daawyo. mamidebma da dedam Tvalebi
gaayoles qaRaldebs.
- saxlSi damcinebeno da amitomac momabara me. mendoboda cxonebuli, - amoioxra moxucma.
- sul gasulelebula mamaCemi,
- CaicinasaviT mamam.
yvelam gaiRima. moxucmac gaiRima da iTxova:
- wyali damalevineT.
mama mklavSi Caafrinda stumars:
- vaxSami gvaqvs. sadilobaSi
gadagvezarda. mokled, wyals rogor gakadrebT, - da samzareulosken
waaCanCala.
qalebi lojias daubrundnen.
obligaciebi roialis Tavsaxurze
darCa.
Zveli, gacrecili qaRaldebi uxmobdnen. uxmobdnen Cumad da jiutad. da rogorc ki lojia dacarielda, roials miuaxlovda, erTi
qaRaldi gamoaZro Sekvras da Sarvlis jibeSi CaiCurTa. cota xanSi
koridori samzareulodan gamosuli adamianebiT gaivso. mama, mamidebi da deda moxucs acilebdnen.
- sjeroda, rom gaunaRdebdnen, aqeT-iqiT irweoda moxuci, wasasvlelad emzadeboda, - momawode
qudi.
- rogori Rvino maqvs? - Tavmomwoned ikiTxa mamam.
- didebuli, Cemo batono, dide-
buli. ici, ras getyvi? sikvdilis SiSma SeiZleba TviTmkvlelobamde migiyvanos kaci.Y
- sikvdilze fiqrmac?
- eg erTi da igivea. gamudmebiT
araferze ar unda ifiqro. es ukve
fobiaa.
mama ucnaur stumars daemSvidoba da Sua oTaxSi Seabija:
- aba, dagamaxsovrda? daiZine
axla, gviania.
meore panaSvidis dRes RirsSesaniSnavi araferi momxdara, Tu
ar CavTvliT imas, rom mamis brZanebas: „daetie Sen Cems oTaxSi“,
Zmis moulodneli gancxadeba mohyva: „mec iq Seval. mombezrda dgoma,
daviRale“... mamam Tvalebi daabriala: - sul wadi, Svilo. mamiCemis
mamasTan wadi.
EE- Cemi klasi ukve iyo da... wamoiknavla Zmam.
mama wamiT Cafiqrda:
- romel klasSi xar axla Sen?
- mecxreSi.
- unda movide erTi skolaSi,
damrigebels davelaparako.
Zmam didi wvalebis Semdeg gadaylapa nerwyvi.
- kaci xar ukve, gverdiT unda
damidge, - SeubRvira mamam, - xval
Seni Zmac dadgeba.
momsvlel-wamsvlelTa xmebi
uzarmazar yru karSic atanda.
viRacam mamas axara: „gadavrCiT,
xorci viSove“. mamam gaioca: „sada,
kaco?“ im viRacam amayad Tqva:
„Seni gulisaTvis miwidan amovTxri,
miwidan“. mamam daamSvida: „nu Sewuxdebi ase. gadi samzareuloSi
da moisvene“.
mere momsvlelTa ricxvma iklo. mama samzareuloSi Sekrebilebs SeuerTda. isini gamococxldnen. xmaurma imata. viRac ambobda: „xorci viSoveT, xorci“... bolos mamam Tqva: xorci marTla
mTavari yofila, rom icodeT. daviZinoT axla, xval saqmea milioni.
gasvenebamde TxuTmeti wuTiT
adre mamam gverdiT daiyena. momsvlelebi mamas kocnidnen. ramdenimem Zmasac akoca. mere kubos
garSemo uvlidnen da mamidebsa
da dedas exveodnen. qalebs yvavilebi mohqondaT da babuis mkerdze awyobdnen. babua aRar Canda sxvadasxva feris yvavilebis gora faravda. mamam dedas aniSna:
„moaSore es yvavilebi“. dedam waisisina: „iyos, lamazia“. mama wamowiTlda: „gagalamazeb me Sen“. dedam yvavilebi vazebSi Caalaga. mere viRac kacma Tqva: „aba, qalebma
dagvtovon“. qalebi nel-nela wamoiSalnen. mamidebma Sublze akoces babuas, dedas ar ukocnia.
- sasaflaoze unda ekocnaT, Tqva viRacam.
- iqac akoceben, Se kaco, - daRlili mzera kubos Seavlo mamam, daSavda rame?
oTaxi qalebisgan daicala. viRac-viRacebma yvavilebi gaitanes.
gatanisas Zirs eyrebodaT. mTeli
iataki yvavilebiT daifara.
- aq mitovebT yvavilebs? - gaocda mama.
- bevria. sasaflaos samyofi
gatanilia ukve, - upasuxa viRacam.
mamam xeli Caiqnia, araferi uTqvams.
- aba! - Tqva isev im viRacam da
kubosTan eqvsi kaci mivida.
wvaleb-wvalebiT aswies da samjer miajaxunes mTavar kars. mamas CaeRima:
- ese igi, ra? me am saxlidan
arsad gadamsvleli ar var da
dReidan ukvdavi gavxdi?
- ratom ambob magas? - dainteresda mezoblis kaci.
- samjer miartyes, meti kubo
ar gavides am ojaxidano.
- arc masea saqme, - Tavi gaaqnia
mezoblis kacma, - ager, Cemi biZaSvili omSi dagvekarga. arc gagvisvenebia da arc saflavi gvaqvs.
dalpa sadRac.
- ras meubnebi, adamiano? - SeiSmuSna mama, - es mekuTvnis me
Sengan?
- ki, ase iyo. dRemde veZebT.
gadmosvenebis komisiac SevawuxeT,
magram jer xom unda naxon.
- awi raRas naxaven?
- verafers. arc Cven gvaqvs
didi imedi.
- ise, omSi da ubedurebaSi ra
minda me? - Tavis Tavs CaekiTxa
mama.
- Sen ra SuaSi xar, kaco, jvari
gweria, - zurgze xeli daartya
mezobelma.
kubo kibeze CahqondaT. mamam
oTaxs moavlo Tvali. roialis
Tavsaxurze obligaciebis Sekvra
ido.
- amas ra vuyo, Cavatano?
- marTla rom gaanaRdon? gaecina viRacas.
- ra unda gaanaRdon, Tu kaci
xar. wamoiRe, rame xom unda CavatanoT.
saflavze mamis gverdiT idga.
dainaxa, rogor aswia dedam sudara da rogor Caudo babuas pijakis jibeSi obligaciebis Sekvra.
- aba, qalebo, dagvtoveT, - gamoacxada viRacam.
qalebma cremlebi gadmoyares.
mamidebi kubosTan daixarnen da
kidev erTxel akoces babuas. mama
dedas miaCerda. dedac gadaefara
babuas sxeuls da Subli dausvela cremliT. mamam kmayofilebiT
daaqnia Tavi. qalebi sasaflaos
gasasvlelisken daiZrnen. mesaflaveebma kubos Tavsaxuris daWedeba daiwyes. auCqareblad, didi
mondomebiT aWedebdnen. ucnaurad
yru xma ismoda - TiTqos saukuneebis manZilze dagubebul sicarieles SxuiliT apobdnen lursmnebi. saflavebs Soris dinjad
mimaval qalebs arc am xmaze mouxedavT. ori kaci gaTxril saflavSi Caxta, oTxma kubos CaSveba
daiwyo.
- suraTi dagvrCa, - Sewuxda
mama.
- gaviqce, movitano? - ikiTxa
viRacam.
- sad unda gaiqce? iyavi Cumad,
- Subli Sekra mamam, - mainc saxlSi unda wagveRo, - da gaRimebulma daamata, - rom mogvetana, aq
dagvrCeboda.
sanam kubo bolomde CaeSveboda,
is ori kaci saflavidan amoxta
da niCbebi moimarjva.
- midi, muWiT miayare miwa, uTxra mamam, mxarze moxvia mklavi
da saflavisken miswia.
miwa mSrali iyo, fxvieri. sami
muWa miayara kubos da xelisgulze grami ar SerCenia. niCbiani kacebi gamalebiT irjebodnen.
sul cotac da kubos Tavsaxuri
sruliad daifara. mezoblis kacma Rvino da sanovagiT savse kalaTa moitana saidanRac da mesaflaveebs dautova.
- davimaxsovre, - Tavi aswia da
uTxra mamas.
- jer ar damTavrebula, - kiserze xeli mouTaTuna mamam, axla darbazSi wavalT.
darbazi cudad iyo ganaTebuli da adamianebis saxeebis garCeva Wirda. iataki civi iyo, saWmeli - ugemuri. Zmam male miatova
magida da quCaSi gavida. Zmas gahyva. quCaSi mama da is moxuci
idgnen, obligaciebi rom moitana.
- ai, vTqvaT, umweo cxovelebi
gecodeba, - uTxra mamam moxucs
da darbazidan gamoyolebuli boloki mokbiCa, - amitomac gyavs
erTi ZaRli, mere - meore, mesame.
Tu ginda, kata iyos. mTeli samyaros cxovelebs xom ver moeferebi? anu, mainc rCeba milionobiT
umweo cxoveli. adamianmac TviTon unda mixedos Tavs. rom mokvdebi, vis axsovxar? riT aixsneba, rom
egoistebi didxans cocxloben?
- sikvdils axsna ar aqvs. an ra
axsna unda hqondes? axsna aqvs
wvimas, Tovls. mexuTe klasSi aswavlian wvimis da Tovlis mizezebs. adamians yvelaferi ainteresebs, yvelafris axsnas eZebs. ras
miZvrebi am sikvdilTan? TviTon
mova, roca moindomebs. adamiani
ver isvenebs. sikvdils RmerTs ukavSirebs. evedreba, jer arao. ras
miiltvi RmerTisken, adamianebTan
iyavi da RmerTi Tavad mova SenTan. Wams iq xalxi, svams. ra, mere?! as metrSi mamaSeni wevs. mokleze Tu gadaxval, ocdaaT metrze meti ar iqneba.
- ese igi, adamianebTan viyo?
- ki,Tu ipove adamiani,- gaiRima moxucma, - kargad menaxe, - xeli
CamoarTva mamas da quCas dauyva.
mamam axlaRa SeamCnia, miuaxlovda da bolokis darCenili
nawili mTlianad Caido pirSi:
- aba, yvelaferi daimaxsovre?
biWma Tavi dauqnia.
- sanam gaizrdebi, dagaviwydeba.
biWma Sarvlis jibeSi obligacias magrad mouWira xeli.
BHFRKB ]FDF[F&T
6
dRes saRamoTi koncertia.
Cemi pirveli solo koncerti.
vRelav. vcdilob, davmSvidde - xan Jurnalebs vaTvaliereb, xan ezoSi moTamaSe
bavSvebs vuyureb.
ver vwynardebi. davdivar
oTaxSi - erTi kuTxidan meoremde. raRaciT unda gavirTo Tavi... ra vqna?
Camqral papiross vukideb.
taxtze vwvebi da Wers TvalebiT vburRav.
dRes albaT bevri xalxi
iqneba koncertze. rom SemeSalos?.. ara! ar SemeSleba.
ar unda SemeSalos, magram...
ra vqna, rogor davwynarde?
vdgebi da davdivar erTi
kuTxidan meoremde.
ra vqna?..
kedelze Camokidebl suraTs Sevacqerdi.
suraTidan patara biWuna
miyurebs da eSmakurad miRimis. mokle Sarvali Caucvams. yelze didi bafTa
gaukeTebia. xelSi saTvale
uWiravs. misi Rimili Cemzec gadmodis da vuRimi.
es xom me var, me...
me maSin patara, Zalian patara biWi viyavi.
mamaCemi sxva qalaqSi gagzavnes samuSaod, dedac Tan
gahyva. damtoves bebiasTan.
yoveli bavSviviT, TamaSi,
celqoba da gansakuTrebuli SekiTxvebi miyvarda.
cotaTi... cotaTi ki ara,
sakmaod axirebuli gaxldiT.
rogor miyvarda ezo!..
bebia da saxli maSin magondeboda, roca TamaSiT daqanculs araqaTi aRar mqonda.
avdiodi kibeze, karze braxabruxs avtexdi da loyebdawiTlebuli da ofliani
savarZelze movikalaTebdi
xolme.
- uuh, Se yaCaRo, - meubneboda bebia da tansacmels
micvlida, - saTvaliani da
aseTi celqi!
saTvales maSinve vixsnidi ganawyenebuli, magram isev
vikeTebdi. bavSvobidanve susti mxedveloba mqonda.
bebias Cemi saTvaleebis gamouleveli maragi hqonda,
radgan TiTqmis yoveldRe
vtexdi maT - xan velosipediT movisurvebdi kibeze Casvlas, xan burTi mxvdeboda
saxeSi, xan sirbilis dros
waviqceodi xolme.
ezodan amosuli cota xans
visvenebdi.
- bebo, rame wamikiTxe, vetyodi xolme Semdeg.
bebiac mikiTxavda grimebis zRaprebs, miambobda amiranis ambavs...
erTxel `mumu~ wamikiTxa.
- bebo! - SevSfoTdi, - daixrCo?
- daixrCo...
- mokvda?
- mokvda...
- ratom daixrCo, codva
ar ari? - Sevacqerdi bebias
da tirili davapire.
tirili xmamaRali miyvarda. iseT Rrials amovuSvebdi xolme, rom...
- daica, daica, - dafacurda bebia, - jer ar damimTavrebia. mumum icoda kargi
curva, - ganagrZo `kiTxva~
bebiam, - gascura mdinare, mivida gerasimesTan da axlac
iq cxovroben kargad da bednierad... fqvili aqa, qato
iqa, - daumata damajereblo-
bisaTvis.
mec davujere da cremliani TvalebiT gavuRime.
roca gavuRimebdi, bebia yovelTvis mefereboda, Tmas TiTebiT mivarcxnida da gulze mikravda.
- Ceemi patara biWi, - ityoda xolme.
`Cemis~ bebia yovelTvis
agrZelebda da moferebiT `Ceemis~ ambobda. me kidev ufro vpataravdebodi mis mklavebSi.
- Ceemi saTvaliani biWi, ambobda bebia da TvalebSi
mkocnida.
Cvens saxlSi mosul stumrebs movaleobad miaCndaT, Cemze raime azri gamoeTqvaT da,
roialisa da violinos
gagonebac ar surda - yvela
magaze ukravso, ambobda, bebias yovelTvis undoda, rom
gansakuTrebuli vyofiliyavi.
bolos violonCelze SeCerda.
daiwyo Cveni siaruli musikalur skolaSi! bebia win
mimiZRoda violonCeliT
xelSi, me notebi mimqonda.
rogor vbrazdebodi, Cems
tolebs ezoSi fexburTi unda eTamaSaT, me ki... me unda
damekra.
gabrazeba swrafad maviwydeboda, quCaSi mrgval qvas
amovarCevdi, fexs vurtyamdi
da Tavs fexburTelad vTvli-
UEHFV LJXFYFIDBKB
bebia violonCeliT megebeboda.
- daukari...
im wuTSi albaT Zalian
Sewuxebuli da daRvremili gamometyveleba mqonda.
- daukari, Ceemo kargo biWo...
bebia magidasTan skams midgamda da suraze notebs miayudebda.
me yoveli SemTxvevisaTvis uaris Tqmas davapirebdi,
magram...
- nugzar! Cqara! dajeqi
da daukari.
raRa gza mqonda. vjdebodi da vukravdi.
violonCeli kaci iyo Cem-
gadioda dro.
Cven isev erTad davdiodiT musikaze.
- nugzari rogor aris? ekiTxeboda fanjaraze gadmomdgari qali bebias.
- cotaTi daWkvianda, erTi kviraa, saTvale ar gautexia, - amayad pasuxobda bebia.
bebiasTvis is dRe dResaswauli iyo, rodesac me
koncertze vukravdi.
- bebo, rom SemeSalos, ra
meSveleba? - vekiTxebodi SiSiT bebias.
- ar SegeSleba, - maimedebda bebia da mefereboda, - ar
SegeSleba, Ceemi Wkviani bi-
gbhdtkb
koncerti
ra Tqma unda, yovelTvis maqebdnen.
bebia cdilobda, ar SeemCnia Cemi qeba, magram ver axerxebda, iRimeboda.
- ramdeni wlisa xar, nugzar? - mekiTxebodnen stumrebi.
me saCvenebel TiTs ceriT
viWerdi da stumrebs sam
TiTs vuCvenebdi xolme.
- uh! ukve didi biWi yofila, - ambobdnen isini.
me vicodi, rom ar viyavi
didi.
- bebo! Sen xom didi xar?
- ki, - mogvianebiT mpasuxobda bebia. stumrebs uxerxulad gaeRimebodaT da laparaks iwyebdnen, magram me ar
vaclidi.
- bebo, me ratom var patara da Sen - didi?
bebia brazdeboda.
- i-mi-tom! - meubneboda
nerviulad.
me da stumrebi uxerxul
mdgomareobaSi vvardebodiT.
aseTi kiTxvebis Semdeg, cxadia, ver Semaqebdnen.
gamosavals isev bebia poulobda.
- nugzar, aba uTxari biZia
giorgis - vin dawera `Tornike erisTavi~.
- akaki wereTelma, - vpasuxobdi me.
- uyure Sen! - gaikvirvebda biZia giorgi.
bebia gaibadreboda da ganagrZobda:
- mumu?
- mu-mu - turgenevma. mumum iseTi kargi curva...
- nugzar! wadi, genacvale,
ezoSi iTamaSe.
ezoSi Cavrbodi da omobanas vTamaSobdi. saTvales vixsnidi da jibeSi videbdi rom ar momexsna, aucileblad `germaneli~ viqnebodi.
gadioda dro.
Cemi wlovanebis saCveneblad aRar myofnida erTi
xelis TiTebi. skolaSi Semiyvanes.
ezoSi cota xniTRa Cavdiodi xolme.
skola kidev araferi, bebiam gadawyvita, romelime instrumentze dakvra meswavla.
`romelze?~ - fiqrobda.
- romelze? - ekiTxeboda
nacnobebs.
di. mivrbodi TamaSiT, xtunva-xtunviT. bebias mivdevdi,
xan vuswrebdi xolme, xandaxan zedmetad garTuli bebias vejaxebodi.
- uuh, Se yaCaRo, - ambobda
maSin bebia, - saTvaliani da
aseTi celqi!
saTvalis mosaxsnelad xeli saxesTan mimqonda, - magram isev vuSvebdi.
gzad bebias nacnobi qali
cxovrobda. dReniadag fanjaraSi iyo gadmomdgari da
quCas aTvalierebda.
- nugzari rogora gyavs?
- ekiTxeboda bebias.
- celqobs, - pasuxobda bebia, - kviraSi or saTvales
amtvrevs.
gakveTilis Semdeg win me
movdiodi isev TamaSiT, bebia
ukan momyveboda violonCeliT xelSi.
nacnobi qali idga isev
da quCas aTvalierebda.
- bebo, es qali `Spionia?~
- vekiTxebodi bebias.
- ar aris Seni saqme!
saxlSi misvlisas cota
xniT bebia ezoSi saTamaSod
miSvebda. ras ar vTamaSobdiT - laxts, damalobanas,
daWerobanas, omobanas, yvelaze xSirad ki fexburTs. me
yvelaze patara viyavi da amitom mekared mayenebdnen. Tvadamsxmelad TamaSi merCivna,
magram!.. mainc gatacebiT vTamaSobdi. Cveni ezos nakrebis
mekare viyavi.
- nugzar, - damiZaxebda uceb
bebia, - amodi, gakveTilebi moamzade.
- moica ra, moica ra, bebo...
bebia ar micdida.
- nugzar! amodi.
zantad avdiodi saxlSi.
mecadineobis Semdeg ezoSi stveniT Cavrbodi da damalobanas vTamaSobdi.
karg adgils vipovidi,davimalebodi da am dros...
- nugzar, - damiZaxebda bebia, - amodi, genacvale, da
daukari.
`daukaris~ bebia xazgasmiT ambobda.
me ar vpasuxobdi. bebia,
rogorc yovelTvis, ar micdida.
- nugzar! axlave amodi!
oxvriT avdiodi kibeze.
Tvis, boroti kaci. es kaci
muxlebSua unda dameyenebina,
misi Tavi marcxena mxarze
unda mimesvenebina, marcxena
xelis TiTebi yelze unda
SemomeWdo misTvis, xolo marjvenaTi unda amemRerebina.
violonCels maSin boxi, Caxrinwuli xma hqonda da
mTvrali kaciviT usmenod
mReroda.
bebia gverdiT mejda da
miyurebda, rom marjvena xelis
moZraoba ar SemeCerebina.
ra nela gadioda dro!
Cemze metad mezoblebi
itanjebodnen.
- veRar gaaTava? - kiTxulobda erTi.
- ar iqna Cemi mosveneba, ambobda samsaxuridan dabrunebuli buRalteri.
Cemi boroti kaci aravis
erideboda da Caxrinwuli
xmiT simReras ganagrZobda.
- va! veRar gadaxerxa? ambobda manamde mowyenili
mewaRe seroJa da Tavisi xumrobiT kmayofili karg xasiaTze dgeboda.
dakvris Semdeg isev ezoSi Cavrbodi stveniT.
- nugzar, - miTxra erTxel bebiam, - me cota avad
var. waxval marto?
- rogor ver waval, - gavikvirve.
- violonCeli frTxilad
atare. sadme ar daamtvrio.
aba, Sen ici, Ceemi Wkviani biWi.
kibeze marTlac frTxilad Camovitane violonCeli.
ezoSi fexburTis TamaSs
apirebdnen biWebi.
- TamaSi ginda? - mkiTxa
ezos gundis kapitanma.
- ki...
- dadeqi golSi...
Cemi kaci miwaze davawvine
da davdeqi. erTi Zneli burTic aviRe da namdvil mekared warmovidgine Tavi. `ai,
namdvil karSi rom vidge, ra
iqneboda, - gavifiqre, - Zelebian karSi~. uceb iseTi gadawyvetileba miviRe, rom yvelas gauxarda. erTi Zelis
magier xemi CavarWe miwaSi,
xolo meoris nacvlad violonCeli. aseT karSi mdgari daminaxa bebiam... erTi
kviris manZilze umekareod
iyo Cveni ezos nakrebi...
Wi. rodis iqneba, solo koncerti rom geqneba?
dro aravis da arafers
uyurebda. midioda TavisTvis.
me ukve meCoTireboda mokle Sarvlis Cacma.
violonCeli isev kaci iyo
CemTvis, boroti kaci, oRond
iseTi Caxrinwuli xma aRar
hqonda.
erTxel bebia avad gaxda.
didxans iwva.
frTxilad damqonda violonCeli.
- TamaSi ginda? - mekiTxebodnen biWebi.
- ara...
me Rrmad ganvicdidi bebias avadmyofobas.
- bebo, rame xom ar ginda?
- vkiTxe erTxel.
- is daukari.
- ra?
- me rom miyvars.
bebias sen-sansis `momakvdavi gedi~ uyvarda.
violonCeli muxlebSua
daviyene, Tavi mxarze mivadebine, kiserze TiTebi SemovaWde da davukari.
arasodes damikravs ise kargad...
- Ceemi Wkviani biWi. modi,
mogefero, - miTxra bebiam da
cremlebi moiwminda.
ise momefera, rogorc yovelTvis mefereboda, - TiTebiT damivarcxna Tma, gulSi
Camikra, TvalebSi makoca.
kari gaiRo da Cveni mezobeli buRalteri Semovida.
- kidev daukari ra, nugzar,
- miTxra man, - musika ise
masvenebs...
me, ra Tqma unda, kidev davukari.
im dRis Semdeg Seviyvare
violonCeli... is isev kaci
iyo CemTvis, oRond iseTi, rasac mosTxov, rom agisrulebs. mindoda da, bednierebaze, sixarulze avamRerebdi,
momindeboda da, sevdian hangebs gadmovaRvrevinebdi.
aRar mWirdeboda daZaleba. aRarc mezoblebs vawuxebdi. piriqiT.
- damwvrisa daukari ra...
- mTxovda xolme mewaRe seroJa.
bebia amayobda CemiT. xandaxan dafiqrdeboda da ityoda:
`Ceemi biWi, rodis geqneba
netav solo koncerti?~
dro gadioda - xan mdore
mdinaresaviT miizlazneboda,
xan mTis nakadiviT miiswrafoda. dro SeumCnevlad maSin gadioda, rodesac vukravdi. aRar viyavi patara
biWi - bebia mxrebamde Zlivs
mwvdeboda. konservatoriis
studenti gavxdi.
bebia erTxel sawolze Camomijda da momefera. mivarcxnida Tmas da miyurebda
TvalebSi. raRacis kiTxvas
apirebda.
- Ceemi didi biWi, - gaubedavad mommarTa, - aravin giyvars?
kinaRam gavwiTldi.
- ara, bebo, ra dros Cemi...
- ratom ra dros... Sen
ukve didi biWi xar.
im wuTs pirvelad vigrZeni,
rom aRar viyavi bavSvi.
- nugzar, vinme rom geyoleba... xom gamacnob?
- ki, bebo...
bebia dafiqrda.
- solo koncerti rom
geqneba, maSin gamacani, kargi?
- kargi, bebo...
ramdeni vifiqre im Rames!
marTlac, aRar viyavi bavSvi. vgrZnobdi, rom aRar Semefereboda celqoba, veRar
Cavicvamdi mokle Sarvals,
saTvalesac aRar gavtexdi.
me mxolod maSin viyavi
bavSvi, roca bebia mefereboda. me ise xSirad menatreboda misi alersi...
- bebo, - veubnebodi, - Cemo
bebo, momefere, ra!
bebiac mefereboda, mealerseboda da meubneboda:
- xom gamacnob imas... Sens
solo koncertze?
* * *
me taxtze vwevar da Wers
vuyureb.
dRes saRamos koncertia.
Cemi pirveli solo koncerti.
vRelav. Camqral papiross
vukideb. boli bolqvebad miiwevs zeviT. mere iSleba da
ifanteba.
rom SemeSalos?!
dRes albaT bevri xalxi
iqneba koncertze. vici, mezoblebi gvirgvins mimzadeben Cumad. bevri xalxi iqneba. isic iqneba...
`imas xom gamacnob?~ - maxsendeba bebias Txovna.
is ki iqneba iq, magram...
cremli naoWSi yovndeba,
mere Carbis qveviT, tuCis kuTxesTan, mere nikapTan Cerdeba
da mkerdze mecema.
meore wveTi pirvelis nakvalevze ufro swrafad migoravs da isic mkerdze mecema.
bebo, Cemo bebo, rogor gindoda Cemi solo koncertis
mosmena!
Tvalebs vimSraleb. saocrad awynarebs adamians Turme tirili...
dRes saRamos Cems keTil,
mgrZnobiare kacs muxlebSua
daviyeneb, Tavs mxarze mivadebineb, marcxena xelis TiTebs kiserze SemovaWdob da
avamRereb. avamRereb sufTa,
xaverdovani xmiT.
oTaxSi davdivar erTi
kuTxidan meoremde.
SemeSleba?
ara, ar SemeSleba!
bebo, Sens xsovnas miuZRvnis Cemi saTno kaci Tavis
sevdian simReras.
7
yofil colTa meuRleebi gamomecxaddnen erT dilas saxlSi da
ganmicxades, rom movale viyav Cems
naSierebTan fotografirebas Sevdgomodi axlave, dResve.
ar SevwinaaRmdegebivar, Tumc davinteresdi:
- ki magram, ratom?
amixsnes: marTalia, WeSmariti sulieri mamebi isini arian aw ukve
da amaSi maT veRaravin Seecileba,
magram es jerac, samwuxarod, ar
niSnavs, rom bavSvebisTvis biologiuri mama nolia.
damizustes: harmoniuli ganviTarebisTvis saWiroa, sulieri mamis gverdiT iSviaTad, magram mainc
biologiuri mamac krTebodes.
ganmimartes: Zveli meTodebi or kviraSi an TveSi erTxel Sexvedrebi da mimosvlebi zooparksa
Tu cirkSi amisTvis aucilebeli
sulac araa.
metic - xelisSemSlelic kia.
es bavSvis fsiqikas orad apobs.
gacilebiT efeqturia sul axali maTi meTodi.
meTodis arsi: mcirewlovan asakSi
xdeba fotografireba biologiur mamasTan, rogorc viRac `ZiasTan”, ise, rom Tavad fotografirebis momenti da es `Zia”, rogorc
viRac friad mniSvnelovani, ar SemorCes mexsierebas.
anu: mTavaria biologiur mamasTan cxovrebis damadasturebeli
fotomasala Seiqmnas, romelsac sulieri mama maSin gamoaCens, roca
bavSvi gaizrdeba da dainteresdeba
sakuTari genealogiiT.
Sedegi: biologiuri mama raki
ar emaxsovreba, fotosuraTebi
Svils gauRvivebs warmosaxvas, fotokadrebi gacocxldeba, kinokadrebad, erToblivi cxovrebis scenebad iqceva da biologiuri mama
TandaTan mis cnobierebaSi iseT
saxes miiRebs, rogoric misTvis
yvelaze misaRebia.
sabolood ki biologiuri mamis es xati sulieri travmebisa
da fsiqologiuri stresebis gareSe daikavebs mokrZalebul kuTvnil
niSas harmoniul pirovnebaSi.
* * *
sanam am yvelafers mixsnidnen, me
maT vakvirdebodi. sandomianni iyvnen, sandoni, mondomebulni. kubokruli pijakebi ecvaT da gaprialebuli fexsacmelebi. kargi sigaretiT mikvamlavdnen oTaxs. mec
SemomTavazes, roca saTqmeli CaaTaves da pasuxs uwyes lodini. ar
miuaria, vinebe, CavisunTqe natifi
kvamli da vikiTxe:
- qalebi ratom ar movidnen?
- es qalebis saqme ar aris brZana pirveli colis meuRlem.
- yvelaferi Cven movifiqreT, ganagrZo meoris meuRlem, - da Cvenve
unda movagvaroT, maT dauxmareblad. isini mxolod xels SegviSlian.
- ho, - kveri daukra pirvelis
meuRlem, - qalebi aseT sakiTxebSi
metismetad konservatulebi da isteriulobamde emociurebi arian.
amitom gadavwyviteT arc ki gavagebinoT, Tu ras vapirebT.
momewona aseTi midgoma, magram
vifiqre, ajobebda, es jerjerobiT
ar dammCneoda. da amitomac dilis stumrebs ironiuli fraziT
Sevcine:
- ese igi, fotomodeli vxdebi
dReidan?
- garkveulwilad... - Caiburtyunes da erTdroulad, uxmod
damiqicines Tavebi.
- sixSire?
- Cven vfiqrobT, optimaluria 6
TveSi erTxel. - es meore colis
meuRle gaxldaT.
- da gasamrjelos ramdens mTavazobT?
- gasamrjelos? - rogorc velodi, ise moxda. gakvirvebulebma
gadaxedes erTmaneTs da mere isev
me momaCerdnen.
- aba muqTa modeli sad ginaxavT? - pirveli dabneulobisaTvis ukve dameRwia Tavi da axla
Setevaze gadavdiodi.
maTi protestebisa da danamusebebis miuxedavad, sabolood mainc Cemi gavitane: vivaWreT da movrigdiT. Tanxis naxevar-naxevari maSinaTve morCilad amoaZvrines safuleebidan da sasTumalTan, taburetze Camomides grafinis gverdiT. axla ki dro iyo wamovmdgariyavi.
- wveri gasaparsia - Tqva pirvelis meuRlem.
me damezara.
isini ukve gagulisdnen da lamis kinwiskvriT Semagdes abazanaSi. sanam viparsavdi, dro ar daukargavT da Cemi garderobi Seiswavles.
- sul esaa?
- meti raRa unda iyos? - viTom
gamikvirda.
- pijaki ara gaqvs?
- mqancavs pijakis tareba.
- fexsacmelebidanac arc erTi
ar varga.
- ara uWirs, Tu maincdamainc
msxvil xedSi ar gadaiRebT Cems
koWebs, araferi Seetyoba - davamSvide sulieri mamebi.
meores meuRlem ukmayofilod
waiburtyuna raRac, pirvelisam ki
gamomZaxa:
- barem Sxapic miiRe!
Wyumpalaobisas kidev ramdenime
detali davazuste. magaliTad is,
rom Cemi colebis meuRleni fotogadaRebebs gaagrZelebdnen, sanam
bavSvebi eqvsisa ar Sesruldebodnen, da vinaidan ufrosi gogo oTxis iyo, xolo umcrosi samis, pirvel SemTxvevaSi es procesi ori
weli gastanda, meore SemTxvevaSi
ki sami.
gairkva moulodneli da saimedo ram - isini bavSvobisdroindeli da dRemde uaxloesi megobrebi aRmoCndnen. amasTan dakavSirebiT pirvelis meuRlem saSinlad
banaluri fraza: `samyaro pataraao” - warmoTqva. Tumca, rac ar
unda sakvirveli yofiliyo, aseTi
gamovlinebebi odnavadac ar maRizianebda. piriqiT, rac dro gadioda, miT ufro mesimpaTiureboda ucabedad Tavs damtydari es kubokrulpijakiani wyvili.
banaobas rom movrCi da abazanidan gamovedi, Cemi mwiri garderobidan SerCeuli Sarvali da perangi damaxvedres.
- pijaks gzaSi viyidiT, - ganmimarta meores meuRlem, pirvelisam
ki Tma damivarcxna gulmodgined.
Suaze orad gamiyo, gverdze gadamitkepna.
ukve namdvil baronad vgrZnobdi Tavs.
- me mgoni sezonuri fotografireba ajobebs, - gamovTqvi mosazreba, - es ukve srul iluzias Seqmnis urTierTobis intensivobisa.
maT daufiqreblad mipasuxes:
- ara, aseTi sruli iluzia Cven
ar gvWirdeba. aman SeiZleba damRupveli Sedegi moitanos. zedmetad gaaRvivos interesi biologiuri mamisadmi. Tanac kvartalSi
erTxel adamianis xilva 4-5 wlis
bavSvisaTvis, savaraudoa, ukve samaxsovro aRmoCndes. es ki mTels
IJSF BFSFIDBKB
proeqts CaSlis. biologiuri mama mxolod da mxolod virtualuri unda iyos.
ar gamovida. Tumca uamisodac
usazRvrod kmayofili viyavi. Cemi
apartamentebi gamovikete da or
axalSeZenil laqia-megobarTan erTad dabla daveSvi. maT taqsi gamiCeres. CavsxediT. pirvelma erTi
cnobili dizaineris safirmo maRaziis misamarTi daasaxela.
ai, siurprizi! isini daujereblad xelgaSlilebi aRmoCndnen. Sepirebul pijakTan erTad Sarvalperangi da fexsacmelebic miyides.
Tan wvrilmanebic miayoles: cxvirsaxocebi, windebi... saukeTeso odekoloni momaSxures, saukeTeso sigareti Camides jibeSi... es yvelaferi ki imiT axsnes, rom axal
pijakTan Cemi Zveli aRkazmuloba
arafriT ar midioda.
isev taqsSi CavsxediT da ufrosi gogonas baRisken gaveSureT.
gzaSi miTiTeba miviRe: minimaluri
kontaqti bavSvebTan! danarCens isini
Tavad moagvareben!
taqsi gaCerda. pirveli gadavida da ramdenime wuTis mere ukan
mobrunda erT Cveulebriv, wynar
gogonasTan erTad. gamikvirda. mas
xom dabadebidan erTi Tvis ganmavlobaSi mudam saSinlad mCxavanas
da saxewiTels vxedavdi. swored
amas ver gavuZeli da Cems momaval
meore colTan gaviqeci, romelmac
xelad aseTive mudam saSinlad mCxavana da saxewiTeli gogona gamiCina, raTa erTi Tvis mere masac gavqceodi da saerTod dameviwya mCxavana, saxewiTeli, gulisSemaRonebeli arsebebi maT gamCenebTan erTad.
meore baRidan gamoyvanili gogonac Cveulebrivi da wynari aRmoCnda. taqsi gavuSviT da gaviseirneT. pirveli da meore virtuozulad moqmedebdnen. yovelgvari
xazgasmebisa da fotoaparatidan
CitTa gamofrenebis gareSe, metic,
lamis paparacebiviT uRebdnen gogonebs suraTebs. mec marjved viqceodi. lamis usityvod vugebdi
maT da bolo momentSi zustad iq
vdgebodi, sadac saWiro iyo. Tvalis damabrmavebel adgilebSi isini ar wagviyvania da arc saCuqrebiT gagvixarebia, raTa es dRe ar
damaxsovrebodaT. bolosken SevTamamdi da jer ufrosi davisvi
ramdenime wamiT muxlze, mere ki
umcrosi - da orivejer gaisma
aparatis CaCxakunebis xma. mTeli
am xnis manZilze me, pirvelma da
meorem TiTqmis yvela sasaubro
Temas mivukakuneT, gavugeT erTmaneTs da ukana gzaze taqsiT saxlamde rom momaciles, xeli guliTadad rom CamomarTves da damemSvidobnen, mivxvdi, ZirisZiramde
Cemianebi gamxdariyvnen isini.
* * *
ramdenime dRe mesizmreboda da
melandeboda ori kubokrulpijakiani mamakaci or wynar gogonasTan erTad, magram nel-nela cxovreba Zvel kalapotSi Cadga. da
eqvsi Tvis mere grZel kremisfer
paltoebSi gamowyobili pirveli
da meore uceb dilaadrian isev
rom gamomecxaddnen, maTi arseboba
ukve daviwyebuli mqonda. pirvels
iRliaSi kidev erTi kremisferi
palto hqonda amoCrili. meorem
fuli magidaze dado. `isev gasaparsia” - Tqva pirvelma, meorem ki
`droze, adeqi!” - mommarTa oficialurad, Tanac Sinaurulad. maTi
motanili palto kargad momivida. taqsiT pirdapir sabavSvo baRebisaken gavwieT.
- marTla, maSin gadaRebuli fotoebi ar momitaneT? - gamaxsenda
gzaSi.
- fotoebi mxolod Cven gvWirdeba. igi biologiuri mamisaTvis
sruliad zedmetia - ganmimarta
pirvelma.
- da Tu me mainc minda? - ar
davnebdi maSinaTve.
- damijere, ar Rirs, ar Rirs... megobrulad damkra mxarze xeli
meorem, - mxolod zedmet daZabulobas gamoiwvevs.
gavCumdi. da kai xnis mere mxolod esRa vikiTxe:
- ise, fotoebi kargi gamovida?
- ki, kargi - miTxres maT.
bavSvebSi cvlileba ver vipove.
yvelanairad iseTiveni iyvnen. CemTvis yuradReba arc mouqceviaT.
pirveli da meore kmayofilebi darCnen. maTi gaTvla swori aRmoCnda.
eqvsi Tvis Semdeg me Cemi biologiuri SvilebisaTvis kvlav aravin
viyavi.
* * *
mesame mosvlaze mxolod meore
movida.
- raSia saqme? - vkiTxe Cemi
marad zambariani sawolidan da
SeSfoTebuli wamoviwie.
- gaeyara - moJamuli saxiT miTxra da fexebTan Camomijda.
- mere?
- mere araferi.
uceb warmovidgine yvelaferi
da ise Semecoda pirveli, rogorc
arasdros aravin Semcodebia.
utyvad viyaviT erTxanobas. bolos isev me amovRerRe:
- ese igi, amjerad mxolod Sens
bavSvTan, ara?
- cxadia... - meore wamodga, jibidan fuli amoiRo da skamis sazurgeze gadakidebuli Sarvlis
jibeSi Camido - isev, isev gauparsavi xar...
bavSvi rom davinaxe, SemeSinda. erTi weli gavida da isev
araviTari cvlileba ar iyo masSi. adrindeliviT cocxlad veRar vsaubrobdiT me da meore.
gviWirda sityvebis moZebna. yvelaferi rom momTavrda, moulodneli ram gaakeTa. bloknotidan
furceli amoxia, zed raRac wamiwera da gamomiwoda:
- aha, gqondes, Cemi telefonis
nomeria. vin icis, rodis da raSi
dagWirde...
magrad movuWireT erTmaneTs xeli xelze. winaswar vgrZnobdiT,
rac unda momxdariyo.
* * *
zamTari movida. davdiodi kremisferi paltoTi da meores velodi. meore ar Canda. roca ukve
daTboba daiwyo, bloknotis furclis naxevi vipove da nomeri
avkrife.
- gismenT... - vicani. meore iyo.
- gamarjoba. me var.
- ho... - meoris xma yurmilis
meore mxares Caikarga.
ar vCqarobdi. velodi.
- saxlSi iqnebi? - mkiTxa rogorc iqna.
- Tu ginda...
- momicade, moval.
erT saaTSi karze darekes. gavaRe. oriveni iyvnen: pirvelic da
meorec - kvlav erTnairad ecvaT,
oRond - arc pijaki, arc palto...
- amjerad xakisferi qurTukebi
moecvaT tanze. zRurblze vaTvaliereT erTmaneTi.
- Tqvenc gauparsavebi xarT axla. - vuTxari daskvnis saxiT.
gaiRimes. Semovidnen. qurTukis
farTo jibeebidan dasta-dasta amoalages fotoebi da magidaze daawyves.
- ai, mogitaneT - miTxres.
suraTebisTvis arc Semixedavs,
ise vkiTxe:
- aparati Tan gaqvT?
pirvelma Tavi damiqnia.
maSin wavediT.
gaTenebamde vtkepneT qalaqi. me
maT gauTaveblad vuRebdi fotoebs. Cven kvlav erTad viyaviT.
viqceodiT ise, rogorc SeiZleba
iqceodes sami Cveulebrivi megobari mamakaci. SevediT barSi da
ludi davlieT. erTmaneTs axali
ambebi aRar davutoveT, bolo safexburTo Cempionati gavqeqeT, barSi
msxdomi qalebi aRvnusxeT da siyvarulze fiqriT guli gavicxeleT. Tavisuflebas veloliaveT
da megobroba uwmidesad SevracxeT. meniu wavikiTxeT, rogorc
saukeTeso wigni dedamiwis zurgze da delikatesebi SevukveTeT
oficiantis dekoltes. Cven xom
axalgazrdebi viyaviT, Rone gverCoda, jibeSi cota fuli gviWyaoda, saxl-kari gvqonda da momavlis gvwamda. Cven xom namdvili
mamakacebi viyaviT. fotomamebi.
8
rogorc mTelma sofelma icoda, serafions jori axlodanac
ar unda hyoloda nanaxi, magram
Tu siarulis dros kaci marto
welzeviT daakvirdeboda, usaTuod ityoda, rom ase mxolod
joris fexebs SeeZlo evlo.
igi arc Zveli namamasaxlisi
iyo da arc axali naTavmjdomarevi. am kacisTvis vinmes arc
soflis Tavkacoba miundvia da
ZalisZalad arc sofelze mzrunveloba mouxvevia Tavze, magram
serafion gordaZes arc erTi
mezoblis ZaRli ar Seuyefda
da ZaRlebi raa, roca samfexa
dabal skamze damjdars daigulebdnen, katebi krutuniT dauZvrebodnen fexebSi da Tav-kisers
misi Ceqmis yelze afxandnen.
serafioni yvelgan iyo. es
Cveulebriv ambadac miaCndaT, magram sakvirveli iyo, es martoxela kaci rogor aswrebda amdens. misTvis yvela ojaxSi inaxavdnen ulufas, yoveli sadilobisas ki mxolod erTi mosaxle iyo misi madlieri. serafioni yvelgan iyo. anda ufro
sworad - iq, sadac ufro metad
sWirdebodaT serafioni.
Zvelad amis Sesaxeb Wori dadioda sofelSi: serafions suli eSmakisTvis aqvs miyiduli
da es eSmaki amaRam mTel sofelSi daZrwis, yvela ojaxs ayuradebs, naliaSi siminds rwyavs,
kodSi - fqvils, ezoSi SeSis
marags amowmebs da xalamSi wvela yvelebs angariSobs, meore
diliT, gaRviZebisTanave, serafionma yvelaferi iciso.
mere ki, serafionis sulis
eSmakebsa da mavneebze miyidvis
Worma didxans rom ver ibogina,
xalxi yovelives mis raRacnair,
utyuar alRos awerda, gulisyurs Tu gulisgulobas. bolos
yvelaferi daiviwyes da serafioni Cveulebriv movlenad miiCnies. TiTqos sxvanairi serafioni SeuZlebeli yofiliyo.
xandamwvarma nikiforem rom
ocdaeqvsi dRe ebrZola yelSi
mobjenil sikvdils da ocdameSvide dRes Tqveni Wiri waiRo,
serafioni mTeli Rameebi sasTumalTan ujda da gardacvlilis meuRlem sikvdilze uwin
serafions usayvedura:
- ra miqeni, serafion! damRupe,
amomagde! sulTamxuTavs ver gamoglije xelidan Cemi nikifore?!
serafionma jer mkvdars upatrona: gul-xeli daukrifa, fexebi dauWima, Riad darCenil Tvalebze quTuToebi Camoafara da
roca xelsaxociT RranWi aukra, Tavidan moglejili Calisferi yabalaxi miwas daanarcxa,
naxevrad SiSvel Tavze gaSlili xeli waiSina da alali
cremlebi TavisTavad wascvivda.
bikentis sasiZo SemoeZlia. imxanad bikentis qarebi ise RrRnida,
ezoSi yavarjnebiT Zlivs daaTrevda dabuJebul fexebs, magram
amaze aravis udardia. serafions axali Ceqmebi moarges, Subli axali yabalaxiT gaukres
da sasiZos ojaxis Tvalis gadasavlebad gaistumres.
serafioni risi serafioni iyo,
Tu saqmes Zirfesvianad ar Seiswavlida, jer biWi naxa. naxa axla rogor - jer Soridan
axed-daxeda, xma ar gaucia, ise
gaecala sasiZos. mere amxanagobaSi moikiTxa biWis vargisianoba. iqauri kolmeurneobis Tavmjdomare misi Zveli nacnobi
vuZRvni i. alaSvils
gamodga, Zlivs moagona Tavi. laparakSi sityva im ojaxze Camougdo.
saRamos sasadiloSi brigadirs
Rvinoebi gaugzavna, madloba SemouTvales, kidev gaugzavna, axla madloba aRar ikmares, gagvecani mainco, sTxoves. daTanxmda. sadRegrZelom moitana da brigadirma
mSromeli kacis marjvenis sadRegrZelo dalia. sera-fionma Wiqa
manam ar miitana pirTan, sanam saTiTaod ar CamoaTvlevina, vis-Tvis clida amodena sasmiss.
RamiT, gvian, gulis ZilSi rom
iyvnen, maSin miadga samoyvros, maspinZloba gausinja, stumris pativiscemaSi gamoscada da daaskvna:
- me Tu serafioni var, am yaZaxs
qali ar daekavebao.
arc aravis daukavebia.
gadaixades niSnoba.
sworze saqorwilo mayrioni moadga WiSkars.
serafioni karSi Seegeba stumrebs. aba, miwveva, mowveva, mobodiSeba,
Seni Wirime, Sen genacvale da gaimarTa milocva. Camodga rigi keTilismsurvelebis. jer nefe-dedofals usurves mze da mTvaresaviT
erTmaneTs Sebereba, mere mSoblebs
ubednieres dawyvilebulni. mZaxlebi
daibnen. qaliSvilis bed-iRbali serafions miuloces, bikentis mudam
lxini da qorwili usurves da
male gamojanmrTeleba uwinaswarmetyveles. misulTagan es jer erTma
gaakeTa. aravis gahkvirvebia. meore
pirvelis magaliTs mihyva.
saqmem didebulad Caiara. mayari mayarma Secvala, biZia - bicolam. siZes mamidebic hyolia, deidebic, mezoblebi xom - rasakvirvelia da...
- icocxleT, keTilebo, icocxleT... icocxleT! - SaqariviT
dadna serafioni, - madloba, nametani didi madloba, Cemo batonebo!
martoxela qvriv-oxerma babalem
marCenali ToTo xboiani Zroxa dakarga. ToTo xboiani Zroxa saRamomde saZovarze damagrdeba? gadaiSuadRevebs Tu ara, saxlSi gamorbis.
arada, is dRe ise daRamda, mis gamoCenas saSveli ar daadga. calke xbo
iklebs bRaviliT ezo-garemos, calke babales vai da viSi. babales karis mezoblebic hyavda da mazlisSvilebic, magram serafionze uwin
veravin veraferi igumana.
im mglis arCiv Zroxas naSuadRevamde rom gaZRoma moeswro, mdinaris gaRma gaetopa. mere napir-
- ras iTxovs?
- ra sWirdeba kidev serafions?!
aba, aqeT, aba, iqiT da...
saflavis qva!
ho, qva... Zlivs moifiqres!
didi, sagangebod didi da gamZle qva daades serafions gulze, lamis suli amoxades kacs.
- warwera rogori unda iyos,
asoebi msxvili Tu SedarebiT
wvrili da TvalsaCino?
- gakruli xeliT ajobebs
dawera Tu beWduriT?
- grZeli unda iyos asoebi
Tu mokle da msxvili?
- Savi Tu TeTri, oqrosferi
Tu vercxlisferi?
veraferi gadawyvites. isev
ostats miandves, es Cvenze ufro Sen gesmiso, magram gaafrTxiles: yvelaze ukeTesi ki
unda iyoso.
- aba, axla ra vqnaT?
- ra davaweroT?
- ra unda eweros serafionis saflavis qvaze?..
aman yvela Caafiqra. aman yve-
JNBF BJCTKBFYB
napir saZovars gahyoloda. mTaSi
gamTeniisas kokispirul wvimas aq
SuadRisas mdinare aedidebina da
ToToxboians ukan dasabrunebeli
foni veRar epova. ubRavlia da
gaRma napirs miwydom-mowydomia, magram soflidan mdinare arc ise
axlosaa, rom tyis iqiT Tvali
miawvdino da Zroxam xma mogawvdinos. magram serafioni...
razec sofels Tvali da yuri
ar miuwvdeboda, serafioni risi
serafioni iyo, xeli ar miewvdina.
mijorfexebula, magram ra ginda,
rom qna - is gamoRmaa, Zroxa wyalgaRma. wyalgaRma, mdinaris piras
ara, magram mTaSi, mgelicaa da Sen
rom serafioni xar, welamde civ
wyalSi unda gafono, Zroxianad
gadmofono, babales marCenali daubruno, mSieri xbo daapuro da
mSieri mgeli xaxamSrali datovo.
Semodgomis pirze iRliebSi taroebamoCril simindis yanebs rom
Wilyvavi Seeseoda, serafioni mevelec iyo da moWirnaxulec. Tavisi Tavis simsxo, saorSime mware
kvaxic namaragi hqonda da bare
ori Zveli daCinCluli nabdis qudic. `xelebgafarCxul~ saris Tavze rom `Tavs~ daancobda, naxSiriviT daprawul Tvalebs `gauxelda~, warbebs daufanCavda, cxvirsa
da ulvaSebs Tavisaze grZels dauxatavda, ZonZebiT Semosavda da
quds, rogorc TviTon icoda, gver-
dulad moagdebda, yanebis TavSi
ginda serafioni mdgara da gind serafionis ali-kvali safrTxobela.
serafioni rom orRobeSi mijorfexobda, bavSvebi Robis Signidan acilebdnen ezos bolomde da
diasaxlisebi xelisgulze gadafarebul da gaxamebul tiloze
dadebuli cxeli xaWapuriT an
WadiT iwvevdnen.
erT dRes yvela ojaxSi gacivda serafionis ulufa.
fexze dadga sofeli.
Sav saRebavze afrines kaci.
nigvzis kubo arCies muxisas, Tumca bevri im azrisa iyo, muxa didxans Zlebs miwaSio.
dasaflavebis vada Cveulebrivze ori dRiT gadades. itires, iTavcemes da, rogorc wesi, miwis Svili miwas miabares.
- miwa civiao, - amboben, magram ar
gamarTlda. xalxi ver isvenebda,
wuxda. serafioni kidev raRacas
moiTxovda, raRac kidev sWirdeboda serafions.
ho, marTla, vis moagonda - saflavs xom Robura unda! aba, miSveleT, saqme gagviCnda! gaswies qalaqs, sagangebod daukveTes didi,
rkinis ufskero da usaxuravo galia. gadaadges saflavs, SeRebes,
feri Seucvales, magram saqmes mainc ver eSvela. raRac kidev darCa gasakeTebeli.
- raa es?
las waarTva pirSi ena. Camosxdnen saflavze da Semoibjines
xelebi Tavze. fexis TiTebTan
Tvali miwas Caasves. ifiqres, ifiqres, magram amaod eWira ostats
xelSi momarjvebuli saWrisi.
mere kantikuntad wamoisroles
TiTo-orola sityva. es, ra Tqma
unda, ise, sxvaTa Soris, Torem vis
sjeroda, rom es sjobda sxvas.
- Zvirfas serafions! - iyo
winadadeba.
- ar varga! serafioni rom
Zvirfasia, amas ra dawera unda!
- dauviwyar serafions...
- gadairie, Se kaco, serafionis daviwyeba sad gagonila?!
- sayvarel serafions!
- dakarge Wkua? serafionis
moZule kaci ginaxavs?!
daRlili ostati angariSmiucemlad daeSva balaxebSi, xalxi isev da isev bWobda.
mgoni, gvian saRamos raRac
gadawyvites, sxva gamosavali veraferi ipoves da ostati Seudga saqmes...
diliT Soridan TeTr qvaze amokveTili Canda. amasac uSoves wamali. oqrosferi laqiT SeRebes amoWrili anbani da saqmec gaiCarxa,
midiodi Tu modiodi, Rrubliani
iyo Tu mziani, advilad SegeZlo
gagerCia kacs erTi sityva.
diax! mxolod erTaderTi
sityva: `serafioni~.
9
fiWiko da Taflia
didi xnis winaT imereTSi, saTafliis
gamoqvabulSi, cxovrobdnen patara dinozavrebi - fiWiko da Taflia. dinozavrebis
ojaxSi isini yvelaze umcrosebi da yvelaze cicqnebi iyvnen - sul raRac tonanaxevars iwonidnen da mxolod erTi metris sigrZis fexisgulebi hqondaT.
fiWiko da Taflia iseTi onavari da
celqi dinozavrebi iyvnen, rom dilidan saRamomde daabotebdnen gamoqvabulis midamoebSi da xeebs fesvebianad glejdnen. ramdenjer gaujavrda deda dinozavri, ramdenjer
mityipa mama dinozavrma, magram Seayare kedels cercvi. fiWiko da Taflia yursac ar
ibertyavdnen. yvelaze ucnauri is iyo, rom
maT ojaxSi yvela dinozavri mtacebeli
gaxldaT, fiWiko da Taflia ki, Tqven warmoidgineT, mxolod balaxs axramunebdnen.
- tituu, sad gamovyo Tavi am patiosanma
dinozavrma, amiza viwvale? amiza gagaCineT
da gagzardeT, rom Tavi mogeWraT mTel
saTafliaze? rac me im kvercxebs veloliavebodi, romlebSic Tqven isxediT…- civ
niavs ar vakarebdi... rava, visze naklebi deda
viyavi, amferi Svilebi rom gamzrdoda? mTeli dRe marto prasisa da fxalis mets
arafers akarebT pirs! - moTqvamda deda
dinozavri.
- ara, batono, ver meviTmen amisTana sircxvils. ar mWirdeba me balaxismWameli
Svilebi. Cveni jiSi mtacebeli iyo yovelTvis. babuaCemi, RmerTma acxonos, misi suli,
imferi brge iyo, imferi axovani, Tqven ki ar
ggavdaT, rom deiarebiT mWled. eqvs tonas
iwonida, abaa!
fiWiko da Taflia ki Cumad ismendnen
sayvedurebs.ÀTavs ise Caqindravdnen, ifiqrebdiT, ukve moinanies TavianTi saqcieli
da gadawyvites, balaxis Wamas Tavi daanebono, magram rogorc ki ded-mama sanadirod
wavidoda, orive kisristexiT garboda Walisaken. iq qorfa xeebi egulebodaT. unda
genaxaT, rogori siamovnebiT amtvrevdnen totebs da axramunebdnen Tavis foTlebianqerqianad.
- dedam rom icodes, ravari gemrielia es
tirifi, xom aRar gagvijavrdeboda? - ambobda fiWiko.
- apa, apa, es muxis foTolic ra surne-
lovania? - upasuxebda Taflia.
nadirobidan dabrunebul mSoblebs fiWiko da Taflia isev gamoqvabulSi xvdebodnen, magram maT motanil nanadirevs kbilsac ar adgamdnen.
- ar gvSia, babaia! - Tavs xrida fiWiko.
- ho, sul ar gvSia! - kvers ukravda
Tafliac.
- aha, isev balaxbulaxi miirTviT, ara?
ras meveswari amas. wadiT erTi, CeixedeT
sarkeSi, ras daemsgavseT, gverdebSi landi
gagdiT, landi. titu, rogor deviRupe! moTqvamda isev deda dinozavri.
ÅerT dResac ganrisxda mama dinozavri.
ise ganrisxda, rom iyvira:
- axlave deikargeT sacxa! Semarcxveneli arc Svili mWirdeba araferSi! ar daginaxoT Cemma Tvalebma!
raRas izamdnen sabralo fiWiko da Taflia, gamoiZurwnen mSobliuri gamoqvabulidan da Walisaken walaslasdnen. ra unda
eqnaT - marTalia, axla veRaravin dauSlidaT gemrieli, rZiani balaxisa da qorfa
foTlebis Wamas, magram mSoblebisagan Sors
yofnac eZnelebodaT. cota ar iyos da
eSinodaT kidec. marTalia, am mxareSi yvela
cxovelze didebi iyvnen, magram mainc bavSvuri guli hqondaT - sibneleSi gamoqvabulidan cxvirs ver gamoayofinebdi verc
erTs. WalaSi erTi uzarmazari xis qveS
miwvnen, erTmaneTs Caexutnen da mware fiqrebSi CaflulT CaeZinaT kidec.
Taflias saocari sizmari esizmra - TiTqos isev Tavis gamoqvabulSi iyo, mSoblebTan erTad. da yvelani: dedac, mamac, fiWiko
da Tafliac - gemriel balaxs Seeqceodnen.
iseTi bednieri iyo Taflia,…rom gaRviZeba
aRar undoda:
- fiWiko, fiWiko, rom icode, ra kargi
sizmari vnaxe...
- nu meigoneb xolme racxas ucnaurs. ra
drois sizmaria, saxlidan gamogvyares. adeqi, wavideT, iqneb qe viswavloT es mtacebloba, a?
- Sen xom ar gadirie? rais mtacebloba?
Sen ar iyavi, ro ambobdi, balaxze da foTolze gemrieli qveynad araferiao? - gaioca Tafliam, - ra vqnaT axla Cven? visxdeT
am WalaSi ase? Mmarto da uTvistomod? -
cremlebi gadmoscvivda fiWikos. mas Tafliac ahyva da orivem iseTi zmuili amouSva, axlomaxlo xeebze mcxovrebi Citebi SeSinebuli amofrindnen budeebidan.
modi, cota xans fiWiko da Taflia
WalaSi davtovoT da isev gamoqvabulSi
davbrundeT: imis Semdeg, rac mama dinozavrma Svilebi gamoqvabulidan daiTxova, deda
dinozavri depresiaSi Cavarda. SeiZleba bevrma Tqvenganma ar icis, ras niSnavs es sityva,
magram amas mniSvneloba ar aqvs - mokled,
Zalian cud xasiaTze dadga.
- nametani ficxi xasiaTi gaqvs, RmerTmani. mainc Svilebia Cveni, ar unda moqceodi
ase sastikad... - moridebiT Seapara man mama
dinozavrs.
- gaCumdi, dedakaco! sworedac rom ase
unda movqceuliyavi. ifiqreben axla pawas
da aRar gaimeoreben im saqciels. daanebeben
im balaxis coxnas Tavs da daubrundebian
ojaxs, isTe, ravarc wesi da rigia.
- ara, ravarc Cemi Svilebi itanjebian, isTe
unda davitanjo mec!…rafra deviZino, roca
ar vici, Cemi Svilebi sad arian, sad sZinavT,
ras Wamen... - aqviTinda deda dinozavri.
- ras Wamen da fxals!…aba, reiza gavyare
is udReurebi saxlidan!…- gabrazda da ra
gabrazda, sul cofebi hyara mama dinozavrma.
ras izamda deda - gaCumda. didxans eloda
Svilebis dabrunebas, isini ki ara da ar Candnen.
bolos gadawyvita, rom ukiduresi xerxisaTvis miemarTa - mama dinozavrs ganucxada:
- sacxa Cemi Svilebia, iqana unda viyo mec.
vtieb me mtaceblobas da balaxis Wamas viwyeb.
mama dinozavrs amis gagonebas miwis gaskdoma erCia.
- rava, is suleli baRnebi ar meyofoda
Tavis mosaWrelad, axla Senc deemate? iyvira man, magram verafers gaxda. deda dinozavrma SimSiloba gamoacxada da saWmels
pirs aRar akarebda. mama dinozavri iZulebuli gaxda, Tavisi xeliT moetana qorfa
balaxi da SeeTavazebina:
- jandabas Seni Tavi, rac ginda, is Wame,
oRond SimSiliT Tavs nu meiklav.
- ara, ar SevWam, vidre Cems Svilebs ar
devinaxav, pirSi lukmas ar Cevideb! - jiutobda igi.
ÎraRa unda eqna mama dinozavrs, adga da
Svilebis saZebnelad gaeSura. ise mZimed
miabijebda, aremares azanzarebda. icoda, sadac unda eZebna da pirdapir Walisken gaeSura. male miagno kidec - fiWiko da
Taflia tirifis ZirSi isxdnen da xmamaRla slukunebdnen. mamis danaxva ise gaexar-
daT, ZunZuliT gaiqcnen da Caexutnen.
- wamoiT axla Sin, dedaTqvenma imdeni qna,
mainc qe gagataniaT Tqveni. is ki ara da,
TviTonac balaxis Wamas apirebs.
fiWikom da Tafliam erTmaneTs gadaxedes. yvelafers moelodnen, amas ki - ara. ise
gaixares, unda genaxaT - sul xtunaoba
daiwyes. miwaSi CamZvral Tagvebsa da Txunelebs egonaT, miwisZvra daiwyoo da Tavqudmoglejilebi amocvivdnen soroebidan.
mama da Svilebi Sin dabrundnen. fiWikom
Tan axalSefoTlili xis toti waiRo dedas mivarTmevo, ifiqra. Tafliam ki qorfa balaxi dauglija da is miutana. gaixara dedam, Caexuta Svilebs. mere sadResaswaulo vaxSami gamarTa da Svilebis morTmeuli balaxi da foTlebi miitana sufraze.
mama dinozavrma veRar gauZlo cdunebas da
ifiqra - erTi gemos gavusinjav, raa, ase rom
moswonT am Cems Svilebso. SeWama cotaodeni balaxi da ise egemriela, ise moewona, rom
TviTonac daaneba Tavi mtaceblobas. fiWiko da Taflia bednierebisagan adgils ver
poulobdnen.
- rava male amicxadda Cemi sizmari, Sen
kido - mtaceblebi gavxdeTo, ambobdi, - eubneboda Taflia Zmas.
- kido kai, ro ar damijere, - daeTanxma
fiWikoc.
amis Semdeg dinozavrebis ojaxi didxans
da bednierad cxovrobda saTafliis gamoqvabulSi. mzian amindSi erTad midiodnen
xolme WalaSi da balaxiT pirs itkbarunebdnen, wvimian amindSi ki gamoqvabulSi
isvenebdnen da erTmaneTs saintereso ambebs
uambobdnen.
erTxel Taflias wvimaSi gaseirneba mounda - gamovida da atalaxebul miwaze
daiwyo siaruli. uceb fexi talaxSi Caeflo da ise Caeweba, rom veRar amodioda.
- miSveleT! - iyvira Tafliam da maSinve
mTeli ojaxi masTan gaCnda. daeWidnen dedmama da fiWiko da Taflia miwidan Zlivs
amoaTries. im droisaTvis Taflia ukve didi dinozavri iyo - or tonas iwonida. is
ki amoaTries, magram nakvalevis adgilas
iseTi Rrma ormo darCa, patara cxoveli
rom Cavardniliyo, albaT amosvlas verc
SeZlebda. mere mzem daacxuna da ormo
amoaSro. hoda, darCa da darCa nakvalevi.
imis Semdeg bevrze bevri, albaT milioni
weli gavida. nakvalevi ki isev iqaa, saTafliaSi. Tu ar gjeraT, amaze ioli araferia
- sTxoveT mSoblebs, wagiyvanen saTafliaSi
da darwmundebiT, rom ar gatyuebT, aba!
BHVF VFKFWB&BC VJS[HJ,T,B
erTi patara qalaqis gareubanSi, mwvaned
SeRebil, koxta saxlSi erTi patara gogona cxovrobda. is gamudmebiT Tavis mSvenier,
TeTr oTaxSi ijda da ezos sevdiani TvalebiT gahyurebda. marTalia, ezo sul mwvaneSi iyo Cafluli da imis yurebas araferi sjobda, magram gogona mainc Zalian daRonebuli iyo. Semodgomaze foTlebi wiTlad da yviTlad ifereboda, zamTarSi Tovli faravda xeebs da buCqebs, gazafxulze
ki TeTri kvirtebiT imoseboda aremare, magram gogonas mainc araferi axarebda - gahyurebda am silamazes da dumda.
aRaravis axsovda, ra erqva gogonas yvela sevdias eZaxda. amaze Sesaferis saxels kaci marTlac ver moigonebda. ase
gadioda dro, gogona ki kidev ufro sevdiandeboda. aravin icoda misi dardis mizezi
- aravis andobda Tavis fiqrebs.
sevdias saxlis maxloblad meore saxlic idga, ferad-ferad yvavilebSi Cafluli. am saxlSi sxva gogona cxovrobda.
sevdiasaviT isic sul Cafiqrebuli gahyurebda aremares. raze fiqrobda, aravin icoda. arc misi saxeli axsovda aravis, radganac didi xania yvela fiqrias eZaxda. ijda
fiqria Tavis vardisfer oTaxSi da fiqrsa
da ocnebaSi atarebda mTel dros. exvewebodnen mSoblebi aqeT fiqrias, iqiT sevdias,
gadi, ezoSi gaiseirne, naxe, gareT rogori
surnelia, rogor yvavis yvelaferi, an TanatolebTan mainc iTamaSeo, magram erTic da
meorec jiutad isxdnen da gareT fexs ar
adgamdnen.
erT mSvenier dRes yvelasgan moulodnelad fiqriam gaseirneba gadawyvita. TiTqos
raRac igrZnoo, sevdiasac swored am dros
mounda ezoSi gaseirneba. orive gogona TiTqmis erTdroulad gamovida amwvanebul ezoSi
da ramdenime wuTSi erTmaneTs Sexvda.
- ra gqvia? - SeekiTxa fiqria da gogonas
yuradRebiT daakvirda.
- me - sevdia. Sen?
- me fiqrias meZaxian.
- ucnauria, ratom dagarqves es saxeli?
- imitom, rom fiqri miyvars. dRedaRam
vzivar da vfiqrob. Sen ratom dagarqves
sevdia?
- me sul sevdiani var da imitom.
- ram dagasevdiana?
- ram da... marTalia, aqamde aravisTvis
gamimxelia, magram Sen ar dagimalav - iman
damasevdiana, rom sul marto var - arc da
myavs, arc Zma. saxlSi ki iseTi mowyenilobaa, davsevdiandebodi, aba, ra iqneboda.
- ho, marTlac Znelia, - amoioxra fiqriam.
- Sen? Sen ratomRa gqvia fiqria?
- me sul Cafiqrebuli davdivar da imitom.
- Sen raze fiqrob?
- uamrav rameze. gansakuTrebiT ki imaze,
rom Zalian minda mqondes puantebi da vcekvavde. zamTarSi, Tovli rom modis, fifqebs
vuyureb xolme da Zalian minda, mec maTsaviT SemeZlos farfati. lamazi, TeTri kaba
mecvas, fexze TeTri, prialaTasmiani puantebi mecvas...
amis Tqma iyo da fiqriam ise amoioxra,
gulic Tan amoayola. sevdiamac amoioxra,
Camosxdnen gogonebi Zelskamze da Cumad
dauwyes yureba amwvanebul quCas.
uceb, TiTqos raRac gaaxsendao, sevdia
adgilze Sexta:
- sul damaviwyda, SarSan, dabadebis dReze
axalTaxali puantebi maCuqes, me ki cekva ar
SemiZlia, amitom yuTSi maqvs Senaxuli.
gaCuqeb da ramdenic ginda, imdeni icekve.
fiqria uceb gamococxlda:
- SeuZlebelia, nuTu me puantebi meqneba
da cekvas SevZleb!
- ra Tqma unda, - sixaruliT SesZaxa isev
sevdiam.
magram uceb fiqria isev Cafiqrda:
- magram Sen ra geSveleba, Sens ocnebas
rom ver aixden?
sevdiac isev dasevdianda.
- ici ra, Tu ginda, me vimegobreb SenTan
da Senc marto aRar iqnebi. SegviZlia mTeli dReebi erTad gavataroT, erTad viTamaSoT. Sen icekveb, me ki Seni mayurebeli
viqnebi...
- marTla SegiZlia, Cemi megobari gaxde?
- sixaruliT SesZaxa sevdiam.
imis Semdeg yvelaferi Seicvala. gogonebi aRar isxdnen martodmarto, Tav-TavianT
oTaxebSi da mTel dRes ezoSi atarebdnen.
saRamoobiT fiqria icvamda TeTr puantebs
da Tovlis fifqiviT haerovnad daqroda,
TiTis wverebze trialebda da cekvavda.
aRarc sevdia grZnobda Tavs eulad - axla
mas megobari hyavda. orive Zalian bednieri
iyo. patara qalaqis gareubanSi isev ise
modioda Tovli, isev xmeboda Semodgomaze
foTlebi, isev ifurCqneboda vardis buCqebi
gazafxulze da isev mwvaned gaudioda xasxasi xeebs zafxulobiT. magram axla iseTi
mowyeniloba aRar iyo, rogorc winaT, axla
sevdia da fiqria Zalian bednierebi iyvnen.
sevdia da fiqria
10
isini saRamoobiT gadiodnen portSi saSovarze, kuka da koka. orni
muSaobdnen. „zaris“ gagorebas sTavazobdnen qalaqidan dabrunebul
SemTvral mezRvaurebs. bevrs ver
ugebdnen, duqnebSi sasmelebze da
bordelebSi bozebis siaband amokvnesebSi daxarjul mezRvaurebs
wasagebad cotaRa rCebodaT jibeze fuli. maT egreve yvlefdnen
kuka da koka. icodnen, azri ar
hqonda „CaTrevebis“ gakeTebas, isedac bolomde TamaSobdnen zRvaSi
TveobiT naxetialebi, xmeleTs momdgari biWebi. xSirad „dazamaskebulebi“ vercxlis portsigars an
Soreul qveyanaSi myofi TavianTi
gogoebisTvis nayid egzotikur samkauls Camosulan fsonSi. rasakvirvelia, imasac agebdnen, rac umravles SemTxvevaSi ar moswondaT
da maSin kukas da kokas daswrebaze da gaswrebaze unda emoqmedaT,
radgan mezRvaurebi umetesad
jguf-jgufad dadiodnen da yvelas sakmaod grZelpiriani danebi
umZimebda jibeebs. rogorc ki aseT
perspeqtivas iynosavdnen, kuka da
koka pirvelebi gadadiodnen Setevaze da Semdeg dokebis labirinTebSi uCinardebodnen.
ramdenimejer isinic dabrundnen
danadanar¬tyamebi TavianT ficarSemolewil yofil saTevzao gemze,
romelic saxlis magivrobas uwevda
maT, magram ufro xSirad dokebSi
Zirs dayril, TeTr uniformaze
sisxlmoTxvril mezRvaurebs tovebdnen.
kamaTelTan saqme kukas hqonda.
gamxdari kuka, mezRvaurebis azartis gasaxureblad, suls uberavda kamaTlian muSts, Semdeg mkerdze irtyamda da welSi win gadaxrili isroda. gaTamaSebuli
ukmayofilebis gasamJRavneblad,
mWidrod Sekrul grZel TiTebs
isvamda zigzagad wasul marcxena
warbze. arada, skamze zantad wamomjdars rom etyorcna, mainc imas
dasvamda, rac sWirdeboda. aucileblobis dros beSis Sua wertilebSi vercxliswyalCasxmul kamaTelsac Semoacurebda TamaSSi.
ar viyavi marTali, roca vTqvi,
orni muSaobdnen-meTqi. maT Tan
axldaT Savi kata, saxelad bazibazi. swored misi sakmaod Semonaxuli bewvis ferebisas aZvrenda
xolme kuka gakeTebul kamaTels
muqi pijakis marcxena saxeloSi
amoqsovili patara jibidan. sul
iq hqonda, axlodan ar iSorebda.
saWiro momentebSi beWebSi gaSlili, moxeuli koka erTveboda
saqmeSi da raime mizeziT yuradReba Tavisken gadahqonda. is yovelTvis yvelasgan erTi nabijiT
ukan an ganze idga, eqstremaluri
viTarebisTvis poziciebs irCevda
da masiuri ybis gverdulad moqceviT Tambaqos ReWavda. mrgvali
daWmuWnili kepi saxifaTod moRimar Tvalebamde hqonda Camofxatuli. am kepis daxmarebiT „cinkebs“ aZlevda kukas: kepis moxda
TamaSis Sewyvetas niSnavda, - mosagebi aRaraferi aqvTo, kefisken gadaweva - fsonis gazrdas da a.S.
bazi-bazi Soriaxlos daiareboda da dakvirvebiT uTvalTvalebda
moTamaSeebs, sanam kuka napirze amogdebuli gemis gverdze kamaTlis
misartymelad moqneul, majaSi amoZravebul xels win gaisroda da
Sedegis cdaSi ramdenime wami welSi
moxrili SeSdeboda.
roca uyismaTo dRe iyo da
veravis gamoiWerdnen, kuka axalSemosuli turistuli gemebis mgzav-
rebs sanaZleoebs sTavazobda, rom
maT SekveTil cifrs dasvamda haerSi atrialebul, Jangian rkinas
mixeTqebul da miwaze dayril kamaTelze. asrulebda. xandaxan vinme
azartuli mgzavri gamoidebda Tavs
saTamaSod, gaugebari mizeziT gaTamamebuls rom miaCnda, moigebda,
rom fortuna misken aris da saerTod kai Zveli gamocdili vinmea. xSirad wagebisgan saxealewilebs da gakvirvebul-ganawyenebulebs atirebuli bavSvebi da gabrazebuli colebi miadgebodnen, ris
gamoc kuka da koka diskomforts
ganicdidnen. bazi-bazic aseT SemTxvevaSi usiamovnod aiburZglavda tanze bewvs, cxvirs daaceminebda da moSorebiT gadioda.
zemoT naxsenebi maTi erT dros
„saTevzao“ gemi, navebis da sxva
sacurao transportis gamtaceble¬bisgan iafad nayidi, portTan
axlos idga. fskerze fesvebgadgmuli da niJarebiT gverddamSvenebuli, sqeli bawriT hqondaT mibmuli wylisken gadmoxrili palmis Zirze. mozrdili talRebis
dros zRva aqeT-iqiT arwevda gems,
daumagrebel nivTebs bortidan bortamde aTrevda. kukasTvis da kokasTvis es ar qmnida uxerxulobas, arc erTs ar awuxebda zRvis
daavadeba. mxolod bazi-bazis gauWirda Tavidan, roca patara, lurjTvaleba, burTiviT knuti mTvralma kokam markiors mougo „piramidis“ TamaSSi. rad undoda es kata? ubralod, mis kneinas moewona
daxls ukan, boTlebs Soris Taroze mokalaTebuli knuti. sabiliardodan gamosulma kokam ratomRac agina Tavis qals da cal
muStSi dateuli bazi-bazi gemze
moiyvana. ramdenime dRe yuradRebas ar aqcevdnen patara cxovels,
egonaT, TavisiT gaikvlevda gzas
da wavidoda, magram is aseTs arafers apirebda, sakmaod jiutad da
SeZlebisdagvarad xmamaRla iTxovda gamokvebas.
Tavidanve mawaki xasiaTi aRmoaCnda bazi-bazis. sasadilod gawyobil magidaze axtomis mcdelobisas xSirad iqidan moSorebiT
motyorcnilma SeupovrobiT bolo-bolo mainc moipova sakuTari adgili kukasa da kokas satrapezoze, magram ar Tavxeddeboda, rasac gadmouRebdnen, imas sjerdeboda. auCqareblad, Tanamesufreebis TvalierebiT Seeqceoda saWmels.
TandaTan SeeCvivnen kuka da koka
patara cxovels. misi frTxili,
sanadirod gamiznuli gadaadgilebebi gembanze da xmauriani „miauTi“ wina TaTebze dayrdnobiT gazmorebebi ar aRizianebda maT.
im dRes, sanam kuka orive fexSi
TiTo tyvias miiRebda viRac maRali qera biWisgan, romelsac ucnauri saxeli - xaina erqva, is navis
cxvirze iwva, bazi-bazis cali xeliT kisris qveS efereboda da
zRvas uyurebda. didi imedis momtan zRvas, rogorc adre egona,
magram imedma arcTu ise gaumarTla, raSic zRva ar iyo damnaSave.
xSirad yvelaferi Canafiqris mixedviT midioda, oRond gzadagza
(talReb-talReb) zRva Tavis
Strixebs umatebda - mkveTrs, mZafrs
da bolos mizans miRweuli kuka
aRmoaCenda, rom sisruleSi moyvanili Canafiqri didi veraferi Sveba
iyo. zRvis mier datovebuli iarebi rCeboda mxolod, romlebic
adre Tu gvian yovelTvis xorcdeboda. mariliani wyali aCqarebda am process.
sivrceebis cqeriT garTul kukas da mis TeZos¬Tan wamogorebul bazi-bazis arakeTilxmovnad
CaesmodaT anZis qveS mZinare, TeTr
dakonkil ialqanSi gaxveuli kokas xvrinva. ferebiT minabulma
bazim misken gaixeda da wyalSi Cavardnil Rrubels miamsgavsa, romelsac xedavda xolme Sors zRvaSi, zRva rom Sxamiani mwvane xdeboda, iseT amindSi. Rrubelma wyalSi
gawova icoda, kokasgan gansxvavebiT.
- midi, gaaRviZe, - xeli wahkra
kukam bazis. zanti nabijiT miuaxlovda kata mZinare kokas, zed aaxta da misi Tavis savaraudo adgilsamyofelTan kisris wagrZelebiT „kruu“ daikrusuna. kvlav
moaswro, gascloda kokas moqneul
tors, erTxelac ver moartya. „davaxrCob am kudians!“ - aboboqrda
aqafebuls „pilca“ aafxikon orTqliani tyavidan. es naRebia xolme... daartya cxvirSi wyalma, sasunTqi arxebidan molekulebad daifanta tvinis, gul-muclis da
navi kanoes tipisa iyo,grZeli da
viwro. erTi meTevze TavSi ijda,
meore boloSi, TiTo niCabi eWiraT xelSi da navis sxvadasxva
mxares sam-sam mosmas akeTebdnen,
mere mxareebs cvlidnen. maT Soris kuka iwva. cieb-cxeleba tanjavda. maRali sicxisgan kani gamouSra, Rarebad dauskda da wyalSi dasvelebuli xelisgulis Sexebisas gaxurebuli Subli xriok udabnod warmoedgina. veRar
cnobda sakuTari Sublis landSafts. wiTel borcvian udabnod qceuliyo is, sadac giganti
aqlemebi daiarebodnen da qvewarmavlebi dasrialebdnen. udabnoSi
dasadgurebuli yru siCume Savi
cidan gruxuniT wamosulma viRacis xmam daarRvia. mSrali qviSa
qarborbalad daatriala... meTev-
HTPJ
SF,ERFIDBKB
TeTri ialqani. gaRviZeba ar iyo
kokas sayvareli garToba. sizmruli talRebis Sxefebis SeSrobas
dro sWirdeboda. naWridan gamomZvrali jer keps daixuravs da
muxlebze xelebSemoWdobili ijdeba ramdenime xans, mere wyalSi
gadaeSveba da ZilSi gancdili ganwyobilebis gaxsenebas Seecdeba
curvisas. curvisas kargad fiqrob. swori sunTqvisas „swori“
fiqrebi ikvleven Senamde gzas. sizmrebidanac saWiro fragmentebi da
surnelebi tivtivdeba, ifiltreba aTasi xaraxuridan da kargi
mokarnaxea. yvelas individualuri sufliori hyavs. kokas sakuTaris CurCulic esmoda.
moapobda Semxvedr talRebs koka,
mosmis Semdeg gamoyolili ablanduli, sxeulSi umisamarTod mimofantuli SegrZnebebis dafasoebas cdilobda. erTi iyo - did
gundad SeniRbuliyo, tvins burusad mosdeboda da cnobismoyvareobis ujredebs exaxuneboda. jer
misi saxeli ver daekonkretebina
kokas. yvela nasroli ankesi umisamarTo aRmoCnda. wvrilmanebs ver
kidebda kauWs, usxltebodnen, arada, isini arian mTavramde mimyvanebi,
an TviTon arian mTavrebi. detalebs, swrafad cvalebad surnelebs, erT mTlian uformo masad
aRiqvamda. ramdenimejer Setopa, scada am rZisfer masaSi Sevardna,
msgavsad aRmosavluri cxenisa, romelsac mzis Casvlisas TavdamZimebuli kanafis yanaSi Seagdeben
saWenaod, raTa mere gaoflils da
sxeulis ujredovan qsovilebs Soris. Tvalebidan cremlebi wamovida... SeniRbul gundaSi dro dabudebuliyo, moklehorizontiani,
wriulbrunvadi, xelgaSve¬buli daWimuli „Jguti“. saidan daileqa
masSi? kokas dro ar adardebda.
unda grZnobde, rodis ra gaakeTo, miaCnda mas. ukvirda im ori xmamaRla mokamaTe kacis, guSin rom
naxa xidze SeCerebuli da nerviulad mosaubre (etyoba, maTgan CarCa). erTi ambobda, dro fuliao.
meore - fuli momeciT, dro viyidoo. an iseTi yofna rad ginda,
rom dro „sCotCikze“ CarTo, an am
uzomod gawelil droSi risi gakeTeba ver unda moaswro, rom damatebiTi wuTebi moiTxovo?..
gemis cxviridan Camokonwialebuli TokiT amoZvra ukan. mZimed
axta-daxta, wyali CamoiferTxa da
gasaSrobad Tavis ialqanSi gaexvia.
bazi da kuka isev gembanze iwvnen.
- guSin portSi miTxres, materikidan samxedro gemebs agzavniano, - zurgs imSralebda koka.
- ho, mec gavige, - upasuxa kukam.
- Tu egrea, aq aRar daidgomeba.
bazi saubriT didad ver dainteresda, kukas fexebs gadaaxta da
qalaqSi wavida saxetialod.
- saRamos Svidze dokebSi iyavi,
- miaZaxa katas kukam.
- jer dro aris, - Tqva kokam...
* * *
kokam mTvarian Rames gadaayvanina daWrili kuka meTevzeebs kunZulze nacnob qirurgTan. saimedo
adgilia, araerTxel gamocdili.
zeebis xma iyo. isini CrdiloeTis
kunZulebis Sesaxeb saubrobdnen, im
adgilebis Sesaxeb, sadac wlis umetesi nawili Tovli mefobs da
okeanemde CamoRweul tyviisfer caSi miuCveveli yurisTvis Semzaravi kiviliT dafrinaven didi TeTri frinvelebi.
- Sen namyofi xar CrdiloeTSi? - hkiTxa meTevzem kukas.
kuka namyofia CrdiloeTis kunZulebze, erT vaWars gahyva bewveulis Camosatanad. iqauroba TeTri
da mwvane feris laqebad agondeba
da munji gogos, evas, amotexil
yinulebSi moqceuli wyaliviT
melnisferi Tvalebis ferad. eva
erT-erT kunZulze naxa. napirze
daSvebul frinvelebs gayinul Tevzebs aWmevda. mamamisi maT gemze
iyo amosuli. xis fexi gembanze
dayril qurqebze edga, dabla daSvebul xelSi krialosans aTamaSebda da vaWarTan saubrisas xmamaRla icinoda.
...Tofgadakidebuli kaci Tavdaxrili midioda Rrma TovlSi.
sunTqvisas Rrublebis gundebi xrialiT gamosdioda piridan. mis tansacmels cecxlis suni asdioda...
kacma iRriala, sisxliani xeli
wverze moisva, zed miyinuli Tovli wiTlad Camodna. Tavisive dagebuli xafangi, daviwyebuli, arc
axsovs rodis danaRmuli, CaJanguli kbilebis RrWialiT umsxvrevda
Zvlebs muxls qvemoT... Tovli fomflo da fxvieri iyo. mis tansacmels Wrilobaze akruli fiWvebisa da Zirs Camoyrili foTle-
11
bis suni asdioda... „eva, ar daibne“,
- uTxra saxlamde miRweulma Tavis Svils. eva ar dabneula. buxarTan axlos, dabal sawolze moTavsebul mamas spirtiani sasmeli
daudga boTliT. Taroze Semolagebuli qilebidan gamxmari balaxebi xis TasSi Cayara mozomviT
da dafqva, mere moyviTalo siTxeSi gaazava, erTmaneTSi auria, nanadirevis saCexi grZeli dana cecxlze gaacxela. kacma didi ylupebiT Cacala boTli. Tvalebi aemRvra. evam xis nafoti Caudo kbilebs Soris. gogom muxls qvemoT
mosxipa myesebze dakidebuli gaSavebuli fexi...
vaWrobis dasrulebisas evac
amovida gemze. mamas bewveulSi gacvlili sanovagis CazidvaSi exmareboda. mSobelTan saubrisas is
ar iyenebda munjisTvis specifikur Jestebs, saTqmels erTmaneTs
TvalebSi CaxedviT uziarebdnen.
mama-Svili kargad irjeboda. mezRvaurebic exmarebodnen. kukas kai
xnis mobezrebuli hqonda es civi
mxareebi, yinulebisgan gemis bortebis gafxeka da kunZulze moxvedrisas atexili gacvla-gamocvlebi. mze da siTbo ixmobda mas.
gembanze gamosuli mowyenili akvirdeboda foriaqs. „kai yismaTze
unadiria am calfexas“... Casazidi kidev bevri iyo. eva mZime tomaras mieqaCeboda. koka daexmara
da napirze Caatanina. evam madlobis niSnad Sexeda. mas maradiuli
simSvide hqonda TvalebSi. mag mikarguli kunZulidan Sors, aTas
xaTabalaSi moxvedrili kuka bevrjer dabrunebula am mzerasTan
da yovelTvis mxneoba da Tanadgoma SeugrZvnia. da axlac, tortmaniT mcuravi navis fskerze wolisas, evam Caaqro misi wiTeli
udabnoebi.
- axla dineba wamova da gavyveT! - Tqva isev im meTevzem, romelic CrdiloeTiT iyo dainterese¬buli.
„dinebas gayve“ - uaryofiTi mniSvnelobiT ixmareba xSirad napirze. naTqvams aedevna fiqrebiT kuka.
* * *
kokam da bazi-bazim am ambis mere sacxovrebeli miatoves da beber mevaxSesTan, romelTanac didi
xnis saqmiani urTierToba akavSirebdaT, qalaqis gareubanSi gadabargdnen. mevaxSem zedmeti gamokiTxvis gareSe zeda sarTulze oTaxi gamouyo maT. koka gaafrTxila,
klientebTan ar gamoCeni¬liyo aTasi juris xalxi daiareba aq,
bazic rom gamoketos, umjobesia, radgan masac bevri icnobs.
kukas gamojanmrTelebis molodinSi koka da bazi viwro, zambarebian loginze kotrialiT da fanjaraSi yurebiT klavdnen dros.
kokas zanti, auCqarebeli moZraobebis Semxedvare bazi mixvda, rom
isic kokas moZraobis siCqareze
unda gadawyobiliyo, portidan
ukusvliT gamavali gemis tempi
unda aeRo, radgan, savaraudod, didxans mouwevdaT WergayviTlebul
oTaxSi yofna da am patara sivrceSi saWiro iyo armosawyeni saqmeebis gamoZebna, rac loginis qveS
zambarebze TaTebis rtymisgan gamowveuli gawelili bgerebis smeniT da rafaze mzes mificxebiT
gamoixata. bazis ar xiblavda iatakze da kedlebze mravlad mbobRavi mwerebis wvaleba-ganadgureba da maTgan WuWyiani laqebis
datoveba, rogorebic xSirad rCeboda kokas fexis dadgmis, xanda-
xan dartymis adgilze.
fanjaraSi samsarTuliani saxli Canda, gverdiTa yru kedelze
xaraCoebi hqonda midgmuli. es
Senoba koxta ritas ekuTvnoda.
pirvel sarTulze sacekvao iyo
gaxsnili, sadac zRvidan gamoriyuli Tu zRvas gamoqceuli kacebi da qalebi ikribebodnen. meore
da mesame sarTulebze saremonto
samuSaoebi mimdinareobda.
ritas CaxleCili xma da erTi
cudi Tviseba hqonda - saubrisas
moferebiT loyaze gCqmetda. misi
cudi mxareebis CamoTvla kidev
SeiZleboda, magram kokas sul sxva
rameebi axsendeboda ritas¬Tan dakavSirebiT. mogonebebiT garTulma kokam gverdiT wamogorebuli
bazis wakrusuneba dacin¬vad miiRo. ritas marjvena mkerdis qveS
iara aqvs, Txeli-Txeli, romelic
ZuZus momrgvalebas gauyveba...
„kruu“ iyo bazi, da aRmoCnda
bazi loginis qveS. ritas Tavisi
SesaZleblobebiT Tavisuflad SeeZlo mdidrul raionSi gadabargeba, magram man Ratak gareubanSi
arCia darCena, romlis quCebSi upatronod gaizarda da gamoibrZmeda.
santimentebi naklebad awuxebda ritas, ubralod, aq kargad moikida
fexi, ramdenime „prestiJuli dawesebuleba“ gaxsna da warmatebiT
marTavda maT. ritas xelgaSlilobas ver daabralebdi: „mideqimodeqi da uSvele Tavs“, - urisxdeboda igi mTxovnelebs. mrisxanebac rogor uxdeboda... bazi, xma!
mokled, im erTaderTi Ramis garda, kokas xelmeored aRaraferi
gamosvlia. ar Rirs gaxseneba da
nervebis moSla, magram modi da nu
gaixseneb, rodesac dReSi ramdenimejer xedav am qals Seni fanjridan da misi gemrielad verSeswavlili sxeuli gidgeba Tvalwin.
rita sacekvaos win gaxsnil kafeSi gamodioda xolme da xaraCoebze momuSave gogos Zirs Camosvlas da saWmlis Wamas sTxovda,
sTxovda ki ara, eCxubeboda: „sul
arafers ar Wams es bavSvi!“ is
gogoze zrunavda. gogoze, romelic xaraCoze cxovrobda da xatavda. gogos biWiviT hqonda SeWrili Tma, gaxsnili samarTeblis
formis WaRara laqiT kefaze. is
kedelze xatavda. xatavda mzian
sivrceSi mfrinav kacebs, qalebs,
veSapebs da mwvane boTlebs. boTlebi iqneboda xuTlitrianebi, kokam
Soridan amgvarad gazoma. gogo
bevrs muSaobda. xandaxan Tu Cadioda kafeSi saWmelad, isic, rogorc vTqvi, ritas daJinebuli moTxovniT. rita saukeTeso kerZebiT
da wiTeli RviniT umaspinZldeboda mas, xils da Tbil tansacmels xaraCoze ugzavnida msaxuris xeliT. kokas ar gahkvirvebia
ritas yuradRebianoba ucxo adamianis mimarT. etyoba, es gogo ucnauri RimiliT, kefaze WaRariT,
mfrinavi naxatiT an vin icis riT,
Seexo ritas mzian mxareebs.
gogo iSviaTad wyvetda muSaobas. mosawevad Tu isvenebda - Camojdeboda xaraCoze, grZel fexebs gadmokidebda Zirs da abolebda. dabnelebisas iqve Slida
leibs da naWergadafarebuli iZinebda zed. man mxolod erTxel
gamoxeda kokas da bazis fanjaras. xaraCoze idga da daZinebis
win bolo Rers eweoda. rafaze
gasagrileblad wamowolil, saxuravebs Soris gaCxeril mTvares
miSterebul bazi-bazis da mis gverdiT skamze mjdom kokas mohkra
Tvali. cota xans uyura, gaeRima,
xaraCos kidesTan mivida, wyalSi
mxtomeliviT gaSala xelebi, quslebi SeaerTa, cerebze wamoiwia,
mklavebi yurebamde miitana, mere
wamoiZaxa raRac da mowyvetiT Cajda cal muxlze. sigareti isev
xelSi eWira, nafazi daartya da
namwvi maTi fanjrisken tyorcna.
* * *
ar gaxvide, dagcxrilavs! - miTxra anetam. loginze wamomjdars
sabani ise aqvs tanze moxuruli,
rom cali mkerdi uCans. icis, momwons misi es nawili. sxva nawilebic mSvenieri aqvs, magram morCa,
isedac didxans SevrCi... „dagcxrilavs“ mazalo sityvaa. usiamovnod SemaJrJola, minaxavs dacxriluli. marTalia, amjerad setyvaze iyo laparaki, magram ra ici, ra
Caaqsova am sityvebSi Seuracxyofilma qalma, ra bneli (Savi) survilebiT daamZima. aneta rkinis sawolis moajirs mieyrdno beWiT,
nawyen mzeras ar maSorebs da xSirxSirad afaxulebs Tvalebs. jer
imedi aqvs, rom SeiZleba ar wavide,
gadavifiqro (aseT SemTxvevaSi, ramdenime dReSi TviTon wava), magram
sul male es farTod gaRebuli
nawyen-gakvirvebuli Tvalebi borotad daewkureba, Worfliani patara cxviri brazisgan kidev ufro aeprixeba da aneta setyvis
rolis Semsrulebelia Cemive naCuqari „valteris“ meSveobiT. setyva iSviaTi xilia bunebaSi da
raRa maincdamainc axla wamovida,
rodesac gareT unda gavsuliyavi,
aqaurobas movSorebodi. anetasken
ar gamixedavs, loginTan mogorebuli magididan broweuli aviRe
da gasasvlelisken wavedi. marcxena xelSi moqceul broweuls
cera TiTiT vbeJavdi, ise, rom kani
ar gamskdariyo. sxva broweulis
kani gaskda kedelze. yumbarasaviT
Camiqrola TavTan da karis gverdiT afeTqda.
gareT gamosuls, arcTu mcirekalibriani setyva damxvda. anetas
saxlis Soriaxlo davdeqi farTo aivnis qveS da wina kbilebiT
broweulze atkeCili adgilidan
wvens pirSi viwuravdi. aivnidan
viRacam sigaretis namwvavebi gadmoyara. gamaxsenda, am aivnis patronze aneta ambobda: „ar udgeba“.
„Sen ra ici?“ „mTelma ubanma icis,
coli moralurad gamarTlebulia
da aSverili aqvs fexebi“. „albaT,
ufro fizikurad gamarTlebuli.“
„fizikuradac ara uSavs, fexebs
vgulisxmob.“
uyvars anetas tlikini.
mosmenac icis.
bolos, raRacaze aRrenili vbrazobdi, rom ise ar xdeba ambebi,
rogorc saWiroa. „Sen ra, RmerTze keTili xar?“ - damcina. „Sen
ra ici RmerTis?“ - gavxede. „me
RmerTi var“, - swrafad da Tavxedurad mipasuxa. abreSumis Ramis
perangi ecva da doinjSemoyrili
fanjaraSi abolebda.
anetam icis RmerTi. yvelam icis,
Taviseburad. lazareTSi rom aRmovCndi ferdgadaxsnili, gogo iwva
Cem gverdiT. mokled SeWrili Tma
hqonda, kefaze bumerangis formis
WaRara laqiT. SigadaSig azrze
mosuli, kiserTan gatexili RiliT Sekrul TeTrperangian mis
zurgs vxedavdi mxolod. saxiT
Cemken ar gadmobrunebula. axali
gakerili viyavi da cameti nakeri
ar maZlevda saSualebas, wamoweuls misTvis damexeda, ufro sworad - mimexeda. „RmerTo, sad mim-
yavxar!.. RmerTo, sad mimyavxar!“ Tqva ramdenimejer. is RmerTs ufrTxildeboda. vicodi, rasac apirebda, magram me TviTon sad aRmovCndebodi, jer gaurkveveli iyo.
laparakis Zala ar mqonda da mcire xniT vbrundebodi aqeT. didxans SevrCi am kunZulebze da magis Sedegia lazareTSi moxvedra.
anetasTan erTad vijeqi kafeSi,
zRvis piras. „yvela kacs sWirdeba bunagi“, - ambobda aneta. etyoba,
mousvenrobas matyobda ukve. „Ruzebis CaSvebis dro ar unda aacilo, Torem mogwyvets napirs, Sua
zRvaSi SegiTrevs da Tavis nebaze
gaxetialebs“... aseT rameebs ambobda. aneta xSirad icvlida Sexedulebebs. erTi dRiT adre meCxuba, rom TavSesafris ZebnaSi, es
cxovreba (Cemi) ucbad gaileva da
saukeTeso SemTxvevaSi (Tu siberemde mivaRwie), aRarafris maqnisi,
vinmes danaoWebul ZuZuebze movisveneb. cudi perspeqtiva damixata, magram me gamecina - qalebs
Cvens navsayudelad TavianTi mkerdi miaCniaT xolme, sadac Cven
vmSvid¬debiT da zedmeti brZolebisgan vTavisufldebiT. „Cven
(qalebs da kacebs) sxvadasxva ramis gveSinia, - agrZelebda aneta, qali SiSebTan amyarebs kontaqts,
kaci ki ebrZvis da mougebel omSi
exveva“... „ar gamexsna ase! nu geSinia, me ar mogbezrdebi!“ amgvari
saubris dros kafeSi jiba gamoCnda. xain, Sen geZebo, miTxra da
anetasTan bodiSis moxdiT gverdiT gamixmo. jibas gem „kiborCxaladan“ vicnobdi. ufrosobasTan
uTanxmoebis Semdeg gaviqeciT iqidan. erTxans erTad viyaviT, mere
Cveni gzebi gaiyo. mivxvdi, rom
Sars gadahyroda. cali Tvali daZabulad daurboda, meoreze marla
hqonda akruli. erT-erT barSi
viRac or yomarbazTan, romelTac
erTnairi saxelebi erqvaT, „metnaklebi“ uTamaSia. maT kidev kata
axldaT, magis Savi Tarsi deda,
vera da ver moaSorebina iqidan, es
CvenTan erTad ariso. Sua TamaSSi
jibas kamaTlis Semowmeba mouTxovia, katis ferebis dros rom
gamoaZvrina gamxdarma moTamaSem saxelodan. mogeCvenao, miugiaT maT,
rasac Selaparakeba da mere Cxubi
mohyolia. jibam verc dainaxa, romelma maTganma dausva dana. jibas
Tan gamoucdeli bavSvi axlda.
SiSisgan arc ganZreula... jibas
RmerTi mis winaSe mudam damnaSavea. ra? metis Rirsi ar aris jiba,
ufro iRbliani, SeZlebuli da
naklebnatanji rom iyos? yvelaferi-yvelaferi, magram es iara sifaTze zedmeti iyo. pasuxia mosaTxovi da saerTod, RmerTi Tu
ar daexmareba (arc arasdros iwuxebda amiT Tavs), is TviTon aiRebs asaRebs, rogorc akeTebs bavSvobidan. mokled, mas rom axlda,
is biWi portSi gadayria yomarbazebs da Sexvedraze SeTanxmebulan. jiba martoa (im bavSvs xo
ar waiyvans), Tore me ar Semawuxebda. gaugia, rom kunZulebze var
da momZebna. momibodiSa bolos.
unda gavyolodi. saRamos Svidze
dokebSi unda SevxvedrodiT. aneta magidasTan aRar damxvda. qaRaldis naglejze, romelic ludCarCenili kaTxis qveS amoedo, ewera: „Sen RmerTebi dagcineben“... ras
gulisxmobda, ar vici. im dRes
mTxares ferdSi dana. mere aRar
mikiTxavs...
saRebavayril, Zirgaxeul gemTan
SevxvdiT erTmaneTs. me da jibas
UTVT,BC
XHLBKMDTI
cota adre misvla da cda dagvWirda. male isinic gamoCndnen.
erTi moxeuli iyo, Tivis zviniviT,
Tambaqos ReWavda oTxkuTxedi ybiT,
meore - Txeli da maRali, marcxena xels ar iRebda muqi pijakis
jibidan. is Savi katac Cven garSemo daiareboda. maTac, TavianTi katis msgavsi, zanti, magram mozomili moZraobebi hqondaT. vxvdebodi, rom Cemi frazebi maTi yuradRebis miRma rCeboda da pijakis
marcxena jibeze mqonda gamaxvilebuli mzera. moxeuli Tavisi
megobrisgan marjvniv da odnav ukan
idga, kefaze gadaweul keps awvalebda. jiba zedmetad daZabuli
iyo. Txelma Tvalebi cerad daxara Zirs da xelis amoReba daapira. davaswari. orive fexi cxra
nomris tyviebiT davuziane. jobda,
moxeulisTvisac gamenawilebina, swored misgan miviRe neknebSi. jibas
Cemze ufro ar gaumarTla, fexebSi daWrilma moTamaSem davardnisas moaswro jibidan gasrola.
tyvia gulSi moxvda jibas.
sam Tveze meti viweqi lazareTSi. romeliRac skolis saavadmyofod gadakeTebul sportul
darbazSi. xuT mwkrivad Calagebul xis loginebze sxvadasxva seniT Sepyrobili pacientebi iwvnen. aneta mivlida.
erT dilas vercxlisxaziani
wiTeli laqebi dacuravdnen lazareTSi, cal-calke, mimobneulad.
Semdeg majis sisxo nakadad SeerTdnen da fanjaraSi gafrindnen.
venebgadaWrili gogo pirgakeril
tomaraSi hyavdaT ukve moTavsebuli. me misi saxe ver davinaxe.
gamojanmrTelebuls areuloba
damxvda kunZulebze. materikidan
gamogzavnili didi gemebi mosdgomodnen sanapiros - wesi da rigi
unda davamyaroT aqo. cxovrebis
swori gageba unda gaswavloTo,
ise, rogorc adre cxovrobdiT,
dromoWmulia da mcdari, dagvijereT da gaCvenebT arsebobis marTebul gzebso, mouwodebdnen kunZulis mobinadreebs. ufro ki aiZulebdnen.
me, pirvel rigSi, ori erTnairsaxeliani moTamaSe movikiTxe. ramdenime kviris win gemze amsvlelebSi daunaxavT portis mtvirTavebs. erTi yavarjnebze yofila
amxedrebuli. Savi Tarsi katac
Tan axldaT.
setyvam gadaiRo. TiTqmis movedi. koxta ritam (anetas megobari
qalia) meTevzeebs unda Semaxvedros, romlebic karg fasad, didi
gemebis gverdis avliT, aqedan gamiyvanen, Torem kunZulebze Semosvla da aqedan gasvla wesisa da
rigis damamyareblebs aukrZalavT.
ai, ritas sacekvao darbazic. moxatuli kedliT icnobo, mfrinavi
boTlebi, adamianebi, veSapebi, kaci
da kata fanjaraSi, aris daxatulio. kargi saRebaviT dauxatavT,
wvimam da setyvam ver waSala, piriqiT, mouxda kidec. daCutuli
broweulis qerqi jer daumdnar
TeTr burTulebze davagde da gubes gadavaxti.
saiT mimyavxar, RmerTo?!
12
1. erovneba
`erovnebav, RvTis niWi xar,
arc sapovni, verc sayidi~...
es akaki gaxlavT...
monaxulia uzustesi gamoTqma
- `RvTis niWi~, RvTiuri saCuqari,
wyaloba, anu madli - da am madls,
akakis azriT, verc SemTxveviT gadaawydebi da verc fulad daaxurdaveb.
da mainc - ra aris is erTi,
ganmsazRvreli sityva-cneba, romelic erovnebis arss gamoxatavs?
akakiseuli `RvTis niWi~ ufro
Semfasebluri cnebaa, me ki amjerad
arsiTi mxare mainteresebs, ris
mixedviTac erTi erovnebis adamianebi Tavs erTmaneTs uigiveben...
ra aris es sityva-cneba: suli?
ena? istoria? kultura?
ebrauli warmomavlobis poloneli poeti iulian tuvimi meore msoflio omis dros wers
werils `Cven, poloneli ebraelebi~ da pirvel kiTxvas - `ratom
- ebraeli?~ - ase hpasuxobs: `ebraeli var sisxliT~... da iqve ganmartavs: `ara im sisxliT, ZarRvebSi rom damidis, aramed im sisxliT,
varSavis quCebSi rom iRvreba~...
axla yvelaferi naTelia: ZarRvebSi moaruli sisxlis SemadgenlobiT adamianTa srulfasovnebas rozenbergebi da gebelsebi
adgenen, poeti ki maradiuli zvarakia da tuvimic swored am omis
zvarakebs, ebraelobas, uigivebs Tavs.
xolo kiTxvas - `ratom - poloneli?~ - tuvimi upasuxebs: `poloneli var `Cemianobis~ gamo: veraviTari logikiT amas ver agixsniT, magram Sopeni ufroa Cemi,
vidre beThoveni~.
isev sisxls davubrundeT, radganac CvenSiac gaaqtiurdnen faSizmTan mokekluce yvaryvareebi...
nu movetyuebinebiT qarTvelTa
`wmindasisxlianobis~ am crudamcvelebs; papis papa qarTveli ara
gyolia da naRdi qarTveli verc
Sen iqnebio - me, piradad, swored
winaparTa warmomavlobaSi amgvari
Cakirkiteba mimaCnia araqarTul, metic - antiqarTul poziciad.
oden sisxlismieri warmomavloba erovnebis ganmsazRvreli ver
iqneba - adamiani, SeiZleba, gaqarTveldes, an, piriqiT, gadaqarTveldes; Tanac - gadaqarTveldes is,
visac, Tundac, wina xuT TaobaSi
wveTi araqarTuli sisxlisa ara
hrevia, xolo gaqarTveldes is, visac, Tundac, mSoblebi hyavs araqarTveli.
yvelafers rom davexsnaT, marto Cveni wmindanebisa da mefeebis
warmomavlobis gaxsenebac ikmarebs:
ninosi, SuSanikisa, mirianisa, gorgasalisa, Tamaris...
ase iyo yovelTvis, ase iyo yvelgan; gansakuTrebiT - sasaxlis karze, sadac wesad hqondaT sxva qveynebis samefo dinastiebTan damoyvreba.
axla sxva avtoris, amjerad qarTvelis, citatas movixmob:
`vin ar icis, rom erovneba nebayoflobis ambavia, ise egeb Cven
yvelani zogi arabi viyoT, zogic
- eskimosi~.
am zogadi debulebis realuri `Targmaneba~ avtoris saTqmels
ufro dagvikonkretebs: qarTveli
isaa, vinc Tavisive nebiTa da SegnebiT Tavs qarTvelad miiCnevs, Torem
- Tu winaparTa warmomavlobas mivsdieT, zogierTi qarTveli, SesaZloa,
arabi aRmoCndes, zogic eskimosio.
oTxsaukunovan arabobas Tu gavixsenebT CvenSi, arabis gaqarTvelebas istoriuli safuZveli diaxac gaaCnia (magaliTad, Cveni wmindani arabi abo!), eskimosi ki iro-
rubrikis `fiqrebi qarTvelobaze~
fiqrebi qarTvelobaze
sponsoria WeSmariti qarTveli,
miCiganis erT-erTi klinikis xelmZRvaneli
eqimi, batoni zaza goZiaSvili
xmadabali fiqrebi
erovnebaze, ` enovnebaze~,
qujur mentalitetsa da
fexSiSvela kacze
SFVFP
RDFZFYNBHF&T
niisaTvis `Seawuxa~ avtorma: sisxlismieri winapris Ziebam kaci,
SeiZleba, yinuleTSi miiyvanos.
ise, saironie masalad `eskimosi~ galaktionmac gamoiyena:
`es - giorgis, es - iovels,
es - ivanes, es ki - moses...
jer viTvlebiT qarTvelebad,
Tu ar gagvaeskimoses~...
ZiriTad azrs davubrundeT:
`erovneba nebayoflobis ambavia~...
Tamami, metic - uaRresad sarisko naTqvamia.
saqarTveloSi - mainc...
da amas brZanebs gamorCeulad
erovnuli mwerali qarTvelTa Soris - konstantine gamsaxurdia.
xolo werili, romelSic es
azria gaJRerebuli, saojaxo arqividan misma vaJma gadmomca gamosaqveyneblad da davbeWde kidec
Cvens JurnalSi `qarTuli ena da
literatura skolaSi~ (1982, N3).
ukiduresad Tamami azria-meTqi,
amas me mogaxsenebT, Torem, ra erovnebisadac CaTvlis pirovneba sakuTar Tavs, es rom nebayoflobis
ambavi yofila, amas TviTon batoni konstantine - `vin ar iciso~
- cxadze ucxadesad miiCnevs.
gavbedav da erTs `Cavuxveleb~
did mwerals: ar unda iyos es
ambavi cxadze ucxadesi da yvelasaTvis anbanuri WeSmariteba.
Tumca Tavad princips - adamians
unda hqondes ufleba Tavisi Tavi
Tavadve miakuTvnos ama Tu im erovnebas - mec veTanxmebi... oRond aq
zogi ram dasazustebeli mgonia;
nebayoflobac aris da nebayoflobac; nebayofloba erovnebis arCevaSi sxva gaxlavT da nebayofloba,
vTqvaT, sakuTari garderobis SerCevaSi - sxva. mokasiniT ivliT
Tu StibletiT, es mxolod Tqveni (ha, ha, meuRlis!) gadasawyvetia,
magram garusdebiT Tu gaTaTrdebiT, es mxolod Tqveni da Tqveni
meuRlis gadasawyveti ver iqneba
Tundac im mizezisa gamo, rom,
vTqvaT, garuseba, pirvel yovlisa,
swored imas gulisxmobs, rom TviTon rusebma migiCnion rusad. maxsendeba grigol orbelianis pira-
di werilidan poetis gagulisebuli wamoZaxili rusebze - rom
verafriT davajereT es mamacxonebulebi, maTze metad rusebi rom
varTo!
verafriT davajereT... ar daijeres - da ZaRlis Tavic swored
aqaa damarxuli!
es Cveni `nebayoflobiTi arCevani erovnebisa~ sxva faqtorebiTac izRudeba. am arCevanis gakeTeba SeuZlia:
ara - yvelas...
ara - yovelTvis...
ara - ganurCevlad...
da isic, albaT, angariSgasawevia, rom xalxis udidesi nawili
aseTi arCevanis winaSe arc aras-
13
dros davmdgarvarT: bevrni miviCnevT, rom am mxriv Cveni wili ukve nayaria Cven gareSe da
Cven maRla - erovnebas vRebulobT, rogorc bedisweras.
vgoneb, isev akakis mivubrundi: `erovnebav,
RvTis niWi xar~...
da mainc, iulian tuvimis meore mtkicebas CavuRrmavdeT: `poloneli var imitom, rom Sopeni
ufroa Cemi, vidre beThoveni~.
ufro Cemia!
`Cemia~-s gancda adamians CasaxvisTanave Tan dahyveba. dasakuTrebis ltolva oden sagans,
sxeuls, nivTs, arsebas - es sazrdo Cemia, es ZuZu, es qali, es
deda Cemia - rodi sjerdeba da
arc `es mTa Cemia, es ca Cemia~Ti ifargleba; igi ufro Rrmad
Cafesvila Cvens sulSi da ukve
sxva sferoebsac epatroneba: Cemia es feri, es - gemo, es surneli; Cemia es xmianoba anu
hangi anu motivi anu simRera
anu musika...
swored musikis - am aracnebismieri, universaluri msoflio
`enis~ - Cemianobis xarisxiT
(`ufro Cemia!~) gansazRvravs poloneli poeti Tavis erovnebas.
cxadia, beThovenic misia... arc
SeiZleba, geniosi misic ar iyos...
tuvimis qarTveli kolegisTvis
ki `mecxre simfoniis~ avtori
imdenad Tavisia, rom daujerebelSi gvajerebs:
`qarTuli motivi - mecxre
simfonia!~...
beThovenis musikiT galaktioni ki ar gagermanelda - am
musikiT galaktionma gaiqarTvela beThoveni.
da isic mjera, beThovens rom
qarTuli scodnoda da galaktioni dedanSi waekiTxa, TviTon ki ar gaqarTveldeboda galaktions gaigermanelebda.
saerTodac, genioss aravin gadahyavs Tavis erovnebaze: baxs
ar gavugermanelebivarT, Seqspirs
ar gavuingliselebivarT, homeross ar gavuberZnebivarT...
piriqiT, geniosi gardagvesaxeba xolme Cveni erovnebisad:
qarTvels - gagviqarTveldeba, somexs - gausomxdeba, frangs gaufrangdeba...
anu - iqceva samTelqveyno, sakacobrio sakuTrebad!
beThoveni tuvimmac gaipolonela: marto Sopeni - ara,
beThovenic Cemiao... oRond mTeli muRami am `Cemia~-s intensivobaSia: erTi ufro metad aris
Cemi, vidre - meore.
ratom?
da aq ukan ixevs codna, gansja, goneba... aki Tavad aRiarebs
poeti: veraviTari logikiT ver
agixsniT, ratom aris Sopeni beThovenze ufro Cemio.
marTlacda, ratom aris piradad CemTvis `Cakrulo~ `apasionataze~ ufro Cemi? ar vambob - ukeTesi an udidesi... ubralod - ufro Cemi?
amaze, SeiZleboda, yofiTi, miwieri, WeSmaritebasTan miaxloebuli pasuxic gameca: ufro
Cemia siaxlovis gamo, istoriis
gamo, cxovrebis gamo, kulturis
gamo.
amaod virjebi - yoveli pasuxis ukmarisobas Tavadve
vgrZnob.
Tu ratom Tvlis adamiani
Tavs ama Tu im erovnebisad amisi pasuxi rwmenis sferoSi
Zevs da ara - codnisa.
erovneba unda iwamo.
me, sityvam moitana da, mwams,
rom qarTveli var.
2. `enovneba~
erovneba da `enovneba~ marto
JReradobiT ara - Sinaarsobrivadac emsgavsebian erTmaneTs; kaci
ara marto ama Tu im erovnebas,
aramed ama Tu im `enovnebasac~
miekuTvneba: Tu qarTulia misi dedaena, qarTulenovani iqneba, Tu Cinuri - Cinurenovani.
mokled, erovnebisa da `enovnebis~ cnebebi erTmaneTs ewmaxvnis.
cnobilia, Zvelad sityvas `ena~
SeeZlo `xalxi~-s, `eri~-s mniSvnelobac gamoexata. roca Zvel
teqstSi vkiTxulobT, bibliuri
noes Svilebisagan warmoiSva 73
enao, cxadia, aq `ena~ xalxis, eris,
tomis gagebasac iTavsebs.
cnebaTa amgvar `gaigivebas~ safuZveli realobaSi uZevs: xalxis meobas swored misi ena warmoaCens. enave gvivlens Tavis `orgemage~, dialeqtikuri winaaRmdegobebisagan naqsov bunebas: igi pirovnulicaa da sazogadoc, kidec
aerTianebs da kidec TiSavs... babilonis godolis bibliuri ambavi gavixsenoT: erT enaze molaparake adamianebs ufali sxvadasxva enaze aalaparakebs da amiT
gansxvavebul tomebs, xalxebs,
erebs uyris safuZvels. bibliis
mixedviT, erTi enis sxvadasxva
enebad `daSlam~ faqtobrivad
warmoSva Sesabamisi xalxebi; mokled - enam Sva eri.
enaa is, rac aigivebs...
enavea is, rac ganasxvavebs...
aigivebs - krebuls SigniT.
ganasxvavebs - krebuls gareT.
erovnuli TviTSegneba swored
am igiveoba-gansxvavebas eyrdnoboda da, metwilad, axlac eyrdnoba;
rac Cemi msgavsia, is Cemiania.
Cemi ena - Cemi xalxi... isev im
`Cemia~-s gancdas davubrundiT,
erovnulobis sazomad rom gamoiyena poetma.
magram `Cemi~ Tavis TavSive gulisxmobs, rom arsebobs `araCemi~,
`sxva~, `ucxo~.
am `Cemia~-dan iwyeba yovelgvari ubedureba: omi, ngreva, sisxlisRvra, gapartaxeba.
igive `Cemia~ gaxlavT ganviTarebis, bednierebis, adamianobis safuZvelTa safuZvelic... gansakuTrebiT,
`Cvenia~-Si gadazrdili `Cemia~.
da swored enaa is, rac SeuZlebelia `Cveni~ ar iyos: marto
`Cemi~ ena, ena - rogorc kerZo kacis piradi sakuTreba - ar arsebobs.
rogor, joisis enaze, vaJas enaze xalxi wignebs wers da, ra
gamodis, ararsebul movlenebze iwereba mecnieruli Sromebio, gaikvirvebs, albaT, zogi.
cxadia, ara mxolod enobrivad
unikalur am mwerlebze viyenebT
amgvar gamoTqmebs - TiTqmis yovel mweralze amboben, mavanisa da
mavanis enao. `vaJas ena~ - es gamonaTqvami metaforulad unda gavigoT, Torem pirdapiri gagebiT es
ena Cveni saerTo enaa, Cveni qarTuli, oRond - vaJaTi gacxadebuli,
vaJas mier amoqmedebuli SesaZlebloba Cveni dedaenisa.
geniosebs davexsnaT - yovel
Cvengansa gvaqvs Cven-Cveni ena... gvaqvs
imitom, rom - ena, marTalia, sazogado sakuTrebaa, mTeli xalxis
saerTo `instrumenti~, magram masze
yvelani Cveneburad `vukravT~
xolme - enas Cveni individualuri SesaZleblobiT movixmarT.
qarTul enas iyenebda SoTa rusTavelic da feSangi faSvi-
bertyaZec. da rogorc calkeul
pirovnebaTa metyveleba individualurad gvivlens saerTo enas, calkeuli enebic aseve individualurad warmogviCenen erTian, universalur samyaros.
ufro metic: vilhelm fon humboldti gvimtkicebs, ena msoflxedvis wesiao; anu - samyaros
adamiani aRiqvams enis `cxaurSi~
gamotarebuls, kerZod, dedaenis `sacergamovlils~. xedavT, saiT gautia am genialurma kacma: ramdennairi enacaa, Turme imdennairi samyaro yofila... ufro zedmiwevniT
- imdennairad aRqmuli samyaro.
enis idea, anu gamaerTianebeli
`Cvenis~ idea, maRali rangis ideaa,
magram arseboben masze umaRlesi
ideebic, ufro mravlis, idealSi
ki - adamis mTeli modgmis Semkvrel-gamaerTianebelni.
aseTia siyvarulis idea.
aseTia siyvaruli
RmerTis idea anu aseTia qristianobis idea.
rodesac mozambikeli iesos Savkanianad aRiqvams, iaponeli ki Wutalad, es aSkara `sicrue~ siRrmiseul sibrZnesa da WeSmaritebas efuZneba: macxovari yvelasia
da yovel modgmas SeuZlia misi
gaTaviseba. qristesaTvis ar aris
iudeveli da ar aris warmarTi,
ar aris elini da ar aris barbarosi... ufro zedmiwevniT - yvela
Tanabrdeba siyvarulSi, yvela erTiandeba qristeSi.
zemoT rom beThovenis musikis
`gaqarTulebaze~ mogaxsenebdiT
(`qarTuli motivi - mecxre simfonia!~), es kidev ufro sarwmunod iTqmis siyvarulis am zeaRmtaci ideis anu qristianobis Sesaxeb - qarTveli ara marto gaqristianda, man qristianoba gaiqarTvela. ase mxolod CvenSi ar
momxdara: qristianobam erovneba
ki ar gaauqma da erovnebas ki ar
Caenacvla, igi am rwmenis WeSmaritad aRmsarebel yovel xalxs gauerovnulda da amiT yvela isini
siyvarulSi gaaerTiana. religiis amgvar gaerovnulebas yoveli
ena Taviseburad gamoxatavda da
ama Tu im religiur ideas an
mimdinareobas sxvadasxva erovnebas ukavSirebda: magaliTad, qarTulSi `gaTaTreba~ gamusulmanebas niSnavs, `gafrangeba~ - gakaTolikebas, `gasomxeba~ - gamonofizitebas... da am konteqstSia gasaxsenebeli: roca kavkasiaSi vinme
gamarTlmadidebldeboda - gaqarTveldao, ityodnen.
qarTvelma ara marto ideurinteleqtualur doneze gaiTavisa qristianoba, man igi Seisisxlxorca xelSesaxeb-sagnobrivadac: saqarTveloSi, Tavis sacxovrisSi, gadmoitana bibliur-qristianuli garemo da gadmoiyvana
iqauri personaJebi. mimoixedeT, ramdeni sioni, beTlemi, beTania da
Tabori gvartyia, ramdeni daviTi,
Tamari, ilia da mariami gvaxvevia
irgvliv... gaixseneT poeturi TvaliT aRqmuli qarTli - ufro
zustad, niko samadaSvilis gasaocari xilva:
`viT ukvdaveba, wyaro ankara
aciskrovnebda irmebis ferdobs...
qristem bavSvoba aq gaatara
da RvTismSobeli ugvida ezos~.
diax, iesom bavSvoba atenis sionTan gaatara...
mokled, saqarTvelo `enovnebiTac~ gaqristianda; Sesabamisad,
qristianoba CvenSi ara marto gaqarTvelda, gaqarTulda kidec.
istoriuli gamocdileba gvi-
dasturebs qarTvelTa erovnuli
da `enovnuri~ gancdis ganuyoflobas. isev vaJas avtoritets movixmob: ena dedaa erisao... sxvisa
ra mogaxsenoT, qarTveli eri ki
marTlac qarTuli enis saSoSi
gamoSuSda. igive iTqmis qarTul
saxelmwifozec - farnavazma, qarTuli mwignobrobisa da qarTulis saxelmwifo enad dakanonebiT (`da arRara izraxeboda sxva
ena qarTlsa Sina Tvinier qarTulisa~), saTave qarTul saxelmwifoebriobasac daudo. qarTulma
enamve dasazRvra es saxelmwifo,
rac Semdgom formulad Camoqna
giorgi merCulem: `qarTlad friadi qveyana aRiracxebis, romelsaca Sina qarTuliTa eniTa Jami
Seiwirvis da locva yoveli aResrulebis~.
magram is, rac CvenTvis ganuyofelia, sxva xalxisaTvis, SesaZloa, ase arc iyos. Semendos am
maRal materiebze msjelobisas amgvari `miwier-sportuli~ magaliTis moxmoba, magram - eWvi mepareba, kvebekelma kanadelma hokeis
matCSi, roca frangebi kanadelebs
eTamaSebian, mxari frangebs dauWiros... igi kanadelebs uqomagebs
miuxedavad imisa, rom misi dedaena frangulia. aseve - Sveicarieli, germanulenovani iqneba igi Tu
italiurenovani, Tavs Sveicarielad miiCnevs da ara germanelad
an italielad. egeve iTqmis espanurenovan laTinuri amerikis qveynebze...
miuxedavad amisa, ena mainc rCeba erovnebis erT-erT ZiriTad maxasiaTeblad. igi erTgvari `pasportia~, adamianis sadauroba-warmomavlobas rom gvidasturebs. marto ena - ara, erTi da imave enis
SigniT rom kaci ama Tu im kiloze uqcevs, amiT Tavis warmomavlobas avlens. dialeqtur-enobrivi Cveva Zvalsa da rbilSi ujdeba adamians da mis Secvlas didi dro da Zalisxmeva sWirdeba.
gavixsenoT bibliis `msajulTa
wignidan~ erTi epizodi: erTmaneTs ebraulad molaparake israelis ori Sto, ori tomi daupirispirda - efremelebi da galaadelebi. efremelebi damarcxdnen,
galaadelebma maT TavianT mSobliur qalaqSi gadasasvleli foni
mdinare iordaneze gadauWres. Tu
vinme moiTxovda, efremeli ara var
da gaRma gadamiSviTo, galaadelebi ubrZanebdnen: aba, `SiboleT~
Tqvio (`SiboleT~ ebraulad TavTavsa hqvia). efremeli am sityvas
Tavis `slifina~ kiloze ambobda
- `siboleT~ da umal maxviliT
igmireboda... uamravi efremeli gaiJlita iordanesTan, am - erTi
SexedviT - martivi xerxiT amocnobilni. martivi TviTon xerxi
iyo, Torem efremelebisTvis rTuli, TiTqmis SeuZlebeli iqneboda
meyseulad gadaewyoT TavianTi sametyvelo aparati maTi kilosaTvis
uCveulo bgeris gamosaTqmelad.
saqarTvelo teritoriulad pataraa, enobrivad - didi. me aq imdenad qarTuli enis sidiades ar
vgulisxmob, ramdenadac - Cvens
teritoriaze moqmed enaTa, dialeqtTa nairgvarobasa da simravles.
zogadad Tu vityviT, erTgvaroba simwirea, nairgvaroba - simdidre... oRond - mowesrigebuli
nairgvaroba.
simdidrea Cveni megruli da
svanuri enebi... simdidrea Wanuri,
anu - lazuri enac, vaglax, sxvagan
ganfenili da CvenSi amJamad mxolod sarfSiRa SemorCenili;
simdidrea Cveni nairgvari kiloebi.
magram qarTulma sazogadoebam ufro unda moawesrigos am
simdidris ara marto dacvisa
da sargod gamoyenebis, aramed
misadmi marTebuli saxelmwifoebrivi midgomis sakiTxic.
dedaenis gadasarCenad Cven
zogjer gvWirdeboda - da, iqneb,
axlac ar iyos zedmeti - xazgasma, rom erovneba da `enovneba~
ganuyofelia (qarTvelTaTvis es
asecaa!), magram amis safuZvelze
sworxazovani msjelobiT Tu
imas gamoviyvanT, rom ena udris
erovnebas, maSin swored erovnuli TvalsazrisiT gagviCndeba
problemebi.
axla bevrs laparakoben `evropul qartiaze~, romlis mixedviT evropulma saxelmwifoebma erovnul umciresobaTa enebis uflebebi unda daicvan. CvenSi am sakiTxs ratomRac daukavSires megruli da svanuri
enebi... arada, megrul-svanuri aq
mosatani ar gaxlavT - arc erTi qarTveluri ena saqarTvelos teritoriaze araviTar
`umciresobis enas~ ar warmoadgens! qarTuli kuTxeebisa da
tomebis yoveli warmomadgeneli, maT Soris megrelica da
svanic, swored is `umravlesoba~ gaxlavT, romelsac `qarTveli~ hqvia saqarTveloSi. xolo im SemTxvevaSi, Tu `qartiaSi~ laparakia ara umciresobis, aramed `mcire~ enebze anu
`Sinaurul~, `Sin saxmar~ arasaxelmwifo enaze, maSin megrulisa da svanuris am kategoriis enebad miCnevisasac zogi ram
gasaTvaliswinebeli Cans; kerZod:
realobaa, rom megruli da
svanuri enebia, oRond - SinaurobaSi saxmari; amave dros megrelebisa da svanebis dedaena
iyo da aris qarTuli, romelsac danarCeni sxva qarTuli tomebi aseve ZvelTaganve iyenebdnen
saxelmwifo enad; SinaurobaSi
ki es tomebic, cxadia, Tav-TavianT dialeqtebze uqcevdnen.
ase iyo Zvelad, asea axlac miuxedavad imisa, rom masmediis
epoqaSi kiloebi saliteraturo enasTan nivelirdeba.
magram svanuri da megrulWanuri, erTi mxriv, da sxva qarTuli dialeqtebi, meore mxriv,
didad sxvaoben TavianTi istoriiTac da TavianTi wvliliTac qarTulis saxelmwifo enad
formirebaSi. dRes arsebuli dialeqturi formebi, Cveulebriv,
Zveli samwerlobo qarTulis
normaTa kontrolidan gamosvlisa da `Tavisufali~ ganviTarebis Sedegia, aqedan gamomdinare SedarebiT axali. svanurisa da
megrul-Wanuris enobrivi formebi ki uSualod qarTulidan
ki ara, qarTulTan saerTo winapari enidan gamoiyvaneba, romelsac qarTvelur fuZeenas veZaxiT da romlis savaraudo saxe
qarTuli, svanuri da megrulWanuri enebis urTierTSedareba-SepirispirebiT aRdgeba. dialeqtebi qarTuli enis Svilebi
arian, svanuri da megrul-Wanuri ki - qarTuli enis Zmebi.
mSoblis, qarTveluri enis, iersaxe zogjer qarTulma ukeT
Semogvinaxa, zogjer - svanurma
da zogjerac - megrul-Wanurma.
magaliTad, avtoritetuli
enaTmecnierebis azriT, Cveni winare fuZeenis xmovanTa sistema
14
ufro qarTulma SeinarCuna, TanxmovanTa sistema ki - megrulWanurma: maTi varaudiT, qarTuli
kac da megrul-Wanuri koC Zirebis SepirispirebiT qarTvelur enaSi `adamianis~ aRmniSvnelad aRdgeba Ziri, romelic sami aTaswleulis win, vidre es fuZeena
daiSleboda qarTul, svanur da
megrul-Wanur enebad, miaxloebulad ase JRerda - kaC.
swored erT-erTs am Zma-enaTagan, qarTuls, garkveul istoriul-kulturul viTarebaTa gamo,
mouwia ZiriTadi roli etvirTa
qarTvelTa yvela tomisaTvis saerTo saxelmwifo enis formirebaSi... ZiriTadi - magram ara erTaderTi; misi tvirTi marTlac
rom Zmurad gadainawiles egrosianelTa enebma: svanurma da megrul-Wanurma. saerTodac, leonti mrovels Tu verwmunebiT, qarTvel tomTa eTnarqebi anu mesafuZvleni qarTlosi da egrosi
RviZli Zmebi iyvnen.
ase rom, saerTo-qarTuli saxelmwifo ena marto Zveli qarTulidan ki ara, svanur-megrullazuri wiaRidanac iSva.
amitomac ara hqoniaT Cvens egrisel winaprebs qarTulis mimarT gaucxoebis gancda... miT umetes ara aqvT igi maTs dRevandel
STamomavlebs - svanebsa da megrelebs. magram danarCeni saqarTveloc ar unda uyurebdes almacerad svanursa da megruls da arc
`gafuWebul~ qarTulad unda aRiqvamdes am enebs.
ra unda movimoqmedoT saamisod?
adrec damiweria da axlac gavimeoreb: skolaSive unda SevuqmnaT bavSvs qarTvelur enebsa da
qarTulis dialeqtebze marTebuli warmodgena, ukve dawyebiT klasebSi unda `gavuxednoT~ yuri
megruli da svanuri folkloris nimuSebiT: warmoidgineT barisaxoeli patara xevsuri, didis eSxiT rom ambobs: `bJa dida
re Cqimi~ (`mze deda ari Cemi~)...
mere da mere iseTi leqsikuri
masalac unda vuCvenoT da SevaswavloT, qarTul-svanur-megrulis
saerTo warmomavlobasa da erTianobaze rom metyvelebs.
mokled, bavSvs skolaSive unda
gavacnoT da SevaswavloT svanurisa da megrulis elementebi.
nuravin damwamebs enobrivi separatizmis qadagebas: skolaSi svanurisa da megrulis elementebis
swavleba sxvaa da, svanurad da megrulad swavleba skolaSi -sul
sxva, `Sua uzis didi mzRva-ri~.
ise, ruseTis imperiam, caristulmac da komunisturmac, qarTvelTa garusebis strategiul
gegmas leRvis foTlad megrel
glexkacze `zrunva~ aafara: aqaoda, ubir xalxs qarTuli ar esmis,
samegreloSi swavleba megrul enaze unda gadaviyvanoTo.
pirvel jerze, XIX saukuneSi,
es ar gamouvidaT - iakobi da
Zmani misni aRudgnen win ianovskivostorgovis mzakvrul gegmas.
meore jerze, XX saukunis ocdaaTian wlebSi, komunist-~mafaluistebs~ samegrelos mxaridan
gamosulma inteligenciam Caakmedina xma: Tedo saxokiam, Salva
dadianma, konstantine gamsaxurdiam... is frazac, erovneba nebayoflobis ambaviao, konstantine-batonma
swored `mafaluistTa~ samxilebel werilSi brZana.
imperia qarTul enas marto skolidan ki ara - eklesiidanac upirebda gamoZevebas: misi gegmiT, sa-
megreloSi RvTismsaxurebis enad
qarTuls megruli unda Canacvleboda. aq ki xma samegrelos samRvdeloebam aRimaRla da, mere rogor!
oTxmociani wlebis dasawyisSi batonma arnold Ciqobavam, ukve
loginad Cavardnilma, Tavis biblioTekaSi saguldagulod gada-
moCnda zedgamoWrili. aseTi siRrmiTa da simarTliT am sakiTxze
dawerili araferi wamekiTxa... ar
vaWarbeb, wminda enaTmecnieruli
TvalsazrisiTac dRes dawerili
gegonebodaT - aRarafers vambob
moqalaqeobriv poziciaze. cxadia,
megruli enis dialeqtad miCnevam
ukunenaxevris win.
roca farnavazi, qarTlosis Camomavali, da quji, egrosis Camomavali, SeiTqvnen azonis, berZenTa
dasmuli mmarTvelis, winaaRmdeg,
im momentSi realur samxedropolitikur Zalas quji, Tu mets
ara, farnavazze naklebs ar flobda.
qarTuli `enovnebisaTvis~ safuZvlis Seryeva, qarTvelTa garuseba.
quji ukvdavia - mas kvalSi
legionebi udganan... magram, vai, rom
ukvdavia Tadac: legionebi - ara,
magram TiTo-orola aSordia saqarTvelos yovelTvis hyavda... da
- dResaca hyavs: sazogadoeba xedavs, rom Coxosan Tadas halstuxiani aSordiebi Seenacvlnen da
`grus~ politikur dakveTas asruleben.
dRevandel presaSi mkiTxvels
ufro isini eCxirebian TvalSi,
vidre qujis `gorisani~, amitomac gTavazobT erTgvar gamonakrebs qujis kvalSi Camdgar sasuliero pirTa gamonaTqvamebidan samegreloSi RvTismsaxurebis enis
Sesaxeb.
megrul enaze
wirva-locvis Sesaxeb
SFVFP RDFZFYNBHF&T
xmadabali fiqrebi
erovnebaze, `enovnebaze~,
qujur mentalitetsa
da fexSiSvela kacze
naxuli masala momaZebnina - Sin
waiReT, waikiTxeT da damibruneTo. XIX saukunis gayviTlebuli
foliantebi aRmoCnda - 1895 wlis
mart-ivnisis nomrebi egzarqatis
rusulenovani gamocemisa `:ehyfk~...
egzarqoss dauvalebia guria-samegrelos episkoposis meufe grigolisaTvis (eriskacobaSi - grigol dadiani) kompetenturi komisiisaTvis gaecno megrul enaze
Targmnili ramdenime nimuSi locvebisa da gaerkvia, rogor zemoqmedebas moaxdenda mrevlze mRvdelmsaxurebis dros maTi gamoyeneba.
grigols mouwvevia komisia samegrelos samRvdeloeba, agreTve ganswavluli saero pirebi niko tarielis Ze da daviT giorgis Ze dadianebi - da mousmenia
maTi mosazrebani...
swored es masala daibeWda zemoaRniSnul `:ehyfk~-Si.
wanakiTxma gamaogna: `ra ganZi
gvqonia, ra mxne, ra mdidari~-o,
samegrelos samRvdeloebaze aR-
maSinve Semacbuna, magram mere mivxvdi, rom amasac sarCulad sasuliero pirTa politikuri SorsmWvreteloba sdebia. ise, sityvam
moitana da, Tavis naSromebSi arc
pavle ingoroyva moixseniebda megrulsa da svanurs enebad - am
did erovnul kacs, Cveni fsiqologiidan gamomdinare, es politikurad saxifaTod miaCnda.
Tumca, sjobs Tavad Sen daigemovno, mkiTxvelo, es masala, romelsac im pirovnebis xotbas warvumZRvareb, visi `gorisanic~ samegrelos es usaxelo mRvdlebi iyvnen.
3. qujuri mentaliteti
uZalo kacs rom politikur
pirvelobas daaTmobineben, es iZulebis aqtia.
Zalmosili kaci rom TviTon
daTmobs pirvelobas - es zneobrivi
aqti gaxlavT.
qujim, egrisis erismTavarma, amgvari zneobrivi, me vityodi, qristianuli qmedebis magaliTi gviCvena qristes movlinebamde samsa-
magram quji aTaswleulebiT
azrovnebda da ara - momentebiT an,
Tundac, wlebiT: gardasuli JamiT
igi momavals Wvretda... aki qarTlosi ufrosi Zma iyo egrosisa.
ar egeboda misi pirveloba da ase
SesTavaza qujim farnavazs, mcxeTis
saxelisuflo saxlis Svils: vZlioT azons da mTel qarTvelTa
modgmas Sen umefeb, me ki Sens Tanamdgomad migule aw da maradiso.
xelmwifobaze uaris Tqma mxolod saxelmwifo kacs SeuZlia.
ase azrovnebda da moqmedebda
didi quji...
anu - aseTia qujuri mentaliteti.
magram saqarTvelos marto quji ar hyolia - hyavda Tada aSordiac, visac umaRlesi xelisufleba Tvals uxuWavda yalbismqnelobaze, angarebaze, aferistobaze...
amas, yvelafers, mTavroba wvrilmanad miiCnevda im msxvili SekveTis SesrulebasTan SedarebiT, rasac erqva `tuzemcebis~ xeliTve
guria-samegrelos
episkoposi grigoli
(dadiani)
(dadiani)::
kavkasiis saswavlo olqis zedamxedveli saidumlo mrCeveli ianovski samegrelos skolebSi qarTuli enis megruliT Canacvlebas ase asabuTebda:
megruli qarTulTan iseTsave mimarTebaSia, rogorc
- polonuri an Cexuri
rusul enasTan, maT ki swavlebac da RvTismsaxurebac Tav-TavianT enebze aqvTo. es meufe grigols
mcdar analogiad miaCnia.
`slavuri jgufis es
sami monaTesave ena saukuneTa manZilze damoukideblad Camoyalibdnen samwerlobo enebad da am enebze
Seqmnili literaturiT
gamoxataven Tav-TavianT
erovnul TviTSegnebas. gansxvavebuli viTarebaa qarTulsa da megruls Soris: aq Cven gvaqvs mkafiod
gamoxatuli daqvemdebareba,
slavur enebSi ki - sruliad damoukidebeli paraleluri ganviTareba.
usamarTloba iqneboda vinmem am sakiTxebSi arakompetenturoba damwamos, ZirZveli megreli gaxlavarT
da qarTulica da megrulic kargad vici: megrelebi ukve 15 saukunea qarTul enaze loculoben da
evedrebian ufals; me, rogorc maTi mRvdelmTavari, vadastureb, rom isini
kargi qristianebi arian
da saTanadod Seimecneben
saRmrTo gamocxadebas. megrelebma sxva qarTvelebTan Tanadroulad daiwyes qarTulad wera-kiTxva da, qarTuli saeklesio tradiciiT, maT, imierqarTvelebma, amierqarTvelebze adrec ki ganadides qarTul enaze WeSmariti Semoqmedi~.
mRvdeli
kapiton gawerelia
masac miaCnia, rom megruli (avtori mas erTerT qarTul kilod miiCnevs da ara - enad), arasodes xmarebula saRvTismsaxuro daniSnulebiT da
am maRal misias igi verc
dRes Seasrulebs - aseT
saeklesio enad Camoyalibebas, sxva pirobebs rom
15
davexsnaT, saukuneebi
sWirdebao. Tanac:
`wminda werilisa da
locvaTa Targmna - es
wmidaTawmida saqme - moiTxovs RvTaebriv zeSTagonebas zemodan, uflisagan... swored aseT
mowodebas aRasrulebdnen Zvelad wminda wignebis mTargmnelebi, amitomac SemogvrCa maTi
teqsti Seuryvnelad
Cvenca da sxva marTlmadidebel qveynebsac... garda amisa, marto literaturuli tradiciebic
ki sakmarisi ver iqneba
saRvTismsaxuro wignebis saTargmnad - TviTon enas unda axasiaTebdes egreT wodebuli `eklesiuroba~. megruli, gasagebi mizezebis gamo, yovelive amas
moklebulia.
arc winaT da arc
axla megrulad mRvdelmsaxurebis aRsruleba ar
gvWirdeba, vinaidan qarTuli da megruli faqtobrivad erTi enaa da
maTs leqsikonebSi uamravi saerTo Ziris mqone sityvebia. megrels
wirva-locvis tradiciuli ena kargad esmis
da, Tu aq gagebinebis
TvalsazrisiT raime
sirTule iCens Tavs, amis
mizezi is ki ar gaxlavT, rom megrels qarTuli cudad esmodes, saeklesio teqstebs aseve
Znelad aRiqvams aramegreli sxva qarTvelobac,
maT Soris, ganaTlebuli xalxic, - Tavi da
Tavi problemisa am saeklesio enis arqaulobaSia... agreTve - RvTismsaxurebis dros wminda teqstis swrafad CaTaveba-~mifuCeCebis~ samwuxaro tradiciaSi...
amitomac es sakiTxi qarTuli mosaxleobis megrelebisac da aramegrelebisac - codna-ganaTlebis amaRlebiT gadaiWreba da ara - RvTismsaxurebisTvis megruli
kilos gamoyenebiT. sxva
xalxebsac aqvs gansxvavebuli dialeqtebi, magram saRvTismsaxurod
yvelas rodi iyeneben: magaliTad, malorosiuli
aranakleb gansxvavdeba
rusuli enisgan, vidre
megruli qarTulisgan,
magram mRvdelmsaxureba
malorosiulad ki ar
aResruleba, aramed saeklesio-slavur enaze...
megrelebs arasodes
gvqonia damwerloba megrul enaze imitom, rom
amis saWiroeba ar yofila: samegrelos xalxs
qarTuli damwerlobaca
da qarTuli enac Tavis
RviZl anbanad da Tavis
dedaenad miaCnia da amave enaze aRavlenda da
aRavlens uflisadmi
xotbas~.
mRvdeli
klimenti Wanturia
`qarTuls da megruls imdeni ram aqvT
saerTo, rom megreli qarTuls Tavis dedaenad
(hjlyjq zpsr) miiCnevs.
megruli ena qarTuli enis
saganZurad iTvleba: bevrma sityvam qarTulSi dakarga Tavisi Tavdapirveli mniSvneloba, megrulSi ki isini Zveleburad
Seuryvneli saxiT SemogvrCnen. amrigad, megruli
da qarTuli or ganuyrel Zmad gvesaxeba. es gancda maradiulia, danarCen
saqarTvelosTan Tavis
enobriv erTobas samegrelo yovelTvis grZnobda,
qarTuls yovelTvis dedaenad Tvlida, mas miiCnevda saxelmwifo enad, miiCnevda mwerlobis enad am enaze laparakobdnen da
werdnen megrelTa winaprebic... megrelebi qarTulad ganadidebdnen ufals;
am enaze loculobdnen maTi mama-papani. Sesabamisad,
samegrelo qarTulad molaparake daibada da RvTis
winaSec am enaze molaparake warsdgeba...
sakuTari gamocdilebidan mogaxsenebT: erTxel
mec vcade eklesiaSi megrulad meqadaga. mrevlma
momTxova, isev qarTulad
iqadageT, Torem eklesiaSi aRar vivliTo. aseTi
SemTxvevac yofila - saxarebis ramdenime adgili
megrulad Targmnes da, roca eklesiaSi waikiTxes, aRSfoTebulma mrevlma wyevla-krulviT datova saydari... evropaSic aris qveynebi, sadac ori enaa: erTi
- saxelmwifo, saliteraturo da saRvTismsaxuro,
meore - SinaurobaSi saxmari, romelsac damwerloba
ara aqvs. iq azradac ar
mosvliaT, Sinauruli ena
saRvTismetyvelod eqciaT
da, raRa Cven, megrelebs, gvaxveven Tavs locvisaTvis am
Cvens Sinaurul enas? ratom Tavad rusebi saeklesio slavurze aRasruleben RvTismsaxurebas da
ara maTsve mSobliur Tanamedrove rusul enaze?~
mRvdeli
evgeni Sengelaia
isic amtkicebs, rom saRvTismsaxuro mizniT locvebis qarTulidan megrulad Targmna da gamoyeneba did vnebas moutans mosaxleobas swored religiuri TvalsazrisiT:
`samegrelos xalxi uZvelesi droidan, qristianobis miRebisTanave, mieCvia locvebis aRvlenasa
da yvela saxis RvTismsaxurebis aRsrulebas Tavis mSobliur qarTul enaze, am saRvTo sityvebs igi
uSualod uflis bageTagan amoTqmulad aRiqvams
da misi Secvla morwmuneTa gulebSi mxolod urwmunoebis RvarZls CaTesavs. Targmanis veraviTar
saWiroebas ver vxedav, ramdenadac megrelebs, marto
zepur sazogadoebas ki ara,
ubralo muSa xalxsac, yvelaferi Cinebulad esmiT
qarTulad; metic, yovel
megrels Sesisxlxorcebu-
li aqvs Tavisi mSobliuri qarTuli enis siwmindisa da saRvToobis gancda, rasac Seuryvnis locvaTa megruli Targmani,
amamRvreveli ara marto
Cveni religiuri, aramed
sazogadoebriv-zneobrivi
cxovrebisa~.
mRvdeli
nestor alSibaia
`xalxi ar TanaugrZnobs locvaTa gadmoTargmnas qarTulidan megrulad; igi odiTgan mowiwebiT uyurebs qarTul saeklesio enas, rogorc amaRlebulsa da saRvTos. saeklesio-qarTuli RvTaebrivi didebulebis niSans
atarebs da, Tu locvaTa
sityvebs megrulad vTargmniT, kuriozul-samasxarao efeqts miviRebT. megruls Cven vTvliT Cvens
Sinaur, ojaxSi saxmar enad,
romelic gamousadegaria
saRvTismsaxurod. ubir
xalxSic ki TavmosaWrelia ucodinroba qarTulis, rogorc RvTismsaxurebis enisa, romelsac megreli uxsovari droidan
mowiwebiT eTayvaneba; ase
rom, RvTismsaxurebis dros
qarTulad aRvlenil yvela locvas ubralo xalxi
Cinebulad gebulobs~.
mRvdeli
aleqsi qvarcxava
`qristianobis SemoRebisTanave samegreloSi, sadac igi wminda mociqulebma andria pirvelwodebulma da svimon kananelma gaavrceles jer kidev pirvel saukuneSi, saeklesio msaxurebis enad
iyo da rCeba saeklesioqarTuli. saerTodac, CvenSi
yovelTvis qarTuli ena
gamoiyeneboda saxelmwifo
enad; mas daubrkoleblad
igebda megreli mosaxleoba, ramdenadac megruli
igive qarTuli ena gaxlavT, oRond, sxvadasxva istoriuli viTarebis gamo
megruli metyveleba samwerlobo enad aRar ganviTarebula. megruli miekuTvneba qarTveluri erTiani modgmis enaTa ojaxs
da mas garkveuli regionis mosaxleoba Sinaurul
enad movixmarT. istoriuli cxovrebis dasawyisidanve samegrelos samwerlobo enad qarTuli
hqonda, ramdenadac megrelebs es ena migvaCnda dedaenad; saeklesio-qarTuli ki, rasac mTeli marTlmadidebeli megreloba ukve amdeni saukunea
yoveldRiurad vismenT eklesiaSi, is wminda enaa, romelsac SevesisxlxorceT
da uromlisodac arseboba verc ki warmogvidgenia... amitomac vivedrebi,
eklesiaca da xalxic
gvixseniT amgvari siaxlisagan~.
Tavadi niko
tarielis Ze dadiani
kategoriuli winaaRmdegia megrul enaze RvTismsaxurebisa. megrulis Taobaze TviTon xalxSia mkafiod Camoyalibebuli
Tvalsazrisio:
`meca da mTelma Cvenma
Tanamedrove megrelobam viciT, rom CvenTan, saxlebSi,
batonebis TandaswrebiT fareSebic eridebodnen mdabioTa salaparako megruls
da aTvaliswunebiT mas
`mdabiolayafs~ eZaxdnen,
xolo `margali~ imdenad
tomobriv ki ara, socialur terminad gamoiyeneboda da `glexs~, `mdabios~ aRniSnavda.
Tavadi daviT
giorgis Ze dadiani
megrulad naTargmni
locvebis detaluri analizis Semdeg, am uazro
da mavnebluri wamowyebis
aRsakveTad daviT dadiani
ritorikuli gznebiT SesTxovs guria-samegrelos
episkoposs:
`yovladmowyale mwyemsmTavaro, marTlmadidebeli kolxidelebis, axlandeli megrelebis, TvalSi
raTa fexqveS ar gaiTelos uwmindesi religia
ieso qristesi, Zisa RvTisa, macxovrisa Cvenisa, da
amiT misi xalxi ar moveqceT dauSreteli geheniis kirTebis qveSe, gevedrebiT, brZanoT - Sors Cvengan amgvari suliswamwymedi wamowyeba, da Cven, sulierad muxlmoyrilni
Tqven winaSe, erTxmad dagidasturebT - amin!~
marTlac, amin, anu - WeSmaritad!
rogorc vnaxeT, Cvenma winaprebma upatrones Cvens saxelmwifo
enas, axla jeri Cvenzea. marto
saliteraturo qarTuls ki ara,
aseve unda movuaroT da veloliaoT sxva qarTvelur enebsa da
qarTulis dialeqtebs... veloliaoT da ara - vaRadaoT: kacs xom
Tavisi metyvelebis gamasxaraveba
ufro swyins, vidre - Tavisi garegnobisa!
cxadia, sajaro gamosvlisas adamiani unda cdilobdes saliteraturo qarTuliT ilaparakos,
magram aranakleb mniSvnelovania
bunebrivi metyveleba: bunebriobasa da uSualobas ki xSirad swored kilouri formebi aniWebs
metyvelebas. sxvaTa Soris, zomierad da gemovnebiT gamoyenebuli
es dialeqtizmebi TviT klasikosTa nawerebsac Tavisebur koloritsa sZens. saerTodac, dialeqtizmebis gareSe literatura
Tavis fer-xorcs dakargavda. Tu
warmogidgenia, mkiTxvelo, saliteraturo qarTuliT metyveli
lelT Runia an kirile miminaSvili? metyviT, eseni xom personaJebi ariano. agrea, magram ver damisaxelebT verc erT did mwerals, romelic avtoriseul metyvelebaSic ar iyenebdes dialeqtizmebs... met-naklebad, cxadia.
metyvelebis Sefasebisas gadamwyvetia, ras ambobs kaci... aranakleb - rogor ambobs... da kidev
ufro metad - vin ambobs.
roca vaJa `yvavilis~ nacvlad
`yoilio~, ityvis, an `movidas~ nacvlad - `moidas~, amas, yvelafers, Tavisi emociuri datvirTva axlavs.
sxvaTa Soris, ara mxolod poetur teqstSi.
4. fexSiSvela
`cvrian balaxze Tu fexSiSvela ar gaviare - raa mamuli?!~
galaktioni
rasac axla getyviT, vici, rom
marto Cemeuli gancda da aRqma
ar gaxlavT im movlenisa, rasac
ilia meore hqvia.
movlena-meTqi, arc wamcdenia
da arc enobriv alRos uRalatia, amjerad, CemTvis: patriarqi
Tavisi didi mosaxelis iliamarTlis darad xorcieli kacidan movlenad iqca. misgan iRvreba is, rac erT sityvad Znelad gamoiTqmis - simSvidec, saTnoebac, siTboc, Zalac... mokled,
iRvreba da Cvenze gadmodis madli, Tanac - cxadliv, lamis xelSesaxebad.
amis erT-erTi mizezi, iqneb,
patriarqis metyvelebac iyos darbaisluri, sulierebiT gajerebuli, sada, amaRlebuli da...
Tqven warmoidgineT, xandaxan, Cveni
mTis kiloebis araCveulebrivi
surneliT Senelebuli. roca
pirad saubarSi patriarqi - `moidao~ - vaJaseburad mouqcevs,
lamis guli amomibrundes: TiTqosda raRac ucnauri Tbiltkbili naTeli `moida~ da CameRvara sulSi.
marto adamianebi rodi vgrZnobT am madls: maxsovs, didi
xnis winaT,martyofSi mimipatiJa,
Tavis rezidenciaSi. veaxeli, vsaubrobT... ganviwminde, gavmsubuqdi, gavTavisufldi, avmaRldi...
mokled, is damemarTa, rac yovel
Tqvengans mosdis masTan saubrisas. morCili Semovida da moridebulad raRac uCurCula.
- joyola? - gaikvirva patriarqma, - axlave Semomiyvane!
vinme monatrebuli moxeve Tu
aris-meTqi Tavisi mSobliuri
kuTxidan, gavifiqre da - darbazSi uzarmazari mecxvaris ZaRli
movarda iseTi RojebiT, relss
rom gadaRrRnida.
- joyola moida, Cemi joyola, - miealersa patriarqi, magram alersi da gadareva Tqven
nagazisa unda genaxaT: SehRmuTuna, miefofina, xelebi auloka
- momeCvena, xelze emTxvia-meTqi.
Turme lekvi yofila, roca mouparavT da axla, erTi wlis
Tavze, daabrunes. gaixara patriarqma, gavixareT yvelam, magram
Cveni sixaruli ra mosatania
joyolas sixarulTan, romelmac
utyuari ZaRluri geSiT igumana, rom RvTiskacs daubrunda.
patriarqma mere gomurebi manaxa, sadac darCeuli saqoneli
eyena... elaparaka, ealersa maTac...
...droTa samani TiTqos momerRva da cxadliv davinaxe, gergetis samebisaken mimavalma, rogor
gaixada fexze da anaforianma
gatopa snoswyali... da yoveli
kenWi, yoveli Sxefi - irakli,
iraklio, - SesCxrialebda patriarqs.
vixile, palestinis gausaZlis xvatSi rogor Seudga oTxiaTassafexurian qvis gavarvarebul kibes sinas mTis wminda
mwvervalisaken patriarqi uxamlod, fexSiSvela...
da me mivxvdi, rom es kaci Tundac fexSemosili - mainc
maradiulad fexSiSvelaa da misi
mzirali terfebi mudam xedaven da grZnoben im simZimes, rasac miwa hqvia...
rasac - mamuli hqvia...
rasac - dedamiwa hqvia...
simZime igi am kacs maRla
ezideba - cisaken!
P.s. Seminde, mkiTxvelo, Tu
es Cemi `fiqrebi~ arcTu ise
`xmadabali~ gamomivida.
16
warmogidgenT Tavs:
me gaxlavarT rejeb Jordania.
70 wlamde ise moviyare sxva am
saxelis matarebeli Arvin Semxvedroda. is ki msmenoda, rom araerTi qarTuli saxelis msgavsad
- zeinabi, merabi, darejani, es saxelic arabuli warmoSobisaa da
saqarTveloSi arcTu ise gavrcelebulia, magram mainc didad gavocdi, qarTvelebma rom Seicxades - rejebi ra saxeliao. hoda,
ra Sveba vigrZeni, rodesac svaneTSi, erTob warmosadeg mamakacs, rejeb jayels Sevxvdi: Turme marto
me ar vyofilvar rejebi!
Cemi pirveli `saxelobiTi~ Soki,
Tu SeiZleba ase iTqvas, cota adre, TurqeTSi Cemi pirveli mogzaurobisas miviRe. kafeSi megobrebTan erTad vijeqi, rodesac Semomesma: `rejeb!~ bunebrivia, mivixede,
rom damenaxa, vin meZaxda, magram gavogndi, me ki ara kafes mimtans eZaxdnen! Cems sexniasTan pirveli Sexvedra saswrafod fotoebiT ukvdavvyavi da mogvianebiT aslebic gavugzavne. SeiZleba Cemi aRfrTovaneba
misTvis gaugebaric iyo, vinaidan saxeli rejebi TurqeTSi arcTu ise
iSviaTia. TurqeTis axlandeli premier ministric rejeb erdogania.
amixsnes, arabulad rejebi `wmindas~
niSnavso, warmogidgeniaT?!
• • •
axla 81 wels var mitanebuli.
asaks mniSvneloba eqneboda, Tuki
dros, Cveulebrivi sazomiT, dedamiwis mzis garSemo brunvis raodenobiT gavzomavT. magram, mogexsnebaT dro mainc bundovani mcnebaa. miuxedavad imisa, rom weliwadi didi sizustiT gansazRvruli droa, Cven, adamianebma kargad
viciT, rom dro cvalebadi movlenaa. cvalebadia emociuri, fsiqologiuri da inteleqtualuri
droc. amitomac, drois adamianisebri aRqma sulac ar aris ukiduresi sizustiT gansazRvruli,
radgan sxvadasxva movlenebma, droSi
gawelilma monakveTebma, SesaZloa
erTad moiyaros Tavi, erTmaneTSi
airios da Tavisi mniSvneloba daukargos drois sizustis mcnebas.
• • •
istoriuli droc cvalebadia.
magaliTad, darwmunebuli var, rom
saqarTvelosTvis mamaCemis xanis
damoukideblobis sami weliwadi
bevrad ufro mniSvnelovani iyo
qarTveli erisTvis, vidre caristuli ruseTis dampyroblobis
periodi, rac 100 weliwadze met
xans gagrZelda. Tavad gansazRvreT,
am sami wlis manZilze saqarTvelom moipova saukuneebis win dakarguli Tavisufleba, qveyana gaerTianda, daarsda qarTuli universiteti da mravali sxva saswavlebeli, sabolood Camoyalibda da
ganmtkicda erovnuli cnobiereba.
yovelive aman, social-demokratebis mier 30 wliT adre wamowyebuli saqme daagvirgvina.
amgvarad, miukerZoeblad rom ganvixiloT, am cxovelma da ganaxlebebiT aRsavse samma xanmokle
weliwadma Seqmna Tanamedrove saqarTvelo da ufro mniSvnelovani xangrZlivoba SeiZina, vidre drois xangrZlivobis dedamiwis sami
bruniT gansazRvraa.
• • •
albaT iumoriT unda SevxedoT
cnobili astronomis houkinsis
mciretanian wignSi- `A short history of time” (`drois mokle is-
Tu kargad daakvirdebiT,
fortepianoze mocekvave TiTebi
caxcaxeben, maestros yelSi
burTi ebjineba da simwrisgan
cremls ylapavs - es maestro
rejeb Jordaniaa, saqarTvelos
prezidentis noe Jordanias vaJi,
romelic axla fortepianos
uzis da CemTvis kote focxiSvilis himns `didebas~ ukravs.
dReidan Cveni gazeTi baton
rejeb JordaniasTan saubrebis
ciklis dabeWdvas iwyebs. dasrulebisTanave ki SesaZlebloba
geqnebaT gaecnoT manuCar kaWaxiZis Strixebs portretisaTvis
`qarTveli~. manamde ki, waikiTxeT da CawvdiT!
toria~) gamoTqmul debulebebs.
avtori cdilobs Cveni samyaros
istoria misi savaraudo warmoSobidan dRemde mokled mogviTxros.
is ar scnobs adamianur dros,
metic, sakuTari varaudis dasamtkiceblad miiCnevs, rom e. w. varskvlavuri dro ucvlelia da am Teoriis sisworeSi eWvic ar Seaqvs. vis
SeuZlia daamtkicos, rom Cvengan miliardi sinaTlis wliT daSorebuli galaqtikebisa da Cveni samyaros
drois msvleloba erTi da igivea?
piradad CemTvis, dro mudam cvalebadia da misi aRqma damokidebuli iyo im movlenebze, romlebic ara marto erTi dRis, aramed
zogjer Tveebisa da wlebis manZilze mimdinareobdnen.
yofila periodebi, rodesac mZime
apaTiaSi viyavi da sakuTar Tavs
veubnebodi: axla Cemi cxovreba
uazroa, mdored miizlazneba. magram es araferi, bolos yvelafers
avinazRaureb”. da ai, am bolosac
mivuaxlovdi, RmerTmani, sasayveduro
araferi maqvs: xelic memorCileba
da Tvalic miWris, mxned var da
nayofier cxovrebas vewevi Cems Cveul ritmSi, marTali Tu gnebavT igi
mRelvare arasdros yofila. erTaderTi, razec zogjer guli mwydeba,
kargi Rvinis dalevis unari rom
damiqveiTda, isaa: mTeli saRamos manZilze, erT boTls Tu davlev. meti
Tu davlie ki ar vTvrebi, viTenTebi.
qarTvels ki es ar ekadreba!
• • •
maS ase, Cemi saxelia rejebi.
davibade parizSi 1921 w., cota
xnis Semdeg, rac mamaCemi, noe Jordania, saqarTvelos respublikis prezidenti, Tavisi ojaxiT safrangeTSi Camovida. aq is Seudga iZulebiT gasaxlebaSi myofi saqarTvelos mTavrobis aRdgena-Camoyalibebas, romlebmac Tavisi samSoblo sabWoTa armiis mier saqarTvelos dapyrobis Semdeg datoves.
• • •
me levilsa da parizSi vizrdebodi, sadac miviRe dawyebiTi
da saSualo ganaTleba, umaRlesi
ki - politikur mecnierebaTa skolaSi. musikasac vswavlobdi, swavla miunhenSi gavagrZele, xolo
1960 w. SeerTebul StatebSi Cavedi. mudmiv emigraciaSi yofna
ganzraxuli ar mqonda, magram movlenebma maiZula, emigrantis cxovrebiT mecxovra.
• • •
drois TvalsazrisiT, Cemi cxovreba TiTqmis Tanabar nawilebad
daiyo: 40 weli safrangeTSi, 40
welze cota meti StatebSi. Tumca, Tu davakvirdebiT - rac me ar
mCvevia - drois araviTari Tanafardoba ar arsebobs. aris mxo-
mo, springzad wodebul ist hemptonis nawilSi, fasebi bevrad dabalia. mxatvrebs, poetebs, musikosebs, mwerlebs, fsiqologebs, uZravi qonebis agentebs, maswavleblebsa da 1648 w. am soflis damaarsebeli pirveli evropelebis STamomavlebsac swored aq SexvdebiT. patara port akvabonakis induri saxelwodebis gamo, maT bonakerebs eZaxian. isini tradiciulad fermerebi da meTevzeebi iyvnen, magram drois ganmavlobaSi,
rac es xeloba wamgebiani gaxda, aq
yvelaferi Seicvala. swored am
yureSi mdebareobs SeerTebuli
Statebis yvelaze didi kerZo kunZuli, romelic misi daarsebis dRidan, gardinerebis ojaxis sakuT-
gavizarde levilSi
lod drois monakveTebi, romlebic, meCveneba, rom gaqra, dapataravda da romlebmac sruliad dakarga Cveuli ganzomileba. mqonia
mniSvnelovani movlenebiTa da SemoqmedebiTi kmayofilebiT mdidari xangrZlivi periodebic: levilSi gatarebuli siymawvilis
wlebi, stumroba saqarTveloSi
(1990 wlidan moyolebuli), romelic yovel Camosvlaze 3 Tveze
met xans ar grZeldeboda, Tumca
qronometrul drosTan SedarebiT,
Cemi stumroba bevrad myari da
xangrZlivi aRmoCnda.
• • •
amrigad, vcxovrob SeerTebul
StatebSi. 20 welia Cemi Tanamecxedrea pegi beqmeni, (profesiiT fsiqologia). Cveni bina niu iorkis
mesame aveniusa da 90-e quCaze, Crdilo-aRmosavleT mxaris (Upp east
side) kvartalSi mdebare erT-erTi mravalsarTuliani saxlis 30e sarTulzea. centraluri parki,
aRmosavleT mdinare, metropoliten muzeumi, gugenhaimis muzeumi
da kulturis mravali sxva kera
xelis erT gawvdenazea. Cems kvartalSi sicocxle Cqefs: Cemi saxlis pirvel sarTulze mravali
maRazia, mravalferovani nacionaluri restornebi da kafeebia Tavmoyrili. Cemi sayvareli kafea `funTuSis kaci~ (The muffin man) sadac saaTobiT SegiZlia ijde, gazeTi ikiTxo, wero... xels aravin
SegiSlis, Tumca niu-iorkisaTvis
es naklebad damaxasiaTebelia. gauTaveblad gTavazoben, xom arafers
isurvebTo, iqneb raime gaasaRon.
• • •
ist hemptonSi zRvidan 100 metris daSorebiT gvaqvs saxli. es
mdidari sofeli manqaniT orisami saaTis savalzea da kunZul
long ailendis ganapiras mdebareobs. niuiorkelebi da mravali cnobili pirovnebisaTvis es saagarako adgilia. okeanis mxares sasaxlis tipis didi saxlebia, yvelaze ZviradRirebulebi ki uzarmazari da ulamazesi plaJis napirasaa. sanapiro niu-iorkidan samxreT-dasavleTisaken 150 kilometrzea gadaWimuli, montokamde, kunZulis dasawyisamde, Crdilo-aRmosavleTiT ki misi sigrZe 25
kilometrs aRwevs. am plaJiT yvelas SeuZlia isargeblos, rac SeerTebuli StatebisaTvis srulebiT ar aris bunebrivi, vinaidan aq
plaJebis umravlesoba an kerZoa
an municipalitetis macxovreblebisTvisaa gankuTvnili. erTaderTi gadasaxadi manqanebis sadgomzea, romelic CamosulebisaTvis fasiania, adgilobrivi macxovreblebisaTvis ki - ufaso. Tu
plaJze umanqanod mixvalT, gadasaxadsac aicdenT. plaJi imdenad
didia, rom TviT sezonzec ki, rodesac 15 aTas adgilobriv macxovrebels 100 aTasamde damsvenebeli emateba, ganmartovebas mainc
moaxerxebT Tuki odnav moSordebiT xalxmraval adgilebs.
• • •
iq, sadac yurea, mravalricxovani wyaroebisa da nakadulebis ga-
rebaa.Kkapitani lion gardineri
ist hemptonis damaarsebelia. mas es
mxare konektikutSi gaweuli samsaxurisaTvis inglisis mefem uboZa.
• • •
Cveni saxli swored springzSi
mdebareobs. ist hemptonis mxare
silamaziT yvelas mirCevnia. Cveulebriv, okeanis plaJi Zalian momxibvlelia, Tumca yvela plaJiviT
mosawyeni.
aq ki - springzSi mcire portebi, patara yureebi da mravali sxvadasxvagvari plaJia mowyobili.
swored erT-erT aseT patara portSi, romelSic mxolod mcire gabaritiani gemebi Sedian, Cems ialqnian gemsac aqvs Ruza CaSvebuli.
es aris veSapze sanadiro gemi 9
metriani Ria gembaniT, ori Zveli
modelis laTinurafriani anZiTa
da gare motoriT.
Cemi saxlis ukan, plaJze, sadac
suliers TiTqmis verasdros gadaawydebiT, zafxulobiT gasarTobad sammetrafriani patara katarRa myavs.
• • •
80 wels gadabijebuli, var Tu
ara pensioneri?
hoc da arac. Tu SemekiTxebiT:
`maqvs Tu ara xelfasiani samsaxuri?~ gipasuxebT: `ara, pensiaze
var~. SekiTxvaze: `var Tu ara adrindelze ufro moclili?~ gipasuxebT: `ara, dakavebuli var ise,
TiTqos vmuSaobde, SeiZleba metadac ki~. SeerTebul StatebSi, Cemi karieris ganmavlobaSi, viyavi
ucxo enebisa da enaTmecnierebis
maswavlebeli ramdenime kolejsa
da universitetSi - me maqvs SeerTebul StatebSi yvelaze prestiJuli universitetis, ratgersisa
da ielis, diplomebi. gamoveci
saxelmZRvaneloebi da ramdenime
wignis avtoric gaxlavarT. SeerTebuli Statebis erT-erT yvelaze saxelovan universitetSi, niu
iorkis kolambia universitetis
harimanis institutSi staJior
maswavleblad mimiwvies. 1991 wels
me davaarse da Svidi wlis manZilze
saTaveSi vedeqi enebis Semswavlel
instituts TbilisSi, sadac moxalise amerikeli maswavleblebi
miviwvie - am dros zogierTi qarTvelisaTvis isini pirveli amerikelebi iyvnen!
(gagrZeleba iqneba)
17
18
FK,THNJ VJHFDBF +!)_*-!))_‘ 2 bnfkbtkb ghjpfbrjcb +vjs[hj,fsf rht,ekt,b 3cfvjs[t47 3hjvfekb vjs[hj,t,b47 3tgbltvbf47 hjvfyb 3xjxfhf4 lf vhfdfkb c[df‘8
vbc yfofhvjt,t,ib vrbs[dtkb chekfl itbuh’yj,c lblb
mfkfmbc rjkjhbnc7 ufcfjwfhb lfvf]tht,kj,bsf lf bevjhbs lf[fnekb gthcjyf;t,b rb bnfkbehb ytjhtfkbpvbc
nbgehb ofhvjvflutykt,b fhbfy8
alberto
moravia
lbkbs7 hjltcfw vcf[ehb
tythubekfl fqt,c lfhf,t,c7
nfyrhtlb afhsj lf afaerb
cfojkblfy7 hjvtkibw ufyw[hjvbs yt,bdhj,c7 gbhdtkfl
vpthfc cffsc hjlb vbfg.hj,c
- evfmybcfl vw[jdht,bcfsdbc
lhj7 hjujhw fctsb7 fh fhct,j,c9 fhw cfojkbc udthlbs crfvpt kfyuhbs lfluvek cfepvtc - nfyrhtlb cfrdt,bc vbvfhs uekuhbkbf9
smdty ofhvjblubyts7 fhw ptwfc7 hjvtkbw vbcb afy]hblfy
xfyc - nfyrhtlbcfsdbc fvbylc
vybidytkj,f v[jkjl vbc gfnbdvj.dfhtj,fcsfy lfrfdibht,bs fmdc7 fye s,bkfl eylf xfbwdfc se vce,emfl7 rjgobf gfknjib ufvjto.jc se
qbf athbc kf,flfib9 fhf7 vbcb ]th rbltd fvqdhtekb sdfkt,b f[fk rjcnbevc tkfwbwt,bfy7 hjvtkbw vrthfdvf ueiby cfqfvjc vjbnfyf lf udbfy qfvbs iby lf,heyt,ekvf
nfyrhtlbv cfojkpt uflfatybkb lfbyf[f8
f[kf rjcnbevb jsf[bc iefib lfluvek vfytrtyc fwdbf
lf cfahs[j,tkfc /ufdc8 bvfdt cekcohfaj,bs7 hjujhbsfw f[fkufphlf ltlf ufqdb’t,bcsfyfdt vfcsfy idbkbc
vb.dfyfc bs[jdc7 nfyrhtlb vcf[ehc rjcnbevbc f[kjc vbnfyfc e,h’fyt,c7 hfsf 'fk-qjybc lfe’f,fdfl it’kjc vbcb
sdfkbtht,f lf cby]df8 f[fkb
cfvjcbc itcofdkf jwbjlt
oesc uh’tklt,f9 sevwf7 itdwlt,jlbs7 se fvfc lfvrdtsbc
chekbfl ,eyt,hbd vjvs[jdytkj,fc vbdfothlbs8 cbyfvldbktib nfyrhtlb rjcnbevc
hfbvt ltatmnbc fqvjcfxtyfl
hjlb fsdfkbtht,c lf cby]fdc5
vhfdfk]th vjpjvt,bc lhjc
vfc /mjylf itcf’kt,kj,f7 uj]b-uj]7 yfrth-yfrth ifhbfyfl
ittvjovt,byf vrthfdbc yf[tkfdb9 vjwtvek itvs[dtdfib
zdhtnf rhbnbrek vbpyt,c fh
tvcf[eht,f7 itb’kt,f bsmdfc7
hjv bc rjcnbevc dthw rb [tlfdc7 tc itvcofdktkb rb fhf7
lfhw[dtybk-fqnfwt,ekb lf
it.dfht,ekb vpthf eahjf8
vjrktl hjv dsmdfs7 cfew[jjl lfesjt,ek7 vfytrtypt itvjcfknek cf[tkjt,wfhbtk
rjcnbevib nfyrhtlb bct fbhtrkt,f7 hjujhw yfhwbcb sfdbc n,fib9 vrthfdbc jcnfnj,fpt vtnfl cojhtl cfresfhb gfnbdvj.dfhtj,bc ,eyljdfyb lf uflqf,ybkb fyf-
htrkb fb’ekt,c7 afhsjl uf[tkbkb sdfkt,bs vbbkndjltc e’hfdb7 lfvwbyfdfl
esfdj gb]frbcfrty8
fvfcj,fib aby]fyib .fdf wbdlt,f7 lhj uflbc7 eahj cojhfl7 vbahbyfdc7 vfytrtybc
v[ht,pt vjrfkfst,ekb gb]frb7 hjvtkbw fsb oesbc
oby v[jkjl gb]frb b.j7 f[kf ufvjwfyff7 atnbib7 nf,e7 rthgb7 ujyt,bcfsdbc vbeodljvtkb7 vybidytkj,bs
fqcfdct ybdsb7 hjvtkcfw ]fljcyj,bc tkathbw rb lf/rhfdc8 hjujh ubylf7 sdfkb
vjco.dbnj0 nfyrhtlb vc]tkj,c5 3xtv obyfitf .fdbcathvodfyt e]hekf gb]frb lf vt-
nb fhfathb48 sevwf7 bvltyfl
gb]frib fhf7 hfvltyflfw cfresfh sfdib hfqfwf vbcsdbc itewyj,tkb lf fvbc ufvj vbvpbldtkb hxt,f8 ,jkjc nfyrhtlb qhvfl fvjbj[ht,c7 ufvja[bpklt,f7 cohfafl uflfrhfdc .fdfc lf cff,fpfyjib
uflfbyfwdkt,c8
fv,j,ty7 bvfyebk rfynb
vij,kbeh rtybuc,thuib .jdtk lbkbs ctbhyj,lf ,ekdfhib7 hjvkbc ,jkjc [t bphlt,jlf7 lf hjltcfw tc [t
vjzhtc7 lblvf abkjcjajcvf bct ufybwflf7 hjv fphjdyt,bc xdtekb cbw[flt vstkb
lqbc ufyvfdkj,fib dtqfh fqblubyf8 serb c[df mfkfmc lf
c[df vjmvtl gbhc fdbqt,s7 sfvfvfl itudb’kbf dsmdfs7 hjv
nfyrhtlbc cfmvt ofcekb bmyt,jlf7 lbkbc nefktnc .jdtklqt hjv fh esvj,ltc jhcfv cffsc7 hjvtksf ufyvfdkj,fib +hjujhw gbfybcnb7 hjvtkbw rjywthnbc oby hfvltybvt frjhlc vjcby]fdc‘ bc sfdbc ufycfresht,ekj,fcsfy7
c[dfudfhfl hjv dsmdfs - gfnbdvj.dfhtj,fcsfy ,heylt,f8 cfyfv bc i[fgc bqt,c7 bvihfkt,c7 gbhc bgfhcfdc7 r,bkt,c b[t[fdc7 gelhc bahmdtdc7
svfc bdfhw[ybc7 vjrktl7 gtobfylt,f9 cfyfv vtsjlehfl7
vfuhfv vnfy]dtkb uekbc.ehbs +sbsmjc vqdltkb obhdbcsdbc vpflt,bc lhjc‘ sfy-
fhbfy7 sdbsjy vj[nbfy .jdtkb v[hblfy ibidtkb c[tekbcrty lf sdfkbc lf[fv[fvt,fib vjcfdty7 fwvtdty7 hsfdty8 hf cbvce,embs7 /fthjdyt,bs7 /fhvjybbs ufvjbhxtdf lbkbc hbnefkbc lfcrdybsb yfobkb8 hf cohfafl lf
ytnfht,bs ufh,bc lhj8 hf
cfcofekfl txdtyt,f nfyrhtlbc7 hjv erdt sfdblfy at[t,fvlt itvjcbkbf7 lf sdbsjyfw fh bwbc7 hjujh vj[lf tc8 etzdtkbf7 hjv tc b.j
tmcnfpb7 nhfycb7 vbcnbrehb
ufylujvbkt,f8 c[dfudfhfl hjujh f[cybs fv ]fljcyeh cbvce,emtc7 fv uf[tkt,ek sfdlfdbo.t,fc7 lhjbcf lf cbdhwbc rfyjysf fv fhfwyj,bth
lfsfy7 vpfhlb lf’f,ekj,bs
ef[kjdlt,f vsfdfhc - xfwvbc
oesc7 vbcb cekbw lf c[tekbw wjw[klt,bfy7 eqhvtcb
sdbsrvf.jabkt,bc vjpqdfdt,bs fupyt,ekyb af[fae[j,ty7 'fhqdt,ib cbc[kb eahj
'fkevfl xmtac7 sfdib vce,emb7 ufehrdtdtkb fpht,b aenrht,bdbs ,pebfy7 reyst,b bct
esfvfit,c7 hjujhw ovbylf
cbc[kbc ,tlfehc7 fotobkb7
cdtkb svbs yf[tdhfl lfafhekb 'bkvjhtekb sdfkt,b
bqdb’t,ty7 ,ho.bylt,bfy7 b[tlt,bfy8 lf hfc [tlfdty0 fhfathc7 nfyrhtlbc ufhlf - .dtkf cfhrtib7 lblcf se gfnfhfib7 yf[tdhfl ,ytkcf se ufyfst,ekib7 vfqfkcf se lf,fkib7 bcbyb nfyrhtlbc ufhlf dthfathc [tlfdty8 v[jkjl
nfyrhtlbc8 vbc pehuc7 rtafc7
cf[tc7 at[t,c7 vrthlc7 [tkt,c
lf rdkfdfw cf[tc8 bv rfwbc
vcufdcfl7 hjvtkcfw mexfib fy
c[df cfpjufljt,hbd flubkfc
kfvfpvfyb ufeqbvt,c7 bc rb
lfhw[dtyfcf lf cfgfce[j ufqbvt,bc cehdbkc ijhbc vth.tj,c7 nfyrhtlbw ufhrdtek
[fyc t,h’dbc sfdc7 ,jkjc rb
afh-[vfkc .hbc7 cfhrbc oby
lut,f lf cfresfh sfdc evpthc8 vbc cf[tpt thsb rdflhfnekb vbkbvtnhbw fh
fhbc bctsb7 vjv[b,dktkfl
lf vybidytkjdyfl hjv fh
txdtyt,jltc8 vbcb cf[t cfblevkjf7 dby fvj[cybc vfc0
lf fb7 bc dtqfh bsvtyc lf cfhrtc rjwybc5 hf ufto.j,f7 abmhj,c bc7 - fvfc dth devrkfdlt,b7 vbbqt7 kfvfpj7 cf.dfhtkj7 vbbqt tc rjwyf7 ity ufbvfh]dt8 lf’f,ekj,f vj[cybkbf8 nfyrhtlb mehlekfl
b[tlt,f fmts-bmbs7 sbsmjc
ittibylf7 hjv dbqfw esdfksdfkt,c7 jsf[ib ,heylt,f lf
xfwvfc bo.t,c8 gthfyub7 nhecb7 obylt,b7 /fkcne[b7 rjcnbevb7 vf]bc cffsb7 gjhncbufhb7 cfyst,tkf7 cfaekt7 mby’bcsfdb7 at[cfwvtkb7 ikfgf7
[tksfsvfyt,b - .dtkf tc ybdsb nfyrhtlbv hjlb fbqj lf
sfd-sfdbfysb flubkt,b vbexbyf5 fhf7 bcbyb wjw[kt,b
lfhqdtdfc0 sevwf7 nfyrhtlbc
sdbsfyfkbpbcsdbc fh cwfkbf8 erdt udbfy fhbc7 gbhdtk
cffsfvlt eylf bctbhyjc7 hfvltybvt vfqfpbfib itbfhjc7 [fk[c txdtyjc8 3t,f= - b’f[bc bc7
- t,f=4 lf cohfafl uflbc jsf[blfy8
hf ufyc[dfdt,ff 'dbhfl
qbht,ek fdnjvj,bkc7 cfqbktib uf.hbk ufhltybfcf
lf mfkc ijhbc0 ufvjwfyfc
/ufdc7 sfyfw - cektkehc9
fhflf7 tc xdtekt,hbdb itrbs[dff8 ufyc[dfdt,f lblbf7 epfhvfpfhb7 ufyepjvtkb9 se fdnjvj,bkc7 .dfdbkc lf mfkc
fdbqt,s7 gbhdtkb vbythfkehb ofhvjij,bcf bmyt,f7 vtjht - vwtyfhtekb7 vtcfvt rb w[jdtkehb8 lf rbltd cekb7
tivfrvf lfkf[dhjc7 ufhltybfcf lf vfymfyfc bc fh uffxybfs7 vfuhfv mfkc [jv fmdc0 sevwf7 pju]th fvfc tzdmdti f.tyt,ty7 vfuhfv dby0 cb.dfhekib
bvtlufwhet,ekyb7 ufvjecojht,tkb mfksvj’ektyb7 sfdufvjlt,ekb gjpbnbdbcnt,b7
flfvbfyt,b7 hjvkt,bw ]b,hbs
kfgfhfrj,ty8 hf smvf eylf7
fhfdby fgbht,c7 nfyrhtlb vfs
hbw[dc vbfresdyjc9 lf vfbyw7
etzdtkbf7 hjv cf[kblfy ufvjcdkbc vjvtynib vbcb wjkb t,b7 .dfdbkb cfqbktib lf
vfymfyf7 hjvtkibw ]lt,f7 vbcsdbc ths vskbfyc ofhvjflutyty7 ths hbuib lufyfy7 cfthsj [dtlhb fthsbfyt,s8 lf
hjujhbf tc [dtlhb0 fhwse
cfvoe[fhj - nfyrhtlbc
vjrfpvdbc7 vbcb gthcjybcsdbc
ojybc vjvfnt,bc7 vbcb gfnbdvj.dfhtj,bc lfrvf.jabkt,bc
[dtlhb8 vfymfyf flubkblfy b’dhbc7 fcafknpt vbujhfdc - [blfy [tvlt7 vpbc rfirfif c[bdt,bs ufyfst,ekb8 fb7 atityt,tkehb mexf7 o.dbkb vfymfyblfy uflvjlbc lf ctbhyj,c8
,tdhb f.jkt,c sdfkc t,bc7
fcts vjhsekc7 f[fkufphlfc7
ti[bfyc8 vfsb vpthf7 tzdbfyj,bc yfwdkfl7 nfyrhtlbc
ahsfc fc[fvc7 cbfvjdyt,fc fybzt,c7 fshj,c8 hfqf eylf
byfnhj7 .fdbcath-vodfyt
re,jrhekb rjcnbevbc lf
es foto Cveni gazeTis redaqciam gazeTis dabeWdvamde ramodenime
saaTiT adre miiRo.
dRes, 18 Tebervals, niu iorkis wmida ninos saxelobis qarTuli
eklesiis moZRvarma mama aleqsandre TandilaSvilma sazeimod
akurTxa bruklinSi mdebare qarTuli restorani `Tbilisi~,
romelic ukve axali mflobelebiT iwyebs axal cxovrebas.
dReidan restoran `Tbilisis~ zRurbls gadabijebulTaTvis
ojaxur, Tbil da WeSmariti qarTuli garemos Seqmnaze vaJa da
xaTuna giorgaZeebis ojaxi izrunebs.
es rom asea, amaSi Tavad darwmundnen qarTuli emigraciis inteligenciis warmomadgenlebi, romlebic gela saCalelis TamadobiT erTad locavdnen qarTuli restornis Wers.
bc
s
t
ufp lfvlt
zd
t
,
lf
kfvfpb wjkbc ufhlf7 hjvtkbw [tkrfdbs vju.fdc7 hf
itb’kt,f b.jc cfv.fhjib fvfpt vidtybthb0 ufae.ekb7
[vfxf[ktxbkb afhifdfyub7 hjvtkbw ief ufpjypt lflut,f7
kfvfp ,jkjc ufikbc7 sfdc
fnhbfkt,c lf frdbhlt,f7 fqahsjdfylyty se fhf vbcbs888
xtvb fphbs7 tc afhifdfyubw
rb fh bmyt,f bct rvf.jabkb7
hjujhw nfyrhtlb8
gbhdtkb cffsb lfbo.j7 .dtkf ibybcrty vbbxmfhbc - .dtkf7 nfyrhtlbc ufhlf7 hjvtkbw vfvfrfwbc nfycfwvkbc vfqfpbfib itdblf7 wjkb vjijht,bs lfcdf crfvpt lf f[kf
/fkcne[bc fhxtdfpt odfkj,c8
t,b trkt,pt pbc7 cf[kib eylf8 ufv.bldtkbw7 sfdblfy fctsb sfdfpbfyb lf lf;byt,ekb7
levc lf cffspt vjesvtykfl
b.eht,f7 vfuhfv nfyrhtlb .j.vfyj,c8 pjkbfyb /fkcne[t,bw vjcojyc lf lfobyorkekbw7 thsathfw lf zhtkbw8
lf[kpt vbvj,ytekb /fkcne[t,bc wbcfhn.tkf vskbfyfl
bctsb vidtybthb7 vbvpbldtkb7
vbcsdbc ptlufvjzhbkbf8 fcts itvs[dtdt,ib fhxtdfybc
ufrtst,f hfqfwbc vc[dthgkfl ufqt,fc7 hfqfwbc ufhtit
lfhxtyfc7 hfqfwfpt efhbc
smvfc ybiyfdc8 nfyrhtlbc fupyt,ekb gfnbdvj.dfhtj,bc
[fh,b7 ufe,tlfj,bsf lf fqnfwt,bs fqcfdct qbvbkb lfcsfvfit,c cf[tpt8 vbcb zbhdtekb sbst,b f,htievpt lfchbfkt,ty7 f[kf hfbvt cf,f,b fh
fo.tylf - seylfw thsflthsb7 seylfw cektkehb - hjv
fv cfcnbrb lf nr,bkb cfcojhbc gbyf itfh[bjc7 vfuhfv dth
gjekj,c8 ,jkjc yfxmfhtdfl7
kfvbc lf[ezekb sdfkt,bs7
hfvtse ecfvfhskj,bc xfltyf 'ytkbf7 bc bhxtdc7 cfafcehc b[lbc lf vfqfpbblfy vjesvtytkb fxmfht,bs ufcek
wjkc at[lfat[ vbcltdc8
lbkf lfcheklf8 nfyrhtlb iby ,heylt,f8 vfuhfv hjltcfw vfymfyf itvjlujvbc
vpbc s,bkb7 jmhjcathb c[bdt,bs ufyfst,ek vjfcafknt,ek mexfpt vbchbfkt,c7
cfmfht vbyfpt7 qhe,kt,bcf lf
itv[dtlhb [tt,bc rfktbljcrjgib7 cfresfh ufvjcf[ekt,fc fqvjfxtyc8 bc wbcathbf bm7
cflfw wf bhtrkt,f7 vodfytf bm7
cflfw ajskt,bc fyfhtrkb
tkfdc8 ufvjcf[ekt,f nfyrhtlbc eqbvbc7 lf vfcfw fh ite’kbf7 qbvbkbs fh egfce[jc8 cbceasfdbcufy v,pbyfd
vbyfpt thsvfytsc wdkbfy [tt,b7 cf[kt,b7 qhe,kt,b7 ufvjcf[ekt,f rb hxt,f8 cf.dfhtkb7 tatvthekb ufvjcf[ekt,f= nfyrhtlb .f,ekc bmyt,jlf7 upf ecfchekjl
hjv uh’tklt,jltc8
fvfcj,fib nfyrhtlbc vfymfyf fcafknbc yfwhbcath pjkc vbe.dt,f7 hflbfnjhpt
sdfkbcvjvzhtkb fsbyfst,b
lfcsfvfit,c7 bc cek eahj
gfnfhfdlt,f7 ,jkjc rb sdfkc
tafht,f8 vpbc c[bdt,ib xfakekb mexf rdkfd wfhbtkbf8
19
hfvltybvt sdbc oby lfvjerblt,tksf gfhnbfv xtvb rfylblfnehf ybe-bjhrbc infnbc ue,thyfnjhbc sfyfvlt,j,fpt ofvjf.tyf8 jhvf c[df
gfhnbfv vbcnth cnbefhn k8
delajhlbcf lf vbcnth ]jy
n8 /javfybc rfylblfneht,b
lffcf[tkf8 sevwf7 dfwyj,btht,lb7 hjv fv ,fnjyt,bc obyfit vybidytkjdfyb egbhfntcj,f vfmdc7 rth’jl7 evobrdkj
htgenfwbf8 cfrvfhbcb b.j7 ufptst,bcsdbc uflfut[tlfs7 hfsf lfhoveyt,ekb.fdbs7 hjv
serb bcbyb jltcvt b.dyty rbltw otcbthb flfvbfyt,b7 fv
lhjv lblb [ybc oby xfbfhf8
chekbfl firfhf uf[klfs7
hjv ,jkj okt,ib bcbyb .dtkf itcf’kj vfyrbtht,fib xfb’bhyty8
cfresfhb egbhfntcj,bs
dnr,t,jlb lf uekbc cbqhvtib vb[fhjlf7 vfuhfv xtvb ,tlybtht,bc eiajsdtk vlbyfht,fc vqdhbt zfdkbdbs thsb fphb fhqdtdlf5 xtvc cf[tkc [jv
fv sfqkbst,bc cf[tkt,bc udthlbs vjb[ctybt,ty= tc cek
eahj vtnfl vfiajst,lf8
,jkjc lf ,jkjc7 uflfdo.dbnt7 hxtdf ,t,bfcsdbc vtrbs[f8
vj[ewvf cohfafl lf vnrbwtl
vbgfce[f8 vbcb othbkb qfqflt,lf5
3vstkb w[jdht,bc vfy’bkpt thsb eotcj cfmwbtkbw fh
xfubltybf8 thsbw rb= fhflf7
v[jkjl ufptst,b uflfbrbs[t
lf vb[dlt,b7 hf [fk[bf vbcnth delajhlb lf vbcnth
/javfyb8 sfdfl ufycf]t7 itub’kbf se fhf7 sfdb bvltyfl lfbvwbhj7 hjv vfssfy cf]fhj
,h’jkf ofvjbo.j48
cojhtl tc fh vfcdtyt,lf=
vstkb qfvt sdfkb fh vjvb[ezfdc8 ,jkjc uflfdo.dbnt7
hjv erfy lf[tdf udbfyqff8 fvjvhxtdkt,vf ylj,f ufvjvbw[fltc lf ,jkjvlt eylf db,h’jkj8 cfepvbc lhjc7 ufptst,bc sdfkbtht,bcfc ths itybidyfc ofdfo.lb lf7 cbvfhskt ubs[hfs7 ufdjuylb5
3WHEVJOVTJ,F8 itcf’kjf7
f[kf7 hjltcfw [fk[bc obyfit ue,thyfnjhj,bc rfylblfnfl ofhluf7 vbcnth
vfhr ndtyb byt,t,c7 fudb[cyfc7 hf dbsfht,fib fv[bkf mfkfm dfrfdfrfib +rj[by[byib‘
!(^# otkc jwlfsjs[vtnvf
vjovtv abwbc lfhqdtdfib=
[vt,b lflbc7 hjv whevjovtj,f xfltybkbf flubkj,hbdb qfhb,b mdhbdbcf lf vbcb evotj idbkt,bcsdbc vbobc cfwjlfdb yfukt]bc lf
hfvltybvt ,fyfybc [bc ofhsvtdbc vbpybs - fye thsflthsbc7 hfw vfs ibvibkbcf lf
cbqfnfrbcufy bafhfdlf8 cfresfhb lf fvjvhxtdkt,bc
bynthtct,blfy ufvjvlbyfht7
hjvkt,bw7 hjujhw vbcnth
ndtyb bvtljdyt,c7 [vfc vfc
vbcwtvty7 bub dfklt,ekbf7
tc bcnjhbf ufyvfhnjc8 uf,tlfdc rb04
ufjwt,bcufy sdfkt,b ie,kpt fvbdblf8 hf e[tib7 ehw[db wbkbcofvt,ff= rj[by[byib
fhfclhjc d.jabkdfh= dfrfdfrfpt ofhvjlutyfw fh vfmdc= ,fyfybc [tc rtyuehecufy dth dfhxtd= e,hfkjl7 fh dbwjlb7 hjujh vjdmwtekb.fdb8 ufwjat,ekb7 vfuhfv chekbfl evotj
uf[klbs8
vstkb lqt ufdblf7 vt rb dthfathb dbqjyt8 vtjht lbkbs
bvfdt ufptsib fctsb cnhbmjyt,b ufvjxylf5
3CFUEKBC[VJF= eylf fqbybiyjc7 hjv vbcnth vfhr ndtyb rj[by[byib sfdbc whevjovtj,fcsfy lfrfdibht,bs vhfdfkvybidytkjdyfl levc=4
+itvlujvib7 vstkb cffhxtdyj rfvgfybbc ufyvfdkj,fib7 tc
ufptsb v[jkjl 3abwbc ufvnt[ cfpbpqfh ndtyfl4 vjvb[ctybt,lf8‘
itvltu c[df ufptsib fctsb
itybidyf lfb,tzlf5
3cfcehdtkbf7 dbwjlts8
[jv fh byt,t,c ue,thyfnjhj,bc f[fkb rfylblfnb7 bv
sfyfvjmfkfmtt,c7 hjvkt,bw
vbcsdbc [vbc vbwtvfc ,tlfdty7 thsb cfbynthtcj ufhtvjt,f ufyevfhnjc5 vfhsfkbf
se fhf7 hjv vjynfyfib vfcsfy thsfl ,fhfrib vw[jdht,
fv[fyfut,c lhjlflhj odhbk-odhbkb ybdst,b trfhut,jlfs lf vfs7 hjujhw otcb7
fy vbcnth ndtybc ]b,tt,ib7
fylf vbc 3xtvjlfyib4 +’dtk
ufptsib7 hjvtkibw bc sfdbc
[f,f-[e,fc f[dtdlf‘ fqvjfxtylyty0 vfhsfkbf se fhf7
hjv fv[fyfut,b b’ekt,ekb
uf[lyty7 sfdfl vbcnth ndtybc cfcfhut,kjl7 vbcsdbc
vtuj,hekb xfujyt,f xftnf-
hxdtc7 ecbylbcj7 cektkehb lf ecfae’dkj wbkbcofvt,ff8 .jdtk otcbth flfvbfyc uekpt yfqdtkb itvjfodt,f bvbc lfyf[dfpt7 gjkbnbrehb ofhvfnt,bc vbcfqotdfl hjujh rflhekj,ty pjubthst,b yt,bcvbth
cfpbpqfh [hbrc7 itehfw[.jaty frklfvt,c lf ,qfkfdty ufhlfwdkbksf evobrdkj cf[tkt,c8 bv voe[fht,bc ofhvjlutyfpt7 hjvtkbw fv fvfphptyvf n.ebkvf ufycdtyt,ekbc chekbfl
elfyfifekj f[kj,kt,cf
lf vtuj,ht,c vjenfyf7
vpfl dfhs7 itehfw[.jabk
lf fqiajst,ek cfpjufljt,fc dehxbjs7 wbkbcvofvt,tkc vhbc[fyt sdbsufcfvfh-
mark tveni
vjbzhf lf cfvfhskbfyb uekbco.hjvbs fqnrbyt,ekvf
afy]ht,b lf fdt]b lfvbktof7
fvfcj,fib rb [tkc xtvb ybdst,bw uff.jkf8 lf vfbyw7 itvb’kbf .dtkf ovbylfyb lfdbabwj7 hjv vbcnth /javfybc ,f,ebcsdbc wbkb fhfclhjc lfvbofvt,bf8 vtnbw7 vbcb fhct,j,bc itcf[t, ofhvjlutyfw fh
vmjylf lf vbcb cf[tkb fhfclhjc vcvtybf8
+eylf bsmdfc7 hjv ptvj[ctyt,ekb ufptsbcsdbc vfc itvltu 3frklfvt,bc ofv,bkodtk
ndtyfl4 uflfdbmtwb8‘
vfkt xtvb .ehflqt,f itvltuvf cnfnbfv vbbg.hj5
3QBHCTEKB RFYLBLFNB=
vbcnth vfhr ndtyb7 hjvtkbw ueiby lfvjerblt,tksf vbnbyupt vztmfht cbn.dbc ofhvjsmvfc fgbht,lf7 bm
fh ufvjw[fllf8 vbcnth ndtybc tmbvbcfufy vbqt,ek ntktuhfvfib yfsmdfvbf7 hjv
ndtyb fh b.j8 hjujhw bmyf7 uft,yty= [hbrt,b fqfh eidtkbs=
vstkb [fk[b [vfvfqkf trbs[t,f vfs5 3dby b.j bc rfwb04
sdfkt,c fh de]tht,lb8 ite’kt,tkbf7 hjv xtvb cf[tkb
fcts cfpfhtk tzdc erfdibhlt,jltc= erdt cfvb otkbf7 fhw
qdbyjc7 fhw kelc lf7 cfthsjl7 fhfyfbh cgbhnbfy cfcvtkc gbhc fh dfrfht,lb8
+hjujhw xfyc7 lhjv sfdbcb vjbnfyf7 sfylfsfy ufvjdbohsdtyb7 bvbnjv7 hjv fvfdt
ufptsbc vjvltdyj yjvthib
ufycfresht,ekb vqtkdfht,bc ufhtit ofdbrbs[t xtvb f[fkb vtncf[tkb5 3ndtyb - stshb w[tkt,f47 sevwf dbwjlb7
hjv bc cffhxtdyj rfvgfybbc
,jkjvlt itvjvhxt,jlf8‘
fv lhjbcfsdbc xtvc cf[tkpt efvhfdb fyjybvehb othbkb vjlbjlf8 xdtekt,hbd7 bcbyb fctsb ibyffhcbcf b.j5
3hfc bn.dbs bv ,txfd lt-
rogor mirCevdnen
ue,thyfnjhfl
VFHR NDTYB +ctvetk ktyu/jhy rktvtycb 2 !(#%-!)!_`7
fvthbrtkb vothfkb7 njv cjbthbcf lf /trk,thb abybc
sfduflfcfdkt,bc fdnjhb8 ghjatcbjyfkvf ;ehyfkbcnvf
gbhdtkb obuyb #$ okbc fcfrib ufvjfmdt.yf8 fvthbrek
w[jdht,fpt itmvybkb vodfdt7 vfv[bkt,tkb gfvaktnt,bc
o.fkj,bs vfhr ndtyvf [fcbfsbcf lf bynhbubc jcnfnbc7
,ho.bydfkt bevjhbcnbc cf[tkb lfbvrdblhf8
ht,byfs7 reghib fvjts[egyfs7 ,ev,ekt,ib fvjtdkjs
lf zjrpt itcvekb xftnfht,byfs mext,ib7 itvltu rb
thxbfs7 cfcohfajl uftsfdbceakt,byf ,fyfrib lfrfdt,ekb flubkb lf cfvelfvjl
lftdbo.t,byf vfsrty vbvfdfkb upf0
hfc udbgfce[t,c fvfpt vbcnth ndtyb04
ufyf itb’kt,jlf vtnb cf’fukj,bc vjabmht,f0 vt [jv
vjynfyfib xtvc cbwjw[ktib
fh d.jabkdfh=
+vfc itvltu tc ufptsb ]benfl vbojlt,lf 3vjynfytk
mehl ndtyc48‘
bv lqblfy lbkbc ufptsbc
uflfikbcfc ibib vbg.hj,lf
- fk,fs7 fct cotdc cf,ybc res[tc flfvbfyb7 hjvtkbw tzdj,c7 hjv kjubyib x[hbfkf
udtkb bvfkt,f8
ths[tk sdfkib fctsb
cnhbmjyt,b vjv[dlf5
3WBKBCVOFVT,TKB V[BKT,EKBF=
7 afbd-gjbyntkvf
vfbrk j akfyfufyvf7 ejnthcnhbntkvf vbcnth rbn ,thycvf lf vbcnth ]jy fktyvf
abwbc mdti vbcwtc xdtyt,f7
hjvtkbw vjovj,c7 hjv vbcnth ndtybc ehw[db vnrbwt,f7 sbsmjc xdtyb qbhctekb
rfylblfnbc ]jy n8 /javfybc
ufycdtyt,ekb ,f,ef ifhfupfpt .fxfqj,bcsdbc xfvjf[-
skt,f vjeo.jy8 sevwf7 fhf=
lft7 cbylbcbc mty]ybs lfbnfy]jc= +sevwf7 serb xdtyb
uffasht,ekb sfyfvjmfkfmtyb abpbreh pbfyc vbf.tyt,ty7 chekbfl firfhff7 hjv
dthwthsb yfabwb vcf]ekb
vfs lflfyfifekt,fc dth uf,tlfdc lf dthwthsb cfcfvfhskj fv cfmvbc vjyfobktt,c
cfc]tkc dth ufvjenfyc8‘4
zrdbfyehfl vjabmht,ekvf
lfcrdybsvf ahfpfv7 hjujhw
xfyc7 ]thjdfyb isf,tzlbkt,f
vjf[lbyf5 bvfdt qfvtc kjubyblfy cfcohfajl ofvj[njvf lf
erfyf rfhblfy ufmwtdf vjvb[lf7 [jkj 3itehfw[.jabkb lf
fqiajst,ekb cfpjufljt,f4
cflfh,fpj itcfcdktkblfy it-
vfc ufmfyt,ekb trbgf;b lft]f[f7 hjv at[b jh flubkfc
vjnt[bkb fmdc7 cfibykfl
bnfy]t,f lf vcufdcb cbcektktt,b8 lfvjerblt,kt,b
vstkb ’fk-qjybs wlbkj,lyty7 tc vjyfxvf[b thoveyfs
lf sfdc fxdtyt,lyty7 sbsmjc fhfathb eo.jlyty vfs
vbth rfylblfnfl fhxtekb
ufvjecojht,tkb fhfvpflbc
fh.jaybc ztivfhbn vbptpt,pt8 vfuhfv ueibydt7 cfqfvjc7 vfdfyb eujyjl vsdhfkb ce,btmnb js[bs itajhs[lf cfcnevhjib7 hjvtkibw vbcnth ndtyb w[jdhj,c8
lft7 lfvjerblt,kt,vf lffvnrbwjy7 hjv tc eqvthsjl
ufktibkb gbhen.db vfhr
lf,thpt7 hjvtkcfw ob[kb
xffpbkts7 hjltcfw vjo.fkt,bc cfs[jdytkfl rfhpt
vjubrfreyfs04
fylf5
3smdtyb pjubthsb ,ytkb
cfmvt ]th]thj,bs v[jkjl
xtvsdbc fhbc wyj,bkb8 hfvltybvt ljkfhsfy ufvjvidblj,t,f vjubotds7 sjhtv ufptst,b smdtyb vjyf-vjhxbkbcfufy smdtypt hfqfw-hfqfwt,c itbn.j,ty8
/tylb tylb4
lfyfhxtyb othbkt,bw fv
cnbkbcf b.j8 itvt’kj7 cbn.dfcbn.dbs vjvtnfyf7 vfuhfv7
dabmhj,7 vrbs[dtkb fvbsfw
lfrvf.jabklt,f8
vfkt htcge,kbrehb gfhnbbc vsfdfhvf ufptsvf fvjvhxtdtksf vjc.bldfib 3vfv[bkf47 [jkj ltvjrhfnt,bc wtynhfkehvf jhufyjv xtv vbth
aekbc lfyfifekt,hbdb ufvj’fkdbc afmnt,b 3cffirfhfjpt ufvjbnfyf48
+fvudfhfl7 rbltd jhb vtncf[tkb itdb'byt5 3ndtyb - ,by’ehb ufb’dthf4 lf 3ndtyb eyfvecj ifynf;bcnb48‘
fvbc itvltu .dtkf ufptsvf
cfibytkb [vfehbs vjvs[jdf
gfce[b xtvsdbc of.tyt,ek
,hfklt,t,pt8 xtvb gfhnbbc
[tkv’qdfytkt,vf ufvjvbw[fltc7 hjv levbkb xtvc gjkbnbreh rfhbthfc lfqegfdc8 lf
sbsmjc fvbc lfcfvnrbwt,kfl
lf xtvc itcfaew[eyt,kfl vtjht lbkbs ths-ths ufptsib fctsb cnfnbf ufvjxylf5
3THSB7 FV CE,BTMNC LFVB[TLTS= lfvjerblt,tksf
rfylblfnb rdkfdfw ]benfl
levc8 hf smvf eylf7 [vbc fvjqt,fcfw dth ,tlfdc8 vbcsdbc
of.tyt,ekb ,hfklt,t,b
cfdct,bs cfhoveyj fqvjxylf7 hfcfw vbcb vztdhvtn.dtkehb levbkbw flfcneht,c8 fvbthblfy bc cfvelfvjl lfqlfcvekbf= lfnr,bs
fv cfpbpqfhb abwbc ufvnt[bs7 vjynfytkb mehlbs7 frklfvt,bc ofv,bkodtkbs=
it[tlts smdtyc ufyc[tekt,ek stsh w[tkt,fc7 smdtyc
,by’eh ufb’dthfc lf eyfvecj ifynf;bcnc= lffrdbhlbs7
.jdtkb v[hblfy lffsdfkbthts lf smdbs7 uf,tlfds se
fhf7 smdtyb gfnbjcfyb [vt,b
vbcwts fhfvpflfc7 hjvtkvfw
sfdbcb v’bvt lfyfifekt,bs
fvltyb fvfphptyb vtncf[tkb
lfbvcf[ehf lf rhbynbc lf’dhfcfw dth ,tlfdc7 hjv seylfw thsb vfsufyb efh.jc=4
sfdbc fhblt,f fqfh itb’kt,jlf lf7 qhvfl itehfw[.jabkb7 vstk fv lfevcf[eht,tk7 ,by’eh wbkbcofvt,fsf uhjdfpt 3gfce[c4 xfde]tmb8 vfuhfv cfveifjc lfchekt,f fh vtothf7 hflufy vtjht lbkfc ths-ths ufptsib f[fkb
cfibytkb7 qdfh’kbfyb wbkbcofvt,f db[bkt5 vflfyfifekt,lyty7 hjv wtw[kb ofderblt cfub;tsc sfdbcb ,byflht,bfyfl7 hflufy bc xtvb afy]hblfy [tlc feiyjdt,lf8 fm rb
sfdpfhb lfvtwf8 fvfc vj/.df
itn.j,byt,f7 hjv vbcb mjyt,bc lfeakt,bc vbpybs cfresfhb ,b’f vjdofvkt8 ufptsb
lf;byt,bs vjbs[jdlf udfvbc
ufrdtsfc8 vtibyjlf7 hjv cflfwff itdbikt,jlb8 vfuhfv ]th
cflf [fhs5 vfkt ,hfkb lfvltc7 hjv7 hjujhw vbult,ekb ,fdidt,bc sfditcfahbc vtehdtv7 xtvb ufvj.t.txt,ekb
er,bkj yfstcfdt,b fqcfphltkt,bcfsdbc cfzvkbc lfvqtzfdsf sfyfvlt,j,t,pt vjdfo.dt8
chekb evotj,f dbuh’tyb8
cf,jkjjl ecbylbcj ltdyfv7 hjvtkbw vnhekvf gfhnbt,vf vjvbo.dtc7 evfqktc
othnbkc vbfqobf5 dbqfwbc
ofmtpt,bs obyfcffhxtdyj itrht,bc lhjc .dtkf athbc rfybc w[hf lf’jy’bkb qkfgb
nhb,eyfpt fvjaja[lf8 bcbyb at[t,pt lfvt,qfezyty lf
f.dbhlyty 3vfvf=4
fvfc dtqfh ufde’tkb8 lhjif lfdeidb lf lfdyt,lb8 ybebjhrbc infnbc ue,thyfnjhbc sfyfvlt,j,fpt rtyzbc.hbcsdbc cfrvfhbcb 'fkf fh
fqvjvfxylf8 lfdotht7 hjv rfylblfnehfc d[cyb7 lf uffasht,ekvf vjdfotht [tkb5
3eqhvtcb gfnbdbcwtvbs
smdtyb7 jltcqfw gfnbjcfyb
vjmfkfmt7 fv;fvfl rb
cfpbpqfhb abwbc ufvnt[b7 vjynfytkb mehlb7 frklfvt,bc ofv,bkodtkb7 stshb w[tkt,f lf ,by’ehb ufb’dthf
vfhr ndtyb48 !(*)
ubsfhuvyfs lf ofrbs[df ufb'ekfs
vfhbyt rbryf'tv
20
RFHB VTJHT
RFHB,ZTYB
3 VJMWTDBLFY4
UJHUFCFKFVLT
FPVF VTCFVT
OBUYB 3VJMWTDBCF4
mhbcntc h]ekb mfhsdtkj,bcfsdbc vfhnj cfhoveyjt,bsb fqcfht,f rb fh b.j7
bub fvfcsfy thsfl gjkbnbrehb mdbsrbhbw b.j cfmfhsdtkjc vhfdfkb yfobkt,bc
ufcfthsbfyt,kfl lf itvjcfrht,fl8
BKBF ZFDZFDF"T
vtcfvt cfereybc lfcfchekblfy hjvbc vcjakbj cf[tkvobaj v[jkjl ufhtuyekfl byfhxeyt,lf thsbfyj,fc7 yfvldbkfl rb bub erdt jhb yfobkbcfufy - fqvjcfdkts lf lfcfdkts
bvgthbt,bcfufy itlut,jlf8
vfkt sdbs hjvc7 3vcjakbjc wtynhcf lf vfhflbek mfkfmc47 fqvjcfdktsib f[fkb
cfnf[nj mfkfmb lfegbhbcgbhlf8 bub ffuj bvgthfnjhvf rjycnfynbytv ,jcajhbc chenbcf lf vfhvfhbkjc pqdbc
itcf.fhib7 ’dtkb ,th’yekb
rjkjybbc7 ,bpfynbjybc flubkpt8 lfvffhct,kbc cf[tkbc
vb[tldbs7 mfkfmc tojlf 3rjycnfynbyjgjkbc4 +rjycnfynbytc mfkfmb‘8 vbcb rehs[tdf
lf f[fk cfnf[njl ufvjw[flt,f7 lblb pjhdbsf lf pfhptbvbs vj[lf ##_ okbc !! vfbcc8
fmtlfydt lftlj cfae’dtkb
3fqvjcfdkts hjvbc bvgthbfc47 fye vtjhtyfbhfl - 3,bpfynbbc bvgthbfc4 +’dtkb ,bpfynbjybc cf[tkbc vb[tldbs‘8
tc bc lhjf7 hjwf vstk hjvbc bvgthbfib7 fnkfynbc jrtfyblfy vtcjgjnfvbfvlt7 ufdhwtkt,ekb.j f[fkb htkbubehb vj’qdht,f - mhbcnbfyj,f7 hjvtkbw fmfvlt7 vstkb cfvfcb okbc vfy’bkpt7 vjqotekb.j dbsfhwf ltdybkb lf ofvt,ekb htkbubf8
hjvbc bvgthfnjhsfufy rjycnfynbyt b.j gbhdtkb7 hjvtkvfw ujybdhekfl itfafcf
mhbcnbfyj,bc ’fkf lf cfhut,kbfyj,f vjyfhmbekb [tkbceakt,bcfsdbc5 v’kfdhb rhbpbct,bs ith.tek bvgthbfc
thsbfyb7 vjyjstbcnehb htkbubeh-bltjkjubehb cf’bhrdtkb czbhlt,jlf7 [jkj
fcts 3thsbfy bltjkjubfl4
vfyfvltkb gjkbstbcnehvhfdfkqvthsbfyekb htkbubt,bcfufy ufyc[dfdt,bs7 cojhtl mhbcnbfyj,f eylf ufvjvlufhb.j8
fvbnjv rjycnfynbytv vbc
obyfvjh,tl bvgthfnjhsf fynbmhbcnbfyekb gjkbnbrf
lfuvj lf mhbcnbfyj,f vstkc
bvgthbfib yt,flfhsek vj’qdht,fl ufvjfw[flf8 vbcbdt
yt,bs #@% otkc7 mfkfm ybrtfib7 vjodtek bmyf gbhdtkb
vcjakbj cftrktcbj rht,f8
cfmfhsdtkjib mhbcnbfyj,fc rfhuf [fybf bwyj,lyty7 [jkj rjycnfynbytc rtbchj,bc
;fvc bub fm ’fkpt afhsjlfw
b.j ufdhwtkt,ekb8
f[fkb htkbubf7 hjujhw
vjcfkjlytkb b.j7 rjycnfynbyjgjkeh cfv.fhjcsfy
eiefkjl lfrfdibht,ek lfcfdkts cfmfhsdtkjib ufdhwtklf8 fvfpt yfskfl vtn.dtkt,c bc fv,fdb7 hjv ybrtbc
vcjakbj cftrktcbj .hbkj,bc vjyfobkt #!( tgbcrjgjcblfy !!!-t yjvhbs vj[ctybt,ekbf ,bzdbysbc tgbcrjgjcb
cnhfnjabkt8 fvltyfl7 lfcfdkts cfmfhsdtkjib7 erdt 6|
cfereybc gbhdtk vtjs[tlib7
cftgbcrjgjcjt,b fhct,ekf8
##_ okbc vf[kj,kfl mhbcnbfyj,f cf[tkvobaj htkbubfl ufvjw[fllf fqvjcfdkts
cfmfhsdtkjib - b,thbfib8
vfiby fm vtatl b]lf vbhbfy
vtcfvt8
mfhskib f[fkb vj’qdht,bc
ufvjw[flt,bcf lf mfhsdtkb
[fk[bc vjyfsdkbc +vjmwtdbc‘
vsfdfhb uvbhb itbmyf f[fkufphlf mfkb7 cf[tkfl ybyj8
vbcb cfvij,kj b.j rfgfljrbf7 ’dtksfufy 3gjynjtkb mfhsdtkt,bs4 lfcf[kt,ekb
mdt.fyf8
/.fdlf ofhxbyt,ekb vij,kt,b5
vfvf - pf,bkjy8
ltlf - cecfyf8
pf,bkjy rfgfljrbtkc zf,erj,blfydt cf[tkb uftsmdf
ybzbs7 cbvfvfwbs7 cbmdtkbs7
uekrtsbkj,bs7 pytrtsbkj,bs8
hjvbc bvgthbbc v[tlfhseahjcj,bcfsdbc vbeqotdbf pf,bkjyc8
mhbcntc c]ekpt vjmwtekf
lf c[dfw vhfdfkb vjemwtdbf8
vtht bthecfkbvc ofcekf
3mhbcntc flubksf4 cfsf.dfyjl7 sfy vstkb sfdbc mjyt,f
ofeqbf lf ukf[frsf lf mdhbdj,jksfsdbc lfehbut,bf8
vjcojyt,bf lf wjkfl itehsfdc mhbcnbfyb mfkb cecfyf7 bthecfkbvbc gfnhbfhmbc lf8
fmdt7 bthecfkbvib lfjhrtwt,ekf cecfyf8
wjk-mvfhb rfgfljrbfib lf,heyt,ekf7 vij,kbeh mfkfm
rfkfcnhjib8
fm lf,flt,ekf ybyj8
hjwf sthsvtnb okbcf uf[lf7 vij,kt,vf .dtkfathb vb/.bl-vj/.bltc7 bctd bthecfkbvc xfdblyty lf aekb vskbfyfl bmfeh vfs[jdht,c7 cfg.fhs lf mdhbd-j,kt,c lfehbutc8 fmdt lfcf[klyty lf iteluyty qdsbcvcf[eht,fc8
ybyjv ,b’fcsfy7 bthecfkbvbc gfnhbfhmsfy bcofdkf mhbcnbfyj,f lf mhbcntc vcf[ehj,f8
rfhufl hjv bcofdkf lf itbcbc[k[jhwf7 ,b’fc kjwdfrehs[tdf ufvjcobhf7 vij,kt,c lftvidblj,f lf ofhvfhs flfvbfysf mhbcntc c]ekpt vjmwtdfc iteluf8
fct7 mhbcntc vj’qdht,bc mflfut,bs7 ybyjv vbfqobf 3cfvtajcf /hjvc48
fm bub lfef[kjdlf jh
mfkc - hbacbvtcf lf vbc ufvphltk ltlfv’e’tc7 ufbfytc8
jhbdt mfkb uffmhbcnbfyf8 vfkt vfs ufhlf rbltd jhvjwlffsfvlt ofhvfhsb vjfmwbf
mhbcntc c]ekpt8
fvfcj,fib7 hjvib mhbcnbfysf vjhbub ltdyf lf [jwdf;ktnf lfbo.j8
ybyj7 hbacbvt lf ufbfyt hjvblfy ufvjbmwyty lf lblbc dfbdfukf[bs cjv[tsc vjfqobtc8
hbacbvt lf ufbfyt cjv[tsc
lfhxyty7 cjvt[sf vjcfmwtdfl8
[jkj ybyj 3ptufhlvj vbybiyt,bs47 ofvjtvfhsf cfmfhsdtkjcrty8
vjlbjlf bub7 mfkoekb evidtybthtcb7 cekbs evfyrj lf
c[tekbs epflj7 nfyfl fkdf
lf gbhfl cf[bthb7 ujyt,bs yfstkbthb lf hovtybs ituh’yt,ekb7 .dfdbk-,fkf[sf vtcfblevkt lf vtcfcofekt fmbvvrehyfkb8
cfvb sdt vjlbjlf7 [fy at[pt
[fvkbs7 [fy at[ibidtkb7 [tkib
fhufybs7 vrthlpt ]dfhwvbs8
vtjs[t sdtc7 bdybcib7 ]fdf[tsib itvjluf at[b8
mfkb itf’hoeyf vst,vf7 hjvtksfw pfa[ekibfw fh vjt[flfs stshb yf,lt,b8
sfdafhfdybc n,fcsfy itluf
lf bmdt lfbdfyf jhb lqt-qfvt8
sdfkcf lf uekc fxdtdlf mfhsek vblfvjc7 ufcfjwfh vbofc lf ptwfc8
byf[fl v]lfhb utvjc ecby]fdlf sfdafhfdyek stdpc8
b[b,kt,jlf fmfeh vo.tvcsf
sfdfpbsf lf cnevfhsvj.dfhtj,bs8
fmdt gbhdtkfl vjbcvbyf 3fhvfp4 lf 3pflty47 hjvtksfw vfcgby’tkb vo.tvct,b vje[vj,lyty7 kjwdfc fqfdktylyty lf
pjhdfc evfhsfdlyty8
fmdt fv ewyfehb rthgt,bc
sf.dfybcvwtvkt,c gbhdtkfl
e[bkfds ew[j mfkoekbc
mhbcnbfyekb kjwdf-dtlht,f
lf whtvksf s[tdf8
fmdt ybyjv itbn.j7 hjv tc
uekrtsbkb flfvbfyt,b .jabkfy vw[jdht,yb 3lblbcf mfkfmbcf vw[tsbcfyb7 cflf qvthsyb
qvthsj,ty lf vtatyb vtaj,ty48
lf ybyjw ofvjdblf fvf 3lblbcf mfkfmbcfrty48
rbltd lbl[fyc bfhf [fvkbs
lf e[fvkjl8
upfpt vupfdht,c f/.df7 vnrdfhb uflvjbfhf lf vjdblf
eh,ybcc8
thsb sdt fm lfluf7 bcofdkf
fmfehb [fk[b7 vfsb w[jdht,f7
pyt lf xdtdf8 vtht lfluf lqt7
KTDFY CFYBRB"T
LFCFO>BCB B{8
3VFVEKB4 @__%-@__^
fhvfpc jhbc v[hblfy sbsj
vjvwhj mfylfryb tluf5
vfh]dybd - jmhjcb7 cf[tkfl ufw8
vfhw[ybd - dthw[kbcf7 cf[tkfl ufbv8
[fk[b iteluf kjwdfc lf
pjhdfc rthgsf obyfit888
lqt b.j qhe,kbfyb lf eyfskj8
ieflqt uflfdblf8
cffhvfpj vbcnthbf ]th fh
lfchekt,ekb.j7 hjv ptwfl
fn.lf tkdf lf ztmf-me[bkb8
odbvfw lfeidf rjrbcgbhekb8
tkdfc lf ztmfc vfkt ctn.dfw
vj/.df8
[fk[b vsblfy vjo.lf lf
lf,kj,bcfrty lftidf8
vjcfqfvjdlf8 odbvf mfhbi[kfl bmwf8
ijhbc ths fcts 3cfcofekcfw4 fv,j,lyty5 cjvt[sf vtat
shlfnb 3mhbcntc ’fkbsf
tiefl mvybkb.j7 lf mhbcntc
’fkbsdt refkfl rfwfl vjmwtekb.j48 f[kf rb vw[tsfib
,tdhb b’f[lf5 xdtyb rthgt,b
cojhtl bv qvthsvf itvechf7
hjvtkvfw rfwb ]th qjhfl fmwbf7 vtht bc qjhb bctd rfwfl
ufhlfvjfmwbfj8
[jkj cek vfkt lflut,f
lqt7 hjwf [fk[ib [vf ufdfhlt,f lfhoveyt,bs lf lf,t]bst,bs5 vw[tsf-fhvfpbc rthgsf itcfvechfdfl mhbcntc vje[vj cojhtl ybyjv7 rfgfljrbblfy vjdktybkvf ew[j mfkoekvf=88
bv lqtc ybyj fhvfpbc vsf-
uqarqaSo xmlebi
hjwf [fk[b lfb’hf 3lblfl
mfkfmfl7 cfvteajl7 vw[tsfl7
vjdfzht,fl cf[vfhsf hfsfvt
lf pjhdfl obyfit fhvfp qvhsbcf vfsbcf48
lf ybyjw uf/.df [fk[bc vlbyfht,fc8
vjdblf vw[tsfc lf b[bkf mfkfmb cffhfrj cbvidtybthbs8
jhb vlbyfhbc itcf.fhib
ufikbkb.j cfvteaj mfkfmb
mfhskjcbfyt,bcf8 vzblhjl
lf vhfdkfl lfcf[kt,ekb7 cf[kt,b nfychekb [ehjsvj’qdhekb fyfut,bs7 rhfvbnbc
cf[ehfdt,bs7 iefuekib cfvtaj
chf-cfcf[kbs lf mfkfmbc sfdpt
evnrbwtcb frhjgjkbcbs8 vlbyfhtsf v[hblfy pdbflb vst,b
lfcwmthjlyty vw[tsfc8
mfkfmb [fk[c dtqfh bntdlf7
3ufvjdblf thb ehbw[db7 dbsfhwf .dfdbkyb dtkbcfyb48
fn.lf wtvf ,ersf7 cf.dbhsf
lf pfypfkfrsf8
cfcf[kblfy ufvj,h’fylf
ltljafkb yfyf lf vbc rdfklfrdfk - vtat vbhbfy8
3lf ytkfl vjdbljlf thb lf
itfvreytc .jdtkyb ajkjwyb
sdbsjathbsf cfvjckt,bsf
lf aehwkbsf48
vtat-ltljafkb oby vbe’qjlf pqdf [fk[c8
ghjwtcbf vsbcrty7 fhvfpwb[bcrty vbtvfhst,jlf8
ybyjw vb.dt,jlf8
3bub [tldblf cfrdbhdtkt,fcf vbeodljvtkcf lf tybsf ufvjesmvtkcf48
fhvfpbc vsfpt bluf rthgb7
sdbsjy fhvfpb7 epfhvfpfhb
cgbkty’bc ,ev,thfpb7 sfdpt
vepfhfl-xf,fkf[bs7 nfypt
jmhjc ]fzd-cfzehdtkbs7 [tkib tkdfvrhsjvtkb vf[dbkbs7 cf[bs pdbflb lf vhbc[fyt7 rein ofh,sf mdtit - thsb
sdfkb pehve[nbc tluf7 [jkj vtjht - ,bdhbkbjybc8
vstkb qfvt uhbufkb7 qdfhyfaidtyb7 kti[b7 ctn.dbc [hbfkb lf ztmf-me[bkb fh.tdlf
wfc lf ltlfvbofc9
hjujhw bmyf7 ufstyt,bcfc
xfluf mfhbi[fkb8 mdt.fyf lfo.yfhlf8 wfv gbhb uflfbovbylf8
[fk[b fqnfwt,bs it[dlf
vpbc ufvjxtyfc8
vfuhfv vfsb cfsf.dfyj rthgt,b erdt fqfh bvpbht,jlyty
fhvfpbc vsblfy8
cfibytk mfh,jh,fkfc7 ybfqdfhcf lf 3kbnhbc cojh4
ctn.dfc rthgt,b lftktoyf7 ittvechyf lf yfvechtdyb 3isft,ybdyf rkltsf yfghfksf48
3ufvjdblf vbhbfy vtat lf
.jdtkb bub thb7 t’bt,ltc qvthssf vfssf lf fhf /gjt,ltc7
hjvkbcfsdbc lftwf vfs ibib lf ’hojkf48
fn.lf vbsmvf-vjsmvf9 pjub vfhskf ’hojkf-ibibs7 pjubw
uf,jhjnt,bs - ufb’f[lyty7 hjv
tc cfkjwfd-cfsf.dfyj rthgsf
vc[dhtdf lblb qdsbc o.hjvf lf
ufyepjvtkb e,tleht,bc vjvnfyb eylf .jabkb.j8
dby hfc ufb’f[lf fv 3qdsbc
o.hjvbc4 o.fhjl= pjub fhvfpbc lfvfyuhtdkfl mfkltdtksf qvthsc bshe]fyc fcf[tkt,lf8
bctst,bw ufvjxtybkfy7 hjvkt,bw vw[tsbc rthgsf itvvecdhtk ’fkfl btcj mhbcntc
fcf[tkt,lyty7 yfpfhtdtk qdsft,hbd uvbhc7 sdbs cfcofeksvjmvtl qdsft,fc7 rfwj,hbj,bc wjldt,bcsdbc ]dfhwvbs
dyt,ekc lf cbc[klfs[tekc7
vtht vrdlhtsbs fqvlufhcf lf
ptwfl fvfqkt,ekc8
tn.j,jlf7 vw[tsfib ,tdhb
erdt bwyj,lf 3mhbcntc vj’qdht,fc4 lf itafhdbs rbltw
fqbfht,lf vfc8
vtpj,tkb cjv[tsblfyfw yfbhyfbhb fv,fdb vjlbjlf8 vfs
pt fdblf lf rthgsf yfvechtdyb ueklfcvbs vjb[bkf8
vtht vsbc ,jkjcrty ofdblf lf vbdblf bm7 cflfw fqvfhsekb b.j vtatsf cfxhlbkj,tkb - ,t,thb7 frfrbc ]bibc [t7
3ietybthb7 vfqfkb lf hnjvhfdfkb48
bv [tc vbfluf ybyj8 lbl[fyc
todfkf lf ptl ybib fvjzhf mhbcntc ]dfhwvbc ufvj[fnekt,bs8
tmdcb lqt lflbjlf lf kjwekj,lf vbcufydt yfrdtsb mvybkt,bc obyfit8
erfyfcrytk lqtc fm vfc7 ve[kvj.hbkcf lf v[ehdfktl
vkjwdtkc7 vjecohj cfvtaj
cf[kteksfufy hjvtkbqfw
mfkvf7 cf[tkfl ihjifyfv8
ctatmfkvf dbyfj,f /rbs[f
ybyjc8
ybyjv fh ufev[bkf sfdbcb ofhvjvfdkj,f lf e,hfkjl es[hf5
vt thsb esdbcnjvj n.dt mfkb
dfhj8 ihjifyfc itt,hfkf lf itexylf - cfcf[ktib ofvjv.tdbj8
ybyj efhpt lfluf8
rbltd cfvb lqt lfhxf mhbcnbfyb mfkoekb fhvfpbc ]dfhwvbc obyfit8 vtht vsblfy lftidf7 [blb uflvjdkj lf vw[tsbc cfvtaj cfcf[ktc vbfluf8
fm vidtybthb ofkrjnb ufikbkb.j7 vhfdfkathb .dfdbkyfh-,fkf[t,bs7 ,exmyfht,bs lf [tt,pt f[kfhsekb dfpt,bs8
ofkrjnbc ufyfgbhfl vt,fqbc vwbht cf[kfrb bluf8
ybyj bv cf[kfrc vbfluf8
cf[kblfy mfkb ufvjdblf7 vt,fqbc wjkb7 cf[tkfl fyfcnj8
fyfcnj lffn.dtdf ewyj,b
ujujyfc cbvidtybthtv lf rltvfvjcbkt,fv8
e’tj wjk-mvfhc ew[j mfkoekb qdb’kb idbkbdbs ite.dfhlf lf idbkfldt itbrtlkf8
w[hf sdt bw[jdhf ybyjv vfssfy8
ybyj fyfcnjcsfy thsfl
,fqib lflbjlf7 .dfdbkt,cf lf
,fkf[t,c /rhtalf7 [fhifdlf7
hfqfw ofvkt,c fvpflt,lf8
fyfcnjcfw ecdfvc ybyjc yf[fhib ofvfkb lf 3cfcofekcfw4 fqfh lfe.jdyt,bf5 vt,fqbc wjkc7 vfyfvlt e’tjc7 idbkb itt’byf8
wflfahtybkb wjk-mvfhb
ybyjv lffhoveyf7 e’tj,bs ufyrehyt,f lf .hvbc lf,flt,f
mhbcntc yt,bs vj[lfj8 vt,fqtcf lf vbc wjkc bcqf lfhxtyjlfs7 mhbcnbfyj,f vbtqjs7 - 3fqbfhtc mhbcnt lf
lftvjofaytc afhekfl48
vfkt fvbc itvltu ybyj vf[kj,tk ,jhwdpt fdblf8
,jhwdb vf.dkbc trfk,fhlc
vjtwdf8
lf bv lqtcdt ybyjv dfpbc
yfc[kfd hmfsfufy ]dfhb ufvfhsf7 cfresfhb lfkfkblfy frdtwbkb svbs itrhf lf .dtkfpt vfqfkb vf.dkbc ,exmbc
mdti fqvfhsf8
.jdtk lqt-qfvt vjlbjlyfy
fm ybyj lf vt,fqt wjk-mvfhb8
vjlbjlyty lf kjwekj,lyty7 kbnfybj,lyty fv gbhdtkb dfpbc ]dhbc obyfit8
[fk[b vjlbjlf7 ijhbf[kj
lut,jlf lf ufintht,bs ewmthlf ew[j hbnefkc8 lhj
dbljlf8 ybyj lfew[hjvkfl
bqdojlf7 fdflv.jas vrehyfkj,lf7 ufyrehyt,fc mhbcntc ’fkfl
lf vflkfl fw[flt,lf7 - 3/.jalf
rehyt,fsf lf cfrdbhdtkt,fsf
’fkbsf mhbcntcbsf5 vhfdfkyb
ufyhqetekyb ufyrehyyf htwf
vbptpbsf ofvkbcfsf48
,tdhb lfbvjofaf lf uffmhbcnbfyf8
vw[tsfib f[fkb c]ekb cohfafl dhwtklt,jlf8
vtcfvt otkb vblbjlf ybyjc
vjcdkblfy8
vtat vbhbfyb fmfvlt vjhzvbs ufyfut,lf mdt.fyfc8 xhlbkjtsblfy ;fv-;fvfl [fpfhsf lf fkfysf ybfqdfhc ’ktdfvjcbkfl erefmwtdlf [jkvt8
lblb afhyfdfpbc cfakfdc ’dbhafcb itcfvrj,kt,bs fvrj,lf lf vbc lbl vfvekbidbkeh cfmvtt,c ofhvfnt,bs ufyfchekt,lf8
mfhsdtksf vtatc lfcfdktsbcrty tzbhf sdfkb - ’dtkb
mfhsek-gjynjehb vbot,bc
itvjthst,fpt jwyt,j,lf8
gbhdtkb wjkb hjv ufhlftwdfkf7 vtjht wjkfl itbhsj gjynjtkb vvfhsdtkbc
fcekb7 cf[tkfl yfyf8
gjynjeh vtvrdblhtj,fpt
[tkbc lflt,f hjvbc [tkbceakt,bc uflfvntht,fc ybiyfdlf8 fvfc b,thbtkb vtat fhw
thblt,jlf8
bub obyf fpbfib gbhdtkj,fc cgfhctk v,h’fyt,kt,sfy
thsfl byfobkt,lf8
vfuhfv vbhbfybc vtaj,bc
ief [fyt,ib ths,fifl vcjakbj ojyfcojhj,bc cfcojhb
fdbcvfeo.t,kfl itmfylf8 hjvbc cfbvgthbj nf[npt lblb
[tkvobat lf,h’fylf8 tc b.j
cojhtl rjycnfynbyt8 vbc uf[tkvobat,fcsfy lfrfdibht,bs7 fqvjcfdktsib ewyfehb
fv,fdb vjbzhf5 #!@ okbc @(
jmnjv,thc vlbyfht nb,hpt7
vekdbecbc [blsfy7 rjycnfynbyt cfvrdlhj-cfcbwjw[kjl
itt,f cfjvfhb ’fkt,bs js[]th e’kbthtc vtnjmtc7 vfmctywbecc8 lf7 ,h’jkbc oby qfvtc rjycnfynbytc ]dfhb ufvjtw[flf ofhothbs5 3fvbs ufbvfh]dt,4 +,th’8 3nenj ybrf4‘9
vtjht lqtc ,h’jkfl ufdblf
3]dfhjcfyb lhjibs4 lf vfhskfw ,ho.bydfktl ufbvfh]df8 ufvjlbc7 bc dbqfw rjycnfynbyt7 mhbcntv fb.dfyf nf[npt +=‘8 rjycnfynbytc ltlf7
ltljafkb tktyt [jv lblb [fybf mhbcnbfyfl .jabkf vjmwtekb7 mhbcnbfysf sfdufvjlt,ekb vafhdtkb lf trktcbfsf lfew[hjvtkb vityt,tkb8
vfkt rjycnfynbytv7 hjujhw
bsmdf7 f[fkb cfnf[njw lfffhcf lf mhbcnbfyj,fw cf[tkvobaj htkbubfl ufvjfw[flf8
rjycnfynbyt fqvjcfdkehb gjkbnbrbc sdfksf[tldblfy thsb oesbsfw fh eidt,lf fvf. mfhsdtksf mdt.fyfc8
bwjlf7 bmfeh vtatc sdfkb
mhbcnbfysf vjcbc[kt cgfhctsbcrty tzbhf8
,jkjc lf ,jkjc7 vbhbfyvf efhb dtqfh it/,tlf gbhdtkb mhbcnbfyb [tkvobabc
vjs[jdyfc lf rjycnfynbyjgjkib v’tdkfl ufupfdyf sfdbcb df;b ,fmfhb8
mhbcnt lf mhbcnbfyj,f=
cfvfcb otkb ufbcvjlf vstkc mdt.fyfpt tc qdsft,hbdb
blevfkt,bs fqcfdct cf[tkt,b8 hjvbc bvgthbbc ufhtsfw
ufbluf atcdt,b qdsft,hbdb
uvbhbc sfduflfcfdfkvf8 rfdrfcbjybc cfyf[t,cfw lblb [fybf
itclujvbf tdfyutkehb cfufkj,tkyb8 sdbs vbhbfybc cfvij,kjib cfvfcb otkb lf,t]bst,bs lflbc [vf itcf[t,
bvbcf7 hjv mhbcntc rdfhsb7 vfbywlfvfbyw7 vw[tsbc vbofib
ufybcdtyt,c8
ufuh'tkt,f
itvltu yjvthib
21
vfbf ybyjidbkb
turistuli
agenti
dRisiT: 917-974-7166
1950 86th street, 2FL
saRamos: 718-621-6846
Brooklyn, NY 11214
faqsi: 718-621-6846
el.fosta: mnc7@earthlink.net
cnobili `saias~ maRazia
+
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
es leqsebi axlaxans miviReT, avtorma
mkiTxvelis kuTxe
igi mxolod gasacnobad gamogvigzavna.
ganvcvifrdiT... samSoblos siyvaruliT gamowveuli tkivili... da
udidesi optimizmi, rom saqarTvelo isev hSobs gmirebs, da gadavrCebiT!
`is, rac xelnawerebidan Semigrovda, mxolod Cemi mSfoTvare sulisa
da gonebis naazrevia: warsulis gamoZaxiliT, dRevandelobis realobiTa
da momavlis rwmeniT, gadmotanili qaRaldze leqsad. arafers vCemob da
arc arafris maqvs pretenzia: yovelive es Cemi ojaxis, megobrebisa da
samSoblos siyvaruliT gamikeTebia, Semiqmnia~-o, gvwers avtori.
marTlac!
* * *
arafers vCemob dahqris sioni,
dudunebs mtkvari, SfoTavs rioni,
ar var akaki, vaJa, ilia,
mxolod erTia galaqtioni.
gTxovT damerwmunoT, rom me am qveynad,
arc araferze maqvs pretenzia,
Tu mogatyuoT, RmerTi gamiwyres,
ganze gamidges me eklesia.
leqssa vwer, igi sulis siTboa,
aris ocneba, gulis wadili,
rwmena, imedi naTel momavlis,
Tundac, winapris gamoZaxili.
gaseirnebis am mokle gzaze,
Cemi naRara, Cemi dafia,
da warwerili saflavis qvaze,
ganvlil cxovrebis epitafia.
* * *
am Cems qveyanas es ra sWirs,
rad ar scildeba Wirio,
guli mikvdeba dardisgan,
cxares cremliTa vtirio.
CamoWrili aqvs marjveni,
daoblda guda-stvirio,
RmerTo xom unda gvakmaro,
amdeni gasaWirio.
aRarsiT ar Cans saSveli,
xes gasCenia kilio,
eh... TiTqos didsac da pataras,
erTad SeukravT pirio.
* * *
upatrono eklesias
yvavi dapatronebia,
xalxi cxvris farad qceula
da momravldnen yornebia,
cxvris faraSi es ramdeni
koWli cxvari gvyolebia.
umecarni warmoCindnen,
suliT aras mqonebia,
sul sjijgnian yovelives
orbebi Tu qorebia,
mzec jerovnad ver anaTebs,
faravs daTvis torebia,
sikeTis gza arsad ar sCans,
borotebis morevia,
irgvliv enis tartali da
usasrulo Worebia,
momavali Caklulia,
naTels bneli morevia,
mieSveleT eklesias
yvavi dapatronebia!!!
* * *
mowmendil caze cisartyela laRad anaTebs,
da aremares nazad swvdeba misi ferebi,
ra Seedreba kavkasionis amay, maRal mTebs,
me saqarTvelov Senze vfiqrob, Sen geferebi!
erTi xanZTeli, erTi rusTveli,
Cemo qveyanav kvlav gageCinos,
SenebiTa da sulierebiT
STamomavloba gadagerCinos.
mamulisaTvis Tavis gawirva,
realobaa, ar aris miTi,
winaprisagan odiTgan mogvdevs,
dRes unda iyos es magaliTi.
didma giorgi saakaZemac,
Tavis sisxlis da marjvenis garda,
qveynis didebis gadasarCenad
gana ar misca urjuloT paata?
Tund qeTevanis wminda sxeuli,
da mofarfate narnari suli,
gaacamtveres, daanakuwes,
ar Seicvala arafriT rjuli.
gvinda kvlav cxra Zma xerxeulisZe,
irgvliv Semusron maT mindor-veli,
gvinda Tevdore, cotne, demetre,
samasi mohyves mas aragveli.
qarTvelno! fexze medgrad dadeqiT,
suls nu mihyidiT gancxromiT eSmaks,
gangebasa vTxov erTi daviTi,
anda Tamari erTxelac eSvas.
Cveni momavlis gadasarCenad,
yvelam SehkariT Zali da Roni,
mamuls erTxelac kidev sWirdeba,
basiani da erTi didgori.
dro gadis, caze cisartyela nel-nela qreba,
cis laJvardebSi ifanteba misi ferebi,
gankiTxvis Jami arasodes ar dagidgeba,
Cemo qveyanav, Senze vloculob, Sen geferebi.
gia boWoriSvili
gaixsna saqarTvelos sakonsulo niu iorkSi!
144 East 44th, 5th Floor
Corner of Lexington ave
New York, NY 10017
eqimi boris pikmani
20-wliani samedicino
gamocdilebiT sixaruliT
amcnobs sazogadoebas axali
kbilis klinikis gaxsnas
212-867-3617
212-867-3272
205 Avenue U
Brooklyn, NY 11223
dental office
- safaris kosmetika;
- kbilis plombi;
- gvirgvinebi, xidebi,
protezebi;
- RrZilis mkurnaloba;
- gaTeTreba
* vRebulobT dazRvevas
** vmkurnalobT bavSvebsac
winaswari Cawera:
718-449-2607
saRamos saaTebSic
da SabaT-kviras
22
Consulting&Training
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi operaciamde
Empire state Bldg, Suite 1701
350 5th ave, NY, NY 10118
tkivilis gareSe!
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
giwvevT ufaso
ganaTlebis misaRebad
P(pirobebis gaTvaliswinebiT)
3 samedicino kursebi 3 inglisuri enis Seswavla
eqim
merab boTeris
-
Business English;
3 ofisis administracia Office Admin/mos;
3 brokeri finansisti Financial Licenses (series 7/63/66);
3 biznes buRalteria Business Accounting;
3 samedicino bilingi Medical Billing;
3yvela saxis kompiuteruli swavleba.
dagexmarebiT samsaxuris moZebnaSi (PCA, HHA)
msxvili varikozuli venebis lazerul centrSi viyenebT
yvelaze efeqtur, uaxles msoflio klasis teqnologias
da mkurnalobis meTodebs, vatarebT kompleqsur mkurnalobas ukanaskneli Taobis lazeris saSualebiT.
- mikroqirurgia ultrabgeris gamoyenebiT;
- Tanamedrove skleroTerapia.
- proceduris xangrZlivoba – 30-90 wuTi
- proceduris dros SemogTavazebT kinofilmebis naxvas
proceduris Semdeg SeiZleba saxlSi an samsaxurSi wasvla 10 wuTSi.
msxvili varikozuli venebis mkurnaloba
saWiroa droulad, vidre ar warmoiqmna:
yavisferi laqebi kanze; fexis kanis gamsxvileba da
SemWidroeba; sisxldena dazianebuli venebidan; wylulebi;
dagvikavSirdiT:
212-268-8909 Ext 109, Dr. MAIA
imkurnaleT, vidre ar gaxda ganukurnavi!
wvril varikozul kapilarebs `qselebs” warmatebiT ganvkurnavT
lazeriT da sklerotirebiT. msxvili da wvrili varikozuli venebis
am meTodiT mkurnalobas anazRaurebs umetesi sadazRvevo kompania.
vamzadeb inglisurSi
nebismieri donisa da
lela
asakis msurvelebs 718-784-1337
eqimi merab boTeri - qirurgi, 35 wliani muSaobis gamocdilebiT yofil ssrk-sa da aSS-Si. qirurgiis amerikuli sabWos
diplomirebuli. agreTve atarebs Tiaqaris, buasilis, swori
nawlavis daavadebebis da kanis warmonaqmnebis operaciebs.
660 92nd Street, Bay Ridge, Brooklyn, NY 11228
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
102-51 Queens Blvd, Forest Hills, Queens, NY 11375
(konsultacia da gamokvleva); 1-718-238-1555
Cvens Jana efremiZes didi siyvaruliT vulocavT dabadebis
dRes. janmrTelobas, sixarulsa da bednierebas, karsmomdgar
tkbil bebiobas vusurvebT.
megobrebi
TiToeuli DVD-is Rirebulebaa 20$,
safosto momsaxureoba nebismieri raodenobis SekveTaze 5$, unda moniSnoT
TqvenTvis sasurveli DVD-is ujredi,
furcelze miuTiToT Tqveni saxeli
da gvari, misamarTi, daurToT Ceki an
mani orderi da gamogzavnoT Semdeg
misamarTze:
Gela SACHALELI
3405 Kings Hwy, Apt 3C
Brooklyn, NY 11234
moniSneT
Semdeg
vsaubrobT
qarTulad!
vulocavT
patara vaJkacis leonardos dabadebas
vulocavT restoran
`Tamadis~ kolorits
nugzar ZnelaZesa da
qeTevan ToraZes.
sasaxelo moqalaqed,
da rac mTavaria WeSmarit qarTvelad aRzrdas vusurvebT.
gazeT
`mamulis~
redaqcia
moniSneT
gancxadebebi
Semowiruloba
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
s
fhct,j,bcsdbc
survili maqvs gazeT `mamulis~
arsebobisaTvis gaviRo
dolari.
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
uaxloes xanSi Seiqmneba `mamulis~ sagamomcemlo sabWo 10-kaciani
SemadgenlobiT, romelTa
sawevro gadasaxadiT gamova gazeTis TiToeuli nomeri. msurvelebma
daukavSirdiT saorganizacio komitets Semdeg
nomerze: 908-910-3639
iyideba Cexuri proeqtis 4oTaxiani bina Temqis dasaxlebaSi da 1000 kv.m. miwis nakveTi kaklebSi (bagebsa da wyneTs
Soris), zurab wereTlis saxelosnosTan axlos. damikavSirdiT: TbilisSi 64-64-68, (877)7897-74; (893) 17-95-46 ikiTxeT
sveta, amerikaSi (917)407-2023
iyideba 220kv.m. sacxovrebeli bina Zmebi zubalaSvilebis N4-Si me-3 sarTulze, da
160kv.m. sacxovrebeli bina
pavlovos quCaze.
darekeT: 99-53-01
8(99)95-96-46 TaTia
8(99)16-20-61 sofia
23
tkivili
malxaz
iaTaSvilis xsovnas
Cveni oficialuri
warmomadgenelia:
+ Tax
niu-iorki-Tbilisi
MANHATTAN
156 Fifth Avenue, Suite 934, New York, NY 10010, USA
vsaubrobT
qarTulad
(212) 741-0033
BROOKLYN
1035 Brighton Beach Ave. Office #2, Brooklyn, N Y
11235, USA
(718) 615-0088
www
.panor ama
tr a v el.com
www.panor
amatr
saCuqrebis internet-maRazia
kompania NovaCom warmogidgenT saCuqrebis internet maRazias Gifts.ge
gsurT gaaxaroT TqvenTvis Zvirfasi adamianebi, romlebic amJamad Tqvengan Sors, saqarTveloSi imyofebian? amisTvis saWiroa ewvioT
Cvens veb-gverds www.gifts.ge, sadac maRalxarisxiani produqciis farTo arCevania warmodgenili: yvavilebi, suvenirebi, sasmelebi, namcxvrebi,
tkbileuli, wignebi, saaTebi, kompiuterebi, audio-video da kidev uamravi sxva produqti.
sasurveli saCuqris SerCevis Semdeg, miuTiTeT
saCuqris mimRebis misamarTi, xolo kurieri
daTqmul drosa da adgilas moaxdens gzavnilis miwodebas.
aseve gTavazobT unikalur serviss `Seinaxe
emocia~, romelic sasiamovno aRmoCena iqneba
sazRvargareT myofi qarTvelebisTvis. survilis
SemTxvevaSi profesionali fotografi, foto
an video firze daafiqsirebs adresatis emociebs
saCuqris gadacemis procesSi, xolo gadaRebuli masala umokles droSi gadmoigzavneba
TqvenTan el.fostis saSualebiT. Tqven CuqniT
saCuqars - Cven vafiqsirebT emocias.
gogi moraliSvilis xsovnas
gazeT `mamulis~ mkiTxvelebisaTvis 10%
fasdaklebaa. nebismieri momsaxurebis SekveTisas specialur fasdaklebis grafaSi miuTiTeT sityva-kodi: mamuli
@vfvekbc# be,bkt
lbcrpt lf rfctnfpt
DVD-is an videokasetis Rirebulebaa
15$, safosto momsaxureoba nebismieri
raodenobis SekveTaze 5$, binaze miRebis
msurvelebma furcelze unda daweroT
Tqveni saxeli da gvari, misamarTi da
telefoni, daurToT Ceki an mani orderi
`manuCar kaWaxiZis~ saxelze da gamogzavnoT: MAMULI, P.O. Box 13121.
Jersey City, NJ 07303
qveynis ekonomiurma gaWirvebam qarTvelebi
samSoblodan Sors, 9 aTasi kilometrisa
Tu 9 sasaaTo sartyelis moSorebiT gadaisrola. RvTisanabarad mitovebulebs samSoblosTan uxilav Zafebad erTaderTi qarTuli gazeTi `mamuli~ moevlinaT. gazeTisadmi
siyvarulis gamocxadebis lamazi dasturia
es saRamoc...
ubedurad gaTenda 16 Tebervali
CvenTvis da ganusazRvreli tkivili dagvitova gulSi. yvelasaTvis
sayvarelma maxom udrood daido
bina samudamo sasufevelSi - cxovrebaze, sicocxleze uzomod Seyvarebuli 36 wlis vaJkaci veRarasdros gagviRimebs Tavisi ganumeorebeli RimiliT.
samSoblo enatreboda da saqarTvelodan 5 dRis dabrunebuli isev mSobel qveyanas ubrundeba, amjerad samudamod.
veraferi Seavsebs umisobiT gaCenil sicarieles. yvelas moaklda misi siTbo da siyvaruli. mZimea dajereba, rom auxdenelma
ocnebebma, miznebma da imedebma mxolod mis tanjul gulSi
daido bina. mSobliur keras mowyvetili Tavisi patara ojaxis
Seqmnaze natrobda, undoda yvelaferi lamazad da Rirseulad
gaekeTebina, ise rogorc namdvil qarTvel mamakacs SehSvenis.
`raca RmerTsa ara swaddes, ara saqme ar ihqmnebis~ -uTqvams
did rusTvels. marTlac ase, yoveli adamianis cxovreba bedisweriT aris gansazRvruli, da Cvenc amiT vimSvidebT Tavs.
Tavadac morCili qristiani yvelafers RvTis nebas miawerda.
xSirad naxavdiT niu iorkis wmida ninos saxelobis marTlmadideblur eklesiaSi mxurvaled mlocvel ymawvils da masSi
aucileblad maxos amoicnobdiT.
yvelas gviWirs emigraciaSi cxovreba - ojaxs, axloblebs,
samSoblos moklebuli qarTvelebi xSirad vvardebiT sasowarkveTilebaSi, arc maxo iyo gamonaklisi... Tumca Tavis gasaWirs sxvas
arasodes moaxvevda, xandaxan moiwyenda, Cafiqrdeboda, magram daginaxavda Tu ara, saxe gaebadreboda, wrfeli RimiliT gagiRimebda.
momavlis imedi ar daukargavs - mebrZoli, boboqari sulis
patroni iyo da far-xmali arasdros dauyria, win icqireboda
da naTel momavals Sehnatroda.
yvelas dagvwyvita guli, vloculobT misTvis, vunTebT sanTlebs da RmerTs vTxovT naTelSi amyofos malxaz iaTaSvilis
lamazi suli, iq sadac marTalni ganisveneben.
sayvareli adamianebisgan:
dodo, eka, maka, paata, nazi, neli, mzia,
Temuri, eliko, gia, irakli, nato, vaJa.
misi sicocxle maradiulobas
gahyva, magram darCa xsovna, romelic
arasodes daberdeba da siyvaruli,
romelic arasodes mokvdeba.
wavida Cvengan didi qarTveli, WeSmariti mamuliSvili, saqarTveloze
meocnebe adamiani.
misi cxovrebis gza metad ucnauri iyo; sruliad axalgazrda samxedro savaldebulo samsaxurSi gaiwvies da didi samamulo
omic daiwyo. sizmariviT gaqra Wabukobis wlebi. omi ki damTavrda, magram misTvis daiwyo emigraciis umZimesi dro. rogorc
bevr misnairs, masac ar SeeZlo efiqra samSobloSi dabrunebaze,
radgan maSindeli reJimi Ralatad uTvlida imas, rom misi
cxovreba ase ucnaurad aewyo.
romeli samSoblos Ralati?! wami ar iyo Tavis qveyanaze ar
efiqra, Tavis samSobloze, Tavis Terjolaze, imereTze...
17 weli - bavSvobis da ymawvilkacobis wlebi, iq saocnebo
saqarTveloSi, mTeli cxovreba aq amerikaSi, am uzarmazar qveyanaSi!…Tumca mis gulSi yovelTvis enTo uzarmazari cecxli
adamianobis, qarTvelobis.
`didi adamianebi uZeglod ikargebian”, - gvaxsendeba es frazaNniko lorTqifaniZis `Tavsafriani dedakacidan”. misi cxovreba marTlac iyo xelTuqmneli Zegli. am ZeglTan maradiul
cecxlad daenTeba pativiscema da maradiuli mogoneba yvela
CvenTaganis, visac odesme gvqonia bedniereba, rom SevxvedrodiT
da gavcnobodiT gogi moraliSvils, romelic yvelas gviRebda
Tavis gulisa da saxlis karebs, yvelas gvikvalavda gzas
gaucxoebul ucxoeTSi.
nana bazRaZe, maia makariZe, darejan gogolaZe,Lluba sulaberiZe, eTer dadunaSvili, nana
tatiaSvili, irina kilasonia, qeTino qiqoZe,
naTia baraTaSvili,EeTer wereTeli.
gazeT `mamulis~ redaqcia
Rrma mwuxarebiT iuwyeba
Zveli Taobis qarTveli emigrantis giorgi moraliSvilis sulis gadasvlas zeciur saqarTveloSi
megobrebis saxeliT manuCar kaWaxiZe TanaugrZnobs
naira xuciSvils udides
mwuxarebaSi dedis ciala
xuciSvilis gardacvalebis gamo.
24
26 27
maisi, maisi,
19 saaTze 14 saaTze
saRamos wamyvani
nugzar kvaSali
bileTebis SeZena
bruklinSi:
347-528-0037
718-781-6945
347-782-6189
718-615-1500
qvinsSi:
718-897-4500
filadelfiaSi:
215-918-2695
215-969-2292 www.russianny.com
215-969-0090 www.teatr.com
asaval
dasavalis
nato gelaSvili
qalaquri simReris
saRamo niu iorkSi
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
EDITOR & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
Tbilisidan: 420-320