Mamuli No. 55
Title
Mamuli No. 55
extracted text
1
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
yvela tkivili iZinebs bolos,
magram me mainc mindoda meTqva,
rom dRemde SeniT
vcxovrobdi mxolod,
Sen iyav sunTqvac da gulis feTqvac.
gadian wlebi da fiqriT daRlils
gadauxdeli mrCeba valebi
da mekargeba mSoblebis saxli autaneli da sayvareli.
magram jer unda movides Tovli
da gadmofinos TeTri afrebi
da Seni nazi sxeulis TrTolviT
aTrToldes Tovlic da yvelaferi.
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
me vaReb sarkmels da Wadrebs viTvli,
Wadrebs gaqceva SeeZloT TiTqos,
da kvlav mzada var uares dRisTvis,
Tumca ukeTes dReebze vfiqrob.
oTar WilaZe
1933-2009
portretebi
Jami
saguledan
guli
yviris
ars...
mivxedoT
bagratis
taZars!
es oda ar
miatovo babua,
Radari ar
gamicio!
qarTuli gazeTi amerikaSi
oqtomberi-noemberi, 2009 N55
gamocemis me-7 weli
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
erTad vuSveloT samSoblos!
nu ganvudgebiT siRaribis gamo;
nu vuukadrisebT sipataravisTvis;
nu davuwunebT garegnobas.
gana yvela mSobeli erTnairad lamazi ar aris?!
movuxmoT Wkuas da davbrundeT Sin, gaqceulnic da gasaqcevadac gamzadebulnic... bargze mjomarenic...
batebo, batebo, Sin! Cvens dros iyo aseTi TamaSi.
ufro swored, ufrosebi TamaSobdnen ase Cvens bavSvobaSi...
erT bers udabnoSi hyavda
morCili. morCili eubneboda moZRvars, rom zogi
lanZRavda da zogi aqebda
mas. morCilma hkiTxa moZRvars, Tu rogor unda moqceuliyo. berma urCia, wasuliyo sasaflaoze da iq micvalebulebi xan eqo da xan
gaelanZRa. yvelaferi es
rom gaakeTa morCilma, isev
mivida Tavis moZRvarTan
da uTxra, rom mas aranairi
pasuxi ar miuRia da swored
amitom moZRvarma morCils
urCia, rom rodesac mas
lanZRavdnen an aqebdnen,
TviTonac ase moqceuliyo.
2
Sefasebis cda
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
swored amaSi vlidneba misi eqscentriuloba. samagierod qveynisTvis yvelaze mniSvnelovani reformebi ar gatarebula. igi auqmebs
`samxreT-oseTis avtonomiur olqs~ da amiT igebs Tavisi mayureblis guls, riTac ngrevadi imperiis udidesi risxva gamoiwvia,
dRemde romaa gadauWrel problemad darCenili. is iRebs qveynis
damoukideblobis aqts da paralelurad ar axdens Tbilisis gantvirTvas, erT uSvelebel Tavkombalas rom daemsgavsa da piriqiT
ufro da ufro eZalebian sataxto
qalaqs raionebidan, riTac Tbilisurma sindromma - anu e.w. `karenoi Tbiliselis~ kompleqsma daundoblad da dauzogavad iCina Tavi.
zviadi boikots ucxadebs ruseTs
da amavdroulad ver xedavs, Tu
rogor mwifdeba mis da misi xelisuflebis Tavze TviT xelisuflebis krizisi. igi amerikasac iseTive
gulmodginebiT ebrZvis, rogorc
ruseTs, amiT is ver grZnobs, Tu
rogor moeqca saqarTvelo politikur da ekonomikur blokadaSi
(Nota bene: aqedan, am gadasaxedidan aris ioli yovelives Sesaxeb
marTebuli daskvnis gakeTebisa da
msjeloba-aRqmisa, Torem maSin amaze
aravin fiqrobda, arc zviadis opozicia. igi, rogorc zogadad yvela
xelisuflebis opozicia, dabrmavebulia xelisuflebis warmatebebiT da mxolod yvelaferSi, im
sasikeTo ZvrebSic cuds da sibinZures uyurebs). uamravi aseTi magaliTis motana SeiZleba, magram erTi ram udavod unda iTqvas - igi
ar iyo srulfasovani xel-mwife,
yovel SemTxvevaSi mis politikur
srulfasovnebamde da mitom ver
aRasrula mtkice xelis movaleoba.
arada, valdebuli iyo da mas ar
unda gamoeCina sisuste. eris yvelaze didi mefeebi yvelaze didi
tiranebi iyvnen.
ratom `ar~ Tu `ver~ gaxda xelmwifed?
ver gaxda! imitom, rom masSi ar
ijda buneba xelmwifis, iliaseuli xel-mwifebisa. masSi ar iyo
sastiki da daundobeli mefis impulsebi. mas xalxma mianiWa xelmwifeba da igi ar yofila RvTivcxebuli. igi Teologi iyo da ara
RmrTismetyveli. mis pirovnebaSi
gaerTianda saxelmwifoc, eric da
erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraobac. erTma kacma es tvirTi ver
zida. arc SeeSvelen TamaSgare mdgomareobaSi darCenilma yofilma
megobrebma, miatoves da Cirgvebidan
niSnismogebiT gahyvirodnen `CauSesku, CauSeskuo!~.
gareSe mtrebmac didi roli iTamaSes erisa da zviadis dauZlurebaSi. garkveulwilad pirvelkacobis ambiciam imata zviadSi da wonasworoba veRar daicva. mokavSireebi uklebliv yvela gadaimtera,
riTac mtris wisqvilze daasxa
wyali. yofili megobrebi da axla
ukve politikuri opozicia ruseTSi garbodnen da SevardnaZesTan
erTad SeTqmulebas awyobdnen zviadis winaaRmdeg. maTi udidesi sibece imaSi gamovlinda, rom ver dainaxes zviadis ukan saqarTvelo da
mTeli erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba rom idga. sakuTarive xeliT mospes yvela monapovari,
opoziciasTan erTad zviadmac. amas
xelisuflebis sibece hqvia, xelisuflebis sibece ki xel-mwifebis
ar-SeTvisebaa. ai, magaliTi:
`mose sanam eris winamZRoli gaxdeboda, safuZvlianad swavlobda
egviptur saxelmwifoebriv da eTnikur wyobas. RmerTma es imitom
dauSva, rom scodnoda ra saxis
mterTan mouwevda mas brZola. meore etapi moses ganbrZnobisa iyo
is, rom man Seicno da Seimecna Tavisi eri da igi uyoymanod Tavisi
Tanamemamuleebis samsaxurSi Cadga,
miuxedavad imisa, rom faraonTan
ZmasaviT izrdeboda. gzebi gaiyo
swored erovnulobis niadagze~.
asea Camoyalibebuli eris mamis
formirebis modeli.
zviadi ZmasaviT ar izrdeboda
sabWoTa faraonebTan, igi yovelTvis
antagonisturad iyo maT mimarT
ganwyobili. amiT mas gamorCa misi
mtris mTavari Tviseba - qameleoniviT feris cvaleba (xazs vusvam
`qameleoniviT~ - m.k.). misTvis miuRebeli iyo sabWouri wyobilebis
swavleba. swored amis gamo gamoepara mas mis garemocvaSi Semosuli fer-cvalebuli mteri. aseve
zviadTan erTad marcxi iwvnia misma
yofilma TanamebrZolebmac. aq mamuliSvilurma sisustem iCina Tavi.
maTTvisac mTavari iyo ambicia pirvelkacobis. am ambicias Seswires
TavianTi reputaciac da qveyanac,
Cadgnen ra yvela erTxmad eSmakis
samsaxurSi. aqac Teologiuri ganswavlaa da ara RvTisnieroba, farisevlobaa da ara wamebuloba.
mtermac Tavisi hqna. sisxlSi
CaaxSo saqarTvelos damoukidebeli
mesame respublika. sad iyo am dros
zviadis sazRvargareTeli mokavSireebi, Statebis kongresmenebi, romlebmac nobelis premiaze waradgines... sad iyvnen lex valensa, vitautas landsbergeri, vaclav haveli,
rodesac odiSis tyeSi mxeciviT
dasdevdnen zviads mosaklavad da
aravin icis vin, rodis da rogor
uRalata pirvel prezidents.
zviadis mokvliT yvelaferi damTavrda, rasac erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba hqvia.
ai, revoluciuri msxverplSewirva Ralatis ritualis doneze!
14. simartove
da mitoveba
amis Semdeg saqarTvelos mravalsaukunovani istoriis manZilze
qarTvelma erma warmoudgeneli saq-
cieli Caidina, warmoudgeneli imdenad, rom igi qarTuli bunebisTvis
uRirsi saqcielia - laparaki ar
aris kanonieri xelisuflebis Zalad damxobaze, an pirveli prezidentis uRvTo mkvlelobasa Tu
TviTmkvlelobaze, an putCistebis
anti-erovnul politikaze, an afxazeTis omsa da am omSi samarcxvino
damarcxebaze. aq ufro tragikuli
sul sxva ram aris, risi srulfasovnad gaazreba SemaZrwunebelia.
saqme imaSi gaxlavT, rom saqarTvelos prezidenti, romelic ase zarzeimiT da gulze mjiRebis kvriT
aiyvanes xelisuflebis umaRles
piedestalze, mayurebelma - anu
xalxma (momxreebmac da mowinaaRmdegeebmac, moyvrebmac da mtrebmac,
Sinaurmac da gareulmac) erTbaSad miatova saqarTvelos prezidenti mTels auareba problemebTan.
faqtiurad, mas marto uxdeboda
yvelafris gavla da swavla, miuxedavad imisa, rom mas im periodSic ar aklda Tayvanismcemeli da
gulSematkivari. magram es iyo yvelaferi zedapiruli. sakmarisi iyo
raWa-leCxumis miwisZvra, rom zviads ewvnia uamravi xalxis garemocvaSi simartove. pirvelad RmerTma
Camoxsna zviads xelisuflebis mimzidvelad efemeruli saTvaleebi
da gadmoaxeda TvalSi, sad iyo da
rogor iyo. igi pirvelad waawyda
pirvel problemebs da igi mliqvnelebis garemocvaSi aRmoCnda, rogorc yoveli drois yoveli xelisufali. erovnuli aRtkinebis eiforiis paralelurad pirvelad
unda egrZno zviads am xalxis pirvelive wyroma, ukmayofileba, umaduroba da usamarTlobac ki. qarTuli saxelmwifo, miuxedavad yvelanairi Zalisxmevisa, mainc moumzadebeli aRmoCnda seriozuli
problemebis winaSe. am miwisZvram
gamsaxurdia erTi ganzomilebidan
meoreSi gadaagdo, sadac uZluri
iyo sityva. aq gamoCnda xelisuflebis deficiti - profesionalebis saWiroebisa, deficiti ki ara,
saerTod ararseboba (deficiti ki
niSnavs, rom cotaa da ar gyofnis.
is cotac ar iyo zviadis irgvliv).
TumcaRa fanatikosebi srul paranoiamde iyvnen mosulebi zviadis
pirovnebis gamo. arada, saxli yvelas sWirdeba, saWmeli yvelasTvis
aucilebelia. ybadaRebuli `keniis
xorcis~ ambavma pirvelad Seuryia
avtoriteti zviads, esec Semogzavnilebis wyalobiT.
rac mTavaria, eklesia ganudga
zviads. amas xmamaRla aravin ambobda, magram yvela grZnobda gumaniT
sapatriarqos ganwyobilebas da bevrma amiT isargebla kidec. am sakiTxs sagangebod Riad davtoveb, radgan Cemi gansasjeli da gansaxilveli araa eklesiis mesveurTa qmedebebi. erTs vityvi, rom saqarTvelos
prezidentis mimarT ar momxdara
uZlurebaSi ganmtkicebis madlmosileba.
aqa-iq jer kidev kanti-kuntad,
magram mainc gamoCndnen moRalateebi zviadisave garemocvidan da
misive aRzevebul-xeldasxmulebidan. mtkivneuli iyo aseTi muxTloba, magram misTvis es ucxo xili
ar yofila ase Tu ise. magram mainc sxva parametrebia, roca disidents gRalatoben da sxvaa prezidents rom giRalateben. sxvadasxva
ganzomilebaa da mtkivneulobis
sxvadasxva dozireba, Torem tkivili mainc is tkivilia - rac iq,
igive aq. petre mociquliviT uaryofdnen TavgamodebiT da yalbi
paTetikiT.
ruseTis e.w. URXG-m sabolood
daamsxvria erTianoba zviadis banakSi, xalxi ukve masiurad tovebda
prezidents da gadadioda mtris
banakSi. 9 aprilis revolucias
axali sunTqva gaexsna. mas amieridan pirvelyovlisa revoluciur
samsxverplo zvarakze unda ezruna,
Semdeg ki sakuTari Svilebic SeeWama maSin, roca es sakralur-ritualuri msxverplSewirvis zvaraki
sakuTarive Svili iyo da 1991
wlis seqtembridan daiwyo samzadisi zviadis mokvdinebisa. zviadic Seemzada uTanasworo brZolisTvis. igi sabolood darwmunda,
rom Tavidanve marto iyo da rac
ufro SemaZrwunebeli iyo - iyo
is, rom imden xmaurSi, im moxmaureebmac ki miatoves ar gasuliyo
jer kidev erTi welic ki. samagierod dainaxa moupiravi monstris
daRebuli xaxa, romelic damokles
maxviliviT daadga Tavze xelisuflebaSi mosvlis dRidan da igi am
dRemde ar Canda, axla ki gamoaCina
Tavisi veragoba.
ufro metad SemaZrwunebeli iyo
is, rom am brbos qarTvel erad moixseniebda prezidenti, TviT pirveli Secdomebic ar apaties mas `homo-sovietikusis~ fsiqikis primatebma. zviadi ki jiqur miiwevda
dinebis aRma da amas imiT amarTlebda, rom `dinebas mkvdari Tevzebi
miyvebiano~. raRac momentSi marTalic iyo mxolod misi aRtkineba,
da ara politikuri figura.
igi aSkarad da daufaravad daupirispirda msoflio masonobas,
romlis arsi qarTvelma erma ar
icoda da isic gaurkveveli iyo
maTTvis, Tu ratom iyo mteri masoni. zviadma es ukanaskneli xalxis
SegnebaSi aqcia erTgvar gudian
kacad, bavSvobaSi rom didedebi aSineben celq da onavar SviliSvilebs.
ise gaxSirda am sityvis xmareba,
rom adamianis yuri mieCvia mas da
erTbaSad SiSis kompleqsic moixsna iseve, rogorc moxda `kremlis
(sukis) agentebze~, `fofxaZeebze~
da `mgelaZeebze~ da sxva epiTetebze.
es saSiSroeba ki, analogiurad masonoba, saSiSic iyo da damRupvelic, raSic zviadi aRar cdeboda.
mas bevri ram aswavla araTu xalxma, aramed arsebulma situaciam.
seqtembramdeli zviadi sul sxva
iyo (saubaria 1991 welze) da
seqtembris Semdgomi zviadi ki sul
sxva. pirvel periodSi laRi da
mxne, gamarjvebuli triumfatori
marTavda qveyanas, meore SemTxveva-
voluciur TviTdinebas gahyva xalxis enTuziazmic, eris sanukvari
miswrafebebic, TviT erovnuli moZraobis liderebis miznebi da dasasrul TviT igive is liderebi.
iliaseuli erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba revoluciaSi ar gadazrdila. gana iliam ar
nieri. me igi mecodeba swored
rogorc prezidenti, da mxolod
rogorc prezidenti (esaa ianusis
Sedegi).
vinmes Tu Sescodebia, SevardnaZem rom dakarga taxti?
aravis, piriqiT, mTelma erma SvebiT amoisunTqa, yovel SemTxvevaSi
fortuna da fiasko
Si daRvremili da damZimebuli
`mwuxare saxis raindi~, da ufro
Wirisufali.
Zalauneburad maxsendeba misi
igav-araki `Tvalxiluli da brmadSobili~. ai, isic:
`Tvalxilulma uTxra brmadSobils: Zmobilo, mebralebi, agre umweod rom dalaslaseb, wadi qirurgTan, operacia gaikeTe, Tvali agexileba, mzis sinaTles dainaxavo.
brmadSobilma ki miugo: ucnauri fantazia gqonia, getyoba. erTi
rom, araviTari `Tvalxilulebi~
ar arseboben, arseboben mxolod
brmebi, Senc CemsaviT brma xar,
oRond Tavs ityueb. meorec, araviTari sinaTle ar arsebobs, arsebobs mxolod sibnele. `sinaTle~
ki, ubralod, sibnelis sapirispiro
cnebaa, romelsac Wkuaze gadamcdari
xalxi sinamdviled Tvlis. sigiJis umaRlesi gamoxatulebaa Sens
mier xsenebuli sityva `mze~, viTomdac raRac ararsebuli sinaTlis
wyaro. es yovelive sityvebis TamaSia mxolod da mxolod. mesamec,
araviTari Tvalis qirurgi ar arsebobs. arsebobs - kuWis, brma nawlavis, naRvlis buStis da sxeulis
sxva organoebis qirurgi. Tvalebi ki imisTvis aqvs adamians, rom
sibnele dainaxoso!~
marTlac ase iyo!
zviadi ukuni wyvdiadis mets
ukve aRarafers xedavda. igi qarTvelma erma Tavidanve miatova, miuxedavad uamravi Tayvanismcemlebisa.
mivida masTan vinme da miuTiTa
- `mefe SiSveliao!~?
ara! opozicia Cirgvebidan uyurebda, Tu rodis, rogor da ra warmtacebiT SeWamda mas revoluciis
stomaqi. niSnismogebiT ambobdnen
mxolod, ar gagvikarao. magram me
mesmis qarTveli eris, mtkiva misi
ase-rigad dacema, rom zviadidan
ianusi Seqmna. me mtkiva Cemi eri
da ufro metad isini, visac daeCema gamwarebuli guram petriaSvili `mogelandebiTo!~, radgan swored imaTSi vkiTxulob Cemi xalxis
70-wliani da ufro metis, oraswlovani rusuli Ceqmis nakvalevs
zurgze da TavSi.
zviadi sikvdilis pirispir dadga,
romelic swored rom msoflio
masonobis SeTqmulebis Sedegi iyo.
misi garemocva Seadgenda moRalateebsa da romantikosebs. sxva mis
gverdiT ar damdgara, radgan msoflio SeTqmuleba ukrZalavda alyaSimoqceulis nugeSiscemasac ki.
masonuri konstituciis pirveli
oqmi iuwyeba amas:
`Cveni paroli - Zala da TvalTmaqcobaa, mxolod Zala imarjvebs
politikur saqmeebSi, gansakuTrebiT, Tu is imaleba saxelmwifo
moRvawisaTvis aucilebel talantSi. Zaladoba unda iyos principi, xolo cbiereba da TvalTmaqcoba
- wesi xelisuflebisaTvis, romelsac ar surs gvirgvini dauTmos
axali Zalis agentebs. es boroteba
aris erTaderTi saSualeba mivaRwioT miznamde - sikeTemde. amitom,
Cven uari ar unda vTqvaT mosyidvaze, motyuebaze, Ralatze, Tu isini
dagvexmarebian miznis miRwevaSi.
politikaSi aucilebelia SegeZlos
sxvisi sakuTrebis miTviseba yoymanis gareSe... Tavisuflebis abstraqciam brbos misca saSualeba darwmunebuliyo, rom mTavroba sxva
araferia, garda qveynis patronis,
xalxis mmarTvelisa da misi gamocvla iseve advilia, rogorc nebismieri xelTaTmanis~ (sionisturi
krebebis pirveli oqmi).
Cvenda savalalod unda iTqvas,
rom ar aRmoCnda saqarTveloSi
kaci, romelic avTandilobas gauwevda zviads. iqneb tyuil-ubralod
ara aqvT eWvi imisa, rom merab kostavas daRupva araTu SemTxvevis,
aramed winaswar gamiznuli SeTqmuleba iyo, marto m. kostavas winaaRmdeg ki ara, TviT zviadis, rogorc
SesaZlo da savaraudo momavali
prezidentisa, romelic unda darCeniliyo marto cariel sityvebad
darCenili mxardaWerebiTa da bolos aRarc imaTi. es provokacia
(mxedvelobaSi maqvs merabis tragikuli aRsasruli) ufro Soreul mizansac isaxavda - saqarTvelos CamoaSores merab kostavas
saxiT erTguli TanamSromeli, romelic marto ar datovebda xelmwifes da bolomde ibrZolebdnen
SecdomebiT Tu uSecdomod samSoblos TavisuflebisaTvis. isini erTad albaT gamoglejdnen revoluciur stomaqs samSoblos. revoluciam ki aSkarad icvala saxe
qameleoniviT da gardaisaxa kontrrevoluciaSi, Tavisi yvelaze agresiuli da sisxliani formiT.
15. me ar unda mecodebodes
saqarTvelos prezidenti
qarTulma erovnul-ganmaTavisuflebelma moZraobam erTi didmniSvnelovani Secdoma dauSva, rac sabediswerod Semotrialda missave
sawinaaRmdegod: man Tavisi xilulad warmoCena imdenad eqscentriulad moaxdina, rom xalxTa azvirTeba revoluciaSi gadazarda da
ganmaTavisuflebloba Caylapa revoluciam, revolucia gaibrjna TviT
masSi. sabolood yvelaferi re-
icoda ra iyo revolucia da mis
savalalo Sedegs ver gaiTvaliswinebda? magram mas saukeTesod esmoda,
rom igi saxifaTo TamaSi iyo da
daculi aravin iqneboda aseT dros,
Torem sakmarisi iyo ilias, Tundac
axalgazrdobaSi, hqonoda aseTi
midrekileba, saqarTvelos bedi da
bediswera jer kidev XIX saukuneSi datrialdeboda Cvens Tavze.
ilia, ra Tqma unda, moxibluli
iyo garibaldistebisa da parizis
komuniT, magram arc ise, rom analogiuri SedegebiT saqarTvelos mieRo damoukidebloba. ilias ar uRirda am fasad gaeTavisuflebina
Tavisi samSoblo maSin, roca Tavadve werda - `RmerTo, RmerTo, es xma
tkbili, gamagone Cems mamulSio~.
gamagoneo, Torem me gagagonebo,
ki ara...
es procesi Seuqcevadi unda yofiliyo da gardauvali ilias azriT, da marTalic iyo. swored
rom zedmetma aqtiurobam miiyvana
saqarTvelo revoluciis karamde,
Torem Seuqcevadi procesi iyo
sabWoeTis ngreva; rogorc iuridul faqts daafiqsirebda erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba
sabWoTa kavSiris dangrevisa da
saqarTvelos faqtobrivi damoukideblobiT. ase moxda swored 1918
wlis 26 maiss. jer iyo da, mefe
gadadga 1917 wlis TebervalSi
(saqarTvelo eloda Sesaferis moments); mere bolSevikebma Caigdes
xelisufleba da leninma xeli
moawera dekrets erTa TviTgamorkvevis Sesaxeb (saqarTvelo isev
eloda Sesaferis moments); ruseTSi aravis scalia saqarTvelosTvis
da amierkavkasiisaTvis, amdenad 1918
wlis 22 aprils amierkavkasiis
seimi acxadebs amierkavkasiis damoukideblobas. sul raRac erT TveSi
TviT seimic daiSala da iZulebisa da faqtobrivi mdgomareobis
iuridiulad dafiqsirebis gamo
saqarTvelos damfuZnebelma krebam
gamoacxada saqarTvelos damoukideblobis deklaracia (aqti). Sesaferisi dalodebis situacia am
SemTxvevaSic SeiZleboda yofiliyo. yvelaferi ukve TviTdinebaze
midioda. mxolod Cven aRmovCndiT
iseTi ugnurebi, rom mTeli sabWoeTis nangrevebi Tavze Camogvemxo
da dRemde ver gagviwmendia sulebi am nangrevebisgan. sxva qveynebisgan
gansxvavebiT revoluciam CvenSi
mxolod ubedureba moitana, sxva
araferi. im erovnul moZraobas
niRbad aefara da xalxSi maT mimarT zizRi da siZulvili gamoiwvia. erTi, Tu vinme iyo am grZnobis
gareSe darCenili, isev zviadi iyo.
zviadi me mebraleba, mecodeba
rogorc xelisufali, esaa misive
tragedia da revoluciis mzakvroba,
rom me, Cveulebriv moqalaqes Cemi
qveynis prezidenti mecodeba. taxtidan vin ar CamougdiaT, xelisufleba vis ar daukargavs, magram
isini xalxs ar ecodeba, gana imitom,
rom sibralulis grZnoba araa maT
mimarT saWiro? ara! hitleri aravis Sebralebia, aliende miT umetes,
aRarafers vambob imam Samilze, Tundac napoleonze. napoleonic da
Samilic mxolod da mxolod
tyveebi gvecodeba, Torem imperator
napoleon I da imam Samils, III
raixis fiurers da Ciles prezident salvador aliendes visi ra
Sebraleba sWirdeba? isini yvelani
Zlieri figurebi iyvnen. sibraluli susts sWirdeba. prezidenti
ki ar unda mecodebodes me, piriqiT, prezidents unda vecodebode
me, Cems mdgomareobaSi is unda Semodiodes da ara me misaSi, radgan
igia prezidenti, da ara me.
me ar mebraleba zviadi rogorc
mwerali, rogorc mTargmneli, rogorc rusTvelologi, rogorc mec-
im dReebSi mainc.
viTom ratom ar iyo SevardnaZe
Sesacodebeli?
moxucebuli iyo, bolos yvela
akeTebda mas, rasac moisurvebda,
xels aravis araferSi uSlida.
Tu Sno gqonda, gamogeyenebina es
periodi. araa am parametrebiT SevardnaZe Sesacodebeli? ara, da
imitom, rom SevardnaZes hqonda
Zlieri xeli. rac moisurva, is
datova, ukmayofilo ar wasula
politikuri arenidan. Tundac wasuliyo, Cemi dasatirebeli SevardnaZes ra aqvs?
ai, zviadi, sxva saqmea.
zviadi, rogorc prezidenti susti gamodga. erT rameSi gamoiCina
man mtkice nebisyofa, rom sakuTari sicocxlis ganmavlobaSi igi
saqarTvelos prezidentad iTvleboda da ase Tu ise samarTleblivi niuansebiT mas mainc eweoda angariSi. me bednieri viqnebodi, Tu
me zviadi, rogorc prezidenti, ar
Semcodeboda da igi Cems SemecnebaSi zvaraki ki ara, gmiri darCeboda, romelsac aucileblad unda
mibaZo. es sibraluli misma muxanaTurma gaZevebam da uRmerTo sikvdilma ki ara, es grZnoba daibada
misi xelisuflebaSi mosvlis Semdeg da gamoiwvia misma politikurma
moRvaweobam. me igi mecodeba ise,
rogorc rusebs ecodebaT nikoloz
II da misi ojaxi, rogorc frangebs - lui XVI (`moqalaqe kapeti~) da misi meuRle maria antuaneta, rogorc ingliselebs - karlos I, loialurebi, keTilebi, gaubedavebi da amiT qveynis damaqcevarebi; me gulwrfelad mikvirs zviadisi, radgan mas da mxolod mas
yvelaze ukeT unda Seeswavla mamamisis Semoqmedeba da ufro meti
SemarTebiT, gonierebiTa da xelmwifebiT Seudgeboda igi qveynis marTvas da Cemi Sesabralebeli araferi daemarTeboda.
qveynis mmarTvelebi mxolod maSin unda gebralebodes, rodesac
maT verafers uxerxeben, garda mokvdinebisa. amerikisTvis, magaliTad,
verc moaswro jon ficjerald
kenedim raime mniSvnelovanis gakeTeba (sul sami weli iyo TeTri
saxlis patroni), magram igi uceb
da erTbaSad gaxda amerikis erovnuli gmiri da mxolod mas Semdeg,
rac igi mokles. Torem manamde
igi iyo prezidenti da rom ara
dalasSi is sabediswero gaseirneba,
ise daasrulebda Tavis saprezidento vadas, rom albaT xalxi arc
gaixsenebda mas da imiT iqneboda
kenedis saxeli cnobili, rom a.S.S.is prezidentebis qronologiur
cxrilSi amoikiTxavdnen mis saxelsa da gvars, da prezidentobis
periodis momcvel TariRebs da
cxrilSi meramdene iqneboda, SeiZleba mainc da mainc ar SeewuxebinaT amerikelebs Tavi misi gadaTvliT. swored tyviam gaakeTa is
unikaluri piari, rasac verc erTi
daxarjuli winasaarCevno miliardi rom ver Seqmnis.
me merCia aseTi pirveli prezidenti mainc yoloda saqarTvelos
bolos da bolos.
16. epilogi
qarTulma erovnul-ganmaTavisuflebelma moZraobam (da ara revoluciam) Tavisi mravalwliani moRvaweobis Sedegad miiRo is, rom
saqarTvelo dRes aris damoukidebeli saxelmwifo, civilizebuli
msoflios mier aRiarebuli. gaaCnia saxelmwifoebriobis yvela atributi da masSi qveynis xelisuflebas aravin ecileba. gaaCnia Tavisi sagareo da saSinao politika
(e.i. saboloo mizniT riskenac iswrafoda erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba, yvelaferi zedmi-
wevniT warmatebiT dasrulda). am
mxriv saxeze gvaqvs sruli da
upirobi gamarjveba, da yvelafer
amas hqvia medlis erTi mxare.
meore mxares ki erSi gamefebulia damarcxebuli kacis sindromi, radgan revoluciam pirvelyovlisa daamarcxa
kaci (mxedvelobaSi maqvs fiziologiurad mamrobiTi sqesis warmomadgeneli ganzogadebuli saxiT).
kacis damarcxebam gamoiwvia ojaxebis dangreva. mama, rogorc aseTi,
zneobrivi magaliTi aRaraa SvilisTvis, radgan igi umoqmedoa, potenciali zezeulad amowrites mas.
aman gamoiwvia ojaxebSi matriarqatis damyareba, radgan qali am
garemoSi gacilebiT iolad umklavdeba saarsebo wyaros mopovebas, xolo ris xarjze, es ukve
sxva saqmea. eri dauZlurda, rogorc beberi, radgan mamobriobis
Seryvnam gamoiwvia gaukuRmarTebuli Taobis wamosvla.
revoluciiT da omebiT Cven araTu teritoriebi, sakuTari Tavmoyvareobac davkargeT. revoluciis
Semdeg (anu zviadis mkvlelobis
Tu TviTmkvlelobis Semdeg) saqarTveloSi gabatonda zneobisa da,
ase vTqvaT, eris centraluri nervuli sistemis moSlis politika
- `Pax in bello~ (Note bene: laTinuri gamoTqmaa da igi iTargmneba
rogorc mSvidoba omis dros). istorias gahyva zviadis romatiuli politika, istorias gahyva erovnuli aRtkinebis eiforiac. samagierod, Cven yvelani rogorc eri,
imperiis namsxvrevebSi zviadTan erTad movkvdiT. davrCiT mxolod
inerciiT qarTul enaze molaparake
qarTveluri warmoSobis konglomerati, xolo ramden xans gastans
es inercia, aravin icis. esaa, rom
mTeli Taobebi daiRupa, romelsac
SeeZlo Rirebulis Seqmna - qarTuli suliereba gamoejansaRebina.
arc drom dagvacala da arc revoluciam, igi Cvenda uneburad dagvatyda Tavs, rogorc RvTis risxva.
arsebiTi mniSvneloba ar hqonda
CemTvis saqarTvelos damoukideblobas 1991 wlis 9 aprils vizeimebdiT, Tu romelime aTas cxraas
romeliRac an Tundac ori aTas
romeliRac wlis 9 aprilsave, an
sxva dRes. CemTvis mTavari iyo
axaldroebis atmosferosTan Segueba momeswro da ar gavmxdariyavi
qveynierebaze saxetialo. am mxriv
merCia saqarTvelos damoukidebloba Tundac kidev ufro gvian gamocxadebuliyo da mec da yvelasac
gveswavla Tavisuflad cxovreba
da tkbili gemo (araTu mware)
Tavisuflebis.
ers ar eCqareboda revolucia,
igi Cven Tavze mogvaxvies, araTu
erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraobis liderebma, aramed rusulma
specsamsaxurebma da andropovis gegmam. Cveni erovnuli moZraobis moTaveebi imaSi Sescdnen, rom aserigad gaebnen mtris mier dagebul
maxeSi. romelime maTgans rom hqonoda politikuri gamWriaxoba, is
aucileblad daelodeboda Sesaferis dros da TviTonac Seiswavlida arsebul situacias.
dRes yvelaze didi ubedureba
qarTvelTaTvis da Tundac qarTuli saxelmwifoebriobis simtkicisaTvis xdeba iq, sadac qveynisTvis
sapasuxismgeblo Tanamdebobebze
iniSnebian uvici, regveni da Tavxedi
axalgazrdebi da isini xalxisTvis
sasicocxlo obieqtebs urigeben
qarTvelebs, romlebic wurbelebiviT sisxls woven mosaxleobas
da roca maT ucxoeli investoriT
Caanacvleben da amiT is investori
cotaTi mainc angariSs gauwevs
xalxs, is xalxi imas ki ar ityvis,
rom rogori cudi kaci iyo korporaciis Tu mTeli dawesebulebis
mepatroneo, aramed imas ityvis, rom
rogori cudi xalxi vyofilvarT
qarTvelebi, ai, movida is ucxoeli da SeRavaTebi gagviwiao.
arsebuli xelisufleba damnaSavea qarTveli eris winaSe imisaTvis,
rom igi yovelTvis axdens qarTvelobis diskreditacias qarTvelebis TvalSi ise, rom TviTon arc
gamoCndes amaSi da Tavisi binZuri
kvali waSalos. revoluciam bumerangiviT yvelas waanTxevina eris
Ralati adre Tu gvian. revoluciam ar daindo pirvelyovlisa
qarTveloba da qarTuli miwebi,
magram aranakleb ar daindo yvela,
vinc odesme raimeTi odnavi Sexebac ki hqonia. ase iyo da ase iqneba yovelTvis.
me ar mwams saqarTveloSi arsebuli xelisuflebis, magram me ufro ar mwams misi opoziciis, romelic yofiTi da warmavali problemebiT uWreleben xalxs Tvals, raTa
kidev erTxel da kidev mravaljer
gaabriyvon es xalxi, raTa TavianTi keTildReoba moiwyon da uzrunvelyon TavianTi momavali.
saqarTveloSi saWiroa da aucilebelia axali erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba, romelic
xalxs gaaTavisuflebs mrude cnobierebisagan saqarTveloze, qarTvel
erze, qarTul ojaxze da sakuTar
Tavze, raTa Semdgom gonebagaTavisuflebulma gadawmindos saqarTvelos mTeli Taobebis mexsiereba
da cnobiereba imperiis namsxvrevebisagan. saqarTveloSi axali erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba
saWirocaa da aucilebelic, Tundac axal-axali damarcxebebisa da
tragediebis fasad, magram aucileblad keTil-nayofieri iqneba saboloo jamSi es kidev erTi Tavdadeba da msxverplSewirva eris sakurTxevelTan.
m. beJaniSvili
(dasasruli,
dasawyisi `mamuli~ N51-54)
gamoTxoveba
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
* * *
bavSvoba erTi boloa Tokis
da SeniT unda miaba igi
miwas, romelzec ginda rom mokvde
rodesac mova gaqrobis rigi.
saqme isaa, rogor miabav,
rogor gamoTvli gasavlel manZils,
rom ar Sefasdes mere iafad
Senive xeliT Sebmuli kvanZi.
rogor mivabi ar maxsovs kargad,
magram is Toki grZeldeba dRemde
da jer arafris imeds ar kargavs,
amdeni tanjvis da gancdis Semdeg.
amdeni tanjvis da brZolis Semdeg
TavisiT gaqra bevri survili,
bevrjer Sevaskdi gulsa da nervebs
umisamarTod nasrol WurviviT.
samagierod mec ganmicdia,
rasac ganicdis yvela mokvdavi
roca Semodis sulSi mindia –
yvelafris mcodne da sacodavi.
da vici, ratom unda miyvardes
Cemi mtanjveli da Zneli gzebi,
romlebic bolos iq mimiyvanen,
sadac Cemamde misulan sxvebi.
magram Tu meyo droc da manZilic,
Tu movunaxe suls sasTumali,
movkvdebi rogorc qveynis nawili
da ara wuTisoflis stumari.
seqtemberi
Cem win daeca Wadris foToli,
gamofituli da daqanculi,
da zooparkis cisfer skamebze
anTia sicxis anabeWdebi.
- ginda? gaCuqeb.
Tumca am foTols
vin gaaCerebs Sens galiaSi,
an vin ifiqrebs, rom es foToli
me Semogigde da ara qarma.
qars mxolod miaqvs,
qars sityvac miaqvs,
magram xandaxan gangeb atanen,
rom moiSoron sityvis simZime
da qars dabraldes qarSi naTqvami.
qari movarda,
qarma momagno,
qars gavekide,
qaris bralia,
qariT daRlili,
qarad viqcevi,
qaro, rodemdis viqnebi ase?
me mTeli Rame sityvas veZebdi,
romelsac unda gadaverCine.
is calke ijda da icinoda,
me ki miyvarda da vbrazdebodi,
da vrwmundebodi, rom verasodes
ver movnaxavdi saWiro sityvas.
da yvelaferi gadawyda uceb:
man gaiswora lamazi Tmebi,
lamazi kaba...
da Semomxeda,
rogorc turistma cariel kedels.
gaTavda?
Tumca am sityvis garda
me mqonda guli,
gulic da vnebac.
man gaiswora lamazi Tmebi,
lamazi mxrebi... da gaicina.
gesmis? - gawvimda.
xedav? - gawvimda.
me miyvars wvima,
wvima da fiqri.
wvima da fiqri hgvanan erTmaneTs.
wvima movida,
wvimam momiswro,
wvimas wavyvebi,
wvimis wili var,
wvimiT avivse,
wvimad viqcevi,
wvimav, rodemdis viqnebi ase?
wvima ki modis,
xmamaRla modis
da Zirs Camoaqvs xmeli foTlebi,
foTlebs CamoaqvT xis ocnebebi,
xis survilebi da imedebi.
da totebs Soris, didi xnis mere,
isev gamoCnda TeTri qalaqi,
adamianTa TavSesafari,
TeTri qalaqi gamoCnda isev.
amasobaSi gadiRo kidec
da Semodgomis mze amovida,
da Semodgomis mze galiebSi
kvlav Semocvivda oqros foTlebad.
SeinarCune Tu SegiZlia,
nawili mainc SeinarCune.
radgan umzeod gagiWirdeba,
gagiWirdeba...
gagiWirdeba...
mze amovida,
mzem gamabrua,
mzes Sevefare,
mzis imedi maqvs,
mziT gavTamamdi,
mzed minda viqce,
mzeo, nurasdros nu waxval Cemgan!
mze yvelas unda da yvelas uWirs
misi gayofa da darigeba,
radgan yvelafers advilad vitanT,
roca sxeuli mziTaa savse.
qalma, romelic miyvarda Zlier,
rogorc mebadurs uyvars mdinare,
mdinares - fiqri,
fiqrs - ki dumili,
dumils - xmauri da
xmaurs - sivrce...
didxans ucada im wyeul sityvas,
ucada didxans da moTminebiT,
mere wamodga da Semomxeda,
rogorc turistma cariel kedels.
da ai, ukve mzec amosula
da Semogomis mze galiebSi
Semocvenila oqros foTlebad.
zamTari modis da sanam droa
SeinarCune oqros foTlebi:
zamTarSi gulze daifen xolme,
TavqveS daideb da ganaTdebi.
me ki meyofa, Tu Sens TvalebSi
vnaxav saocrad patara mzeebs,
patara mzeebs vnaxav TvalebSi,
TvalebSi vnaxav uTvalav mzeebs.
mze amovida,
mzem gagvabrua,
mzes gavaxsendiT,
mzis Svilebi varT,
mziT morTulebi
mzed unda viqceT.
mzeo, nurasdros nu waxval Cvengan!
* * *
ra moxda Tuki veRar SevxvdebiT,
am qveynad rac ki xdeba SemTxveviT,
maradiuli is aris mxolod
da aseTia yovelTvis bolo
namdvili grZnobis, gancdis da vnebis
da mec am didi kanonis nebiT
m i y v a r x a r !
magram am sityvas axla
iafi scenis surneli axlavs
rac arc uxdeba da arc sWirdeba,
amitom, albaT, gamiWirdeba
misi warmoTqma, magram gaxsovdes,
magram gjerodes, rom arasodes
ar dagaviwyeb Cems xmas da saxels,
Sengan mravali tkivilis mnaxvels.
da gza romelic gaiyo orad
da ukve iqca codvad da Worad
iyos dRegrZeli, rom Seni wili,
Tavisi RorRiT, mtvriTa da CrdiliT
tanjvis gzad iqces da ucxo Tvali:
yrmis Tu moxucis, kacis Tu qalis,
gxedavdes mxolod am gzaze mavals,
radgan dReidan me Seni xma var,
radgan me ukve viyavi RmerTTan
da movigone
es grZnoba CemTvis,
Cems dasacavad da dasaRupad
da risxva gulma rac daaguba,
rac guls aqamde ZaliT ekava,
wvrilman grZnobebis wasalekavad
gasasvlels eZebs, rom dReis iqiT
Sens nakvalevze diodes igi.
da usasrulod, dRisiT Tu RamiT
da Tundac mxolod sul erTi wamiT
iqces koSmarad da moCvenebad,
dagifrTxos Zili da mosveneba
rom frTebSekvecil frinvelis msgavsad
aRar SegeZlos gafrena arsad.
mere ra moxda Tu ucxo Tvali
Cveni ucnaur seiriT mTvrali,
bages gadascems damcinav Rimils
da im Rimilis uxeSi qimi
gagvivlis gulSi...
Sen ki gaxsovdes,
rom ver miagneb xsnas verasodes,
rom me var jvaric da eSafotic
da Cemi sulis yvela nafoti
im koconisTvis mzaddeba axla,
romelzec Seni surviliT axval.
* * *
pirvelad iyo sityva,
radgan sityva dedaa RmerTis,
sityva inaxavs gonjs da lamazs,
borots da keTils,
sityvaSi budobs
rac ki viciT
anda ar viciT,
rac ki odesme gangvicdia,
anda ganivcdiT.
sityvis ZuZus wovs
azric, sasoc, rwmenac,
ocnebac
da sityvas, mxolod
sityvas ZaluZs
mkvdris gacocxleba
magram Tu sxvebmac dainaxes,
droze ar iTqva,
sjobs Tqva da mokvde,
vidre gulSi moikla sityva!
* * *
gareT isev wvims da jer adrea,
gareT isev wvims da sul iwvimebs,
me vgrZnob rom mciva da menatrebi
magram var gxedav, rogorc sicives!
gareT ki wvimiT sveli abrebi
aSiSineben SerCenil sicxes,
me aRar minda, rom sxvebs
dabraldes
Cemi siCume
da xmaurs viwyeb...
gaTavda... aRar Camogexsnebi,
ar maxsovs vis ra vuTxari guSin
da vafaTureb sicxian leqsebs
Sens Tmebze, mxrebze,
muxlebze... sulSi...
narbeni kacis guliviT feTqavs
saaTic, quCac, foTolic, wveTic...
Sen xar-aqamde rac unda meTqva,
Sen xar oTaxSi haerze meti!
* * *
ubralod vuTxra, rogorc sufraze,
yvelas gvaqvs Cveni patara kuTxe,
sadac Cvenve varT Cveni ufrosi.
ecema Tovli - TeTri frinveli,
ecema, magram ra icis Tovlma?!
an ras gaigeb, rom dRes pirvelad
ar SemiZlia me Seni povna.
es Tovli marto Tovli ar aris,
es qaric marto qari ar aris.
isini sadRac SigniT malaven
mas, rac ar iyo dasamalavi.
me TovlSi vigrZen Seni sicive,
me qarSi Seni TmebiT davebi,
Seni dumiliT, Seni siciliT,
Seni fermkrTali muxlisTavebiT.
ecema Tovli da yvelaferi
TovlSi micuravs zRaprad qceuli.
ver gamiCumeb survils zRaprebiT,
me minda Seni suli... sxeuli....
da dRe, romelic uSenod mova
mxolod garedan iqneba mSvidi.
ecema Tovli... ra icis Tovlma,
ra icis Citma - mifrinavs Citi...
me mixaria, rom ar ician,
rom mec ar vici, xval sad viqnebi.
da isev miyvars didi sicili,
didi sinaTle, didi Wiqebi.
ecema Tovli, rogorc cxovreba
TovliviT Cumi da Semparavi.
me ki yovelTvis memaxsovreba,
rac axla minda, magram ar aris.
ecema Tovli da dros bardeba
lamazi, magram ukve yofili,
rogorc SemkrTali Cveni landebi
sadRac sivrceSi gadaWdobili.
* * *
mzad var gismino da gemsaxuro.
qarSi iSleba dekembris Tovli
da mReris Seni mZime sayure,
gabruebuli dekembris TovliT.
(me albaT didxans meqneba vali,
magram viqnebi sul mxiaruli.
es gaumarjos Sens eSmak Tvalebs
da sarkeebSi naswavl siaruls).
sarkmelSi isev Tovli ireva
da yveba Tavis ubralo ambavs.
da skamze, rogorc nanadirevi,
kidia Seni lamazi kaba.
Semodgomis pirveli dRe
didi xnis mere: dRisiT an RamiT,
sul erTi wuTiT an erTi wamiT,
gagvaxsendeba mTeli sicxadiT,
rasac vaqebdiT anda vkicxavdiT.
wamogveweva Camqral koconTan,
rac ar mogvwonda anda mogvwonda,
rasac veZebdiT anda vkargavdiT
da rasac vgavdiT anda ar vgavdiT.
me meSinia im erTi wamis,
im erTi wveTi Taflis Tu Sxamis,
magram cxovreba, Slegic da mSvidic,
jer isev midis, midis da midis…
* * *
me Cems sayvarel sizmrebad vTvlidi
caSi TandaTan gamqral mavTulebs,
gadaqanebul svetebs da xidebs,
naTurebs mkrTalebs da gafantulebs.
dRes ki ifeTqebs Seni saxeli.
me dilidanve vgrZnob da moveli,
rodis ifeTqebs Seni saxeli,
Zlivs mignebuli da mogrovili.
me mis namtvrevebs avkrifav qarSi
da mtvers da miwas gadavaSoreb
da davurigeb mezobel bavSvebs,
rogorc brWyviala saTamaSoebs.
daitaceben bavSvebi uceb,
yaCaRebiviT daitaceben
da qarze umal mosdeben quCebs
Cems Zvel tkivilebs da aRtacebebs.
bnelSi icinis kioskis mina.
irxeva toti da totis Crdili.
qalaqs ki sZinavs, sZinavs da brwyinavs
mTlad gaJRenTili wvimiT da ZiliT.
da mavTulebze SerCenil wveTebs
aRaraferi aRar aSinebT.
me vaReb karebs da isev vketav
da mere isev vaReb maSinve.
* * *
rac ar yofila, is arc iqneba,
magram rac iyo, iqneba kvlavac:
gza gaixsneba, an Seikvreba,
momsvleli mova, wamsvleli wava...
mec waval, oRond cotac madroveT,
barem Sevavso bolo furcelic
da amovwuro es simartove,
es foriaqi amouxsneli.
gaufasurda, Cabarda warsuls,
riTac dros vklavdi da Tavs virTobdi.
me ki sxvagvarad cxovreba ar msurs kargad iyaviT, madlobT, mSvidobiT!
cirki
ukve zaria da vRelav TiTqos.
gulmac raRaca maniSna isev.
da cxovelebis suni da siTbo
mZime xeliviT momisva pirze
cirkis arenam.
guls ki sayure
ucvnia Seni da mec maniSnebs.
da erTnairad Cacmul msaxurebs
klouni zurgze awyobs baliSebs.
ai, musikac!
visTan xar netav...
anda am klouns ra mouvida,
Tokze Sedgomas rom veRar bedavs
da cremlis nakads asxams yuridan.
arafers fasi ara aqvs ise
Tu ar damala SiSi klounma.
da albaT isic moimtvrevs kisers,
xifaTi Tu ver igrZno droulad.
mec unda droze megrZno xifaTi,
Tumca xifaTze sul ar vfiqrobdi.
me mqonda frTebi da rac mxiblavda,
daufiqreblad misken mivqrodi.
dumils da yoymans gadaCveuli,
daufiqreblad mivqrodi ase.
da ca mimqonda, rogorc rveuli,
jer gaurkvevel niSnebiT savse.
survili iyo Cemi batoni.
mec vujerebdi, radgan momwonda
Cemi survili... da saaTobiT
vmRerodi, rogorc bavSvi koconTan.
Sen ar gesmoda, radgan buneba
maRla axedvas giSlida maSin,
da sanam TviTon ar gacdunebda,
cis mets verafers naxavdi caSi.
mec veCveodi am ambavs TiTqos
da uSenobiT yelamde savse,
viZendi xuTi kapikis siTbos
da avtobusis gacveTil skamze
vjdebodi CemTvis da didi wvimis
moaxloebas vgrZnobdi gumaniT.
da mTebSi, rogorc ltolvilTa mwkrivi,
Zlivs Sedioda gareubani.
pirvelad im dRes vifiqre, mgoni,
rom avcdebodiT...
rom Cveni gzebi
sxvadasxva iyo da yvela Ronec
iyo amao, Tu RmerTis nebiT
ar moxdeboda...
RmerTi ki isev
Sors iyo Cvengan, radgan aravis
aRar gvaxsovda,
ar vTvlidiT Rirsad.
magram simarTlis xma, Semzaravi,
mainc cocxlobda.
da Turme dRemde
im xmas ki ara, danas vmalavdi,
danas, romelic mkvlelobis Semdeg
SemomaCeCes xelSi ZalaTi.
Sen ki namdvilad geZina maSin
da izrdebodi ZilSi totiviT,
rom gageRviZa da ucxo xalxSi
gasuliyavi, rogorc motivi
axal simReris...
vin gaWra, netav,
Toki, romelic Cven gvaerTebda...
me axla ufro garkveviT vxedav:
Sen zixar maRla...
TiTqmis kedelTan...
Toki, romelic Cven gvaerTebda,
am Toks magonebs, romelzec axla
klouni gadis.
Sen zixar maRla...
Zalian maRla...
TiTqmis kedelTan...
me ki marto var da bevri dro maqvs,
rom yvelaferze vifiqro mSvidad.
me ver SevZeli im Tokze dgoma
da Sen dagkarge.
da aRar minda,
rom erTxel kidev davartya kefa
rkinis iataks.
klouns ki raRac
aSinebs isev da mxolod xelfass
dakargavs, Tu ver gabeda axlac.
me Sen dagkarge da eg sayure
varskvlavad meqca... da Sens gamoa,
marto rom vzivar.
ai, msaxurebs
oTar
WilaZe
akrobatebis bade gamoaqvT.
cirkSi yvelafers xsnian martivad.
me ki, rac vnaxe, isic meyofa.
mec xom gafrenil akrobativiT
Cemi sicocxle vande megobars.
is ki sxva skamze gadajda maSin,
roca gasrolil qvasaviT swrafad
mivqrodi misken da xalxic taSiT
majildovebda.
Tvali ki safars
da xelCasavleb adgils eZebda,
magram amaod.
da Cemi qrolva
Sewyda SiSisgan damfrTxal mxecebTan
da klounebTan.
magram me dro maqvs,
rom yvelaferze vifiqro kargad,
vifiqro sworad, didxans da mSvidad.
vi povo Tavi da rasac vkargav,
mTlianad gaqres is Cemi cidan.
Tumca sabralo adamiani
yovelTvis rCeba adamianad.
rac unda Zveli iyos iara,
ar moSuSdeba mainc mTlianad.
ar gamoCndeba mainc garedan,
magram yovelTvis gemaxsovreba...
da rac uxdeba cirkis arenas,
is sasacilod xdis Cven cxovrebas.
ai, vefxvebis cnobili mwvrTnelic
ganebivrebul qalis uflebiT,
iZaxebs vefxvebs da vefxvic nela
Semodis, rogorc Wreli Rrubeli.
musikam darbazs gadasca yinva.
qali ki gawva vefxvis torebTan
da yvela yalbi almasis brwyinva
aRmouCines proJeqtorebma.
me ver gamwvrTnida.
me roca mtkiva,
veZeb da vebrZvi xolme iaras.
amitom marto davrCi da vzivar:
mxeci, qceuli adamianad.
visTan xar, netav...
vin aris, netav...
vin isakuTrebs Sens cas da siTbos...
cirkis msaxuri arenas xvetavs
da albaT isic vefxvebze fiqrobs.
magram arena isev naTdeba
da gawvrTnil ZaRlebs ekuTvnis axla
da pawawina ZaRlis TaTebma
veeba burTi isroles maRla.
maRla Sen zixar... TiTqmis kedelTan...
aRiarebul simarTlis msgavsad.
me ki giyureb da maxsendeba
daaxloebiT aseTi fraza:
`maSin is TviTon dadga kedelTan...
da TviTon gasca srolis brZanebac.
TviTon uaryo, rac aerTebda
an qveyanasTan da ar danebda
mtris uxeS xelebs...~
me ki megona,
rom SenTvis mxolod sikeTe msurda
da rogorc gzebiT daRlil megobars,
miixutebdi Cems survils gulTan.
magram vcdebodi da Seni Suqic
natrobda mxolod Tavisuflebas.
dRes ki xes gavxar, romelsac ukve
gadauares Tavze Rrublebma.
mec Rrubeli var,
magram Sens mxares
ar wamomiRebs qari dReidan.
klouni rasac daamtvrevs gareT,
bnel kulisebSic TviTon Seitans.
aRar gavuSveb ocnebas arsad.
davTmob sulisTvis yvelaze mTavars
da cirkis didi afiSis msgavsad
garkveviT vityvi: vin var da ra var!
da Tuki vinme mimitans gulTan,
aseTi vinme amqveynad Tua,
me uars vetyvi da mxolod uars,
mxolod da mxolod uars da uars.
rom Cemi tlanqi vnebebis gamo
kidev erTi xe ar dadges CrdilSi,
ar iqces Crdilad da yovel Rame
ar gailios gaqrobis SiSiT.
TviTonac wvalob da sxvasac erCi,
Sen giWirs sunTqva da sxvasac uSli,
roca sxeulSi ibudebs eWvi,
viT SemTxveviTi marcvali xnulSi.
Semzaravia eWvis oboba,
Semzaravia da Tuki acli,
Senc daijereb, rom undobloba
Tandayolili grZnobaa kacis.
me, ra Tqma unda, ar vazviadeb
tkivils, romelsac vitan da vuvli.
me viyav miwa da Cems wyvdiadSi
fesviviT mSvidad feTqavda guli.
aTasnairi guli arsebobs:
cxelic da civic,
Slegic da mSvidic...
zogi savsea, anda savsebiT
carielia da mainc midis.
midis bunebis gziT da brZanebiT,
wvas da wvalebas gadaCveuli,
da mxolod feTqva ar ezareba,
rom fituliviT zidos sxeuli.
magram gaTavda!
marTla gaTavda!
unda gadawydes:
ra var Tu vin var!
da sanam CemTvis davTvli aTamde,
sulSi gadneba aTi wlis yinva
da mze amova,
romelsac ase
velodebodi, axla ki isic
amova dRemde uCinar caze
da Cems sibneles daayris sicils.
Tumca me mzad var, rom movumzado
axal tkivilebs sulic da xorcic.
da rogorc brZolis Semdeg muzarads
Cems tkivils xelSi viReb da vkocni.
yvela simRera tkiviliT Cndeba,
yvelas dayveba tkivilis kvali,
rom SeamCnion maSinve sxvebmac,
rasac ver amCnevs ubralo Tvali.
da daijeron, rom Senc gaZeli
da ar akeTe morCili saxiT
is, rasac stveniT da RrianceliT
moiTxovs cirkSi mosuli xalxi.
zRvisa da miwis da cis mpyrobeli
ucnauria suli bunebis,
xan Tu bavSviviT gvedidguleba,
xan gvexmareba rogorc mSobeli.
is gvcvlida dRemde
da kvlavac Segvcvlis,
rom TviTon marad darCes mTliani
da amqveyniur vnebaTa cecxlSi
yelamde idges adamiani.
Sena xar Cemi
jildoc,
sasjelic,
gulze axlos xar
da RmerTze zemoT,
Cemo tanjulo,
Cemo mtanjvelo,
dauRalavo
samSoblov Cemo.
SenTan var, magram
mainc dageZeb,
rogorc daeZebs
saWmels mSieri,
da am patara
miwis naglejze
SemaZrwuneblad
var bednieri...
* * *
masunTqeT Cemi samSoblos surneli,
xurda ar minda.
sicocxles vixdi mTlianad. rac ar
unda paradoqsulad JRerdes Cvens droSi, samSoblos surnels ver gayidi. samSoblo iyideba, misi surneli ki ara.
surneli mainc aq rCeba, gamocarielebul sivrceSi, nasamSoblarze...
* * *
piradad me adamiani mainteresebs droisa da sivrcis usasrulobaSi, ramdenadac arasodes ar vici winaswar, sad da
rogor moiqceva, miuxedavad misi bunebis
saocari simyarisa. adamiani mxolod garegnulad emorCileba cvalebadobas, xolo
SigniT, gulis siRrmeSi, axlac iseTivea,
rogorc Tavidanve `Seqmna RmerTma~ da
mainc, miuxedavad ukve sapatio asakisa,
miuxedavad gamocdilebisa, yovel wuTs
mzadaa imave Secdomis Casadenad, ris gamoc
guSin TviTonve dazaralda yvelaze metad...
* * *
mTavari ubedureba ki isaa, Tavad rom
aris adamiani yvelaferSi damnaSave, Tavad
aris sakuTari Tavis mteri, imitom rom,
mTeli sicocxle gaorebulia, gaorebuli
ki ar aris, yvelaferi ori aqvs momadlebuli bunebisgan, ara marto fexi, xeli,
Tvali Tu yuri - fiqric, mizanic, Tvalsazrisic, survilic...''
* * *
adamiani codoa - sakuTari xeliT
ikowiwebs Tavis patara jojoxeTs da
Tvalebi ukve ewvis bolisgan... ''
* * *
me Tu mkiTxavT, siyvaruli swored
uazro mrisxanebisa da gadamrCeneli gulmaviwyobis ganuwyveteli monacvleobaa.
* * *
sasjeli, garkveuli droiT Tavisuflebis SezRudvas ki ar gulisxmobs mxolod,
aramed saerTod xazs gadausvams xolme
pirovnebas, Tundac uneblieT, radgan araviTar SemTxvevaSi ar SeiZleba, erTsa da
imave pirovnebad CaiTvalos adamiani sasjelamde da sasjelis Semdeg...
* * *
saxli ukanaskneli godolia, ukanaskneli mijnaa yofna-aryofnas Soris da,
yvelafers rom Tavi gavaneboT, Tundac
marto amis SegrZneba da cxoveluri Jini
sicocxlisa, gadarCenisa - ybadaRebul laCarsac gmirad Seiqms xolme, miT ufro,
roca is saxli namdvilad Seni saxlia,
mamiseuli, gaCenis dRidan Sesisxlxorcebuli, uromlisodac, rac ar unda Zneli
dasaTmobi iyos, marTlac rom kapikis fasic aRar aqvs sicocxles
* * *
Tumca asrulebuli ocneba ocneba aRaraa; is ukve ocnebidan gamoCekili sinamdvilea.
* * *
- ia Tu dagiynosavs rodisme?
- ai ia, - Tqva zosime mRvdelma da is
xeli aswia, romelSic iis kona da locvani erTad eWira, petres daanaxa - aqedan
iwyeba adamiani.
- Cvenc aseTi suni gvaqvs, roca vibadebiT. aseTive susti, gulSi Camwvdomi...
magram cota xans, erTi-ori dRiT, sanam
siaruls viswavliT da talaxSi amoviganglebiT. Tu ginda rom talaxSi gaZlo,
jer ia unda mokla, iis suni unda moiSoro.
Cvens bedze, ia advilad kvdeba...
* * *
marTalia, laparaki marto adamians SeuZlia, magram xandaxan adamianis piridan
amosul sityvas gvelis Sxamic axlavs
xolme, qaTmis sibecec da kameCis mouqnelobac. bevrjer gaugonebiaT CemTvis: Tu
aseTi guladia, aqamde sad iyoo, guladoba visTan hqonda mibarebulio? roca cali
fexi samareSi gidgas, cecxlTan TamaSi
adviliao; Tavisi dro mSvidad moWama da
axla saxels epotinebao, raxan isedac
vkvdebi, barem saxelovnad movkvdeo.
* * *
sityvas maSina aqvs fasi, Tu sargeblobis
motana SeuZlia. adamiani yvelaferSi sasargeblos daeZebs. taro Sin miaqvs, quCeCs
ki daudevrad gadaagdebs xolme, ar iWmeva da imitom. sityvac asea, arc yvela sityva iWmeva. ionjiT gamZRari cxeni Roniericaa da sandoc, xolo Tu lencofac
Seayola, TviTonac gagiJdeba da Senc gadagCexavs. sityvas ki meti ubedurebis motana SeuZlia, radgan suliviT uxorcoa da
uCinari: verc borkils daadeb, verc sawamlavs daudgam, verc quCeCiviT gadaagdeb.
ginda Tu ara, unda ataro da Seinaxo
kidec.
* * *
sityva didi Zalaa, gansakuTrebiT moswrebulad Tqmuli. visac misi Zala sakuTar Tavze ar gamoucdia, advilad damarcxdeba. sityvis qneva ufro saxifaToa,
vidre xmlisa. xmlis erTi dakvriT, didididi, erTi kaci mokla, sityviT ki erTbaSad SegiZlia daaqcio mTeli qveyana.
3
4
ambebi samSoblodan
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saqarTveloSi Wkviani xalxi
laparakobs, saqmes ki sulelebi
gazeT `mamulis~ redaqcia
gulistkiviliT auwyebs sazogadoebas, rom gardaicvala saqarTvelos saxalxo artisti, usayvarlesi da umSvenieresi qalbatoni
dodo WiWinaZe
da TanaugrZnobs gansvenebulis ojaxsa da qarTul sazogadoebas.
fv hfvltybvt [ybc obyfs ,fuhfnbc nf’hbc tpjib fhmtjkjubehb ufs[ht,bc itltufl fqvjxtybkvf
lbludfhjdfyb mfk,fnjybc 'dbhafcvf cfvfh[vf cfpjufljt,fib lblb bynthtcb ufvjbodbf7 vbsevtntc7
hjv sfdlfgbhdtkfl ufdhwtkt,ekb wyj,bc sfyf[vfl7 bub7 itcf’kjf7 sfvfh vtabc cfakfdb .jabkb.j8
cf,jkjjl lflubylf7 hjv cfvfh[b sfvfh vtatpt ufwbkt,bs flht ufhlfwdkbk mfk,fnjyc tresdyjlf7
sevwf7 hjujhw itdbn.dts7 ghtpbltyn cffrfidbkc lblb cehdbkb fmdc7 sfvfh vtabc cfakfdc vbfrdkbjy8
fhmtjkjusf thsb ]ueab7 hjvtkbw ,fuhfnbc nf’hbc tpjib veifj,lf7 vcufdcb cfveifjt,bc xfnfht,fc
utkfsbc nf’hbc tpjibw bs[jdc lf lfhoveyt,ekbf7 hjv sfvfh vtabc ’dkt,b cojhtl bm ufybcdtyt,c8
fhct,j,c se fhf sfvfh vtabc cfakfdbc gjdybc ifycb lf itcf’kt,tkbf se fhf7 bub vfhskfw utkfsib
b.jc0 fqybiyek cfrbs[sfy lfrfdibht,bs xdty ghjatcjh vfhbrf kjhsmbafyb"tc lf bcnjhbrjc
cdbvjy vfc[fhfidbkc lfderfdibhlbs8
HBCSDBC FHBC CFZBHJ SFVFHBC
CFAKFDBC [TKF[FKB FQVJXTYF0
VFHBRF KJHSMBAFYB’T5 - fhfdbsfhb ufs[ht,b utkfsib cfzbhj fh fhbc8
bm fhbc sfvfh vtabc trdlthb7 cflfw bub
b.j lfvfh[ekb8 vfuhfv hf eylfs f[kf0
,FUHFNC [JV FYUHTDTY LF UTKFSBW
EYLF LFFYUHBJY0
- se sfvfh vtabc cfakfdb bm fhbc7
hfnjv fh eylf dyf[js0
- sfvfhb lfvfh[ekbf utkfsib7 fvfpt
jhb fphb fh fhct,j,c8 fvbc itcf[t, othc
sfvfh vtabc sfyfvtlhjdt jhb bcnjhbrjcb lf kfif-ubjhubc sfyfvtlhjdt thsb bcnjhbrjcb8 fvfdtc bvtjht,c df[einb ,fuhfnbjyb8 fhct,j,c ljrevtynt,b7 hjv sfvfhbc trdlthc /.fdlf vwdtkb
lf vjvdktkb8 vt-!) cfereytib lf vt-@_
cfereybc lfcfo.bcib7 cfyfv rjveybcnt,b frh’fkfdlyty7 bm fqbybiyt,jlf sfvfhbc [ctyt,bc lqt8 tc nhflbwbf itvltu stveh ifibfidbkbc ue,thyfnjhj,bc lhjc fqluf8 hf ufs[ht,b eylf
f[kf fvfc0 hbcsdbc eylfs ufs[ht,b0
- b.j fphb bvbc itcf[t,7 hjv sfvfhbc cfakfdb itcf’kjf7 .jabkb.j
bthecfkbvib7 b.j cfe,fhb dfh’bfpt888
- vt-!# cfereybc ahfyub bcnjhbrjcb lt,ef othc ,tpfycjybc tgbcrjgjcc7
b,thbblfy vjlbc f[fkufphlf vtat lf
vjfmdc ltlbc ’dkt,b8 fv mfk,fnjyvf cbwjw[ktib dth it’kj bthecfkbvib xfcdkf +hfw vfiby fewbkt,tkb b.j mhbcnbfybcsdbc‘7 fvbnjv fylth’fl lfb,fhf7
hjv vbcb ’dkt,b oftqjs bmj8 f[fkufphlf vtat7 hjvtkptw lt,ef cfe,hj,c7
fhbc KFIF-UBJHUB - sfvfhbc ’t7 vfuhfv lfdbo.js bvbs7 hjv kfif-ubjhub
dth xfdblf bthecfkbvib7 hflufy cfmfhsdtkjc cfpqdfhc vjyqjkt,b vjfluyty
lf bc b’ekt,ekb uf[lf7 tabmhf sfdbc
mdt.fyfpt8 fvfc flfcneht,c hecelfybc
othbkbw hjvbc gfgbcflvb7 cflfw bc lf[vfht,fc bs[jdc lf fqbiyfdc7 xdty udbyljlf ]dfhjcyek jvt,ib vjyfobktj,f7
xtvb ’vf uftvpflf fvbcsdbc7 vfuhfv fv
lhjc vjyqjkt,b vjdblyty lf dth ofvjdblfj8 vtjht ufhtvjt,f7 hbsfw lfcnehlt,f7 hjv sfvfhbc cfakfdb bthecfkbvib fh fhbc7 uf[kfds itvltub5 ]th rbltd
cf,zjsf rfdibhbc lhjc ,th’tyvf fhmtjkjuvf ]dhbc vjyfcnhbc ibuybs7 cfrehs[tdtksfy f[kjc ufs[fhf lf fqvjfxbyf jhb ofhxbyt,ekb mfkbc cfvfh[b8
vfy ufvjfmdt.yf ctycfwbehb fv,fdb7 hjv
sfvfhbc cfakfdb fqvjxtybkbf8 vf[cjdc7
vfiby hecsfdtkbc cfpjufljt,fib lblb
c[ljvf vjto.j7 cfpjufljt,bc sfdv]ljvfht bhfrkb f,fib’t b.j7 vtw vbvbodbtc8
lblb f;bjnf;b fn.lf7 hjv fb7 dbsjvlf7
fqvjxtybkbf sfvfhbc cfakfdb8 vfiby vt
dsmdb7 hjv kfif-ubjhub dth xfdblf bthecfkbvib lf ubylfw xfcekb.j7 ytinbc uflfcdtyt,f fct fh [lt,jlf8 vfc7 fk,fs7 vb/mjylf ltlbc yfobkt,b lf fhf w[tlfhb8 itcf’kt,tkbf7 sfvfh vtabc
ovbylf yfobkt,b bm vfhskfw b.jc7 vfuhfv SFVFHB LFRH’FKTC UTKFSIB-VTSMB8 vfhskfw7 vfktdt lflfcnehlf7
hjv bthecfkbvib fqvjxtybkb cfakfdt,blfy fhwthsb sfvfhc fh tresdyjlf8
- hjlbc lf hfnjv ufxylf fphb7 hjv
sfvfhbc cfakfdbc flubkcfv.jatkb
fhfdby bwbc0
- tc ktutylt,b vjudbfyt,bs ufxylf7
sbsmjc sfvfhvf lfb,fhf7 hjv vbcb cfakfdb fhfdbc cwjlyjlf8 ths-ths [fk[eh ktmcib fhbc bcbw7 hjv sbsmjc hemyflbyvf lfbmflyf7 hjwf vjrdlt,f7 sfvfhbc cfakfdc ofhd.dybj7 vfuhfv hemyflbyb sfvfhpt flht ufhlfbwdfkf8 lqtvlt wyj,bkbf [fk[ib7 hjv sfvfhbc cf[-
mogvwereT
Tqveni azri:
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
kblfy ufvjfcdtytc hfvltybvt re,j lf
fhfdby bwjlf7 hjvtkib tcdtyf vtat8 TC
KTUTYLT,B BV LHJC FHBC ITMVYBKB7
HJWF CFMFHSDTKJ VJYQJKT,BC FY
STVEH-KTYUBC EQTKMDTI B.J7 SJHTV SFVFHB HJV UFHLFBWDFKF7 CFMFHSDTKJ F[KJ FQVJCFDKTSBC THSTHSB E’KBTHTCB CF[TKVOBAJ B.J
LF VBCB CFAKFDBC ITEHFW[.JABC
FHFYFBHB CFAHS[T FH FHCT,JLF8
.dtkf bcnjhbekb o.fhj flfcneht,c7 hjv sfvfh vtat lfrh’fkekbf utkfsib lf fhfdbsfhb ufs[ht,b bm cfzbhj fh fhbc7 vbsevtntc7 hjv itcf’kjf7
bm fqfhw b.jc sfvfhbc ’dkt,b8 vjut[ctyt,fs7 utkfsb sbsmvbc cfereybc vfy’bkpt b.j sehmt,bc [tks7 fh fhbc ufvjhbw[ekb7 hjv sehmt,vf cfakfdb cbvlblhbc vjgjdt,bc vbpybs uf[cytc lf uf’fhwdtc7 vbcb ’dkt,bw uflf.fhtc8
- itcf’kjf7 vjyqjkt,bc lf sehmt,bc ,fnjyj,bc lhjc sfvfhb cflvt uflffcdtytc7 hjv vbcb cfakfdb lftwdfs8
- sfvfhbc cflvt uflfcdtyt,bc itcf[t,
fh fhct,j,c fhwthsb bcnjhbekb ljrevtynb7 o.fhj8
- fv,j,ty7 tmdsbvt sf.fbidbkvf ufvjbrdkbf utkfsbc nthbnjhbf lf sfvfhbc cfakfdb dth yf[fj8
- fh dbwb7 bcnjhbrjct,ib fhbc vjfhekb [vf7 hjv tmdsbvtv uf[cyf trdlthb
lf lf[ehf7 smdf7 bm fhfathb fqvjxylfj8 RBLTD THS[TK DBVTJHT,7 XDTY
DBWBS7 CFL FHBC SFVFHBC CFAKFDB7
XDTY DBWBS7 HJV BC LFBRH’FKF UTKFSIB7 TRDLTHIB7 HJVTKBW LQTCFW SFVFHBC CF[TKC FNFHT,C LF FHFDBSFHB CFZBHJT,F VBCB UF[CYBCF
FH FHCT,J,C8
3sfvfh ltljafkb thbc
cekibf ufyatybkb lf ptwfpt ,ho.byfdc8 us[jds7 ye vj’t,ybs sfvfhbc cfakfdc7 bub
lfv,flt,tkvf [tkib fb.dfyf
lf vpbc c[bdfl fmwbf48
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
UJLTH’B XJ[TKB
SFVFHBC OVBYLF YFOBKT,BC GJDYF
LBLB VFLKB BMYT,F MDT.YBCSDBC=
CDBVJY VFC[FHFIDBKB5 - mfhsekb
cfbcnjhbj o.fhjt,bc vb[tldbs7 3mfhskbc w[jdht,fc4 duekbc[vj,7 SFVFH VTAT
LFRH’FKEKBF UTKFSIB8 fvfib f[fkb
fhfathbf8 lff[kjt,bs (__ otkbf7 tc fct
dbwbs7 vfuhfv cfbynthtcjf ufhrdtdf bvbcf7
uflfcdtyt,ek bmyf bc se fhf c[dfufy lf
se uflffcdtytc - cfl0 vfufkbsfl7 FHBC
DTHCBF7 HJV LFDBS FQVFITYT,TKB UTKFSBC VJYFCNHBC RFHB,ZTCSFY FQFH
UFYBCDTYT,C7 HJV ITCF’KJF7 BC VHFDFKB OKBC OBYFS UFLFCDTYT,EKB
.JABKB.J CFREHS[TDTKIB8
fhct,j,c thsb ’fkbfy cfbynthtcj uflvjwtvf8 vstkb vt-!) cfereybc ufyvfdkj,fib7 sfvfhj,f lqtc utkfsib brhb,t,jlf [fk[b lf tsf.dfyt,jlf dbqfw ovbylfybc ’dkt,c8 hectsbc ofhvjvflutykt,vf fv ovbylfybc ’dkt,b fvjbqtc7 lffgfnbvhtc7 cflqfw lfrbltc lf vtht uflf.fhtc8 vfc itvltu [fk[c cfiefkt,f ofthsdf7 fv yfobkt,bcfsdbc sf.dfyb twf8 cfdfhfeljl7 tc b.j sfvfh vtabc ovbylf yfobkt,b8 fvfcsfy dbwbs bcbw7 hjv kfifubjhub tvpflt,jlf sfvfhbc ovbylf yfobkt,bc uflfcfcdtyt,kfl bthecfkbvib8 hf[fy kfif-ubjhub fvbcsdbc tvpflt,jlf7 tc bvfc ybiyfdc7 hjv vcufdcfl c[df
ovbylfyt,bcf7 sfvfhbc ovbylf yfobkt,bw
vbobc ptvjs byf[t,jlf8 bv gthbjlib ’fkbfy [ibhfl [lt,jlf flfvbfybc lfrh’fkdblfy jhb okbc itvltu vbcb yfobkt,bc uflfcdtyt,f bthecfkbvib8 tc ’fkbfy wyj,bkb nhflbwbf b.j ,bpfynbfib lf pjuflfl mhbcnbfyek cfv.fhjib8 fvbnjv f,cjkenehfl kjubrehb bmyt,jlf7 hjv sfvfhbc ovbylf yfobkt,b
frklfvfib .jabkb.j ityf[ekb8 fctdt
kjubrehbf bcbw7 hjv fvbc fabibht,f fh
[lt,jlf7 hflufy sfvfhbc ovbylf yfobkt,c7 vnhbcsdbcfw lf vj.dfhbcsdbcfw
’fkbfy cfrhfkehb vybidytkj,f /mjylf8
- fvbnjv ufdhwtklf bc [vfw7 hjv
sfvfhbc !@ re,j lfvpfllf lf .dtkf
c[flfc[dfufy lffcdtytc8
- fhf v[jkjl fvbnjv8 [ibhfl [lt,jlf sfvfhbc vcufdcb ovbylfyt,bc uflfmwtdf rthgfl8 sfvfhbc cf[tkvf cfmfhsdtkjib7 egbhdtktcfl7 vst,ib7 qdsft,hbdb lfndbhsdf vbbqj8 c[dfsfijhbc7 vbylf vjuf[ctyjs7 hjv df;fcfw rb7 t.hlyj,f hf vst,ib itvjhxtybk nhflbwbfc7
sfvfhb ufbubdt,ekb /.fdlf qdsft,fcsfy8 itb’kt,f7 fvfib vrht[tkehb ,tdhb
hfv b.j7 vfuhfv vskfl ewyfehb fh .jabkf8 ofhvjblubyts7 ]dfhjcyek mhjybrt,ib othbf7 hjv rfhu fvbylib ifd
pqdfpt wehdbcfc vjupfeht,b lf dfzht,b sfvfh ltljakbc cflblt,tkc ufkj,lyty8 sfvfhb ifdb pqdbc vafhdtkfl vbfxylfs8 c[dfsfijhbc7 lfrjyrhtnt,ekb fh fhbc7 sfvfhbc ufhlfwdfkt,bc itvltu [lt,jlf tc se vbc cbwjw[ktib8 hjujhw otcb7 rthgt,bc cfakfdb mht,f8 tut, fvbcb fyfhtrkbw fhbc sfvfhbc
cfakfdbc ufmhj,f lf tut, bvbcbw7 hfcfw
smdty ,h’fyt,s7 hjv dbyvtc fh itt,bkof8 SFVFHB C[DF HFV B.J CFMFHSDTKJCSDBC7 EAHJ VTNB B.J7 DBLHT
VTAT8 QVTHSBC BLTYNBABWBHT,F [LT,JLF SFVFHSFY8
.jdtk itvs[dtdfib7 afmnbf bc7 hjv lfrh’fkekb b.j utkfsib lf vtht itb’kt,f ufvj.dfybkb bmyf bmblfy lf ufysfdct,ekb bmyf frklfvfib7 kjubrehfl7 fct
eylf .jabkb.j8
- cfzbhjf se fhf fhmtjkjubehb
ufs[ht,bc ofhvjt,f utkfsib0
- cfthsjl7 vcufdcb ufs[ht,b eylf vj[ltc cfgfnhbfhmjcf lf fhmtjkjusf itsfy[vt,bs8 hjwf s[hb7 ’fkbfy lblb cbahs[bkt uzbhlt,f8 VSTKB VCJAKBJ
FLBLT,LF IKBVFYC7 HJVTKVFW NHJFC UFS[HT,B FOFHVJF7 VFUHFV LQTC
VSTKB VCJAKBJ FQBFHT,C7 HJV
IKBVFYVF UFWBKT,BS VTNB LFERFHUF
VCJAKBJC7 DBLHT VBCWF7 HFLUFY BC
GHJATCBJYFKB FH B.J8 sevwf7 lqtc
ikbvfybc lhj fqfh fhbc7 lqtc othfmdcf lf ybxf,c fqfh [vfhj,ty cfmfhsdtkjibw rb7 fct hjv7 cfahs[t bvbcf7 hfbvt itehfw[.jy lf lffpbfyjy7 sbsmvbc
fh fhct,j,c8
- fhbc vjcfpht,f7 hjv xdty dbwbs7 cfl
lfbrh’fkf sfvfh vtat7 fvbnjv fhfyfbhb fphb fhf fmdc bv trdlthbc ufs[hfc=
- bcnjhbrjcbc gjpbwbblfy itb’kt,f ufbpbfhj tc7 vfuhfv sfvfhbc cfakfdb xdtysdbc bubdtf7 uhffkc hjv t’t,lyty hfbylt,b8 fct vfhnbdfl fh fhbc cfmvt8 sfvfhb cfsf.dfyj bvbnjv rb fh fhbc7
hjv vtat b.j7 fhfvtl bvbnjv7 hjv ovbylfybf8 ovbylfybc yfobkt,b ubafhfdc7
sfvfhbc ovbylf yfobkt,c se dbgjdbs7
tc hfv[tkf vflkb bmyt,f mdt.ybcsdbc=
bwbs7 dby ffityf cdtnbw[jdtkb0 - ,fcbkb rtbcfhvf= ghjtmnb mfhsekb b.j7
vfuhfv .dtkf rfgbrb7 [fnt,bc vjgbhrtst,bc7 jmhjcf lf sdfkvfhufkbnbc7 b.j
,fcbkb rtbchbc lf vbcb ’vbc8 EFHB
UDTSMDF CDTNBW[JDKBC FITYT,FPT0
fqfh fhbc ,fcbkb rtbcfhb lf cdtnbw[jdtkb lufc8 ,FUHFNB BLUT,F7 UTKFSB
BLUT,F7 SE FQVJXYLF BM SFVFHBC
OVBYLF YFOBKT,B7 BVFPT DBKJWT,S8
tcfe,hf
stf fcfsbfyb
'dbhafcj vrbs[dtkj=
sfdblfydt eylf ufydfw[flj7 hjv
cfsfehib ufnfht,ekb fphb fhw f[fkbf lf fhw xtvb vjujybkb=
t/7 ]th rbltd hjlbc oe[lf fvfpt
lbludfhjdfyb ofhvjvfdkj,bc crdbsb fyfmfhcbcb=
tc rbltd bc fyfmfhcbcbf7 abkjcjabf cf,th’ytsib hjv itbcofdkf lf
sdbs ,th’yt,bw bct uffjwf sfdbcb
zref-ujyt,bs7 hjv pjubthst,vf bub
idbl ,h’tysf hbw[dibw rb itb.dfytc=
hfcfrdbhdtkbf7 fv lblt,ek idbltekib vj[dtlhbc cfibihjt,f7 fyfmfhcbcfufy ufyc[dfdt,bs7 vt fh vtvemht,f - e,hfkjl7 ufvbxylf cehdbkb7
fv ,h’tyb crdbsbc vbth ufvjsmvekb
uekbcnrbdbkb mfhsdtkb [fk[bc ufcfujyfl fmfw ufdbvtjhj=
rbltd ths[tk vbfmwbts .ehflqt,f5
3,TH’YT,IB ZRDBFYB [FK[B CBN.DFC FV,J,C7 CFMVTC RB ECOFDKTKT,B O.DTNTYJ4=
rb7 cojhtl itfvxybts7 hjv fm7 ltlfyib7 3ecofdktkt,b4 othbf7 vt rbltd
fdltmb lf 3cektkt,bs4 itdwdfkt=
tc7 fv itvs[dtdfib7 fhw lblb wjldf
uf[kfds lf7 vbsevtntc7 fhw kbyudbcnehb 'fkflj,f7 'dbhafcj vrbs[dtkj=
vbylf7 u]thjlts7 fv cbn.dfvjyfwdktj,fvlt cojhtl hjv itmvybkvf dbsfht,fv vjvb.dfyf - hjwf fk8 ytbvfybc 3mfhsek cbyjybvsf ktmcbrjyc4
xfd[tlt lf cbn.df 3ecofdktkbs4
lfdbynthtclb7 bm vbvbsbstc5 3yf[ts7
edbwb4-j=
EDBWT,B rb7 ktmcbrjyib fh vt’t,yf7 fv [tkbceakt,fib wjnf
ud.fdc0=
fvbc vbe[tlfdfl7 vfbyw xfd[tlt lf
ofdbrbs[t5 3ecofdktkb - evtwfhb7
,hb.db7 htudtyb4888
fv 3WEL CBN.DT,C47 hfrb sdbs
3cektkbw4 dth uflffzfht,t,c7 vtw
fdltmb lf7 fv [tkbceakt,bcsdbc eahj vbcflfut,ekb cbn.df db[vfht lf7
vujyb7 cfsfehbw ertstcb ufvjdblf=
3cfmfhsdtkjib lqtc zrdbfyb
[fk[b cbn.dfc fv,j,c7 cfmvtc rb cektkt,b o.dtnty=4
t/7 ytnf7 fct fh b.jc lf7 hfc dxbdb7 fv
vwbhtjltyb lfhqdtdbcsdbc7 seylfw7
vbcf.dtlehjy rbltw=88
sevwf fvfpt tyf hjujh eylf vjub,heyltc rfwc7 hjwf7 sdfkcfxbyjt,bc
vbpybs7 fcts w[fl vfufkbsc vjdb.dfy5
lqtdfyltk cfmfhsdtkjib IJSF
YFLBHFIDBKB7 DFYJ RBQEHF’T7 STVEH YFYTBIDBKB lf c[df zrdbfyb [fk[b
v[jkjl cbn.dbthfl vc]tkj,ty7 [jkj cfmvtc RBHRBNF’T7 SES,THB’T
lf CFV.EHFIDBKB o.dtnty=88
thsb cbn.dbs7 bctsb flfvbfyt,b7 sfdbc lhjpt df[nfyu vttmdcbc vbth itmvybk 3cofdkek rfwsf rjvbcbfib4 itcf.dfyfl hjv ufvjlut,jlyty7 udbhxtdty
lf udsfdfpj,ty7 hjujhb eylf b.jc
evfqktcb lf cfiefkj ufyfskt,f lqtc=
uf[cjds7 fk,fs7 ufyfskt,bc vbybcnhbc udthlbs ]ljvbcfc ufexylf cfmfhsdtkjc ghtpbltync lfejrt,tkb
cehdbkb5 rfyfkbpfwbbc vbkt,ib xfthtw[f mfhsdtkb byntkbutywbbc thsb lblb yfobkb8
vfhnj tc hjv b.jc7 rbltd fhfathb=
vfuhfv zrdbfyb lf ,h’tyb [fk[bc lfhbut,fc7 vfhnj ghtpbltynb rb fhf7 fqfhw
vbcb ufhtvjwdbc otdht,b ecvtyty=
fvbnjvfw dsmdb ptvjs7 hjv lqtc cfmfhsdtkjib zrdbfyb [fk[b v[jkjl
kfgfhfrj,c7 cfmvtc rb cektkt,b
o.dtnty-vtsmb=
vfufkbsfl7 se wjnfc ofdb[evht,s
rbltw7 itudb’kbf7 fctlfw dsmdfs5 ,H’TYB RFWBC [VFC THS .EHIB HJV ITEIDT,C7 VTJHT .EHBLFY EIDT,C LF VTCFVT .EHBS SFLFHBUC BZTHC LTGENFNB CFV.EHFIDBKB=88
fctdt7 zrdbfyb [fk[bc hxtdfpt gbhc cfufyut,jl revfdc lf .dtkfathc wfk.,fl
ecvtyc gfhkfvtynfhb ubdb sfhufvf’t888
[jkj ltgenfnb ubuf ,jrthbf - sfdbcb vjzflhfrt ltlbc thsflthsb obylfe[tlfdb lf cftzdj cdkf - cfresfh
[tkbceakt,fcsfy thsfl - fhfbidbfsfl7 ev’bvtc wfbnyjnib dfhlt,f=88
w[flbf7 fv cfvsfdhj,j lfafpt xtvb
vlujvfhtj,fw v’bvtf7 vfuhfv fhf bvltyfl ebvtlj7 vjf[kjt,ekb ifvfsbc ibibs7 qbhct,bc uh’yj,f hjv lfdrfhuj
- [tkbceakt,fc .fbvb itdsfdfpj lf vfc-
peulblib ths-ths wtynhfkeh mexfc7 hjvtkbw fmfvlt lblb mfhsdtkb rjvgjpbnjhbc
HTDFP KFQB’BC cf[tkc fnfht,lf7 cfmfhsdtkjc gfhkfvtynbc .jabkb otdhbc7 vb[tbk cffrfidbkbc lblb vtuj,hbc7 fo ufycdtyt,ekb7 w[jyt,ekb UHBIF MJ,FKBFC cf[tkb lffhmdtc8
smdty bcbw bwbs7 hjv uhbif mj,fkbf peulblbc fv;fvbyltkb ufvut,kbc fkbrf mj,fkbfc
vfvf b.j=
hjujhw rb tc vfwyj,tc7 peulblib lblb mfhsdtkb rjvgjpbnjhbc htdfp kfqb’bc mexfc uhbif
mj,fkbfc cf[tkb lffhmdtcj7 vfibydt 3ewyj,bc4
wyj,bkb lf7 xtvb fphbs7 itcfybiyfdb cbvqthf7
3vjvt vfvekb4 ufvf[ctylf8 rjyrhtnekfl rb
itvltub cbn.dt,b fv cbvqthblfy5
3f,fib’tl uflfrtslf yf[tdfhb7
fo.tybytc ,fhyjdc48
,eyt,hbdbf7 3ewyj,b4 sfdbc wyj,bk cbvqthfib
bvfc uekbc[vj,c7 hjv s,bkbcib7 rjyrhtnekfl rb dfrtib7 wyj,bkb mfhsdtkb vothkbc
DFCBK ,FHYJDBC cf[tkj,bc mexf iefpt hjv
uf.dtc lf vbc yf[tdfhc wyj,bkb mfhsdtkb
gjtnbc BHFRKB F,FIB’BC cf[tkb lffhmdtc=
wyveten!
sfy thsfl mekf ufdb.j=88
vbsevtntc7 hjwf bwb7 hjv lqtdfyltk cf[tkvobaj htrtnbht,c ufvhfdkt,f lf vbvfnt,f eahj t[th[t,fs7 dblht ufvjrkt,f lf uf.jaf=88
fv res[bs7 xdtyb mdt.ybc gbhdtkb gbhb vt gbhflfl7 bvgthfnjh
DTCGFCBFYTC VFUJYT,C=88
cdtnjybecbc uflvjwtvbs7 DTCGFCBFYT ufyphf[ ybiyfdlf .dtkfpt
[fh, flfvbfyt,c vfqfk sfyfvlt,j,fpt7 hfsf ufvlblht,bc itvltu
bcbyb lftcf]f=88
bvgthfnjhbc sfyfvtlhjdt [fk[bc
uflvjwtvt,pt lf.hlyj,bs7 CDTNJYBECB gbhlfgbh othc5
dtcgfcbfyt sfdbc vc[dbk vj[tktt,c bct tmwtdf7 hjujhw pqdbc qhe,tkc - fcdtkt,c7 hjwf bcbyb
vihfkyb fhbfy lf coehfdc7 hjwf
cdtklt,bfyj=
'dtkb hjvbc tc vvfhsdtkbw7 hjujhw fv mdt.ybc ,tdhb c[df bvgthfnjhbw7 .bllf cf[tkvobaj sfyfvlt,j,t,c7 phlblf uflfcf[flt,c7 hjujhw cf[tkvobaj ,be]tnbc7 bct cfresfhb ufhtvjwdbc cbvlblhbc ufcflblt,kfl=
vfy cgtwbfkehb uflfcf[flbw itvjbqj cfgbhafhtijt,bs cfhut,kj,fpt=
hjwf idbkvf - nbnecvf - vfvfc tc
ecf.dtlehf7 vfvf fluf lf fv uflfcf[flib fqt,ekb vjytnf vbfrhf idbkc
w[dbhpt lf /rbs[f5 .fhc se fhfj=
hjltcfw efh.jabsb gfce[b vbbqj7 idbkc es[hf5 tc bv uflfcf[flibf fqt,ekbj=
'DBHAFCJ VRBS[DTKJ=
vwbht vjwekj,bc fv othbkib
,tdh cfzbh,jhjnj cfrbs[c itdt[t7
vfuhfv fmtlfy hjujhw evsfdhtcc7
f[kfw [fpufcvekfl dbvtjht, - cfmfhsdtkjib lqtc zrdbfyb [fk[b
cbn.dfc fv,j,c7 cektkt,b rb cfmvtc o.dtnty=88
sfvfp obdobdf"t
PEULBLIB LBLB
MFHSDTKB RJVGJPBNJHB
HTDFP KFQB'T LFCF]TC=
3HJUJH E.EHT,S7 MFK,FNJYJ7
SMDTY BNFKBTK
VBMTKFY]TKJC
MFYLFRT,BC
UTYBNFKBT,C40
cfsfehib ufvjnfybkb ktmcb gjtn fypjh
f,ekfidbkc tresdybc8 vt fh dbwb7 t'qdyt,f
se fhf tc ktmcb stf ses,thb'tc7 hjvtkbw
fv ,jkj lhjc utybnfkbt,bc wmthbs fqupyt,ekb mfk,fnjybdbs bmwtdf7 vfuhfv thsb
hfv rb afmnbf5 mfhsdtkb vjmfylfrbc ]eyf vbmfnf'bc wyj,bk mvybkt,fc7 cgjhnbc cfcf[kbc oby vlufh 3vptzf,erc47 hjvtkcfw cfhw[dbytkpt fafht,ekb zflhbcf se ytrthx[kbc
ajskbc ufvj 3ajsjkfc4 t'f[bfy7 ibidtkb
utybnfkbt,b nfybcfvjcbs lfeafhtc8 dbc
vjfabmhlf ltlbij,bkf 3vptzf,erbc4 utybnfkbt,bc cfvjcbs lfafhdf7 ’ytkb cfsmvtkbf8
hjujhw fv,j,ty7 3ajsjkfc4 itvjcdf hfqfw
vecbrfkeh atcnbdfkc erfdibhlt,f7 vfuhfv
xtvsdbc vfbyw ufeut,fhbf7 ibidtkb 3ajsjkf4 hfnjv iteikblf [tkc rjywthnbc xfnfht,fc fy nfycfwvtkib ufvjo.j,bkvf 3ajsjkfv4 hjujh eylf ufyfgbhj,jc vecbrfkehb
atcnbdfkbc ofhvfnt,f0 fct [jv itb’kt,f7
hjv ths lqtcfw ufdbqdb’js lf s,bkbcib
vlufhb .dtkf ’tukb 3lfdbs fqvfityt,kbs4
lfo.t,ekb lf zbf,thfidbkbc vbth itubyt,ekb 3mfhsdkbc ltlbs4 lfvsfdht,ekb7 c[dflfc[df cfvjcib7 vfufkbsfl7 fdsfylbk wmdbnbyb’bc vbth itrthbk nfycfwvtkib ufvjortgbkb lfud[dltc0
serb 3vptzf,erc4 nfycfwvtkb vecbrfkehb
atcnbdfkbc htrkfvbht,bcfsdbc xffwdtc7 cfl
fhbc ufhfynbf7 hjv hjvtkbvt mfhsdtkb renbehbtc ltabktc htrkfvbht,bcfsdbc c[df ’tukt,cfw nfycfwvtkib fh ufvjfo.j,ty0
fvbc ufhfynbfc7 hf smvf eylf7 dthfdby vjudwtvc7 vbsevtntc 3fv mfkfmib47 cflfw 3.dtkfathb vjcekf48
vt smdty utn.dbs lf7 pjubths [tkbceafkc7 hjvkbc cbub;tw erdt bmfvlt vbdblf7
hjv ltlbij,bkf mexfib ufvjdfhlyfc fqfhfathb erkbf7 ’tukbcsdbc nfycfwvkbc xfwvfc
zref lfeikbc se ujyt,f0
NFYCFWVKBFYB UB;T,BC MDT.FYFIB NFYCFWVKBFYB ’TUKT,B HJV BLUTC7 HF UFCFRDBHBF0
}F,F [E,EF
naSromi Zeglad daSTebis!
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- hfvltybvt okbc oby lfvt,flf
bltf7 hjv xdtyc fgjrfkbaceh gthbjlib fewbkt,tkb b.j7 ufvjwtvekb.j EF[KTCB MFHSEKB GJTPBBC FYSJKJUBF7 hjvtkbw vskbfyfl tgjmbc gjtnehb vjpfbrf lf thbc
gjtnehb ceysmdf bmyt,jlf7 hfvtse
mfhsekb tybc cbovbylt cojhtl gjtnt,vf7 vothkt,vf itbyfhxeytc lf vtjwt cfereybc vtjht yf[tdfhcf lf
,jkjc7 cfmfhsdtkjib ufydbsfht,ekb c[dflfc[df htdjkewbt,b se jvt,b .dtkfpt gbhesdytkfl7 en.efhfl
fbcf[f mfhsdtk vothfksf itvjmvtlt,fib= xdtyc bcnjhbfc tc gthbjlb
fh eylf ufvjhxtybkb.j lf tc bltf
vfodfkt,lf okt,bc ufyvfdkj,fib8
fewbkt,tkbf7 ufvjdwts ef[ktcb
mfhsekb gjtpbbc fysjkjubf7 ef[ktcb mfhsekb ghjpbc7 lhfvfnehubbc7 sfhuvfybc fysjkjubf7 hfsf vjvfdfk sfj,fc itdeyfhxeyjs bc cekbthb lf reknehekb vtvrdblhtj,f7 hfw xdtyvf sfj,fv7 xdtyc obyf
sfj,fv lf xdtyvf vjvltdyj sfj,fv
itmvyf8 tc fysjkjubf sfdbct,ehb [blb bmyt,f sfj,t,c ijhbc8 vtuj,ht,sfy thsfl7 hjvkt,bw fv fysjkjubbc cfhtlfmwbj cf,zjib itlbfy +PFPF
MBYMKF’T7 LFSJ RF[F,THB7 NFHBTK [FH[TKFEHB7 PEHF, SJHBF7
UEKJ RJ,BFIDBKB7 DTHBRJ PFVSFHF’T`7 FSDKBC HFVLTYBVT OTHNBKC UFYDB[BKFDLB888 thsb7 dabmhj,lb7 .jabkb.j !)%) okbc ) vfhnb8 vtjht7 !)*( okbc !$ fghbkb7
!)() okbc ) fghbkb lf !))! okbc
@^ vfbcb8 vjdbsfs,bhts lf itdxthlbs !)*( okbc !$ fghbkpt7 fye
!)*( OKBC !$ FGHBKC HJVTKB GJTNT,BW WJW[KT,B FHBFY7 BMBLFY
LFDBO.TS FSDKF LF FQVJXYLF7
HJV WJW[FKBF RJKFE YFLBHF’T=
- [yjdfyt,bc vb[tldbs se lffkfut,s fysjkjubfc7 gbhdtkb rjkfe yflbhf’t bmyt,f fhf0
- lbf[7 [yjdfyt,bc vb[tldbs bmyt,f
lfkfut,ekb lf gbhdtkb gjtnb7
hjvkbsfw fysjkjubf b[cyt,f7 fhbc
rjkfe yflbhf’t7 .dtkfpt v[wjdfyb7
lf,flt,ekb !()% otkc lf gbhdtkb
ktmcbf 3SJDLF LF S,BKBCC T,EHF SFK[B7 LEVLF CBJYB LF LEVLF
[FK[B4888 fb7 fv wyj,bkb ktmcbs
lf fdnjhbs b[cyt,f fysjkjubf8 itvltu vjlbfy bhfrkb f,fib’t7 uhbujk
f,fib’t7 vfhbrf ,fhfsfidbkb7 fyf rfkfylf’t7 vehvfy kt,fyb’t7 ijsf ybiybfyb’t7 vjhbc ajw[bidbkb7 cfvjwbfytksf vstkb gktflf8 fctdt .dtkf
wyj,bkb se ewyj,b gjtnb7 bctst,bw7 lqtdfyltkb nthvbybs hjv
dsmdfs7 ufgbfht,ekt,b hjv fh fhbfy8 FV GJTNEH FYSJKJUBFC ERDT
EOJLT,TY CFEREYBC UFVJWTVFC888
- hfvltyb gjtnb itdf fysjkjubfib0
- #__ gjtnpt vtnvf vjb.fhf sfdb8
lbf[7 gjtpbbc fysjkjubfib #__ gj-
dtcfe,ht,bs gjtn df;f
jsfhfidbkc7 hjvtkvfw cfereybc
gjtnbc ufhlf= tc gjkbnbrff fctsb
fynbreknehekb7 fynbmfhsekb8 dbsjv cfmfhsdtkj gjtnt,bc mdt.fyf
sfdbc ktmcc thbc7 vfvekbcf lf
qdsbc obyfit=
- nbhf;b hf tmyt,f0
cfmvtc vj/rblf [tkb lf ’fkbfy vfkt 3MFHSEKB
GJTPBBC FYSJKJUBBC4 ufvjwtvfc fgbht,c5
GJTNB DF;F
JSFHFIDBKB
CFEREYBC
UFVJWTVFC
UDFXEMT,C=
tnpt vtnb itdf8 eahj cojhfl7 #__
gjtnpt vtnb erdt itdblf fysjkjubfib8 pjubthsb gjtnb ewyj,bf cfpjufljt,bcfsdbc7 fct hjv7 vrbs[dtkc
oby cfcbfvjdyj ufrdbhdt,f tkjlt,f888
itdf7 vfufkbsfl7 [DSBCJ OBRKFEHB8 fuhtsdt fo ufhlfwdkbkyb ]FYJ
UBJHUF’T7 DJDF VFXFB’T888 cfpjufljt,f xdtyc vbth ofhlutybk pjubths itvjmvtlc itb’kt,f fh bwyj,ltc7 vfuhfv vfsb ktmct,b itltdht,bf888 tc fhbc sfdbct,ehb gjtnehb
f,fyj7 cflfw stshb lf ifdb yfskfl
ufvjxylt,f8 fm .dtkf sfj,ff ofhvjlutybkb888
- ,fnjyj df;f7 se fh dwlt,b7
,jkj fysjkjubf cf,zjsf rfdibhbc lhjc ufvjbwf lf vfc itvltu
vcufdcb fqfhfathb .jabkf88
- MFHSEKB CF,ZJSF GJTPBBC
FYSJKJUBF7 tc cmtknfybfyb obuyb7
yfvldbkfl cf,zjsf gthbjlib7 !)*!
otkc ufvjdblf lf bvbc itvltu fctsb
fysjkjubf fh ufvjwtvekf cfmfhsdtkjib7 hfw cthbjpekb ghj,ktvff7 hflufy mdt.fyfib vbvlbyfht gjkbnbrehvf vjdktyt,vf cfpjufljt,f lf.j ufhrdtek rfcnt,fl7 gjkbnbreh ]ueat,fl7 hfvfw sfdbcb ufdktyf bmjybf vothkj,fpt lf eylf
bsmdfc7 hjv vothkt,ibw hfqfw ]ue-
at,b ufxylf888 fv ]ueat,ib fhbc sfdbcb gfnfhf vtat7 ltljafkb7 dtpbhb7
rfhbcrfwb lf f8i8
- ,fnjyj df;f7 bvtlbf7 fysjkjubfib itvfdfk gjtnt,c gjkbnbrehb ybiybs fh itfhxtdlbs888
- f,cjkenehfl ufydb'fhwdt .dtkf mdtyf uh’yj,bcufy lf .jdtkudfhb
ce,btmnehj,bcufy lfwkbkb dfh8
dfluty v[jkjl j,btmnehfl= vbe[tlfdfl gjkbnbrehb vhofvcbcf7 fysjkjubfib itcekt,b fhbfy gjtnt,b7
hjvkt,bw c[dflfc[df ,fyfrt,ib fhbfy
fy b.dyty8 fhf fmdc vybidytkj,f7 hfpt
othlyty lf dbc evqthjlyty7 VSFDFHB RHBNTHBEVBF7 B.JC GJTNEHB
ITLTDHT,B7 B.JC QBHT,EKB KTMCT,B= dfhoveyt, vrbs[dtkc7 hjv fhwthsb .fk,b cnhbmjyb gjtnbcf fysjkjubfib fh bmyt,f8 tc bmyt,f sfdbct,ehb mfhsekb gjtnehb cfcf[kt7
cflfw sdbsjy vrbs[dtkb ufyc]bc lf
fvjbhxtdc sfdbcsdbc cfcehdtkc7 qbht,ekc7 vjcfojyc= eylf bsmdfc7 hjv
fysjkjubfib .dtkf cfcbvqthj ktmcbwff itcekb xdtyb yfwyj,b se ewyj,b gjtnt,bcf lf tc vbylf [fpufcvbs fqdybiyj8 lqtc7 vjut[ctyt,fs7
hjv ntktdbpbf lf hflbj fh fw[flt,c7 dbcb ktmcbf= fw[flt,ty fhfy;bht,bc7 rkbgbc lf .dtkfahbc fdnjhc7
imaze cota meti var,
Sen rom
rom ggonia,
ggonia, mtero.
mtero.
Sen
SenTvis rom
rom deda
deda metira,
metira,
SenTvis
dRes iqnebodi mtveri.
imaze cota Tbili var,
Sen rom ggonia, Zmao.
gakveTilia
ra mware gakveTilia
artanuji da
da tao.
tao.
artanuji
imaze kargad
kargad vmRerivar,
vmRerivar,
imaze
Sen rom
rom ggonia,
ggonia, qalav.
qalav.
Sen
varT,
lerwamis ori Reri varT,
gvwvavs siyvarulis
siyvarulis Zala.
Zala.
gvwvavs
qari var Saraxvetia,
gzebi rom
rom agimtvero.
agimtvero.
gzebi
imaze cota meti var,
Sen rom
rom ggonia
ggonia mtero.
mtero.
Sen
fh fhbc lf fhbc v[jkjl htudtyb
gjkbnbrjct,bc mdt.fyf8 fvbnjvfw
.dtkf cfcbvqthj ktmcb7 htpj fvfiertkbc7 ]fyceq xfhrdbfybc7 bhfrkb f,fib’bc7 vjhbc ajw[bidbkbc7 jsfh hfvbidbkbc7 gtnht ,fuhfnbjy-uhepbycrbc lf c[df yfwyj,b cfcbvqthj ktmcbc fdnjhb itdf fysjkjubfib8 fctdt bc gjtnehb itltdht,b7 hjvkt,bw [fk[ehb vsmvtkt,bc7 bubdt bdfyt obrkfehbc7 bjct, ,fbfidbkbc lf
c[dfsf cf[bs fhbc xdtysfy wyj,bkb8
tc fysjkjubf bmyt,f sfdbct,ehb cekbthb cf.hltyb mfhsdtksf8
- se cfblevkj fh fhbc7 dby fabyfyct,c fysjkjubbc ufvjwtvfc0
- lfabyfyct,f ufyphf[ekb fmdc mfkfm s,bkbcbc vthbfc7 ,fnjy UBUB
EUEKFDFC888 lbf[7 s,bkbcbc vthbf
fabyfyct,c ef[ktcb mfhsekb gjtpbbc fysjkjubbc ufvjwtvfc8 fqcfybiyfdbf7 hjv nbhf;bc yfobkc upfdybfy tvbuhfynt,sfy7 vfufkbsfl7 cfahfyutsib v.ja tvbuhfynt,sfy7 fctdt athtblfyib7 sehmtsib - kfpt,sfy7 cf,th’ytsib lf c[df mdt.yt,ib7
dbyfblfy ’fkbfy ,tdhb mfhsdtkb bv.jat,f cfpqdfhufhts lf tc bmyt,f
thsudfhb gjtnehb ,b,kbf vfssdbc7
cfvij,kjcsfy lfcfrfdibht,tkb7 hfvtse .dtkf gjtnb kjwdfl fqfdktyc
- CFDFHFELJL7 !___ TUPTVGKFHB UFVJDF8 ’fkpt ’dbhafcb ufvjwtvff7 dbyfblfy ufhlf gjtnehb mvybkt,t,bcf7 bmyt,f athflb xfyfhst,b bv
mfhsdtkb v[fndht,bcf7 hjvkt,vfw
lblb odkbkb itbnfytc mfhsekb
obuybc ufajhvt,bcf lf ufvjwtvbc cfmvtib8 vfufkbsfl7 yfstkf bfymjidbkb7 styubp vbhpfidbkb7 bhfrkb afh]bfyb7 ujub othtstkb7 tvbh ,eh]fyf’t7 mtsb vfnf,tkb7 kflj uhbujkbf7 c[dfyb888
- hf ;fyhbc ktmct,b itdf fysjkjubfib0 hf ghbywbgbs fhxtds
ktmct,c0
- ktmct,b itbhxtdf thsflthsb
ghbywbgbs5 vfqfkb gjtnehb qbht,ekt,bs= hf smvf eylf7 ;fyhj,hbdb
sdfkcfphbcbs fhbc hjujhw gfnhbjnekb kbhbrf7 fctdt cfnhabfkj
lf abkjcjabehb kbhbrfw888 c[dfsfijhbc7 ,fnjyb zf,ef fvbht]b,bc j]f[b7 vbcb vteqkt ’fkbfy lbl hxtdflfhbut,fc vf’ktdc lf vflkj,f vbylf vfs uflfde[flj8 mfk,fnjy sfvfh
]fdf[bidbksfy .jdtk cfqfvjc udfmdc
byntycbehb cfe,ht,b888
- tc thsudfhb nhfvgkbybw bmyt,f f[fkufphlf gjtnt,bcsdbc888
- lbf[7 ufxylf bynthytn-gjtnt,bc
sfj,f7 hjvkt,bw bynthytnbc cfie-
,fuhfnbc nf’hbc ufhitvj fnt[bkb f;bjnf;b sfylfsfy crfylfkeh afpfib itlbc8 vt-!! cfereytib7 !__# otkc ufthsbfyt,ekb cfmfhsdtkjc gbhdtkb vtabc ,fuhfn vtcfvbc cf[tkpt fut,ekb nf’fhb7 hjvkbcufyfw lqtc v[jkjl yfyuhtdt,bf itvjhxtybkb lf hjvtkbw7 hjujhw reknehbcf lf [ehjsvj’qdht,bc vcjakbj itltdhb beytcrjc yec[fibf itcekb7 cek vfkt7 itcf’kjf7 sfdbcb bcnjhbekb lf
reknehekb qbht,ekt,bcfufy chekbfl ufyb’fhwdjc8 lbf[= [tkbceakt,bc pjubthsb ofhvjvflutykbcf lf cfgfnhbfhmjc hfvltybvt
vtcdtehbc vbth lfmbhfdt,ek dfb-fhmbntmnjhsf se dfb-[ehjsvj’qdfhsf o.fkj,bs7 cfmfhsdtkjv7 itcf’kjf7 xdtyb bcnjhbekb vtvrdblhtj,bc ths-thsb eitcfybiyfdtcb lf evybidytkjdfytcb ’tukbcufy afkcbabwbht,ekb nf’fhb vbbqjc8 xdty ofhvjublutys ,fuhfnbc nf'hbc
rjycthdfwbbc fhmbntmnjh RF[F MJHB’BCTEK ghjtmnc7 hjvtkbw sfdbc lhjpt beytcrjvfw vjbojyf lf chekbfl cfmfhsdtkjc rfsjkbrjcgfnhbfhmvf bkbf vtjhtv ufycf[bkdtkfl ovbylf cbyjlc uflfcwf7 vfuhfv fv ghjtmnc .ehflqt,f cfthsjl fh vbfmwbtc lf fhw ufyb[bktc888
- erdt fsoktekt,bf7 ,fuhfnbc
nf’hbc cfrbs[b lqbc otchbuib lufc8
b.j jhb dfhbfynb5 nf’hbc rjycthdfwbfib lfnjdt,f lf vbcb chekfl
fqlutyf8 vt vbvfxybf7 hjv fv jhbdt
dfhbfync fmdc sfdbcb lfcf,est,ekb
vjcfpht,t,b lf lflt,bsb lf efh.jabsb v[fhtt,b8
@__# otkc7 ,fuhfnbc nf’hbc fsfcokjdfy be,bktpt7 rbltd ths[tk
lfbcdf vbcb fqlutybc cfrbs[b8 vfyfvlt !_ otkb vbvlbyfhtj,lf rfvfsb
beytcrjcf lf xdtyc cfgfnhbfhmjc
ijhbc bvbc itcf[t,7 vjv[lfhb.j ,fuhfnbc nf’hbc rjycthdfwbf se vbcb fqlutyf8 @__# otkc7 ,fuhfnbc
nf’hbc fsfcb okbc be,bktpt7 ufvjbabyf jhb ghjtmnb8 thsb ghjtmnb b.j reknehbc cfvbybcnhjc
vbth lfabyfyct,ekb lf cfgfnhbfhmjc vbth rehs[tekb7 hjvtkbw
uekbc[vj,lf ,fuhfnbc nf'hbc
tpjib itvjhxtybkb 'dtkb yfmfhfkb mdt,bc +cek !_ fctsb mdff` bvbnfwbbs rbhmdbc yfa[dtyt,bcfufy xfvjc[vekb [tkjdyehb ,kjrbs fqlutyfc8 fdnjhsf ]ueabc vfibyltkb
ufyvfhnt,bs7 vfs dfhbfynib vyf[dtkb dthw rb uffhxtdlf 'dtkcf lf
f[fkc thsvfytsbcfufy7 xdtyb fphbs
rb7 fctsb uflfo.dtnf [ehjsvj'qdht,fib afkcbabrfwbbc njkafcbf8
vtjht uf[klfs xdtyb ghjtmnb7 hjvtkbw ufdeupfdyt ghtpbltyn itdfhlyf’tc lf vbdenfyt gfnhbfhmc8 vbcb eovbyltcj,f ufut,bs it[dlf fv
ghjtmnc7 lfvbcdf ,tdhb itrbs[df8
vrbs[f7 hfc udthxbc beytcrj7 hfnjv
fh udf’ktdc ,fuhfnbc nf’hbc fqlutybc eakt,fcj8
gfnhbfhmvf fctsyfbhfl lff.tyf
cfrbs[b5 bcnjhbekfl7 hjwf vhtdkbc hfjltyj,f vjbvfnt,lf7 trktcbfc xdty sdbsjy dikblbs lf bvfdt
mdt,bs f[fk nf’fhc dfityt,lbs bvfdt flubkptj8 vnthb se lfudbyuhtdlf nf’fhc7 fqdflutylbs7 vbobc’dhbs lfyuhtek nf’fhc fqdflutylbs lf f[kf hfnjv fhf vfmdc eakt,f ,fuhfnbc nf’fhb fqdflubyjj0
vt des[fhb gfnhbfhmc7 hjv sfdbc
vjs[jdyt,ib f,cjkenehfl vfhsfkbf8 vfufkbsfl7 hjvbc rjkbptevb lf cf,th’ytsib gfhstyjybc ityj,f lqtcfw ituyt,ekfl fhbc yfyuhtdt,ib lfnjdt,ekb7 hfsf iteyfhxeylts bcnjhbekb cf[t lf qbht,ekt,f7 vfuhfv vfsb cfreknj
aeymwbf ufemvt,ekbf8 xdtysfy rb7
hflufy vfhskvflblt,kehb trktcbf aeymwbjybht,c7 vbcb vjs[jdyfw7
hjv fqflubyjc ,fuhfnbc nf’fhb
lf ufyff[kjc bm obhdf-kjwdf7 hf
smvf eylf7 cfvfhskbfybf8
- ,fnjyj rf[f7 vjlbs7 fde[cyfs
vrbs[dtkc7 hfc uekbc[vj,c ,fuhfnbc nf’hbc fqlutyf-rjycthdfwbbc smdtytekb ghjtmnb0
fct
emociagamoclil
taZars miviRebT!
cehfspt iefib5 fctsb
bmyt,f ,FUHFNBC NF'FHB
fv;fvfl vbvlbyfht
cfvityt,kj cfveifjt,bc
lfchekt,bc itvltu8
cehfst,pt mdtvjs lf
vfh]dybd5 ,FUHFNBC
NF'HBC htcnfdhfwbbc
fcts vjltkc udsfdfpj,c
RF[F MJHB'T9
,FUHFNBC NF'HBC iblf
cbdhwbc vbcbdt
dfhbfynb
- xdtyb ghjtmnb uekbc[vj,c7 hjv
,fuhfnbc nf’hbc bc yfobkt,b7 hfw
lfrfhuekb udfmdc7 fqlutc vce,em
rjycnhemwbt,cf lf vbyfib7 fye [fpufcvbs eylf b.jc yfxdtyt,b7 hf
fhbc vtsthsvtnt cfereybc lf hf
@!-t cfereybc8 xtvb ghjtmnb uekbc[vj,c ,fuhfnbc nf’hbc rjycthdfwbfc lf fhf fqlutyfc8
xtvc vbth ptvjs [ctyt,ekb cfthsfijhbcj mfhnbt,b udte,yt,f lf
vcjakbj [tkjdyt,fvwjlytt,bw
fvfc fv,j,ty7 hjv c]j,c7 ’tukb sfyfvtlhjdtj,fc ltlfyib dfxdtyjs7
dblht lqtcdt ufdfaezjs8
- ufaezt,fib hf buekbc[vt,f0
- ufaezt,fib buekbc[vt,f ’tukbc
afkcbabrfwbf8 lbf[= afkcbabrfwb-
ff cojhtl bc7 hjv ufvjsfkj mdf7
lfflj nf’fhc lf vtht flfvbfyb dth
vb[dltc7 hjvtkbf ’dtkb lf hjvtkb
f[fkb8
fct xdty vbdbqt,s ,fuhfnbc nf’hbc fehfufvjwkbk7 ecekj7 bcnjhbek qbht,ekt,flfrfhuek vfrtnc8
- fye bv cfveifjt,bc lfchekt,bc itvltu7 hfw f[kf vbvlbyfhtj,c7 ,fuhfnbc nf’fhb7 hjujhw
bcnjhbekb ’tukb7 fqfh bfhct,t,c0
- lbf[7 fqfh bfhct,t,c= ,fuhfnbc
nf’fhb bmyt,f ’dtkb mdt,bc ufvj.tyt,bs fityt,ekb f[fkb nf’fhb7 hjvtkbw lfrfhufdc sfdbc fehfc8 f[kf
hjv de.eht,s fv [fdcvjrblt,ek7
yfmfhfk mdt,c7 vbc fehfc uflfd.fdfhs e’dtktc cfereytt,ib lf xdtyb reknehekb vpfj,bc vb[tldbs
ufydbwlbs lf fqdbmdfvs vfc= hf ljybc7 hf ufyfskt,bc flfvbfybw fh
eylf b.jc7 bc [jv ufybwlbc fv cb’dtktc7 [tkjdyt,f [jv vfcpt ptvjmvtlt,c0 fb7 cojhtl fvfc lfdrfhufds
lf xtvb fphbs7 fv vbvfhst,bs ofcdkf fhbc lfyfifekb8
- b.j cfe,ht,b ,fuhfnbc nf-
’hbc tpjc vskbfy uflf[ehdfptw8
tc hfvltyfl lfcfidt,b lf itcf’kt,tkbf0
- tc lfidt,ekbf= rfyjyvlt,kj,f
udf’ktdc eakt,fc7 hjv ’tukb thsbfyfl b.jc uflf[ehekb lf fvbc ghtwtltynt,b fhtct,j,c cbwbkbfib7 uthvfybfib lf c[dfufy8 se rtltkb dth
e’kt,c fnvjcathek yfktmt,c7 bub
vskbfyfl vfyt;bdbs eylf uflfb[ehjc7 hfw xtvb rdktdbs7 eh,fybcnekb sdfkcfphbcbs mesfbcib ufvjhbw[ekbf8
- hfnjv0
- xdty hjv ,fuhfnbc nf’fhb vskbfyfl uflfd[ehjs7 cfyfv ibuybs fh
itdfks7 dth ufdbut,s7 tc ,fphj,ff7
cgjhnlfh,fpb se nf’fhb8 ,fuhfnbc nf’fhb mesfbcbc cbv,jkjf7 vbcb yfyuhtdt,b mfkfmbc tv,ktvf uf[lf8 mesfbcb bctf lfutuvfht,ekb lf
fityt,ekb7 hjv .dtkf mexblfy xfyc
,fuhfnbc nf’fhb8
fvbnjvfw vt xtvb ghjtmnbs dbs[jd7 hjv /bgjstpeh rjynehib vjdb.dfyj ,fuhfnbc nf’fhb7 hjv vbcb
aeymwbfw fqdflubyj lf sfy ufvzbhdfkt vbybc mdti lfdbwdf cb'dtktw8
ufhlf fvbcf7 ,fuhfnbc nf’hbc uf-
fkt,bs 3tvtcb]t,bfy4 thsvfytsc lf
ufhrdtekb rke,t,bf itmvybkb8 xdty
fmtlfyfw fdfhxbts qbht,ekb ktmct,b7 hjvtksfw mfhsekb cbn.dbcsdbc
lf gjtpbbcsdbc cfhut,kj,bc vjnfyf
ite’kbfs8 xdty ;ehyfk 3kbnthfnehf lf [tkjdyt,fib4 cbcntvfnehfl d,tzlfds f[fkufphlek gjtpbfc8 tc sfj,f cfpjufljt,fv eylf ufbwyjc= se fysjkjubf bo.t,f rjkfe
yflbhf’bs7 vsfdhlt,f !*-!( okbc
ujuj-,bzt,bs= fysjkjubf vskbfyfl
vjbwfdc cfmfhsdtkjc utjuhfabfc lf
fm gjtnt,b ofhvjlutybkyb fhbfy fzfhblfy7 uehbblfy7 cdfytsblfy7 bvthtsblfy7 cfvtuhtkjlfy7 mfhskblfy7
rf[tsblfy7 hfzblfy888
VJLBC F[FKUFPHLT,BC ’FKBFY
YBZBTHB GKTFLF7 HJVTKCFW XDTYB
FYNBMFHSEKB [TKBCEAKT,F
EGBHT,C UFLFUDFHT,FC LF SFJ,T,IB BUH’YJ,F TC OYT[B8 vfhmcbpvbc
bycnbnenc cjhjcbc bycnbnenbs
hjv itwdkb7 tc lflt,bs wdkbkt,fc
fh bodtdc7 hflufy thbc lfvjyt,f hf
athbc lhjibs vj[lt,f7 vybidytkj,f fhf fmdc8 ztivfhbnb gjtnb rb .dtkfyfbh lfojkfc7 itvjctdfc e’kt,c888
welbf7 hjv cktyut,b itvjlbc7 hflufy mfhsdtkb gjtnb fhbc egbhdtktcb lfvwdtkb7 vtlhjit lf vtwb[jdyt
mfhsekb tybc cbovbylbcf= mfhsekb
vothkj,f ibyfufyfl fhbc mhbcnbfyekb lf vfhskvflblt,kehb7 hfw
fh eylf lfudfdbo.ltc888
- ,fnjyj df;f7 hjlbcsdbc eylf
dtkjljs fysjkjubbc ufvjcdkfc0
- cfveifjc )) ghjwtynb lfchekt,ekbf8 DABMHJ,7 YJTV,HBC ,JKJC FYSJKJUBF VBDFOJLJS
VRBS[DTKC8 lqt-qfvtc fcojht,c
vstkb rjktmnbdb lf lblb cfveifj
xfnfhlf888 thsflthsb vbylf us[jdjs7 d,tzlfds dfcbk wthwdf’bc wyj,bk ktmcc 3CFBS VBMHBC STSHB
HFIB4 lf ,fnjyb dfcbkb fhbc ufhlfwdkbkb8 fh udfmdc ajnj888 ewyj,bf lf,flt,bc lf ufhlfwdfkt,bc
okt,b8 vfc idbkb lf vteqktw lfqegdbf7 hjujhw bsmdf lf se dbyvt vbcb
f[kj,tkb ufvjudt[vfeht,f7 lfhtrfdc
xtvc ntktajypt ())-@%-^_-!$-pt fy
smdty itut[vbfyt,fs htlfmwbfib7 fh
lfdpfhlt,bs7 vbdfks7 se vjudfodlbc cehfsc lf lf,flt,f-ufhlfwdfkt,bc okt,pt byajhvfwbfc8
fysjkjubfib itcekbf .dtkf bc
gjtnb7 dbyw cfmfhsdtkjib fh bv.jat,f7 vfs ijhbc tydth yb;fhf’t7 ]tvfk f]bfidbkb7 hfek xbkfxfdf7 yfyf
if,fsfidbkb7 fctdt actdljybvbs wyj,bkb ubjhub ueh]b= XDTY .DTKFC
LFDERFDIBHLBS7 [JKJ7 SE XDTYLF EYT,EHFL7 DBYVT UFVJUDHXF7 UFPTSBC UFVJCDKBLFY VFMCBVEV THS
RDBHFIB DS[JD7 HJV CFCOHFAJL
LFUDBRFDIBHLTC=
tcfe,hf
,tmf cbdcbdf't
yfst,fw lf ufs,j,fw vpbc tythubfpt udfmdc xfabmht,ekb8 qdsbc cf[kbf lf b.jc rjcvbeh tythubfpt7
hjvtkbw eafcjf lf vjvfdkbc tythutnbrff8 hfnjv eylf b.jc nf’fhb
lfvjrblt,ekb 3cfmtythujpt4 lf
tktmnhjtythubbc aekc hfnjv eylf b[lbltc0
hjwf tc des[fhb gfnhbfhmc7 vfc
vjtojyf bltf lf vbs[hf7 vfhsfkb
[fh7 hfnjv eylf db.j xe,fbcpt lfvjrblt,ekbj8
@__# okbc @! ctmntv,thc7 hjwf
itdfhlyf’t vbahbyfdlf mesfbcib
,fuhfnbc nf’hbc fsfcb okbc be,bktpt7 vfc sdbsvahbyfdib vbybcnht,bcfsdbc exdtyt,bf xtvb ghjtmnb lf
esmdfvc7 rf[f mjhb’bc fv uflfo.dtnfc beytcrj lftsfy[vt,fj8 t8 b8 ghtpbltynvf cojhfl ufsdfkf8
- vjbojyf beytcrjv smdtyb ghjtmnb0
- ,fuhfnbc nf’hbc be,bktpt beytcrjc ofhvjvflutytkbw b.j xfvjcekb7 hjvtkvfw vs[jdf7 smdtyb
ghjtmnb beytcrjib uflfupfdytsj8
vt vtjht lqtcdt uflfdtwb ghjtmnb
beytcrjib uflfcfupfdyfl lf ’fkbfy jgthfnbekfl7 jhb rdbhbc itvltu
beytcrjv vjybnjhbyupt ufvjupfdyf
lfvrdbhdt,kt,b8 tctyb b.dyty njvfitdcrb lf ,bpt8 ,bpt fhbc eh,fybcnb7
njvfitdcrb rb uf[kfds vcjakbj reknehekb vtvrdblhtj,bc .jabkb
ghtpbltynb7 fv;fvfl beytcrjc tmcgthnb8
bcbyb vfiby it[dlyty reknehbc
cfvbybcnhjc7 cfgfnhbfhmjc lf itv[dlyty vtw8 xdty ofdtlbs mesfbcib8
,fuhfnbc nf’hbs ’fkbfy fqahsjdfyt,ekyb lfhxyty lf smdtc7 hjv
xtvb ghjtmnb7 xtvtekb uflfo.dtnf
vbcfqt,b bmyt,jlf beytcrjcfsdbc7
vfuhfv cfgfnhbfhmjv fh ufyb[bkf
xtvb ghjtmnb8 smdtc7 hjv nf'hbc
vbyfib fqlutyf fhfrfyjybrehbf8
fb7 fct ufydbsfhlf vjdktyt,b8 xtvsdbc7 hjujhw ghjatcbjyfkbcfsdbc
vybidytkjdfyb b.j7 hjv beytcrjcf
lf cfmfhsdtkjc cfgfnhbfhmjc jhb
lfgbhbcgbht,ekb gjpbwbf itvt]tht,byf= xtvb ghjtmnb fhbc rjyctycecb lf vnrbwtl vofvc7 hjv fctsb
uflfo.dtnf ,fuhfnbc nf’fhc7 hjujhw eybrfkeh bcnjhbek-reknehek ’tukc itudbyfhxeyt,c lf
bvfdlhjekfl fqlut,f vbcb aeymwbf7 fye ufyf[klt,f obhdf-kjwdf8
- hfnjv fh vj[lf smdtyb ghjtmnbc lfvnrbwt,f0
- vt tc ’fkbfy ufydbwflt lf fh
vcehc f[kf fvfpt cfe,fhb9 tc stvf
vt tmdcb okbc obyfs lfdfcfvfht xtvc
fhmbdib8 fh dbwb7 fv ghjtmnbcfsdbc
lqtc fhbc se fhf vpfl cfpjufljt,f7 cfgfnhbfhmj lf cf[tkvobaj8
- vjlbs7 rbltd ths[tk lfdcdfv
fv itrbs[dfc5 hfc vbdbqt,s vfc itvltu7 hfw ,fuhfnbc nf’fhpt vbvlbyfht cfveifjt,b lfcheklt,f0
- xdty vbdbqt,s tvjwbfufvjwkbk
vfrtnc7 hjvtkbw fhfahbcvsmvtkb
bmyt,f lf bc7 hfcfw lqtc xdty ufydbwlbs7 hfcfw ufybwlblyty lf bqt,lyty ,fuhfnbc nf’hbcfufy xdtyb obyf sfj,t,b7 fvfc .dtkfathc ufvjdtvidblj,t,bs8 tc fct bmyt,f= cfvoe[fhjl7 vt fvfib lfhoveyt,ekb dfh=
tcfe,hf
]f,f [e,ef
6
mTavari saTqmelis uvertiura
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
wyj,bkb ;ehyfkbcnb7 sfdbc lhjpt ufpts 3f[fkufphlf bdthbtkbc4
htlfmnjhb ubukf uj,txbf gbhdtkb b.j7 dbyw ]th rbltd !))$ otkc
lfbo.j ;ehyfkbcnehb ufvj’bt,f cfmfhsdtkjc gbhdtkb ghtpbltynbc pdbfl
ufvcf[ehlbfc blevfkt,bs vjwekb ufhlfwdfkt,bc bhudkbd8
lqtc7 hjwf gfhkfvtynvf vbbqj uflfo.dtnbkt,f pdbfl ufvcf[ehlbfc cbrdlbkbc ufhtvjt,fsf itvcofdktkb rjvbcbbc itmvybc itcf[t,7 xdty ubukf uj,txbfc lfderfdibhlbs
lf ds[jdts7 vbc [tks fhct,ekb cfrvfjl lblb lf vybidytkjdfyb byajhvfwbf ufvjtnfyf
cfpjufljt,bc cfvc]fdhjpt7 hfptw bub cbfvjdyt,bs lfudsfy[vlf8
vrbs[dtkc ite’kbf xfsdfkjc7 hjv obyfvlt,fht bynthdbe v[jkjl vsfdfhb cfsmvtkbc edthnbehff lf itvlujvib xdty itdtwlt,bs7 pdbfl ufvcf[ehlbfc cbrdlbksfy lfrfdibht,ek ,tdh lqtvlt lfafhek afmncf
se ufhtvjt,fc vjdabyjs yfstkb8
- GHTPBLTYN PDBFL UFVCF[EHLBFC VRDKTKJ,BC UFVJ’BT,F LFDBO.T !))$ OKBC ^ FGHBKC7 HJWF VJVTWF CFIEFKT,F PEULBLBC
HFBJYBC CJATK ]B[FIRFHIB ITD[DTLHJLB
DFKBRJ PFHFYLBFC8 BV LQBLFY VJ.JKT,EKB FMNBEHFL DT'T,LB HTCGJYLTYNT,C8
fmdt fewbkt,kfl eylf fqdybiyj7 hjv thjdyekvf vj’hfj,fv7 ghfmnbrekfl7 uflfbfhf .jabkb 3f[fkufphlf rjveybcnbc47 itvlujvib 3f[fkufphlf bdthbtkbc4 aehwkt,pt8 xdty vhfdfkv[hbdb ehsbthsj,f udfrfdibht,lf thjdyekb
vj’hfj,bc ,tdh qbhctek lf otcbth ofhvjvflutytksfy8 vt vf[cjdc bc vflkj,f7 hjvtkbw gbhflfl pdbfl ufvcf[ehlbfv uflfudb[flf7 hjwf
3f[fkufphlf bdthbtkvf4 ubf zfynehbfc vbth
jhufybpt,ekb gbrtnb vjbuthbf8 JHB RDBHBC
UFYVFDKJ,FIB /MJYLF UBF ZFYNEHBFC 3F[FKUFPHLF BDTHBTKBC4 HTLFMWBF GBRTNBHT,EKB=
- hfnjv vjubo.js gbrtnb tlg-bc kblthvf8 hfc bs[jdlf smdtyufy0
- vbcb vjs[jdybs7 VT EFGTKFWBJL EYLF
LFVT,TZLF UFPTSIB7 HJV PDBFL UFVCF[EHLBF B.J CF,ZJSF CER-BC FUTYNB8 lbf[7 fvfc
bs[jdlf ubf zfynehbf lf sfy bct7 hjv pdbfl
ufvcf[ehlbfc cfgfce[j othbkbc ufvjmdt.yt,bc
eakt,f fh eylf /mjyjlf8 bubdt vjs[jdyf /mjylfs UFPTS 3S,BKBCBC4 vbvfhs7 hjvtkbw
ufnt[tc lf lff,tzldbytc tc othbkb= ’fkbfy ewyfehb b.j7 hjv ubf zfynehbfc vfiby v[fhc ezthlf gfhnbbc wtrf8 gbhflfl DF;F UEHUTYB’T
vbhtrfdlf7 hjv lfvt,tzlf7 sbsmjc pdbfl ufvcf[ehlbf b.j cer-bc futynb= xdty7 tc7 hf smvf eylf7
fh ufdfrtsts lf7 c[dfsfijhbc7 ubf zfynehbf
bct ufhlfbwdfkf7 hjv vfy dth vjf[th[f pdbflbc
ufhlfbwdfkf8 fv flfvbfyc [jv fh it[dtlhb[fhs lf [jv fh lfubcdfvs rbs[dt,b0
- lbf[7 vmjylf it[dtlhf UEKBRJ NB,EFCSFY lf kfvbc ’fqkt,bs ufvjvtrblf= @__% otkc
bctd itd[dlb uekbrj nb,efc7 hjvtksfyfw cfrvfjl ,tdhb rbs[df vfmdc8 c[dfsfijhbc7 fhfvfhnj uekbrj nb,efcsfy7 fhfvtl vbc ’vfcsfy
PFEH NB,EFCSFY7 hjvtkbw nrbgfcfdbs b.j
vbrhekb ueueidbkbc fvfkfc= uekbrj nb,ef
[tkc bidthc XE[ET,BCRTY7 xe[et,b rb - gbhbmbs=
- f,cfy’bc hjkb hjujhbf fv .dtkfathib0
- afmnbf7 hjv F,CFY’BC hjkb ’fkbfy welfl
brdtst,f= F,CFY’BC CEGTHFMNBEHJ,F XFYC PDBFLBC UHJPYJLFY XFVJ.DFYFIB7 BKJHIB
UFLF.DFYFIB LF NEI,T,BC J]F[IB IT[DTLHBC JHUFYBPT,FIB7 HJWF GHTPBLTYNC FA[FPEHVF V[FHTV EKNBVFNEVB OFE.TYF FA[FPTSBC LFVJERBLT,KJ,BC FQBFHT,FCSFY
LFRFDIBHT,BS= fv vjvtync sdbs ueueidbkbw
rb kfvfpfl b[ctyt,c8 fhfcjltc tc fh vj[lt,f7
smdf vfiby pdbflvf= bkjhblfy uflvjcdkbc itv-
ltu tothib ijhlt,bfy thsvfytsc pdbflb lf
f,cfy’t lf fvbc vtht tc erfyfcrytkb exbyfhlt,f=
fb7 vthtf cfbynthtcj7 cfl vblbc f,cfy’t0
UTYTHFKB UBF UEKEFW ’fkbfy uflfrblt,ekb b.j pdbflpt lf fvfc udfhlbtkt,bw flfcneht,ty= uekefc hjkb ’fkbfy ewyfehfl brdtst,f ,flhb pfhfylbfcsfy vbvfhst,fib8 ,FLHB
PFHFYLBF7 cfthsjl7 wfkrt stvff=
hjujhw bwbs7 ve;fdfib ,flhb pfhfylbfcsfy
itluf cfblevkj cthj,f7 cflfw [tkbc fotdbs
lftsfy[vyty pdbflbc vrdktkj,fc lf7 afmnj,hbdfl7 ghtpbltync ufvjenfytc cfcbrdlbkj ufyfxtyb= vt fv cfblevkj cthj,bc vjyfobktt,c ]th
fh itd[dtlhbdfh7 bvbnjv7 hjv bcbyb sfdc fhblt,ty rbs[dt,c8 * RFWB VJYFOBKTJ,LF FV
CTHJ,FIB= fhbc jhb flfvbfyb7 hjvtkvfw fv cfblevkj cthj,fib fh vbbqj vjyfobktj,f8 bcbyb f[kf cfpqdfhufhts w[jdhj,ty7 vfuhfv jltcvt lf,heylt,bfy lf vfssfyfw udtmyt,f it[dtlhf=
tcfe,hf jaba xubua
ufuh'tkt,f itvltu yjvthib
rbs[dt,b, hjvtksf gfce[t,b
yfstkc vj/atyc ghtpbltyn
ufvcf[ehlbfc vrdktkj,fc
sb n.ebkbc smvf ghtpbltynbc vrdktkj,bc
vsfdfhb vjovbc v[hblfy ,flt,c cfae’dtkc7 hjv
brbs[j5 hfnjv bn.et,f vfhudtkfyb0 t8 b8 hfqfwfibf cfmvt7 [jv0
sfy xdtyb rjktut,b hfnjvqfw fhfclhjc fmwtdty .ehflqt,fc7 hjv ghtpbltynbc vrdktkj,fib t8 o8 3UTRJ4 abuehbht,c7 t8 o8 fhutynbyekb ofhvjij,bc gbcnjktnb abuehbht,c8
fct hjv7 bvltyb rbs[df ufxylf7 erdt tzdbw rb
fh vtgfht,f7 hjv tc b.j fhfvpflekb7 dthfuekb
itsmvekt,f cfmfhsdtkjc gbhdtkb ghtpbltynbc obyffqvltu=
- rbltd hf itrbs[t,b ufmds hj,bpjy vfhudtkfysfy fy ,tcfhbjy ueueidbksfy0 vfsb hf
mvtlt,t,b ,flt,c smdtyib tzdt,c0
- hj,bpjy vfhudtkfyb vt ’fkbfy ,tdh n.ebkib v.fdc ufvjzthbkb lf yfwdkfl bvbcf7 hjv
3]B[FIRFHBC ,FNFKBJYBC VTSFEHB
UE]E]B T,HFKB'T EIBIHJT,BC
SFYFVIHJVKBC CF[KIB FNFHT,LF
SFS,BHT,C7 SE CFL LF HJLBC EYLF
UFLFT.DFYFS GHTPBLTYNB=4
cer-bc futynj,bc lfvnrbwt,f=
fb7 fmtlfy lfbo.j s,bkb ehsbthsj,t,b xdtycf lf pdbfl ufvcf[ehlbfc ijhbc8 vt7 hf smvf
eylf7 vfbynthtct,lf cfmfhsdtkjc gbhdtkb ghtpbltynbc ,tlb7 hjvtkvfw sfdbcb nhfubrekb
fqcfchekb7 cfvoe[fhjl7 xdtyc res[tib - cfvtuhtkjib gjdf= VT VF[CJDC MFK,FNJYB FHXDF’BC CBN.DT,B7 HJWF BUB FV,J,LF7 CFVTUHTKJIB VTUHTKT,VF VJVBRKTC MVFHBJ8
dthcbf7 hjv pdbfl ufvcf[ehlbfv sdbsvrdktkj,bs lffvsfdhf cbwjw[kt7 xtvsdbc bvsfdbsdt
vbeqt,tkb b.j8 ’fkbfy ,tdh htcgjyltync itd[dlb lf fvfib [tkc vbo.j,lf bc7 hjv dfh cfvtuhtkjlfy8 ity ’fkbfy rfhufl bwb7 hjv xdtyc res[tib ,b’fidbk-ltblfidbk-vfvblfidbkj,bc bycnbnenb ’fkbfy ’kbthfl vjmvtlt,c8 bv gthbjlib cfvtuhtkj vskbfyfl lfmctkbkb b.j 3v[tlhbjybs4 lf sfdbceakfl uflfflubkt,f b.j
ite’kt,tkb8 ’bhbsflfl at[bs vbotdlf vj’hfj,f8 ghtpbltynbc vrdktkj,bc stvbc ofvjotdf
sfdbcsfdfl cf[bafsj b.j lf htcgjyltynt,cfw
’fkbfy tibyjlfs7 dth b[cyt,jlyty cfe,fhib=
- hf rfntujhbbc htcgjyltynt,sfy vjubobfs ehsbthsj,f0
- lfo.t,ekb hbubsb flfvbfyt,bs lf lfvsfdht,ekb bv [fk[bs7 dbcfw pdbfl ufvcf[ehlbfcsfy it[t,f /mjylf !))# okbc @$ jmnjv,thc
peulblib ghtpbltynbc lf,heyt,bc lqblfy ,jkj lqtvlt8 cek cfvb se js[b j]f[b vfmdc lfhxtybkb7 cflfw fh d.jabkdfh8 eahj cojhfl7
db.fdb7 vfuhfv cfzbhj htcgjyltynt,b fh lfv[dlyty= ptvjs ubs[fhbs7 gbhdtkfl ]b[firfhib
dfkbrj pfhfylbfc itd[dlb-vtsmb lf vfy vfiby fv
stvfpt cfe,fhb fh bcehdf7 hflufy vbs[hf7 peulblbc gjkbwbbc eahjcvf 3ybzbthfl vwtvfj47
fye sfdufvjlt,bs cwtvtc *_ otkc uflfwbkt,ekb rfwb7 hfw itvlujvib vbcb ufhlfwdfkt,bc
vbptpb uf[lf8 vtht hjv ufdffyfkbpt7 w[jyt,ekvf
dfkbrj pfhfylbfv ’fkbfy ,tdhb 3gfktpyb ,ktab4 vbs[hf7 hflufy bub b’ekt,ekb b.j7 ,tdhb
hfv lftvfkf8
]B[FIRFHIB XTVB VFVBLFIDBKT,B CF[KJ,TY7 ZFMDBY]B XTVB LTLEKTSBF7 AF[EKFYIB7
CFLFW THSB GTHBJLB /.FDLFS PDBFLB7 LTBLFXTVBF UFS[JDBKB7 ]FQHFIB ,B’FIDBKBF
UFS[JDBKB7 VJRKTL7 B.J HFQFW VJVTYNT,B7 HFW XTVLFVB YLJ,BC RJTABWBTYNC
PHLBLF8 hjujhw s,bkbcblfy xfcek ;ehyfkbcnc7 vt bm fhfdby vtkfgfhfrt,jlf7 gbhjdyekb vjvtynblfy ufvjvlbyfht vtcfe,hj,lyty= hjwf htcgjyltynt,sfy xfdlbjlb7 bcbyb ]th uflffvjovt,lyty thjdyekb vj’hfj,bc qbhctek ofhvjvflutykt,sfy7 se dby db.fdb7 itb’kt,jlf
se fhf xtvsfy cfe,fhb lf w[hfupbc itvjovt,bc itvltu b[cyt,jlyty cfe,fhib=
xtvb ’bt,t,bc itltufl cf,jkjj ]fvib itvtmvyf
isf,tzlbkt,f7 hjv pdbfl ufvcf[ehlbfc ufhtvjwdfw n.ebc7 vbcb t8 o8 thsuekb mdtitdhljvt,bw
n.ebfy lf jltcvt vt fv .dtkfathc lfdlt, obuybc
cf[bs8 ’fkbfy ,tdhb rbs[df vfmdc bv htcgjyltynt,sfy7 hjvkt,bw ’fkbfy bwtvty uekpt v]bqc
lf vt fv rbs[dt,c lfdcdfv fewbkt,kfl=
- fmfvlt hfv itubifkfs fy f[kf hf ubikbs
[tkc7 hjv tc rbs[dt,b lfcdfs0
- nfhlt,jlf ghtcrjyathtywbt,b7 cflfw vt
fhfclhjc vt’f[lyty= dsmdfs7 HJ,BPJY VFHUDTKFYBC ghtcrjyathtywbt,pt= vfufkbsfl7 thsths ghtcrjyathtywbfpt vfhudtkfyvf ,h’fyf7 ufhlfwdfkt,bc obyf lqtc ufvcf[ehlbfv vrbs[f7
3cntxrbyb4 fdnjvfnehb ht;bvblfy ths]thfl ht;bvib hjujh uflflbcj8 ths-thsvf ;ehyfkbcnvf hj,bpjyc rjynhrbs[df lfecdf5 RB VFUHFV7
UFVCF[EHLBF VIDTYBTHB VJYFLBHT B.J7 VIDTYBDHFL AKJ,LF BFHFQC LF TC HJUJH FH
EYLF CWJLYJLFJ8 fv rbs[dfv ,fnjyb hj,bpjyb lff,ybf lf fctsb gfce[b ufcwf5 VT FH DFV,J,7
HJV UFVCF[EHLBF BFHFQC DTH AKJ,LF7 E,HFKJL7 3CNTXRBYB4 B.J ITBFHFQT,FIB F[FKB ITVJCEKB LF FVBNJV FH BWJLFJ8 fb7
vfhudtkfybc vfhnj tc ahfpf fsfc hfvtib lftzdt,bc cfae’dtkc b’ktdf=
hj,bpjyb lf,flt,ekbw fh b.j7 hjwf !)$*
otkc lfbo.tc 3cntxrbybc4 bfhfqbc gbhdtkb ufvjwlf cf,zjsf ]fhib lf !)%! otkc 3cntxrbyb4
erdt itbfhfqt,fib b.j itvjcekb= fct hjv7 fct-
vtvemht,jlf lf hjvkbc itcf[t,fw lfodhbkt,bs dbwb7 se hjujh ufvj’dhf lfhxtkblfy7 cfl
b.j7 cfl t’byf lf hjujh ufvjfqobf bmblfy=
- ,fnjyj ubukf7 !))$ okbc ^ bfydfhc7 hjwf ghtpbltynb erdt ufhlfwdkbkb b.j7 ,tcfhbjy ueueidbkvf ceahfpt hfnjv smdf7
pdbfl ufvcf[ehlbf wjw[fkbf lf .jxfq mfk,fnjy vfyfyf fhxdf’tc7 hjv bub [fk[c pdbflbc ufhlfwdfkt,fib f]tht,cj0
- bvbnjv smdf7 hjv fv rbs[dt,c7 hfcfw f[kf
xdty dcdfvs7 ueueidbkc cfvtuhtkjib ghtpbltynbc thsuekb udfhlbtkt,b fewbkt,kfl lfecdfvlyty7 bmdt vj[lt,jlf .dtkfahbc ufhrdtdf
lf dbqfwt,c gfce[b vjts[jdt,jlfs firfhfl=
LQTVLT SBST,C BRDYTNTY ,BZT,B FVFCSFY
LFRFDIBHT,BS=
- fye ueueidbkvf tc .dtkfathb bv ceahbc
otdht,bc - udfhlbtkt,bc ufcfweht,kfl smdf0
- bv ceahbc otdht,bc vjcfn.et,kfl smdf lf
v[jkjl fv ceahfpt fhf fmdc tc ueueidbkc yfsmdfvb7 hfvltybvt j]f[ib bubdt fmdc ufvtjht,e-
rbs[dt,pt vbgfce[jc7 vemfht,pt uflflbc8 vt v.fdc
vjovt7 hjujh lfvtvemhf vfhudtkfyb fyufhbicojht,bs= vt lf thjdyekb vj’hfj,bc ths-thsb
qbhctekb ofhvjvflutytkb ktdfy [fzfgehb’t
thsfl dvupfdhj,lbs7 hjwf xtvc ntktajypt
ufbcvf pfhb lf itehfw[v.jatkb vjcfkvt,bc itvltu vfhudtkfyb cbrdlbkbs lfvtvemhf8 vt vfc
.jdtksdbc ds[jdlb7 hjv itd[dtlhjlbs thsvfytsc lf f[kfw vpfl dfh itd[dlt7 seylfw sm-
kb lf fhfvfhnj ths cjatkib7 fhfvtl c[dflfc[df cjatkib7 ofkty]b[bc7 x[jhjo.ec lf peulblbc %-^ cjatkib vfbyw=
BMFEHB VJCF[KTJ,F HJV LFTHOVEYT,BYFS7 SBSMJC GHTPBLTYNB CFVIDBLJ,JC
UFCEKB B.J7 BWBS7 HF [LT,JLF0 [FK[C
TE,YT,JLYTY7 N.EBKB BYAJHVFWBF UFDHWTKLF7 SBSMJC GHTPBLTYNVF SFDB VJBRKF7
CBYFVLDBKTIB BUB WJW[FKBF LF HJWF VIDBLJ,BS LFNJDT,C CFVTUHTKJC7 HFVLTYBVT
VSBC ODTHPT RJWJYB FBYST,FJ LF FCTW
VJ[LF8 pdbflb erdt ufhlfwdkbkb b.j7 hjwf
cfhfmjyib7 rbhw[ib7 yfrbaeib7 ve;fdfib7 ]b[firfhib7 zfmdby]ib thslhjekfl f,hbfklf rjwjyb7 hfsf [fk[b lft]tht,byfs7 sbsmjc pdbflvf
cfvtuhtkj lfnjdf=
f[kf eahj vtncfw utn.dbs= PDBFLBC LFWDBC
THS-THSB THSUEKB OTDHB UJXF ITHVFLBYB CGTWBFKEHFL BMYF UFVJ’F[T,EKB S,BKBCBLFY8 BUB XFDBLF CTYFRIB7 CTYFRBLFY
AT[BS BFHF X[JHJO.EVLT7 BMBLFY ]B[FIRFHIB UFLFB.DFYTC LF ES[HTC7 ITY EYLF
B.J BV ]UEABC OTDHB7 HJVTKBW EPHEYDTK.JAC FMTLFY GHTPBLTYNBC ECFAHS[J
UF.DFYFCJ= itvltu rb ujxf ithvflbyc ufvjew[fltc7 hfqfwt,b itbwdfkf7 ity fqfh [fh cfzbhjj7
[jkj hjwf hfvltybvt vsbc odthpt rjwjyt,b
lfbysj7 ithvflbyc es[htc7 itub’kbf lf,heylt
s,bkbcibj=
fv stvfpt UJXF ITHVFYBLC vt dtkfgfhfrt gfhbpib lf vfy .dtkfathb tc lfflfcnehf= xtvsfy
cfe,fhib FDSJ BJCTKBFYC fmdc yfsmdfvb7 hjv
eibihjt,fv ve;fdflfy lfo.t,ekb pdbflbc .dtkf yf,b]b bwjlf=
rbltd eahj ijhc ofdfk lf hfqfw-hfqfwt,c
ufd[cyb smdtysfy cfe,fhib= hjwf ghtpbltynb
/.fdlfs ofkty]b[fib7 OFKTY]B[BC GHTATMNVF
UEXEFV lffdfkf ths ]ueac7 hjv vjt’t,yfs ghtpbltynbcfsdbc cfbvtlj sfditcfafhb= vfhskfw7
3PFPF ,EH]FYF'TV HJ,BPJY
VFHUDTKFYC FDNJVFNB LFEVBPYF7
WJW[FKB GHTPBLTYNB
UFUF.JKTS LF ERFY VRDLFHB
HJUJH VJB.DFYTSJ=4
dtyb sfylfcoht,bs7 bv ;ehyfkbcnt,bc sfylfcoht,bs7 hjvkt,bw fv stvfib fct se bct xf[tlekyb fhbfy= !))$ okbc ^ bfydfhc7 hjwf mfk,fnjyvf vfyfyf fhxdf’tv ufvjfw[flf7 ghtpbltynvf
cbwjw[kt sdbsvrdktkj,bs lffchekfj7 fv
lhjc ,TCFHBJY UEUEIDBKB7 HJ,BPJY VFHUDTKFYB lf UJXF RTRTYF’T bv.jat,jlyty cfvtuhtkjc ths-ths vfqfkvsbfy cjatkib ceahfcsfy8 hjujhw rb ntktdbpbbs tc ufyw[flt,f
vjbcvbytc7 ,tcfhbjy ueueidbkb fdblf crfvpt lf
smdf5 .JXFQ7 MFK,FNJYJ VFYFYF7 HJUJH
JCNFNEHFL ITFCHEKT XDTYB LFDFKT,F7 HJV
LFFHOVEYT [TKBCEAKT,F7 SBSMJC PDBFLB
VJRDLF LF CBYFVLDBKTIB GHTPBLTYNB WJW[FKBFJ= fvfc fv,j,c ueueidbkb lf vfhudtkfybw tsfy[vt,f= .jdtkbdt fvbc itv[tldfht7 ujxf
rtrtyf’t uflbc ufhts lf welfl [lt,f=
vt vstkb xtvb ufvj’bt,f ofhdvfhst bmbsrty
lf fvfpt lqtvlt fhfathb lfvbothbf7 se hf upf
ufbfhf ,tcfhbjy ueueidbkvf - lfo.t,ekb sfdbcb .fk,b gfcgjhnbs lf lfvsfdht,ekb bv 3pfgjhj;twbs47 hjvkbsfw ufvjfqobf cfvidblj,jc8 ’FKBFY CFTZDJF7 V[TLHBJYTKT,BS UFLF’T’UBKB ]B[FIRFHBLFY HJUJH UFVJFQOBF EDYT,KFL UEUEIDBKVF0
ufhlf fvbcf7 ghtpbltynbc cbrdlbkbc sfhbqb
fthbfs= bc7 hjv jabwbfkehb dthcbbs7 !))#
okbc #_ ltrtv,thc7 qfvbc gbhdtkbc yf[tdhbcsdbc7 fye #! ltrtv,hbc ufvstybfc [lt,f ghtpbltynbc sdbsvrdktkj,f7 fh fhbc cojhb=
- hfnjv fh fhbc cojhb0
- ity7 fk,fs7 bwb7 hjv ]th fhbc ’dtkb [b,ekf7 vtht zfmdby]b lf vtht ]b[firfhb= hjujh uflbc
vstk fv vjyfrdtsc hj,bpjy vfhudtkfyb yf[tdfh cffsib7 hjv ghtpbltynbc cbrdlbkb fvwyjc
dbqfwt,c lf yf[tdfh cffsib ]fqhflfy7 ]b[firfhblfy7 zfmdby]blfy lf yfhfptyblfy hjujh vblbfy ’dtk [b,ekfib7 qehorfbt,bc cf[kib0 abpbrehfl tc ite’kt,tkbf=
ufhlf fvbcf7 ]b[firfhbc ,fnfkbjybc vtsfehb
ue]e]b t,hfkb’t - ahbfl ytufnbehb gbhjdyt,f - ’fkbfy cftzdj ,bjuhfabbc rfwb7 ’fkbfy ewyfehb lffdflt,bs ufhlfbwdfkf8 VFC VFH]DTYF
[TKB UFECBDLF LF CFVB TMDCBFYB UFVJTCF[F=
tc ue]e]b t,hfkb’t [fk[ib fv,j,lf7 hjv vfc
cjakbc ofvfkb f/mjylf pdbflsfy8 cgtwbfkehfl fult,lyty zjhc7 hjv pdbflb ’fkbfy welfl
b.j= vt dyf[t bmfehb vrehyfkb7 hjvtkvfw ,jkj
lqtt,ib yf[f pdbflb lf smdf7 hjv ghtpbltync
fhfathb vfulfudfhb fh czbhlf7 hjv bc ofvkt,b
vbtqj7 hfptw t,hfkb’t kfgfhfrj,lf [fk[ib=
pdbflb [dlt,jlf erdt7 dbc [tkib b.j xfdfhlybkb8 vt v.fdc vjovt7 ’fkbfy cfbynthtcj gbhjdyt,f7 hjvtkbw fv,j,c7 hjv cjatk ve;fdfib pdbflb cfvb lqbc ufyvfdkj,fib vbcb lfwdbc eahjcbc hj,bpjy vfhudtkfybc ufhtit bv.jat,jlf
lf bm bs[jdf ghtpbltynvf7 hjv7 cfthsjl7 vjtwbkt,byfs vbcsdbc vfhudtkfyb=
.DTKF FV AFMNC VT DFV,J, HTCGJYLTYNT,PT7 EIEFKJ VJOVTT,PT LF.HLYJ,BS= FVBNJVFW VFBYNTHTCT,C7 GBHBCGBH LFVB]LTC
VFHUDTKFYB LF VTCFE,HJC= ’fkbfy ,tdhb rbs[df vfmdc UEHFV F,CFY’TCSFY7 hjvtkbw fctdt
vjb’t,yf fctsb cf[kb n.tcsfy f[kjc7 vlbyfhbc gbhfc7 vbobcmdtif cfhlfabs8 hjwf itfvjovtc tc cf[kb lf lfhoveylyty7 hjv tc b.j ecfahs[j sfditcfafhb7 uflfo.lf bm ghtpbltynbc
lf,byfdt,f7 vfuhfv vjekjlytkfl pdbflbc lfwdfv
vfhudtkfybc vtsfehj,bs smdf7 hfnjv bqt,c tc
]ueab fvltyc sfdbc sfdpt7 hfnjv /ujybfs7 hjv
ghtpbltynbc ecfahs[jt,fc it’kt,tyj lf fv
cf[kib pdbflb fqfh vbb.dfytc=
]b[firfhblfy7 ]JYCJY RDFHFW[TKBFC cf[kblfy ghtpbltynbc uflf.dfybc vbptpb b.j bc7
hjv tc cf[kb sbsmjc vltdhbc vbth b.j ufibahekb8 se tc cf[kb cgtwcfvcf[eht,bc vbth b.j
ufibahekb7 vfiby vtht bctd fv cf[kib hfnjv
vbfcdtytc ghtpbltynbc w[tlfhb0
hfnjv fhfdby fmwtdc .ehflqt,fc bvfc7 hjv
]b[firfhbc ,fnfkbjybc vtsfehb UE]E]B T,HFKB’T sfs,bht,c7 se cfl lf hjlbc uflft.dfyfs ghtpbltynb7 fnfht,lf eibihjt,bc sfyfvihjvkbc j]f[ib8 bc gbhjdyt,f lqtcfw veifj,c
eibihjt,fib7 vfuhfv fhcfl abuehbht,c=
rbltd thsb gkfcnb fmdc fv nhfutlbfc8 fmfvlt
eupj-erdkjl lfrfhuekfl bsdkt,jlf jhb gbhjdyt,f - BHFRKB UJUF’T lf DF;F ]BYZFHFEKB8 vfsb rdfkb brfhut,f !))# okbc !^-!*
yjtv,hbcsdbc7 bvbc vtht vfsb rdfkb fh xfyc8
tctyb b.dyty pdbfl ufvcf[ehlbfc ethsuektcb
flfvbfyt,b7 hjvtksf ufhtitw ghtpbltynsfy dthfdby cbf[kjdtcfw dth vbdbljlf=
F[KF[FY RB FQVJDFXBYT7 HJV PDBFL UFVCF[EHLBFC THSUEKB RBLTD THSB GBHJDYT,FF LFRFHUEKB LF LFRFHUEKBF BCT EWYFEHFL7 HJV SDBS J]F[BC OTDHT,VFW FH BWBFY7 WJW[FKBF7 VRDLFHBF7 CFL LFBRFHUF= FV
FLFVBFYBC RDFKBW !))# OKBC !* YJTV,HBCSDBC BRFHUT,F8
- dby fhbc tc gbhjdyt,f0
- TC VTCFVT GBHJDYT,F FHBC UDFHFL GFGEFIDBKB7 VCF[BJ,B= GFGEFIDBKB UHJPYJIB
F[KLF PDBFLC= gfgefidbkbw7 ujuf’tw lf ]byzfhfekbw uhjpyjlfy vj.dt,jlyty pdbflc8 bcbyb
b.dyty ghtpbltynbc ethsuektcb lfwdbc otdht,b lf vfs udfvt,pt eylf uflfutdkj7 hjv ghtpbltynbcsdbc hfvt lfutgbht,byf8 fb7 fctsb thsuekb flfvbfyt,bc xfvjijht,f pdbflbcufy ]th
rbltd uhjpyjlfy lfbo.j=
hjwf pdbflb ]b[firfhblfy uflfb.dfytc [b,ekfib7 smdty bwbs7 hjv lfwdbc jhb otdhb PFPF
,EH]FYF’T lf UJXF RTRTYF’T sfy fh ofb.dfytc lf bcbyb lfnjdtc ]b[firfhib= hfnjv hxt,f
,jkjvlt ufeibahfdb bc afmnb7 hjv hjwf ,eh]fyf’tv lf rtrtyf’tv ufbutc7 hjv ghtpbltynb ufhlfbwdfkf7 ,eh]fyf’tv fdnjvfnb vbeidbhf hj,bpjy vfhudtkfyc7 wjw[fkb ghtpbltynb ufuf.jkts lf smdty ufhlfwdkbkb vjb.dfyts erfyj0
- fye vfhudtkfycf lf ,eh]fyf’tc ijhbc vj[lf itkfgfhfrt,f0
- LBF[7 ,EH]FYF’TV UFLF[CYF BFHFQB LF
FGBHT,LF ’FKBFY CTHBJPEKB GFCE[BC VJS[JDYFC VFHUDTKFYBCFSDBC=
- bsmdf bcbw7 hjv dbyvt uekbrj nb,ef ghtpbltynbc cbrdlbkfvlt hfvltybvt lqbs flht
fdhwtkt,lf [vt,c7 hjv pdbfl ufvcf[ehlbf
pfhfylbt,bc cf[kb ]b[firfhib
pfhfylbt,bc cflehukj7 cflfw pdbflb b.j lfrh'fkekb
vtvjhbfkehb res[t
pfhfylbt,bc cflehukjib7
cflfw pdbflbc
vtjht cfakfdb b.j
UEUEIDBKB CRFVPT FDBLF LF
SMDF5 3.JXFQ7 MFK,FNJYJ VFYFYF7
HJUJH JCNFNEHFL ITFCHEKT
XDTYB LFDFKT,F7 HJV [TKBCEAKT,F
LFFHOVEYT7 SBSMJC PDBFLB VJRDLF7
CBYFVLDBKTIB RB WJW[FKBFJ=4
pfhfylbt,bc cf[kib
fhbc vfublf7 hjvtkbw
dfkbrj pfhfylbfv
pdbflbc cbc[kbs
uf;qtysbkb cfvb
abwhbcfufy itrhf
axali rakursi
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
qfvbc gbhdtk cffspt 3fcfdfk-lfcfdfkbc4 htlfmnjhvf kfif yflfhtbidbkvf lfvbhtrf8
- f[kf7 fv oesfc FKTMCFYLHT AJW[BIDBKBC othbkb ofdbrbs[t lf bwb7
hf ufvf[ctylf0 [heixjdbc lhjbyltkb
kjpeyub5 cfmfhsdtkj mfhsdtkt,bc
ufhtit=
- tu hfv ufuf[ctyf-vtsmb7 - ufvbrdbhlf8
- hfv ufvf[ctyf lf bvfy ufvf[ctyf7 hjv
se [heixjdc cfmfhsdtkj eyljlf mfhsdtkt,bc ufhtit7 ,jkj jwb otkbf7 ofhvfnt,bs [jhwbtklt,f ghjtmnb 3cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit=4
bvltyfl vjekjlytkb b.j tc ahfpf7
[vf dth fvjdbqt8
- f,f7 ufb[ctyt7 hf [lt,jlf lf hf
[lt,f fv jwb okbc vfy’bkpt8 ]th b.j7
cfvtuhtkj ffobjrtc lf ffj[htc7 vtht
fa[fptsblfy ufvjbhtrtc cfvfcb fsfcb
flfvbfyb7 yf[tdfhb cfvtuhtkj hectsibf ufmwtekb lf ufhect,bcsdbc fhbc
ufyobhekb8 vtuhtksf hfjltyj,f cfmfhsdtkjib sbsmvbc ufyf[tdhlf8 cfvtuhtkjib erdt vbbyfdkf bc thjdyekb tythubf7 cfmfhsdtkjc hjv fcfphljt,lf lf fwjw[kt,lf8 cfvtuhtkj7
afmnj,hbdfl7 fqfh fhct,j,c8 ufyf fh
/ufdc .jdtkbdt tc bvfc7 hjv hfqfw 'fkt,b vbpfyvbvfhsekfl f[jhwbtkt,ty ghjtmnc7 hjvtkcfw 77cfmfhsdtkj
vtuhtkt,bc ufhtit=4 /mdbf0
bv qfvtc fh lfvb’bybf7 [jkj jhb rdbhbc ufyvfdkj,fib rfkfvc dth vjdrblt
[tkb7 bvltyfl itvf’hoeyt,tkb lf ufvfjuyt,tkb b.j bc7 hfw kfif yflfhtbidbkvf vbs[hf8
z
fhbc fctsb rfwb - fktmcfylht ajw[bidbkb7 hjvtkbw ,jkj [esb otkboflbf7 c[dfc fhfathc frtst,c ufhlf thsbcf
- ufvjdfmdt.yt, hfqfw othbkc cfvtuhtkjc stvfpt - ajw[bidbkb jgthfnbekfl itvt[vbfyt,f8 ufbdkbc lhj7 rbltd
hfqfwfc lfd,tzlfd7 ajw[bidbkb v.bcdt
cfgfce[j othbkc 3vf]f[t,c48
vjrktl7 v[jkjl xtvb othbkt,bc of-
sbfyj,fc dbwfds 3ctgfhfnbcnb4 vtuhtkt,bcufyj8
tc bv lhjc7 hjwf vtuhekb ctgfhfnbpvb fhw fhfclhjc fhct,ekf lf fhw
fhfcjltc bfhct,t,c7 hflufy vtuhtkvf rfwvf7 ajw[bidbkbcufy ufyc[dfdt,bs7 itcfybiyfdfl bwbc7 hjv sdbsjy
fhbc bv cf[tkvobajc ths-thsb lfvae’yt,tkb lf 3vtobkt47 hjvtkcfw
mfhsekb cf[tkvobaj /mdbf===
itb’kt,f7 yjhvfkehb flfvbfyb cfresfhb sfdbcufy ufvjwfkrtdt,fc lf ufvj.jafc bs[jdltc0
vtuhtk rfwc cojhtl bc co.byc7 fv
sfdbc cf[tkvobajib7 fv sfdbc cfmfhsdtkjib fkvfwthfl7 tzdbc sdfkbs hjv
e.eht,ty vfdfyyb lf vfdfyyb lf pjuflfl7 mfhsek cbdhwtib vbcb hjkbc
lf flubkbc lfrybyt,fc wlbkj,ty8
hfw itt[t,f yfihjvc 3vtuhekb tybc
ktmcbrf lf cbn.dfsofhvjvfdkj,f47
fk8 ajw[bidbkb vtuhek tyfc mfhsekb reknehbc ufye.jatk yfobkfl
hjv sdkbltc7 vfc fv idblnjvtekbc ufvjwtvf7 seylfw hjujhw mfhsdtk tyfsvtwybthc7 eylf uf[fht,jlf7 bc rb lfeafhfdb wbybpvbs vbvfhsfdc mfk,fnjy uexf
rdfhfw[tkbfc - thsb lfudblubyts7 3cbyfvldbktib hfc ofhvjflutyc vtwybthekb sdfksf[tldbs4 tc yfihjvb lf ,fhtv
cbn.dt,bc hfjltyj,fw lfudbsdfktsj8
smdty sdbsjy lfutsdfkfs7 gfnbdwtvekj ajw[bidbkj7 c[df se fhfathb7
sdkf [jv vfbyw bwbs0
vtuhekb tyf7 cdfyehb tyf mfhsekb
reknehbc7 pjuflmfhsekb cekbthb
afctekj,t,bc yfobkbf7 cfthsj mfhsek cf.lfhib lfyst,ekb jhb cfystkbf7 hjvtkcfw cekbc it,thdf rb fhf7
[tkbc vjafht,f7 lfwdf lf vjahs[bkt,f
czbhlt,f8
3vtuhekb tybc ktmcbrbc lf cbn.dfsofhvjvfdkj,bc4 ufvjwtvbs7 xtvb fphbs7 cf[tkobajt,hbdb vybidytkj,bc
lblb mfhsekb cfmvt ufrtslf7 ajw[bidbkc rb7 hjujhw xfyc7 gbhbmbs /ujybf8
3vtuhekb lqtc cfkfhjf yfvldbkb
samegreloSi viyavi
da saqarTvelo vnaxe!
xruSCovis lozungis
axali interpretacia?!
Tu `saqarTvelo
megrelebis gareSe~?
vaxtang
xarCilava
rbs[dbcfc vjclbc ajw[bidbkc 3vepf47
sjhtv c[df lhjc rbf ufnheyekb7 vbe[tlfdfl bvbcf7 hjv mfhsekb cf[tkvobaj7 hjvtkcfw xtvufy fctsb itcfiehb
cbc[fhnbs lf cbvfhlbs bwfdc ajw[bidbkb7 sfdpt udtv[j,f8
ajw[bidbkbc ge,kbrfwbt,bc ufvjmdt.yt,fc7 hjujhw otcb7 efvhfdb pfhb
vjcltdc [jkvt - dby fhbc tc ajw[bidbkbj7 - vtrbs[t,bfy lf vtw gfnbjcyfl
de[cyb7 dby fhbc lf hfc ofhvjflutyc8
ajw[bidbkbc gbfhvtyt]thb ufd[lb
eyt,kbts7 vfuhfv hf dmyf - hjwf utrbs[t,bfy7 eylf egfce[j8
rfwb hjv js[vjw otkc uflfcwlt,f
lf vbcb udfh-cf[tkb fhfathc te,yt,f
afhsj cfpjufljt,fc7 bvfc fob xtvb gbfhvtyt]thj,f hfc eidtkbc7 vfuhfv vt vfbyw
dwlbkj,8
lf vfbyw7 se hfbvtsb bwyj,ty fk8
ajw[bidbkc7 bwyj,ty hjujhw rfwc7
hjvtkbw wtw[kpt yfdsc fc[fvlf cfvjmfkfmj jvbc fd,tlbs okt,ib lf cfvtuhtkjc itctek ,fylt,c 3byntktmnefkeh4 v[fhlfzthfc eotdlf8
fb7 tc fhbc bc 3cfcf[tkj4 afmnb7 hjvkbsfw ajw[bidbkb cfmfhsdtkjc ef[ktc bcnjhbfib 3itdf48
cfvjmfkfmj jvb lfvsfdhlf7 vfuhfv fh
lfvsfdht,ekf bc ajw[bidbkbcsdbc vtuhtksvj’ektj,bc cbylhjvbs lffdflt,ekb tc fcfrjdfyb rfwb rdkfd cfyufhib pbc lf 3chjkfc4 fuh’tkt,c8
chjkfpt ufvf[ctylf - .dtkf cbrtstcsfy thsfl fk8 ajw[bidbkb sfd[tlbf7
hjvtkvfw sfdbc ths-ths ge,kbrfwbfib bctsb itehfw[.jaf vbf.tyf cfvtuhtkjc7 hjv fhf vbcb [fylfpvekj,f7
vtuhtkt,b7 fk,fs7 c[dfyfbh gfce[c
vjcs[jdlyty wbybrjcj,bc [fcbfspt
lfvlufh 3vtwybthc48
- [fhxbkfdf hjv bs[jdc7 fh tchjkjs
cfvtuhtkjcj7 dby eylf tchjkjc= - ltlbs vtuhtkvf cffrfidbkvf se [tkbceakt,fib vjrfkfst,ekvf c[df vtuhtkt,vf0
- ybiybcvjut,bs vtrbs[t,jlf ajw[bidbkb lf bmdt fuh’tkt,lf - chjkbs rb
dtchjlb7 vfuhfv7 f,f7 hjujh7 vibthb dfh7
rezb wfhbtkb vfmdcj8
vrbs[dtkb7 fk,fs7 vb[dlt,f7 hbs lf
hjujh egbht,c ajw[bidbkb cfvtuhtkjc 3wtw[kbc4 uf[cyfc7 vfuhfv thsb hfv
eikbc [tkc - vibthbf lf 3n.dbf-ofvfkb4
fhf fmdc8
cfvtuhtkj cfmfhsdtkj fh /ujybf
3cyfbgth4 ajw[bidbkc lf bvbnjv vbeidbhf cfchjkfl sfdbcb epytj erfyfkb0
hf tresdybc f[kf fv rfwc7 'dbhafcj
vrbs[dtkj7 itb’kt,f fcts flfvbfyc thmdfc
vtwybthb7 ghjatcjhb7 byntkbutynb0
crfyb vbrfn.jhbyfkb eltc uf dtye7
cb heyue rjxb888
fh dsfhuvyb fv cbn.dt,c - bodfkjc
ajw[bidbkvf7 mtmjc ktmcbrjyb lf sdbsjy ufbujc7 hfw des[fhb=
fh vxdtdbf jgjytynt,sfy e[tib cfe,fhb7 vfuhfv ajw[bidbkb sfdbcb f,exfl
fvult,b njybs lf wbybpvbs vfb’ekt,c7
[ehlf lfde,heyj8
ths[tk fh degfce[t7 jh]th fh degfce[t - fv gbyjxtnbc njkf rfwc hf lbcrecbf eylf ufdevfhsj-smj7 dbabmht8 fvfy
rb tyf itvfxdbf lf bct lfvbnfnfyt,c [jkvt7 sbsmjc vbcb cneltynb db.j888
sfdbcb pyblfy lf [fcbfsblfy ufvjvlbyfht7 ajw[bidbkb wbkc vofvt,c lf
mfhsek cfpjufljt,fcsfyfw vfcvtyc [fhxbkfdf wlbkj,c7 cfvtuhtkjc
vw[jdht,yb lffhoveyjc7 hjv dbqfwdbqfwt,b +bjkfl itb’kt,f buekbc[vj7
hjv kfgfhfrbf pjuflfl mfhsdtkt,pt ajw[bidbkb‘ t,h’dbfy vtuhtkt,c7 vfuhfv fv dbqfw-dbqfwt,c fh fcf[tkt,cj8
fv ]thpt thsc lfdfcf[tkt, - FKTMCFYLHT AJW[BIDBKB8
hfw itt[t,f lfyfhxty dbqfw-dbqfwt,c7
vfsib pjuflfl mfhsdtkt,c fhf7 vfuhfv
bv dfbmfhsdtkt,c yfvldbkfl duekbc[vj,7 hjvkt,bw ibyfehb se ufhtekb
vnht,bc zrefpt lflbfy lf cfvtuhtkjc
obyffqvltu [fy fdnjvfnc bibidkt,ty7
[fy - rfkfvc8 fmfjlf7 cfmfhsdtkjc th-
mfhsekb cbn.dt,bcf8 fqvjcfdkts cfmfhsdtkjc lf/rfhudbf yfvldbkb mfhsekb cbn.dt,b7 vfs yfwdkfl sfshekcjv[eh-cgfhcekb itvjeqbf7 hjvtkbw mfhsdtkbc .ehc welfl tx[bht,f
lf uekcf co.tyc8
vtuhek tyfib rb itvjyf[ekfy
j,jk vfhufkbnt,fl bc 'dtkb cbn.dt,b - xdty dehxtds xdtyc vobuyj,ht,c7 vtnb .ehflqt,f vbfmwbjy vtuhekc7 hjv bmblfy fvjrhtabkb cbn.dt,bs itbdcjy lqtc vfsb itkf[ekb
mfhsekb ktmcbrjyb48
tc cbn.dt,b FRFRB OTHTSTKC tresdybc888 vujyb7 rjvtynfhb ptlvtnbf=
z
ajw[bidbkbc ltvfujubfc lf wbkbcofvt,t,c7 thsb xtvb flhbyltkb othbkblfy vjnfybkb ahfuvtynbs vbylf degfce[j5
3cfvtuhtkj dth ittuet,f bv lfvwbht,fc7 hfw vfc fhfthsupbc eodytdbf7 fhw vtuhekb tyf eylf b.jc
dbyvtc lfwbydbc lf vbsevtntc7 ltdybc cfufyb lf se xdty f[fk7 lfvjerblt,tk mfhsek cf[tkvobajc dfityt,s7 vjlbs7 wjnf f[kt,ehfl dbfphjdyjs8 vjlbs7 vjdbijhjs rjveybcneh-,jkitdbrehb fphjdyt,bc cnbkb7 efhb dsmdfs cf[tkvobajc vfhsdbc vj’dtkt,ek cbcntvfpt lf bct ufydb[bkjs tc cfrbs[b8
hf ufdfrtsjs bvbcsdbc7 hjv cfvtuhtkjv ths[tk lf cfvelfvjl
vjbijhjc bc rjvgktmct,b7 hfcfw
vfc jhb cfereytf7 sfdc f[dtdc hectsbc bvgthbf lf fv rjvgktmcbc
lfythudfib kjvbc odkbkb vbe’qdbs bv dfbmfhsdtkt,c7 hjvkt,cfw dth ufeubfs lf dth iteuybfs7
hfc ybiyfdc cfmfhsdtkj lf hjujhb eylf b.jc bub8
gbhdtkb7 hbsfw eylf lfdbo.js7
fk,fs7 bcff7 hjv CHEKBFL F[KT,EHFL EYLF LFLUTC MFHSEKB
TYBC COFDKT,BC CFRBS[B XDTYC
CRJKT,IB7 HJV MFHSDTK ,FDIDC ,FDIDJ,BLFYDT /MJYLTC UFHRDTEKB BYAJHVFWBF FV JHB MFHSDTKEHB TYBC - VTUHEKBCF LF
CDFYEHBC ITCF[T,8
hjvtk mfhsek wyj,btht,fptf
kfgfhfrb7 hjwf mfhsekb wyj,btht,blfy dvb]yfds vtuhekcf lf cdfyehc7 hjujh itb’kt,f xdty dsmdfs7
hjv mfhsekb dbwbs7 hjwf fh dbwbs bc 'bht,b7 bc atcdt,b7 hfptw
mfhsekbf fqvjwtyt,ekb7 fh dbwbs
bc ityfrflt,b7 hbsfw vlblhlt,jlf lf bdct,jlf mfhsekb tyf8
rfhubf7 hjwf xdtyc ,fdidt,c byukbceh se uthvfyek ktmct,c dfcofdkbs7 vfuhfv hbs bmyt,jlf welb7 vfssdbc vtuhekb se cdfyehb
ktmct,bw udtcofdkt,byf8 hjv .ehb
.hvj,blfydt mfhsekfl uf[tlyjlfs lf vjvfdfkib vtuhekbcf se
cdfyehbc ufujyt,bcfc ecbfvjdyjl
fh uf;h;jkt,jlfs nfyib8
hf bwbc lqtc mfhsdtkvf ,fdidvf
vtuhekb se cdfyehb vbsjkjubbc7 ajkrkjhbc7 otc-xdtekt,t,bc7 nhflbwbt,bc itcf[t,0 sbsmvbc fhfathb lf hjwf bc cfvtuhtkjcf se cdfytsib gbhdtkfl [dlt,f7
bmblfy cfcbfvjdyjl ufjuyt,ekb lf
ufywdbaht,ekb xfvjlbc7 fv jh res[tcf lf vbc vrdblh flfvbfyt,pt cfvelfvjl it.dfht,ekb8 sbsmjc ew[jtsib b.j7 cflfw ewt, cfvij,kj fqvjfxbyf8
vt tyfsvtwybthb fhf dfh lf dth
utn.dbs7 hjujh eylf lfbothjc vjvfdfkb mfhsekb tybc uhfvfnbrf7
dthw bvfc utn.dbs7 hjujh eylf itlutc vij,kbehb kbnthfnehbc cf[tkv’qdfytkjt,b lfo.t,bsb rkfct,bcfsdbc7 vfuhfv tc .dtkfathb cek
c[dfyfbhfl hjv eylf ufrtsltc7 cek
c[df [th[tvfkpt7 cek c[df cf’bhrdtkpt hjv eylf lfityltc7 tc xtvsdbc
elfdjf8
dbqfwf 3dta[bcn.fjcfyc4 sfhuvybc se vtuhekfl ktmcc lfothc7 thsb dfb-eidtkt,tkb fn.lt,f mfhsek ghtcfib - kfvbc fhbc7 ctgfhfnbpvsfy ufbubdltc fvudfhb 3ofhvjelutytkb sfd[tlj,f48 v.bcdt lfbhfpvt,bfy xdtyb byntkbutywbbc ofhvjvflutykt,b cfmfhsdtkjc lfcfwfdfl lf uflfcfhxtyfl8 bvfc rb dth [dlt,bfy7 hjv fctsb cfmwbtkbs eahj
fijht,ty cfvtuhtkjc cfmfhsdtkjcufy lf ufew[jt,bc7 ufsbidbc ghjwtcc eo.j,ty [tkc8 hjwf rfwc te,yt,b7 hjv vbcb tyf itysdbc vbeqt,tkbf lf kfvbc lfyfifekfl esdkb
fv tyfpt eo.byfh kbnthfnehek
dfh]bij,fc7 ufyf fvbs bvfcfw fh te,yt,b7 xtvbfyb fhf [fhj0
se xdty jltcvt cfidtkb lfudflut,f lf jltcvt dbcofdkbs bvfc7 hfcfw
cf[tkvobajt,hbdfl fphjdyt,f /mdbf7
xtvc yfsmdfvc vrht[tkj,fl fhfdby
xfsdkbc8 lqtc rb fvbc lblb ifycb
vfmdc7 vfuhfv vt v[jkjl lqtdfyltkb lqbcsdbc fh doth fv othbkc
lf fhw whegfnhbjnsf ths,fifl
ujyc vjcdkbc bvtlb vfmdc8
xdty hfw fa[fptsib lfudtvfhsf7
bvbnjv lfudtvfhsf7 hjv dth vjdefhts7 dth degfnhjyts bm vjcf[kt
mfhsdtkj,fc7 hjvtksf lblb yfobkb vtuhekb ofhvjij,bcff8 cfvfubthjl7 3vjefhtc4 c[dt,vf888
sfdbc lhjpt bv .vfodbkt,bcsdbc7
peulblbc wtynhib fdnjvfnbc ]thbs hjv w[hbkfdlyty wfc lf 3smdtyb fhfmfhsdtkb ltlfj47 bubyt,jlyty7 thsb vtuhekb ktmcb hjv tcofdkt,byfs ,fdidj,fib lf 3fb bfc4
udthlbs bcbw tsmdfs7 hjv [jh,fkc
vtuhekfl mj,fkb /mdbf7 qvthsc rb
- qjhjysb7 lfhoveyt,ekb dfh7 bcbyb fcts hfvtc fh xfbltylyty8 rfhubf7 tdhjcf,zjib hjv ufdthsbfylbs7 vfuhfv cfmfhsdtkjibw [jv
eylf ufdthsbfylts7 ufthsbfyt,f rb
cb.dfhekbc7 ehsbthsufut,bc7 ehsbthsrh’fkdbc lf gfnbdbcwtvbc
ufhtit - ite’kt,tkbf8
cfmfhsdtkjc thsbfyb cf[tkvobajc ityfhxeyt,fc lf ufyvnrbwt,fc
bc it’kt,c7 dbyw cojh thjdyekcf[tkvobajt,hbd rjywtawbfc xfvjf.fkb,t,c lf vbcb w[jdht,fib ufnfht,bcsdbc bqdfot,c48
vtuhekb se cdfyehb tyf ufye.jatkb yfobkbf bv cfthsj reknehbcf7 hjvtkcfw mfhsekb reknehf /mdbf7 fvbnjv dbyw thsc fy vtjhtc vb]qfhr-vj]qfhrekfl vjb[ctybt,c7 bc yt,cbs se eyt,kbts7
vstk mfhsek reknehfc itehfw[.jac8 fb7 tc cffeuj cfmvt hjv fh lfudtvfhsjc7 cojhtl fvbnjv dsdkblb
lf dsdkb cfzbhjl vtuhekb lf cdfyehb tyt,bc itcf[t, mfhsdtkb vjpfhlt,bcfsdbc vtnb byajhvfwbbc
vbojlt,fc48
f[kf vrbs[dtkvf ufycf]jc7 vt dfh ctgfhfnbcnb se ajw[bidbkbf ecbylbcj wbkbcvofvt,tkb7 hjvtkbw vf,hfkt,c7 sbsmjc vt ds[pfdlt [tkjdyehfl ghj,ktvt,c lf cfvtuhtkjc vfw[jdht,kt,c +ajw[bidbkbc nthvbybf d8[8‘ lfyfhxty cfmfhsdtkjc dev[tlht,lt8
ghj,ktvf se fh fhct,j,c7 vfc [tkjdyehfl dth its[pfd7 fhflf7 ghj,ktvf hjv
fhct,j,c7 fvbc lfvfvnrbwt,tkbf seylfw ajw[bidbkbc lf vbcyfbht,bc jgect,b7 hjvkt,bw lhjufvjidt,bs [fy cfl
3ufbtkdt,c4 lf [fy cfl8
vt hjujh dev[tlht, cfvtuhtkjc
cfmfhsdtkjc7 vt - dbyw dfv,j,7 hjv
mfhsekb tybc cofdkt,bc cfrbs[b
c[dfyfbhfl eylf lflutc lf hjv mfhsdtk ,fdidt,c ,fdidj,blfydt ufdfut,byjs lf fde[cyfs7 se hf cbqhvbctekb rfdibht,bf ltlf mfhsekcf lf
vtuhek-cdfyehc ijhbc8
xtvb vjcfpht,f7 hjvtkbw yfvldbkfl
fh fhbc v[jkjl xtvb7 cojhtl hjv mfh-
sdtksf thsbfyj,bc evybidytkjdfytc
lf egbhdtktc bltfc tvcf[eht,f7 jqjyl
bcts thsbfyj,fc7 hjvtkbw ehfgfnhbjnek vjojlt,t,pt rb fh fhbc lfae’yt,ekb7 fhfvtl wjlyfpt7 cojh byajhvfwbfpt7 cfresfhb atcdt,bc hfj,bc uffpht,fpt8 fvudfhb leqf,bs itrhekb thsbfyj,ff v.fhb7 vfhflbekb7 tzdvbenfytkb lf fhf .fk,b gfstnbrbs itrjobot,ekb 3thsbfyj,f47 hjvtkbw fldbkfl baidyt,f lf bikt,f8
mfhsek-vtuhek lfgbhbcgbht,fpt
rb fhf7 mfhsekb cf[tkvobajc ityj,bc rjycnhemwbbc f[kt,eh uffpht,fpt7 vbcb bltjkjubehb rjywtawbbc f[kt,eh uflfo.dtnfptf cfe,fhb7
hjvtkbw [tkc iteo.j,c mfhsekb
cf[tkvobajc cbv.fhtc lf mfhsekb
cekbtht,bc cbvnrbwtc8
fct hjv7 3vtres[bfj,f4 smdtyrty vjbrbs[ts888 ajw[bidbkc thsb vtsjlb
fmdc 3lfveqfvt,ekb4 - VTUHTKT,SFY
FYUFHBICOJHT,F VTUHTKT,BC [TKBS8
fct vjbmwf bc cfvjmfkfmj jvbc gthbjlib7 hjwf rfhu vtuhtkt,c vjeojlf7
sdbsjy ufcojht,jlyty 3wel4 vtuhtkt,c7 fye pdbfl ufvcf[ehlbfc vjv[htt,c8
fct bmwtdf bub f[kfw7 hjwf mfk,fnjy
uexf rdfhfw[tkbfc cs[jdc7 gfce[b ufcwtc rbs[dfc5 3cbyfvldbktib hfc ofhvjflutyc vtwybthekb sdfksf[tldbs
3vtuhekb tybc ktmcbrf lf cbn.dfsofhvjvfdkj,f48
smdty fy smdtyvf bycnbnenvf lfcf,est,ekfl eylf udfvwyjc cbvfhsktj7 vjeojlt,c mfkfnjy uexfc ajw[bidbkb7 hjv 3wel4 vtuhtkt,c7 ,jkjc lf
,jkjc7 tyf xffrvtylbyjc8
3vtwybthekb sdfksf[tldbs4 ufvnrbwt,ekb lf lfcf,est,ekb hjvtkb cbvfhskt ufbytnthtct,s7 bc cbvfhskt7
hjvtkbw hfw itb’kt,f ijhc bmyt,f cbvfhskbcufy0
lfhoveyt,ekb dfh7 fhw mfk,fnjyb
uexfcufy lf fhw tyfsvtwybtht,bc bycnbnenbcufy smdtysdbc cfzbhj fcts 3cbvfhsktc4 dth tqbhct,bs8
vtuhtkj,bs fifynf;t,s uexf rdfhfw[tkbfc lf e[th[ek vlujvfhtj,fib f.tyt,s888 uexf rdfhfw[tkbfc lfifynf;t,bs
fh rvf.jabklt,bs lf ktdfy lflbfybc7
cbvjy ]fyfibfc7 fhyjkl xbmj,fdfc
vbn.et,fc wlbkj,s fmtlfy 3bm4 - dbqfw
[fhxbkfdf mfhsek-vtuhek lfgbhbcgbht,fc fqdbdt,c lf7 fhbmf7 .ehb feobtsj8
fh uhw[dtybfs0 fh lfbqfkts fvltyb cbwhebs lf lfcvtyt,bs0
z
3cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit=4
yese vfhskf itb’kt,f fhct,j,ltc
fctsb ghjtmnb0
cfmfhsdtkjib ,jkj jwb okbc ufyvfdkj,fib ufydbsfht,ek vjdktyt,c
se j,btmnehfl ufdffyfkbpt,s7 VFHSKF ITB’KT,F VBDBLTS BV LFCRDYFVLT7
HJV FCTSB GHJTMNB YFVLDBKFL FHCT,J,C7 BCT SFYVBVLTDHEKFL LF VBPFYVBVFHSEKFL [JHWBTKLT,JLF
VTUHTKSF ITDBOHJT,F LF UFVJLTDYF
E’DTKTCB MFHSEKB VBOT,BLFY8
seylfw fa[fptsib mfhsdtksf utyjwblb ufdb[ctyjs - bv cfvfcb fsfcb flfvbfyblfy7 evhfdktcj,f ufyf vtuhtkt,b fh fhbfy0
fsb fsfcb flfvbfyb ittobhf fv cfcfrkfjc7 fv fsb fsfcb flfvbfyblfyfw evhfdktcj,f vtuhtkt,b b.dyty8
vtuhtksf utyjwblb fa[fptsib7 ufkbc nthbnjhbfpt f[kfw uh’tklt,f7
jqjyl fv UTYJWBLC lqtc c[df ajhvf
lf c[df ibyffhcb fmdc8
- smdty mfhsdtkt,b fh [fhs888 vtuhek crjkt,c ufub[cybs7 bcofdkts7
bihjvts lf bw[jdhts ,tlybthflj= ]th tc 3bltf4 itfgfhtc hect,vf ufktkt,c7 vfuhfv hjwf fmtlfy fhfathb ufvjdblf7 f[kf htghtcbt,bc lf lfibyt,bc
upfc lffluyty8
cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit rfhufl hjv lfabmhlt7 tc ghjtmnb cfyf[tdhjl vfbyw fhbc itchekt,ekb8
sevwf7 tc ghjtmnb vfbyw bv 3lblb4
ghjtmnbc yfobkb vujybf7 hjvtkcfw
3cfmfhsdtkj mfhsdtkt,bc ufhtit4 /mdbf
lf hjvtkbw lqbc otchbublfy lqtvlt
fh vj[cybkf8
hectsbc bvgthbf sbsmvbc jhb cfereybc ufyvfdkj,fib wlbkj,lf fv
vpfrdhekb ghjtmnbc [jhwitc[vfc lf
'bhbsfl fmwtync cfvtuhtkjcf lf vtuhtkt,pt frtst,lf7 hjvkt,cfw
3rtsbkbcv.jatkb4 hect,b fhoveyt,lyty7 hjv vtuhtkt,b mfhsdtkt,b fh
fhbfy lf fvbc evsfdhtc fhuevtynfl
vtuhek tyfc fcf[tkt,lyty8
3fhuevtync4 j,bdfntkbcsdbc lqtcfw fh lferfhufdc ojyf lf afcb8
hect,b7 jqjyl7 fv]thfl7 facet,bc gbhbs7 ufyf lqtcfw fv fhuevtynbs fh wlbkj,ty vtuhtkt,bc uflf,bht,fc lf
3lfdth,jdrt,fc40 sevwf7 sfdbcb vbofo.kblfy f.hbk7 mfhsek cfv.fhjc vjo.dtnbk lf vpheydtkb hectsbc vbth
v[ehdfktl uekib xfrhek fcbfsfcj,bs
vtuhtkc thsb sfj,bc itvltu7 fk,fs7
erdt fh lfczbhlt,f uflf,bht,f lf
3lfdt,jhrt,f4 - vfs erbltufyj hectsb
isfysmfdc lf erdfkjl uffmhj,c8
- dth bcdtyt,c tc [fhxbkfdf7 bctd lf
bctd cfvtuhtkjcf lf vtuhtkt,pt othcj8
smdtyufy lf smdtybcsfyt,bcufy ufyc[dfdt,bs7 hfv eylf vjvfcdtyjc7 gfnbdwtvekj ajw[bidbkj7 hjltcfw xdtyc
sdfkoby vj[lf bc rjivfhb7 hfcfw fa[fptsib mfhsdtksf utyjwblb /mdbf0
hfv eylf vjvfcdtyjc7 hjltcfw d[tlfd7
hjv xtvb cbc[kb lf [jhwb7 xtvb yfstcfdt,b7 f[kj,kt,b7 vtpj,kt,b7 vtuj,ht,b lf fsbfsfcj,bs7 fcbfsfcj,bs flfvbfyb fv mdt.fyfc njdt,c lf vfsb evhfdktcj,f erfy fhfcjltc lf,heylt,f8
smdty lf smdtyyfbht,c7 ,fnjyj ajw[bidbkj7 hfnjvqfw fh unrbdfs tc7 fh
ufoe[t,s7 fh ufqtkdt,s7 cfvfubthjl7 ufoe[t,s lf ufqtkdt,s bc7 hjv dbqfw 3vtuhekb tybc ktmcbrfc lf cbn.dfsofhvjvfdkj,fc4 ufvjcwtvc7 dbqfw bn.dbc7 hjv
vtuhekb tyf ghjnjmfhsekb tyff8
smdty lf smdtyyfbht,b7 smdtyb wbybrehb orbgehnt,bs lf htgkbrt,bs ufew[jt,bcrty e,b’ut,s vtuhekb ofhvjij,bc mfhsdtkt,c pjuflmfhsekb cfv.fhjlfy7 fvbnjvfw dabmhj,7 yt,cbs se
eyt,kbts7 smdtyb lf smdtybcsfyt,bc
upf cflqfw fewbkt,kfl uflf/rdtsc
hecekb cgtwcfvcf[eht,bc upfc lf vtht fv upfcsfy thsfl fuh’tkt,c vcdktkj,fc cfthsj vbpybcrty7 hjvtkcfw
3CFMFHSDTKJ VTUHTKT,BC UFHTIT4
/mdbf lf hjvtkbw7 hjujhw ptvjs vjuf[ctyts7 itvflutytkb yfobkbf
3lblb4 ghjtmnbcf 3CFMFHSDTKJ
MFHSDTKT,BC UFHTIT48
hect,b df[ctyt hfvlty]th7 vfuhfv hectspt eahj lbl e,tleht,fl cfmfhsdtkjc UKJ,FKBPFWBF tmwf8
ukj,fkbpvb ofktrdbs tvemht,f vwbhthbw[jdfyb tht,bc reknehfc7 vfs
tyfc7 sfdbcsfdflj,fc8
v[jkjl vtuhekb lf cdfyehb tyt,b rb fhf7 mfhsekb tyff lqtc ufyepjvkfl lblb cfahs[bc mdti7 sevwf7 ,tdhc fhw tc flfhlt,c fv uekfh[tby mdt.fyfib8
xtvb fphbs7 fv cbnefwbfib7 ukj,fkbpvbc tgjmfib7 ufycfresht,ekb .ehflqt,f mfhsekb tybc lfwdfcsfy thsfl vtuhekb lf cdfyehb tyt,bc lfwdfcfw eylf vbtmwtc7 hjujhw mfhsekb tybc itvfdct,tk lf vfcfphljt,tk
ityfrflt,c7 hjujhw mfhsekb tybc
sdfkvfhufkbnt,bs cfdct cfkfhjc8
rth’j bybwbfnbdt,bs fv cfmvtc dth
vjtdkt,f8 fv cfmvtpt mfhsekvf cf[tkvobajv eylf bpheyjc7 se tc cf[tkvobaj ]th rbltd fhct,j,c8
vtuhekb lf cdfyehb tyt,b cfmfhsdtkjc elbltcb cbvlblht lf tybsfqeothtkb ufy’bf7 sevwf7 fv ufy’bc fhct,j,bc itcf[t, jabwbfkeh cf[tkvobaj
ljrevtynt,ib dthfathc fvjbrbs[fd8
flhtw dsmdb lf f[kfw ufdbvtjht, vtuhekb lf cdfyehb tyt,b xfeothfdfl7 rfyjyufhtit vluveht,bdbs w[jdhj,ty mfhsdtksf cfthsj cf[kib - cfmfhsdtkjib8
fhflf7 cf[tkvobaj vfs cfsfyflj rfyjybc cfae’dtkpt bctdt eylf bwfdltc7
hjujhw bwfdc bcnjhbekb vybidytkj,bc 'tukt,c8
fh itb’kt,f7 fm thsb fv,fdb fh ufdb[ctyj5 ubf rdfibkfdfv ghjnjmfhsek
rjk[eh tyfpt +rdfibkfdfc nthvbybf d8[8‘ ufibahf 3atcnjcbc lbcrj47 hjvtkcfw cfereytt,bc vfy’bkpt enhbfkt,lyty vtwybtht,b lf ufcfqt,b dth
vje’t,ytc8
vt fh dfh fv cfmvbc cgtwbfkbcnb lf7
fmtlfy ufvjvlbyfht7 dth dbcfe,ht, fv
fqvjxtybc vtwybthek qbht,ekt,t,pt7 vfuhfv vcjakbjib fqbfht,ekb
vtwybtht,bc ufvj[vfeht,t,c se lfde]tht,s7 cfmvt udfmdc efqhtcfl cf.ehflqt,j vbuyt,fcsfy7 hjvtkvfw7
itcf’kjf7 mfhsekb wbdbkbpfwbbc
cfsfdtt,b rbltd eahj ijhc ufcobjc8
rdfibkfdfc tc fqvjxtyf7 hjvtkbw7 vfdfysf fphbs7 dfybc fhmtjkjubeh ufs[ht,c fh xfvjedfhlt,f sfdbcb vybidytkj,bs7 dthf lf dth uf[lf mfhsekb cf[tkvobajc cf[tkvobajt,hbdb .ehflqt,bc qbhcb8
ubf rdfibkfdf b’ekt,ekbf7 rth’j
gbht,c vbvfhsjc abyfycehb lf[vfht,bcsdbc lf fct bfhjc cfpqdfhufhts bv
cfvtwybthj rjyathtywbt,pt7 cflfw
vfc fv stvfpt cfcfe,hjl bodtdty8
f[kf ofhvjdblubyjs7 hjv tc fqvjxtyf7 dsmdfs lf7 hjvtkbvt cjvt[ vtwybthc
uftrtst,byf lf 3atcnjcbc lbcrj4 cjv[eh tyfpt uftibahf - cjv[t,b7 fk,fs7
vstk vcjakbjc itfpfypfht,lyty8
hfnjv fh vj/.df bubdt ufvj[vfeht,f fv fv,fdc cfmfhsdtkjib lf hfnjv
wlbkj,ty dbqfw-dbqfwt,b7 tc fqvjxtyf vbfaextxjy0
bvbnjv [jv fhf7 hjv ubf rdfibkfdfc
lfcrdybs7 3rjk[b rjhb,fynt,bc vbth
itmvybkb 3rbhb,bibc47 3rbh,bc47 fye
othbk-abhabnt,bc - 3atcnjcbc lbcrjc4 ofhothbc tyf ghjnjmfhsekbf rjk[ehbf8
3lbcrjpt lf,tzlbkb yf[fn-ybiyt,b
3rjk[ehb jmhjlfvothkj,ff47 hfw bvfc
ybiyfdc7 hjv sbsmvbc js[b fsfcb okbc
obyfs7 fye bv lhjc7 hjwf 3atcnjcbc
lbcrjf4 itmvybkb7 rjk[t,c7 sehvt7 lfvothkj,f /mjybfs8
z
3fa[fpt,bc js[vjwb ghjwtynb
dbyff0 cek vtuhtkt,b fhbfy8 cfvtuhtkjib fct fv,j,ty7 vfiby ufdthsbfylts lf lfvjerblt,tkb mdt.fyf db.jsj8 'fkbfy ,tdhb jwyt,j,c fvfpt7 vblbc gfcgjhnbpfwbf8 hecek
gfcgjhnt,c bqt,ty cfvtuhtkjib8
ghbywbgib7 vt obyffqvltub fh dfh7
hjv cfvtuhtkj fa[fptsc itethsltc7 bm wjnf [fyib mfhsdtkt,b eahj ,tdhyb bmyt,bfy8 fv upbsfw itb’kt,f fa[fptsbc lf,heyt,f8 fa[fpt,b dby fhbfy0 cek gfnfhf ghjwtynbf xfvjcekb facet,bc8
- xdty hf itqfdfsb7 serb fa[fptsc cfvtuhtkjw itethslt,f lf
lfvjerblt,tkb cf[tkvobaj bmyt,f0
- b.jc7 lblb fv,fdb888 uffrtsjy tu
vtuhtkt,vf7 dtyfwdfkt7 'fkbfy vb.dfhc tutyb7 itcfybiyfdb [fk[bf8
fbqjy vtuhtkt,vf fa[fptsb lf itmvyfy rjk[ehb cf[tkvobaj48
fvbc ofrbs[dbc itvltu itb’kt,f dbyvtv babmhjc7 hjv tc fhbc afhekb xfyfothb hfqfw rjycgbhfwbekb it[dtlhbcf7 cflfw mfhsekb cf[tkvobajc lfikf-lfyfotdht,bc cfblevkj utuvfc b[bkfdty8
fhflf7 fhfathb vcufdcb - tc fhbc ahfuvtynb bynthdbelfy7 hjvtkbw jhbjlt sdbc obyfs ths-ths ufptsib lfb,tzlf - ;ehyfkbcnb tcfe,ht,f wyj,bk gjkbnjkjucf lf tmcgthnc7 hjvtkbw zrebc cfrbs[fd rfwfl fhbc vbxytekb cfmfhsdtkjib8
xtvb fphbs7 fv bynthdbec ufvjmdt.yt,f rb fh fhbc e,tleht,f7 e,tleht,f bcff7
hjv fv bynthdbec fhfyfbhb ufvj[vfeht,f fh vj/.jkbf8
hf [lt,f0 mfhsekvf cf[tkvobajv cfthsjl ito.dbnf htfubht,f .dtkfathpt
lf cbrdlbkbc obyf cnflbfib bv.jat,f0
- [fhxbkfdf [tkjdyehfl mvybc ghj,ktvt,cj7 hjv ,h’fyt,c ajw[bidbkb7 xtvc
vbth fhbc its[pekb tc ghj,ktvf7 hjvtkptw jhb mfhsdtkb - thsb ;ehyfkbcnb lf thsb gjkbnjkjub7 - qbfl7
cf]fhjl7 mfhsekb ufptsbc aehwkt,pt cfe,hj,c0
hf myfy f[kf vtuhtkt,vf7 bctd lf bctd
sfdbc vfhskt,f lfbo.jy +tc erdt vthfvltytl‘ - fhf7 ,fnjyj7 fhw fa[fpt,sfy
itthst,fc dfgbht,s7 fhw lfvjerblt,tkb rjk[ehb cf[tkvobajc itmvyfc7
fhw bc udbyf[fdc7 dbyvt hecek gfcgjhnt,c fhbut,ltc cfvtuhtkjibj0
cfmfhsdtkjc thsbfyj,bc cflfhf]jpt a[bpkfl vlufhb gfnhbjnb mfhsdtkt,b hfnjv fh bqt,ty [vfc fvudfhb firfhfl ghjdjrfwbekb ufyw[flt,t,bc ufvj lf hfnjv eylf fghjntcnjy tc v[jkjl vtuhtkt,vf7 hjvkt,cfw vj,tphlfs
vfhflbekb tzdvbnfybkbc cnfnecbs
w[jdht,f sfdbc cf[tkvobajib7 sfdbc cfmfhsdtkjib8
- fh ubylfs7 mfhsdtkb db.j0 rb7 ]bvfbf7 fh dfh mfhsdtkb - vtuhtkb dfh
lf sfdb lfvfyt,tsj= - fh lfdvfkfd lf
fvbc vsmvtkbw fmf-bm7 vfuhfv vfbyw vbyf[fdc vtuhtkt,ib8 fhf v[jkjl vtuhtkb rfwbc7 fhfvtl pjuflfl mfhsekb cf[tkvobajc elbltcb nhfutlbff
tc lf qvthsvf ye myfc7 fv nhfutlbfc
bc abyfkb /mjyltc7 hjvtkcfw wyj,bkb gjkbnjkjub obyfcofhvtn.dtkt,c8
3f[kf cfvtuhtkjc hjv fa[fptsc vbethst,ty hect,b7 tutw erdt w[flbf47 vidblfl7 fevqdhtdkfl fw[flt,c ,fnjyb gjkbnjkjub7 sbsmjclf fhfathb
cfufyufij fh [lt,jltc8
vidblfl7 fevqdhtdkfl ecvtyc fv byajhvfwbfc lfyfhxtyb cfmfhsdtkjw8
se tc vj[lf fb7 vfiby ufcheklt,f bc
cf,tlbcothj ghjtmnb7 hjvtkcfw 3cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit4 /mdbf8
z
cbvfhsktc dfv,j, - fktmcfylht ajw[bidbkbc f,lfe,lf gfcrdbkbc ufvj fh
lfvbothbf tc othbkb - kfif yflfhtbidbkbc qfvbc pfhvf lfvfothbyf888
DABMHJ,7 TC PFHB .DTKF MFHSDTKSFY EYLF LFBHTRJC7 .DTKF MFHSDTKBC UEKC LF CVTYFC EYLF VBCODLTC7 HJV ,JKJC LF ,JKJC UFVJDA[BPKLTS7 UFVJDTHRDTS LF FV
,YTKB QFVBLFY CBYFSKBCRTY UFVJDTIEHJS===
8
portretebi
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
albaT, ukeTesia rodesac
adamianis Sexeba musikasTan
baxis an Subertis qmnilebebTan urTierTobiT iwyeba.
Cems SemTxvevaSi Sexebac da
gatacebac diuk elingtonis
da glen mileris musikiT
daiwyo. ar vici kargia es Tu
cudi, is ki vici, rom yoveli
adamianis Camoyalibeba gangebiT naboZebi kanonzomierebiT
ganisazRvreba. musikalur skolaSi swavlisas sonatinebs,
invenciebs da etiudebs imitom
vukravdi, rom deda ar gamenawyenebina da klasidan klasSi gadavsuliyavi. musikalur
saswavlebelSi pirvelive gamocdaze CaviWeri da es gaxldaT mizezi universitetSi
geologiis fakultetze swavlis gagrZelebisa. jazis siyvarulma da survilma - odesme mediriJora profesionaluri big-bendisTvis - ganapiroba
is garemoeba, rom jer kidev
universitetSi swavlisas daviwye safuZvliani mzadeba Teoriul sagnebSi da warmatebiT Cavabare misaRebi gamocdebi konservatoriis Teoriulsakompozicio fakultetze.
rac Seexeba ganaTlebas, mimaCnia, rom Tbilisis konservatoriaSi, obieqturi da subieqturi mizezebis gamo, sakmaod saSualo ganaTleba miviRe. vfiqrob, rom am garemoebam arcTu ise daaknina Cemi
musikaluri kariera, vinaidan
kompoziciaSi TviTganaTlebis
procesi SesaZlebelicaa, gamarTlebulic da aucilebelic. me vicnob uniWieres adamianebs, romlebmac brwyinvale ganaTleba miiRes iseT
korifeebTan, rogorebic iyvnen
mazeli, cukermani, skrebkovi
da maTi^`wyalobiT~ imdenad
moeqcnen tradiciuli musikis
formebis gavlenis qveS, rom
samudamod am formebis monamorCilebi darCnen.
vfiqrob, rom malerisa da
SostakoviCis Semdeg, simfoniis formis ganviTarebas mravalwertili daesva, magram
mxolod mravalwertili, vinaidan wertilis dasma musikis ganviTarebas ar uweria!
amitomac mimaCnia - yovel uaryofiT movlenas dadebiTi axlavs da piriqiT. albaT es
kanonzomierebaa.
rac Seexeba gamocdilebis
miRebas, es dausrulebeli
procesia - iwyeba dabadebidan
da grZeldeba sikvdilamde.
miuxedavad asakisa swavlis
da gamocdilebis SeZenas dResac vagrZeleb. sxvadasxva
dros gansxvavebuli gancda
moaqvs da es procesi dausrulebelia. icvleba samyaro
da vicvlebiT Cven. magaliTad,
jer kidev konservatoriaSi
swavlisas davuaxlovdi sulxan nasiZes, biZina kvernaZes,
jansuR kaxiZes, givi orjonikiZes, guram melivas, mogvianebiT ki nodar gabunias. maTTan siaxlovem Zirfesvianad
Secvala Cemi damokidebuleba musikisadmi. jaziT gatacebas daemata manamde CemTvis
ucnobi simfoniuri musikis
samyaro, ramac mZafrad Secvala Cemi msoflmxedveloba.
gana 60-ian, egreT wodebul
`daTbobis~ wlebSi mozRvavebulma informaciam (da ara
marto musikalurma) ar iqonia gadamwyveti mniSvneloba
prioritetebis gansazRvraSi?
anda protestis grZnoba, romelic ideologiuri wnexis
qveS kritikul zRvars aRwevs,
ar vlindeba ama Tu im saxiT
SemoqmedebaSi? gana erovnulganmaTavisuflebelma moZraobam, romlis motrfiale arasodes vyofilvar, ar Secvala
Cemi damokidebuleba erovnuli faseulobebis mimarT?
samwuxarod mkveTri cvlilebebi CvenSic da msoflioSic dRemde permanentulad
xdeba da Sesabamisad icvleba
yoveli Cvenganis damokidebuleba samyarosadmi. yvelaferi es unda igrZnobodes da
aisaxebodes musikaSi, Tu Sen
sxvisi ubedurebis mimarT gulgrili ar rCebi.
jansuRi
dRes, rodesac jansuRi aRara myavs, ganvlili cxovreba
ase mesaxeba: jansuRamde, jansuRTan erTad da jansuRis
gareSe. ukve mogaxseneT, rom
misma Cems gverdiT yofnam Zirfesvianad Secvala Cemi prioritetebi musikaSi da sworad
aman ganapiroba is SemoqmedebiTi gza, romelic me gamoviare. ra Tqma unda, rom ara pirovnebebi, romlebic Cems garSemo aRmoCndnen, Cemi musika
garkveuli mimarTulebiT ganviTardeboda, magram musikis
arseboba TavisTavad jer xom
arafers niSnavs. da Tu dRes
arsebobs Sexeduleba Cemi Semoqmedebis TviTmyofadobaze,
es jansuR kaxiZis damsaxurebaa. me vTxzavdi misi individualobidan gamomdinare, is
ki, rogorc moqandake, Zerwavda Cemi musikidan qmnilebebs,
romlebic Cemda gasakvirad,
CemTvis ucnob waxnagebs iZenda. mis mier Cemi musikis Sesrulebisas monaxuli gansakuTrebuli teqnika da plastika ganumeorebeli aRmoCnda
da miuxedavad imisa, rom sakma-
araviTari iluziebi ar gamaCnia Cemi musikis momaval
sicocxlisunarianobasTan dakavSirebiT. ra moxdeba ormocdaaTi an asi wlis
Semdeg aravin icis.
dRes is sakmarisad
xSirad sruldeba,
Tumca momavalSi misi Sesrulebis moTxovnileba SeiZleba
sagrZnoblad daqveiTdes da gaqres kidec. Tu es ase ar moxda, gamova, rom Cems
Sromas fuWad ar Cauvlia.~
gia yanCeli
od xSirad vismen Cems nawarmoebebs, jansuRi CemTvis miuRwevel simaRled rCeba. albaT
gasagebia, ra mZimea CemTvis
arseboba mis gareSe...
robiko
bevrjer gamomiTqvams azri,
rom robiko CemTvis upirvelesad didi musikosia da, aqedan gamomdinare, Teatris WeSmariti msaxuri. reJisura mi-
rasac musikaluri dramaturgia, musikaluri forma, Tematuri masalis SerCeva, misi
sworad ganawileba da saorkestro dramaturgiis Seqmna
hqvia. es yvelaferi musikaluri enis safuZvelia. sakuTar
musikalur enaze, iseve rogorc individualobaze, verafers vityvi. amaze sakmaodaa
dawerili da am masalis gacnoba dainteresebulTaTvis in-
saguledan guli yviris
` is
aq aris! ~
gia yanCelis portretis daxatvis cda
yanCeli msoflioSi saxelganTqmuli kompozitoria. man musikaluri kultura aratradiciuli novatoruli azrovnebiT, uCveulo dramaturgiiTa da gamorCeuli, siRrmiseuli xedviT gaamdidra. gia yanCels sxvadasxva Janris nawarmoebebi
aqvs Seqmnili, magram mis SemoqmedebaSi umTavresia simfoniuri da kameruli musika, romelic sistematurad JRers
msoflios mravali qveynis saukeTeso darbazebSi saxelganTqmuli orkestrebis, diriJorebisa da solistebis SesrulebiT.
gia yanCeli iSviaTad arRvevs `siCumes~ JurnalistebTan. rodesac aseTi saSualeba mogecema, cdilob, naklebad Caerio
mis azrTa dinebaSi, romelic iseTive sainteresoa, rogorc kompozitoris musika, romlis pirvelad mosmenis Semdeg, xelmeored mosmenis survili giCndeba. ase ki iSviaTad xdeba. sworad amitom gadavwyviteT, TiTqmis Cveni Carevis gareSe, dagveTmo misi azrebisaTvis Cveni gazeTis furclebi.
si moRvaweobis damagvirgvinebelia, xolo TviT gvirgvini Seicavs musikosis, poetis,
prozaikosis, mxatvris, moqandakis, qoreografis Tvisebebs.
albaT, aqedan gamomdinareobs
misTvis damaxasiaTebeli polistilisturi azrovneba, romelic misive ganumeorebel monostilistikas edeba safuZvlad da amiT msoflio Teatralur xelovnebaSi Rirseul adgils imkvidrebs. TeatrSi muSaoba robikom Semayvara. ar arsebobs arc erTi musikaluri Janri, romlis gamoyeneba robikos eTakilebodes.
piriqiT! simfoniuri, kameruli,
vokaluri, satirikul-bufonaduri Janrebis Tanaarseboba misi daucxromeli fantaziis safuZvels warmoadgens.
sxvaTa Soris, es polistilistika Cems simfoniur da kamerul musikaSi vlindeba da
es, albaT, robikosTan mravalwliani muSaobis gavlenaa.
mesmis, rom garkveuli daxmareba mec gavuwie SemoqmedebaSi, magram kargad mesmis isic,
rom bevrad ufro meti miviRe misgan, vidre gaveci.
Tanamoazreni
araCveulebrivi iRbali
damyva cxovrebaSi da am mxriv
ubednieresi adamiani var. zemoT CamoTvlil Cems megobrebs
TandaTan ematebodnen erTmaneTze ukeTesi Semsruleblebi. Semovifarglebi farTo sazogadoebisTvis nacnobi gvarebiT: hamlet gonaSvili, iuri
baSmeti, genadi roJdestvenski, iuri temirkanovi, valeri gergievi, gidon kremeri,
mstislav rostropoviCi. aRarafers vambob im saocar urTierTobaze, romelic eldar
Sengelaias `araCveulebrivi
gamofeniT~ daiwyo da imedi
maqvs, jer ar damTavrebula.
odnav mogvianebiT bedma giorgi danelia marguna da `ar daidardos~ Semdeg kidev eqvsi
filmisTvis dawerilma musikam saSualeba momca am gamoCenil reJisorTan SemoqmedebiTi TanamSromlobisa. anda rad
Rirs urTierToba iseT pirovnebebTan rogorebic arian: rezo gabriaZe, gogi mesxiSvili,
Tengiz mirzaSvili, koka ignatovi, mixeil kilosaniZe. CamogiTvaleT Cemi Tanamoazreebis da megobrebis arasruli
sia da Tu gaviTvaliswinebT
imas, rom CamonaTvalSi ar momixseniebia mravali gamoCenili ucxoeli moRvawe, naTeli
gaxdeba, raoden madlieri var
gangebisa, romelmac momaniWa
amden rCeul pirovnebasTan axlo urTierTobis bedniereba.
sakuTari
musikaluri ena
vfiqrob, rom sworad individualuroba gulisxmobs im
mravali faqtoris Serwymas,
ternetis saSualebiTaa SesaZlebeli. erTaderTi, risi Tqmac SemiZlia, aris Semdegi:
arasdros gamixdia TviTmiznad romelime arsebuli stilis mimdevari an uarmyofeli
gavmxdariyavi. gasagebia, rom
pirovneba, romelic musikis
weras iwyebs, pirispir xvdeba
tradiciebis kompleqss, rogorc mravalsaukunovans, aseve
Tanamedroves. piradad CemTvis
erTnairad axlobelia, rogorc Suasaukuneebis baxamdeli, aseve meoce saukunis musika. naklebad mjera im adamianebisa, visTvisac erTnairad
axlobeli da misaRebia yvela
epoqis Txzulebani. vfiqrob,
rom sakuTari enis gamomuSavebisas saWiroa mkafiod ganisazRvros rogorc prioritetebi, aseve Seni azrovnebisaTvis miuRebeli tendenciebi.
TavisTavad xelwera, anu musikaluri ena, individualobis erT-erTi Semadgeneli nawilia. individualobis masStabis ganmsazRvreli ki
droa. Tu musika dros SemorCa da misi Sesrulebis moTxovnileba ar gaqarwylda, maSin aseTi musika ama Tu im
kulturis kuTvnilebad aRiqmeba. amitomac, gauTavebeli
sja-baasi musikis nacionaluri fesvebis arseboba-ararsebobaze, wylis nayvad mimaCnia.
dramaturgia
mravali wlis manZilze, erTidaimave SekiTxvaze _ `riT
axsniT Tqvens musikaSi dinamiuri kontrastebis arsebobas?~ konkretuli pasuxi sakmaod trivialuri mizezebis
gamo ar gamaCnia. qvecnobierebaSi mimdinare procesebi
faruli da sabednierod jer
kidev amoucnobia. amitomac
gadavwyvite mivmarTo ironias da movifiqre Semdegi pasuxi: `Cemi musikiT vcdilob
msmeneli nel-nela davaZino.
CaZinebuli msmenelis gamofxizleba grZeldeba zustad
imden xans, ramdenic sakmarisia imisaTvis, rom msmeneli
movasveno da kvlav daviwyo
misi daZinebis procesi. es
meordeba ramdenimejer~. vinaidan yvela xumrobaSi SeiZleba simarTlis marcvali moinaxos, Cems pasuxs garkveuli
doziT damajereblad aRiqvamen. sinamdvileSi ki, formisa da, Sesabamisad, dramaturgiis Seqmna im azrovnebis Sedegia, romelic farul da amoucnob sferos miekuTvneba.
piradad CemTvis gamarTuli dramaturgiis Sefasebis
kriteriumi darbazSi gamefebul siCumeSi mJRavndeba. mogexsenebaT, siCume SeiZleba
iyos formaluri, zrdilobiani, gulgrili. magram arsebobs Semzaravi siCume, romelic darbazs da scenas Soris gabmuli uxilavi Zafebis
arsebobis Sedegad warmoiqmneba. aseTi siCumis dabadeba, CemTvis Sefasebis umaRles kriteriums esadageba. araerTxel
`msmenia~ aseTi Semzaravi siCume (gansakuTrebiT maSin, rodesac sadiriJoro pultTan
jansuR kaxiZe idga) da mifiqria, rom SesaZloa, aseTi siCumis erT-erT Semadgenel nawils Cemi `intuiciuri dramaturgia~ warmoadgenda. darwmunebuli var, rom cudi msmeneli ar arsebobs. arsebobs
gansxvavebuli siCume, romlis
xarisxi damokidebulia avtorze da Semsrulebelze. arsebobs bgeraTa samyaroc, romlis dasrulebis Semdeg siCumec musikad aRiqmeba. aseTi
siCumis miRweva Cemi ocnebaa!
evoluciis
Sedegebi
Cemi Taobis adamianebis gonebaSi araerTi mniSvnelovani
gardatexa moxda:
1. ideologiiT danergili
ori RmerTis arseboba - cocxali stalini da mkvdari, magram mudam cocxali lenini;
2. samamulo omis duxWiri
wlebi. mamaCemi, rogorc eqimi,
gaiwvies jarSi da mis gareSe gatarebuli xuTi weli
dResac sakmaod Znelad gasaxsenebelia;
3. stalinis sikvdili da
kidev xuTi weli, rodesac RirebulebaTa gadafasebis rTuli
procesebi mimdinareobs;
4. sicrueSi gatarebuli
siWabukis wlebi icvleba axali aRmoCenebiT - religiis
da religiebis Tanaarseboba,
informacia rkinis fardis
miRma arsebul samyaroze, `daTbobis~ periodis Semdeg gaCenili iluziebis msxvreva;
5. gardaqmnis uimedo wlebi
da sabWoTa kavSiris daSla;
6. erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba da am moZraobis savalalo Sedegebi.
garkveul kvals tovebs yovelive Cvenganis fsiqikaze. naTelia isic, rom Cems musikaSi CamoTvlili periodebi ama
Tu im saxiT vlindeboda. magram aqve msurs gamovTqva mosazreba, romelic mniSvnelovnad mimaCnia. Tu xelovani
cdilobs asaxos mis garSemo
arsebuli movlenebi, gamoxatos protesti arsebuli reJimis mimarT, asaxos realoba,
winaswar unda Seeguos azrs,
rom misi zraxvebi uSedegod
damTavrdeba. musika, misi abstraqtuli bunebis gamo, gansxvavebul substancias warmoadgens da tkivils, sixaruls,
silamazes, sikeTes an borotebas maradiul, usasrulo droSi unda asaxavdes. gaixseneT
Seqspiris piesebis aqtualuroba saukuneebis manZilze.
vinc SostakoviCis musikas
aRiqvams, rogorc protests
sabWoTa reJimis mimarT, Zali-
an cdeba. aseT SemTxvevaSi
misi musika ver gaxdeboda
erTianad axlobeli msoflios xuTive kontinentze mcxovrebi madlieri msmenelisaTvis. misi musikisaTvis damaxasiaTebeli tkivili, sevda
da imedi sayovelTao da yvelasaTvis axlobeli gaxda. rasakvirvelia Cems Semoqmedebas aseT aspeqtSi ar ganvixilav, Tumca, moTxovnileba
Cemi musikis Sesrulebisa
jerjerobiT xSiria. ra iqneba
xval - RmerTma uwyis.
religia
samwuxarod, religiasa da
mis mniSvnelobaze saubrisas
Cemgan vrcel pasuxs nu eliT.
CemTvis es Tema zedmiwevniT
intimuri, idumalebiT moculi da amave dros bundovania. cnobilia, rom religiis
mona fanatikosi xdeba, xolo
religiuri fanatizmi, mogexsenebaT, dausrulebel ubedurebas ukavSirdeba.
rac Seexeba ufalTan Cems
pirad damokidebulebas, is musikaSi unda vlindebodes, vinaidan Tavisufali azrovneba
rwmenis tolfasia.
teqnologiebTan
damokidebuleba
CemSi gaocebas iwvevs axal
teqnologiebTan dakavSirebuli elviseburi cvlilebebi.
kargad maxsovs, Tu rogor
xdeboda Cawerili musikis
montaJi samociani wlebis dasawyisSi. magnitur firs jer
makratliT Wridnen, Semdeg samarTebliT fxekdnen, Sewebebisas ki specialur xsnars Rvinis Zmars umatebdnen. vfiqrob,
rom kompiuterebTan momuSave
axalgazrda kompozitorebisaTvis ucnauri da Rimilis
momgvreli iqneba is garemoeba, rom dResac iseve, rogorc
50 wlis win, Cemi samuSao
iaraRebia: fanqari, saSleli,
saTleli da saxazavi.
kompiuterebTan Cemi urTierToba Semoifargleba Rilakis ramdenime daWeriT, rac
saSualebas maZlevs, movismino
radio^`Tavisuflebis~ qarTuli da rusuli gadacemebi. es aris da es!
rac Seexeba eleqtronul
da kompiuterul musikas, mimaCnia, rom rogorc saerTod musikaSi, aqac gadamwyveti mniSvneloba eniWeba gemovnebas da
zomierebis SenarCunebis unars. erTaderTi, rasac Tanamedrove teqnologia jerjerobiT ver gaswvda, calkeuli simebiani instrumentebis,
gansakuTrebiT ki simebiani
jgufisaTvis damaxasiaTebeli
`sunTqva~, siTbo da haerovani JReradobaa. vfiqrob, rom
dadebiTi Sedegis miRweva im
SemTxvevaSia SesaZlebeli, Tu
ostaturad ganxorcieldeba
eleqtronuli da naturalu-
ri tembrebis Serwyma. aseTi
Serwymis araerTi magaliTi
arsebobs.
vfiqrob, rom ormocdaaTi
wlis Semdeg aranaklebi Rimilis momgvreli iqneba is miRwevebi, romliTac dRevandeli
Taobebi amayoben. amiT mxolod imis Tqma minda, rom maSinac SeiZleba moinaxos vinme,
visac magidaze kompiuteris
nacvlad fanqari, saSleli,
saTleli da saxazavi eqneba.
kavSiri
SemoqmedebiTi kavSirebi
warmoadgendnen organizaciebs,
sadac niWis ukmarisobiT dajildoebuli umravlesoba, farulad an Riad ebrZoda umciresobas. kompozitorTa kavSiri gamonakliss ar warmoadgenda. me umciresobaSi gaxldiT da, Cems megobrebTan erTad, vigeriebdi myvirala patriotebis, qarTuli TviTmyofadobisaTvis Tavdadebulebis, tradiciebis siwmindis
da eTnografiuli sazRvrebis
damcvelTa gauTavebel Semotevebs. araviTari survili
gvarebis dasaxelebisa ar gamaCnia. miTumetes, rom am umravlesobis mesveurebidan
TiTqmis aRaravin cocxali
aRar aris.
kritikosebi
WeSmariti, istoriuli mniSvnelobis kritikosi, iseTi
iSviaTi movlenaa, rogorc gamoCenili diriJori an kompozitori. saqarTveloSi aseTi
givi orjonikiZe iyo. misi
naSromebi vagnerze, verdize,
prokofievze, qarTuli profesiuli musikis ganviTarebis
tendenciebze, saTanado masStabs SeiZens maSin, rodesac
isini qarTulidan da rusulidan sxva enebze iTargmneba.
erTxel, moskovis konservatoriis did darbazSi meeqvse
simfoniis Sesrulebis Semdeg,
sadiriJoro oTaxSi iuri basmati Semovida (es Cveni pirveli Sexvedra iyo), mogviloca
jansuRs da me da SemomTavaza misTvis rame damewera. davpirdi, magram ramdenime weli
ise gavida, rom survili muSaobis dawyebisa baSmetisTvis
nawarmoebis Sesaqmnelad Canasaxis doneze rCeboda. mxolod maSin, rodesac givi orjonikiZe gardaicvala, gadavwyvite muSaobis dawyeba da
altisTvis dawerili oTxnawiliani liturgia `qariT
datirebuli~ givis naTel
xsovnas mivuZRveni. am nawarmoebis pirveli Sesruleba yofili dasavleT germaniis berlinis filarmoniis darbazSi i. baSmetis da v. gergievis monawileobiT Sedga. warmateba xmauriani iyo da rogorc xdeba, kritika presaSi
- gansxvavebuli. unda mogaxsenoT, rom me sakmaod gulgri-
li var rogorc dadebiTi,
ise uaryofiTi recenziebis
mimarT. erTaderTi SemTxveva,
romelmac garkveuli sevda
momgvara da damafiqra, cnobili berlineli kritikosis
mier gazeTSi gamoqveynebuli
recenziis daboloeba gaxlavT:
`es musika iseTive mkvdari
aRmoCnda, rogorc pirovneba,
romlis xsovnasac mieZRvna~.
normaluria, rodesac kritikosi aqtiurad ver malavs
uaryofiT damokidebulebas
misTvis miuRebeli musikis
mimarT, magram gadaWarbebuli
gesli CemTvis gaugebaria. ar
vici, cnobilia Tu ara statiis avtorisaTvis, rom liturgia - `qariT datirebuli~ ramdenime gamoCenili altistis sarepertuaro nawarmoebi gaxda, rom am musikaze daidga baleti jer avstraliaSi,
Semdeg holandiaSi, Semdeg ki
germaniaSi, rom Seiqmna da Caweril iqna versia CelosaTvis
da mravali sxva. ase rom, jerjerobiT, cnobili kritikosis winaswarmetyveleba ar
marTldeba.
karga xania, rac gamogzavnil mravalricxovan recenziebs gacnobis gareSe arqivSi
vawyob, erT garemoebas ki interesiT vadevneb Tval-yurs. saqarTveloSi pirvelive nawarmoebebidan mudmivad makritikebdnen, brals mdebdnen kosmopolitizmSi, dodekafonuri
sistemis gamoyenebaSi (romelic arasdros gamomiyenebia),
erovnuli faseulobebis uaryofaSi da a. S. dasavleTis
kritikaSi sawinaaRmdego stereotipi damkvidrda. zogierTi kritikosi aRniSnavs, rom
Cems musikaSi metismetad igrZnoba qarTuli folklori,
rasac me principulad gavurbivar. amitomac ar vaqcevdi
da ar vaqcev yuradRebas, imas
rac iwereboda an iwereba.
Cemi pirveli da utyuari kritikosebi Cemi megobrebi iyvnen.
saTiTaod vawuxebdi yovel
maTgans da vasmeninebdi jer
kidev daumTavrebel nawarmoebebs. magram yvelaze mkacri
da daundobeli kritikosi me
TviTon viyavi da var.
bolosityvaoba
albaT, SeiZleba Tavi mogabezreT, magram mesamejer vimeoreb, rom Cemi musikis sicocxlisunarianobasTan dakavSirebuli iluziebi ar gamaCnia.
Tu is miviwyebuli iqna da
mxolod biblioTekebis Taroebs SemorCa, maSin kidev erTi
imedi mrCeba, rom Cems Sromas
fuWad ar Cauvlia: xom SeiZleba dros SemorCes `Citogvrito~ da `herio biWebo~,
maSin isRa damrCenia vinatro,
rom erTi adamiani mainc TavisTvis Cumad waimRerebs `is aq aris~...
nana WarxalaSvili
profesori amxels
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
batoni `mkvlevari~, niSnis mogebiT acxadebs - `Tavisi moRvaweobis dasawyisSi erekle II damarcxda haji-CelebTan, 1795 wels ki
aRamahmadxanTano~.
ara xarT marTali, da ai ratom.
erekle batoniSvilma pirveli
sabrZolo naTloba 15 wlisam daiwyo, roca saxeldaxelod Sekrebil
kaxelTa laSqriT batoniSvilma
neiSinis mindorze musri gaavlo
mZarcvel lekTa jars. am faqtze
erekles mefobis istorikosi mdivanbegi oman xerxeuliZe sixarulsac ver malavs: `Ze mefisa Teimurazisa irakli, meored Sevida Sinagan jarsa lekisa da pirvelad
aman mokla kaci; da amis mxilvelTa
kaxTa erTpirad mimarTes yiviliT
da winawariqcies jari lekisa, ahyares tyveni da saqoneli da moswyvites umravlesni. da movida maRaros gamarjvebuli, romlisTvisac
friad mxiarul iqnen kaxni, ixiles
ra simxne da mamacoba memkvidrisa
Tvisisa~.
erekle batoniSvilis momdevno
saarako sabrZolo Tavgadasavali
dakavSirebulia iranis mbrZanebel
nadirSahis saxelTan, romelmac batoniSvili 1736-1739 wlebSi TavisTan iaxla da indoeTisa da sxva
qveynebis dapyrobisaTvis warmoebul brZolebSi gverdidan ar moucilebia. nadir-Sahi didad nasiamovnebi iyo erekle batoniSvilis
gamorCeuli gonierebiT, samagaliTo
samxedro-politikuri niWiT da
Seudarebeli gmiroba-vaJkacobiT,
ris sanacvlodac nadir-Sahma batoniSvils samSobloSi dabrunebis
ufleba misca da Sahi batoniSvils
mama-Svilur rCeva-darigebiT daemSvidoba: `mefis Zev irakli, Sen
Sens qveyanas eWirvebi da neba momicia Sens qveyanaSi wasvlisa da maradis Cvenis wyalobis moimede iyavo~.
momdevno wlebSi, sanam erekle
batoniSvili gamefdebodes, mis mier
gadaxdil brZolebs Soris gamorCeul adgils ikavebs pirispir Setakebisas daRestnis upirvelesi beladis malaCis mokvla da qarTlkaxeTSi SemoWrili lekTa da osmalTa jaris sruli likvidacia.
am samxedro operacias imdenad usiamovnebia iranis mbrZaneblisaTvis,
rom man sagangebod daajildova
erekle batoniSvili, xolo qarTlkaxeTis mosaxleobas ki saukunovani
natvra aRusrula. nadir-Sahma mamaSvils ufleba darTo sarwmunoebis gamocvlis gareSe daekavebinaT
samefo taxti, rac qarTl-kaxeTis
bagrationebs akrZaluli hqondaT
1632 wlidan.
xedavT, ramxela warmatebebi hqonia erekle II-s aji-CalabTan SebrZolebamde, rasac Tqven ar exebiT,
arc aRniSnavT da mkiTxvels acnobT
im marcxiT, rac man da misma mamam
ganicades Saqi-Sirvanis xanTan Setakebisas 1751 wels. Teimurazi
da erekle 1752 wels kvlav damarcxdnen aji-CalabTan gamarTul
brZolaSi, magram 1752 wlis seqtemberSi ereklem ise daamarcxa da
gaacamtvera Saqi-Sirvanis saxano,
rom man momavalSi veRar SeZlo
xeli SeeSala samxreT-aRmosavleT
amierkavkasiaSi pirvelobisaTvis
TavgamodebiT mebrZoli mama-SvilisaTvis.
raki erekle mefis samxedro moRvaweobis `gadafasebas~ XVIII s-is
50-ian wlebidan iwyebT, rogor ggoniaT, ar iyaviT valdebuli dageweraT da xmamaRla gagecxadebinaT
Tu erekle mefem 3000 qarTveli
meomriT yirbulaxTan (erevnis axlos) 1751 wels gamarTul brZolaSi rogor daamarcxa iranis SahobisaTvis mebrZoli azat-xanis
18-aTasiani armia, xolo SemdgomSi
ki tyvedac aiyvana samxreT adarbadaganis (azerbaijanis) gaTavxedebuli mflobeli azat-xani. 50-ian
wlebSi brwyinvale mefe-sardlis
sayovelTaod saqebari xom isic
aris, rom 1754 wels mWadijvarTan
(duSeTTan), xolo 1755 wels yvarelTan erekle II-m sastikad da
samarcxvinod daamarcxa avariis
xanis nursal-begis meTaurobiT
qarTl-kaxeTSi SemoWrili 20 aTasiani lekTa moTareSe da Tavze
xelaRebuli mZarcveli urdoebi.
rogor fiqrobT, ar gevalebodaT mkiTxvelisaTvis geTqvaT Tu
ereklem da misma mamam ra viTarebaSi daiwyes mefoba, rogori iyo
im droindeli qarTl-kaxeTi da
ra uyo osmal-yizilbaS-lekianobam
aRmosavleT saqarTvelos? Tqvenve
gevalebodaT mkiTxvelisaTvis gesaubraT mama-Svilis aji-CalabTan
damarcxebis mizezebis Taobaze da
araviTar SemTxvevaSi ar unda gekadraT, rom geTqvaT, TiTqos marcxi
gamowveuli yofiliyos erekle mefis samxedro-politikuri Rirsebebis ukmarisobiT. Tqveni pozicia
rom usafuZvloa, TviT mama-Svilmave daadastures jer aji-Calabis
usastikesi damarcxebiT, xolo Semdgom im saxelovani warmatebebiT,
rac Teimuraz II-m da patara kaxma
moipoves XVIII s-is 50-ian wlebSi.
erekle II-is mier gadaxdil mraval brZolebsa da farTo masStabian
omebs Soris erT-erTi gamokveTili
adgili ukavia aspinZis oms, radgan
saxelovanma mefe-sardalma general
totlebenis gaugonari Ralatis
Semdgom umcires Zalebze dayrdnobiT gaanadgura osmalTa da lekTa
sakmaod ricxvmravali jari, orTabrZolaSi gangmira `daRestnis warCinebuli da mxne beladi koxta~
da gamarjvebuli mefe saswrafod
dabrunda TbilisSi, raTa droulad
aelagma avantiuristi totlebeni.
aspinZis omSi erekle II-is piradi
Tavdadeba da misabaZi mxedarTmTavruli niWi, ramac ixsna qarTvelTa
aSkara marcxi am uTanasworo brZolaSi, qarTul istoriografiaSi
farTod da dawvrilebiT aris gaSuqebuli. TviT am omis monawile
da TviTmxilveli istorikosi oman
xerxeuliZe dawvrilebiT aRwers
aspinZis omis msvlelobas, mis TviTeul detals gulisxmierad warmoaCens, qeba-didebiT moixseniebs `Svidi xevsuris~ da `erTi TuSis saxeliT nakudas~ erTgul Tanadgomas mefisadmi da maT gmiroba-vaJkacobas, imasac aRniSnavs, rom `TumcaRa Tavadni, mravalni saxelovnad
gaisarjnen~-o, magram istorikosi
arsad aRniSnavs aspinZis brZolebSi
daviT orbelianis gansakuTrebul
damsaxurebaze. Tumca, erekles istorikosTan Cans, rom Tavadi daviT
orbeliani mefes ar scildeba, yovelTvis masTan imyofeba, mefis avangardSia da unda vivaraudoT, rom
mefe-sardalTan erTad igi mTeli
mowodebiT Cabmulia aspinZis uTanasworo da samkvdro-sasicocxlo
brZolebSi. daviT sardalma, rom
aspinZis brZolaSi Tavi gamoiCina
da samarTlianad aris am omis
gmirad aRiarebuli, ra Tqma unda,
sxva gmirebTan erTad, WeSmaritebaa
da eWvs ar iwvevs, magram is arsad
ar aRiniSneba, rom daviT orbeliani yofiliyos aspinZis brZolebis
xelmZRvaneli da organizatori.
yovelive amis Semdeg kalendaris
avtor-Semdgeneli aspinZis gmirad
daviT orbelians warmogvidgens da
saxelovani winapris sayovelTaod gaxmaurebul damsaxurebas Cqmalavs: `Tu aspinZis brZolaSi gaimarjva erekle mefem, nurc imas
daviviwyebT, rom am brZolas xelmZvanelobda misi siZe, ruseTis kavaleriis yofili oficeri, daviT
orbeliani~.
aseTi saqcieli xom patara kacobaa da nebismieri suliT Raribi
pirovnebis ganaTlebulobas da mwignobrobas eWqveS ayenebs; vin daijerebs da an ra dasajerebelia
50 wlis sayovelTaod gmirTa-gmirad da evropul-aziuri masStabis
mxedarTmTavrad aRiarebuli erekle mefe aspinZis omSi, im Znelbedobis Jams, mayureblis rolSi yofiliyo da brZolis sadaveebi sxvisTvis Caebarebina? erekle mefe
xom maSin misTvis damaxasiaTebeli
politikuri da samxedro moRvaweobis zenitSi imyofeboda da gana
aseT dros da aseT viTarebaSi vismes SeeZlo mefe-titans gatoleboda da iq aspinZaSi, erekles roli
Seesrulebina?
prof. valerian maWaraZesTan vkiTxulobT: `1770 wlis 20 aprils
gaimarTa brZola. qarTveli jaris
ganlageba, rogorc brZolis monawile z. orbeliani iuwyeba, aseTi
iyo: marjvena flangis sardloba
daviT orbelians hqonda mindobili, marcxenasi – g. batoniSvils,
xolo centrs TviT erekle edga
saTaveSi. brZolis saerTo xelmZRvaneloba erekles ekuTvnoda. qarTveli jari, romelsac saTaveSi
edga yirbulaxisa da mWadijvris
omebis veterani, didi sardali erekle meore, ibrZoda mSobliuri miwa-wylis gasaTavisufleblad, mas
fexqves mSobliuri miwa hqonda,
win nanrgevebad qceuli qarTuli
kulturis akvani mesxeTi ido~.
Cveni morigi uTanxmoeba kalendaris avtor-SemdgenelTan iman gamoiwvia, rom igi gaumarTlebel damokidebulebas gamoxatavs erekle mefis Rvawlisa da rolis Sesaxeb
`morige jaris~ SeqmnasTan da mis
arsebobasTan dakavSirebiT. igi Seuracxmyofeli toniT acxadebs: `arc
`morigi jaris~ SeqmnaSi miuZRvis
dadebiTi wvlili erekle meores:
es jari Seiqmna cnobili sazogado da samxedro moRvawis ioseb
eminis energiis Sedegad, magram ai,
am jaris daSla-gauqmebis saqmeSi
ki ganuzomlad didia erekle IIis damsaxureba: man joxiT acemina
ioseb emini da gaaZeva saqarTvelodan. ra mizeziTac ar unda yofiliyo es, amis gamarTleba ar arsebobs, radganac Sedegad mogvca saqarTvelosTvis pirvelad Seqmnili regularuli jaris nawilebis gauqmeba~.
mkvlevari damaxinjebulad gvTavazobs erekle mefis mier didi
Sromisa da kolosaluri garjis
Sedegad Seqmnili regularuli jaris saxelwodebas. igi am jaris
saxeobas uwodebs `morigi jari~,
rac Secdomaa, radgan am jars erqva `morige jari~ da ara `morigi jari~. sityvebi `morige~ da
`morigi~ Sinaarsobrivi datvirTviT erTimeorisagan arsebiTad gansxvavdebian da isini erTimeoris
sinonims ar warmoadgenen.
aq motanili amonaweri Tavidan
bolomde yalbia. akad. iv. javaxiSvilic aRniSnavs, rom: `erekle mefem
morige jaris daweseba SemoiRo
da mudmiv jaris arsebobas saqarTveloSi saZirkveli Cauyara~.
akad. n. berZeniSvilma specialurad Seiswavla `morige jaris~
Seqmnis sakiTxi da yvela detali
naTlad gaaSuqa. mecnieri dasZens:
`1773 wlis miwurulSi ereklem
darbazis sxdoma moiwvia, msjeloba exeboda iseTi jaris Seqmnas,
romelic lekTa qurdul Tavdasxmebs sabolood mospobda da qarTvel glexkacobas mSvidobiani
Sromis saSualebas miscemdao~.
vfiqrobT, imis naTelsayofad, rom
viRac ioseb emins araviTari kavSiri ara aqvs `morige jaris~ SeqmnasTan da is erekle mefis Rvawlis
Sedegia da ganxilul-damtkicebuli qarTl-kaxeTis saxelmwifos
mmarTvelobis umaRlesi organos
darbazis mier, sakmarisia is mtkicebulebani, rac movitaneT. isic uarsayofi da ZirSive amosaZirkvia,
rom `morige jaris~ gauqmebas, mis
daSlas da likvidacias erekle
II-es abralebs. qarTul istori-
ografiaSi naTlad aris naTqvami,
rom `morige laSqari brZanebiT
arasodes ar gauuqmebiaT, magram
Tavadebma moaxerxes misi TandaTanobiT Sesusteba da bolos savsebiT gaqroba. udidesi ziani mouvida morige laSqars misi xelmZRvanelis levan batoniSvilis moulodneli sikvdiliT. `morige jaris~ gauqmeba iyo Tavadebis gamarjveba da erekle mefis politikis
udidesi marcxi~.
dazustebas da saTanado SeniSvnebs saWiroebs momdevno msjelobac, sadac igi arsebiT Secdomebs uSvebs da ukve didi xnis
manZilze myarad Camoyalibebul is-
seb emini, zaqaria gabaSvili, besik
gabaSvili, daviT orbeliani, e.w.
`markozaSvilis darbazis~ wevrebi
da sxva) erTob gvaeWvebs TviT misi politikis sisworeSi (imas Tavi,
rom davaneboT, rom swored misi
politikis uSualo Sedegs warmoadgenda saqarTvelos saxelmwifoebrivi damoukideblobis dakargva)~.
rad SegyavT SecdomaSi mkiTxveli da risTvis amRvrevT ukve didi
xnis winaT kargad Seswavlil istorias?
anton I-is saqarTvelodan gaZevebaSi aranairi wvlili miuZRvis
erekle II-s!
piriqiT, man es yovelive Zalian
`ganCineba zaqariaze~ gadmogvcems,
rom amis Semdeg man, `eSmakeulman
wamosTxia kvalad sibraluli Tvisi~ da piriqiT SeaCvena antoni da
misi momxreebio~.
miuxedavad zaqaria gabaSvilis
mimarT gatarebuli umkacresi zomebisa, misi vaJiSvili besiki qarTl-kaxeTis samefo karze didi pativiT sargeblobda da mas yvela
piroba hqonda Seqmnili raTa umaRlesad gamoevlinebina misTvis Cveuli niWiereba da samarTlTlianad
yofiliyo erekle mefis sasaxlis
karze erT-erTi upirvelesi `SemTxzveli piitikosi~, `ritori
mWevr-moubari~, `musikobiT qebuli~
diax, erekle meore
Zlieri politikosi
da mxedarmTavari iyo!
toriul kanonzomierebas ewinaaRmdegeba. `arcerTi kuTxidan ar
SeiZleba gamarTleba arsebobdes
im poziciis mimarT, rogoric man
daikava 80-ian wlebSi dasavleT
saqarTvelodan Camosuli delegaciis mimarT, romlebic nebayoflobiT doneze saqarTvelos gaerTianebas moiTxovdnen~.
imereT-amereTis gaerTianebis
problema dRidan misi msjelobis
sagnad gaxdomidan iwvevs azrTa
sxvadasxvaobas da es tradicia,
albaT, yovelTvis iarsebebs kidec.
magram mis mimarT iseTi kategoriuloba, rogorsac r. burWulaZe iCens, uxerxulia da miuRebeli. erovnul-patriotuli TvalsazrisiT saqarTvelos gaerTianebis sakiTxi, ra Tqma unda, progresuli iyo da, aqedan gamomdinare,
TviTeul CvenTagans ufleba gvaqvs
ganvacxadoT, rom erekle mefes mxari unda daeWira xsenebuli winadadebis ganxorcielebisaTvis. magram, imav dros, valdebulni varT
gaviTvaliswinoT im droindeli
saqarTvelos sagareo da saSinao
mdgomareoba da mxolod maSin gavakeToT daskvnebi. marTlac, am erTerTi urTulesi problemis irgvliv, mefe xom valdebuli iyo yvela
niuansi gaeTvaliswinebina, rac maSin
am sakiTxis irgvliv ikveTeboda.
darbazis 3-dRiani muSaobis dros
naTlad gamoCnda am problemis mimarT, e.w. ukidures patriotTa da
zomierTa damokidebuleba. magaliTad, imereTis despanebis saxeliT
sardalma qaixosro wereTelma kompromisuli winadadeba daayena darbazis sxdomaze. igi iTxovda, rom
`imereTSi mefoba nu moispoba, mxolod iq erekles SviliSvili solomoni gamefdes da man kavSiri
Sekras qarTl-kaxeTTano. es mters
daaSinebs da moridebas miaCvevso.
erekle mefe kvlav Cafiqrebuli
iyo da dumiliT usmenda rogorc
ukidures patriotTa, ise zomierTa sityvebs~. eris saxelovan winapars rom Tavi unda Seekavebina,
amis mizezTa Soris erTi mZime sabuTic iyo: erekle ruseTis xeldebuli iyo, imereTi – ki osmaleTs
Tavisad miaCnda. amitom amereTimereTis gaerTianebas osmaleTi
ar moiTmenda.
`misi SiSi savsebiT gasagebia
saidanac momdinareobda: dasavleT
saqarTveloSi im dros ukve SemuSavebuli iyo `mefed arCevis~ wesi
da SesaZlo iyo, erT mSvenier dRes,
erekle II-is STamomavali ar aRmoCeniliyo saqarTvelos taxtzeo~,
- kalendarSi vkiTxulobT.
sad da rodis iyo aseTi ram
saqarTveloSi? saqarTveloSi xom
aTas xuTas welze meti xnis manZilze mtkice memkvidreobiTi kanoni moqmedebda, rac imas niSnavda,
rom gadamdgar Tu gardacvlil
mefis taxtze ufrosi Svili scvlida. ase iyo imereTis samefoSic.
magram imis gamo, rom imereTis mefe solomoni, romelic 1784 wels
gardaicvala da mas memkvidre vaJi
ar darCenia, taxtis memkvidred
mefis Zmiswuli daviT arCilis Ze
da mefis biZaSvili daviT giorgis
Ze gamovidnen. memkvidreebs Soris
bolomouRebeli brZola mimdinareobda, rac imereTis samefos did
zians ayenebda. am ori kandidaturidan imereTis mosaxleobis umravlesoba daviT arCilis Zes uWerda
mxars da `amave dros ereklem xeli
Seuwyo solomon pirvelis Zmiswulis, daviT arCilis Zis, saboloo
gamefebas imereTSi. imereTis axalgazrda mefes erekles SviliSvili,
misi gazrdili da misive politikis gamtarebeli iyo. daviT arCilis Zem gamefebis (1789w.) Semdeg
solomon meoris saxeli miiRo~.
ai, am patara istoriaSi, rasac
adgili hqonda imereTis samefo
karze, kalendaris avtor-Semdgeneli `mefed arCevis~ wess uwodebs,
rac ararealuria, radgan iq imereTSi, Tu im ori kandidaturidan
vin unda darCeniliyo mefed araviTari arCevnebi ar Catarebula
da arc samomavlod `mefed arCevis~ wesi ar SemuSavebula. saqarTveloSi mefes ar irCevdnen da
arc aravin aurCeviaT arasdros.
`misi represiuli politika, gvamcnobs, kalendaris avtori, - yvela im pirovnebis mimarT, vinc saqarTvelos istorias SemorCa rogorc uaRresad saWiro saxelmwifo Tu kulturuli moRvawe (anton
I-i, paata batoniSvili, aleqsandre
amilaxvari, elizbar erisTavi, io-
ganicada, antonisadmi miweril werilSi gamoxata kidec, sadac vkiTxulobT: `Seni am qveynidan dakargva Cven unda dagvemZimos, visac
Wkua aqvs, me uSenod ver viqnebi~.
erekle Tavis mamas, qarTlis mefe
Teimuraz II-s ar eTanxmeboda anton
kaTalikosis mimarT wayenebul braldebaSi, antonis damxobis sakiTxSi,
magram maSin ereklem ver uSvela
Tavis usayvarles mamidaSvils, da
mas Semdeg, rac igi qarTlsac ierTebs da qarTl-kaxeTis mefe xdeba,
`samRvdeloebis daukiTxavad dauyovnebliv miswera antons, raTa igi
ruseTidan dabrunebuliyo da masTan erTad saxelmwifo tvirTi
gaenawilebina~.
anton I-is mier dawyebulma didad saWiro da aucilebelma reformebma gamoiwvia am uganaTlebulesi da erovnul-patriotul
niadagze mdgari pirovnebis winaaRmdeg opozicionerTa gamosvlebi.
antons ar apaties maTi myudroebisa da ganukiTxaobis alagmvisaTvis gaTvaliswinebuli reformebis wamowyeba. qveynis moRalateTa
ukmayofilebis gaZlierebas imanac
Seuwyo xeli, rom `antonma, rogorc
evropis kulturis orientaciis
moRvawem, sxva reformebis SemoRebasTan erTad gailaSqra Zveli aRzrdis sistemis winaaRmdeg. man
scada SemoeRo evropuli saRvTismetyvelo skola, rac did ukmayofilebas iwvevda bizantiuri skolis mimdevarTa Soris. evropuli
mecnierebis aTvisebis niadagze antoni dauaxlovda papis misionerebs da maTi zegavleniT miiRo
egreTwodebuli `florenciis
unia~ - papis upiratesoba, anu romis
papis ucodveloba da romis eklesiis aRiarebiT suliwmindis Zisaganac gamomavloba. opoziciam swored
es faqti gamoiyena oficialurad~.
1754 da 1756 wlebSi mowveuli
saeklesio krebebis gadawyvetilebiT sastikad dasajes anton I kaTalikosi da ruseTSi gaaZeves. mTeli
am binZuri da usazizRresi moZraobis wamomwyebi da ganmxorcielebeli iyo xucesi zaqaria gabaSvili.
`erTi sityviT, - dasZens g. leoniZe, - zaqariam moaxdina sruli
gadatrialeba sasuliero mTavrobisa anu, rogorc misi opozicioneri ambobs: `im xucesman mavnebelman,
vnebuli hyo qarTl-kaxeTi~, moaxdina ra momnusxveli zemoqmedeba
qarTlis mefe Teimuraz II-ze, anton
I-is gaZevebis paralelurad mravali sxva binZuri da yovlad aRmaSfoTebeli aRviraxsniloba aRavlina da ai, erTi maTgani: `zaqariam
daamxo ramdenime gavleniani episkoposi, saqveynod gakicxa erekle da
ana batoniSvili, romelic simpaTias
iCenda antonis jgufisadmi, dasaja antonis mimdevari ioane orbeliani – cnobili filosofosi
da samefos mdivanbegi, daapatimra
da Semdeg gaaZeva saqarTvelodan~.
anton I-is samSobloSi dabrunebisa da misi kvlav saqarTvelos
eklesiis meTaurad gamocxadebisTanave daiwyo zaqaria gabaSvilisa
da misi TanamzraxvelTa devna da
sakadrisi sasjelebis Camorigeba.
erekle mefe antons uTanagrZnobda zaqarias da misi Tanagundelebis sakadrisad dasjisaTvis. zaqarias saxli-kari CamoarTves da
mRvdelmoqmedeba aukrZales, ramac
igi sastikad gaacofa, aRaSfoTa
da `gamwarebulma zaqariam axla
aRarc mefe daindo da igic `mwvaleblad~ da `sjulis damTrgunvelad~ gamoacxada. mefe moerida
ganxeTqilebas. magram moZRvari gadavida imereTSi da sastiki agitacia daiwyo mefisa da kaTalikosis winaaRmdeg, rogorc `mwvaleblebisa~. ramdenime xnis Semdeg ereklem da antonma zaqaria daabrunes
da Sesarigeblad mociqulebic miugzavnes. magram zaqariam sastiki
uari SeuTvala. maSin sionis taZarSi Semosilma kaTalikosma wirvis dros daiCoqa da mTrTolvare
xmiT warmoTqva: `Tu me viyo mwvalebeli, azriT da gonebiT momxre
laTinTa sarwmunoebisa, viyo wyeuli, kruli, SeCvenebuli suliT, xorciT da saflaviTo, da ukeTu ciliswamebiT mabralebdes me zaqaria
xucesi, - igi daiwyevlos am SeCvenebiTo~. am sityvebis Semdeg, rogorc erTi gadmocema ambobs, antonma saxalxod SesTxova zaqarias,
raTa mas gaefanta umarTlo eWvi
da neba mieca Sesarigebeli amborisa; magram zaqariam ar upasuxa
da misgan piric miibruna. xolo
da `samRerali leqsebis~ ubadlo
avtori da Tavadve Seudareblad
momReral-Semsrulebeli. erekle
mefe uniWieres besiks Tbilad eqceoda, sakadris pativs scemda mis
niWierebas, mis garegnobas, suliT
da guliT mdidars da lamazs.
aRniSnulTan erTad mefe imasac
iTvaliswinebda, rom erekles usayvarles da yvelasagan gamorCeul
levan batoniSvils gansakuTrebulad uyvarda besiki da maT idialuri megobroba hqondaT. bunebrivad ismeba kiTxva, Tu aseT viTarebaSi myofi besikisaTvis ra unda
yofiliyo mizezi poetis Seubralebeli gandevnisa? `besikis gandevnis mizezad, - SeniSnavs akademikosi g. leoniZe, - asaxeleben poetis
romans samefo ojaxis erT-erT
wevrTan, rac ereklesaTvis Seuracxmyofeli unda yofiliyo~.
g. leoniZem xsenebuli romanis
Taobaze Catarebuli kvleva-ZiebiT
daadastura, rom besiki TavdaviwyebiT yofila Seyvarebuli giorgi
qsnis erisTavis daqvrivebul asulze maiaze. `Cven gamovarkvieT, rom
maia qsnis erisTavis asuli, imave
dros sasaxlis axlobeli wevria,
rogorc erekles diswulis – mamuka orbelianis meuRle. mamuka Ze
`qarTlis janiSinis~, didad gavlenianis da warCinebulis dimitri
orbelianisa da erekle meoris dis
anasi, TviT sasaxleSi Sobila da
aRzrdila... mas anebivrebdnen sasaxleSi da gansakuTrebulis siyvaruliT hyvarebia erekles, rogorc
diswuli... aseTive nazi siyvaruliT erekles mxriv sargeblobda
maia, romelic qmriTurT sasaxleSi
cxovrobda. 1764 wels gaTxovili maia 1770 wels daqvrivda~.
ulamazes maiaze uzomod gamijnurebuli besiki Tavis Tavs kontrols veRar uwevs, sasiyvarulo
leqsebs leqsebze Txzavs, xSirad
Tavis leqsTa hangze TviTonve mReris da arafers uwevs angariSs.
male SeyvarebulTa romanis Taobaze sasaxlec alaparakebula da
Tbilisic ki, rasac erekle mefe
didad gaunawyenebia da besikis wasvla-gandevnac Tbilisidan umTavresad am ambavs moyolia.
`Tu gaviTvaliswinebT erekles
siyvaruls mamukasadmi, - SeniSnavs
g. leoniZe, – mis gulistkenas mamukas udroo gardacvalebiT, warmosadgenia misi aRSfoTeba besikis
romaniT. mefis risxva im faqtsac
unda gaemwvavebina, rom rogorc
gadmocema ambobs, besikis leqsebi
`xalxSi gavrcelebula~. Cven viciT, rom erekle mkacri zneobis
adamiani iyo da sastiki meTvalyureobis qveS hyavda mTeli sasaxle,
ojaxTan erTad sasaxlis msaxurTa
zneoba, ris Sesaxeb ara erTi faqtia
cnobili. magram Tavi rom davaneboT mefis xasiaTsa da Sexedulebas, TviT maSindeli maRali sazogadoebis oficialuri zneobisaTvisac besikis gabeduli gamijnurebis gamJRavneba TiTqmis mkrexelobas udrida. warmosadgenia, Tu ra
wyroma unda gamoewvia mefisa da
sasaxlis sazogadoebisa batonis
rZal maiaze sajarod gamotanilsa
da namReral besikis leqsebs~.
kalendaris avtori mkiTxvelisaTvis SemoTavazebul daskvnaSi
kvlav araerT amazrzen `braldebas~
uyenebs erisa da qveynis keTildReobisaTvis muxlCauxrelad mebrZol mefe-sardals. `amgvarad, Tu
saqarTvelos ruseTTan SeerTebis
sakiTxs saqarTvelos poziciidan
ganvixilavT, unda davinaxoT, rom
is araviTar SemTxvevaSi ar warmoadgenda istoriulad gardauval
kanonzomierebebs, aramed es iyo erTi pirovnebis (ufro farTod - erTi ojaxis) miswrafebis Sedegi,
raTa maT SeenarCunebinaT Zalaufleba, romelic garkveuli SemTxvevebis wyalobiT aRmoCnda maT xelSi
da romlis dakargvac aRar surdaT~.
aq motanil citirebaSi es `braldebebi~ usafuZvloa da ai ratom:
jer erTi, erekle mefem ruseTs
samfarvelo xelSekruleba gauforma da ara qarTl-kaxeTis ruseTTan SeerTebis Tanxmoba-gadawyvetileba. meorec, qarTl-kaxeTs, rom
saxelmwifoebrioba-damoukideblobis SenarCuneba sakuTar SesaZleblobebze dayrdnobiT aRar SeeZlo,
xom aqsiomaa da mravalmxriv avtoritetulad Tqmuli da dadasturebuli. aseT umZimes pirobebSi
Cavardnil mefe erekles ra unda
eqna, ra gzas unda dasdgomoda?
evropasTan ver moxerxda saimedo
kavSir-urTierTobis damyareba, iranTan da osmaleTTan dandoba gamoricxuli iyo, rCeboda mxolod
ruseTi, romelmac veragulad daarRvia georgievskis traqtatiT nakisri valdebulebebi da mis mierve yovelmxriv dasustebuli da
mraval mterTa garemocvaSi moqceuli qarTl-kaxeTi usircxvilod
da usindisod daipyro da SeierTa.
istoriuli kalendaris avtorSemdgeneli daskvnas Semdegi `braldebiT~ amTavrebs:
`arsebiTad isini gamodiodnen
saqarTvelos legitimuri xelisuflebis winaaRmdeg, eyrdnobodnen gareSe Zalas da ZalauflebisaTvis brZolas Seswires xalxisa da qveynis damoukidebloba~.
am `braldebis~ usafuZvloba
imaSi mdgomareobs, rom mas kaxeTis
bagrationebi gamogonil e.w. TviTmarqvia bagrationebad miaCnia da
aqedan gamomdinare maT qarTlis
taxtis dakavebis uflebac ar hqondaTo.
saqarTvelos samefo-samTavroebad daSlis Semdgom yvelaze legitimuri da wmidaTawminda Sto bagrationTa ganTqmuli sagvareulo
dinastiidan kaxeTis bagrationebi
iTvlebodnen, radgan isini iyvnen
erTiani da ganuyofeli saqarTvelos mefis giorgi VIII-is STamomavlebi. 1658 wels qarTlis mefis rostomis gardacvalebiT Sewyda qarTlis bagrationTa mamrobiTi xazi da `muxraneli~ bagrationebi ikaveben SemdgomSi qarTlis
taxts. kaxeTis bagrationebSi msgavsi ram ar momxdara. erekle II-m,
giorgi XII-m da maTma saxelovanma STamomavlebma pirnaTlad daamTavres giorgi VIII-dan, kaxeTis
samefo taxtze giorgi I-dan, uwyvetad dawyebuli mefoba, sardloba
da yvela sxva saxelmwifoebrivi
mniSvnelobis saqmianoba, rac XVXVIII saukuneebis, kaxeTis da qarTl-kaxeTis samefoebSi xorcieldeboda. yvelaze legitimuri Sto
bagrationTa dinastiisa kaxeTis
bagrationebi iyvnen da kaxeTis bagrationTa mier qarTlis samefo
taxtis dakaveba, qarTl-kaxeTis gaerTianeba da maTi brZola saqarTvelos gaerTianebisaTvis kaxeTis bagrationTaTvis ufro upriani da
kanonieri iyo, vidre `muxraneli~
bagrationebisaTvis.
aRniSnulTan erTad isic gasaTvaliswinebelia, rom umZimes viTarebaSi myof qarTlsa da sruliad
saqarTvelos qarTlis TavkacTa
1200-1400 kacianma `didma elCobam~
daanebes Tavi da ruseTSi gadasaxldnen. kaxeTis bagrationebs msgavsi araferi gaukeTebiaT. piriqiT,
isini didian-patarianad erT muStad Seikrnen da Sinaur Tu gareSe mters samkvdro-sasicocxlo
brZola gamoucxades. Teimuraz IIem da erekle mefem osmal-yizilbaSlekianobisa da qveynis SigniT momravlebul moRalateTa ganukiTxaobiT yvela sferoSi srul likvidaciamde misuli qarTl-kaxeTi ixsnes aSkara katastrofisagan da
sul male qarTl-kaxeTma pirveloba
moipova aRmosavleT amierkavkasiaSi.
STamomavlobisagan yvela saxelovan winapars da Rvawlmosil
eriskacs, upirveles yovlisa, sakadrisi siyvaruli, damsaxurebuli
pativiscema da Rirseuli dafaseba ekuTvniT da aravis gvaqvs ufleba augad movixsenioT erisa da qveynisaTvis jvarcmuli winaprebi.
swored aseT rCeul moRvaweTa
pleadas ekuTvnis saxelovani mefesardali – didi erekle II-e. Cveni
eris istoriaSi TiTqmis ar moiZebneba sxva romelime mefe, romelsac cxovrebisa da moRvaweobis
iseTi rTuli da mraval winaaRmdegobaTa epoqa hqonoda, rogorc
erekle II-s.
`hoi, momavalno da warCinebulno
ama moklisa soflisano, - gvmoZRvravs da mogviwodebs JamTaaRmwereli, - nu vin gagvicudebT Wirnaxuls amas Cvensa, rameTu aRvesruleniT samSoblosa CvenisaTvis
da davsTxieT sisxli Cveni~.
valerian elaniZe,
istoriis mecnierebaTa
doqtori, profesori
(dasawyisi
wina nomerSi)
10
ibeWdeba pirvelad
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aravin icoda, vin amagrebda sanTlebs irmebis rqebze,
an vin anTebda maT da es im
droidan, roca kacma da kacis
Svilma jer kidev ar icoda,
ra iyo cecxli.
erTni darwmunebulni iyvnen,
rom sanTlebs TviT TeTri
giorgi anTebda,
meoreT sjerodaT, rom isini TavisiT inTeboda,
mesameT miaCndaT, rom yvelafer amas Tavisi didebulebiT
TviTSewiruli iremi akeTebda
da rogor, es ki ver aexsnaT.
Jami Jams enacvleboda da
irmebis am jogs ricxvobrivad arc emateboda da arc
akldeboda samsxverplo, an Tu
monadirebuli iremi. zena-arsi icavda maT sicocxles.
maTSi ar mravldebodnen, mxolod enacvlebodnen erTmaneTs
- axalSobili ikavebda axlad msxverplSewirulis adgils. TiToeuli maTgani ar
iyo romeliRac iremi calke
aRebuli, gamoyofili erTianobisgan, isini erTobliobaSi iyvnen lamazebi da momxiblavebi. verc ki warmoidgendi
sxvafriv maT. erTi iyo gancalkevebis SemTxvevebi - msxverplSewirvis winare Jami.
rCeuli iremi calke Zovda,
calke svamda,
raRac droiT gancalkevebulad dadioda - emzadeboda
msxverplSewirvisaTvis da es
unda yofiliyo aucileblad
nebayofilebiT. weliwadSi
orjer iyo aseTi dReoba gazafxulisa da Semodgomis
buniaobisas - TeTr-giorgobisas da Savnabadobis dResaswaulebze. erTi saswauli kidev
xdeboda - arasodes jogs ricxvobrivad ar akldeboda da
arc emateboda iremi,
piriqiT,
romel dResac,
romel saaTzec,
romel wuTzec gamoeyofoda samsxverplo iremi jgufs,
imave wuTs ibadeboda misi
sanacvlo. da kidev erTi ucnaurobac adamianTagans aravis dauTvlia saRvTo jogi, danaxviT
bevrs daunaxavs, magram ar mofiqrebia, daedgina maTi raodenoba, da es albaT RmerTis
neba iyo aseTi. irmebi TvalismomWrelad lamazebi iyvnen
yvelani uklebliv, erTi-erTmaneTze ukeTesebi, monadires maTze aRmarTuli xeli uneburad
eSveboda. irmebi arc ki frTxebodnen maT danaxvaze. adamianebs gancalkevebiT myofi iremi arasodes unaxavs, yvelas
ki surda exila es momajadovebeli sanaxaoba da natrobdnen locvad damdgari iremi
exilaT, sizmarSi mainc, sizmari ki sul sxva mxriT Slida
frTebs da adamianebs sxva
ganyenebaSi miuZRvoda. mxolod adamianTaTvis iyo gankuTvnili sizmriseuli xilvebi, radgan grZnoba adamianebs sWirdebaT. cxovelebi
ki bunebasTan Seziarebulni
TviTonve arian mgrZnobiareni.
amitom ar esizmrebaT sizmrebi cxovelebs, amitom ar icinian da arc tirian isini. TavianT grZnobebs TvalebiT gamoxataven mxolod. Tvalebi
gansakuTreebuli metyvelebiT
gamoirCeva.
dro gadioda da es wesi
ar icvleboda, magram moxda
raRac ucnauri ram, risi axsnac veravin SesZlo - erT
weliwads iremi usanTlod
mivida samsxverploze, meore
weliwads ki saerTod aRar
misula da adamianebma gadawyvites xaris Sewirva TeTri
giorgisTvis, sanTlebsac xaris rqebze amagrebdnen. ver
gaegoT, raSi mdgomareobda visi ra brali, ase rom gauCinardnen irmebi. viRac monadires isic SeumCnevia, rom jogi
Semcirebula, TandaTan marTlac iklo irmebis raodenobam, bolos erTi furi da
nukri SemorCenila. miusafrad ugrZvnia Tavi furs da
uRrani tyis siRrmeSi Semalula rom ar moekida Tvali
an nadirs, an monadires. mxolod wylisTvis gamodiodnen
tyis ganapiras da isev TavianT samalavs ubrundebodnen.
iremi xvdeboda, rom didxans ase ar gagrZeldeboda
da raRac cudis molodinSi
iyo, magram Tavs iimedebda, iqneb
es winaTgrZnoba cru gamodgeso. amitom saimedo TavSesafars eZebda. sul ufro da
ufro miuval adgilebSi mkvidrdeboda iremi da nukri, magram uwyloba aqac Tan sdevda
da wyurvilis dasaokeblad
uwevdaT Tvalsawierze gamoCena. ufrTxodnen trial mindors, tyeSic frTxilad gadaadgildebodnen, radgan rqebi
swrafi moZraobis saSualebas
ar aZlevda. mousvenroba daCemda amitom furs. gauWirda
bunebis sastik pirobebTan SeWideba, da mitom. yvela fexis
gadadgmaze safrTxes grZnobda
da uaxlovdeboda Tavis bedisweras. yoveli buCqidan da
bneli adgilebidan sikvdils
eloda, sikvdili mas aqamde
arasodes ganucdia da misTvis
es ucxo ram iyo. arc is
icoda, rogor daecva Tavi,
bolos gaifiqra - sirbiliT
Tu davaRwev Tavs am saSiSro-
ebaso. iremi Ramis TvalebiT
uyurebda garemos da mzera
daeZaba.
mxolod nukri iyo nebierad da mxolod igi ar ganicdida arafers, bunebiT tkbobis
garda. dakuntruSobda tyeSic da mindorSic, ar icoda
ra SiSi arafris, arc tkivilis gamZafrebuli SegrZneba
icoda. amitom daurideblad
darboda, Zovda balaxs da dedis Tvalsawiers moSorebul
wyaroze midioda, Tavisufleba
surda, ar undoda TvalTvali
da ewinaaRmdegeboda dedas.
amis gamo irems safiqrali
moemata. Svilis javri ar asvenebda da arcTu usafuZvlod.
erTxel Zera daesxa Tavs,
dedam gadaarCina, rqebiT gadaeRoba Tavdamsxmels da umweo nukramde miaxloebis saSualeba ar misca. mxolod
amis Semdeg gaxda SedarebiT
frTxili nukri, mxolod
frinvelebs ufrTxoda da
cisken iyureboda, saSiSroeba rom ar moaxloveboda. saSiSroeba ki uaxlovdeboda
marTlac, magram ara iqidan,
saidanac eloda.
pirveli tkivilis gancdis
Semdeg dedis siaxloves iyo,
raime rom moxdes, igi miSveliso. roca mowyurdeboda,
daewafeboda curidan gadmomaval rZes. Zalze cximiani rZe
iyo da es ar moswonda nukrs,
magram veRar bedavda TviTneburad wyaroze wasvlas. TvalebSi Sehyurebda dedas, raRac iseTi ar gavakeTo, ramac
SeiZleba tkivili momayenoso.
mainc gadiodnen da balaxobdnen trial mindorSi, axla
ufro Cumad, Cvilmac igrZno
es gaucnobierebeli gangaSi.
TeTri giorgi aRar wyalobda maT. buniaobis SegrZnebac
dakarga iremma gamudmebul SiSSi, arc xari iyo mis saixloves, raTa gaxangrZlivebuliyo wuTisofelSi maTi arseboba. myviralobisas am Tavidan im TavSi irmebi erTmaneTs uxmobdnen da buRraobdnen. erTi mxolod saRvTo
jogis iremi ar exmaureboda
aravis, radgan sakuTari landisa eSinoda. jogSi yofnisas man ar icoda, ra iyo SiSi, arasodes ufiqria Tavis
gadarCenaze, radgan igi mzad
iyo misi Jamis dadgomisas
msxverplad Seswiroda RvTaebas. amisTvis cocxlobda aqamomde igi, axla ki misi safiqrali sakuTari Tavis gadarCena iyo uRmerToebaSi. da moxda gauTvaliswinebeli ram...
XIII
rogor xdeba
deda mxeci
sanadirod wasuliyo mefe.
cxenebze amxedrebulebi mihqrodnen monadireebi da samefo amala. win mwevrebi gaegdoT da gzas ikafavdnen nadirisken tye-velad. mxiaruli
yiJinis xma moismoda monadireTagan. ZaRlebic Tavdauzogavad Serbodnen CirgvebSi, kurdRlebis geSs rom aiRebdnen, an mwyers aafrendnen
lelianidan. miikafavdnen gzas
da nadavliT ivsebodnen.
uceb medeam Tvali mohkra
Svlis nukrs, romelic tyis
piras xes amofareboda da
damfrTxali iyureboda. cxeni
SeaCera, Camoxta da Cumad miuTvalTvala. nukrs ar SeumCnevia es, Tvalyurs adevnebda
misTvis ucnaur xmaurs, romelic TandaTan Sordeboda. medeam saCqarod moimarjva mSvild-isari, SemarTa da nukrs
daumizna. mokvlis saSualeba
ar iyo, xe faravda sasikvdilo
Wrilobis miyenebis adgilebs,
Tavis garda, TavSi damizneba
ki ar undoda. daumizna im
kuTxiT, daWris SemTxvevaSi
rom mindvrisken gaiqceoda da
ara tyisken. kidev erTxel
daakvirda Tavis samsxverplos,
gulSi Cauvarda nukris momxiblavi silamaze, misi mokvdinebis survili, lamis iyo, wauxda, magram mainc ajoba sakuTar Tavs da isari gaisrola.
isic wiviliT gaeqana miznisaken da ukana barZayis rbil
adgilas moxvda. isris gamoqanebis Zalam Sveli mokle
manZilze gadaisrola. awivlda dakodili nadiri, mxsnelad uxmo dedas, magram TviTonac wamodga da gaiqca. medeas varaudma gaamarTla Sveli mindorSi gavarda. isev
moimarjva isari. amasobaSi
Wrilobam fexi auwva Cvils
da iqve daeca. piri waatana
isars amosaZrobad, magram ver
moeria. Tvalebi tkivilisagan
amoatriala, gonebas kargavda,
da mitom. iqve deda gaCnda
nukrTan. meore isari ferdSi
moxvda da adgilze mokla
nukri. iremma mkvlels Sexeda Tavis uecari motrialebiT. mZime dardiT avsiliyo
misi Tvalebi, wyromac ikiTxeboda maTSi da sinanulic,
usazRvro sevdac da boRmac.
adamianebze ukeT laparakobda
irmis Tvalebi. curi erTbaSad
gaucivda, magram rZe mainc
sdioda, rogorc niSani aramiwieri glovisa, Segnebaze rom
zemoqmedebda misi tkivilis
yoveli monakveTi. sisxliT
aevso Tvalebi furs da aemRvra cnobiereba mokluli
Svilis xilviT gacofebuls.
aRar icoda ra eqna, rqebiT
miwas daeZgera, raTa moZalebuli RvarZlis pirveli talRa
moegeriebina, guli rom ar
gaskdomoda simwrisagan. aseTi
grZnoba deda-Svilobisa arc
mas da arc sxva irems ar ganucdia saRvTo jogSi, radgan
maSin gamZafrebuli SegrZneba
TviTgadarCenisa ar arsebobda,
wesrigi iyo sicocxle-sikvdilisa, da mitom. axla rom
es wesrigi moiSala, mTeli
cxovrebis safiqral-sazrunavSi Tavisi patara nukri moaqcia da isic missave Tvalwin
umowyalod mokles. TvalebiT
uyurebda Svili dedas da
Tan. gaamarTla am xerxma, miuxedavad imisa, rom leSs miuaxlovdnen mtaceblebi, rqebiT igeriebda maT adgilis
monacvlebis gareSe.
medeas cremli dasdinda
am suraTis Semxedvares. iqve
bzis buCqi iyo, mowyvita bzis
totebi da yviriliT gamoudga yvavebs - `aha, yvao, bza,
egerios gzao~. yvavebic daifantnen, aiSalnen da xeebze
dafrindnen da elodnen Sesaferis dros. cotaTi amoisunTqa iremma daZabulobisagan,
miixed-moixeda irgvliv, xom
ar gamoCnda raime axali safrTxeo, an xom aravin mepareba
uknidano. fiqris saSualeba
Svelas Txovda, ver uSvela,
ise Seeyina TvalebSi sikvdili nukrs. iremma dasisxlianebul balaxs ausva ena, sisxli jer kidev Tbili iyo.
mere eniT auyva nakads da
Wrilobamde mivida. bewvi
eniT mowminda sisxlisgan.
eniTve igrZno, rom guli aRar
cemda Svilis da masSi isari
iyo garCenili. Jruantelma
dauara irems, roca igrZno,
Tu rogor TrToda nukris
kunTebi, roca ZarRvebi sisxlisgan icleboda da civdeboda TandaTanobiT mTeli
sxeuli.
medea gaemarTa nadavlisken, magram iremi darajad daudga Svils. wamoimarTa furi
da rqebiT sabrZolo mdgomareobaSi dadga. SeeSinda qalwuls, mixvda, rom ver moaswrebda axali isris SemarTvas mSvildSi, iremi ki daJinebiT akvirdeboda monadiris
yovel moZraobas da Sesabamisad emzadeboda, raTa mas daeswro da rqebze wamoecva mkvleli. ucnauri daguduli xma
gamouSva iremma. medea SeSinda,
gamoucdeli iyo monadirobaSi da mitom. cxeni moiZia,
is ki Soriaxlos elodeboda
mas. TvalebSi Caxedes erTmaneTs medeam da iremma. imdeni
ram amoikiTxa dedis TvalebSi
qalwulma, rom gadaifiqra nadavlis mopoveba da ukan gabrunda. ena ver gadmoscems
imas, Tu ramdeni ram gaigo
da gaigona furis Tvalebidan.
xelebi aukankalda medeas. ver
warmoidgenda, ase Tu SeaZrwunebda nadiris mokvla.
xeebidan aiSalnen svavebi
da yvav-yornebi. isini grZnobierad mixvdnen, rom monadire
Tavs anebebda nadavls, amitom
isini unda dapatronebodnen
leSs. ca Savma siluetebma
dafara ucnauri yiviliT. es
siSave Rame ar iyo da es
xmac Ramis xma ar iyo. Tavdapirvelad Tu medeas irmis
risxvis SeeSinda, ris gamoc
ukan daixia, bolos irmis
TvalebSi amokiTxulma maradi
sevdam gadaafiqrebina sabolood nukris Tan wayvana, araTu SiSiT, Tu sifrTxiliT,
aramed sindisiT.
furma axeda caSi aSlil
mtaceblebs, erTgvari uZlureba igrZno amden moZalebul
mterTan, radgan isini moqancavdnen mas da sabolood
ulufad gaixdidnen nukrs.
medea am sanaxaobam gaitaca
da monusxuliviT umzerda,
Tu rogor moigeriebda iremi
moZaladeebs. is axlos ar
ikarebda yvav-yornebsa da svavebs, nel-nela rom alyas amWidrovebdnen da uaxlovdebodnen sifrTxiliT samsxverplos. iremi xan erTi mxriT
misdevda frinvelebs, xanac meore mxares aifrenda. rodesac
gaiqceoda, meore mxridan mieparebodnen da moaglejdnen
nukrs xorcs. deda mere imaT
gamoudgeboda, magram sabolood mixvda, rom Svilis gverdiT unda yofiliyo, raTa yoveli mxridan ebrZola mtreb-
mieca da misi pirvelive gafiqreba iyo is, rom rodemde
unda edaraja SvilisTvis, bolos da bolos, xom mainc
moixelTeben mtaceblebi frinvelebi Tu ara, cxovelebi
mainc. aravin daaclis mas
sabolood SvilTan yofnas,
TviTonac daiRleboda da danebdeboda ulmobel bedisweras. am fiqris dasrulebisTanave wyromiT Sexeda medeas, romelic monusxuliviT
idga da Tvals ar aSorebda
dedis umagaliTo Tavganwirvas da grZnobda sulis tkiviliT furis tanjvas. Tavs
idanaSaulebda igi amis gamo.
sad iyo da sad ara, tyidan
turebisa da afTrebis xrova
gamoZunZulda, sikvdilis geSs
mohyvnen, erTmaneTi aman apovnina. modiodnen tye-tye calcalke, es suni aerTianebda
patar-patara jgufebad, jgufebi ki gundebad ikvreboda
da tyidan gamovidnen, rogorc
xrova. iremma Sexeda maT da
mixvda, rom maTTan brZola
uTanasworo iqneboda da amasTanave saSiSic. tyidan gamosuli mxecebi cota xans Sedgnen, TvaliT Seiswavles garemo da mosaomari nadavlis
samyofeli. mere frTxili nabijebiT wavidnen irmisken, iremic moemzada axali SemotevisTvis da Tavad gadavida
ieriSze, raTa adgili moego,
brZolaSi CarTuls rom hqonoda ukan dasaxevi manZili.
afTrebi da turebi ar moelodnen irmis gamZafrebul
Semotevas. wina rigSi mdgar
ramdenime mters kbilebi Caulewa da or maTgans Tvalebic amougdo. daWrilebi ukuiqcnen, SeSinebulebi ukan gahyvnen. gambedavebi iyo saWiro.
pirveli brZola iremma moigo, daTrguna moZalade mxecebis SemarTeba.
xerxi ixmares afTrebma, garsSemovla daiwyes, ar misca
amis saSualeba iremma, gamoekida xrovidan gamocalkevebul afTars. manac daixia
ukan. irems meti SemarTeba
mieca, Svils davicavo. gabedulebam moatyua, swored rom
moatyua, radgan simravles sinamdvileSi Tavisi unda gadaewyvita sabolood. amisi alRoc aiRo iremma, magram Tavi
mainc daarwmuna uZlevelobaSi.
ori mxridan daiwyes moZraoba afTrebma, viTom sxvagan
gaswieso, ZiriTadi xrova ki
Tvals ar acilebda. Soridan
mouares mxecebma, raTa rqebiT
ver miswvdenoda iremi maT.
erTma rigma tura-afTrebma
medeas Cauares ise, rom nadavlis JiniT aRtkinebulebma
ver SeamCnies adamiani. iremi
marjvniv gaiqca pirvelad, rqebiT Sors moisrola erTi
wyeba moZaladeebi, samagierod
marcxnidan ecnen mxecebi mkvdari nukris leSs da jijgna
dauwyes. ukan dabrunda gamwarebuli iremi da axla maT
daetaka rqebiT da isinic moiSora. erTi afTari CliqebiT
gadaTela. ecada es afTari
wamodgomas, magram TviTon Ta-
visma gverdiT mdgomebma daubneles mze. gaaTries brZolis
velidan da yvela erTad daesia da daWama. drunCebi sisxliT hqondaT mosvrili sakuTar Tavze gamarjvebul tura-afTrebs.
dedam Sexeda Svilis daglejil xorcs, rogor egdo
miwaze, piridan rom gauvarda
Sors mosrolil nadirs. mivida da eniT aloka nagleji,
mere sxeulze mouZebna gaqvavebul nukrs nakbilarebi da
gamoglejili adgilebi uama
dediseuli alersiT. ar daacales mxecebma irems Svilis
siaxloves gantvirTva, axali
ieriSi miitanes mowinaaRmdegeze, amjerad mTeli xrova
erTianad moawyda, iqneb Zalam
daTrgunos winaaRmdegoba da
gagvecaloso. ara, verc Zalam
daacxro gamwarebuli dedis
Zala. rqebiT gadaeRoba yvelas
erTad da yru ZaxiliT Zalamomatebulma miawva kbilebiT
rqebSi CaWidebul turebsa da
afTrebs da maT ukan motmasnil xrovas gadaayara Tavze,
mere ki azvina mteri da gahkra rqebi da gadaagora isini
erTi-erTmaneTze. yvela narqenali tura-afTari daixoca.
es brZolac moigo furma.
isev dacxra Jini mxecuri.
mravali daSinda da ukuqceva gadawyvita, zogi mainc ar
midioda brZolis velidan.
iremma turebisa da afTrebis
erTianoba xerxemalSi gadaamtvria. yvela maTganma TavisiT
gadawyvita nadavlis mopoveba, magram gambedaobam umtyuna.
axali Setevac CaiSala gaTiToeulobis gamo. mere davidnen erT bunebriv sazrisamde
- mkvdris mosapoveblad unda SevWamoT cocxali, amiT
mkvdars aRaravin gamoeqomageba da cocxalsac ulufad
gavixdiT da mkvdaric versad
gagveqcevao. yvela mxecma gaisigrZegana am azris marTebuloba da yvelam, rogorc erTma, gadawyvita, radac ar unda dajdomodaT fexze mdgari
waeqciaT. amisTvis alya Semoartyes furs, am wres uknidan kidev wred Semortymulebi amagrebdnen, raTa alyidan
Tavi veRar gaeRwia. wina rigi
rom daeSala, ukana rigi mzad
unda yofiliyo gza gadaeRoba
misTvis. gansakuTrebuli yuradReba gadatanili hqondaT
zurgidan Setevaze. wre nelnela ikumSeboda. iremi mixvda,
rom saSiSroeba ara mxolod
Svils, TviT masac emuqreboda
da isev Seemzada brZolis
misaRebad sakuTar Tavze. zecas SebRavla da moemzada
samkvdro-sacicocxlo SerkinebisaTvis. igi mixvda, rom
es misi da nukris ukanaskneli brZola iqneboda, erTad
yofnis ukanaskneli Jami.
am fiqriT gavelurebulma
gamxeceba igrZno da toli
ar daudo danarCen mxecebs,
romlebic erTad Semoesia mas.
daundoblad igeriebda iremi
tura-afTrebs rqebiT. isini
ki cdilobdnen aecilebinaT
ganrisxanebuli dedis ulmobeloba. bevri ver axerxebda
amas da mis ferxTiT ecemoda
Tavgaglejilebi,
an gulgafatrulebi,
an kidev yelgamoRadrulebi.
matulobda ki ricxvi tura-afTrebis.
zogierTi gverdidan miipareboda da undoda, fexebi daekbina misTvis, iremi ki CliqebiT kbilebs amtvrevda moZalades. pirispir brZola ki warmoudgenlad rTuli iyo.
zogma ecada kiserSi wvdomoda
da xorxi gadaeRrRna samsxverplosTvis, yvela mcdeloba
rqebze wamogebiT damTavrda.
zogma marjvnidan da marcxnidan ferdebi daukbina mas, gamxecebuli iremi tkivils ver
grZnobda. daucveli mxolod
ukana mxare iyo. ramdenimem
kudSi waavlo piri, daakaves,
raTa zurgze axtomoda erTi
romelime tura, Tu afTari.
Semoubrunda da maTac rqebiT
gaumaspinZlda. amiT ixelTes
dro irmis pirispir mdgarma
tura-afTrebma moZraobaSi
myofs da erTad Seaxtnen kiserze. waCoqeba daapira furma,
magram arabunebrivma Zalam kiserze Semxtari mtrebi Tavis
mobrunebiT CamoaferTxvina,
roca mtrebis erT wyebas gausworda.
am brZolaSi ukve aRar iyo
Svilze zrunva.
am brZolis mTavari mizani iyo Tavis gadarCena da
nebismieri xerxiT. igi amieridan aRar iyo deda.
cxovelurma TviTgadarCenam masSi sabolood mokla
deda, rogorc aseTi da iremi
erTi imaTTagani gaxda, vinc
ibrZoda, da sxva araferi.
albaT, im brZolis grigalSi igi yovel Tavis msxverpls
SeWamda dauzogavad da daundoblad.
masSi gamqrali iyo meZuZuris keTilSobileba.
igi sisxlmowyurebuli siSlege iyo, nadiris, mxecis an
cxovelis saxelis darqmeva
rom saferebeli sityva iqneboda amasTan SedarebiT.
ferdebgamoglejili,
fexebdakbenili,
kudwaglejili da
gavadakawruli
winswrafviT miikvlevda
gzas alyis gasarRvevad.
Tavs ar anebebdnen abezari
mxecunebi mxolod. aRar arsebobda Zala, raime rom Seakavebda mas. brZolis velidan
ar mirboda, igi mxolod zurgis gamoTavisuflebas cdilobda alyis garRveviT. yoveli mxridan Semoaxtnen mxecebi mxecs. iremma gaifiqra, rom
albaT es dasasruliao, magram
tkivilma gaaasmaga misi Zala
da am tvirTiT gaiqca. zogma
afTarma Tavi ver Seikava, Camovarda zurgidan da isini CliqebiT gaTela furma. alya
daiSala da sabolood gaiTavisufla zurgi moZaladeTagan. axla irmis adgili
tura-afTrebs daekavebinaT, ramdenime rigad Camwkrivebulebi
icavdnen nadavls, romelsac
ukve Seeqceodnen mogebulebi.
ar daaneba alafi afTrebs, Soridan gamoeqana da gzad vinc
ki uxvdeboda, anadgurebda.
isev dadga Svilis sadarajod
deda, magram dedis saxewaSlilma siSmagem aRar icoda, ratom icavda am ukve damaxinjebul nukrs, dedobrivi grZnoba
waerTva da mitom. Svils Tvalebi iseTive lamazi da mimzidveli hqonda, rogorc sicocxleSi, mxolod zogierT
adgilze xorci hqonda amoWmuli da kiseri gadaRrRnili. sasikvdilo isari aRar
hqonda, ferdi gamoWmuli hqonda da mitom. barZaySi moxvedrili isari gadatexiliyo
da SerCenoda misi nawili,
iqve axlos ramdenime adgilas
mxecebs amoeglijaT xorci.
isev Semoesivnen tura-afTrebi irems.
axla irems mouwia ukan
daxeva.
axla tura-afTrebma daibrunes warTmeuli alafi. erTma maTganma drunCi moaWama
nukrs da aatyava misi lamazi saxe, erTmac kidev Tvalebi amoTxara da SeWama, ramdenimem qala gautexa da tviniT
moiTxupnes drunCebi. iqedan
ismoda Rrena da Zvlebis Waxa-Wuxi. iremi mixvda, rom
nukrs Seeqceodnen tura-afTrebi. Zvlebis texvis xmis
gagonebam tanSi Jruanteli
mohgvara furs da isev gaeqana xrovis dasaSlelad. amjerad kbilebiT daicves TavianTi monapovari tura-afTrebma da isev gamoudgnen irems,
manac ukan daixia, daiRala
da mitom. am ukandaxevam gaamxneva xrova da ufro meti
gatacebiT Seeqceodnen alafs,
mere erTmaneTs dauwyes Rrena,
etyoba ver gaiyves nadavli.
damorCilebiT adevnebda Tvals iremi brZolis Sedegs.
afTrebma rom daamTavres
Wama, TandaTan daiSalnen da
gaecalnen iqaurobas. rasac
ver moerien, datkverili Zvlebi iyo, zogan SerCenili
adRlezili xorciT da xrtils Sezrdili myesebiT. visac guls daaklda da cota
miiRo nadavli, isev icdida,
iqneb iremic vilukmoTo. iremi ki gacofebuli TvalebiT
uyurebda momlodineT. xeebze
Semomsxdari svav-yvav-yornebi
aiSalnen, radgan mixvdnen, araferi ergoT leSisgan. turaafTrebi daJinebiT icdidnen,
gamZRrebi ki tyeSi Seimalnen.
mxolod daxocili nadirebi
gafantuliyvnen mindorSi,
romlebzec afrenili svavyvav-yornebi dajdnen. am mkvdrebs aravin gamoqomagebia.
mze dasalierSi gadadioda.
turebi erTmaneTisgan mocilebiT idgnen, rogorc SeTqmulebi da elodnen, rodis
miiRebda iremi gamowvevas.
irems ki aRizianebda maTi gamomwvevi dgoma, albaT, imaze
metadac, vidre brZolis dros,
an misi Svilis SeWmis yurebisas. yvelaferi momxdari gonebis erT sibrtyeze ganalaga
da umzira am siverageTa gaugonar suraTebs, am mzeram ki
mzis mzera moWra samzeralSi da aWra gonebaze sruliad. gamoedevna abRavlebuli
iremi turebs, isini daSindnen
da ukanmouxedavad gauCinardnen tyeSi.
XIV
sairxed dabadeba
ver moisvena iremma, cofmoreuli Jini awuxebda da umiznod darboda mindorSi mtris
mosaZebnad. karga xans irbina,
mere daiRala da SeCerda. SeCerda da Tvali moavlo irgvliv yvelafers. araferi Canda, garda Soreuli mTebisa,
gadawmendili cisa da dasalierisaken gadaxrili mzisa.
bunebis cqeram odnav daamSvida da mindorSi calad amosul cacxvs amofarebuli qali SeamCnia, romelic daJinebiT ucqerda mas. qalic mixvda,
rom iremma Sexeda da amitom
samalavidan gamovida. iremi
Caacqerda mas da Svilis mkvleli amoicno masSi. monadire mSvild-isriT SeiaraRebuliyo. niri ecvala irems, iWvneulad Sexeda qals.
qalmac SeamCnia, rom irems
TvalebSi isev is boRma Caudga,
riTac SeebrZola nukris momnadireblebs. SiSi igrZno raRacnairi da furis SesamCne-
vad mSvildi miwaze gadaagdo, mere kaparWi moixsna da
isic gadaagdo, iqve welSi
gaCrili daSna miwaSi pirTamde Caaso xelis elastiuri
moqneviT.
ganiaraRda medea.
Tvals ar acilebda iremi
qalis TiToeul moqmedebas.
Semdeg neli nabijebiT wavida irmisken. sxva araferi amoZravebda mas, Tu ara mwuxarebaSi Tanaziaroba, radgan nanaxma iseTi gancda mohgvara, rom
suliT xorcamde SeZra igi.
amitom movaled CaTvala Tavi,
iremi enugeSebina, mdedri iyo
isic, da mitom. gamoeqana gacofebuli iremi medeasken, medea
ki neli nabijebiT midioda
misken. manZili ki erTmaneTs
Soris elvis uswrafesad mcirdeboda.
ar apirebda gaCerebas iremi,
ar apirebda gaCerebas medeac. miuaxlovdnen erTmaneTs
Svidi nabijis dacilebiT da
erTmaneTs TvalebSi Caxedes...
da Sedga gadareuli iremi,
Sedga medeac.
Tvinieri gaxda iremi,
mosiyvarule gaxda medea.
qalis TvalebSi kolxeTis
zRva livlivebda,
furis TvalebSi kolxeTis
mTa gugunebda.
arafers ambobdnen, erTmaneTSi dumilis enaze ubnobdnen.
sulis tkivils laparakobda irmis Tvalebi,
Sinagan sinanuls metyvelebda medeas Tvalebi da orTavem gulwrfelad gauges erTmaneTs, gulebi daukavSirdnen
erTmaneTs, da mitom. aRar iyo
RvarZli da gacofeba. erTmaneTis ZlierebiT ixiblebodnen,
erTmaneTisgan ki arafers iTxovdnen. ubralod, qalma gaiRviZa sulSi da aremares Sexeda. ZuZuebi daewva erTs,
ZuZuebi auxurda meores,
xvadis wyurviliT daiwva
erTi, xvadis surviliT aivso
meore da uyurebdnen erTmaneTs xvadgamocdili Zu da
xvadgamoucdeli asuli. pirvelad igrZno medeam bunebasTan Tanaziaroba, rom igi araTu bunebaze ganyenebulad maRla mdgomi RvTaebis Svili
da momavalia, aramed swored
bunebis nawilia masSi gacxovelebulad mcxovrebi sruliad bunebiT da...
orTavem iniSnes mamris moaxloeba haerSi gabrjnili
surneliT...
da mamri movida ise, rogorc modian xolme TavianT
ZlevamosilebiTa da sisustiT, moulodnelobis STambeWdavi gaqanebiT, magram amaSi
moulodneloba imdenad iyo,
ramdenadac Warbobda moulodnelobisagan dabadebuli Sedegi, romelsac marTlac aravin eloda, radgan es ukve
aRar iyo aucileblad saWiro.
mamri mohqroda bedaurze
amxedrebuli, ara icoda, Tu
ra xdeboda iq, sadac iremi
da qali erTmaneTis pirispir idgnen. SeeSinda raime
ar moswios mxecma medeaso.
maTraxiT auxura gava cxens
mxedarma, cxenic rac Zali
da Rone hqonda gavarda da
miiWra iq, saiTac mxedars surda. droulad mivardnen mSvelelni, SuaSi Caudga irems
da medeas. mxedarma aRvirebi
moswia da yalyze Seayena raSi. medeas SeeSinda da Sexeda mxedars, Tvalis Sevleba
ver moaswro, rom igi cxenze
iyo atacebuli mxedris mklavebiT, mere daakvirda da mxedarSi mama amoicno. ise swrafad moqmedebda mefe, rom Svilma verafris Tqma ver moaswro - iSiSvla aietma xaliburi xrmali da mis win mdgar irems pirdapir rqebs Soris TxemSi Caaso.
iremi xrmalze datanebul
Zalas daemorCila da Tavi
mdablad daxara. xma ar amouRia, ise danebda bedisweras.
mis tvinSi airia sisxli da
azrebi, xaliburi rvali Caxorcda TavSi da tkivilma
Tavis qala napralebad daRara ise, rogorc xis fesvebi
daseravs miwas da amoyris
axal nergs, qariT gamomSral
miwas rom emarTeba, ise. es
tkivili grZnobierad medeasac gadaedo da cxenze Sesmuli mxedars mietmasna da mamas wyromiT Sexeda. aieti
ki ver uyurebda Svils, radgan
moeWida xrmals irmis Tavidan amosaZrobad, ver ki moeria, radgan rvalma irmis
tvinSi fesvebi gaidga da veRar amoTxara jvradqmnili
xrmali. gaukvirda mefes da
mamas, ratom ar kvdeboda iremi,
an ratom ver amoiRo Wrilobidan xrmali. ganrisxda, isev
daeWida satevars, is ki cocxal sxeulSi erT nawilad
xorcieldeboda, saxeldobr,
rqad. dablagvda satevaris
laplapa piri. TandaTanobiT
orlesuls xis qerqi faravda
da drekadi rvali xevdeboda.
mefes mklavSi Zala ecleboda da veRar imorCilebda
irems, masTan erTad igi xvdeboda, rom Tavis xrmals unda gamoTxoveboda.
gagrZeleba,
dasawyisi ix. `mamuli~
N48,49,50, 51,52,53,54
ikiTxeT `mamuli~
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
21 noembers,
Ramis 10 saaTze,
gelani warmogidgenT:
DJ NIKA, DJ TENGO
& MIKE CHACH
am Souze pirvelad
daukravs nika gelaSvili
gTxovT klubSi SemoxvideT GUEST LIST-is karidan, etyviT rom
Tqven xarT DJ NIKA-s stumrebis
wignSi da gadaixdiT Sesvlis mxolod $20, (regularuli Sesvlis
Rirebulebaa $30) amis garda ar
mogiwevT rigSi dgoma!
eleqtro
musika
da cirkis
ulamazesi
Sou
Svilebis
da
giorgi lomiZis gabednierebas vulocavT Cvens
Zvirfass izolda cercvaZes.
bedniereba yofiliyos mariamisa da giorgis
cxovrebis Tanamgzavri.. SvilTa simravles da
mSvidobian qveyanaSi cxovrebas vusurvebT.
Ramis
Ramis klubi:
klubi: WEBSTER
WEBSTER HALL
HALL ,, 125
125 EAST
EAST 11
11 STREET,
STREET, NYC
NYC
- mariam qristesiaSvilisa
nana beraZe, inga gigauri, naTela mosiaSvili,
marina gelaSvili, endi kapanaZe, nana qaTamaZe,
dali xoferia, nino xarabaZe, iamze goguaZe
gaixsna
gemrieli qarTuli kerZebi, Tonis puri,
SekveTebi sadResaswaulo sufrisaTvis, qarTuli suli!!!
SekveTis ufaso mitana bruklinSi.
Riaa dilis 8 saaTidan - sa
Ram
os 11 saaTamde.
saRam
Ramo
1871 86th street, (Between 19th ave & Bay 20th street),
Brooklyn, NY 11214 (Tel: 347-492-3808)
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
Semowiruloba
gadarCenisaTvis
s
Cvens dali Ciqovans vulocavT udides bednierebas, Svilebis - SoTiko Ciqovanisa da irma
samxaraZis daqorwinebas.
sixaruliTa da bednierebiT aRsavse cxovrebas,
SvilTa simravles, ulev warmatebebs vusurvebT.
nana beraZe, endi kapanaZe, nargiza bibiCaZe,
dali xoferia, marina gelaSvili, nino xarabaZe.
survili maqvs `mamulis~
arsebobisaTvis gaviRo __$
rusTavSi, qalaqis SemosasvlelSi (Tbilisis
mimdebare teritoria) iyideba axlad gamarTuli, keTilmowyobili samsarTuliani saxli mansardiT (studio), darbaziT da xuTi saZinebeli oTaxiT. saerTo farTi 460 kv.m, funqcionirebs italiuri sistemis gaTboba da wylis gamacxelebeli. miwis farTia 4 measedi.
fasi: 240 000 dolari
telefoni: 8 24 17 65 85 (rusTavi);
011-32-10843206 (briuseli) aleqsandre
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
qarTveli gamocdili advokatis TanaSemwe -Paralegal
gTavazobT saemigracio momsaxurebas
mogemsaxurebiT saxlidan gausvlelad 7 dRis ganmavlobaSi
niu iorkis, pensilvaniisa da niu jersis maStabiT. aseve SesaZlebelia
fostis, kompiuteris saSualebiT an ofisSi stumrobiT (samxr. niu-jersSi)
qorwinebaze dafuZnebuli GREEN CARDisTvis saWiro sabuTebis momzadeba;
qorwinebaze dafuZnebuli 2-wliani pirobiTi GREEN CARD-is 10-wlianiT Secvla ganqorwinebamde an ganqorwinebis Semdeg;
moqalaqeobis misaRebad saWiro sabuTebis momzadeba;
momaval an kanoniT registrirebul meuRleTaTvis vizebis misaRebad saWiro sabuTebis
momzadeba (K-1; K-3);
moqalaqeobis an GREEN CARD-is mflo-
belTaTvis saqarTvelodan ojaxis wevrebis Camosayvanad saWiro sabuTebis momzadeba;
savizo dokumentaciebi;
daxmareba turistul B1-B2 da studentur F1-F2 vizebis miRebasa da gagrZelebaSi;
statusis Secvla studenturi vizis F-1
formidan an piriqiT; F-1 vizis aRdgena;
J-1 gacvliTi programis vizis moTxovnebis dakmayofileba;
TanamSromloba EESL-is kursebTan, kolejebTan da institutebTan.
Seiswavle
inglisuri!
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis saSualebiT.
347-738-5265 lela
samZimari
(848)
448-9290
esaladze@yahoo.com
gazeT `mamulis~ redaqcia amerikaSi qarTuli emigraciis saxeliT Rrma mwuxarebiT TanaugrZnobs baton gaioz gogonaSvilis, udides mwuxarebaSi Svilis,
Savlego gogonaSvilis
tragikulad daRupvis gamo.
Discount plus - YOUR STORE!
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
`gvanca~
917-470-4277
gamosacemad mzad aris manuCar kaWaxiZis publikaciuri werilebisa da esseebis 620-gverdiani wigni
`waSlili samSoblo~, romlis dabeWdvac ferxdeba
mecenatis aryolis gamo.
survilis SemTxvevaSi nebismieri TqvenTagani SeiZleba gaxdes am keTili saqmis Tanamonawile.
konkretuli informaciisaTvis darekeT `mamulis~
redaqciaSi.
Georgia-USA Travel
maia ninoSvilis saagento
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
12
reklama “mamulSi”
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
politikuri TavSesafari
ukve SesaZlebelia
*
mfhsdtkt,bcfsdbc=
+
rCevebi
TqvenTvis
mudmivi rezidentobis
ucnobi alternativa
andriu jonsoni
ANDREW P. JOHNSON, ESQ.
(yofili saxelmwifo advokati, romelic axla emigrantTa
uflebebs icavs aSS-s mTavrobis winaaRmdeg bolo 10 weli)
1-212-693-3355
- ufaso konsultacia;
- advokatis asistenti
yazaxeTidan, romelic
saubrobs rusulad;
- Cven warvmarTavT Tqvens
emigraciul saqmes,
deportacias, Asylum-is
gasaCivrebas da ojaxur
peticiebs
Zalian xSirad emigrantebi an uaxlesi emigrantebi
amerikis SeerTebul StatebSi ganixilaven sxvadasxva
gzebs Tu rogor Camoiyvanon sakuTari axlobeli
Tanamemamuleebi aSS-Si. samwuxarod, zogierTi ganixilavs StatebSi moxvedris aralegalur gzebsac.
miuxedavad amisa, arsebobs alternativa (romelic
xSirad yuradRebis miRma rCeba), rodesac pirovneba
SeiZleba Semovides SeerTebul StatebSi, rogorc
mudmivi rezidenti samsaxureobrivi kuTxiT. zogierTi fiqrobs, rom es SesaZlebloba mxolod im
adamianebisaTvisaa, vinc ukve imyofeba aSS-Si, Tumca
patara an did kompanias SeuZlia daasponsoros piri, romelic imyofeba SeerTebuli Statebis farglebs
gareT da igi ukve mwvane baraTiT Semova qveyanaSi.
mcire zomis (erTi an ori TanamSromeli), saSualo an did kompanias SeuZlia daasponsoros erTi
an ramodenime pirovneba qveynis farglebs gareT mudmiv rezidentobaze. magaliTisaTvis, mcire samSeneblo
kompanias SeuZlia daasponsoros aSS-s gareT myofi
pirovnebisaTvis mudmivi rezidentoba, Tu am pirovnebas
aqvs orwliani gamocdileba iseT saqmianobaSi, rogoricaa durgloba, avejis awyoba da a.S. pirovnebas
ar Wirdeba Sesabamisi ganaTleba, mxolod ori weli
samuSao gamocdileba sakmarisia.
sxva magaliTebi samsaxurisa da Sesabamisi gamocdilebis Tanxvedris aris: silamazis saloni da dalaqi,
restorani da Sef-mzareuli, instalaciaze momuSave kompania xeze momuSave specialistisaTvis an marmarilos dammontaJeblisaTvis. aRniSnuli magaliTebi
exeba orwliani gamocdilebis moTxovnis poziciebs.
aris aseve sxvadasxva SesaZleblobebi biznes-menejerebisaTvis sxvadasxva ti pis mcire kompaniebSi
da uamravi profesiuli kompaniebi, romelTac SeuZliaT daasponsoron xalxi SeerTebul Statebs gareT.
samuSaos SesaZleblobebi uamravia.
amJamad, aRniSnuli procesi grZeldeba sami-oTxi
weliwadi. miuxedavad amisa aSS-s emigraciiT procesis
xangrZlivoba SeiZleba Semcirdes, metadre axali
administraciis xelisuflebaSi yofnis pirobebSi.
damatebiT aris kidev garkveuli sareklamo moTxovnebi,
romlebic gasavlelia aq aSS-Si da es statia mokle
mimoxilvaa am ofciis.
procesis saukeTesod daxasiaTeba SeiZleba Semdegi
magaliTiT: vTqvaT amerikuli samSeneblo kompaniis
mflobeli aris amerikaSi mcxovrebi pirovneba. mflobeli modis Cvens kompaniaSi da ambobs, rom sWirdeba ori pirovneba sakuTar kompaniaSi dasasaqmeblad.
mas Wirdeba durgali da ar akmayofilebs arcerTi
durglis kvalifikacia sakuTar regionSi. Tu man
icis vinme saqarTveloSi durgali orwliani Sesabamisi gamocdilebiT, mas ukve SeuZlia daiwyos dasponsorebis procesi. Tu dokumentaciasTan dakavSirebuli samuSaoebi sworad da uSecdomod warimarTa da dakmayofilda aSS-s da dsT-s Sesabamisi moTxovnebi, maSin daaxloebiT sam weliwadSi saqarTveloSi mcxovrebi pirovneba Semova aSS-Si mudmivi
rezidentis baraTiT da SeeZleba moiTxovos aSS-s
moqalaqeoba oTxi wlisa da cxra Tvis Semdgom. Tu
kompania sakmarisad didia, SeuZlia gaakeTos multidasponsoreba adamianTa jgufisaTvis.
cota ar iyos Rimilismomgvrelia, rodesac aSSSi myofi adamianebi ixdian 20, 40 aTass dolars,
raTa maTma axloblebma aralegalurad SemoaRwion
SeerTebul StatebSi. es maSin, rodesac sxvadasxva
garemoebebis arsebobisas arsebobs legaluri da
gacilebiT iafi gza rom Camoiyvano pirovneba SeerTebul StatebSi, rogorc mudmivi rezidenti.
individis dasaqmebis kuTxiT dasponsoreba emigraciis xelmisawvdomi saSualeba iyo bolo 30 wlis
ganmavlobaSi. gasakviria, rom bevri mcire kompania
ar iyenebs am SesaZleblobas, romelsac maT emigraciis kanoni sTavazobT.
*
ruseTis federaciis samxedro Zalebis saqarTveloSi SemoWrisa da saqarTvelos suverenitetis xelyofis Semdeg saqarTvelos moqalaqeebs uCndebaT samarTliani sababi da TavSesafris
moTxovnis ufleba SeerTebul StatebSi, ganpirobebuli im safrTxeebTan, rac samSobloSi dabrunebulebs emuqrebaT!
asaval
dasavalis
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
EDITOR & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC
patronaJiT
gazeTis am nomris dabeWdvaSi gaweuli
wvlilisaTvis madlobas vuxdiT q-nebs
elniri gegeSiZes da marina abuaSvils
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
yvela tkivili iZinebs bolos,
magram me mainc mindoda meTqva,
rom dRemde SeniT
vcxovrobdi mxolod,
Sen iyav sunTqvac da gulis feTqvac.
gadian wlebi da fiqriT daRlils
gadauxdeli mrCeba valebi
da mekargeba mSoblebis saxli autaneli da sayvareli.
magram jer unda movides Tovli
da gadmofinos TeTri afrebi
da Seni nazi sxeulis TrTolviT
aTrToldes Tovlic da yvelaferi.
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
me vaReb sarkmels da Wadrebs viTvli,
Wadrebs gaqceva SeeZloT TiTqos,
da kvlav mzada var uares dRisTvis,
Tumca ukeTes dReebze vfiqrob.
oTar WilaZe
1933-2009
portretebi
Jami
saguledan
guli
yviris
ars...
mivxedoT
bagratis
taZars!
es oda ar
miatovo babua,
Radari ar
gamicio!
qarTuli gazeTi amerikaSi
oqtomberi-noemberi, 2009 N55
gamocemis me-7 weli
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
erTad vuSveloT samSoblos!
nu ganvudgebiT siRaribis gamo;
nu vuukadrisebT sipataravisTvis;
nu davuwunebT garegnobas.
gana yvela mSobeli erTnairad lamazi ar aris?!
movuxmoT Wkuas da davbrundeT Sin, gaqceulnic da gasaqcevadac gamzadebulnic... bargze mjomarenic...
batebo, batebo, Sin! Cvens dros iyo aseTi TamaSi.
ufro swored, ufrosebi TamaSobdnen ase Cvens bavSvobaSi...
erT bers udabnoSi hyavda
morCili. morCili eubneboda moZRvars, rom zogi
lanZRavda da zogi aqebda
mas. morCilma hkiTxa moZRvars, Tu rogor unda moqceuliyo. berma urCia, wasuliyo sasaflaoze da iq micvalebulebi xan eqo da xan
gaelanZRa. yvelaferi es
rom gaakeTa morCilma, isev
mivida Tavis moZRvarTan
da uTxra, rom mas aranairi
pasuxi ar miuRia da swored
amitom moZRvarma morCils
urCia, rom rodesac mas
lanZRavdnen an aqebdnen,
TviTonac ase moqceuliyo.
2
Sefasebis cda
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
swored amaSi vlidneba misi eqscentriuloba. samagierod qveynisTvis yvelaze mniSvnelovani reformebi ar gatarebula. igi auqmebs
`samxreT-oseTis avtonomiur olqs~ da amiT igebs Tavisi mayureblis guls, riTac ngrevadi imperiis udidesi risxva gamoiwvia,
dRemde romaa gadauWrel problemad darCenili. is iRebs qveynis
damoukideblobis aqts da paralelurad ar axdens Tbilisis gantvirTvas, erT uSvelebel Tavkombalas rom daemsgavsa da piriqiT
ufro da ufro eZalebian sataxto
qalaqs raionebidan, riTac Tbilisurma sindromma - anu e.w. `karenoi Tbiliselis~ kompleqsma daundoblad da dauzogavad iCina Tavi.
zviadi boikots ucxadebs ruseTs
da amavdroulad ver xedavs, Tu
rogor mwifdeba mis da misi xelisuflebis Tavze TviT xelisuflebis krizisi. igi amerikasac iseTive
gulmodginebiT ebrZvis, rogorc
ruseTs, amiT is ver grZnobs, Tu
rogor moeqca saqarTvelo politikur da ekonomikur blokadaSi
(Nota bene: aqedan, am gadasaxedidan aris ioli yovelives Sesaxeb
marTebuli daskvnis gakeTebisa da
msjeloba-aRqmisa, Torem maSin amaze
aravin fiqrobda, arc zviadis opozicia. igi, rogorc zogadad yvela
xelisuflebis opozicia, dabrmavebulia xelisuflebis warmatebebiT da mxolod yvelaferSi, im
sasikeTo ZvrebSic cuds da sibinZures uyurebs). uamravi aseTi magaliTis motana SeiZleba, magram erTi ram udavod unda iTqvas - igi
ar iyo srulfasovani xel-mwife,
yovel SemTxvevaSi mis politikur
srulfasovnebamde da mitom ver
aRasrula mtkice xelis movaleoba.
arada, valdebuli iyo da mas ar
unda gamoeCina sisuste. eris yvelaze didi mefeebi yvelaze didi
tiranebi iyvnen.
ratom `ar~ Tu `ver~ gaxda xelmwifed?
ver gaxda! imitom, rom masSi ar
ijda buneba xelmwifis, iliaseuli xel-mwifebisa. masSi ar iyo
sastiki da daundobeli mefis impulsebi. mas xalxma mianiWa xelmwifeba da igi ar yofila RvTivcxebuli. igi Teologi iyo da ara
RmrTismetyveli. mis pirovnebaSi
gaerTianda saxelmwifoc, eric da
erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraobac. erTma kacma es tvirTi ver
zida. arc SeeSvelen TamaSgare mdgomareobaSi darCenilma yofilma
megobrebma, miatoves da Cirgvebidan
niSnismogebiT gahyvirodnen `CauSesku, CauSeskuo!~.
gareSe mtrebmac didi roli iTamaSes erisa da zviadis dauZlurebaSi. garkveulwilad pirvelkacobis ambiciam imata zviadSi da wonasworoba veRar daicva. mokavSireebi uklebliv yvela gadaimtera,
riTac mtris wisqvilze daasxa
wyali. yofili megobrebi da axla
ukve politikuri opozicia ruseTSi garbodnen da SevardnaZesTan
erTad SeTqmulebas awyobdnen zviadis winaaRmdeg. maTi udidesi sibece imaSi gamovlinda, rom ver dainaxes zviadis ukan saqarTvelo da
mTeli erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba rom idga. sakuTarive xeliT mospes yvela monapovari,
opoziciasTan erTad zviadmac. amas
xelisuflebis sibece hqvia, xelisuflebis sibece ki xel-mwifebis
ar-SeTvisebaa. ai, magaliTi:
`mose sanam eris winamZRoli gaxdeboda, safuZvlianad swavlobda
egviptur saxelmwifoebriv da eTnikur wyobas. RmerTma es imitom
dauSva, rom scodnoda ra saxis
mterTan mouwevda mas brZola. meore etapi moses ganbrZnobisa iyo
is, rom man Seicno da Seimecna Tavisi eri da igi uyoymanod Tavisi
Tanamemamuleebis samsaxurSi Cadga,
miuxedavad imisa, rom faraonTan
ZmasaviT izrdeboda. gzebi gaiyo
swored erovnulobis niadagze~.
asea Camoyalibebuli eris mamis
formirebis modeli.
zviadi ZmasaviT ar izrdeboda
sabWoTa faraonebTan, igi yovelTvis
antagonisturad iyo maT mimarT
ganwyobili. amiT mas gamorCa misi
mtris mTavari Tviseba - qameleoniviT feris cvaleba (xazs vusvam
`qameleoniviT~ - m.k.). misTvis miuRebeli iyo sabWouri wyobilebis
swavleba. swored amis gamo gamoepara mas mis garemocvaSi Semosuli fer-cvalebuli mteri. aseve
zviadTan erTad marcxi iwvnia misma
yofilma TanamebrZolebmac. aq mamuliSvilurma sisustem iCina Tavi.
maTTvisac mTavari iyo ambicia pirvelkacobis. am ambicias Seswires
TavianTi reputaciac da qveyanac,
Cadgnen ra yvela erTxmad eSmakis
samsaxurSi. aqac Teologiuri ganswavlaa da ara RvTisnieroba, farisevlobaa da ara wamebuloba.
mtermac Tavisi hqna. sisxlSi
CaaxSo saqarTvelos damoukidebeli
mesame respublika. sad iyo am dros
zviadis sazRvargareTeli mokavSireebi, Statebis kongresmenebi, romlebmac nobelis premiaze waradgines... sad iyvnen lex valensa, vitautas landsbergeri, vaclav haveli,
rodesac odiSis tyeSi mxeciviT
dasdevdnen zviads mosaklavad da
aravin icis vin, rodis da rogor
uRalata pirvel prezidents.
zviadis mokvliT yvelaferi damTavrda, rasac erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba hqvia.
ai, revoluciuri msxverplSewirva Ralatis ritualis doneze!
14. simartove
da mitoveba
amis Semdeg saqarTvelos mravalsaukunovani istoriis manZilze
qarTvelma erma warmoudgeneli saq-
cieli Caidina, warmoudgeneli imdenad, rom igi qarTuli bunebisTvis
uRirsi saqcielia - laparaki ar
aris kanonieri xelisuflebis Zalad damxobaze, an pirveli prezidentis uRvTo mkvlelobasa Tu
TviTmkvlelobaze, an putCistebis
anti-erovnul politikaze, an afxazeTis omsa da am omSi samarcxvino
damarcxebaze. aq ufro tragikuli
sul sxva ram aris, risi srulfasovnad gaazreba SemaZrwunebelia.
saqme imaSi gaxlavT, rom saqarTvelos prezidenti, romelic ase zarzeimiT da gulze mjiRebis kvriT
aiyvanes xelisuflebis umaRles
piedestalze, mayurebelma - anu
xalxma (momxreebmac da mowinaaRmdegeebmac, moyvrebmac da mtrebmac,
Sinaurmac da gareulmac) erTbaSad miatova saqarTvelos prezidenti mTels auareba problemebTan.
faqtiurad, mas marto uxdeboda
yvelafris gavla da swavla, miuxedavad imisa, rom mas im periodSic ar aklda Tayvanismcemeli da
gulSematkivari. magram es iyo yvelaferi zedapiruli. sakmarisi iyo
raWa-leCxumis miwisZvra, rom zviads ewvnia uamravi xalxis garemocvaSi simartove. pirvelad RmerTma
Camoxsna zviads xelisuflebis mimzidvelad efemeruli saTvaleebi
da gadmoaxeda TvalSi, sad iyo da
rogor iyo. igi pirvelad waawyda
pirvel problemebs da igi mliqvnelebis garemocvaSi aRmoCnda, rogorc yoveli drois yoveli xelisufali. erovnuli aRtkinebis eiforiis paralelurad pirvelad
unda egrZno zviads am xalxis pirvelive wyroma, ukmayofileba, umaduroba da usamarTlobac ki. qarTuli saxelmwifo, miuxedavad yvelanairi Zalisxmevisa, mainc moumzadebeli aRmoCnda seriozuli
problemebis winaSe. am miwisZvram
gamsaxurdia erTi ganzomilebidan
meoreSi gadaagdo, sadac uZluri
iyo sityva. aq gamoCnda xelisuflebis deficiti - profesionalebis saWiroebisa, deficiti ki ara,
saerTod ararseboba (deficiti ki
niSnavs, rom cotaa da ar gyofnis.
is cotac ar iyo zviadis irgvliv).
TumcaRa fanatikosebi srul paranoiamde iyvnen mosulebi zviadis
pirovnebis gamo. arada, saxli yvelas sWirdeba, saWmeli yvelasTvis
aucilebelia. ybadaRebuli `keniis
xorcis~ ambavma pirvelad Seuryia
avtoriteti zviads, esec Semogzavnilebis wyalobiT.
rac mTavaria, eklesia ganudga
zviads. amas xmamaRla aravin ambobda, magram yvela grZnobda gumaniT
sapatriarqos ganwyobilebas da bevrma amiT isargebla kidec. am sakiTxs sagangebod Riad davtoveb, radgan Cemi gansasjeli da gansaxilveli araa eklesiis mesveurTa qmedebebi. erTs vityvi, rom saqarTvelos
prezidentis mimarT ar momxdara
uZlurebaSi ganmtkicebis madlmosileba.
aqa-iq jer kidev kanti-kuntad,
magram mainc gamoCndnen moRalateebi zviadisave garemocvidan da
misive aRzevebul-xeldasxmulebidan. mtkivneuli iyo aseTi muxTloba, magram misTvis es ucxo xili
ar yofila ase Tu ise. magram mainc sxva parametrebia, roca disidents gRalatoben da sxvaa prezidents rom giRalateben. sxvadasxva
ganzomilebaa da mtkivneulobis
sxvadasxva dozireba, Torem tkivili mainc is tkivilia - rac iq,
igive aq. petre mociquliviT uaryofdnen TavgamodebiT da yalbi
paTetikiT.
ruseTis e.w. URXG-m sabolood
daamsxvria erTianoba zviadis banakSi, xalxi ukve masiurad tovebda
prezidents da gadadioda mtris
banakSi. 9 aprilis revolucias
axali sunTqva gaexsna. mas amieridan pirvelyovlisa revoluciur
samsxverplo zvarakze unda ezruna,
Semdeg ki sakuTari Svilebic SeeWama maSin, roca es sakralur-ritualuri msxverplSewirvis zvaraki
sakuTarive Svili iyo da 1991
wlis seqtembridan daiwyo samzadisi zviadis mokvdinebisa. zviadic Seemzada uTanasworo brZolisTvis. igi sabolood darwmunda,
rom Tavidanve marto iyo da rac
ufro SemaZrwunebeli iyo - iyo
is, rom imden xmaurSi, im moxmaureebmac ki miatoves ar gasuliyo
jer kidev erTi welic ki. samagierod dainaxa moupiravi monstris
daRebuli xaxa, romelic damokles
maxviliviT daadga Tavze xelisuflebaSi mosvlis dRidan da igi am
dRemde ar Canda, axla ki gamoaCina
Tavisi veragoba.
ufro metad SemaZrwunebeli iyo
is, rom am brbos qarTvel erad moixseniebda prezidenti, TviT pirveli Secdomebic ar apaties mas `homo-sovietikusis~ fsiqikis primatebma. zviadi ki jiqur miiwevda
dinebis aRma da amas imiT amarTlebda, rom `dinebas mkvdari Tevzebi
miyvebiano~. raRac momentSi marTalic iyo mxolod misi aRtkineba,
da ara politikuri figura.
igi aSkarad da daufaravad daupirispirda msoflio masonobas,
romlis arsi qarTvelma erma ar
icoda da isic gaurkveveli iyo
maTTvis, Tu ratom iyo mteri masoni. zviadma es ukanaskneli xalxis
SegnebaSi aqcia erTgvar gudian
kacad, bavSvobaSi rom didedebi aSineben celq da onavar SviliSvilebs.
ise gaxSirda am sityvis xmareba,
rom adamianis yuri mieCvia mas da
erTbaSad SiSis kompleqsic moixsna iseve, rogorc moxda `kremlis
(sukis) agentebze~, `fofxaZeebze~
da `mgelaZeebze~ da sxva epiTetebze.
es saSiSroeba ki, analogiurad masonoba, saSiSic iyo da damRupvelic, raSic zviadi aRar cdeboda.
mas bevri ram aswavla araTu xalxma, aramed arsebulma situaciam.
seqtembramdeli zviadi sul sxva
iyo (saubaria 1991 welze) da
seqtembris Semdgomi zviadi ki sul
sxva. pirvel periodSi laRi da
mxne, gamarjvebuli triumfatori
marTavda qveyanas, meore SemTxveva-
voluciur TviTdinebas gahyva xalxis enTuziazmic, eris sanukvari
miswrafebebic, TviT erovnuli moZraobis liderebis miznebi da dasasrul TviT igive is liderebi.
iliaseuli erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba revoluciaSi ar gadazrdila. gana iliam ar
nieri. me igi mecodeba swored
rogorc prezidenti, da mxolod
rogorc prezidenti (esaa ianusis
Sedegi).
vinmes Tu Sescodebia, SevardnaZem rom dakarga taxti?
aravis, piriqiT, mTelma erma SvebiT amoisunTqa, yovel SemTxvevaSi
fortuna da fiasko
Si daRvremili da damZimebuli
`mwuxare saxis raindi~, da ufro
Wirisufali.
Zalauneburad maxsendeba misi
igav-araki `Tvalxiluli da brmadSobili~. ai, isic:
`Tvalxilulma uTxra brmadSobils: Zmobilo, mebralebi, agre umweod rom dalaslaseb, wadi qirurgTan, operacia gaikeTe, Tvali agexileba, mzis sinaTles dainaxavo.
brmadSobilma ki miugo: ucnauri fantazia gqonia, getyoba. erTi
rom, araviTari `Tvalxilulebi~
ar arseboben, arseboben mxolod
brmebi, Senc CemsaviT brma xar,
oRond Tavs ityueb. meorec, araviTari sinaTle ar arsebobs, arsebobs mxolod sibnele. `sinaTle~
ki, ubralod, sibnelis sapirispiro
cnebaa, romelsac Wkuaze gadamcdari
xalxi sinamdviled Tvlis. sigiJis umaRlesi gamoxatulebaa Sens
mier xsenebuli sityva `mze~, viTomdac raRac ararsebuli sinaTlis
wyaro. es yovelive sityvebis TamaSia mxolod da mxolod. mesamec,
araviTari Tvalis qirurgi ar arsebobs. arsebobs - kuWis, brma nawlavis, naRvlis buStis da sxeulis
sxva organoebis qirurgi. Tvalebi ki imisTvis aqvs adamians, rom
sibnele dainaxoso!~
marTlac ase iyo!
zviadi ukuni wyvdiadis mets
ukve aRarafers xedavda. igi qarTvelma erma Tavidanve miatova, miuxedavad uamravi Tayvanismcemlebisa.
mivida masTan vinme da miuTiTa
- `mefe SiSveliao!~?
ara! opozicia Cirgvebidan uyurebda, Tu rodis, rogor da ra warmtacebiT SeWamda mas revoluciis
stomaqi. niSnismogebiT ambobdnen
mxolod, ar gagvikarao. magram me
mesmis qarTveli eris, mtkiva misi
ase-rigad dacema, rom zviadidan
ianusi Seqmna. me mtkiva Cemi eri
da ufro metad isini, visac daeCema gamwarebuli guram petriaSvili `mogelandebiTo!~, radgan swored imaTSi vkiTxulob Cemi xalxis
70-wliani da ufro metis, oraswlovani rusuli Ceqmis nakvalevs
zurgze da TavSi.
zviadi sikvdilis pirispir dadga,
romelic swored rom msoflio
masonobis SeTqmulebis Sedegi iyo.
misi garemocva Seadgenda moRalateebsa da romantikosebs. sxva mis
gverdiT ar damdgara, radgan msoflio SeTqmuleba ukrZalavda alyaSimoqceulis nugeSiscemasac ki.
masonuri konstituciis pirveli
oqmi iuwyeba amas:
`Cveni paroli - Zala da TvalTmaqcobaa, mxolod Zala imarjvebs
politikur saqmeebSi, gansakuTrebiT, Tu is imaleba saxelmwifo
moRvawisaTvis aucilebel talantSi. Zaladoba unda iyos principi, xolo cbiereba da TvalTmaqcoba
- wesi xelisuflebisaTvis, romelsac ar surs gvirgvini dauTmos
axali Zalis agentebs. es boroteba
aris erTaderTi saSualeba mivaRwioT miznamde - sikeTemde. amitom,
Cven uari ar unda vTqvaT mosyidvaze, motyuebaze, Ralatze, Tu isini
dagvexmarebian miznis miRwevaSi.
politikaSi aucilebelia SegeZlos
sxvisi sakuTrebis miTviseba yoymanis gareSe... Tavisuflebis abstraqciam brbos misca saSualeba darwmunebuliyo, rom mTavroba sxva
araferia, garda qveynis patronis,
xalxis mmarTvelisa da misi gamocvla iseve advilia, rogorc nebismieri xelTaTmanis~ (sionisturi
krebebis pirveli oqmi).
Cvenda savalalod unda iTqvas,
rom ar aRmoCnda saqarTveloSi
kaci, romelic avTandilobas gauwevda zviads. iqneb tyuil-ubralod
ara aqvT eWvi imisa, rom merab kostavas daRupva araTu SemTxvevis,
aramed winaswar gamiznuli SeTqmuleba iyo, marto m. kostavas winaaRmdeg ki ara, TviT zviadis, rogorc
SesaZlo da savaraudo momavali
prezidentisa, romelic unda darCeniliyo marto cariel sityvebad
darCenili mxardaWerebiTa da bolos aRarc imaTi. es provokacia
(mxedvelobaSi maqvs merabis tragikuli aRsasruli) ufro Soreul mizansac isaxavda - saqarTvelos CamoaSores merab kostavas
saxiT erTguli TanamSromeli, romelic marto ar datovebda xelmwifes da bolomde ibrZolebdnen
SecdomebiT Tu uSecdomod samSoblos TavisuflebisaTvis. isini erTad albaT gamoglejdnen revoluciur stomaqs samSoblos. revoluciam ki aSkarad icvala saxe
qameleoniviT da gardaisaxa kontrrevoluciaSi, Tavisi yvelaze agresiuli da sisxliani formiT.
15. me ar unda mecodebodes
saqarTvelos prezidenti
qarTulma erovnul-ganmaTavisuflebelma moZraobam erTi didmniSvnelovani Secdoma dauSva, rac sabediswerod Semotrialda missave
sawinaaRmdegod: man Tavisi xilulad warmoCena imdenad eqscentriulad moaxdina, rom xalxTa azvirTeba revoluciaSi gadazarda da
ganmaTavisuflebloba Caylapa revoluciam, revolucia gaibrjna TviT
masSi. sabolood yvelaferi re-
icoda ra iyo revolucia da mis
savalalo Sedegs ver gaiTvaliswinebda? magram mas saukeTesod esmoda,
rom igi saxifaTo TamaSi iyo da
daculi aravin iqneboda aseT dros,
Torem sakmarisi iyo ilias, Tundac
axalgazrdobaSi, hqonoda aseTi
midrekileba, saqarTvelos bedi da
bediswera jer kidev XIX saukuneSi datrialdeboda Cvens Tavze.
ilia, ra Tqma unda, moxibluli
iyo garibaldistebisa da parizis
komuniT, magram arc ise, rom analogiuri SedegebiT saqarTvelos mieRo damoukidebloba. ilias ar uRirda am fasad gaeTavisuflebina
Tavisi samSoblo maSin, roca Tavadve werda - `RmerTo, RmerTo, es xma
tkbili, gamagone Cems mamulSio~.
gamagoneo, Torem me gagagonebo,
ki ara...
es procesi Seuqcevadi unda yofiliyo da gardauvali ilias azriT, da marTalic iyo. swored
rom zedmetma aqtiurobam miiyvana
saqarTvelo revoluciis karamde,
Torem Seuqcevadi procesi iyo
sabWoeTis ngreva; rogorc iuridul faqts daafiqsirebda erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba
sabWoTa kavSiris dangrevisa da
saqarTvelos faqtobrivi damoukideblobiT. ase moxda swored 1918
wlis 26 maiss. jer iyo da, mefe
gadadga 1917 wlis TebervalSi
(saqarTvelo eloda Sesaferis moments); mere bolSevikebma Caigdes
xelisufleba da leninma xeli
moawera dekrets erTa TviTgamorkvevis Sesaxeb (saqarTvelo isev
eloda Sesaferis moments); ruseTSi aravis scalia saqarTvelosTvis
da amierkavkasiisaTvis, amdenad 1918
wlis 22 aprils amierkavkasiis
seimi acxadebs amierkavkasiis damoukideblobas. sul raRac erT TveSi
TviT seimic daiSala da iZulebisa da faqtobrivi mdgomareobis
iuridiulad dafiqsirebis gamo
saqarTvelos damfuZnebelma krebam
gamoacxada saqarTvelos damoukideblobis deklaracia (aqti). Sesaferisi dalodebis situacia am
SemTxvevaSic SeiZleboda yofiliyo. yvelaferi ukve TviTdinebaze
midioda. mxolod Cven aRmovCndiT
iseTi ugnurebi, rom mTeli sabWoeTis nangrevebi Tavze Camogvemxo
da dRemde ver gagviwmendia sulebi am nangrevebisgan. sxva qveynebisgan
gansxvavebiT revoluciam CvenSi
mxolod ubedureba moitana, sxva
araferi. im erovnul moZraobas
niRbad aefara da xalxSi maT mimarT zizRi da siZulvili gamoiwvia. erTi, Tu vinme iyo am grZnobis
gareSe darCenili, isev zviadi iyo.
zviadi me mebraleba, mecodeba
rogorc xelisufali, esaa misive
tragedia da revoluciis mzakvroba,
rom me, Cveulebriv moqalaqes Cemi
qveynis prezidenti mecodeba. taxtidan vin ar CamougdiaT, xelisufleba vis ar daukargavs, magram
isini xalxs ar ecodeba, gana imitom,
rom sibralulis grZnoba araa maT
mimarT saWiro? ara! hitleri aravis Sebralebia, aliende miT umetes,
aRarafers vambob imam Samilze, Tundac napoleonze. napoleonic da
Samilic mxolod da mxolod
tyveebi gvecodeba, Torem imperator
napoleon I da imam Samils, III
raixis fiurers da Ciles prezident salvador aliendes visi ra
Sebraleba sWirdeba? isini yvelani
Zlieri figurebi iyvnen. sibraluli susts sWirdeba. prezidenti
ki ar unda mecodebodes me, piriqiT, prezidents unda vecodebode
me, Cems mdgomareobaSi is unda Semodiodes da ara me misaSi, radgan
igia prezidenti, da ara me.
me ar mebraleba zviadi rogorc
mwerali, rogorc mTargmneli, rogorc rusTvelologi, rogorc mec-
im dReebSi mainc.
viTom ratom ar iyo SevardnaZe
Sesacodebeli?
moxucebuli iyo, bolos yvela
akeTebda mas, rasac moisurvebda,
xels aravis araferSi uSlida.
Tu Sno gqonda, gamogeyenebina es
periodi. araa am parametrebiT SevardnaZe Sesacodebeli? ara, da
imitom, rom SevardnaZes hqonda
Zlieri xeli. rac moisurva, is
datova, ukmayofilo ar wasula
politikuri arenidan. Tundac wasuliyo, Cemi dasatirebeli SevardnaZes ra aqvs?
ai, zviadi, sxva saqmea.
zviadi, rogorc prezidenti susti gamodga. erT rameSi gamoiCina
man mtkice nebisyofa, rom sakuTari sicocxlis ganmavlobaSi igi
saqarTvelos prezidentad iTvleboda da ase Tu ise samarTleblivi niuansebiT mas mainc eweoda angariSi. me bednieri viqnebodi, Tu
me zviadi, rogorc prezidenti, ar
Semcodeboda da igi Cems SemecnebaSi zvaraki ki ara, gmiri darCeboda, romelsac aucileblad unda
mibaZo. es sibraluli misma muxanaTurma gaZevebam da uRmerTo sikvdilma ki ara, es grZnoba daibada
misi xelisuflebaSi mosvlis Semdeg da gamoiwvia misma politikurma
moRvaweobam. me igi mecodeba ise,
rogorc rusebs ecodebaT nikoloz
II da misi ojaxi, rogorc frangebs - lui XVI (`moqalaqe kapeti~) da misi meuRle maria antuaneta, rogorc ingliselebs - karlos I, loialurebi, keTilebi, gaubedavebi da amiT qveynis damaqcevarebi; me gulwrfelad mikvirs zviadisi, radgan mas da mxolod mas
yvelaze ukeT unda Seeswavla mamamisis Semoqmedeba da ufro meti
SemarTebiT, gonierebiTa da xelmwifebiT Seudgeboda igi qveynis marTvas da Cemi Sesabralebeli araferi daemarTeboda.
qveynis mmarTvelebi mxolod maSin unda gebralebodes, rodesac
maT verafers uxerxeben, garda mokvdinebisa. amerikisTvis, magaliTad,
verc moaswro jon ficjerald
kenedim raime mniSvnelovanis gakeTeba (sul sami weli iyo TeTri
saxlis patroni), magram igi uceb
da erTbaSad gaxda amerikis erovnuli gmiri da mxolod mas Semdeg,
rac igi mokles. Torem manamde
igi iyo prezidenti da rom ara
dalasSi is sabediswero gaseirneba,
ise daasrulebda Tavis saprezidento vadas, rom albaT xalxi arc
gaixsenebda mas da imiT iqneboda
kenedis saxeli cnobili, rom a.S.S.is prezidentebis qronologiur
cxrilSi amoikiTxavdnen mis saxelsa da gvars, da prezidentobis
periodis momcvel TariRebs da
cxrilSi meramdene iqneboda, SeiZleba mainc da mainc ar SeewuxebinaT amerikelebs Tavi misi gadaTvliT. swored tyviam gaakeTa is
unikaluri piari, rasac verc erTi
daxarjuli winasaarCevno miliardi rom ver Seqmnis.
me merCia aseTi pirveli prezidenti mainc yoloda saqarTvelos
bolos da bolos.
16. epilogi
qarTulma erovnul-ganmaTavisuflebelma moZraobam (da ara revoluciam) Tavisi mravalwliani moRvaweobis Sedegad miiRo is, rom
saqarTvelo dRes aris damoukidebeli saxelmwifo, civilizebuli
msoflios mier aRiarebuli. gaaCnia saxelmwifoebriobis yvela atributi da masSi qveynis xelisuflebas aravin ecileba. gaaCnia Tavisi sagareo da saSinao politika
(e.i. saboloo mizniT riskenac iswrafoda erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba, yvelaferi zedmi-
wevniT warmatebiT dasrulda). am
mxriv saxeze gvaqvs sruli da
upirobi gamarjveba, da yvelafer
amas hqvia medlis erTi mxare.
meore mxares ki erSi gamefebulia damarcxebuli kacis sindromi, radgan revoluciam pirvelyovlisa daamarcxa
kaci (mxedvelobaSi maqvs fiziologiurad mamrobiTi sqesis warmomadgeneli ganzogadebuli saxiT).
kacis damarcxebam gamoiwvia ojaxebis dangreva. mama, rogorc aseTi,
zneobrivi magaliTi aRaraa SvilisTvis, radgan igi umoqmedoa, potenciali zezeulad amowrites mas.
aman gamoiwvia ojaxebSi matriarqatis damyareba, radgan qali am
garemoSi gacilebiT iolad umklavdeba saarsebo wyaros mopovebas, xolo ris xarjze, es ukve
sxva saqmea. eri dauZlurda, rogorc beberi, radgan mamobriobis
Seryvnam gamoiwvia gaukuRmarTebuli Taobis wamosvla.
revoluciiT da omebiT Cven araTu teritoriebi, sakuTari Tavmoyvareobac davkargeT. revoluciis
Semdeg (anu zviadis mkvlelobis
Tu TviTmkvlelobis Semdeg) saqarTveloSi gabatonda zneobisa da,
ase vTqvaT, eris centraluri nervuli sistemis moSlis politika
- `Pax in bello~ (Note bene: laTinuri gamoTqmaa da igi iTargmneba
rogorc mSvidoba omis dros). istorias gahyva zviadis romatiuli politika, istorias gahyva erovnuli aRtkinebis eiforiac. samagierod, Cven yvelani rogorc eri,
imperiis namsxvrevebSi zviadTan erTad movkvdiT. davrCiT mxolod
inerciiT qarTul enaze molaparake
qarTveluri warmoSobis konglomerati, xolo ramden xans gastans
es inercia, aravin icis. esaa, rom
mTeli Taobebi daiRupa, romelsac
SeeZlo Rirebulis Seqmna - qarTuli suliereba gamoejansaRebina.
arc drom dagvacala da arc revoluciam, igi Cvenda uneburad dagvatyda Tavs, rogorc RvTis risxva.
arsebiTi mniSvneloba ar hqonda
CemTvis saqarTvelos damoukideblobas 1991 wlis 9 aprils vizeimebdiT, Tu romelime aTas cxraas
romeliRac an Tundac ori aTas
romeliRac wlis 9 aprilsave, an
sxva dRes. CemTvis mTavari iyo
axaldroebis atmosferosTan Segueba momeswro da ar gavmxdariyavi
qveynierebaze saxetialo. am mxriv
merCia saqarTvelos damoukidebloba Tundac kidev ufro gvian gamocxadebuliyo da mec da yvelasac
gveswavla Tavisuflad cxovreba
da tkbili gemo (araTu mware)
Tavisuflebis.
ers ar eCqareboda revolucia,
igi Cven Tavze mogvaxvies, araTu
erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraobis liderebma, aramed rusulma
specsamsaxurebma da andropovis gegmam. Cveni erovnuli moZraobis moTaveebi imaSi Sescdnen, rom aserigad gaebnen mtris mier dagebul
maxeSi. romelime maTgans rom hqonoda politikuri gamWriaxoba, is
aucileblad daelodeboda Sesaferis dros da TviTonac Seiswavlida arsebul situacias.
dRes yvelaze didi ubedureba
qarTvelTaTvis da Tundac qarTuli saxelmwifoebriobis simtkicisaTvis xdeba iq, sadac qveynisTvis
sapasuxismgeblo Tanamdebobebze
iniSnebian uvici, regveni da Tavxedi
axalgazrdebi da isini xalxisTvis
sasicocxlo obieqtebs urigeben
qarTvelebs, romlebic wurbelebiviT sisxls woven mosaxleobas
da roca maT ucxoeli investoriT
Caanacvleben da amiT is investori
cotaTi mainc angariSs gauwevs
xalxs, is xalxi imas ki ar ityvis,
rom rogori cudi kaci iyo korporaciis Tu mTeli dawesebulebis
mepatroneo, aramed imas ityvis, rom
rogori cudi xalxi vyofilvarT
qarTvelebi, ai, movida is ucxoeli da SeRavaTebi gagviwiao.
arsebuli xelisufleba damnaSavea qarTveli eris winaSe imisaTvis,
rom igi yovelTvis axdens qarTvelobis diskreditacias qarTvelebis TvalSi ise, rom TviTon arc
gamoCndes amaSi da Tavisi binZuri
kvali waSalos. revoluciam bumerangiviT yvelas waanTxevina eris
Ralati adre Tu gvian. revoluciam ar daindo pirvelyovlisa
qarTveloba da qarTuli miwebi,
magram aranakleb ar daindo yvela,
vinc odesme raimeTi odnavi Sexebac ki hqonia. ase iyo da ase iqneba yovelTvis.
me ar mwams saqarTveloSi arsebuli xelisuflebis, magram me ufro ar mwams misi opoziciis, romelic yofiTi da warmavali problemebiT uWreleben xalxs Tvals, raTa
kidev erTxel da kidev mravaljer
gaabriyvon es xalxi, raTa TavianTi keTildReoba moiwyon da uzrunvelyon TavianTi momavali.
saqarTveloSi saWiroa da aucilebelia axali erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba, romelic
xalxs gaaTavisuflebs mrude cnobierebisagan saqarTveloze, qarTvel
erze, qarTul ojaxze da sakuTar
Tavze, raTa Semdgom gonebagaTavisuflebulma gadawmindos saqarTvelos mTeli Taobebis mexsiereba
da cnobiereba imperiis namsxvrevebisagan. saqarTveloSi axali erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba
saWirocaa da aucilebelic, Tundac axal-axali damarcxebebisa da
tragediebis fasad, magram aucileblad keTil-nayofieri iqneba saboloo jamSi es kidev erTi Tavdadeba da msxverplSewirva eris sakurTxevelTan.
m. beJaniSvili
(dasasruli,
dasawyisi `mamuli~ N51-54)
gamoTxoveba
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
* * *
bavSvoba erTi boloa Tokis
da SeniT unda miaba igi
miwas, romelzec ginda rom mokvde
rodesac mova gaqrobis rigi.
saqme isaa, rogor miabav,
rogor gamoTvli gasavlel manZils,
rom ar Sefasdes mere iafad
Senive xeliT Sebmuli kvanZi.
rogor mivabi ar maxsovs kargad,
magram is Toki grZeldeba dRemde
da jer arafris imeds ar kargavs,
amdeni tanjvis da gancdis Semdeg.
amdeni tanjvis da brZolis Semdeg
TavisiT gaqra bevri survili,
bevrjer Sevaskdi gulsa da nervebs
umisamarTod nasrol WurviviT.
samagierod mec ganmicdia,
rasac ganicdis yvela mokvdavi
roca Semodis sulSi mindia –
yvelafris mcodne da sacodavi.
da vici, ratom unda miyvardes
Cemi mtanjveli da Zneli gzebi,
romlebic bolos iq mimiyvanen,
sadac Cemamde misulan sxvebi.
magram Tu meyo droc da manZilic,
Tu movunaxe suls sasTumali,
movkvdebi rogorc qveynis nawili
da ara wuTisoflis stumari.
seqtemberi
Cem win daeca Wadris foToli,
gamofituli da daqanculi,
da zooparkis cisfer skamebze
anTia sicxis anabeWdebi.
- ginda? gaCuqeb.
Tumca am foTols
vin gaaCerebs Sens galiaSi,
an vin ifiqrebs, rom es foToli
me Semogigde da ara qarma.
qars mxolod miaqvs,
qars sityvac miaqvs,
magram xandaxan gangeb atanen,
rom moiSoron sityvis simZime
da qars dabraldes qarSi naTqvami.
qari movarda,
qarma momagno,
qars gavekide,
qaris bralia,
qariT daRlili,
qarad viqcevi,
qaro, rodemdis viqnebi ase?
me mTeli Rame sityvas veZebdi,
romelsac unda gadaverCine.
is calke ijda da icinoda,
me ki miyvarda da vbrazdebodi,
da vrwmundebodi, rom verasodes
ver movnaxavdi saWiro sityvas.
da yvelaferi gadawyda uceb:
man gaiswora lamazi Tmebi,
lamazi kaba...
da Semomxeda,
rogorc turistma cariel kedels.
gaTavda?
Tumca am sityvis garda
me mqonda guli,
gulic da vnebac.
man gaiswora lamazi Tmebi,
lamazi mxrebi... da gaicina.
gesmis? - gawvimda.
xedav? - gawvimda.
me miyvars wvima,
wvima da fiqri.
wvima da fiqri hgvanan erTmaneTs.
wvima movida,
wvimam momiswro,
wvimas wavyvebi,
wvimis wili var,
wvimiT avivse,
wvimad viqcevi,
wvimav, rodemdis viqnebi ase?
wvima ki modis,
xmamaRla modis
da Zirs Camoaqvs xmeli foTlebi,
foTlebs CamoaqvT xis ocnebebi,
xis survilebi da imedebi.
da totebs Soris, didi xnis mere,
isev gamoCnda TeTri qalaqi,
adamianTa TavSesafari,
TeTri qalaqi gamoCnda isev.
amasobaSi gadiRo kidec
da Semodgomis mze amovida,
da Semodgomis mze galiebSi
kvlav Semocvivda oqros foTlebad.
SeinarCune Tu SegiZlia,
nawili mainc SeinarCune.
radgan umzeod gagiWirdeba,
gagiWirdeba...
gagiWirdeba...
mze amovida,
mzem gamabrua,
mzes Sevefare,
mzis imedi maqvs,
mziT gavTamamdi,
mzed minda viqce,
mzeo, nurasdros nu waxval Cemgan!
mze yvelas unda da yvelas uWirs
misi gayofa da darigeba,
radgan yvelafers advilad vitanT,
roca sxeuli mziTaa savse.
qalma, romelic miyvarda Zlier,
rogorc mebadurs uyvars mdinare,
mdinares - fiqri,
fiqrs - ki dumili,
dumils - xmauri da
xmaurs - sivrce...
didxans ucada im wyeul sityvas,
ucada didxans da moTminebiT,
mere wamodga da Semomxeda,
rogorc turistma cariel kedels.
da ai, ukve mzec amosula
da Semogomis mze galiebSi
Semocvenila oqros foTlebad.
zamTari modis da sanam droa
SeinarCune oqros foTlebi:
zamTarSi gulze daifen xolme,
TavqveS daideb da ganaTdebi.
me ki meyofa, Tu Sens TvalebSi
vnaxav saocrad patara mzeebs,
patara mzeebs vnaxav TvalebSi,
TvalebSi vnaxav uTvalav mzeebs.
mze amovida,
mzem gagvabrua,
mzes gavaxsendiT,
mzis Svilebi varT,
mziT morTulebi
mzed unda viqceT.
mzeo, nurasdros nu waxval Cvengan!
* * *
ra moxda Tuki veRar SevxvdebiT,
am qveynad rac ki xdeba SemTxveviT,
maradiuli is aris mxolod
da aseTia yovelTvis bolo
namdvili grZnobis, gancdis da vnebis
da mec am didi kanonis nebiT
m i y v a r x a r !
magram am sityvas axla
iafi scenis surneli axlavs
rac arc uxdeba da arc sWirdeba,
amitom, albaT, gamiWirdeba
misi warmoTqma, magram gaxsovdes,
magram gjerodes, rom arasodes
ar dagaviwyeb Cems xmas da saxels,
Sengan mravali tkivilis mnaxvels.
da gza romelic gaiyo orad
da ukve iqca codvad da Worad
iyos dRegrZeli, rom Seni wili,
Tavisi RorRiT, mtvriTa da CrdiliT
tanjvis gzad iqces da ucxo Tvali:
yrmis Tu moxucis, kacis Tu qalis,
gxedavdes mxolod am gzaze mavals,
radgan dReidan me Seni xma var,
radgan me ukve viyavi RmerTTan
da movigone
es grZnoba CemTvis,
Cems dasacavad da dasaRupad
da risxva gulma rac daaguba,
rac guls aqamde ZaliT ekava,
wvrilman grZnobebis wasalekavad
gasasvlels eZebs, rom dReis iqiT
Sens nakvalevze diodes igi.
da usasrulod, dRisiT Tu RamiT
da Tundac mxolod sul erTi wamiT
iqces koSmarad da moCvenebad,
dagifrTxos Zili da mosveneba
rom frTebSekvecil frinvelis msgavsad
aRar SegeZlos gafrena arsad.
mere ra moxda Tu ucxo Tvali
Cveni ucnaur seiriT mTvrali,
bages gadascems damcinav Rimils
da im Rimilis uxeSi qimi
gagvivlis gulSi...
Sen ki gaxsovdes,
rom ver miagneb xsnas verasodes,
rom me var jvaric da eSafotic
da Cemi sulis yvela nafoti
im koconisTvis mzaddeba axla,
romelzec Seni surviliT axval.
* * *
pirvelad iyo sityva,
radgan sityva dedaa RmerTis,
sityva inaxavs gonjs da lamazs,
borots da keTils,
sityvaSi budobs
rac ki viciT
anda ar viciT,
rac ki odesme gangvicdia,
anda ganivcdiT.
sityvis ZuZus wovs
azric, sasoc, rwmenac,
ocnebac
da sityvas, mxolod
sityvas ZaluZs
mkvdris gacocxleba
magram Tu sxvebmac dainaxes,
droze ar iTqva,
sjobs Tqva da mokvde,
vidre gulSi moikla sityva!
* * *
gareT isev wvims da jer adrea,
gareT isev wvims da sul iwvimebs,
me vgrZnob rom mciva da menatrebi
magram var gxedav, rogorc sicives!
gareT ki wvimiT sveli abrebi
aSiSineben SerCenil sicxes,
me aRar minda, rom sxvebs
dabraldes
Cemi siCume
da xmaurs viwyeb...
gaTavda... aRar Camogexsnebi,
ar maxsovs vis ra vuTxari guSin
da vafaTureb sicxian leqsebs
Sens Tmebze, mxrebze,
muxlebze... sulSi...
narbeni kacis guliviT feTqavs
saaTic, quCac, foTolic, wveTic...
Sen xar-aqamde rac unda meTqva,
Sen xar oTaxSi haerze meti!
* * *
ubralod vuTxra, rogorc sufraze,
yvelas gvaqvs Cveni patara kuTxe,
sadac Cvenve varT Cveni ufrosi.
ecema Tovli - TeTri frinveli,
ecema, magram ra icis Tovlma?!
an ras gaigeb, rom dRes pirvelad
ar SemiZlia me Seni povna.
es Tovli marto Tovli ar aris,
es qaric marto qari ar aris.
isini sadRac SigniT malaven
mas, rac ar iyo dasamalavi.
me TovlSi vigrZen Seni sicive,
me qarSi Seni TmebiT davebi,
Seni dumiliT, Seni siciliT,
Seni fermkrTali muxlisTavebiT.
ecema Tovli da yvelaferi
TovlSi micuravs zRaprad qceuli.
ver gamiCumeb survils zRaprebiT,
me minda Seni suli... sxeuli....
da dRe, romelic uSenod mova
mxolod garedan iqneba mSvidi.
ecema Tovli... ra icis Tovlma,
ra icis Citma - mifrinavs Citi...
me mixaria, rom ar ician,
rom mec ar vici, xval sad viqnebi.
da isev miyvars didi sicili,
didi sinaTle, didi Wiqebi.
ecema Tovli, rogorc cxovreba
TovliviT Cumi da Semparavi.
me ki yovelTvis memaxsovreba,
rac axla minda, magram ar aris.
ecema Tovli da dros bardeba
lamazi, magram ukve yofili,
rogorc SemkrTali Cveni landebi
sadRac sivrceSi gadaWdobili.
* * *
mzad var gismino da gemsaxuro.
qarSi iSleba dekembris Tovli
da mReris Seni mZime sayure,
gabruebuli dekembris TovliT.
(me albaT didxans meqneba vali,
magram viqnebi sul mxiaruli.
es gaumarjos Sens eSmak Tvalebs
da sarkeebSi naswavl siaruls).
sarkmelSi isev Tovli ireva
da yveba Tavis ubralo ambavs.
da skamze, rogorc nanadirevi,
kidia Seni lamazi kaba.
Semodgomis pirveli dRe
didi xnis mere: dRisiT an RamiT,
sul erTi wuTiT an erTi wamiT,
gagvaxsendeba mTeli sicxadiT,
rasac vaqebdiT anda vkicxavdiT.
wamogveweva Camqral koconTan,
rac ar mogvwonda anda mogvwonda,
rasac veZebdiT anda vkargavdiT
da rasac vgavdiT anda ar vgavdiT.
me meSinia im erTi wamis,
im erTi wveTi Taflis Tu Sxamis,
magram cxovreba, Slegic da mSvidic,
jer isev midis, midis da midis…
* * *
me Cems sayvarel sizmrebad vTvlidi
caSi TandaTan gamqral mavTulebs,
gadaqanebul svetebs da xidebs,
naTurebs mkrTalebs da gafantulebs.
dRes ki ifeTqebs Seni saxeli.
me dilidanve vgrZnob da moveli,
rodis ifeTqebs Seni saxeli,
Zlivs mignebuli da mogrovili.
me mis namtvrevebs avkrifav qarSi
da mtvers da miwas gadavaSoreb
da davurigeb mezobel bavSvebs,
rogorc brWyviala saTamaSoebs.
daitaceben bavSvebi uceb,
yaCaRebiviT daitaceben
da qarze umal mosdeben quCebs
Cems Zvel tkivilebs da aRtacebebs.
bnelSi icinis kioskis mina.
irxeva toti da totis Crdili.
qalaqs ki sZinavs, sZinavs da brwyinavs
mTlad gaJRenTili wvimiT da ZiliT.
da mavTulebze SerCenil wveTebs
aRaraferi aRar aSinebT.
me vaReb karebs da isev vketav
da mere isev vaReb maSinve.
* * *
rac ar yofila, is arc iqneba,
magram rac iyo, iqneba kvlavac:
gza gaixsneba, an Seikvreba,
momsvleli mova, wamsvleli wava...
mec waval, oRond cotac madroveT,
barem Sevavso bolo furcelic
da amovwuro es simartove,
es foriaqi amouxsneli.
gaufasurda, Cabarda warsuls,
riTac dros vklavdi da Tavs virTobdi.
me ki sxvagvarad cxovreba ar msurs kargad iyaviT, madlobT, mSvidobiT!
cirki
ukve zaria da vRelav TiTqos.
gulmac raRaca maniSna isev.
da cxovelebis suni da siTbo
mZime xeliviT momisva pirze
cirkis arenam.
guls ki sayure
ucvnia Seni da mec maniSnebs.
da erTnairad Cacmul msaxurebs
klouni zurgze awyobs baliSebs.
ai, musikac!
visTan xar netav...
anda am klouns ra mouvida,
Tokze Sedgomas rom veRar bedavs
da cremlis nakads asxams yuridan.
arafers fasi ara aqvs ise
Tu ar damala SiSi klounma.
da albaT isic moimtvrevs kisers,
xifaTi Tu ver igrZno droulad.
mec unda droze megrZno xifaTi,
Tumca xifaTze sul ar vfiqrobdi.
me mqonda frTebi da rac mxiblavda,
daufiqreblad misken mivqrodi.
dumils da yoymans gadaCveuli,
daufiqreblad mivqrodi ase.
da ca mimqonda, rogorc rveuli,
jer gaurkvevel niSnebiT savse.
survili iyo Cemi batoni.
mec vujerebdi, radgan momwonda
Cemi survili... da saaTobiT
vmRerodi, rogorc bavSvi koconTan.
Sen ar gesmoda, radgan buneba
maRla axedvas giSlida maSin,
da sanam TviTon ar gacdunebda,
cis mets verafers naxavdi caSi.
mec veCveodi am ambavs TiTqos
da uSenobiT yelamde savse,
viZendi xuTi kapikis siTbos
da avtobusis gacveTil skamze
vjdebodi CemTvis da didi wvimis
moaxloebas vgrZnobdi gumaniT.
da mTebSi, rogorc ltolvilTa mwkrivi,
Zlivs Sedioda gareubani.
pirvelad im dRes vifiqre, mgoni,
rom avcdebodiT...
rom Cveni gzebi
sxvadasxva iyo da yvela Ronec
iyo amao, Tu RmerTis nebiT
ar moxdeboda...
RmerTi ki isev
Sors iyo Cvengan, radgan aravis
aRar gvaxsovda,
ar vTvlidiT Rirsad.
magram simarTlis xma, Semzaravi,
mainc cocxlobda.
da Turme dRemde
im xmas ki ara, danas vmalavdi,
danas, romelic mkvlelobis Semdeg
SemomaCeCes xelSi ZalaTi.
Sen ki namdvilad geZina maSin
da izrdebodi ZilSi totiviT,
rom gageRviZa da ucxo xalxSi
gasuliyavi, rogorc motivi
axal simReris...
vin gaWra, netav,
Toki, romelic Cven gvaerTebda...
me axla ufro garkveviT vxedav:
Sen zixar maRla...
TiTqmis kedelTan...
Toki, romelic Cven gvaerTebda,
am Toks magonebs, romelzec axla
klouni gadis.
Sen zixar maRla...
Zalian maRla...
TiTqmis kedelTan...
me ki marto var da bevri dro maqvs,
rom yvelaferze vifiqro mSvidad.
me ver SevZeli im Tokze dgoma
da Sen dagkarge.
da aRar minda,
rom erTxel kidev davartya kefa
rkinis iataks.
klouns ki raRac
aSinebs isev da mxolod xelfass
dakargavs, Tu ver gabeda axlac.
me Sen dagkarge da eg sayure
varskvlavad meqca... da Sens gamoa,
marto rom vzivar.
ai, msaxurebs
oTar
WilaZe
akrobatebis bade gamoaqvT.
cirkSi yvelafers xsnian martivad.
me ki, rac vnaxe, isic meyofa.
mec xom gafrenil akrobativiT
Cemi sicocxle vande megobars.
is ki sxva skamze gadajda maSin,
roca gasrolil qvasaviT swrafad
mivqrodi misken da xalxic taSiT
majildovebda.
Tvali ki safars
da xelCasavleb adgils eZebda,
magram amaod.
da Cemi qrolva
Sewyda SiSisgan damfrTxal mxecebTan
da klounebTan.
magram me dro maqvs,
rom yvelaferze vifiqro kargad,
vifiqro sworad, didxans da mSvidad.
vi povo Tavi da rasac vkargav,
mTlianad gaqres is Cemi cidan.
Tumca sabralo adamiani
yovelTvis rCeba adamianad.
rac unda Zveli iyos iara,
ar moSuSdeba mainc mTlianad.
ar gamoCndeba mainc garedan,
magram yovelTvis gemaxsovreba...
da rac uxdeba cirkis arenas,
is sasacilod xdis Cven cxovrebas.
ai, vefxvebis cnobili mwvrTnelic
ganebivrebul qalis uflebiT,
iZaxebs vefxvebs da vefxvic nela
Semodis, rogorc Wreli Rrubeli.
musikam darbazs gadasca yinva.
qali ki gawva vefxvis torebTan
da yvela yalbi almasis brwyinva
aRmouCines proJeqtorebma.
me ver gamwvrTnida.
me roca mtkiva,
veZeb da vebrZvi xolme iaras.
amitom marto davrCi da vzivar:
mxeci, qceuli adamianad.
visTan xar, netav...
vin aris, netav...
vin isakuTrebs Sens cas da siTbos...
cirkis msaxuri arenas xvetavs
da albaT isic vefxvebze fiqrobs.
magram arena isev naTdeba
da gawvrTnil ZaRlebs ekuTvnis axla
da pawawina ZaRlis TaTebma
veeba burTi isroles maRla.
maRla Sen zixar... TiTqmis kedelTan...
aRiarebul simarTlis msgavsad.
me ki giyureb da maxsendeba
daaxloebiT aseTi fraza:
`maSin is TviTon dadga kedelTan...
da TviTon gasca srolis brZanebac.
TviTon uaryo, rac aerTebda
an qveyanasTan da ar danebda
mtris uxeS xelebs...~
me ki megona,
rom SenTvis mxolod sikeTe msurda
da rogorc gzebiT daRlil megobars,
miixutebdi Cems survils gulTan.
magram vcdebodi da Seni Suqic
natrobda mxolod Tavisuflebas.
dRes ki xes gavxar, romelsac ukve
gadauares Tavze Rrublebma.
mec Rrubeli var,
magram Sens mxares
ar wamomiRebs qari dReidan.
klouni rasac daamtvrevs gareT,
bnel kulisebSic TviTon Seitans.
aRar gavuSveb ocnebas arsad.
davTmob sulisTvis yvelaze mTavars
da cirkis didi afiSis msgavsad
garkveviT vityvi: vin var da ra var!
da Tuki vinme mimitans gulTan,
aseTi vinme amqveynad Tua,
me uars vetyvi da mxolod uars,
mxolod da mxolod uars da uars.
rom Cemi tlanqi vnebebis gamo
kidev erTi xe ar dadges CrdilSi,
ar iqces Crdilad da yovel Rame
ar gailios gaqrobis SiSiT.
TviTonac wvalob da sxvasac erCi,
Sen giWirs sunTqva da sxvasac uSli,
roca sxeulSi ibudebs eWvi,
viT SemTxveviTi marcvali xnulSi.
Semzaravia eWvis oboba,
Semzaravia da Tuki acli,
Senc daijereb, rom undobloba
Tandayolili grZnobaa kacis.
me, ra Tqma unda, ar vazviadeb
tkivils, romelsac vitan da vuvli.
me viyav miwa da Cems wyvdiadSi
fesviviT mSvidad feTqavda guli.
aTasnairi guli arsebobs:
cxelic da civic,
Slegic da mSvidic...
zogi savsea, anda savsebiT
carielia da mainc midis.
midis bunebis gziT da brZanebiT,
wvas da wvalebas gadaCveuli,
da mxolod feTqva ar ezareba,
rom fituliviT zidos sxeuli.
magram gaTavda!
marTla gaTavda!
unda gadawydes:
ra var Tu vin var!
da sanam CemTvis davTvli aTamde,
sulSi gadneba aTi wlis yinva
da mze amova,
romelsac ase
velodebodi, axla ki isic
amova dRemde uCinar caze
da Cems sibneles daayris sicils.
Tumca me mzad var, rom movumzado
axal tkivilebs sulic da xorcic.
da rogorc brZolis Semdeg muzarads
Cems tkivils xelSi viReb da vkocni.
yvela simRera tkiviliT Cndeba,
yvelas dayveba tkivilis kvali,
rom SeamCnion maSinve sxvebmac,
rasac ver amCnevs ubralo Tvali.
da daijeron, rom Senc gaZeli
da ar akeTe morCili saxiT
is, rasac stveniT da RrianceliT
moiTxovs cirkSi mosuli xalxi.
zRvisa da miwis da cis mpyrobeli
ucnauria suli bunebis,
xan Tu bavSviviT gvedidguleba,
xan gvexmareba rogorc mSobeli.
is gvcvlida dRemde
da kvlavac Segvcvlis,
rom TviTon marad darCes mTliani
da amqveyniur vnebaTa cecxlSi
yelamde idges adamiani.
Sena xar Cemi
jildoc,
sasjelic,
gulze axlos xar
da RmerTze zemoT,
Cemo tanjulo,
Cemo mtanjvelo,
dauRalavo
samSoblov Cemo.
SenTan var, magram
mainc dageZeb,
rogorc daeZebs
saWmels mSieri,
da am patara
miwis naglejze
SemaZrwuneblad
var bednieri...
* * *
masunTqeT Cemi samSoblos surneli,
xurda ar minda.
sicocxles vixdi mTlianad. rac ar
unda paradoqsulad JRerdes Cvens droSi, samSoblos surnels ver gayidi. samSoblo iyideba, misi surneli ki ara.
surneli mainc aq rCeba, gamocarielebul sivrceSi, nasamSoblarze...
* * *
piradad me adamiani mainteresebs droisa da sivrcis usasrulobaSi, ramdenadac arasodes ar vici winaswar, sad da
rogor moiqceva, miuxedavad misi bunebis
saocari simyarisa. adamiani mxolod garegnulad emorCileba cvalebadobas, xolo
SigniT, gulis siRrmeSi, axlac iseTivea,
rogorc Tavidanve `Seqmna RmerTma~ da
mainc, miuxedavad ukve sapatio asakisa,
miuxedavad gamocdilebisa, yovel wuTs
mzadaa imave Secdomis Casadenad, ris gamoc
guSin TviTonve dazaralda yvelaze metad...
* * *
mTavari ubedureba ki isaa, Tavad rom
aris adamiani yvelaferSi damnaSave, Tavad
aris sakuTari Tavis mteri, imitom rom,
mTeli sicocxle gaorebulia, gaorebuli
ki ar aris, yvelaferi ori aqvs momadlebuli bunebisgan, ara marto fexi, xeli,
Tvali Tu yuri - fiqric, mizanic, Tvalsazrisic, survilic...''
* * *
adamiani codoa - sakuTari xeliT
ikowiwebs Tavis patara jojoxeTs da
Tvalebi ukve ewvis bolisgan... ''
* * *
me Tu mkiTxavT, siyvaruli swored
uazro mrisxanebisa da gadamrCeneli gulmaviwyobis ganuwyveteli monacvleobaa.
* * *
sasjeli, garkveuli droiT Tavisuflebis SezRudvas ki ar gulisxmobs mxolod,
aramed saerTod xazs gadausvams xolme
pirovnebas, Tundac uneblieT, radgan araviTar SemTxvevaSi ar SeiZleba, erTsa da
imave pirovnebad CaiTvalos adamiani sasjelamde da sasjelis Semdeg...
* * *
saxli ukanaskneli godolia, ukanaskneli mijnaa yofna-aryofnas Soris da,
yvelafers rom Tavi gavaneboT, Tundac
marto amis SegrZneba da cxoveluri Jini
sicocxlisa, gadarCenisa - ybadaRebul laCarsac gmirad Seiqms xolme, miT ufro,
roca is saxli namdvilad Seni saxlia,
mamiseuli, gaCenis dRidan Sesisxlxorcebuli, uromlisodac, rac ar unda Zneli
dasaTmobi iyos, marTlac rom kapikis fasic aRar aqvs sicocxles
* * *
Tumca asrulebuli ocneba ocneba aRaraa; is ukve ocnebidan gamoCekili sinamdvilea.
* * *
- ia Tu dagiynosavs rodisme?
- ai ia, - Tqva zosime mRvdelma da is
xeli aswia, romelSic iis kona da locvani erTad eWira, petres daanaxa - aqedan
iwyeba adamiani.
- Cvenc aseTi suni gvaqvs, roca vibadebiT. aseTive susti, gulSi Camwvdomi...
magram cota xans, erTi-ori dRiT, sanam
siaruls viswavliT da talaxSi amoviganglebiT. Tu ginda rom talaxSi gaZlo,
jer ia unda mokla, iis suni unda moiSoro.
Cvens bedze, ia advilad kvdeba...
* * *
marTalia, laparaki marto adamians SeuZlia, magram xandaxan adamianis piridan
amosul sityvas gvelis Sxamic axlavs
xolme, qaTmis sibecec da kameCis mouqnelobac. bevrjer gaugonebiaT CemTvis: Tu
aseTi guladia, aqamde sad iyoo, guladoba visTan hqonda mibarebulio? roca cali
fexi samareSi gidgas, cecxlTan TamaSi
adviliao; Tavisi dro mSvidad moWama da
axla saxels epotinebao, raxan isedac
vkvdebi, barem saxelovnad movkvdeo.
* * *
sityvas maSina aqvs fasi, Tu sargeblobis
motana SeuZlia. adamiani yvelaferSi sasargeblos daeZebs. taro Sin miaqvs, quCeCs
ki daudevrad gadaagdebs xolme, ar iWmeva da imitom. sityvac asea, arc yvela sityva iWmeva. ionjiT gamZRari cxeni Roniericaa da sandoc, xolo Tu lencofac
Seayola, TviTonac gagiJdeba da Senc gadagCexavs. sityvas ki meti ubedurebis motana SeuZlia, radgan suliviT uxorcoa da
uCinari: verc borkils daadeb, verc sawamlavs daudgam, verc quCeCiviT gadaagdeb.
ginda Tu ara, unda ataro da Seinaxo
kidec.
* * *
sityva didi Zalaa, gansakuTrebiT moswrebulad Tqmuli. visac misi Zala sakuTar Tavze ar gamoucdia, advilad damarcxdeba. sityvis qneva ufro saxifaToa,
vidre xmlisa. xmlis erTi dakvriT, didididi, erTi kaci mokla, sityviT ki erTbaSad SegiZlia daaqcio mTeli qveyana.
3
4
ambebi samSoblodan
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saqarTveloSi Wkviani xalxi
laparakobs, saqmes ki sulelebi
gazeT `mamulis~ redaqcia
gulistkiviliT auwyebs sazogadoebas, rom gardaicvala saqarTvelos saxalxo artisti, usayvarlesi da umSvenieresi qalbatoni
dodo WiWinaZe
da TanaugrZnobs gansvenebulis ojaxsa da qarTul sazogadoebas.
fv hfvltybvt [ybc obyfs ,fuhfnbc nf’hbc tpjib fhmtjkjubehb ufs[ht,bc itltufl fqvjxtybkvf
lbludfhjdfyb mfk,fnjybc 'dbhafcvf cfvfh[vf cfpjufljt,fib lblb bynthtcb ufvjbodbf7 vbsevtntc7
hjv sfdlfgbhdtkfl ufdhwtkt,ekb wyj,bc sfyf[vfl7 bub7 itcf’kjf7 sfvfh vtabc cfakfdb .jabkb.j8
cf,jkjjl lflubylf7 hjv cfvfh[b sfvfh vtatpt ufwbkt,bs flht ufhlfwdkbk mfk,fnjyc tresdyjlf7
sevwf7 hjujhw itdbn.dts7 ghtpbltyn cffrfidbkc lblb cehdbkb fmdc7 sfvfh vtabc cfakfdc vbfrdkbjy8
fhmtjkjusf thsb ]ueab7 hjvtkbw ,fuhfnbc nf’hbc tpjib veifj,lf7 vcufdcb cfveifjt,bc xfnfht,fc
utkfsbc nf’hbc tpjibw bs[jdc lf lfhoveyt,ekbf7 hjv sfvfh vtabc ’dkt,b cojhtl bm ufybcdtyt,c8
fhct,j,c se fhf sfvfh vtabc cfakfdbc gjdybc ifycb lf itcf’kt,tkbf se fhf7 bub vfhskfw utkfsib
b.jc0 fqybiyek cfrbs[sfy lfrfdibht,bs xdty ghjatcjh vfhbrf kjhsmbafyb"tc lf bcnjhbrjc
cdbvjy vfc[fhfidbkc lfderfdibhlbs8
HBCSDBC FHBC CFZBHJ SFVFHBC
CFAKFDBC [TKF[FKB FQVJXTYF0
VFHBRF KJHSMBAFYB’T5 - fhfdbsfhb ufs[ht,b utkfsib cfzbhj fh fhbc8
bm fhbc sfvfh vtabc trdlthb7 cflfw bub
b.j lfvfh[ekb8 vfuhfv hf eylfs f[kf0
,FUHFNC [JV FYUHTDTY LF UTKFSBW
EYLF LFFYUHBJY0
- se sfvfh vtabc cfakfdb bm fhbc7
hfnjv fh eylf dyf[js0
- sfvfhb lfvfh[ekbf utkfsib7 fvfpt
jhb fphb fh fhct,j,c8 fvbc itcf[t, othc
sfvfh vtabc sfyfvtlhjdt jhb bcnjhbrjcb lf kfif-ubjhubc sfyfvtlhjdt thsb bcnjhbrjcb8 fvfdtc bvtjht,c df[einb ,fuhfnbjyb8 fhct,j,c ljrevtynt,b7 hjv sfvfhbc trdlthc /.fdlf vwdtkb
lf vjvdktkb8 vt-!) cfereytib lf vt-@_
cfereybc lfcfo.bcib7 cfyfv rjveybcnt,b frh’fkfdlyty7 bm fqbybiyt,jlf sfvfhbc [ctyt,bc lqt8 tc nhflbwbf itvltu stveh ifibfidbkbc ue,thyfnjhj,bc lhjc fqluf8 hf ufs[ht,b eylf
f[kf fvfc0 hbcsdbc eylfs ufs[ht,b0
- b.j fphb bvbc itcf[t,7 hjv sfvfhbc cfakfdb itcf’kjf7 .jabkb.j
bthecfkbvib7 b.j cfe,fhb dfh’bfpt888
- vt-!# cfereybc ahfyub bcnjhbrjcb lt,ef othc ,tpfycjybc tgbcrjgjcc7
b,thbblfy vjlbc f[fkufphlf vtat lf
vjfmdc ltlbc ’dkt,b8 fv mfk,fnjyvf cbwjw[ktib dth it’kj bthecfkbvib xfcdkf +hfw vfiby fewbkt,tkb b.j mhbcnbfybcsdbc‘7 fvbnjv fylth’fl lfb,fhf7
hjv vbcb ’dkt,b oftqjs bmj8 f[fkufphlf vtat7 hjvtkptw lt,ef cfe,hj,c7
fhbc KFIF-UBJHUB - sfvfhbc ’t7 vfuhfv lfdbo.js bvbs7 hjv kfif-ubjhub
dth xfdblf bthecfkbvib7 hflufy cfmfhsdtkjc cfpqdfhc vjyqjkt,b vjfluyty
lf bc b’ekt,ekb uf[lf7 tabmhf sfdbc
mdt.fyfpt8 fvfc flfcneht,c hecelfybc
othbkbw hjvbc gfgbcflvb7 cflfw bc lf[vfht,fc bs[jdc lf fqbiyfdc7 xdty udbyljlf ]dfhjcyek jvt,ib vjyfobktj,f7
xtvb ’vf uftvpflf fvbcsdbc7 vfuhfv fv
lhjc vjyqjkt,b vjdblyty lf dth ofvjdblfj8 vtjht ufhtvjt,f7 hbsfw lfcnehlt,f7 hjv sfvfhbc cfakfdb bthecfkbvib fh fhbc7 uf[kfds itvltub5 ]th rbltd
cf,zjsf rfdibhbc lhjc ,th’tyvf fhmtjkjuvf ]dhbc vjyfcnhbc ibuybs7 cfrehs[tdtksfy f[kjc ufs[fhf lf fqvjfxbyf jhb ofhxbyt,ekb mfkbc cfvfh[b8
vfy ufvjfmdt.yf ctycfwbehb fv,fdb7 hjv
sfvfhbc cfakfdb fqvjxtybkbf8 vf[cjdc7
vfiby hecsfdtkbc cfpjufljt,fib lblb
c[ljvf vjto.j7 cfpjufljt,bc sfdv]ljvfht bhfrkb f,fib’t b.j7 vtw vbvbodbtc8
lblb f;bjnf;b fn.lf7 hjv fb7 dbsjvlf7
fqvjxtybkbf sfvfhbc cfakfdb8 vfiby vt
dsmdb7 hjv kfif-ubjhub dth xfdblf bthecfkbvib lf ubylfw xfcekb.j7 ytinbc uflfcdtyt,f fct fh [lt,jlf8 vfc7 fk,fs7 vb/mjylf ltlbc yfobkt,b lf fhf w[tlfhb8 itcf’kt,tkbf7 sfvfh vtabc
ovbylf yfobkt,b bm vfhskfw b.jc7 vfuhfv SFVFHB LFRH’FKTC UTKFSIB-VTSMB8 vfhskfw7 vfktdt lflfcnehlf7
hjv bthecfkbvib fqvjxtybkb cfakfdt,blfy fhwthsb sfvfhc fh tresdyjlf8
- hjlbc lf hfnjv ufxylf fphb7 hjv
sfvfhbc cfakfdbc flubkcfv.jatkb
fhfdby bwbc0
- tc ktutylt,b vjudbfyt,bs ufxylf7
sbsmjc sfvfhvf lfb,fhf7 hjv vbcb cfakfdb fhfdbc cwjlyjlf8 ths-ths [fk[eh ktmcib fhbc bcbw7 hjv sbsmjc hemyflbyvf lfbmflyf7 hjwf vjrdlt,f7 sfvfhbc cfakfdc ofhd.dybj7 vfuhfv hemyflbyb sfvfhpt flht ufhlfbwdfkf8 lqtvlt wyj,bkbf [fk[ib7 hjv sfvfhbc cf[-
mogvwereT
Tqveni azri:
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
kblfy ufvjfcdtytc hfvltybvt re,j lf
fhfdby bwjlf7 hjvtkib tcdtyf vtat8 TC
KTUTYLT,B BV LHJC FHBC ITMVYBKB7
HJWF CFMFHSDTKJ VJYQJKT,BC FY
STVEH-KTYUBC EQTKMDTI B.J7 SJHTV SFVFHB HJV UFHLFBWDFKF7 CFMFHSDTKJ F[KJ FQVJCFDKTSBC THSTHSB E’KBTHTCB CF[TKVOBAJ B.J
LF VBCB CFAKFDBC ITEHFW[.JABC
FHFYFBHB CFAHS[T FH FHCT,JLF8
.dtkf bcnjhbekb o.fhj flfcneht,c7 hjv sfvfh vtat lfrh’fkekbf utkfsib lf fhfdbsfhb ufs[ht,b bm cfzbhj fh fhbc7 vbsevtntc7 hjv itcf’kjf7
bm fqfhw b.jc sfvfhbc ’dkt,b8 vjut[ctyt,fs7 utkfsb sbsmvbc cfereybc vfy’bkpt b.j sehmt,bc [tks7 fh fhbc ufvjhbw[ekb7 hjv sehmt,vf cfakfdb cbvlblhbc vjgjdt,bc vbpybs uf[cytc lf uf’fhwdtc7 vbcb ’dkt,bw uflf.fhtc8
- itcf’kjf7 vjyqjkt,bc lf sehmt,bc ,fnjyj,bc lhjc sfvfhb cflvt uflffcdtytc7 hjv vbcb cfakfdb lftwdfs8
- sfvfhbc cflvt uflfcdtyt,bc itcf[t,
fh fhct,j,c fhwthsb bcnjhbekb ljrevtynb7 o.fhj8
- fv,j,ty7 tmdsbvt sf.fbidbkvf ufvjbrdkbf utkfsbc nthbnjhbf lf sfvfhbc cfakfdb dth yf[fj8
- fh dbwb7 bcnjhbrjct,ib fhbc vjfhekb [vf7 hjv tmdsbvtv uf[cyf trdlthb
lf lf[ehf7 smdf7 bm fhfathb fqvjxylfj8 RBLTD THS[TK DBVTJHT,7 XDTY
DBWBS7 CFL FHBC SFVFHBC CFAKFDB7
XDTY DBWBS7 HJV BC LFBRH’FKF UTKFSIB7 TRDLTHIB7 HJVTKBW LQTCFW SFVFHBC CF[TKC FNFHT,C LF FHFDBSFHB CFZBHJT,F VBCB UF[CYBCF
FH FHCT,J,C8
3sfvfh ltljafkb thbc
cekibf ufyatybkb lf ptwfpt ,ho.byfdc8 us[jds7 ye vj’t,ybs sfvfhbc cfakfdc7 bub
lfv,flt,tkvf [tkib fb.dfyf
lf vpbc c[bdfl fmwbf48
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
UJLTH’B XJ[TKB
SFVFHBC OVBYLF YFOBKT,BC GJDYF
LBLB VFLKB BMYT,F MDT.YBCSDBC=
CDBVJY VFC[FHFIDBKB5 - mfhsekb
cfbcnjhbj o.fhjt,bc vb[tldbs7 3mfhskbc w[jdht,fc4 duekbc[vj,7 SFVFH VTAT
LFRH’FKEKBF UTKFSIB8 fvfib f[fkb
fhfathbf8 lff[kjt,bs (__ otkbf7 tc fct
dbwbs7 vfuhfv cfbynthtcjf ufhrdtdf bvbcf7
uflfcdtyt,ek bmyf bc se fhf c[dfufy lf
se uflffcdtytc - cfl0 vfufkbsfl7 FHBC
DTHCBF7 HJV LFDBS FQVFITYT,TKB UTKFSBC VJYFCNHBC RFHB,ZTCSFY FQFH
UFYBCDTYT,C7 HJV ITCF’KJF7 BC VHFDFKB OKBC OBYFS UFLFCDTYT,EKB
.JABKB.J CFREHS[TDTKIB8
fhct,j,c thsb ’fkbfy cfbynthtcj uflvjwtvf8 vstkb vt-!) cfereybc ufyvfdkj,fib7 sfvfhj,f lqtc utkfsib brhb,t,jlf [fk[b lf tsf.dfyt,jlf dbqfw ovbylfybc ’dkt,c8 hectsbc ofhvjvflutykt,vf fv ovbylfybc ’dkt,b fvjbqtc7 lffgfnbvhtc7 cflqfw lfrbltc lf vtht uflf.fhtc8 vfc itvltu [fk[c cfiefkt,f ofthsdf7 fv yfobkt,bcfsdbc sf.dfyb twf8 cfdfhfeljl7 tc b.j sfvfh vtabc ovbylf yfobkt,b8 fvfcsfy dbwbs bcbw7 hjv kfifubjhub tvpflt,jlf sfvfhbc ovbylf yfobkt,bc uflfcfcdtyt,kfl bthecfkbvib8 hf[fy kfif-ubjhub fvbcsdbc tvpflt,jlf7 tc bvfc ybiyfdc7 hjv vcufdcfl c[df
ovbylfyt,bcf7 sfvfhbc ovbylf yfobkt,bw
vbobc ptvjs byf[t,jlf8 bv gthbjlib ’fkbfy [ibhfl [lt,jlf flfvbfybc lfrh’fkdblfy jhb okbc itvltu vbcb yfobkt,bc uflfcdtyt,f bthecfkbvib8 tc ’fkbfy wyj,bkb nhflbwbf b.j ,bpfynbfib lf pjuflfl mhbcnbfyek cfv.fhjib8 fvbnjv f,cjkenehfl kjubrehb bmyt,jlf7 hjv sfvfhbc ovbylf yfobkt,b
frklfvfib .jabkb.j ityf[ekb8 fctdt
kjubrehbf bcbw7 hjv fvbc fabibht,f fh
[lt,jlf7 hflufy sfvfhbc ovbylf yfobkt,c7 vnhbcsdbcfw lf vj.dfhbcsdbcfw
’fkbfy cfrhfkehb vybidytkj,f /mjylf8
- fvbnjv ufdhwtklf bc [vfw7 hjv
sfvfhbc !@ re,j lfvpfllf lf .dtkf
c[flfc[dfufy lffcdtytc8
- fhf v[jkjl fvbnjv8 [ibhfl [lt,jlf sfvfhbc vcufdcb ovbylfyt,bc uflfmwtdf rthgfl8 sfvfhbc cf[tkvf cfmfhsdtkjib7 egbhdtktcfl7 vst,ib7 qdsft,hbdb lfndbhsdf vbbqj8 c[dfsfijhbc7 vbylf vjuf[ctyjs7 hjv df;fcfw rb7 t.hlyj,f hf vst,ib itvjhxtybk nhflbwbfc7
sfvfhb ufbubdt,ekb /.fdlf qdsft,fcsfy8 itb’kt,f7 fvfib vrht[tkehb ,tdhb
hfv b.j7 vfuhfv vskfl ewyfehb fh .jabkf8 ofhvjblubyts7 ]dfhjcyek mhjybrt,ib othbf7 hjv rfhu fvbylib ifd
pqdfpt wehdbcfc vjupfeht,b lf dfzht,b sfvfh ltljakbc cflblt,tkc ufkj,lyty8 sfvfhb ifdb pqdbc vafhdtkfl vbfxylfs8 c[dfsfijhbc7 lfrjyrhtnt,ekb fh fhbc7 sfvfhbc ufhlfwdfkt,bc itvltu [lt,jlf tc se vbc cbwjw[ktib8 hjujhw otcb7 rthgt,bc cfakfdb mht,f8 tut, fvbcb fyfhtrkbw fhbc sfvfhbc
cfakfdbc ufmhj,f lf tut, bvbcbw7 hfcfw
smdty ,h’fyt,s7 hjv dbyvtc fh itt,bkof8 SFVFHB C[DF HFV B.J CFMFHSDTKJCSDBC7 EAHJ VTNB B.J7 DBLHT
VTAT8 QVTHSBC BLTYNBABWBHT,F [LT,JLF SFVFHSFY8
.jdtk itvs[dtdfib7 afmnbf bc7 hjv lfrh’fkekb b.j utkfsib lf vtht itb’kt,f ufvj.dfybkb bmyf bmblfy lf ufysfdct,ekb bmyf frklfvfib7 kjubrehfl7 fct
eylf .jabkb.j8
- cfzbhjf se fhf fhmtjkjubehb
ufs[ht,bc ofhvjt,f utkfsib0
- cfthsjl7 vcufdcb ufs[ht,b eylf vj[ltc cfgfnhbfhmjcf lf fhmtjkjusf itsfy[vt,bs8 hjwf s[hb7 ’fkbfy lblb cbahs[bkt uzbhlt,f8 VSTKB VCJAKBJ
FLBLT,LF IKBVFYC7 HJVTKVFW NHJFC UFS[HT,B FOFHVJF7 VFUHFV LQTC
VSTKB VCJAKBJ FQBFHT,C7 HJV
IKBVFYVF UFWBKT,BS VTNB LFERFHUF
VCJAKBJC7 DBLHT VBCWF7 HFLUFY BC
GHJATCBJYFKB FH B.J8 sevwf7 lqtc
ikbvfybc lhj fqfh fhbc7 lqtc othfmdcf lf ybxf,c fqfh [vfhj,ty cfmfhsdtkjibw rb7 fct hjv7 cfahs[t bvbcf7 hfbvt itehfw[.jy lf lffpbfyjy7 sbsmvbc
fh fhct,j,c8
- fhbc vjcfpht,f7 hjv xdty dbwbs7 cfl
lfbrh’fkf sfvfh vtat7 fvbnjv fhfyfbhb fphb fhf fmdc bv trdlthbc ufs[hfc=
- bcnjhbrjcbc gjpbwbblfy itb’kt,f ufbpbfhj tc7 vfuhfv sfvfhbc cfakfdb xdtysdbc bubdtf7 uhffkc hjv t’t,lyty hfbylt,b8 fct vfhnbdfl fh fhbc cfmvt8 sfvfhb cfsf.dfyj bvbnjv rb fh fhbc7
hjv vtat b.j7 fhfvtl bvbnjv7 hjv ovbylfybf8 ovbylfybc yfobkt,b ubafhfdc7
sfvfhbc ovbylf yfobkt,c se dbgjdbs7
tc hfv[tkf vflkb bmyt,f mdt.ybcsdbc=
bwbs7 dby ffityf cdtnbw[jdtkb0 - ,fcbkb rtbcfhvf= ghjtmnb mfhsekb b.j7
vfuhfv .dtkf rfgbrb7 [fnt,bc vjgbhrtst,bc7 jmhjcf lf sdfkvfhufkbnbc7 b.j
,fcbkb rtbchbc lf vbcb ’vbc8 EFHB
UDTSMDF CDTNBW[JDKBC FITYT,FPT0
fqfh fhbc ,fcbkb rtbcfhb lf cdtnbw[jdtkb lufc8 ,FUHFNB BLUT,F7 UTKFSB
BLUT,F7 SE FQVJXYLF BM SFVFHBC
OVBYLF YFOBKT,B7 BVFPT DBKJWT,S8
tcfe,hf
stf fcfsbfyb
'dbhafcj vrbs[dtkj=
sfdblfydt eylf ufydfw[flj7 hjv
cfsfehib ufnfht,ekb fphb fhw f[fkbf lf fhw xtvb vjujybkb=
t/7 ]th rbltd hjlbc oe[lf fvfpt
lbludfhjdfyb ofhvjvfdkj,bc crdbsb fyfmfhcbcb=
tc rbltd bc fyfmfhcbcbf7 abkjcjabf cf,th’ytsib hjv itbcofdkf lf
sdbs ,th’yt,bw bct uffjwf sfdbcb
zref-ujyt,bs7 hjv pjubthst,vf bub
idbl ,h’tysf hbw[dibw rb itb.dfytc=
hfcfrdbhdtkbf7 fv lblt,ek idbltekib vj[dtlhbc cfibihjt,f7 fyfmfhcbcfufy ufyc[dfdt,bs7 vt fh vtvemht,f - e,hfkjl7 ufvbxylf cehdbkb7
fv ,h’tyb crdbsbc vbth ufvjsmvekb
uekbcnrbdbkb mfhsdtkb [fk[bc ufcfujyfl fmfw ufdbvtjhj=
rbltd ths[tk vbfmwbts .ehflqt,f5
3,TH’YT,IB ZRDBFYB [FK[B CBN.DFC FV,J,C7 CFMVTC RB ECOFDKTKT,B O.DTNTYJ4=
rb7 cojhtl itfvxybts7 hjv fm7 ltlfyib7 3ecofdktkt,b4 othbf7 vt rbltd
fdltmb lf 3cektkt,bs4 itdwdfkt=
tc7 fv itvs[dtdfib7 fhw lblb wjldf
uf[kfds lf7 vbsevtntc7 fhw kbyudbcnehb 'fkflj,f7 'dbhafcj vrbs[dtkj=
vbylf7 u]thjlts7 fv cbn.dfvjyfwdktj,fvlt cojhtl hjv itmvybkvf dbsfht,fv vjvb.dfyf - hjwf fk8 ytbvfybc 3mfhsek cbyjybvsf ktmcbrjyc4
xfd[tlt lf cbn.df 3ecofdktkbs4
lfdbynthtclb7 bm vbvbsbstc5 3yf[ts7
edbwb4-j=
EDBWT,B rb7 ktmcbrjyib fh vt’t,yf7 fv [tkbceakt,fib wjnf
ud.fdc0=
fvbc vbe[tlfdfl7 vfbyw xfd[tlt lf
ofdbrbs[t5 3ecofdktkb - evtwfhb7
,hb.db7 htudtyb4888
fv 3WEL CBN.DT,C47 hfrb sdbs
3cektkbw4 dth uflffzfht,t,c7 vtw
fdltmb lf7 fv [tkbceakt,bcsdbc eahj vbcflfut,ekb cbn.df db[vfht lf7
vujyb7 cfsfehbw ertstcb ufvjdblf=
3cfmfhsdtkjib lqtc zrdbfyb
[fk[b cbn.dfc fv,j,c7 cfmvtc rb cektkt,b o.dtnty=4
t/7 ytnf7 fct fh b.jc lf7 hfc dxbdb7 fv
vwbhtjltyb lfhqdtdbcsdbc7 seylfw7
vbcf.dtlehjy rbltw=88
sevwf fvfpt tyf hjujh eylf vjub,heyltc rfwc7 hjwf7 sdfkcfxbyjt,bc
vbpybs7 fcts w[fl vfufkbsc vjdb.dfy5
lqtdfyltk cfmfhsdtkjib IJSF
YFLBHFIDBKB7 DFYJ RBQEHF’T7 STVEH YFYTBIDBKB lf c[df zrdbfyb [fk[b
v[jkjl cbn.dbthfl vc]tkj,ty7 [jkj cfmvtc RBHRBNF’T7 SES,THB’T
lf CFV.EHFIDBKB o.dtnty=88
thsb cbn.dbs7 bctsb flfvbfyt,b7 sfdbc lhjpt df[nfyu vttmdcbc vbth itmvybk 3cofdkek rfwsf rjvbcbfib4 itcf.dfyfl hjv ufvjlut,jlyty7 udbhxtdty
lf udsfdfpj,ty7 hjujhb eylf b.jc
evfqktcb lf cfiefkj ufyfskt,f lqtc=
uf[cjds7 fk,fs7 ufyfskt,bc vbybcnhbc udthlbs ]ljvbcfc ufexylf cfmfhsdtkjc ghtpbltync lfejrt,tkb
cehdbkb5 rfyfkbpfwbbc vbkt,ib xfthtw[f mfhsdtkb byntkbutywbbc thsb lblb yfobkb8
vfhnj tc hjv b.jc7 rbltd fhfathb=
vfuhfv zrdbfyb lf ,h’tyb [fk[bc lfhbut,fc7 vfhnj ghtpbltynb rb fhf7 fqfhw
vbcb ufhtvjwdbc otdht,b ecvtyty=
fvbnjvfw dsmdb ptvjs7 hjv lqtc cfmfhsdtkjib zrdbfyb [fk[b v[jkjl
kfgfhfrj,c7 cfmvtc rb cektkt,b
o.dtnty-vtsmb=
vfufkbsfl7 se wjnfc ofdb[evht,s
rbltw7 itudb’kbf7 fctlfw dsmdfs5 ,H’TYB RFWBC [VFC THS .EHIB HJV ITEIDT,C7 VTJHT .EHBLFY EIDT,C LF VTCFVT .EHBS SFLFHBUC BZTHC LTGENFNB CFV.EHFIDBKB=88
fctdt7 zrdbfyb [fk[bc hxtdfpt gbhc cfufyut,jl revfdc lf .dtkfathc wfk.,fl
ecvtyc gfhkfvtynfhb ubdb sfhufvf’t888
[jkj ltgenfnb ubuf ,jrthbf - sfdbcb vjzflhfrt ltlbc thsflthsb obylfe[tlfdb lf cftzdj cdkf - cfresfh
[tkbceakt,fcsfy thsfl - fhfbidbfsfl7 ev’bvtc wfbnyjnib dfhlt,f=88
w[flbf7 fv cfvsfdhj,j lfafpt xtvb
vlujvfhtj,fw v’bvtf7 vfuhfv fhf bvltyfl ebvtlj7 vjf[kjt,ekb ifvfsbc ibibs7 qbhct,bc uh’yj,f hjv lfdrfhuj
- [tkbceakt,fc .fbvb itdsfdfpj lf vfc-
peulblib ths-ths wtynhfkeh mexfc7 hjvtkbw fmfvlt lblb mfhsdtkb rjvgjpbnjhbc
HTDFP KFQB’BC cf[tkc fnfht,lf7 cfmfhsdtkjc gfhkfvtynbc .jabkb otdhbc7 vb[tbk cffrfidbkbc lblb vtuj,hbc7 fo ufycdtyt,ekb7 w[jyt,ekb UHBIF MJ,FKBFC cf[tkb lffhmdtc8
smdty bcbw bwbs7 hjv uhbif mj,fkbf peulblbc fv;fvbyltkb ufvut,kbc fkbrf mj,fkbfc
vfvf b.j=
hjujhw rb tc vfwyj,tc7 peulblib lblb mfhsdtkb rjvgjpbnjhbc htdfp kfqb’bc mexfc uhbif
mj,fkbfc cf[tkb lffhmdtcj7 vfibydt 3ewyj,bc4
wyj,bkb lf7 xtvb fphbs7 itcfybiyfdb cbvqthf7
3vjvt vfvekb4 ufvf[ctylf8 rjyrhtnekfl rb
itvltub cbn.dt,b fv cbvqthblfy5
3f,fib’tl uflfrtslf yf[tdfhb7
fo.tybytc ,fhyjdc48
,eyt,hbdbf7 3ewyj,b4 sfdbc wyj,bk cbvqthfib
bvfc uekbc[vj,c7 hjv s,bkbcib7 rjyrhtnekfl rb dfrtib7 wyj,bkb mfhsdtkb vothkbc
DFCBK ,FHYJDBC cf[tkj,bc mexf iefpt hjv
uf.dtc lf vbc yf[tdfhc wyj,bkb mfhsdtkb
gjtnbc BHFRKB F,FIB’BC cf[tkb lffhmdtc=
wyveten!
sfy thsfl mekf ufdb.j=88
vbsevtntc7 hjwf bwb7 hjv lqtdfyltk cf[tkvobaj htrtnbht,c ufvhfdkt,f lf vbvfnt,f eahj t[th[t,fs7 dblht ufvjrkt,f lf uf.jaf=88
fv res[bs7 xdtyb mdt.ybc gbhdtkb gbhb vt gbhflfl7 bvgthfnjh
DTCGFCBFYTC VFUJYT,C=88
cdtnjybecbc uflvjwtvbs7 DTCGFCBFYT ufyphf[ ybiyfdlf .dtkfpt
[fh, flfvbfyt,c vfqfk sfyfvlt,j,fpt7 hfsf ufvlblht,bc itvltu
bcbyb lftcf]f=88
bvgthfnjhbc sfyfvtlhjdt [fk[bc
uflvjwtvt,pt lf.hlyj,bs7 CDTNJYBECB gbhlfgbh othc5
dtcgfcbfyt sfdbc vc[dbk vj[tktt,c bct tmwtdf7 hjujhw pqdbc qhe,tkc - fcdtkt,c7 hjwf bcbyb
vihfkyb fhbfy lf coehfdc7 hjwf
cdtklt,bfyj=
'dtkb hjvbc tc vvfhsdtkbw7 hjujhw fv mdt.ybc ,tdhb c[df bvgthfnjhbw7 .bllf cf[tkvobaj sfyfvlt,j,t,c7 phlblf uflfcf[flt,c7 hjujhw cf[tkvobaj ,be]tnbc7 bct cfresfhb ufhtvjwdbc cbvlblhbc ufcflblt,kfl=
vfy cgtwbfkehb uflfcf[flbw itvjbqj cfgbhafhtijt,bs cfhut,kj,fpt=
hjwf idbkvf - nbnecvf - vfvfc tc
ecf.dtlehf7 vfvf fluf lf fv uflfcf[flib fqt,ekb vjytnf vbfrhf idbkc
w[dbhpt lf /rbs[f5 .fhc se fhfj=
hjltcfw efh.jabsb gfce[b vbbqj7 idbkc es[hf5 tc bv uflfcf[flibf fqt,ekbj=
'DBHAFCJ VRBS[DTKJ=
vwbht vjwekj,bc fv othbkib
,tdh cfzbh,jhjnj cfrbs[c itdt[t7
vfuhfv fmtlfy hjujhw evsfdhtcc7
f[kfw [fpufcvekfl dbvtjht, - cfmfhsdtkjib lqtc zrdbfyb [fk[b
cbn.dfc fv,j,c7 cektkt,b rb cfmvtc o.dtnty=88
sfvfp obdobdf"t
PEULBLIB LBLB
MFHSDTKB RJVGJPBNJHB
HTDFP KFQB'T LFCF]TC=
3HJUJH E.EHT,S7 MFK,FNJYJ7
SMDTY BNFKBTK
VBMTKFY]TKJC
MFYLFRT,BC
UTYBNFKBT,C40
cfsfehib ufvjnfybkb ktmcb gjtn fypjh
f,ekfidbkc tresdybc8 vt fh dbwb7 t'qdyt,f
se fhf tc ktmcb stf ses,thb'tc7 hjvtkbw
fv ,jkj lhjc utybnfkbt,bc wmthbs fqupyt,ekb mfk,fnjybdbs bmwtdf7 vfuhfv thsb
hfv rb afmnbf5 mfhsdtkb vjmfylfrbc ]eyf vbmfnf'bc wyj,bk mvybkt,fc7 cgjhnbc cfcf[kbc oby vlufh 3vptzf,erc47 hjvtkcfw cfhw[dbytkpt fafht,ekb zflhbcf se ytrthx[kbc
ajskbc ufvj 3ajsjkfc4 t'f[bfy7 ibidtkb
utybnfkbt,b nfybcfvjcbs lfeafhtc8 dbc
vjfabmhlf ltlbij,bkf 3vptzf,erbc4 utybnfkbt,bc cfvjcbs lfafhdf7 ’ytkb cfsmvtkbf8
hjujhw fv,j,ty7 3ajsjkfc4 itvjcdf hfqfw
vecbrfkeh atcnbdfkc erfdibhlt,f7 vfuhfv
xtvsdbc vfbyw ufeut,fhbf7 ibidtkb 3ajsjkf4 hfnjv iteikblf [tkc rjywthnbc xfnfht,fc fy nfycfwvtkib ufvjo.j,bkvf 3ajsjkfv4 hjujh eylf ufyfgbhj,jc vecbrfkehb
atcnbdfkbc ofhvfnt,f0 fct [jv itb’kt,f7
hjv ths lqtcfw ufdbqdb’js lf s,bkbcib
vlufhb .dtkf ’tukb 3lfdbs fqvfityt,kbs4
lfo.t,ekb lf zbf,thfidbkbc vbth itubyt,ekb 3mfhsdkbc ltlbs4 lfvsfdht,ekb7 c[dflfc[df cfvjcib7 vfufkbsfl7 fdsfylbk wmdbnbyb’bc vbth itrthbk nfycfwvtkib ufvjortgbkb lfud[dltc0
serb 3vptzf,erc4 nfycfwvtkb vecbrfkehb
atcnbdfkbc htrkfvbht,bcfsdbc xffwdtc7 cfl
fhbc ufhfynbf7 hjv hjvtkbvt mfhsdtkb renbehbtc ltabktc htrkfvbht,bcfsdbc c[df ’tukt,cfw nfycfwvtkib fh ufvjfo.j,ty0
fvbc ufhfynbfc7 hf smvf eylf7 dthfdby vjudwtvc7 vbsevtntc 3fv mfkfmib47 cflfw 3.dtkfathb vjcekf48
vt smdty utn.dbs lf7 pjubths [tkbceafkc7 hjvkbc cbub;tw erdt bmfvlt vbdblf7
hjv ltlbij,bkf mexfib ufvjdfhlyfc fqfhfathb erkbf7 ’tukbcsdbc nfycfwvkbc xfwvfc
zref lfeikbc se ujyt,f0
NFYCFWVKBFYB UB;T,BC MDT.FYFIB NFYCFWVKBFYB ’TUKT,B HJV BLUTC7 HF UFCFRDBHBF0
}F,F [E,EF
naSromi Zeglad daSTebis!
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- hfvltybvt okbc oby lfvt,flf
bltf7 hjv xdtyc fgjrfkbaceh gthbjlib fewbkt,tkb b.j7 ufvjwtvekb.j EF[KTCB MFHSEKB GJTPBBC FYSJKJUBF7 hjvtkbw vskbfyfl tgjmbc gjtnehb vjpfbrf lf thbc
gjtnehb ceysmdf bmyt,jlf7 hfvtse
mfhsekb tybc cbovbylt cojhtl gjtnt,vf7 vothkt,vf itbyfhxeytc lf vtjwt cfereybc vtjht yf[tdfhcf lf
,jkjc7 cfmfhsdtkjib ufydbsfht,ekb c[dflfc[df htdjkewbt,b se jvt,b .dtkfpt gbhesdytkfl7 en.efhfl
fbcf[f mfhsdtk vothfksf itvjmvtlt,fib= xdtyc bcnjhbfc tc gthbjlb
fh eylf ufvjhxtybkb.j lf tc bltf
vfodfkt,lf okt,bc ufyvfdkj,fib8
fewbkt,tkbf7 ufvjdwts ef[ktcb
mfhsekb gjtpbbc fysjkjubf7 ef[ktcb mfhsekb ghjpbc7 lhfvfnehubbc7 sfhuvfybc fysjkjubf7 hfsf vjvfdfk sfj,fc itdeyfhxeyjs bc cekbthb lf reknehekb vtvrdblhtj,f7 hfw xdtyvf sfj,fv7 xdtyc obyf
sfj,fv lf xdtyvf vjvltdyj sfj,fv
itmvyf8 tc fysjkjubf sfdbct,ehb [blb bmyt,f sfj,t,c ijhbc8 vtuj,ht,sfy thsfl7 hjvkt,bw fv fysjkjubbc cfhtlfmwbj cf,zjib itlbfy +PFPF
MBYMKF’T7 LFSJ RF[F,THB7 NFHBTK [FH[TKFEHB7 PEHF, SJHBF7
UEKJ RJ,BFIDBKB7 DTHBRJ PFVSFHF’T`7 FSDKBC HFVLTYBVT OTHNBKC UFYDB[BKFDLB888 thsb7 dabmhj,lb7 .jabkb.j !)%) okbc ) vfhnb8 vtjht7 !)*( okbc !$ fghbkb7
!)() okbc ) fghbkb lf !))! okbc
@^ vfbcb8 vjdbsfs,bhts lf itdxthlbs !)*( okbc !$ fghbkpt7 fye
!)*( OKBC !$ FGHBKC HJVTKB GJTNT,BW WJW[KT,B FHBFY7 BMBLFY
LFDBO.TS FSDKF LF FQVJXYLF7
HJV WJW[FKBF RJKFE YFLBHF’T=
- [yjdfyt,bc vb[tldbs se lffkfut,s fysjkjubfc7 gbhdtkb rjkfe yflbhf’t bmyt,f fhf0
- lbf[7 [yjdfyt,bc vb[tldbs bmyt,f
lfkfut,ekb lf gbhdtkb gjtnb7
hjvkbsfw fysjkjubf b[cyt,f7 fhbc
rjkfe yflbhf’t7 .dtkfpt v[wjdfyb7
lf,flt,ekb !()% otkc lf gbhdtkb
ktmcbf 3SJDLF LF S,BKBCC T,EHF SFK[B7 LEVLF CBJYB LF LEVLF
[FK[B4888 fb7 fv wyj,bkb ktmcbs
lf fdnjhbs b[cyt,f fysjkjubf8 itvltu vjlbfy bhfrkb f,fib’t7 uhbujk
f,fib’t7 vfhbrf ,fhfsfidbkb7 fyf rfkfylf’t7 vehvfy kt,fyb’t7 ijsf ybiybfyb’t7 vjhbc ajw[bidbkb7 cfvjwbfytksf vstkb gktflf8 fctdt .dtkf
wyj,bkb se ewyj,b gjtnb7 bctst,bw7 lqtdfyltkb nthvbybs hjv
dsmdfs7 ufgbfht,ekt,b hjv fh fhbfy8 FV GJTNEH FYSJKJUBFC ERDT
EOJLT,TY CFEREYBC UFVJWTVFC888
- hfvltyb gjtnb itdf fysjkjubfib0
- #__ gjtnpt vtnvf vjb.fhf sfdb8
lbf[7 gjtpbbc fysjkjubfib #__ gj-
dtcfe,ht,bs gjtn df;f
jsfhfidbkc7 hjvtkvfw cfereybc
gjtnbc ufhlf= tc gjkbnbrff fctsb
fynbreknehekb7 fynbmfhsekb8 dbsjv cfmfhsdtkj gjtnt,bc mdt.fyf
sfdbc ktmcc thbc7 vfvekbcf lf
qdsbc obyfit=
- nbhf;b hf tmyt,f0
cfmvtc vj/rblf [tkb lf ’fkbfy vfkt 3MFHSEKB
GJTPBBC FYSJKJUBBC4 ufvjwtvfc fgbht,c5
GJTNB DF;F
JSFHFIDBKB
CFEREYBC
UFVJWTVFC
UDFXEMT,C=
tnpt vtnb itdf8 eahj cojhfl7 #__
gjtnpt vtnb erdt itdblf fysjkjubfib8 pjubthsb gjtnb ewyj,bf cfpjufljt,bcfsdbc7 fct hjv7 vrbs[dtkc
oby cfcbfvjdyj ufrdbhdt,f tkjlt,f888
itdf7 vfufkbsfl7 [DSBCJ OBRKFEHB8 fuhtsdt fo ufhlfwdkbkyb ]FYJ
UBJHUF’T7 DJDF VFXFB’T888 cfpjufljt,f xdtyc vbth ofhlutybk pjubths itvjmvtlc itb’kt,f fh bwyj,ltc7 vfuhfv vfsb ktmct,b itltdht,bf888 tc fhbc sfdbct,ehb gjtnehb
f,fyj7 cflfw stshb lf ifdb yfskfl
ufvjxylt,f8 fm .dtkf sfj,ff ofhvjlutybkb888
- ,fnjyj df;f7 se fh dwlt,b7
,jkj fysjkjubf cf,zjsf rfdibhbc lhjc ufvjbwf lf vfc itvltu
vcufdcb fqfhfathb .jabkf88
- MFHSEKB CF,ZJSF GJTPBBC
FYSJKJUBF7 tc cmtknfybfyb obuyb7
yfvldbkfl cf,zjsf gthbjlib7 !)*!
otkc ufvjdblf lf bvbc itvltu fctsb
fysjkjubf fh ufvjwtvekf cfmfhsdtkjib7 hfw cthbjpekb ghj,ktvff7 hflufy mdt.fyfib vbvlbyfht gjkbnbrehvf vjdktyt,vf cfpjufljt,f lf.j ufhrdtek rfcnt,fl7 gjkbnbreh ]ueat,fl7 hfvfw sfdbcb ufdktyf bmjybf vothkj,fpt lf eylf
bsmdfc7 hjv vothkt,ibw hfqfw ]ue-
at,b ufxylf888 fv ]ueat,ib fhbc sfdbcb gfnfhf vtat7 ltljafkb7 dtpbhb7
rfhbcrfwb lf f8i8
- ,fnjyj df;f7 bvtlbf7 fysjkjubfib itvfdfk gjtnt,c gjkbnbrehb ybiybs fh itfhxtdlbs888
- f,cjkenehfl ufydb'fhwdt .dtkf mdtyf uh’yj,bcufy lf .jdtkudfhb
ce,btmnehj,bcufy lfwkbkb dfh8
dfluty v[jkjl j,btmnehfl= vbe[tlfdfl gjkbnbrehb vhofvcbcf7 fysjkjubfib itcekt,b fhbfy gjtnt,b7
hjvkt,bw c[dflfc[df ,fyfrt,ib fhbfy
fy b.dyty8 fhf fmdc vybidytkj,f7 hfpt
othlyty lf dbc evqthjlyty7 VSFDFHB RHBNTHBEVBF7 B.JC GJTNEHB
ITLTDHT,B7 B.JC QBHT,EKB KTMCT,B= dfhoveyt, vrbs[dtkc7 hjv fhwthsb .fk,b cnhbmjyb gjtnbcf fysjkjubfib fh bmyt,f8 tc bmyt,f sfdbct,ehb mfhsekb gjtnehb cfcf[kt7
cflfw sdbsjy vrbs[dtkb ufyc]bc lf
fvjbhxtdc sfdbcsdbc cfcehdtkc7 qbht,ekc7 vjcfojyc= eylf bsmdfc7 hjv
fysjkjubfib .dtkf cfcbvqthj ktmcbwff itcekb xdtyb yfwyj,b se ewyj,b gjtnt,bcf lf tc vbylf [fpufcvbs fqdybiyj8 lqtc7 vjut[ctyt,fs7
hjv ntktdbpbf lf hflbj fh fw[flt,c7 dbcb ktmcbf= fw[flt,ty fhfy;bht,bc7 rkbgbc lf .dtkfahbc fdnjhc7
imaze cota meti var,
Sen rom
rom ggonia,
ggonia, mtero.
mtero.
Sen
SenTvis rom
rom deda
deda metira,
metira,
SenTvis
dRes iqnebodi mtveri.
imaze cota Tbili var,
Sen rom ggonia, Zmao.
gakveTilia
ra mware gakveTilia
artanuji da
da tao.
tao.
artanuji
imaze kargad
kargad vmRerivar,
vmRerivar,
imaze
Sen rom
rom ggonia,
ggonia, qalav.
qalav.
Sen
varT,
lerwamis ori Reri varT,
gvwvavs siyvarulis
siyvarulis Zala.
Zala.
gvwvavs
qari var Saraxvetia,
gzebi rom
rom agimtvero.
agimtvero.
gzebi
imaze cota meti var,
Sen rom
rom ggonia
ggonia mtero.
mtero.
Sen
fh fhbc lf fhbc v[jkjl htudtyb
gjkbnbrjct,bc mdt.fyf8 fvbnjvfw
.dtkf cfcbvqthj ktmcb7 htpj fvfiertkbc7 ]fyceq xfhrdbfybc7 bhfrkb f,fib’bc7 vjhbc ajw[bidbkbc7 jsfh hfvbidbkbc7 gtnht ,fuhfnbjy-uhepbycrbc lf c[df yfwyj,b cfcbvqthj ktmcbc fdnjhb itdf fysjkjubfib8 fctdt bc gjtnehb itltdht,b7 hjvkt,bw [fk[ehb vsmvtkt,bc7 bubdt bdfyt obrkfehbc7 bjct, ,fbfidbkbc lf
c[dfsf cf[bs fhbc xdtysfy wyj,bkb8
tc fysjkjubf bmyt,f sfdbct,ehb cekbthb cf.hltyb mfhsdtksf8
- se cfblevkj fh fhbc7 dby fabyfyct,c fysjkjubbc ufvjwtvfc0
- lfabyfyct,f ufyphf[ekb fmdc mfkfm s,bkbcbc vthbfc7 ,fnjy UBUB
EUEKFDFC888 lbf[7 s,bkbcbc vthbf
fabyfyct,c ef[ktcb mfhsekb gjtpbbc fysjkjubbc ufvjwtvfc8 fqcfybiyfdbf7 hjv nbhf;bc yfobkc upfdybfy tvbuhfynt,sfy7 vfufkbsfl7 cfahfyutsib v.ja tvbuhfynt,sfy7 fctdt athtblfyib7 sehmtsib - kfpt,sfy7 cf,th’ytsib lf c[df mdt.yt,ib7
dbyfblfy ’fkbfy ,tdhb mfhsdtkb bv.jat,f cfpqdfhufhts lf tc bmyt,f
thsudfhb gjtnehb ,b,kbf vfssdbc7
cfvij,kjcsfy lfcfrfdibht,tkb7 hfvtse .dtkf gjtnb kjwdfl fqfdktyc
- CFDFHFELJL7 !___ TUPTVGKFHB UFVJDF8 ’fkpt ’dbhafcb ufvjwtvff7 dbyfblfy ufhlf gjtnehb mvybkt,t,bcf7 bmyt,f athflb xfyfhst,b bv
mfhsdtkb v[fndht,bcf7 hjvkt,vfw
lblb odkbkb itbnfytc mfhsekb
obuybc ufajhvt,bcf lf ufvjwtvbc cfmvtib8 vfufkbsfl7 yfstkf bfymjidbkb7 styubp vbhpfidbkb7 bhfrkb afh]bfyb7 ujub othtstkb7 tvbh ,eh]fyf’t7 mtsb vfnf,tkb7 kflj uhbujkbf7 c[dfyb888
- hf ;fyhbc ktmct,b itdf fysjkjubfib0 hf ghbywbgbs fhxtds
ktmct,c0
- ktmct,b itbhxtdf thsflthsb
ghbywbgbs5 vfqfkb gjtnehb qbht,ekt,bs= hf smvf eylf7 ;fyhj,hbdb
sdfkcfphbcbs fhbc hjujhw gfnhbjnekb kbhbrf7 fctdt cfnhabfkj
lf abkjcjabehb kbhbrfw888 c[dfsfijhbc7 ,fnjyb zf,ef fvbht]b,bc j]f[b7 vbcb vteqkt ’fkbfy lbl hxtdflfhbut,fc vf’ktdc lf vflkj,f vbylf vfs uflfde[flj8 mfk,fnjy sfvfh
]fdf[bidbksfy .jdtk cfqfvjc udfmdc
byntycbehb cfe,ht,b888
- tc thsudfhb nhfvgkbybw bmyt,f f[fkufphlf gjtnt,bcsdbc888
- lbf[7 ufxylf bynthytn-gjtnt,bc
sfj,f7 hjvkt,bw bynthytnbc cfie-
,fuhfnbc nf’hbc ufhitvj fnt[bkb f;bjnf;b sfylfsfy crfylfkeh afpfib itlbc8 vt-!! cfereytib7 !__# otkc ufthsbfyt,ekb cfmfhsdtkjc gbhdtkb vtabc ,fuhfn vtcfvbc cf[tkpt fut,ekb nf’fhb7 hjvkbcufyfw lqtc v[jkjl yfyuhtdt,bf itvjhxtybkb lf hjvtkbw7 hjujhw reknehbcf lf [ehjsvj’qdht,bc vcjakbj itltdhb beytcrjc yec[fibf itcekb7 cek vfkt7 itcf’kjf7 sfdbcb bcnjhbekb lf
reknehekb qbht,ekt,bcfufy chekbfl ufyb’fhwdjc8 lbf[= [tkbceakt,bc pjubthsb ofhvjvflutykbcf lf cfgfnhbfhmjc hfvltybvt
vtcdtehbc vbth lfmbhfdt,ek dfb-fhmbntmnjhsf se dfb-[ehjsvj’qdfhsf o.fkj,bs7 cfmfhsdtkjv7 itcf’kjf7 xdtyb bcnjhbekb vtvrdblhtj,bc ths-thsb eitcfybiyfdtcb lf evybidytkjdfytcb ’tukbcufy afkcbabwbht,ekb nf’fhb vbbqjc8 xdty ofhvjublutys ,fuhfnbc nf'hbc
rjycthdfwbbc fhmbntmnjh RF[F MJHB’BCTEK ghjtmnc7 hjvtkbw sfdbc lhjpt beytcrjvfw vjbojyf lf chekbfl cfmfhsdtkjc rfsjkbrjcgfnhbfhmvf bkbf vtjhtv ufycf[bkdtkfl ovbylf cbyjlc uflfcwf7 vfuhfv fv ghjtmnc .ehflqt,f cfthsjl fh vbfmwbtc lf fhw ufyb[bktc888
- erdt fsoktekt,bf7 ,fuhfnbc
nf’hbc cfrbs[b lqbc otchbuib lufc8
b.j jhb dfhbfynb5 nf’hbc rjycthdfwbfib lfnjdt,f lf vbcb chekfl
fqlutyf8 vt vbvfxybf7 hjv fv jhbdt
dfhbfync fmdc sfdbcb lfcf,est,ekb
vjcfpht,t,b lf lflt,bsb lf efh.jabsb v[fhtt,b8
@__# otkc7 ,fuhfnbc nf’hbc fsfcokjdfy be,bktpt7 rbltd ths[tk
lfbcdf vbcb fqlutybc cfrbs[b8 vfyfvlt !_ otkb vbvlbyfhtj,lf rfvfsb
beytcrjcf lf xdtyc cfgfnhbfhmjc
ijhbc bvbc itcf[t,7 vjv[lfhb.j ,fuhfnbc nf’hbc rjycthdfwbf se vbcb fqlutyf8 @__# otkc7 ,fuhfnbc
nf’hbc fsfcb okbc be,bktpt7 ufvjbabyf jhb ghjtmnb8 thsb ghjtmnb b.j reknehbc cfvbybcnhjc
vbth lfabyfyct,ekb lf cfgfnhbfhmjc vbth rehs[tekb7 hjvtkbw
uekbc[vj,lf ,fuhfnbc nf'hbc
tpjib itvjhxtybkb 'dtkb yfmfhfkb mdt,bc +cek !_ fctsb mdff` bvbnfwbbs rbhmdbc yfa[dtyt,bcfufy xfvjc[vekb [tkjdyehb ,kjrbs fqlutyfc8 fdnjhsf ]ueabc vfibyltkb
ufyvfhnt,bs7 vfs dfhbfynib vyf[dtkb dthw rb uffhxtdlf 'dtkcf lf
f[fkc thsvfytsbcfufy7 xdtyb fphbs
rb7 fctsb uflfo.dtnf [ehjsvj'qdht,fib afkcbabrfwbbc njkafcbf8
vtjht uf[klfs xdtyb ghjtmnb7 hjvtkbw ufdeupfdyt ghtpbltyn itdfhlyf’tc lf vbdenfyt gfnhbfhmc8 vbcb eovbyltcj,f ufut,bs it[dlf fv
ghjtmnc7 lfvbcdf ,tdhb itrbs[df8
vrbs[f7 hfc udthxbc beytcrj7 hfnjv
fh udf’ktdc ,fuhfnbc nf’hbc fqlutybc eakt,fcj8
gfnhbfhmvf fctsyfbhfl lff.tyf
cfrbs[b5 bcnjhbekfl7 hjwf vhtdkbc hfjltyj,f vjbvfnt,lf7 trktcbfc xdty sdbsjy dikblbs lf bvfdt
mdt,bs f[fk nf’fhc dfityt,lbs bvfdt flubkptj8 vnthb se lfudbyuhtdlf nf’fhc7 fqdflutylbs7 vbobc’dhbs lfyuhtek nf’fhc fqdflutylbs lf f[kf hfnjv fhf vfmdc eakt,f ,fuhfnbc nf’fhb fqdflubyjj0
vt des[fhb gfnhbfhmc7 hjv sfdbc
vjs[jdyt,ib f,cjkenehfl vfhsfkbf8 vfufkbsfl7 hjvbc rjkbptevb lf cf,th’ytsib gfhstyjybc ityj,f lqtcfw ituyt,ekfl fhbc yfyuhtdt,ib lfnjdt,ekb7 hfsf iteyfhxeylts bcnjhbekb cf[t lf qbht,ekt,f7 vfuhfv vfsb cfreknj
aeymwbf ufemvt,ekbf8 xdtysfy rb7
hflufy vfhskvflblt,kehb trktcbf aeymwbjybht,c7 vbcb vjs[jdyfw7
hjv fqflubyjc ,fuhfnbc nf’fhb
lf ufyff[kjc bm obhdf-kjwdf7 hf
smvf eylf7 cfvfhskbfybf8
- ,fnjyj rf[f7 vjlbs7 fde[cyfs
vrbs[dtkc7 hfc uekbc[vj,c ,fuhfnbc nf’hbc fqlutyf-rjycthdfwbbc smdtytekb ghjtmnb0
fct
emociagamoclil
taZars miviRebT!
cehfspt iefib5 fctsb
bmyt,f ,FUHFNBC NF'FHB
fv;fvfl vbvlbyfht
cfvityt,kj cfveifjt,bc
lfchekt,bc itvltu8
cehfst,pt mdtvjs lf
vfh]dybd5 ,FUHFNBC
NF'HBC htcnfdhfwbbc
fcts vjltkc udsfdfpj,c
RF[F MJHB'T9
,FUHFNBC NF'HBC iblf
cbdhwbc vbcbdt
dfhbfynb
- xdtyb ghjtmnb uekbc[vj,c7 hjv
,fuhfnbc nf’hbc bc yfobkt,b7 hfw
lfrfhuekb udfmdc7 fqlutc vce,em
rjycnhemwbt,cf lf vbyfib7 fye [fpufcvbs eylf b.jc yfxdtyt,b7 hf
fhbc vtsthsvtnt cfereybc lf hf
@!-t cfereybc8 xtvb ghjtmnb uekbc[vj,c ,fuhfnbc nf’hbc rjycthdfwbfc lf fhf fqlutyfc8
xtvc vbth ptvjs [ctyt,ekb cfthsfijhbcj mfhnbt,b udte,yt,f lf
vcjakbj [tkjdyt,fvwjlytt,bw
fvfc fv,j,ty7 hjv c]j,c7 ’tukb sfyfvtlhjdtj,fc ltlfyib dfxdtyjs7
dblht lqtcdt ufdfaezjs8
- ufaezt,fib hf buekbc[vt,f0
- ufaezt,fib buekbc[vt,f ’tukbc
afkcbabrfwbf8 lbf[= afkcbabrfwb-
ff cojhtl bc7 hjv ufvjsfkj mdf7
lfflj nf’fhc lf vtht flfvbfyb dth
vb[dltc7 hjvtkbf ’dtkb lf hjvtkb
f[fkb8
fct xdty vbdbqt,s ,fuhfnbc nf’hbc fehfufvjwkbk7 ecekj7 bcnjhbek qbht,ekt,flfrfhuek vfrtnc8
- fye bv cfveifjt,bc lfchekt,bc itvltu7 hfw f[kf vbvlbyfhtj,c7 ,fuhfnbc nf’fhb7 hjujhw
bcnjhbekb ’tukb7 fqfh bfhct,t,c0
- lbf[7 fqfh bfhct,t,c= ,fuhfnbc
nf’fhb bmyt,f ’dtkb mdt,bc ufvj.tyt,bs fityt,ekb f[fkb nf’fhb7 hjvtkbw lfrfhufdc sfdbc fehfc8 f[kf
hjv de.eht,s fv [fdcvjrblt,ek7
yfmfhfk mdt,c7 vbc fehfc uflfd.fdfhs e’dtktc cfereytt,ib lf xdtyb reknehekb vpfj,bc vb[tldbs
ufydbwlbs lf fqdbmdfvs vfc= hf ljybc7 hf ufyfskt,bc flfvbfybw fh
eylf b.jc7 bc [jv ufybwlbc fv cb’dtktc7 [tkjdyt,f [jv vfcpt ptvjmvtlt,c0 fb7 cojhtl fvfc lfdrfhufds
lf xtvb fphbs7 fv vbvfhst,bs ofcdkf fhbc lfyfifekb8
- b.j cfe,ht,b ,fuhfnbc nf-
’hbc tpjc vskbfy uflf[ehdfptw8
tc hfvltyfl lfcfidt,b lf itcf’kt,tkbf0
- tc lfidt,ekbf= rfyjyvlt,kj,f
udf’ktdc eakt,fc7 hjv ’tukb thsbfyfl b.jc uflf[ehekb lf fvbc ghtwtltynt,b fhtct,j,c cbwbkbfib7 uthvfybfib lf c[dfufy8 se rtltkb dth
e’kt,c fnvjcathek yfktmt,c7 bub
vskbfyfl vfyt;bdbs eylf uflfb[ehjc7 hfw xtvb rdktdbs7 eh,fybcnekb sdfkcfphbcbs mesfbcib ufvjhbw[ekbf8
- hfnjv0
- xdty hjv ,fuhfnbc nf’fhb vskbfyfl uflfd[ehjs7 cfyfv ibuybs fh
itdfks7 dth ufdbut,s7 tc ,fphj,ff7
cgjhnlfh,fpb se nf’fhb8 ,fuhfnbc nf’fhb mesfbcbc cbv,jkjf7 vbcb yfyuhtdt,b mfkfmbc tv,ktvf uf[lf8 mesfbcb bctf lfutuvfht,ekb lf
fityt,ekb7 hjv .dtkf mexblfy xfyc
,fuhfnbc nf’fhb8
fvbnjvfw vt xtvb ghjtmnbs dbs[jd7 hjv /bgjstpeh rjynehib vjdb.dfyj ,fuhfnbc nf’fhb7 hjv vbcb
aeymwbfw fqdflubyj lf sfy ufvzbhdfkt vbybc mdti lfdbwdf cb'dtktw8
ufhlf fvbcf7 ,fuhfnbc nf’hbc uf-
fkt,bs 3tvtcb]t,bfy4 thsvfytsc lf
ufhrdtekb rke,t,bf itmvybkb8 xdty
fmtlfyfw fdfhxbts qbht,ekb ktmct,b7 hjvtksfw mfhsekb cbn.dbcsdbc
lf gjtpbbcsdbc cfhut,kj,bc vjnfyf
ite’kbfs8 xdty ;ehyfk 3kbnthfnehf lf [tkjdyt,fib4 cbcntvfnehfl d,tzlfds f[fkufphlek gjtpbfc8 tc sfj,f cfpjufljt,fv eylf ufbwyjc= se fysjkjubf bo.t,f rjkfe
yflbhf’bs7 vsfdhlt,f !*-!( okbc
ujuj-,bzt,bs= fysjkjubf vskbfyfl
vjbwfdc cfmfhsdtkjc utjuhfabfc lf
fm gjtnt,b ofhvjlutybkyb fhbfy fzfhblfy7 uehbblfy7 cdfytsblfy7 bvthtsblfy7 cfvtuhtkjlfy7 mfhskblfy7
rf[tsblfy7 hfzblfy888
VJLBC F[FKUFPHLT,BC ’FKBFY
YBZBTHB GKTFLF7 HJVTKCFW XDTYB
FYNBMFHSEKB [TKBCEAKT,F
EGBHT,C UFLFUDFHT,FC LF SFJ,T,IB BUH’YJ,F TC OYT[B8 vfhmcbpvbc
bycnbnenc cjhjcbc bycnbnenbs
hjv itwdkb7 tc lflt,bs wdkbkt,fc
fh bodtdc7 hflufy thbc lfvjyt,f hf
athbc lhjibs vj[lt,f7 vybidytkj,f fhf fmdc8 ztivfhbnb gjtnb rb .dtkfyfbh lfojkfc7 itvjctdfc e’kt,c888
welbf7 hjv cktyut,b itvjlbc7 hflufy mfhsdtkb gjtnb fhbc egbhdtktcb lfvwdtkb7 vtlhjit lf vtwb[jdyt
mfhsekb tybc cbovbylbcf= mfhsekb
vothkj,f ibyfufyfl fhbc mhbcnbfyekb lf vfhskvflblt,kehb7 hfw
fh eylf lfudfdbo.ltc888
- ,fnjyj df;f7 hjlbcsdbc eylf
dtkjljs fysjkjubbc ufvjcdkfc0
- cfveifjc )) ghjwtynb lfchekt,ekbf8 DABMHJ,7 YJTV,HBC ,JKJC FYSJKJUBF VBDFOJLJS
VRBS[DTKC8 lqt-qfvtc fcojht,c
vstkb rjktmnbdb lf lblb cfveifj
xfnfhlf888 thsflthsb vbylf us[jdjs7 d,tzlfds dfcbk wthwdf’bc wyj,bk ktmcc 3CFBS VBMHBC STSHB
HFIB4 lf ,fnjyb dfcbkb fhbc ufhlfwdkbkb8 fh udfmdc ajnj888 ewyj,bf lf,flt,bc lf ufhlfwdfkt,bc
okt,b8 vfc idbkb lf vteqktw lfqegdbf7 hjujhw bsmdf lf se dbyvt vbcb
f[kj,tkb ufvjudt[vfeht,f7 lfhtrfdc
xtvc ntktajypt ())-@%-^_-!$-pt fy
smdty itut[vbfyt,fs htlfmwbfib7 fh
lfdpfhlt,bs7 vbdfks7 se vjudfodlbc cehfsc lf lf,flt,f-ufhlfwdfkt,bc okt,pt byajhvfwbfc8
fysjkjubfib itcekbf .dtkf bc
gjtnb7 dbyw cfmfhsdtkjib fh bv.jat,f7 vfs ijhbc tydth yb;fhf’t7 ]tvfk f]bfidbkb7 hfek xbkfxfdf7 yfyf
if,fsfidbkb7 fctdt actdljybvbs wyj,bkb ubjhub ueh]b= XDTY .DTKFC
LFDERFDIBHLBS7 [JKJ7 SE XDTYLF EYT,EHFL7 DBYVT UFVJUDHXF7 UFPTSBC UFVJCDKBLFY VFMCBVEV THS
RDBHFIB DS[JD7 HJV CFCOHFAJL
LFUDBRFDIBHLTC=
tcfe,hf
,tmf cbdcbdf't
yfst,fw lf ufs,j,fw vpbc tythubfpt udfmdc xfabmht,ekb8 qdsbc cf[kbf lf b.jc rjcvbeh tythubfpt7
hjvtkbw eafcjf lf vjvfdkbc tythutnbrff8 hfnjv eylf b.jc nf’fhb
lfvjrblt,ekb 3cfmtythujpt4 lf
tktmnhjtythubbc aekc hfnjv eylf b[lbltc0
hjwf tc des[fhb gfnhbfhmc7 vfc
vjtojyf bltf lf vbs[hf7 vfhsfkb
[fh7 hfnjv eylf db.j xe,fbcpt lfvjrblt,ekbj8
@__# okbc @! ctmntv,thc7 hjwf
itdfhlyf’t vbahbyfdlf mesfbcib
,fuhfnbc nf’hbc fsfcb okbc be,bktpt7 vfc sdbsvahbyfdib vbybcnht,bcfsdbc exdtyt,bf xtvb ghjtmnb lf
esmdfvc7 rf[f mjhb’bc fv uflfo.dtnfc beytcrj lftsfy[vt,fj8 t8 b8 ghtpbltynvf cojhfl ufsdfkf8
- vjbojyf beytcrjv smdtyb ghjtmnb0
- ,fuhfnbc nf’hbc be,bktpt beytcrjc ofhvjvflutytkbw b.j xfvjcekb7 hjvtkvfw vs[jdf7 smdtyb
ghjtmnb beytcrjib uflfupfdytsj8
vt vtjht lqtcdt uflfdtwb ghjtmnb
beytcrjib uflfcfupfdyfl lf ’fkbfy jgthfnbekfl7 jhb rdbhbc itvltu
beytcrjv vjybnjhbyupt ufvjupfdyf
lfvrdbhdt,kt,b8 tctyb b.dyty njvfitdcrb lf ,bpt8 ,bpt fhbc eh,fybcnb7
njvfitdcrb rb uf[kfds vcjakbj reknehekb vtvrdblhtj,bc .jabkb
ghtpbltynb7 fv;fvfl beytcrjc tmcgthnb8
bcbyb vfiby it[dlyty reknehbc
cfvbybcnhjc7 cfgfnhbfhmjc lf itv[dlyty vtw8 xdty ofdtlbs mesfbcib8
,fuhfnbc nf’hbs ’fkbfy fqahsjdfyt,ekyb lfhxyty lf smdtc7 hjv
xtvb ghjtmnb7 xtvtekb uflfo.dtnf
vbcfqt,b bmyt,jlf beytcrjcfsdbc7
vfuhfv cfgfnhbfhmjv fh ufyb[bkf
xtvb ghjtmnb8 smdtc7 hjv nf'hbc
vbyfib fqlutyf fhfrfyjybrehbf8
fb7 fct ufydbsfhlf vjdktyt,b8 xtvsdbc7 hjujhw ghjatcbjyfkbcfsdbc
vybidytkjdfyb b.j7 hjv beytcrjcf
lf cfmfhsdtkjc cfgfnhbfhmjc jhb
lfgbhbcgbht,ekb gjpbwbf itvt]tht,byf= xtvb ghjtmnb fhbc rjyctycecb lf vnrbwtl vofvc7 hjv fctsb
uflfo.dtnf ,fuhfnbc nf’fhc7 hjujhw eybrfkeh bcnjhbek-reknehek ’tukc itudbyfhxeyt,c lf
bvfdlhjekfl fqlut,f vbcb aeymwbf7 fye ufyf[klt,f obhdf-kjwdf8
- hfnjv fh vj[lf smdtyb ghjtmnbc lfvnrbwt,f0
- vt tc ’fkbfy ufydbwflt lf fh
vcehc f[kf fvfpt cfe,fhb9 tc stvf
vt tmdcb okbc obyfs lfdfcfvfht xtvc
fhmbdib8 fh dbwb7 fv ghjtmnbcfsdbc
lqtc fhbc se fhf vpfl cfpjufljt,f7 cfgfnhbfhmj lf cf[tkvobaj8
- vjlbs7 rbltd ths[tk lfdcdfv
fv itrbs[dfc5 hfc vbdbqt,s vfc itvltu7 hfw ,fuhfnbc nf’fhpt vbvlbyfht cfveifjt,b lfcheklt,f0
- xdty vbdbqt,s tvjwbfufvjwkbk
vfrtnc7 hjvtkbw fhfahbcvsmvtkb
bmyt,f lf bc7 hfcfw lqtc xdty ufydbwlbs7 hfcfw ufybwlblyty lf bqt,lyty ,fuhfnbc nf’hbcfufy xdtyb obyf sfj,t,b7 fvfc .dtkfathc ufvjdtvidblj,t,bs8 tc fct bmyt,f= cfvoe[fhjl7 vt fvfib lfhoveyt,ekb dfh=
tcfe,hf
]f,f [e,ef
6
mTavari saTqmelis uvertiura
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
wyj,bkb ;ehyfkbcnb7 sfdbc lhjpt ufpts 3f[fkufphlf bdthbtkbc4
htlfmnjhb ubukf uj,txbf gbhdtkb b.j7 dbyw ]th rbltd !))$ otkc
lfbo.j ;ehyfkbcnehb ufvj’bt,f cfmfhsdtkjc gbhdtkb ghtpbltynbc pdbfl
ufvcf[ehlbfc blevfkt,bs vjwekb ufhlfwdfkt,bc bhudkbd8
lqtc7 hjwf gfhkfvtynvf vbbqj uflfo.dtnbkt,f pdbfl ufvcf[ehlbfc cbrdlbkbc ufhtvjt,fsf itvcofdktkb rjvbcbbc itmvybc itcf[t,7 xdty ubukf uj,txbfc lfderfdibhlbs
lf ds[jdts7 vbc [tks fhct,ekb cfrvfjl lblb lf vybidytkjdfyb byajhvfwbf ufvjtnfyf
cfpjufljt,bc cfvc]fdhjpt7 hfptw bub cbfvjdyt,bs lfudsfy[vlf8
vrbs[dtkc ite’kbf xfsdfkjc7 hjv obyfvlt,fht bynthdbe v[jkjl vsfdfhb cfsmvtkbc edthnbehff lf itvlujvib xdty itdtwlt,bs7 pdbfl ufvcf[ehlbfc cbrdlbksfy lfrfdibht,ek ,tdh lqtvlt lfafhek afmncf
se ufhtvjt,fc vjdabyjs yfstkb8
- GHTPBLTYN PDBFL UFVCF[EHLBFC VRDKTKJ,BC UFVJ’BT,F LFDBO.T !))$ OKBC ^ FGHBKC7 HJWF VJVTWF CFIEFKT,F PEULBLBC
HFBJYBC CJATK ]B[FIRFHIB ITD[DTLHJLB
DFKBRJ PFHFYLBFC8 BV LQBLFY VJ.JKT,EKB FMNBEHFL DT'T,LB HTCGJYLTYNT,C8
fmdt fewbkt,kfl eylf fqdybiyj7 hjv thjdyekvf vj’hfj,fv7 ghfmnbrekfl7 uflfbfhf .jabkb 3f[fkufphlf rjveybcnbc47 itvlujvib 3f[fkufphlf bdthbtkbc4 aehwkt,pt8 xdty vhfdfkv[hbdb ehsbthsj,f udfrfdibht,lf thjdyekb
vj’hfj,bc ,tdh qbhctek lf otcbth ofhvjvflutytksfy8 vt vf[cjdc bc vflkj,f7 hjvtkbw gbhflfl pdbfl ufvcf[ehlbfv uflfudb[flf7 hjwf
3f[fkufphlf bdthbtkvf4 ubf zfynehbfc vbth
jhufybpt,ekb gbrtnb vjbuthbf8 JHB RDBHBC
UFYVFDKJ,FIB /MJYLF UBF ZFYNEHBFC 3F[FKUFPHLF BDTHBTKBC4 HTLFMWBF GBRTNBHT,EKB=
- hfnjv vjubo.js gbrtnb tlg-bc kblthvf8 hfc bs[jdlf smdtyufy0
- vbcb vjs[jdybs7 VT EFGTKFWBJL EYLF
LFVT,TZLF UFPTSIB7 HJV PDBFL UFVCF[EHLBF B.J CF,ZJSF CER-BC FUTYNB8 lbf[7 fvfc
bs[jdlf ubf zfynehbf lf sfy bct7 hjv pdbfl
ufvcf[ehlbfc cfgfce[j othbkbc ufvjmdt.yt,bc
eakt,f fh eylf /mjyjlf8 bubdt vjs[jdyf /mjylfs UFPTS 3S,BKBCBC4 vbvfhs7 hjvtkbw
ufnt[tc lf lff,tzldbytc tc othbkb= ’fkbfy ewyfehb b.j7 hjv ubf zfynehbfc vfiby v[fhc ezthlf gfhnbbc wtrf8 gbhflfl DF;F UEHUTYB’T
vbhtrfdlf7 hjv lfvt,tzlf7 sbsmjc pdbfl ufvcf[ehlbf b.j cer-bc futynb= xdty7 tc7 hf smvf eylf7
fh ufdfrtsts lf7 c[dfsfijhbc7 ubf zfynehbf
bct ufhlfbwdfkf7 hjv vfy dth vjf[th[f pdbflbc
ufhlfbwdfkf8 fv flfvbfyc [jv fh it[dtlhb[fhs lf [jv fh lfubcdfvs rbs[dt,b0
- lbf[7 vmjylf it[dtlhf UEKBRJ NB,EFCSFY lf kfvbc ’fqkt,bs ufvjvtrblf= @__% otkc
bctd itd[dlb uekbrj nb,efc7 hjvtksfyfw cfrvfjl ,tdhb rbs[df vfmdc8 c[dfsfijhbc7 fhfvfhnj uekbrj nb,efcsfy7 fhfvtl vbc ’vfcsfy
PFEH NB,EFCSFY7 hjvtkbw nrbgfcfdbs b.j
vbrhekb ueueidbkbc fvfkfc= uekbrj nb,ef
[tkc bidthc XE[ET,BCRTY7 xe[et,b rb - gbhbmbs=
- f,cfy’bc hjkb hjujhbf fv .dtkfathib0
- afmnbf7 hjv F,CFY’BC hjkb ’fkbfy welfl
brdtst,f= F,CFY’BC CEGTHFMNBEHJ,F XFYC PDBFLBC UHJPYJLFY XFVJ.DFYFIB7 BKJHIB
UFLF.DFYFIB LF NEI,T,BC J]F[IB IT[DTLHBC JHUFYBPT,FIB7 HJWF GHTPBLTYNC FA[FPEHVF V[FHTV EKNBVFNEVB OFE.TYF FA[FPTSBC LFVJERBLT,KJ,BC FQBFHT,FCSFY
LFRFDIBHT,BS= fv vjvtync sdbs ueueidbkbw
rb kfvfpfl b[ctyt,c8 fhfcjltc tc fh vj[lt,f7
smdf vfiby pdbflvf= bkjhblfy uflvjcdkbc itv-
ltu tothib ijhlt,bfy thsvfytsc pdbflb lf
f,cfy’t lf fvbc vtht tc erfyfcrytkb exbyfhlt,f=
fb7 vthtf cfbynthtcj7 cfl vblbc f,cfy’t0
UTYTHFKB UBF UEKEFW ’fkbfy uflfrblt,ekb b.j pdbflpt lf fvfc udfhlbtkt,bw flfcneht,ty= uekefc hjkb ’fkbfy ewyfehfl brdtst,f ,flhb pfhfylbfcsfy vbvfhst,fib8 ,FLHB
PFHFYLBF7 cfthsjl7 wfkrt stvff=
hjujhw bwbs7 ve;fdfib ,flhb pfhfylbfcsfy
itluf cfblevkj cthj,f7 cflfw [tkbc fotdbs
lftsfy[vyty pdbflbc vrdktkj,fc lf7 afmnj,hbdfl7 ghtpbltync ufvjenfytc cfcbrdlbkj ufyfxtyb= vt fv cfblevkj cthj,bc vjyfobktt,c ]th
fh itd[dtlhbdfh7 bvbnjv7 hjv bcbyb sfdc fhblt,ty rbs[dt,c8 * RFWB VJYFOBKTJ,LF FV
CTHJ,FIB= fhbc jhb flfvbfyb7 hjvtkvfw fv cfblevkj cthj,fib fh vbbqj vjyfobktj,f8 bcbyb f[kf cfpqdfhufhts w[jdhj,ty7 vfuhfv jltcvt lf,heylt,bfy lf vfssfyfw udtmyt,f it[dtlhf=
tcfe,hf jaba xubua
ufuh'tkt,f itvltu yjvthib
rbs[dt,b, hjvtksf gfce[t,b
yfstkc vj/atyc ghtpbltyn
ufvcf[ehlbfc vrdktkj,fc
sb n.ebkbc smvf ghtpbltynbc vrdktkj,bc
vsfdfhb vjovbc v[hblfy ,flt,c cfae’dtkc7 hjv
brbs[j5 hfnjv bn.et,f vfhudtkfyb0 t8 b8 hfqfwfibf cfmvt7 [jv0
sfy xdtyb rjktut,b hfnjvqfw fhfclhjc fmwtdty .ehflqt,fc7 hjv ghtpbltynbc vrdktkj,fib t8 o8 3UTRJ4 abuehbht,c7 t8 o8 fhutynbyekb ofhvjij,bc gbcnjktnb abuehbht,c8
fct hjv7 bvltyb rbs[df ufxylf7 erdt tzdbw rb
fh vtgfht,f7 hjv tc b.j fhfvpflekb7 dthfuekb
itsmvekt,f cfmfhsdtkjc gbhdtkb ghtpbltynbc obyffqvltu=
- rbltd hf itrbs[t,b ufmds hj,bpjy vfhudtkfysfy fy ,tcfhbjy ueueidbksfy0 vfsb hf
mvtlt,t,b ,flt,c smdtyib tzdt,c0
- hj,bpjy vfhudtkfyb vt ’fkbfy ,tdh n.ebkib v.fdc ufvjzthbkb lf yfwdkfl bvbcf7 hjv
3]B[FIRFHBC ,FNFKBJYBC VTSFEHB
UE]E]B T,HFKB'T EIBIHJT,BC
SFYFVIHJVKBC CF[KIB FNFHT,LF
SFS,BHT,C7 SE CFL LF HJLBC EYLF
UFLFT.DFYFS GHTPBLTYNB=4
cer-bc futynj,bc lfvnrbwt,f=
fb7 fmtlfy lfbo.j s,bkb ehsbthsj,t,b xdtycf lf pdbfl ufvcf[ehlbfc ijhbc8 vt7 hf smvf
eylf7 vfbynthtct,lf cfmfhsdtkjc gbhdtkb ghtpbltynbc ,tlb7 hjvtkvfw sfdbcb nhfubrekb
fqcfchekb7 cfvoe[fhjl7 xdtyc res[tib - cfvtuhtkjib gjdf= VT VF[CJDC MFK,FNJYB FHXDF’BC CBN.DT,B7 HJWF BUB FV,J,LF7 CFVTUHTKJIB VTUHTKT,VF VJVBRKTC MVFHBJ8
dthcbf7 hjv pdbfl ufvcf[ehlbfv sdbsvrdktkj,bs lffvsfdhf cbwjw[kt7 xtvsdbc bvsfdbsdt
vbeqt,tkb b.j8 ’fkbfy ,tdh htcgjyltync itd[dlb lf fvfib [tkc vbo.j,lf bc7 hjv dfh cfvtuhtkjlfy8 ity ’fkbfy rfhufl bwb7 hjv xdtyc res[tib ,b’fidbk-ltblfidbk-vfvblfidbkj,bc bycnbnenb ’fkbfy ’kbthfl vjmvtlt,c8 bv gthbjlib cfvtuhtkj vskbfyfl lfmctkbkb b.j 3v[tlhbjybs4 lf sfdbceakfl uflfflubkt,f b.j
ite’kt,tkb8 ’bhbsflfl at[bs vbotdlf vj’hfj,f8 ghtpbltynbc vrdktkj,bc stvbc ofvjotdf
sfdbcsfdfl cf[bafsj b.j lf htcgjyltynt,cfw
’fkbfy tibyjlfs7 dth b[cyt,jlyty cfe,fhib=
- hf rfntujhbbc htcgjyltynt,sfy vjubobfs ehsbthsj,f0
- lfo.t,ekb hbubsb flfvbfyt,bs lf lfvsfdht,ekb bv [fk[bs7 dbcfw pdbfl ufvcf[ehlbfcsfy it[t,f /mjylf !))# okbc @$ jmnjv,thc
peulblib ghtpbltynbc lf,heyt,bc lqblfy ,jkj lqtvlt8 cek cfvb se js[b j]f[b vfmdc lfhxtybkb7 cflfw fh d.jabkdfh8 eahj cojhfl7
db.fdb7 vfuhfv cfzbhj htcgjyltynt,b fh lfv[dlyty= ptvjs ubs[fhbs7 gbhdtkfl ]b[firfhib
dfkbrj pfhfylbfc itd[dlb-vtsmb lf vfy vfiby fv
stvfpt cfe,fhb fh bcehdf7 hflufy vbs[hf7 peulblbc gjkbwbbc eahjcvf 3ybzbthfl vwtvfj47
fye sfdufvjlt,bs cwtvtc *_ otkc uflfwbkt,ekb rfwb7 hfw itvlujvib vbcb ufhlfwdfkt,bc
vbptpb uf[lf8 vtht hjv ufdffyfkbpt7 w[jyt,ekvf
dfkbrj pfhfylbfv ’fkbfy ,tdhb 3gfktpyb ,ktab4 vbs[hf7 hflufy bub b’ekt,ekb b.j7 ,tdhb
hfv lftvfkf8
]B[FIRFHIB XTVB VFVBLFIDBKT,B CF[KJ,TY7 ZFMDBY]B XTVB LTLEKTSBF7 AF[EKFYIB7
CFLFW THSB GTHBJLB /.FDLFS PDBFLB7 LTBLFXTVBF UFS[JDBKB7 ]FQHFIB ,B’FIDBKBF
UFS[JDBKB7 VJRKTL7 B.J HFQFW VJVTYNT,B7 HFW XTVLFVB YLJ,BC RJTABWBTYNC
PHLBLF8 hjujhw s,bkbcblfy xfcek ;ehyfkbcnc7 vt bm fhfdby vtkfgfhfrt,jlf7 gbhjdyekb vjvtynblfy ufvjvlbyfht vtcfe,hj,lyty= hjwf htcgjyltynt,sfy xfdlbjlb7 bcbyb ]th uflffvjovt,lyty thjdyekb vj’hfj,bc qbhctek ofhvjvflutykt,sfy7 se dby db.fdb7 itb’kt,jlf
se fhf xtvsfy cfe,fhb lf w[hfupbc itvjovt,bc itvltu b[cyt,jlyty cfe,fhib=
xtvb ’bt,t,bc itltufl cf,jkjj ]fvib itvtmvyf
isf,tzlbkt,f7 hjv pdbfl ufvcf[ehlbfc ufhtvjwdfw n.ebc7 vbcb t8 o8 thsuekb mdtitdhljvt,bw
n.ebfy lf jltcvt vt fv .dtkfathc lfdlt, obuybc
cf[bs8 ’fkbfy ,tdhb rbs[df vfmdc bv htcgjyltynt,sfy7 hjvkt,bw ’fkbfy bwtvty uekpt v]bqc
lf vt fv rbs[dt,c lfdcdfv fewbkt,kfl=
- fmfvlt hfv itubifkfs fy f[kf hf ubikbs
[tkc7 hjv tc rbs[dt,b lfcdfs0
- nfhlt,jlf ghtcrjyathtywbt,b7 cflfw vt
fhfclhjc vt’f[lyty= dsmdfs7 HJ,BPJY VFHUDTKFYBC ghtcrjyathtywbt,pt= vfufkbsfl7 thsths ghtcrjyathtywbfpt vfhudtkfyvf ,h’fyf7 ufhlfwdfkt,bc obyf lqtc ufvcf[ehlbfv vrbs[f7
3cntxrbyb4 fdnjvfnehb ht;bvblfy ths]thfl ht;bvib hjujh uflflbcj8 ths-thsvf ;ehyfkbcnvf hj,bpjyc rjynhrbs[df lfecdf5 RB VFUHFV7
UFVCF[EHLBF VIDTYBTHB VJYFLBHT B.J7 VIDTYBDHFL AKJ,LF BFHFQC LF TC HJUJH FH
EYLF CWJLYJLFJ8 fv rbs[dfv ,fnjyb hj,bpjyb lff,ybf lf fctsb gfce[b ufcwf5 VT FH DFV,J,7
HJV UFVCF[EHLBF BFHFQC DTH AKJ,LF7 E,HFKJL7 3CNTXRBYB4 B.J ITBFHFQT,FIB F[FKB ITVJCEKB LF FVBNJV FH BWJLFJ8 fb7
vfhudtkfybc vfhnj tc ahfpf fsfc hfvtib lftzdt,bc cfae’dtkc b’ktdf=
hj,bpjyb lf,flt,ekbw fh b.j7 hjwf !)$*
otkc lfbo.tc 3cntxrbybc4 bfhfqbc gbhdtkb ufvjwlf cf,zjsf ]fhib lf !)%! otkc 3cntxrbyb4
erdt itbfhfqt,fib b.j itvjcekb= fct hjv7 fct-
vtvemht,jlf lf hjvkbc itcf[t,fw lfodhbkt,bs dbwb7 se hjujh ufvj’dhf lfhxtkblfy7 cfl
b.j7 cfl t’byf lf hjujh ufvjfqobf bmblfy=
- ,fnjyj ubukf7 !))$ okbc ^ bfydfhc7 hjwf ghtpbltynb erdt ufhlfwdkbkb b.j7 ,tcfhbjy ueueidbkvf ceahfpt hfnjv smdf7
pdbfl ufvcf[ehlbf wjw[fkbf lf .jxfq mfk,fnjy vfyfyf fhxdf’tc7 hjv bub [fk[c pdbflbc ufhlfwdfkt,fib f]tht,cj0
- bvbnjv smdf7 hjv fv rbs[dt,c7 hfcfw f[kf
xdty dcdfvs7 ueueidbkc cfvtuhtkjib ghtpbltynbc thsuekb udfhlbtkt,b fewbkt,kfl lfecdfvlyty7 bmdt vj[lt,jlf .dtkfahbc ufhrdtdf
lf dbqfwt,c gfce[b vjts[jdt,jlfs firfhfl=
LQTVLT SBST,C BRDYTNTY ,BZT,B FVFCSFY
LFRFDIBHT,BS=
- fye ueueidbkvf tc .dtkfathb bv ceahbc
otdht,bc - udfhlbtkt,bc ufcfweht,kfl smdf0
- bv ceahbc otdht,bc vjcfn.et,kfl smdf lf
v[jkjl fv ceahfpt fhf fmdc tc ueueidbkc yfsmdfvb7 hfvltybvt j]f[ib bubdt fmdc ufvtjht,e-
rbs[dt,pt vbgfce[jc7 vemfht,pt uflflbc8 vt v.fdc
vjovt7 hjujh lfvtvemhf vfhudtkfyb fyufhbicojht,bs= vt lf thjdyekb vj’hfj,bc ths-thsb
qbhctekb ofhvjvflutytkb ktdfy [fzfgehb’t
thsfl dvupfdhj,lbs7 hjwf xtvc ntktajypt
ufbcvf pfhb lf itehfw[v.jatkb vjcfkvt,bc itvltu vfhudtkfyb cbrdlbkbs lfvtvemhf8 vt vfc
.jdtksdbc ds[jdlb7 hjv itd[dtlhjlbs thsvfytsc lf f[kfw vpfl dfh itd[dlt7 seylfw sm-
kb lf fhfvfhnj ths cjatkib7 fhfvtl c[dflfc[df cjatkib7 ofkty]b[bc7 x[jhjo.ec lf peulblbc %-^ cjatkib vfbyw=
BMFEHB VJCF[KTJ,F HJV LFTHOVEYT,BYFS7 SBSMJC GHTPBLTYNB CFVIDBLJ,JC
UFCEKB B.J7 BWBS7 HF [LT,JLF0 [FK[C
TE,YT,JLYTY7 N.EBKB BYAJHVFWBF UFDHWTKLF7 SBSMJC GHTPBLTYNVF SFDB VJBRKF7
CBYFVLDBKTIB BUB WJW[FKBF LF HJWF VIDBLJ,BS LFNJDT,C CFVTUHTKJC7 HFVLTYBVT
VSBC ODTHPT RJWJYB FBYST,FJ LF FCTW
VJ[LF8 pdbflb erdt ufhlfwdkbkb b.j7 hjwf
cfhfmjyib7 rbhw[ib7 yfrbaeib7 ve;fdfib7 ]b[firfhib7 zfmdby]ib thslhjekfl f,hbfklf rjwjyb7 hfsf [fk[b lft]tht,byfs7 sbsmjc pdbflvf
cfvtuhtkj lfnjdf=
f[kf eahj vtncfw utn.dbs= PDBFLBC LFWDBC
THS-THSB THSUEKB OTDHB UJXF ITHVFLBYB CGTWBFKEHFL BMYF UFVJ’F[T,EKB S,BKBCBLFY8 BUB XFDBLF CTYFRIB7 CTYFRBLFY
AT[BS BFHF X[JHJO.EVLT7 BMBLFY ]B[FIRFHIB UFLFB.DFYTC LF ES[HTC7 ITY EYLF
B.J BV ]UEABC OTDHB7 HJVTKBW EPHEYDTK.JAC FMTLFY GHTPBLTYNBC ECFAHS[J
UF.DFYFCJ= itvltu rb ujxf ithvflbyc ufvjew[fltc7 hfqfwt,b itbwdfkf7 ity fqfh [fh cfzbhjj7
[jkj hjwf hfvltybvt vsbc odthpt rjwjyt,b
lfbysj7 ithvflbyc es[htc7 itub’kbf lf,heylt
s,bkbcibj=
fv stvfpt UJXF ITHVFYBLC vt dtkfgfhfrt gfhbpib lf vfy .dtkfathb tc lfflfcnehf= xtvsfy
cfe,fhib FDSJ BJCTKBFYC fmdc yfsmdfvb7 hjv
eibihjt,fv ve;fdflfy lfo.t,ekb pdbflbc .dtkf yf,b]b bwjlf=
rbltd eahj ijhc ofdfk lf hfqfw-hfqfwt,c
ufd[cyb smdtysfy cfe,fhib= hjwf ghtpbltynb
/.fdlfs ofkty]b[fib7 OFKTY]B[BC GHTATMNVF
UEXEFV lffdfkf ths ]ueac7 hjv vjt’t,yfs ghtpbltynbcfsdbc cfbvtlj sfditcfafhb= vfhskfw7
3PFPF ,EH]FYF'TV HJ,BPJY
VFHUDTKFYC FDNJVFNB LFEVBPYF7
WJW[FKB GHTPBLTYNB
UFUF.JKTS LF ERFY VRDLFHB
HJUJH VJB.DFYTSJ=4
dtyb sfylfcoht,bs7 bv ;ehyfkbcnt,bc sfylfcoht,bs7 hjvkt,bw fv stvfib fct se bct xf[tlekyb fhbfy= !))$ okbc ^ bfydfhc7 hjwf mfk,fnjyvf vfyfyf fhxdf’tv ufvjfw[flf7 ghtpbltynvf
cbwjw[kt sdbsvrdktkj,bs lffchekfj7 fv
lhjc ,TCFHBJY UEUEIDBKB7 HJ,BPJY VFHUDTKFYB lf UJXF RTRTYF’T bv.jat,jlyty cfvtuhtkjc ths-ths vfqfkvsbfy cjatkib ceahfcsfy8 hjujhw rb ntktdbpbbs tc ufyw[flt,f
vjbcvbytc7 ,tcfhbjy ueueidbkb fdblf crfvpt lf
smdf5 .JXFQ7 MFK,FNJYJ VFYFYF7 HJUJH
JCNFNEHFL ITFCHEKT XDTYB LFDFKT,F7 HJV
LFFHOVEYT [TKBCEAKT,F7 SBSMJC PDBFLB
VJRDLF LF CBYFVLDBKTIB GHTPBLTYNB WJW[FKBFJ= fvfc fv,j,c ueueidbkb lf vfhudtkfybw tsfy[vt,f= .jdtkbdt fvbc itv[tldfht7 ujxf
rtrtyf’t uflbc ufhts lf welfl [lt,f=
vt vstkb xtvb ufvj’bt,f ofhdvfhst bmbsrty
lf fvfpt lqtvlt fhfathb lfvbothbf7 se hf upf
ufbfhf ,tcfhbjy ueueidbkvf - lfo.t,ekb sfdbcb .fk,b gfcgjhnbs lf lfvsfdht,ekb bv 3pfgjhj;twbs47 hjvkbsfw ufvjfqobf cfvidblj,jc8 ’FKBFY CFTZDJF7 V[TLHBJYTKT,BS UFLF’T’UBKB ]B[FIRFHBLFY HJUJH UFVJFQOBF EDYT,KFL UEUEIDBKVF0
ufhlf fvbcf7 ghtpbltynbc cbrdlbkbc sfhbqb
fthbfs= bc7 hjv jabwbfkehb dthcbbs7 !))#
okbc #_ ltrtv,thc7 qfvbc gbhdtkbc yf[tdhbcsdbc7 fye #! ltrtv,hbc ufvstybfc [lt,f ghtpbltynbc sdbsvrdktkj,f7 fh fhbc cojhb=
- hfnjv fh fhbc cojhb0
- ity7 fk,fs7 bwb7 hjv ]th fhbc ’dtkb [b,ekf7 vtht zfmdby]b lf vtht ]b[firfhb= hjujh uflbc
vstk fv vjyfrdtsc hj,bpjy vfhudtkfyb yf[tdfh cffsib7 hjv ghtpbltynbc cbrdlbkb fvwyjc
dbqfwt,c lf yf[tdfh cffsib ]fqhflfy7 ]b[firfhblfy7 zfmdby]blfy lf yfhfptyblfy hjujh vblbfy ’dtk [b,ekfib7 qehorfbt,bc cf[kib0 abpbrehfl tc ite’kt,tkbf=
ufhlf fvbcf7 ]b[firfhbc ,fnfkbjybc vtsfehb
ue]e]b t,hfkb’t - ahbfl ytufnbehb gbhjdyt,f - ’fkbfy cftzdj ,bjuhfabbc rfwb7 ’fkbfy ewyfehb lffdflt,bs ufhlfbwdfkf8 VFC VFH]DTYF
[TKB UFECBDLF LF CFVB TMDCBFYB UFVJTCF[F=
tc ue]e]b t,hfkb’t [fk[ib fv,j,lf7 hjv vfc
cjakbc ofvfkb f/mjylf pdbflsfy8 cgtwbfkehfl fult,lyty zjhc7 hjv pdbflb ’fkbfy welfl
b.j= vt dyf[t bmfehb vrehyfkb7 hjvtkvfw ,jkj
lqtt,ib yf[f pdbflb lf smdf7 hjv ghtpbltync
fhfathb vfulfudfhb fh czbhlf7 hjv bc ofvkt,b
vbtqj7 hfptw t,hfkb’t kfgfhfrj,lf [fk[ib=
pdbflb [dlt,jlf erdt7 dbc [tkib b.j xfdfhlybkb8 vt v.fdc vjovt7 ’fkbfy cfbynthtcj gbhjdyt,f7 hjvtkbw fv,j,c7 hjv cjatk ve;fdfib pdbflb cfvb lqbc ufyvfdkj,fib vbcb lfwdbc eahjcbc hj,bpjy vfhudtkfybc ufhtit bv.jat,jlf
lf bm bs[jdf ghtpbltynvf7 hjv7 cfthsjl7 vjtwbkt,byfs vbcsdbc vfhudtkfyb=
.DTKF FV AFMNC VT DFV,J, HTCGJYLTYNT,PT7 EIEFKJ VJOVTT,PT LF.HLYJ,BS= FVBNJVFW VFBYNTHTCT,C7 GBHBCGBH LFVB]LTC
VFHUDTKFYB LF VTCFE,HJC= ’fkbfy ,tdhb rbs[df vfmdc UEHFV F,CFY’TCSFY7 hjvtkbw fctdt
vjb’t,yf fctsb cf[kb n.tcsfy f[kjc7 vlbyfhbc gbhfc7 vbobcmdtif cfhlfabs8 hjwf itfvjovtc tc cf[kb lf lfhoveylyty7 hjv tc b.j ecfahs[j sfditcfafhb7 uflfo.lf bm ghtpbltynbc
lf,byfdt,f7 vfuhfv vjekjlytkfl pdbflbc lfwdfv
vfhudtkfybc vtsfehj,bs smdf7 hfnjv bqt,c tc
]ueab fvltyc sfdbc sfdpt7 hfnjv /ujybfs7 hjv
ghtpbltynbc ecfahs[jt,fc it’kt,tyj lf fv
cf[kib pdbflb fqfh vbb.dfytc=
]b[firfhblfy7 ]JYCJY RDFHFW[TKBFC cf[kblfy ghtpbltynbc uflf.dfybc vbptpb b.j bc7
hjv tc cf[kb sbsmjc vltdhbc vbth b.j ufibahekb8 se tc cf[kb cgtwcfvcf[eht,bc vbth b.j
ufibahekb7 vfiby vtht bctd fv cf[kib hfnjv
vbfcdtytc ghtpbltynbc w[tlfhb0
hfnjv fhfdby fmwtdc .ehflqt,fc bvfc7 hjv
]b[firfhbc ,fnfkbjybc vtsfehb UE]E]B T,HFKB’T sfs,bht,c7 se cfl lf hjlbc uflft.dfyfs ghtpbltynb7 fnfht,lf eibihjt,bc sfyfvihjvkbc j]f[ib8 bc gbhjdyt,f lqtcfw veifj,c
eibihjt,fib7 vfuhfv fhcfl abuehbht,c=
rbltd thsb gkfcnb fmdc fv nhfutlbfc8 fmfvlt
eupj-erdkjl lfrfhuekfl bsdkt,jlf jhb gbhjdyt,f - BHFRKB UJUF’T lf DF;F ]BYZFHFEKB8 vfsb rdfkb brfhut,f !))# okbc !^-!*
yjtv,hbcsdbc7 bvbc vtht vfsb rdfkb fh xfyc8
tctyb b.dyty pdbfl ufvcf[ehlbfc ethsuektcb
flfvbfyt,b7 hjvtksf ufhtitw ghtpbltynsfy dthfdby cbf[kjdtcfw dth vbdbljlf=
F[KF[FY RB FQVJDFXBYT7 HJV PDBFL UFVCF[EHLBFC THSUEKB RBLTD THSB GBHJDYT,FF LFRFHUEKB LF LFRFHUEKBF BCT EWYFEHFL7 HJV SDBS J]F[BC OTDHT,VFW FH BWBFY7 WJW[FKBF7 VRDLFHBF7 CFL LFBRFHUF= FV
FLFVBFYBC RDFKBW !))# OKBC !* YJTV,HBCSDBC BRFHUT,F8
- dby fhbc tc gbhjdyt,f0
- TC VTCFVT GBHJDYT,F FHBC UDFHFL GFGEFIDBKB7 VCF[BJ,B= GFGEFIDBKB UHJPYJIB
F[KLF PDBFLC= gfgefidbkbw7 ujuf’tw lf ]byzfhfekbw uhjpyjlfy vj.dt,jlyty pdbflc8 bcbyb
b.dyty ghtpbltynbc ethsuektcb lfwdbc otdht,b lf vfs udfvt,pt eylf uflfutdkj7 hjv ghtpbltynbcsdbc hfvt lfutgbht,byf8 fb7 fctsb thsuekb flfvbfyt,bc xfvjijht,f pdbflbcufy ]th
rbltd uhjpyjlfy lfbo.j=
hjwf pdbflb ]b[firfhblfy uflfb.dfytc [b,ekfib7 smdty bwbs7 hjv lfwdbc jhb otdhb PFPF
,EH]FYF’T lf UJXF RTRTYF’T sfy fh ofb.dfytc lf bcbyb lfnjdtc ]b[firfhib= hfnjv hxt,f
,jkjvlt ufeibahfdb bc afmnb7 hjv hjwf ,eh]fyf’tv lf rtrtyf’tv ufbutc7 hjv ghtpbltynb ufhlfbwdfkf7 ,eh]fyf’tv fdnjvfnb vbeidbhf hj,bpjy vfhudtkfyc7 wjw[fkb ghtpbltynb ufuf.jkts lf smdty ufhlfwdkbkb vjb.dfyts erfyj0
- fye vfhudtkfycf lf ,eh]fyf’tc ijhbc vj[lf itkfgfhfrt,f0
- LBF[7 ,EH]FYF’TV UFLF[CYF BFHFQB LF
FGBHT,LF ’FKBFY CTHBJPEKB GFCE[BC VJS[JDYFC VFHUDTKFYBCFSDBC=
- bsmdf bcbw7 hjv dbyvt uekbrj nb,ef ghtpbltynbc cbrdlbkfvlt hfvltybvt lqbs flht
fdhwtkt,lf [vt,c7 hjv pdbfl ufvcf[ehlbf
pfhfylbt,bc cf[kb ]b[firfhib
pfhfylbt,bc cflehukj7 cflfw pdbflb b.j lfrh'fkekb
vtvjhbfkehb res[t
pfhfylbt,bc cflehukjib7
cflfw pdbflbc
vtjht cfakfdb b.j
UEUEIDBKB CRFVPT FDBLF LF
SMDF5 3.JXFQ7 MFK,FNJYJ VFYFYF7
HJUJH JCNFNEHFL ITFCHEKT
XDTYB LFDFKT,F7 HJV [TKBCEAKT,F
LFFHOVEYT7 SBSMJC PDBFLB VJRDLF7
CBYFVLDBKTIB RB WJW[FKBFJ=4
pfhfylbt,bc cf[kib
fhbc vfublf7 hjvtkbw
dfkbrj pfhfylbfv
pdbflbc cbc[kbs
uf;qtysbkb cfvb
abwhbcfufy itrhf
axali rakursi
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
qfvbc gbhdtk cffspt 3fcfdfk-lfcfdfkbc4 htlfmnjhvf kfif yflfhtbidbkvf lfvbhtrf8
- f[kf7 fv oesfc FKTMCFYLHT AJW[BIDBKBC othbkb ofdbrbs[t lf bwb7
hf ufvf[ctylf0 [heixjdbc lhjbyltkb
kjpeyub5 cfmfhsdtkj mfhsdtkt,bc
ufhtit=
- tu hfv ufuf[ctyf-vtsmb7 - ufvbrdbhlf8
- hfv ufvf[ctyf lf bvfy ufvf[ctyf7 hjv
se [heixjdc cfmfhsdtkj eyljlf mfhsdtkt,bc ufhtit7 ,jkj jwb otkbf7 ofhvfnt,bs [jhwbtklt,f ghjtmnb 3cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit=4
bvltyfl vjekjlytkb b.j tc ahfpf7
[vf dth fvjdbqt8
- f,f7 ufb[ctyt7 hf [lt,jlf lf hf
[lt,f fv jwb okbc vfy’bkpt8 ]th b.j7
cfvtuhtkj ffobjrtc lf ffj[htc7 vtht
fa[fptsblfy ufvjbhtrtc cfvfcb fsfcb
flfvbfyb7 yf[tdfhb cfvtuhtkj hectsibf ufmwtekb lf ufhect,bcsdbc fhbc
ufyobhekb8 vtuhtksf hfjltyj,f cfmfhsdtkjib sbsmvbc ufyf[tdhlf8 cfvtuhtkjib erdt vbbyfdkf bc thjdyekb tythubf7 cfmfhsdtkjc hjv fcfphljt,lf lf fwjw[kt,lf8 cfvtuhtkj7
afmnj,hbdfl7 fqfh fhct,j,c8 ufyf fh
/ufdc .jdtkbdt tc bvfc7 hjv hfqfw 'fkt,b vbpfyvbvfhsekfl f[jhwbtkt,ty ghjtmnc7 hjvtkcfw 77cfmfhsdtkj
vtuhtkt,bc ufhtit=4 /mdbf0
bv qfvtc fh lfvb’bybf7 [jkj jhb rdbhbc ufyvfdkj,fib rfkfvc dth vjdrblt
[tkb7 bvltyfl itvf’hoeyt,tkb lf ufvfjuyt,tkb b.j bc7 hfw kfif yflfhtbidbkvf vbs[hf8
z
fhbc fctsb rfwb - fktmcfylht ajw[bidbkb7 hjvtkbw ,jkj [esb otkboflbf7 c[dfc fhfathc frtst,c ufhlf thsbcf
- ufvjdfmdt.yt, hfqfw othbkc cfvtuhtkjc stvfpt - ajw[bidbkb jgthfnbekfl itvt[vbfyt,f8 ufbdkbc lhj7 rbltd
hfqfwfc lfd,tzlfd7 ajw[bidbkb v.bcdt
cfgfce[j othbkc 3vf]f[t,c48
vjrktl7 v[jkjl xtvb othbkt,bc of-
sbfyj,fc dbwfds 3ctgfhfnbcnb4 vtuhtkt,bcufyj8
tc bv lhjc7 hjwf vtuhekb ctgfhfnbpvb fhw fhfclhjc fhct,ekf lf fhw
fhfcjltc bfhct,t,c7 hflufy vtuhtkvf rfwvf7 ajw[bidbkbcufy ufyc[dfdt,bs7 itcfybiyfdfl bwbc7 hjv sdbsjy
fhbc bv cf[tkvobajc ths-thsb lfvae’yt,tkb lf 3vtobkt47 hjvtkcfw
mfhsekb cf[tkvobaj /mdbf===
itb’kt,f7 yjhvfkehb flfvbfyb cfresfhb sfdbcufy ufvjwfkrtdt,fc lf ufvj.jafc bs[jdltc0
vtuhtk rfwc cojhtl bc co.byc7 fv
sfdbc cf[tkvobajib7 fv sfdbc cfmfhsdtkjib fkvfwthfl7 tzdbc sdfkbs hjv
e.eht,ty vfdfyyb lf vfdfyyb lf pjuflfl7 mfhsek cbdhwtib vbcb hjkbc
lf flubkbc lfrybyt,fc wlbkj,ty8
hfw itt[t,f yfihjvc 3vtuhekb tybc
ktmcbrf lf cbn.dfsofhvjvfdkj,f47
fk8 ajw[bidbkb vtuhek tyfc mfhsekb reknehbc ufye.jatk yfobkfl
hjv sdkbltc7 vfc fv idblnjvtekbc ufvjwtvf7 seylfw hjujhw mfhsdtk tyfsvtwybthc7 eylf uf[fht,jlf7 bc rb lfeafhfdb wbybpvbs vbvfhsfdc mfk,fnjy uexf
rdfhfw[tkbfc - thsb lfudblubyts7 3cbyfvldbktib hfc ofhvjflutyc vtwybthekb sdfksf[tldbs4 tc yfihjvb lf ,fhtv
cbn.dt,bc hfjltyj,fw lfudbsdfktsj8
smdty sdbsjy lfutsdfkfs7 gfnbdwtvekj ajw[bidbkj7 c[df se fhfathb7
sdkf [jv vfbyw bwbs0
vtuhekb tyf7 cdfyehb tyf mfhsekb
reknehbc7 pjuflmfhsekb cekbthb
afctekj,t,bc yfobkbf7 cfthsj mfhsek cf.lfhib lfyst,ekb jhb cfystkbf7 hjvtkcfw cekbc it,thdf rb fhf7
[tkbc vjafht,f7 lfwdf lf vjahs[bkt,f
czbhlt,f8
3vtuhekb tybc ktmcbrbc lf cbn.dfsofhvjvfdkj,bc4 ufvjwtvbs7 xtvb fphbs7 cf[tkobajt,hbdb vybidytkj,bc
lblb mfhsekb cfmvt ufrtslf7 ajw[bidbkc rb7 hjujhw xfyc7 gbhbmbs /ujybf8
3vtuhekb lqtc cfkfhjf yfvldbkb
samegreloSi viyavi
da saqarTvelo vnaxe!
xruSCovis lozungis
axali interpretacia?!
Tu `saqarTvelo
megrelebis gareSe~?
vaxtang
xarCilava
rbs[dbcfc vjclbc ajw[bidbkc 3vepf47
sjhtv c[df lhjc rbf ufnheyekb7 vbe[tlfdfl bvbcf7 hjv mfhsekb cf[tkvobaj7 hjvtkcfw xtvufy fctsb itcfiehb
cbc[fhnbs lf cbvfhlbs bwfdc ajw[bidbkb7 sfdpt udtv[j,f8
ajw[bidbkbc ge,kbrfwbt,bc ufvjmdt.yt,fc7 hjujhw otcb7 efvhfdb pfhb
vjcltdc [jkvt - dby fhbc tc ajw[bidbkbj7 - vtrbs[t,bfy lf vtw gfnbjcyfl
de[cyb7 dby fhbc lf hfc ofhvjflutyc8
ajw[bidbkbc gbfhvtyt]thb ufd[lb
eyt,kbts7 vfuhfv hf dmyf - hjwf utrbs[t,bfy7 eylf egfce[j8
rfwb hjv js[vjw otkc uflfcwlt,f
lf vbcb udfh-cf[tkb fhfathc te,yt,f
afhsj cfpjufljt,fc7 bvfc fob xtvb gbfhvtyt]thj,f hfc eidtkbc7 vfuhfv vt vfbyw
dwlbkj,8
lf vfbyw7 se hfbvtsb bwyj,ty fk8
ajw[bidbkc7 bwyj,ty hjujhw rfwc7
hjvtkbw wtw[kpt yfdsc fc[fvlf cfvjmfkfmj jvbc fd,tlbs okt,ib lf cfvtuhtkjc itctek ,fylt,c 3byntktmnefkeh4 v[fhlfzthfc eotdlf8
fb7 tc fhbc bc 3cfcf[tkj4 afmnb7 hjvkbsfw ajw[bidbkb cfmfhsdtkjc ef[ktc bcnjhbfib 3itdf48
cfvjmfkfmj jvb lfvsfdhlf7 vfuhfv fh
lfvsfdht,ekf bc ajw[bidbkbcsdbc vtuhtksvj’ektj,bc cbylhjvbs lffdflt,ekb tc fcfrjdfyb rfwb rdkfd cfyufhib pbc lf 3chjkfc4 fuh’tkt,c8
chjkfpt ufvf[ctylf - .dtkf cbrtstcsfy thsfl fk8 ajw[bidbkb sfd[tlbf7
hjvtkvfw sfdbc ths-ths ge,kbrfwbfib bctsb itehfw[.jaf vbf.tyf cfvtuhtkjc7 hjv fhf vbcb [fylfpvekj,f7
vtuhtkt,b7 fk,fs7 c[dfyfbh gfce[c
vjcs[jdlyty wbybrjcj,bc [fcbfspt
lfvlufh 3vtwybthc48
- [fhxbkfdf hjv bs[jdc7 fh tchjkjs
cfvtuhtkjcj7 dby eylf tchjkjc= - ltlbs vtuhtkvf cffrfidbkvf se [tkbceakt,fib vjrfkfst,ekvf c[df vtuhtkt,vf0
- ybiybcvjut,bs vtrbs[t,jlf ajw[bidbkb lf bmdt fuh’tkt,lf - chjkbs rb
dtchjlb7 vfuhfv7 f,f7 hjujh7 vibthb dfh7
rezb wfhbtkb vfmdcj8
vrbs[dtkb7 fk,fs7 vb[dlt,f7 hbs lf
hjujh egbht,c ajw[bidbkb cfvtuhtkjc 3wtw[kbc4 uf[cyfc7 vfuhfv thsb hfv
eikbc [tkc - vibthbf lf 3n.dbf-ofvfkb4
fhf fmdc8
cfvtuhtkj cfmfhsdtkj fh /ujybf
3cyfbgth4 ajw[bidbkc lf bvbnjv vbeidbhf cfchjkfl sfdbcb epytj erfyfkb0
hf tresdybc f[kf fv rfwc7 'dbhafcj
vrbs[dtkj7 itb’kt,f fcts flfvbfyc thmdfc
vtwybthb7 ghjatcjhb7 byntkbutynb0
crfyb vbrfn.jhbyfkb eltc uf dtye7
cb heyue rjxb888
fh dsfhuvyb fv cbn.dt,c - bodfkjc
ajw[bidbkvf7 mtmjc ktmcbrjyb lf sdbsjy ufbujc7 hfw des[fhb=
fh vxdtdbf jgjytynt,sfy e[tib cfe,fhb7 vfuhfv ajw[bidbkb sfdbcb f,exfl
fvult,b njybs lf wbybpvbs vfb’ekt,c7
[ehlf lfde,heyj8
ths[tk fh degfce[t7 jh]th fh degfce[t - fv gbyjxtnbc njkf rfwc hf lbcrecbf eylf ufdevfhsj-smj7 dbabmht8 fvfy
rb tyf itvfxdbf lf bct lfvbnfnfyt,c [jkvt7 sbsmjc vbcb cneltynb db.j888
sfdbcb pyblfy lf [fcbfsblfy ufvjvlbyfht7 ajw[bidbkb wbkc vofvt,c lf
mfhsek cfpjufljt,fcsfyfw vfcvtyc [fhxbkfdf wlbkj,c7 cfvtuhtkjc
vw[jdht,yb lffhoveyjc7 hjv dbqfwdbqfwt,b +bjkfl itb’kt,f buekbc[vj7
hjv kfgfhfrbf pjuflfl mfhsdtkt,pt ajw[bidbkb‘ t,h’dbfy vtuhtkt,c7 vfuhfv fv dbqfw-dbqfwt,c fh fcf[tkt,cj8
fv ]thpt thsc lfdfcf[tkt, - FKTMCFYLHT AJW[BIDBKB8
hfw itt[t,f lfyfhxty dbqfw-dbqfwt,c7
vfsib pjuflfl mfhsdtkt,c fhf7 vfuhfv
bv dfbmfhsdtkt,c yfvldbkfl duekbc[vj,7 hjvkt,bw ibyfehb se ufhtekb
vnht,bc zrefpt lflbfy lf cfvtuhtkjc
obyffqvltu [fy fdnjvfnc bibidkt,ty7
[fy - rfkfvc8 fmfjlf7 cfmfhsdtkjc th-
mfhsekb cbn.dt,bcf8 fqvjcfdkts cfmfhsdtkjc lf/rfhudbf yfvldbkb mfhsekb cbn.dt,b7 vfs yfwdkfl sfshekcjv[eh-cgfhcekb itvjeqbf7 hjvtkbw mfhsdtkbc .ehc welfl tx[bht,f
lf uekcf co.tyc8
vtuhek tyfib rb itvjyf[ekfy
j,jk vfhufkbnt,fl bc 'dtkb cbn.dt,b - xdty dehxtds xdtyc vobuyj,ht,c7 vtnb .ehflqt,f vbfmwbjy vtuhekc7 hjv bmblfy fvjrhtabkb cbn.dt,bs itbdcjy lqtc vfsb itkf[ekb
mfhsekb ktmcbrjyb48
tc cbn.dt,b FRFRB OTHTSTKC tresdybc888 vujyb7 rjvtynfhb ptlvtnbf=
z
ajw[bidbkbc ltvfujubfc lf wbkbcofvt,t,c7 thsb xtvb flhbyltkb othbkblfy vjnfybkb ahfuvtynbs vbylf degfce[j5
3cfvtuhtkj dth ittuet,f bv lfvwbht,fc7 hfw vfc fhfthsupbc eodytdbf7 fhw vtuhekb tyf eylf b.jc
dbyvtc lfwbydbc lf vbsevtntc7 ltdybc cfufyb lf se xdty f[fk7 lfvjerblt,tk mfhsek cf[tkvobajc dfityt,s7 vjlbs7 wjnf f[kt,ehfl dbfphjdyjs8 vjlbs7 vjdbijhjs rjveybcneh-,jkitdbrehb fphjdyt,bc cnbkb7 efhb dsmdfs cf[tkvobajc vfhsdbc vj’dtkt,ek cbcntvfpt lf bct ufydb[bkjs tc cfrbs[b8
hf ufdfrtsjs bvbcsdbc7 hjv cfvtuhtkjv ths[tk lf cfvelfvjl
vjbijhjc bc rjvgktmct,b7 hfcfw
vfc jhb cfereytf7 sfdc f[dtdc hectsbc bvgthbf lf fv rjvgktmcbc
lfythudfib kjvbc odkbkb vbe’qdbs bv dfbmfhsdtkt,c7 hjvkt,cfw dth ufeubfs lf dth iteuybfs7
hfc ybiyfdc cfmfhsdtkj lf hjujhb eylf b.jc bub8
gbhdtkb7 hbsfw eylf lfdbo.js7
fk,fs7 bcff7 hjv CHEKBFL F[KT,EHFL EYLF LFLUTC MFHSEKB
TYBC COFDKT,BC CFRBS[B XDTYC
CRJKT,IB7 HJV MFHSDTK ,FDIDC ,FDIDJ,BLFYDT /MJYLTC UFHRDTEKB BYAJHVFWBF FV JHB MFHSDTKEHB TYBC - VTUHEKBCF LF
CDFYEHBC ITCF[T,8
hjvtk mfhsek wyj,btht,fptf
kfgfhfrb7 hjwf mfhsekb wyj,btht,blfy dvb]yfds vtuhekcf lf cdfyehc7 hjujh itb’kt,f xdty dsmdfs7
hjv mfhsekb dbwbs7 hjwf fh dbwbs bc 'bht,b7 bc atcdt,b7 hfptw
mfhsekbf fqvjwtyt,ekb7 fh dbwbs
bc ityfrflt,b7 hbsfw vlblhlt,jlf lf bdct,jlf mfhsekb tyf8
rfhubf7 hjwf xdtyc ,fdidt,c byukbceh se uthvfyek ktmct,c dfcofdkbs7 vfuhfv hbs bmyt,jlf welb7 vfssdbc vtuhekb se cdfyehb
ktmct,bw udtcofdkt,byf8 hjv .ehb
.hvj,blfydt mfhsekfl uf[tlyjlfs lf vjvfdfkib vtuhekbcf se
cdfyehbc ufujyt,bcfc ecbfvjdyjl
fh uf;h;jkt,jlfs nfyib8
hf bwbc lqtc mfhsdtkvf ,fdidvf
vtuhekb se cdfyehb vbsjkjubbc7 ajkrkjhbc7 otc-xdtekt,t,bc7 nhflbwbt,bc itcf[t,0 sbsmvbc fhfathb lf hjwf bc cfvtuhtkjcf se cdfytsib gbhdtkfl [dlt,f7
bmblfy cfcbfvjdyjl ufjuyt,ekb lf
ufywdbaht,ekb xfvjlbc7 fv jh res[tcf lf vbc vrdblh flfvbfyt,pt cfvelfvjl it.dfht,ekb8 sbsmjc ew[jtsib b.j7 cflfw ewt, cfvij,kj fqvjfxbyf8
vt tyfsvtwybthb fhf dfh lf dth
utn.dbs7 hjujh eylf lfbothjc vjvfdfkb mfhsekb tybc uhfvfnbrf7
dthw bvfc utn.dbs7 hjujh eylf itlutc vij,kbehb kbnthfnehbc cf[tkv’qdfytkjt,b lfo.t,bsb rkfct,bcfsdbc7 vfuhfv tc .dtkfathb cek
c[dfyfbhfl hjv eylf ufrtsltc7 cek
c[df [th[tvfkpt7 cek c[df cf’bhrdtkpt hjv eylf lfityltc7 tc xtvsdbc
elfdjf8
dbqfwf 3dta[bcn.fjcfyc4 sfhuvybc se vtuhekfl ktmcc lfothc7 thsb dfb-eidtkt,tkb fn.lt,f mfhsek ghtcfib - kfvbc fhbc7 ctgfhfnbpvsfy ufbubdltc fvudfhb 3ofhvjelutytkb sfd[tlj,f48 v.bcdt lfbhfpvt,bfy xdtyb byntkbutywbbc ofhvjvflutykt,b cfmfhsdtkjc lfcfwfdfl lf uflfcfhxtyfl8 bvfc rb dth [dlt,bfy7 hjv fctsb cfmwbtkbs eahj
fijht,ty cfvtuhtkjc cfmfhsdtkjcufy lf ufew[jt,bc7 ufsbidbc ghjwtcc eo.j,ty [tkc8 hjwf rfwc te,yt,b7 hjv vbcb tyf itysdbc vbeqt,tkbf lf kfvbc lfyfifekfl esdkb
fv tyfpt eo.byfh kbnthfnehek
dfh]bij,fc7 ufyf fvbs bvfcfw fh te,yt,b7 xtvbfyb fhf [fhj0
se xdty jltcvt cfidtkb lfudflut,f lf jltcvt dbcofdkbs bvfc7 hfcfw
cf[tkvobajt,hbdfl fphjdyt,f /mdbf7
xtvc yfsmdfvc vrht[tkj,fl fhfdby
xfsdkbc8 lqtc rb fvbc lblb ifycb
vfmdc7 vfuhfv vt v[jkjl lqtdfyltkb lqbcsdbc fh doth fv othbkc
lf fhw whegfnhbjnsf ths,fifl
ujyc vjcdkbc bvtlb vfmdc8
xdty hfw fa[fptsib lfudtvfhsf7
bvbnjv lfudtvfhsf7 hjv dth vjdefhts7 dth degfnhjyts bm vjcf[kt
mfhsdtkj,fc7 hjvtksf lblb yfobkb vtuhekb ofhvjij,bcff8 cfvfubthjl7 3vjefhtc4 c[dt,vf888
sfdbc lhjpt bv .vfodbkt,bcsdbc7
peulblbc wtynhib fdnjvfnbc ]thbs hjv w[hbkfdlyty wfc lf 3smdtyb fhfmfhsdtkb ltlfj47 bubyt,jlyty7 thsb vtuhekb ktmcb hjv tcofdkt,byfs ,fdidj,fib lf 3fb bfc4
udthlbs bcbw tsmdfs7 hjv [jh,fkc
vtuhekfl mj,fkb /mdbf7 qvthsc rb
- qjhjysb7 lfhoveyt,ekb dfh7 bcbyb fcts hfvtc fh xfbltylyty8 rfhubf7 tdhjcf,zjib hjv ufdthsbfylbs7 vfuhfv cfmfhsdtkjibw [jv
eylf ufdthsbfylts7 ufthsbfyt,f rb
cb.dfhekbc7 ehsbthsufut,bc7 ehsbthsrh’fkdbc lf gfnbdbcwtvbc
ufhtit - ite’kt,tkbf8
cfmfhsdtkjc thsbfyb cf[tkvobajc ityfhxeyt,fc lf ufyvnrbwt,fc
bc it’kt,c7 dbyw cojh thjdyekcf[tkvobajt,hbd rjywtawbfc xfvjf.fkb,t,c lf vbcb w[jdht,fib ufnfht,bcsdbc bqdfot,c48
vtuhekb se cdfyehb tyf ufye.jatkb yfobkbf bv cfthsj reknehbcf7 hjvtkcfw mfhsekb reknehf /mdbf7 fvbnjv dbyw thsc fy vtjhtc vb]qfhr-vj]qfhrekfl vjb[ctybt,c7 bc yt,cbs se eyt,kbts7
vstk mfhsek reknehfc itehfw[.jac8 fb7 tc cffeuj cfmvt hjv fh lfudtvfhsjc7 cojhtl fvbnjv dsdkblb
lf dsdkb cfzbhjl vtuhekb lf cdfyehb tyt,bc itcf[t, mfhsdtkb vjpfhlt,bcfsdbc vtnb byajhvfwbbc
vbojlt,fc48
f[kf vrbs[dtkvf ufycf]jc7 vt dfh ctgfhfnbcnb se ajw[bidbkbf ecbylbcj wbkbcvofvt,tkb7 hjvtkbw vf,hfkt,c7 sbsmjc vt ds[pfdlt [tkjdyehfl ghj,ktvt,c lf cfvtuhtkjc vfw[jdht,kt,c +ajw[bidbkbc nthvbybf d8[8‘ lfyfhxty cfmfhsdtkjc dev[tlht,lt8
ghj,ktvf se fh fhct,j,c7 vfc [tkjdyehfl dth its[pfd7 fhflf7 ghj,ktvf hjv
fhct,j,c7 fvbc lfvfvnrbwt,tkbf seylfw ajw[bidbkbc lf vbcyfbht,bc jgect,b7 hjvkt,bw lhjufvjidt,bs [fy cfl
3ufbtkdt,c4 lf [fy cfl8
vt hjujh dev[tlht, cfvtuhtkjc
cfmfhsdtkjc7 vt - dbyw dfv,j,7 hjv
mfhsekb tybc cofdkt,bc cfrbs[b
c[dfyfbhfl eylf lflutc lf hjv mfhsdtk ,fdidt,c ,fdidj,blfydt ufdfut,byjs lf fde[cyfs7 se hf cbqhvbctekb rfdibht,bf ltlf mfhsekcf lf
vtuhek-cdfyehc ijhbc8
xtvb vjcfpht,f7 hjvtkbw yfvldbkfl
fh fhbc v[jkjl xtvb7 cojhtl hjv mfh-
sdtksf thsbfyj,bc evybidytkjdfytc
lf egbhdtktc bltfc tvcf[eht,f7 jqjyl
bcts thsbfyj,fc7 hjvtkbw ehfgfnhbjnek vjojlt,t,pt rb fh fhbc lfae’yt,ekb7 fhfvtl wjlyfpt7 cojh byajhvfwbfpt7 cfresfhb atcdt,bc hfj,bc uffpht,fpt8 fvudfhb leqf,bs itrhekb thsbfyj,ff v.fhb7 vfhflbekb7 tzdvbenfytkb lf fhf .fk,b gfstnbrbs itrjobot,ekb 3thsbfyj,f47 hjvtkbw fldbkfl baidyt,f lf bikt,f8
mfhsek-vtuhek lfgbhbcgbht,fpt
rb fhf7 mfhsekb cf[tkvobajc ityj,bc rjycnhemwbbc f[kt,eh uffpht,fpt7 vbcb bltjkjubehb rjywtawbbc f[kt,eh uflfo.dtnfptf cfe,fhb7
hjvtkbw [tkc iteo.j,c mfhsekb
cf[tkvobajc cbv.fhtc lf mfhsekb
cekbtht,bc cbvnrbwtc8
fct hjv7 3vtres[bfj,f4 smdtyrty vjbrbs[ts888 ajw[bidbkc thsb vtsjlb
fmdc 3lfveqfvt,ekb4 - VTUHTKT,SFY
FYUFHBICOJHT,F VTUHTKT,BC [TKBS8
fct vjbmwf bc cfvjmfkfmj jvbc gthbjlib7 hjwf rfhu vtuhtkt,c vjeojlf7
sdbsjy ufcojht,jlyty 3wel4 vtuhtkt,c7 fye pdbfl ufvcf[ehlbfc vjv[htt,c8
fct bmwtdf bub f[kfw7 hjwf mfk,fnjy
uexf rdfhfw[tkbfc cs[jdc7 gfce[b ufcwtc rbs[dfc5 3cbyfvldbktib hfc ofhvjflutyc vtwybthekb sdfksf[tldbs
3vtuhekb tybc ktmcbrf lf cbn.dfsofhvjvfdkj,f48
smdty fy smdtyvf bycnbnenvf lfcf,est,ekfl eylf udfvwyjc cbvfhsktj7 vjeojlt,c mfkfnjy uexfc ajw[bidbkb7 hjv 3wel4 vtuhtkt,c7 ,jkjc lf
,jkjc7 tyf xffrvtylbyjc8
3vtwybthekb sdfksf[tldbs4 ufvnrbwt,ekb lf lfcf,est,ekb hjvtkb cbvfhskt ufbytnthtct,s7 bc cbvfhskt7
hjvtkbw hfw itb’kt,f ijhc bmyt,f cbvfhskbcufy0
lfhoveyt,ekb dfh7 fhw mfk,fnjyb
uexfcufy lf fhw tyfsvtwybtht,bc bycnbnenbcufy smdtysdbc cfzbhj fcts 3cbvfhsktc4 dth tqbhct,bs8
vtuhtkj,bs fifynf;t,s uexf rdfhfw[tkbfc lf e[th[ek vlujvfhtj,fib f.tyt,s888 uexf rdfhfw[tkbfc lfifynf;t,bs
fh rvf.jabklt,bs lf ktdfy lflbfybc7
cbvjy ]fyfibfc7 fhyjkl xbmj,fdfc
vbn.et,fc wlbkj,s fmtlfy 3bm4 - dbqfw
[fhxbkfdf mfhsek-vtuhek lfgbhbcgbht,fc fqdbdt,c lf7 fhbmf7 .ehb feobtsj8
fh uhw[dtybfs0 fh lfbqfkts fvltyb cbwhebs lf lfcvtyt,bs0
z
3cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit=4
yese vfhskf itb’kt,f fhct,j,ltc
fctsb ghjtmnb0
cfmfhsdtkjib ,jkj jwb okbc ufyvfdkj,fib ufydbsfht,ek vjdktyt,c
se j,btmnehfl ufdffyfkbpt,s7 VFHSKF ITB’KT,F VBDBLTS BV LFCRDYFVLT7
HJV FCTSB GHJTMNB YFVLDBKFL FHCT,J,C7 BCT SFYVBVLTDHEKFL LF VBPFYVBVFHSEKFL [JHWBTKLT,JLF
VTUHTKSF ITDBOHJT,F LF UFVJLTDYF
E’DTKTCB MFHSEKB VBOT,BLFY8
seylfw fa[fptsib mfhsdtksf utyjwblb ufdb[ctyjs - bv cfvfcb fsfcb flfvbfyblfy7 evhfdktcj,f ufyf vtuhtkt,b fh fhbfy0
fsb fsfcb flfvbfyb ittobhf fv cfcfrkfjc7 fv fsb fsfcb flfvbfyblfyfw evhfdktcj,f vtuhtkt,b b.dyty8
vtuhtksf utyjwblb fa[fptsib7 ufkbc nthbnjhbfpt f[kfw uh’tklt,f7
jqjyl fv UTYJWBLC lqtc c[df ajhvf
lf c[df ibyffhcb fmdc8
- smdty mfhsdtkt,b fh [fhs888 vtuhek crjkt,c ufub[cybs7 bcofdkts7
bihjvts lf bw[jdhts ,tlybthflj= ]th tc 3bltf4 itfgfhtc hect,vf ufktkt,c7 vfuhfv hjwf fmtlfy fhfathb ufvjdblf7 f[kf htghtcbt,bc lf lfibyt,bc
upfc lffluyty8
cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit rfhufl hjv lfabmhlt7 tc ghjtmnb cfyf[tdhjl vfbyw fhbc itchekt,ekb8
sevwf7 tc ghjtmnb vfbyw bv 3lblb4
ghjtmnbc yfobkb vujybf7 hjvtkcfw
3cfmfhsdtkj mfhsdtkt,bc ufhtit4 /mdbf
lf hjvtkbw lqbc otchbublfy lqtvlt
fh vj[cybkf8
hectsbc bvgthbf sbsmvbc jhb cfereybc ufyvfdkj,fib wlbkj,lf fv
vpfrdhekb ghjtmnbc [jhwitc[vfc lf
'bhbsfl fmwtync cfvtuhtkjcf lf vtuhtkt,pt frtst,lf7 hjvkt,cfw
3rtsbkbcv.jatkb4 hect,b fhoveyt,lyty7 hjv vtuhtkt,b mfhsdtkt,b fh
fhbfy lf fvbc evsfdhtc fhuevtynfl
vtuhek tyfc fcf[tkt,lyty8
3fhuevtync4 j,bdfntkbcsdbc lqtcfw fh lferfhufdc ojyf lf afcb8
hect,b7 jqjyl7 fv]thfl7 facet,bc gbhbs7 ufyf lqtcfw fv fhuevtynbs fh wlbkj,ty vtuhtkt,bc uflf,bht,fc lf
3lfdth,jdrt,fc40 sevwf7 sfdbcb vbofo.kblfy f.hbk7 mfhsek cfv.fhjc vjo.dtnbk lf vpheydtkb hectsbc vbth
v[ehdfktl uekib xfrhek fcbfsfcj,bs
vtuhtkc thsb sfj,bc itvltu7 fk,fs7
erdt fh lfczbhlt,f uflf,bht,f lf
3lfdt,jhrt,f4 - vfs erbltufyj hectsb
isfysmfdc lf erdfkjl uffmhj,c8
- dth bcdtyt,c tc [fhxbkfdf7 bctd lf
bctd cfvtuhtkjcf lf vtuhtkt,pt othcj8
smdtyufy lf smdtybcsfyt,bcufy ufyc[dfdt,bs7 hfv eylf vjvfcdtyjc7 gfnbdwtvekj ajw[bidbkj7 hjltcfw xdtyc
sdfkoby vj[lf bc rjivfhb7 hfcfw fa[fptsib mfhsdtksf utyjwblb /mdbf0
hfv eylf vjvfcdtyjc7 hjltcfw d[tlfd7
hjv xtvb cbc[kb lf [jhwb7 xtvb yfstcfdt,b7 f[kj,kt,b7 vtpj,kt,b7 vtuj,ht,b lf fsbfsfcj,bs7 fcbfsfcj,bs flfvbfyb fv mdt.fyfc njdt,c lf vfsb evhfdktcj,f erfy fhfcjltc lf,heylt,f8
smdty lf smdtyyfbht,c7 ,fnjyj ajw[bidbkj7 hfnjvqfw fh unrbdfs tc7 fh
ufoe[t,s7 fh ufqtkdt,s7 cfvfubthjl7 ufoe[t,s lf ufqtkdt,s bc7 hjv dbqfw 3vtuhekb tybc ktmcbrfc lf cbn.dfsofhvjvfdkj,fc4 ufvjcwtvc7 dbqfw bn.dbc7 hjv
vtuhekb tyf ghjnjmfhsekb tyff8
smdty lf smdtyyfbht,b7 smdtyb wbybrehb orbgehnt,bs lf htgkbrt,bs ufew[jt,bcrty e,b’ut,s vtuhekb ofhvjij,bc mfhsdtkt,c pjuflmfhsekb cfv.fhjlfy7 fvbnjvfw dabmhj,7 yt,cbs se
eyt,kbts7 smdtyb lf smdtybcsfyt,bc
upf cflqfw fewbkt,kfl uflf/rdtsc
hecekb cgtwcfvcf[eht,bc upfc lf vtht fv upfcsfy thsfl fuh’tkt,c vcdktkj,fc cfthsj vbpybcrty7 hjvtkcfw
3CFMFHSDTKJ VTUHTKT,BC UFHTIT4
/mdbf lf hjvtkbw7 hjujhw ptvjs vjuf[ctyts7 itvflutytkb yfobkbf
3lblb4 ghjtmnbcf 3CFMFHSDTKJ
MFHSDTKT,BC UFHTIT48
hect,b df[ctyt hfvlty]th7 vfuhfv hectspt eahj lbl e,tleht,fl cfmfhsdtkjc UKJ,FKBPFWBF tmwf8
ukj,fkbpvb ofktrdbs tvemht,f vwbhthbw[jdfyb tht,bc reknehfc7 vfs
tyfc7 sfdbcsfdflj,fc8
v[jkjl vtuhekb lf cdfyehb tyt,b rb fhf7 mfhsekb tyff lqtc ufyepjvkfl lblb cfahs[bc mdti7 sevwf7 ,tdhc fhw tc flfhlt,c fv uekfh[tby mdt.fyfib8
xtvb fphbs7 fv cbnefwbfib7 ukj,fkbpvbc tgjmfib7 ufycfresht,ekb .ehflqt,f mfhsekb tybc lfwdfcsfy thsfl vtuhekb lf cdfyehb tyt,bc lfwdfcfw eylf vbtmwtc7 hjujhw mfhsekb tybc itvfdct,tk lf vfcfphljt,tk
ityfrflt,c7 hjujhw mfhsekb tybc
sdfkvfhufkbnt,bs cfdct cfkfhjc8
rth’j bybwbfnbdt,bs fv cfmvtc dth
vjtdkt,f8 fv cfmvtpt mfhsekvf cf[tkvobajv eylf bpheyjc7 se tc cf[tkvobaj ]th rbltd fhct,j,c8
vtuhekb lf cdfyehb tyt,b cfmfhsdtkjc elbltcb cbvlblht lf tybsfqeothtkb ufy’bf7 sevwf7 fv ufy’bc fhct,j,bc itcf[t, jabwbfkeh cf[tkvobaj
ljrevtynt,ib dthfathc fvjbrbs[fd8
flhtw dsmdb lf f[kfw ufdbvtjht, vtuhekb lf cdfyehb tyt,b xfeothfdfl7 rfyjyufhtit vluveht,bdbs w[jdhj,ty mfhsdtksf cfthsj cf[kib - cfmfhsdtkjib8
fhflf7 cf[tkvobaj vfs cfsfyflj rfyjybc cfae’dtkpt bctdt eylf bwfdltc7
hjujhw bwfdc bcnjhbekb vybidytkj,bc 'tukt,c8
fh itb’kt,f7 fm thsb fv,fdb fh ufdb[ctyj5 ubf rdfibkfdfv ghjnjmfhsek
rjk[eh tyfpt +rdfibkfdfc nthvbybf d8[8‘ ufibahf 3atcnjcbc lbcrj47 hjvtkcfw cfereytt,bc vfy’bkpt enhbfkt,lyty vtwybtht,b lf ufcfqt,b dth
vje’t,ytc8
vt fh dfh fv cfmvbc cgtwbfkbcnb lf7
fmtlfy ufvjvlbyfht7 dth dbcfe,ht, fv
fqvjxtybc vtwybthek qbht,ekt,t,pt7 vfuhfv vcjakbjib fqbfht,ekb
vtwybtht,bc ufvj[vfeht,t,c se lfde]tht,s7 cfmvt udfmdc efqhtcfl cf.ehflqt,j vbuyt,fcsfy7 hjvtkvfw7
itcf’kjf7 mfhsekb wbdbkbpfwbbc
cfsfdtt,b rbltd eahj ijhc ufcobjc8
rdfibkfdfc tc fqvjxtyf7 hjvtkbw7 vfdfysf fphbs7 dfybc fhmtjkjubeh ufs[ht,c fh xfvjedfhlt,f sfdbcb vybidytkj,bs7 dthf lf dth uf[lf mfhsekb cf[tkvobajc cf[tkvobajt,hbdb .ehflqt,bc qbhcb8
ubf rdfibkfdf b’ekt,ekbf7 rth’j
gbht,c vbvfhsjc abyfycehb lf[vfht,bcsdbc lf fct bfhjc cfpqdfhufhts bv
cfvtwybthj rjyathtywbt,pt7 cflfw
vfc fv stvfpt cfcfe,hjl bodtdty8
f[kf ofhvjdblubyjs7 hjv tc fqvjxtyf7 dsmdfs lf7 hjvtkbvt cjvt[ vtwybthc
uftrtst,byf lf 3atcnjcbc lbcrj4 cjv[eh tyfpt uftibahf - cjv[t,b7 fk,fs7
vstk vcjakbjc itfpfypfht,lyty8
hfnjv fh vj/.df bubdt ufvj[vfeht,f fv fv,fdc cfmfhsdtkjib lf hfnjv
wlbkj,ty dbqfw-dbqfwt,b7 tc fqvjxtyf vbfaextxjy0
bvbnjv [jv fhf7 hjv ubf rdfibkfdfc
lfcrdybs7 3rjk[b rjhb,fynt,bc vbth
itmvybkb 3rbhb,bibc47 3rbh,bc47 fye
othbk-abhabnt,bc - 3atcnjcbc lbcrjc4 ofhothbc tyf ghjnjmfhsekbf rjk[ehbf8
3lbcrjpt lf,tzlbkb yf[fn-ybiyt,b
3rjk[ehb jmhjlfvothkj,ff47 hfw bvfc
ybiyfdc7 hjv sbsmvbc js[b fsfcb okbc
obyfs7 fye bv lhjc7 hjwf 3atcnjcbc
lbcrjf4 itmvybkb7 rjk[t,c7 sehvt7 lfvothkj,f /mjybfs8
z
3fa[fpt,bc js[vjwb ghjwtynb
dbyff0 cek vtuhtkt,b fhbfy8 cfvtuhtkjib fct fv,j,ty7 vfiby ufdthsbfylts lf lfvjerblt,tkb mdt.fyf db.jsj8 'fkbfy ,tdhb jwyt,j,c fvfpt7 vblbc gfcgjhnbpfwbf8 hecek
gfcgjhnt,c bqt,ty cfvtuhtkjib8
ghbywbgib7 vt obyffqvltub fh dfh7
hjv cfvtuhtkj fa[fptsc itethsltc7 bm wjnf [fyib mfhsdtkt,b eahj ,tdhyb bmyt,bfy8 fv upbsfw itb’kt,f fa[fptsbc lf,heyt,f8 fa[fpt,b dby fhbfy0 cek gfnfhf ghjwtynbf xfvjcekb facet,bc8
- xdty hf itqfdfsb7 serb fa[fptsc cfvtuhtkjw itethslt,f lf
lfvjerblt,tkb cf[tkvobaj bmyt,f0
- b.jc7 lblb fv,fdb888 uffrtsjy tu
vtuhtkt,vf7 dtyfwdfkt7 'fkbfy vb.dfhc tutyb7 itcfybiyfdb [fk[bf8
fbqjy vtuhtkt,vf fa[fptsb lf itmvyfy rjk[ehb cf[tkvobaj48
fvbc ofrbs[dbc itvltu itb’kt,f dbyvtv babmhjc7 hjv tc fhbc afhekb xfyfothb hfqfw rjycgbhfwbekb it[dtlhbcf7 cflfw mfhsekb cf[tkvobajc lfikf-lfyfotdht,bc cfblevkj utuvfc b[bkfdty8
fhflf7 fhfathb vcufdcb - tc fhbc ahfuvtynb bynthdbelfy7 hjvtkbw jhbjlt sdbc obyfs ths-ths ufptsib lfb,tzlf - ;ehyfkbcnb tcfe,ht,f wyj,bk gjkbnjkjucf lf tmcgthnc7 hjvtkbw zrebc cfrbs[fd rfwfl fhbc vbxytekb cfmfhsdtkjib8
xtvb fphbs7 fv bynthdbec ufvjmdt.yt,f rb fh fhbc e,tleht,f7 e,tleht,f bcff7
hjv fv bynthdbec fhfyfbhb ufvj[vfeht,f fh vj/.jkbf8
hf [lt,f0 mfhsekvf cf[tkvobajv cfthsjl ito.dbnf htfubht,f .dtkfathpt
lf cbrdlbkbc obyf cnflbfib bv.jat,f0
- [fhxbkfdf [tkjdyehfl mvybc ghj,ktvt,cj7 hjv ,h’fyt,c ajw[bidbkb7 xtvc
vbth fhbc its[pekb tc ghj,ktvf7 hjvtkptw jhb mfhsdtkb - thsb ;ehyfkbcnb lf thsb gjkbnjkjub7 - qbfl7
cf]fhjl7 mfhsekb ufptsbc aehwkt,pt cfe,hj,c0
hf myfy f[kf vtuhtkt,vf7 bctd lf bctd
sfdbc vfhskt,f lfbo.jy +tc erdt vthfvltytl‘ - fhf7 ,fnjyj7 fhw fa[fpt,sfy
itthst,fc dfgbht,s7 fhw lfvjerblt,tkb rjk[ehb cf[tkvobajc itmvyfc7
fhw bc udbyf[fdc7 dbyvt hecek gfcgjhnt,c fhbut,ltc cfvtuhtkjibj0
cfmfhsdtkjc thsbfyj,bc cflfhf]jpt a[bpkfl vlufhb gfnhbjnb mfhsdtkt,b hfnjv fh bqt,ty [vfc fvudfhb firfhfl ghjdjrfwbekb ufyw[flt,t,bc ufvj lf hfnjv eylf fghjntcnjy tc v[jkjl vtuhtkt,vf7 hjvkt,cfw vj,tphlfs
vfhflbekb tzdvbnfybkbc cnfnecbs
w[jdht,f sfdbc cf[tkvobajib7 sfdbc cfmfhsdtkjib8
- fh ubylfs7 mfhsdtkb db.j0 rb7 ]bvfbf7 fh dfh mfhsdtkb - vtuhtkb dfh
lf sfdb lfvfyt,tsj= - fh lfdvfkfd lf
fvbc vsmvtkbw fmf-bm7 vfuhfv vfbyw vbyf[fdc vtuhtkt,ib8 fhf v[jkjl vtuhtkb rfwbc7 fhfvtl pjuflfl mfhsekb cf[tkvobajc elbltcb nhfutlbff
tc lf qvthsvf ye myfc7 fv nhfutlbfc
bc abyfkb /mjyltc7 hjvtkcfw wyj,bkb gjkbnjkjub obyfcofhvtn.dtkt,c8
3f[kf cfvtuhtkjc hjv fa[fptsc vbethst,ty hect,b7 tutw erdt w[flbf47 vidblfl7 fevqdhtdkfl fw[flt,c ,fnjyb gjkbnjkjub7 sbsmjclf fhfathb
cfufyufij fh [lt,jltc8
vidblfl7 fevqdhtdkfl ecvtyc fv byajhvfwbfc lfyfhxtyb cfmfhsdtkjw8
se tc vj[lf fb7 vfiby ufcheklt,f bc
cf,tlbcothj ghjtmnb7 hjvtkcfw 3cfmfhsdtkj vtuhtkt,bc ufhtit4 /mdbf8
z
cbvfhsktc dfv,j, - fktmcfylht ajw[bidbkbc f,lfe,lf gfcrdbkbc ufvj fh
lfvbothbf tc othbkb - kfif yflfhtbidbkbc qfvbc pfhvf lfvfothbyf888
DABMHJ,7 TC PFHB .DTKF MFHSDTKSFY EYLF LFBHTRJC7 .DTKF MFHSDTKBC UEKC LF CVTYFC EYLF VBCODLTC7 HJV ,JKJC LF ,JKJC UFVJDA[BPKLTS7 UFVJDTHRDTS LF FV
,YTKB QFVBLFY CBYFSKBCRTY UFVJDTIEHJS===
8
portretebi
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
albaT, ukeTesia rodesac
adamianis Sexeba musikasTan
baxis an Subertis qmnilebebTan urTierTobiT iwyeba.
Cems SemTxvevaSi Sexebac da
gatacebac diuk elingtonis
da glen mileris musikiT
daiwyo. ar vici kargia es Tu
cudi, is ki vici, rom yoveli
adamianis Camoyalibeba gangebiT naboZebi kanonzomierebiT
ganisazRvreba. musikalur skolaSi swavlisas sonatinebs,
invenciebs da etiudebs imitom
vukravdi, rom deda ar gamenawyenebina da klasidan klasSi gadavsuliyavi. musikalur
saswavlebelSi pirvelive gamocdaze CaviWeri da es gaxldaT mizezi universitetSi
geologiis fakultetze swavlis gagrZelebisa. jazis siyvarulma da survilma - odesme mediriJora profesionaluri big-bendisTvis - ganapiroba
is garemoeba, rom jer kidev
universitetSi swavlisas daviwye safuZvliani mzadeba Teoriul sagnebSi da warmatebiT Cavabare misaRebi gamocdebi konservatoriis Teoriulsakompozicio fakultetze.
rac Seexeba ganaTlebas, mimaCnia, rom Tbilisis konservatoriaSi, obieqturi da subieqturi mizezebis gamo, sakmaod saSualo ganaTleba miviRe. vfiqrob, rom am garemoebam arcTu ise daaknina Cemi
musikaluri kariera, vinaidan
kompoziciaSi TviTganaTlebis
procesi SesaZlebelicaa, gamarTlebulic da aucilebelic. me vicnob uniWieres adamianebs, romlebmac brwyinvale ganaTleba miiRes iseT
korifeebTan, rogorebic iyvnen
mazeli, cukermani, skrebkovi
da maTi^`wyalobiT~ imdenad
moeqcnen tradiciuli musikis
formebis gavlenis qveS, rom
samudamod am formebis monamorCilebi darCnen.
vfiqrob, rom malerisa da
SostakoviCis Semdeg, simfoniis formis ganviTarebas mravalwertili daesva, magram
mxolod mravalwertili, vinaidan wertilis dasma musikis ganviTarebas ar uweria!
amitomac mimaCnia - yovel uaryofiT movlenas dadebiTi axlavs da piriqiT. albaT es
kanonzomierebaa.
rac Seexeba gamocdilebis
miRebas, es dausrulebeli
procesia - iwyeba dabadebidan
da grZeldeba sikvdilamde.
miuxedavad asakisa swavlis
da gamocdilebis SeZenas dResac vagrZeleb. sxvadasxva
dros gansxvavebuli gancda
moaqvs da es procesi dausrulebelia. icvleba samyaro
da vicvlebiT Cven. magaliTad,
jer kidev konservatoriaSi
swavlisas davuaxlovdi sulxan nasiZes, biZina kvernaZes,
jansuR kaxiZes, givi orjonikiZes, guram melivas, mogvianebiT ki nodar gabunias. maTTan siaxlovem Zirfesvianad
Secvala Cemi damokidebuleba musikisadmi. jaziT gatacebas daemata manamde CemTvis
ucnobi simfoniuri musikis
samyaro, ramac mZafrad Secvala Cemi msoflmxedveloba.
gana 60-ian, egreT wodebul
`daTbobis~ wlebSi mozRvavebulma informaciam (da ara
marto musikalurma) ar iqonia gadamwyveti mniSvneloba
prioritetebis gansazRvraSi?
anda protestis grZnoba, romelic ideologiuri wnexis
qveS kritikul zRvars aRwevs,
ar vlindeba ama Tu im saxiT
SemoqmedebaSi? gana erovnulganmaTavisuflebelma moZraobam, romlis motrfiale arasodes vyofilvar, ar Secvala
Cemi damokidebuleba erovnuli faseulobebis mimarT?
samwuxarod mkveTri cvlilebebi CvenSic da msoflioSic dRemde permanentulad
xdeba da Sesabamisad icvleba
yoveli Cvenganis damokidebuleba samyarosadmi. yvelaferi es unda igrZnobodes da
aisaxebodes musikaSi, Tu Sen
sxvisi ubedurebis mimarT gulgrili ar rCebi.
jansuRi
dRes, rodesac jansuRi aRara myavs, ganvlili cxovreba
ase mesaxeba: jansuRamde, jansuRTan erTad da jansuRis
gareSe. ukve mogaxseneT, rom
misma Cems gverdiT yofnam Zirfesvianad Secvala Cemi prioritetebi musikaSi da sworad
aman ganapiroba is SemoqmedebiTi gza, romelic me gamoviare. ra Tqma unda, rom ara pirovnebebi, romlebic Cems garSemo aRmoCndnen, Cemi musika
garkveuli mimarTulebiT ganviTardeboda, magram musikis
arseboba TavisTavad jer xom
arafers niSnavs. da Tu dRes
arsebobs Sexeduleba Cemi Semoqmedebis TviTmyofadobaze,
es jansuR kaxiZis damsaxurebaa. me vTxzavdi misi individualobidan gamomdinare, is
ki, rogorc moqandake, Zerwavda Cemi musikidan qmnilebebs,
romlebic Cemda gasakvirad,
CemTvis ucnob waxnagebs iZenda. mis mier Cemi musikis Sesrulebisas monaxuli gansakuTrebuli teqnika da plastika ganumeorebeli aRmoCnda
da miuxedavad imisa, rom sakma-
araviTari iluziebi ar gamaCnia Cemi musikis momaval
sicocxlisunarianobasTan dakavSirebiT. ra moxdeba ormocdaaTi an asi wlis
Semdeg aravin icis.
dRes is sakmarisad
xSirad sruldeba,
Tumca momavalSi misi Sesrulebis moTxovnileba SeiZleba
sagrZnoblad daqveiTdes da gaqres kidec. Tu es ase ar moxda, gamova, rom Cems
Sromas fuWad ar Cauvlia.~
gia yanCeli
od xSirad vismen Cems nawarmoebebs, jansuRi CemTvis miuRwevel simaRled rCeba. albaT
gasagebia, ra mZimea CemTvis
arseboba mis gareSe...
robiko
bevrjer gamomiTqvams azri,
rom robiko CemTvis upirvelesad didi musikosia da, aqedan gamomdinare, Teatris WeSmariti msaxuri. reJisura mi-
rasac musikaluri dramaturgia, musikaluri forma, Tematuri masalis SerCeva, misi
sworad ganawileba da saorkestro dramaturgiis Seqmna
hqvia. es yvelaferi musikaluri enis safuZvelia. sakuTar
musikalur enaze, iseve rogorc individualobaze, verafers vityvi. amaze sakmaodaa
dawerili da am masalis gacnoba dainteresebulTaTvis in-
saguledan guli yviris
` is
aq aris! ~
gia yanCelis portretis daxatvis cda
yanCeli msoflioSi saxelganTqmuli kompozitoria. man musikaluri kultura aratradiciuli novatoruli azrovnebiT, uCveulo dramaturgiiTa da gamorCeuli, siRrmiseuli xedviT gaamdidra. gia yanCels sxvadasxva Janris nawarmoebebi
aqvs Seqmnili, magram mis SemoqmedebaSi umTavresia simfoniuri da kameruli musika, romelic sistematurad JRers
msoflios mravali qveynis saukeTeso darbazebSi saxelganTqmuli orkestrebis, diriJorebisa da solistebis SesrulebiT.
gia yanCeli iSviaTad arRvevs `siCumes~ JurnalistebTan. rodesac aseTi saSualeba mogecema, cdilob, naklebad Caerio
mis azrTa dinebaSi, romelic iseTive sainteresoa, rogorc kompozitoris musika, romlis pirvelad mosmenis Semdeg, xelmeored mosmenis survili giCndeba. ase ki iSviaTad xdeba. sworad amitom gadavwyviteT, TiTqmis Cveni Carevis gareSe, dagveTmo misi azrebisaTvis Cveni gazeTis furclebi.
si moRvaweobis damagvirgvinebelia, xolo TviT gvirgvini Seicavs musikosis, poetis,
prozaikosis, mxatvris, moqandakis, qoreografis Tvisebebs.
albaT, aqedan gamomdinareobs
misTvis damaxasiaTebeli polistilisturi azrovneba, romelic misive ganumeorebel monostilistikas edeba safuZvlad da amiT msoflio Teatralur xelovnebaSi Rirseul adgils imkvidrebs. TeatrSi muSaoba robikom Semayvara. ar arsebobs arc erTi musikaluri Janri, romlis gamoyeneba robikos eTakilebodes.
piriqiT! simfoniuri, kameruli,
vokaluri, satirikul-bufonaduri Janrebis Tanaarseboba misi daucxromeli fantaziis safuZvels warmoadgens.
sxvaTa Soris, es polistilistika Cems simfoniur da kamerul musikaSi vlindeba da
es, albaT, robikosTan mravalwliani muSaobis gavlenaa.
mesmis, rom garkveuli daxmareba mec gavuwie SemoqmedebaSi, magram kargad mesmis isic,
rom bevrad ufro meti miviRe misgan, vidre gaveci.
Tanamoazreni
araCveulebrivi iRbali
damyva cxovrebaSi da am mxriv
ubednieresi adamiani var. zemoT CamoTvlil Cems megobrebs
TandaTan ematebodnen erTmaneTze ukeTesi Semsruleblebi. Semovifarglebi farTo sazogadoebisTvis nacnobi gvarebiT: hamlet gonaSvili, iuri
baSmeti, genadi roJdestvenski, iuri temirkanovi, valeri gergievi, gidon kremeri,
mstislav rostropoviCi. aRarafers vambob im saocar urTierTobaze, romelic eldar
Sengelaias `araCveulebrivi
gamofeniT~ daiwyo da imedi
maqvs, jer ar damTavrebula.
odnav mogvianebiT bedma giorgi danelia marguna da `ar daidardos~ Semdeg kidev eqvsi
filmisTvis dawerilma musikam saSualeba momca am gamoCenil reJisorTan SemoqmedebiTi TanamSromlobisa. anda rad
Rirs urTierToba iseT pirovnebebTan rogorebic arian: rezo gabriaZe, gogi mesxiSvili,
Tengiz mirzaSvili, koka ignatovi, mixeil kilosaniZe. CamogiTvaleT Cemi Tanamoazreebis da megobrebis arasruli
sia da Tu gaviTvaliswinebT
imas, rom CamonaTvalSi ar momixseniebia mravali gamoCenili ucxoeli moRvawe, naTeli
gaxdeba, raoden madlieri var
gangebisa, romelmac momaniWa
amden rCeul pirovnebasTan axlo urTierTobis bedniereba.
sakuTari
musikaluri ena
vfiqrob, rom sworad individualuroba gulisxmobs im
mravali faqtoris Serwymas,
ternetis saSualebiTaa SesaZlebeli. erTaderTi, risi Tqmac SemiZlia, aris Semdegi:
arasdros gamixdia TviTmiznad romelime arsebuli stilis mimdevari an uarmyofeli
gavmxdariyavi. gasagebia, rom
pirovneba, romelic musikis
weras iwyebs, pirispir xvdeba
tradiciebis kompleqss, rogorc mravalsaukunovans, aseve
Tanamedroves. piradad CemTvis
erTnairad axlobelia, rogorc Suasaukuneebis baxamdeli, aseve meoce saukunis musika. naklebad mjera im adamianebisa, visTvisac erTnairad
axlobeli da misaRebia yvela
epoqis Txzulebani. vfiqrob,
rom sakuTari enis gamomuSavebisas saWiroa mkafiod ganisazRvros rogorc prioritetebi, aseve Seni azrovnebisaTvis miuRebeli tendenciebi.
TavisTavad xelwera, anu musikaluri ena, individualobis erT-erTi Semadgeneli nawilia. individualobis masStabis ganmsazRvreli ki
droa. Tu musika dros SemorCa da misi Sesrulebis moTxovnileba ar gaqarwylda, maSin aseTi musika ama Tu im
kulturis kuTvnilebad aRiqmeba. amitomac, gauTavebeli
sja-baasi musikis nacionaluri fesvebis arseboba-ararsebobaze, wylis nayvad mimaCnia.
dramaturgia
mravali wlis manZilze, erTidaimave SekiTxvaze _ `riT
axsniT Tqvens musikaSi dinamiuri kontrastebis arsebobas?~ konkretuli pasuxi sakmaod trivialuri mizezebis
gamo ar gamaCnia. qvecnobierebaSi mimdinare procesebi
faruli da sabednierod jer
kidev amoucnobia. amitomac
gadavwyvite mivmarTo ironias da movifiqre Semdegi pasuxi: `Cemi musikiT vcdilob
msmeneli nel-nela davaZino.
CaZinebuli msmenelis gamofxizleba grZeldeba zustad
imden xans, ramdenic sakmarisia imisaTvis, rom msmeneli
movasveno da kvlav daviwyo
misi daZinebis procesi. es
meordeba ramdenimejer~. vinaidan yvela xumrobaSi SeiZleba simarTlis marcvali moinaxos, Cems pasuxs garkveuli
doziT damajereblad aRiqvamen. sinamdvileSi ki, formisa da, Sesabamisad, dramaturgiis Seqmna im azrovnebis Sedegia, romelic farul da amoucnob sferos miekuTvneba.
piradad CemTvis gamarTuli dramaturgiis Sefasebis
kriteriumi darbazSi gamefebul siCumeSi mJRavndeba. mogexsenebaT, siCume SeiZleba
iyos formaluri, zrdilobiani, gulgrili. magram arsebobs Semzaravi siCume, romelic darbazs da scenas Soris gabmuli uxilavi Zafebis
arsebobis Sedegad warmoiqmneba. aseTi siCumis dabadeba, CemTvis Sefasebis umaRles kriteriums esadageba. araerTxel
`msmenia~ aseTi Semzaravi siCume (gansakuTrebiT maSin, rodesac sadiriJoro pultTan
jansuR kaxiZe idga) da mifiqria, rom SesaZloa, aseTi siCumis erT-erT Semadgenel nawils Cemi `intuiciuri dramaturgia~ warmoadgenda. darwmunebuli var, rom cudi msmeneli ar arsebobs. arsebobs
gansxvavebuli siCume, romlis
xarisxi damokidebulia avtorze da Semsrulebelze. arsebobs bgeraTa samyaroc, romlis dasrulebis Semdeg siCumec musikad aRiqmeba. aseTi
siCumis miRweva Cemi ocnebaa!
evoluciis
Sedegebi
Cemi Taobis adamianebis gonebaSi araerTi mniSvnelovani
gardatexa moxda:
1. ideologiiT danergili
ori RmerTis arseboba - cocxali stalini da mkvdari, magram mudam cocxali lenini;
2. samamulo omis duxWiri
wlebi. mamaCemi, rogorc eqimi,
gaiwvies jarSi da mis gareSe gatarebuli xuTi weli
dResac sakmaod Znelad gasaxsenebelia;
3. stalinis sikvdili da
kidev xuTi weli, rodesac RirebulebaTa gadafasebis rTuli
procesebi mimdinareobs;
4. sicrueSi gatarebuli
siWabukis wlebi icvleba axali aRmoCenebiT - religiis
da religiebis Tanaarseboba,
informacia rkinis fardis
miRma arsebul samyaroze, `daTbobis~ periodis Semdeg gaCenili iluziebis msxvreva;
5. gardaqmnis uimedo wlebi
da sabWoTa kavSiris daSla;
6. erovnul-ganmaTavisuflebeli moZraoba da am moZraobis savalalo Sedegebi.
garkveul kvals tovebs yovelive Cvenganis fsiqikaze. naTelia isic, rom Cems musikaSi CamoTvlili periodebi ama
Tu im saxiT vlindeboda. magram aqve msurs gamovTqva mosazreba, romelic mniSvnelovnad mimaCnia. Tu xelovani
cdilobs asaxos mis garSemo
arsebuli movlenebi, gamoxatos protesti arsebuli reJimis mimarT, asaxos realoba,
winaswar unda Seeguos azrs,
rom misi zraxvebi uSedegod
damTavrdeba. musika, misi abstraqtuli bunebis gamo, gansxvavebul substancias warmoadgens da tkivils, sixaruls,
silamazes, sikeTes an borotebas maradiul, usasrulo droSi unda asaxavdes. gaixseneT
Seqspiris piesebis aqtualuroba saukuneebis manZilze.
vinc SostakoviCis musikas
aRiqvams, rogorc protests
sabWoTa reJimis mimarT, Zali-
an cdeba. aseT SemTxvevaSi
misi musika ver gaxdeboda
erTianad axlobeli msoflios xuTive kontinentze mcxovrebi madlieri msmenelisaTvis. misi musikisaTvis damaxasiaTebeli tkivili, sevda
da imedi sayovelTao da yvelasaTvis axlobeli gaxda. rasakvirvelia Cems Semoqmedebas aseT aspeqtSi ar ganvixilav, Tumca, moTxovnileba
Cemi musikis Sesrulebisa
jerjerobiT xSiria. ra iqneba
xval - RmerTma uwyis.
religia
samwuxarod, religiasa da
mis mniSvnelobaze saubrisas
Cemgan vrcel pasuxs nu eliT.
CemTvis es Tema zedmiwevniT
intimuri, idumalebiT moculi da amave dros bundovania. cnobilia, rom religiis
mona fanatikosi xdeba, xolo
religiuri fanatizmi, mogexsenebaT, dausrulebel ubedurebas ukavSirdeba.
rac Seexeba ufalTan Cems
pirad damokidebulebas, is musikaSi unda vlindebodes, vinaidan Tavisufali azrovneba
rwmenis tolfasia.
teqnologiebTan
damokidebuleba
CemSi gaocebas iwvevs axal
teqnologiebTan dakavSirebuli elviseburi cvlilebebi.
kargad maxsovs, Tu rogor
xdeboda Cawerili musikis
montaJi samociani wlebis dasawyisSi. magnitur firs jer
makratliT Wridnen, Semdeg samarTebliT fxekdnen, Sewebebisas ki specialur xsnars Rvinis Zmars umatebdnen. vfiqrob,
rom kompiuterebTan momuSave
axalgazrda kompozitorebisaTvis ucnauri da Rimilis
momgvreli iqneba is garemoeba, rom dResac iseve, rogorc
50 wlis win, Cemi samuSao
iaraRebia: fanqari, saSleli,
saTleli da saxazavi.
kompiuterebTan Cemi urTierToba Semoifargleba Rilakis ramdenime daWeriT, rac
saSualebas maZlevs, movismino
radio^`Tavisuflebis~ qarTuli da rusuli gadacemebi. es aris da es!
rac Seexeba eleqtronul
da kompiuterul musikas, mimaCnia, rom rogorc saerTod musikaSi, aqac gadamwyveti mniSvneloba eniWeba gemovnebas da
zomierebis SenarCunebis unars. erTaderTi, rasac Tanamedrove teqnologia jerjerobiT ver gaswvda, calkeuli simebiani instrumentebis,
gansakuTrebiT ki simebiani
jgufisaTvis damaxasiaTebeli
`sunTqva~, siTbo da haerovani JReradobaa. vfiqrob, rom
dadebiTi Sedegis miRweva im
SemTxvevaSia SesaZlebeli, Tu
ostaturad ganxorcieldeba
eleqtronuli da naturalu-
ri tembrebis Serwyma. aseTi
Serwymis araerTi magaliTi
arsebobs.
vfiqrob, rom ormocdaaTi
wlis Semdeg aranaklebi Rimilis momgvreli iqneba is miRwevebi, romliTac dRevandeli
Taobebi amayoben. amiT mxolod imis Tqma minda, rom maSinac SeiZleba moinaxos vinme,
visac magidaze kompiuteris
nacvlad fanqari, saSleli,
saTleli da saxazavi eqneba.
kavSiri
SemoqmedebiTi kavSirebi
warmoadgendnen organizaciebs,
sadac niWis ukmarisobiT dajildoebuli umravlesoba, farulad an Riad ebrZoda umciresobas. kompozitorTa kavSiri gamonakliss ar warmoadgenda. me umciresobaSi gaxldiT da, Cems megobrebTan erTad, vigeriebdi myvirala patriotebis, qarTuli TviTmyofadobisaTvis Tavdadebulebis, tradiciebis siwmindis
da eTnografiuli sazRvrebis
damcvelTa gauTavebel Semotevebs. araviTari survili
gvarebis dasaxelebisa ar gamaCnia. miTumetes, rom am umravlesobis mesveurebidan
TiTqmis aRaravin cocxali
aRar aris.
kritikosebi
WeSmariti, istoriuli mniSvnelobis kritikosi, iseTi
iSviaTi movlenaa, rogorc gamoCenili diriJori an kompozitori. saqarTveloSi aseTi
givi orjonikiZe iyo. misi
naSromebi vagnerze, verdize,
prokofievze, qarTuli profesiuli musikis ganviTarebis
tendenciebze, saTanado masStabs SeiZens maSin, rodesac
isini qarTulidan da rusulidan sxva enebze iTargmneba.
erTxel, moskovis konservatoriis did darbazSi meeqvse
simfoniis Sesrulebis Semdeg,
sadiriJoro oTaxSi iuri basmati Semovida (es Cveni pirveli Sexvedra iyo), mogviloca
jansuRs da me da SemomTavaza misTvis rame damewera. davpirdi, magram ramdenime weli
ise gavida, rom survili muSaobis dawyebisa baSmetisTvis
nawarmoebis Sesaqmnelad Canasaxis doneze rCeboda. mxolod maSin, rodesac givi orjonikiZe gardaicvala, gadavwyvite muSaobis dawyeba da
altisTvis dawerili oTxnawiliani liturgia `qariT
datirebuli~ givis naTel
xsovnas mivuZRveni. am nawarmoebis pirveli Sesruleba yofili dasavleT germaniis berlinis filarmoniis darbazSi i. baSmetis da v. gergievis monawileobiT Sedga. warmateba xmauriani iyo da rogorc xdeba, kritika presaSi
- gansxvavebuli. unda mogaxsenoT, rom me sakmaod gulgri-
li var rogorc dadebiTi,
ise uaryofiTi recenziebis
mimarT. erTaderTi SemTxveva,
romelmac garkveuli sevda
momgvara da damafiqra, cnobili berlineli kritikosis
mier gazeTSi gamoqveynebuli
recenziis daboloeba gaxlavT:
`es musika iseTive mkvdari
aRmoCnda, rogorc pirovneba,
romlis xsovnasac mieZRvna~.
normaluria, rodesac kritikosi aqtiurad ver malavs
uaryofiT damokidebulebas
misTvis miuRebeli musikis
mimarT, magram gadaWarbebuli
gesli CemTvis gaugebaria. ar
vici, cnobilia Tu ara statiis avtorisaTvis, rom liturgia - `qariT datirebuli~ ramdenime gamoCenili altistis sarepertuaro nawarmoebi gaxda, rom am musikaze daidga baleti jer avstraliaSi,
Semdeg holandiaSi, Semdeg ki
germaniaSi, rom Seiqmna da Caweril iqna versia CelosaTvis
da mravali sxva. ase rom, jerjerobiT, cnobili kritikosis winaswarmetyveleba ar
marTldeba.
karga xania, rac gamogzavnil mravalricxovan recenziebs gacnobis gareSe arqivSi
vawyob, erT garemoebas ki interesiT vadevneb Tval-yurs. saqarTveloSi pirvelive nawarmoebebidan mudmivad makritikebdnen, brals mdebdnen kosmopolitizmSi, dodekafonuri
sistemis gamoyenebaSi (romelic arasdros gamomiyenebia),
erovnuli faseulobebis uaryofaSi da a. S. dasavleTis
kritikaSi sawinaaRmdego stereotipi damkvidrda. zogierTi kritikosi aRniSnavs, rom
Cems musikaSi metismetad igrZnoba qarTuli folklori,
rasac me principulad gavurbivar. amitomac ar vaqcevdi
da ar vaqcev yuradRebas, imas
rac iwereboda an iwereba.
Cemi pirveli da utyuari kritikosebi Cemi megobrebi iyvnen.
saTiTaod vawuxebdi yovel
maTgans da vasmeninebdi jer
kidev daumTavrebel nawarmoebebs. magram yvelaze mkacri
da daundobeli kritikosi me
TviTon viyavi da var.
bolosityvaoba
albaT, SeiZleba Tavi mogabezreT, magram mesamejer vimeoreb, rom Cemi musikis sicocxlisunarianobasTan dakavSirebuli iluziebi ar gamaCnia.
Tu is miviwyebuli iqna da
mxolod biblioTekebis Taroebs SemorCa, maSin kidev erTi
imedi mrCeba, rom Cems Sromas
fuWad ar Cauvlia: xom SeiZleba dros SemorCes `Citogvrito~ da `herio biWebo~,
maSin isRa damrCenia vinatro,
rom erTi adamiani mainc TavisTvis Cumad waimRerebs `is aq aris~...
nana WarxalaSvili
profesori amxels
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
batoni `mkvlevari~, niSnis mogebiT acxadebs - `Tavisi moRvaweobis dasawyisSi erekle II damarcxda haji-CelebTan, 1795 wels ki
aRamahmadxanTano~.
ara xarT marTali, da ai ratom.
erekle batoniSvilma pirveli
sabrZolo naTloba 15 wlisam daiwyo, roca saxeldaxelod Sekrebil
kaxelTa laSqriT batoniSvilma
neiSinis mindorze musri gaavlo
mZarcvel lekTa jars. am faqtze
erekles mefobis istorikosi mdivanbegi oman xerxeuliZe sixarulsac ver malavs: `Ze mefisa Teimurazisa irakli, meored Sevida Sinagan jarsa lekisa da pirvelad
aman mokla kaci; da amis mxilvelTa
kaxTa erTpirad mimarTes yiviliT
da winawariqcies jari lekisa, ahyares tyveni da saqoneli da moswyvites umravlesni. da movida maRaros gamarjvebuli, romlisTvisac
friad mxiarul iqnen kaxni, ixiles
ra simxne da mamacoba memkvidrisa
Tvisisa~.
erekle batoniSvilis momdevno
saarako sabrZolo Tavgadasavali
dakavSirebulia iranis mbrZanebel
nadirSahis saxelTan, romelmac batoniSvili 1736-1739 wlebSi TavisTan iaxla da indoeTisa da sxva
qveynebis dapyrobisaTvis warmoebul brZolebSi gverdidan ar moucilebia. nadir-Sahi didad nasiamovnebi iyo erekle batoniSvilis
gamorCeuli gonierebiT, samagaliTo
samxedro-politikuri niWiT da
Seudarebeli gmiroba-vaJkacobiT,
ris sanacvlodac nadir-Sahma batoniSvils samSobloSi dabrunebis
ufleba misca da Sahi batoniSvils
mama-Svilur rCeva-darigebiT daemSvidoba: `mefis Zev irakli, Sen
Sens qveyanas eWirvebi da neba momicia Sens qveyanaSi wasvlisa da maradis Cvenis wyalobis moimede iyavo~.
momdevno wlebSi, sanam erekle
batoniSvili gamefdebodes, mis mier
gadaxdil brZolebs Soris gamorCeul adgils ikavebs pirispir Setakebisas daRestnis upirvelesi beladis malaCis mokvla da qarTlkaxeTSi SemoWrili lekTa da osmalTa jaris sruli likvidacia.
am samxedro operacias imdenad usiamovnebia iranis mbrZaneblisaTvis,
rom man sagangebod daajildova
erekle batoniSvili, xolo qarTlkaxeTis mosaxleobas ki saukunovani
natvra aRusrula. nadir-Sahma mamaSvils ufleba darTo sarwmunoebis gamocvlis gareSe daekavebinaT
samefo taxti, rac qarTl-kaxeTis
bagrationebs akrZaluli hqondaT
1632 wlidan.
xedavT, ramxela warmatebebi hqonia erekle II-s aji-CalabTan SebrZolebamde, rasac Tqven ar exebiT,
arc aRniSnavT da mkiTxvels acnobT
im marcxiT, rac man da misma mamam
ganicades Saqi-Sirvanis xanTan Setakebisas 1751 wels. Teimurazi
da erekle 1752 wels kvlav damarcxdnen aji-CalabTan gamarTul
brZolaSi, magram 1752 wlis seqtemberSi ereklem ise daamarcxa da
gaacamtvera Saqi-Sirvanis saxano,
rom man momavalSi veRar SeZlo
xeli SeeSala samxreT-aRmosavleT
amierkavkasiaSi pirvelobisaTvis
TavgamodebiT mebrZoli mama-SvilisaTvis.
raki erekle mefis samxedro moRvaweobis `gadafasebas~ XVIII s-is
50-ian wlebidan iwyebT, rogor ggoniaT, ar iyaviT valdebuli dageweraT da xmamaRla gagecxadebinaT
Tu erekle mefem 3000 qarTveli
meomriT yirbulaxTan (erevnis axlos) 1751 wels gamarTul brZolaSi rogor daamarcxa iranis SahobisaTvis mebrZoli azat-xanis
18-aTasiani armia, xolo SemdgomSi
ki tyvedac aiyvana samxreT adarbadaganis (azerbaijanis) gaTavxedebuli mflobeli azat-xani. 50-ian
wlebSi brwyinvale mefe-sardlis
sayovelTaod saqebari xom isic
aris, rom 1754 wels mWadijvarTan
(duSeTTan), xolo 1755 wels yvarelTan erekle II-m sastikad da
samarcxvinod daamarcxa avariis
xanis nursal-begis meTaurobiT
qarTl-kaxeTSi SemoWrili 20 aTasiani lekTa moTareSe da Tavze
xelaRebuli mZarcveli urdoebi.
rogor fiqrobT, ar gevalebodaT mkiTxvelisaTvis geTqvaT Tu
ereklem da misma mamam ra viTarebaSi daiwyes mefoba, rogori iyo
im droindeli qarTl-kaxeTi da
ra uyo osmal-yizilbaS-lekianobam
aRmosavleT saqarTvelos? Tqvenve
gevalebodaT mkiTxvelisaTvis gesaubraT mama-Svilis aji-CalabTan
damarcxebis mizezebis Taobaze da
araviTar SemTxvevaSi ar unda gekadraT, rom geTqvaT, TiTqos marcxi
gamowveuli yofiliyos erekle mefis samxedro-politikuri Rirsebebis ukmarisobiT. Tqveni pozicia
rom usafuZvloa, TviT mama-Svilmave daadastures jer aji-Calabis
usastikesi damarcxebiT, xolo Semdgom im saxelovani warmatebebiT,
rac Teimuraz II-m da patara kaxma
moipoves XVIII s-is 50-ian wlebSi.
erekle II-is mier gadaxdil mraval brZolebsa da farTo masStabian
omebs Soris erT-erTi gamokveTili
adgili ukavia aspinZis oms, radgan
saxelovanma mefe-sardalma general
totlebenis gaugonari Ralatis
Semdgom umcires Zalebze dayrdnobiT gaanadgura osmalTa da lekTa
sakmaod ricxvmravali jari, orTabrZolaSi gangmira `daRestnis warCinebuli da mxne beladi koxta~
da gamarjvebuli mefe saswrafod
dabrunda TbilisSi, raTa droulad
aelagma avantiuristi totlebeni.
aspinZis omSi erekle II-is piradi
Tavdadeba da misabaZi mxedarTmTavruli niWi, ramac ixsna qarTvelTa
aSkara marcxi am uTanasworo brZolaSi, qarTul istoriografiaSi
farTod da dawvrilebiT aris gaSuqebuli. TviT am omis monawile
da TviTmxilveli istorikosi oman
xerxeuliZe dawvrilebiT aRwers
aspinZis omis msvlelobas, mis TviTeul detals gulisxmierad warmoaCens, qeba-didebiT moixseniebs `Svidi xevsuris~ da `erTi TuSis saxeliT nakudas~ erTgul Tanadgomas mefisadmi da maT gmiroba-vaJkacobas, imasac aRniSnavs, rom `TumcaRa Tavadni, mravalni saxelovnad
gaisarjnen~-o, magram istorikosi
arsad aRniSnavs aspinZis brZolebSi
daviT orbelianis gansakuTrebul
damsaxurebaze. Tumca, erekles istorikosTan Cans, rom Tavadi daviT
orbeliani mefes ar scildeba, yovelTvis masTan imyofeba, mefis avangardSia da unda vivaraudoT, rom
mefe-sardalTan erTad igi mTeli
mowodebiT Cabmulia aspinZis uTanasworo da samkvdro-sasicocxlo
brZolebSi. daviT sardalma, rom
aspinZis brZolaSi Tavi gamoiCina
da samarTlianad aris am omis
gmirad aRiarebuli, ra Tqma unda,
sxva gmirebTan erTad, WeSmaritebaa
da eWvs ar iwvevs, magram is arsad
ar aRiniSneba, rom daviT orbeliani yofiliyos aspinZis brZolebis
xelmZRvaneli da organizatori.
yovelive amis Semdeg kalendaris
avtor-Semdgeneli aspinZis gmirad
daviT orbelians warmogvidgens da
saxelovani winapris sayovelTaod gaxmaurebul damsaxurebas Cqmalavs: `Tu aspinZis brZolaSi gaimarjva erekle mefem, nurc imas
daviviwyebT, rom am brZolas xelmZvanelobda misi siZe, ruseTis kavaleriis yofili oficeri, daviT
orbeliani~.
aseTi saqcieli xom patara kacobaa da nebismieri suliT Raribi
pirovnebis ganaTlebulobas da mwignobrobas eWqveS ayenebs; vin daijerebs da an ra dasajerebelia
50 wlis sayovelTaod gmirTa-gmirad da evropul-aziuri masStabis
mxedarTmTavrad aRiarebuli erekle mefe aspinZis omSi, im Znelbedobis Jams, mayureblis rolSi yofiliyo da brZolis sadaveebi sxvisTvis Caebarebina? erekle mefe
xom maSin misTvis damaxasiaTebeli
politikuri da samxedro moRvaweobis zenitSi imyofeboda da gana
aseT dros da aseT viTarebaSi vismes SeeZlo mefe-titans gatoleboda da iq aspinZaSi, erekles roli
Seesrulebina?
prof. valerian maWaraZesTan vkiTxulobT: `1770 wlis 20 aprils
gaimarTa brZola. qarTveli jaris
ganlageba, rogorc brZolis monawile z. orbeliani iuwyeba, aseTi
iyo: marjvena flangis sardloba
daviT orbelians hqonda mindobili, marcxenasi – g. batoniSvils,
xolo centrs TviT erekle edga
saTaveSi. brZolis saerTo xelmZRvaneloba erekles ekuTvnoda. qarTveli jari, romelsac saTaveSi
edga yirbulaxisa da mWadijvris
omebis veterani, didi sardali erekle meore, ibrZoda mSobliuri miwa-wylis gasaTavisufleblad, mas
fexqves mSobliuri miwa hqonda,
win nanrgevebad qceuli qarTuli
kulturis akvani mesxeTi ido~.
Cveni morigi uTanxmoeba kalendaris avtor-SemdgenelTan iman gamoiwvia, rom igi gaumarTlebel damokidebulebas gamoxatavs erekle mefis Rvawlisa da rolis Sesaxeb
`morige jaris~ SeqmnasTan da mis
arsebobasTan dakavSirebiT. igi Seuracxmyofeli toniT acxadebs: `arc
`morigi jaris~ SeqmnaSi miuZRvis
dadebiTi wvlili erekle meores:
es jari Seiqmna cnobili sazogado da samxedro moRvawis ioseb
eminis energiis Sedegad, magram ai,
am jaris daSla-gauqmebis saqmeSi
ki ganuzomlad didia erekle IIis damsaxureba: man joxiT acemina
ioseb emini da gaaZeva saqarTvelodan. ra mizeziTac ar unda yofiliyo es, amis gamarTleba ar arsebobs, radganac Sedegad mogvca saqarTvelosTvis pirvelad Seqmnili regularuli jaris nawilebis gauqmeba~.
mkvlevari damaxinjebulad gvTavazobs erekle mefis mier didi
Sromisa da kolosaluri garjis
Sedegad Seqmnili regularuli jaris saxelwodebas. igi am jaris
saxeobas uwodebs `morigi jari~,
rac Secdomaa, radgan am jars erqva `morige jari~ da ara `morigi jari~. sityvebi `morige~ da
`morigi~ Sinaarsobrivi datvirTviT erTimeorisagan arsebiTad gansxvavdebian da isini erTimeoris
sinonims ar warmoadgenen.
aq motanili amonaweri Tavidan
bolomde yalbia. akad. iv. javaxiSvilic aRniSnavs, rom: `erekle mefem
morige jaris daweseba SemoiRo
da mudmiv jaris arsebobas saqarTveloSi saZirkveli Cauyara~.
akad. n. berZeniSvilma specialurad Seiswavla `morige jaris~
Seqmnis sakiTxi da yvela detali
naTlad gaaSuqa. mecnieri dasZens:
`1773 wlis miwurulSi ereklem
darbazis sxdoma moiwvia, msjeloba exeboda iseTi jaris Seqmnas,
romelic lekTa qurdul Tavdasxmebs sabolood mospobda da qarTvel glexkacobas mSvidobiani
Sromis saSualebas miscemdao~.
vfiqrobT, imis naTelsayofad, rom
viRac ioseb emins araviTari kavSiri ara aqvs `morige jaris~ SeqmnasTan da is erekle mefis Rvawlis
Sedegia da ganxilul-damtkicebuli qarTl-kaxeTis saxelmwifos
mmarTvelobis umaRlesi organos
darbazis mier, sakmarisia is mtkicebulebani, rac movitaneT. isic uarsayofi da ZirSive amosaZirkvia,
rom `morige jaris~ gauqmebas, mis
daSlas da likvidacias erekle
II-es abralebs. qarTul istori-
ografiaSi naTlad aris naTqvami,
rom `morige laSqari brZanebiT
arasodes ar gauuqmebiaT, magram
Tavadebma moaxerxes misi TandaTanobiT Sesusteba da bolos savsebiT gaqroba. udidesi ziani mouvida morige laSqars misi xelmZRvanelis levan batoniSvilis moulodneli sikvdiliT. `morige jaris~ gauqmeba iyo Tavadebis gamarjveba da erekle mefis politikis
udidesi marcxi~.
dazustebas da saTanado SeniSvnebs saWiroebs momdevno msjelobac, sadac igi arsebiT Secdomebs uSvebs da ukve didi xnis
manZilze myarad Camoyalibebul is-
seb emini, zaqaria gabaSvili, besik
gabaSvili, daviT orbeliani, e.w.
`markozaSvilis darbazis~ wevrebi
da sxva) erTob gvaeWvebs TviT misi politikis sisworeSi (imas Tavi,
rom davaneboT, rom swored misi
politikis uSualo Sedegs warmoadgenda saqarTvelos saxelmwifoebrivi damoukideblobis dakargva)~.
rad SegyavT SecdomaSi mkiTxveli da risTvis amRvrevT ukve didi
xnis winaT kargad Seswavlil istorias?
anton I-is saqarTvelodan gaZevebaSi aranairi wvlili miuZRvis
erekle II-s!
piriqiT, man es yovelive Zalian
`ganCineba zaqariaze~ gadmogvcems,
rom amis Semdeg man, `eSmakeulman
wamosTxia kvalad sibraluli Tvisi~ da piriqiT SeaCvena antoni da
misi momxreebio~.
miuxedavad zaqaria gabaSvilis
mimarT gatarebuli umkacresi zomebisa, misi vaJiSvili besiki qarTl-kaxeTis samefo karze didi pativiT sargeblobda da mas yvela
piroba hqonda Seqmnili raTa umaRlesad gamoevlinebina misTvis Cveuli niWiereba da samarTlTlianad
yofiliyo erekle mefis sasaxlis
karze erT-erTi upirvelesi `SemTxzveli piitikosi~, `ritori
mWevr-moubari~, `musikobiT qebuli~
diax, erekle meore
Zlieri politikosi
da mxedarmTavari iyo!
toriul kanonzomierebas ewinaaRmdegeba. `arcerTi kuTxidan ar
SeiZleba gamarTleba arsebobdes
im poziciis mimarT, rogoric man
daikava 80-ian wlebSi dasavleT
saqarTvelodan Camosuli delegaciis mimarT, romlebic nebayoflobiT doneze saqarTvelos gaerTianebas moiTxovdnen~.
imereT-amereTis gaerTianebis
problema dRidan misi msjelobis
sagnad gaxdomidan iwvevs azrTa
sxvadasxvaobas da es tradicia,
albaT, yovelTvis iarsebebs kidec.
magram mis mimarT iseTi kategoriuloba, rogorsac r. burWulaZe iCens, uxerxulia da miuRebeli. erovnul-patriotuli TvalsazrisiT saqarTvelos gaerTianebis sakiTxi, ra Tqma unda, progresuli iyo da, aqedan gamomdinare,
TviTeul CvenTagans ufleba gvaqvs
ganvacxadoT, rom erekle mefes mxari unda daeWira xsenebuli winadadebis ganxorcielebisaTvis. magram, imav dros, valdebulni varT
gaviTvaliswinoT im droindeli
saqarTvelos sagareo da saSinao
mdgomareoba da mxolod maSin gavakeToT daskvnebi. marTlac, am erTerTi urTulesi problemis irgvliv, mefe xom valdebuli iyo yvela
niuansi gaeTvaliswinebina, rac maSin
am sakiTxis irgvliv ikveTeboda.
darbazis 3-dRiani muSaobis dros
naTlad gamoCnda am problemis mimarT, e.w. ukidures patriotTa da
zomierTa damokidebuleba. magaliTad, imereTis despanebis saxeliT
sardalma qaixosro wereTelma kompromisuli winadadeba daayena darbazis sxdomaze. igi iTxovda, rom
`imereTSi mefoba nu moispoba, mxolod iq erekles SviliSvili solomoni gamefdes da man kavSiri
Sekras qarTl-kaxeTTano. es mters
daaSinebs da moridebas miaCvevso.
erekle mefe kvlav Cafiqrebuli
iyo da dumiliT usmenda rogorc
ukidures patriotTa, ise zomierTa sityvebs~. eris saxelovan winapars rom Tavi unda Seekavebina,
amis mizezTa Soris erTi mZime sabuTic iyo: erekle ruseTis xeldebuli iyo, imereTi – ki osmaleTs
Tavisad miaCnda. amitom amereTimereTis gaerTianebas osmaleTi
ar moiTmenda.
`misi SiSi savsebiT gasagebia
saidanac momdinareobda: dasavleT
saqarTveloSi im dros ukve SemuSavebuli iyo `mefed arCevis~ wesi
da SesaZlo iyo, erT mSvenier dRes,
erekle II-is STamomavali ar aRmoCeniliyo saqarTvelos taxtzeo~,
- kalendarSi vkiTxulobT.
sad da rodis iyo aseTi ram
saqarTveloSi? saqarTveloSi xom
aTas xuTas welze meti xnis manZilze mtkice memkvidreobiTi kanoni moqmedebda, rac imas niSnavda,
rom gadamdgar Tu gardacvlil
mefis taxtze ufrosi Svili scvlida. ase iyo imereTis samefoSic.
magram imis gamo, rom imereTis mefe solomoni, romelic 1784 wels
gardaicvala da mas memkvidre vaJi
ar darCenia, taxtis memkvidred
mefis Zmiswuli daviT arCilis Ze
da mefis biZaSvili daviT giorgis
Ze gamovidnen. memkvidreebs Soris
bolomouRebeli brZola mimdinareobda, rac imereTis samefos did
zians ayenebda. am ori kandidaturidan imereTis mosaxleobis umravlesoba daviT arCilis Zes uWerda
mxars da `amave dros ereklem xeli
Seuwyo solomon pirvelis Zmiswulis, daviT arCilis Zis, saboloo
gamefebas imereTSi. imereTis axalgazrda mefes erekles SviliSvili,
misi gazrdili da misive politikis gamtarebeli iyo. daviT arCilis Zem gamefebis (1789w.) Semdeg
solomon meoris saxeli miiRo~.
ai, am patara istoriaSi, rasac
adgili hqonda imereTis samefo
karze, kalendaris avtor-Semdgeneli `mefed arCevis~ wess uwodebs,
rac ararealuria, radgan iq imereTSi, Tu im ori kandidaturidan
vin unda darCeniliyo mefed araviTari arCevnebi ar Catarebula
da arc samomavlod `mefed arCevis~ wesi ar SemuSavebula. saqarTveloSi mefes ar irCevdnen da
arc aravin aurCeviaT arasdros.
`misi represiuli politika, gvamcnobs, kalendaris avtori, - yvela im pirovnebis mimarT, vinc saqarTvelos istorias SemorCa rogorc uaRresad saWiro saxelmwifo Tu kulturuli moRvawe (anton
I-i, paata batoniSvili, aleqsandre
amilaxvari, elizbar erisTavi, io-
ganicada, antonisadmi miweril werilSi gamoxata kidec, sadac vkiTxulobT: `Seni am qveynidan dakargva Cven unda dagvemZimos, visac
Wkua aqvs, me uSenod ver viqnebi~.
erekle Tavis mamas, qarTlis mefe
Teimuraz II-s ar eTanxmeboda anton
kaTalikosis mimarT wayenebul braldebaSi, antonis damxobis sakiTxSi,
magram maSin ereklem ver uSvela
Tavis usayvarles mamidaSvils, da
mas Semdeg, rac igi qarTlsac ierTebs da qarTl-kaxeTis mefe xdeba,
`samRvdeloebis daukiTxavad dauyovnebliv miswera antons, raTa igi
ruseTidan dabrunebuliyo da masTan erTad saxelmwifo tvirTi
gaenawilebina~.
anton I-is mier dawyebulma didad saWiro da aucilebelma reformebma gamoiwvia am uganaTlebulesi da erovnul-patriotul
niadagze mdgari pirovnebis winaaRmdeg opozicionerTa gamosvlebi.
antons ar apaties maTi myudroebisa da ganukiTxaobis alagmvisaTvis gaTvaliswinebuli reformebis wamowyeba. qveynis moRalateTa
ukmayofilebis gaZlierebas imanac
Seuwyo xeli, rom `antonma, rogorc
evropis kulturis orientaciis
moRvawem, sxva reformebis SemoRebasTan erTad gailaSqra Zveli aRzrdis sistemis winaaRmdeg. man
scada SemoeRo evropuli saRvTismetyvelo skola, rac did ukmayofilebas iwvevda bizantiuri skolis mimdevarTa Soris. evropuli
mecnierebis aTvisebis niadagze antoni dauaxlovda papis misionerebs da maTi zegavleniT miiRo
egreTwodebuli `florenciis
unia~ - papis upiratesoba, anu romis
papis ucodveloba da romis eklesiis aRiarebiT suliwmindis Zisaganac gamomavloba. opoziciam swored
es faqti gamoiyena oficialurad~.
1754 da 1756 wlebSi mowveuli
saeklesio krebebis gadawyvetilebiT sastikad dasajes anton I kaTalikosi da ruseTSi gaaZeves. mTeli
am binZuri da usazizRresi moZraobis wamomwyebi da ganmxorcielebeli iyo xucesi zaqaria gabaSvili.
`erTi sityviT, - dasZens g. leoniZe, - zaqariam moaxdina sruli
gadatrialeba sasuliero mTavrobisa anu, rogorc misi opozicioneri ambobs: `im xucesman mavnebelman,
vnebuli hyo qarTl-kaxeTi~, moaxdina ra momnusxveli zemoqmedeba
qarTlis mefe Teimuraz II-ze, anton
I-is gaZevebis paralelurad mravali sxva binZuri da yovlad aRmaSfoTebeli aRviraxsniloba aRavlina da ai, erTi maTgani: `zaqariam
daamxo ramdenime gavleniani episkoposi, saqveynod gakicxa erekle da
ana batoniSvili, romelic simpaTias
iCenda antonis jgufisadmi, dasaja antonis mimdevari ioane orbeliani – cnobili filosofosi
da samefos mdivanbegi, daapatimra
da Semdeg gaaZeva saqarTvelodan~.
anton I-is samSobloSi dabrunebisa da misi kvlav saqarTvelos
eklesiis meTaurad gamocxadebisTanave daiwyo zaqaria gabaSvilisa
da misi TanamzraxvelTa devna da
sakadrisi sasjelebis Camorigeba.
erekle mefe antons uTanagrZnobda zaqarias da misi Tanagundelebis sakadrisad dasjisaTvis. zaqarias saxli-kari CamoarTves da
mRvdelmoqmedeba aukrZales, ramac
igi sastikad gaacofa, aRaSfoTa
da `gamwarebulma zaqariam axla
aRarc mefe daindo da igic `mwvaleblad~ da `sjulis damTrgunvelad~ gamoacxada. mefe moerida
ganxeTqilebas. magram moZRvari gadavida imereTSi da sastiki agitacia daiwyo mefisa da kaTalikosis winaaRmdeg, rogorc `mwvaleblebisa~. ramdenime xnis Semdeg ereklem da antonma zaqaria daabrunes
da Sesarigeblad mociqulebic miugzavnes. magram zaqariam sastiki
uari SeuTvala. maSin sionis taZarSi Semosilma kaTalikosma wirvis dros daiCoqa da mTrTolvare
xmiT warmoTqva: `Tu me viyo mwvalebeli, azriT da gonebiT momxre
laTinTa sarwmunoebisa, viyo wyeuli, kruli, SeCvenebuli suliT, xorciT da saflaviTo, da ukeTu ciliswamebiT mabralebdes me zaqaria
xucesi, - igi daiwyevlos am SeCvenebiTo~. am sityvebis Semdeg, rogorc erTi gadmocema ambobs, antonma saxalxod SesTxova zaqarias,
raTa mas gaefanta umarTlo eWvi
da neba mieca Sesarigebeli amborisa; magram zaqariam ar upasuxa
da misgan piric miibruna. xolo
da `samRerali leqsebis~ ubadlo
avtori da Tavadve Seudareblad
momReral-Semsrulebeli. erekle
mefe uniWieres besiks Tbilad eqceoda, sakadris pativs scemda mis
niWierebas, mis garegnobas, suliT
da guliT mdidars da lamazs.
aRniSnulTan erTad mefe imasac
iTvaliswinebda, rom erekles usayvarles da yvelasagan gamorCeul
levan batoniSvils gansakuTrebulad uyvarda besiki da maT idialuri megobroba hqondaT. bunebrivad ismeba kiTxva, Tu aseT viTarebaSi myofi besikisaTvis ra unda
yofiliyo mizezi poetis Seubralebeli gandevnisa? `besikis gandevnis mizezad, - SeniSnavs akademikosi g. leoniZe, - asaxeleben poetis
romans samefo ojaxis erT-erT
wevrTan, rac ereklesaTvis Seuracxmyofeli unda yofiliyo~.
g. leoniZem xsenebuli romanis
Taobaze Catarebuli kvleva-ZiebiT
daadastura, rom besiki TavdaviwyebiT yofila Seyvarebuli giorgi
qsnis erisTavis daqvrivebul asulze maiaze. `Cven gamovarkvieT, rom
maia qsnis erisTavis asuli, imave
dros sasaxlis axlobeli wevria,
rogorc erekles diswulis – mamuka orbelianis meuRle. mamuka Ze
`qarTlis janiSinis~, didad gavlenianis da warCinebulis dimitri
orbelianisa da erekle meoris dis
anasi, TviT sasaxleSi Sobila da
aRzrdila... mas anebivrebdnen sasaxleSi da gansakuTrebulis siyvaruliT hyvarebia erekles, rogorc
diswuli... aseTive nazi siyvaruliT erekles mxriv sargeblobda
maia, romelic qmriTurT sasaxleSi
cxovrobda. 1764 wels gaTxovili maia 1770 wels daqvrivda~.
ulamazes maiaze uzomod gamijnurebuli besiki Tavis Tavs kontrols veRar uwevs, sasiyvarulo
leqsebs leqsebze Txzavs, xSirad
Tavis leqsTa hangze TviTonve mReris da arafers uwevs angariSs.
male SeyvarebulTa romanis Taobaze sasaxlec alaparakebula da
Tbilisic ki, rasac erekle mefe
didad gaunawyenebia da besikis wasvla-gandevnac Tbilisidan umTavresad am ambavs moyolia.
`Tu gaviTvaliswinebT erekles
siyvaruls mamukasadmi, - SeniSnavs
g. leoniZe, – mis gulistkenas mamukas udroo gardacvalebiT, warmosadgenia misi aRSfoTeba besikis
romaniT. mefis risxva im faqtsac
unda gaemwvavebina, rom rogorc
gadmocema ambobs, besikis leqsebi
`xalxSi gavrcelebula~. Cven viciT, rom erekle mkacri zneobis
adamiani iyo da sastiki meTvalyureobis qveS hyavda mTeli sasaxle,
ojaxTan erTad sasaxlis msaxurTa
zneoba, ris Sesaxeb ara erTi faqtia
cnobili. magram Tavi rom davaneboT mefis xasiaTsa da Sexedulebas, TviT maSindeli maRali sazogadoebis oficialuri zneobisaTvisac besikis gabeduli gamijnurebis gamJRavneba TiTqmis mkrexelobas udrida. warmosadgenia, Tu ra
wyroma unda gamoewvia mefisa da
sasaxlis sazogadoebisa batonis
rZal maiaze sajarod gamotanilsa
da namReral besikis leqsebs~.
kalendaris avtori mkiTxvelisaTvis SemoTavazebul daskvnaSi
kvlav araerT amazrzen `braldebas~
uyenebs erisa da qveynis keTildReobisaTvis muxlCauxrelad mebrZol mefe-sardals. `amgvarad, Tu
saqarTvelos ruseTTan SeerTebis
sakiTxs saqarTvelos poziciidan
ganvixilavT, unda davinaxoT, rom
is araviTar SemTxvevaSi ar warmoadgenda istoriulad gardauval
kanonzomierebebs, aramed es iyo erTi pirovnebis (ufro farTod - erTi ojaxis) miswrafebis Sedegi,
raTa maT SeenarCunebinaT Zalaufleba, romelic garkveuli SemTxvevebis wyalobiT aRmoCnda maT xelSi
da romlis dakargvac aRar surdaT~.
aq motanil citirebaSi es `braldebebi~ usafuZvloa da ai ratom:
jer erTi, erekle mefem ruseTs
samfarvelo xelSekruleba gauforma da ara qarTl-kaxeTis ruseTTan SeerTebis Tanxmoba-gadawyvetileba. meorec, qarTl-kaxeTs, rom
saxelmwifoebrioba-damoukideblobis SenarCuneba sakuTar SesaZleblobebze dayrdnobiT aRar SeeZlo,
xom aqsiomaa da mravalmxriv avtoritetulad Tqmuli da dadasturebuli. aseT umZimes pirobebSi
Cavardnil mefe erekles ra unda
eqna, ra gzas unda dasdgomoda?
evropasTan ver moxerxda saimedo
kavSir-urTierTobis damyareba, iranTan da osmaleTTan dandoba gamoricxuli iyo, rCeboda mxolod
ruseTi, romelmac veragulad daarRvia georgievskis traqtatiT nakisri valdebulebebi da mis mierve yovelmxriv dasustebuli da
mraval mterTa garemocvaSi moqceuli qarTl-kaxeTi usircxvilod
da usindisod daipyro da SeierTa.
istoriuli kalendaris avtorSemdgeneli daskvnas Semdegi `braldebiT~ amTavrebs:
`arsebiTad isini gamodiodnen
saqarTvelos legitimuri xelisuflebis winaaRmdeg, eyrdnobodnen gareSe Zalas da ZalauflebisaTvis brZolas Seswires xalxisa da qveynis damoukidebloba~.
am `braldebis~ usafuZvloba
imaSi mdgomareobs, rom mas kaxeTis
bagrationebi gamogonil e.w. TviTmarqvia bagrationebad miaCnia da
aqedan gamomdinare maT qarTlis
taxtis dakavebis uflebac ar hqondaTo.
saqarTvelos samefo-samTavroebad daSlis Semdgom yvelaze legitimuri da wmidaTawminda Sto bagrationTa ganTqmuli sagvareulo
dinastiidan kaxeTis bagrationebi
iTvlebodnen, radgan isini iyvnen
erTiani da ganuyofeli saqarTvelos mefis giorgi VIII-is STamomavlebi. 1658 wels qarTlis mefis rostomis gardacvalebiT Sewyda qarTlis bagrationTa mamrobiTi xazi da `muxraneli~ bagrationebi ikaveben SemdgomSi qarTlis
taxts. kaxeTis bagrationebSi msgavsi ram ar momxdara. erekle II-m,
giorgi XII-m da maTma saxelovanma STamomavlebma pirnaTlad daamTavres giorgi VIII-dan, kaxeTis
samefo taxtze giorgi I-dan, uwyvetad dawyebuli mefoba, sardloba
da yvela sxva saxelmwifoebrivi
mniSvnelobis saqmianoba, rac XVXVIII saukuneebis, kaxeTis da qarTl-kaxeTis samefoebSi xorcieldeboda. yvelaze legitimuri Sto
bagrationTa dinastiisa kaxeTis
bagrationebi iyvnen da kaxeTis bagrationTa mier qarTlis samefo
taxtis dakaveba, qarTl-kaxeTis gaerTianeba da maTi brZola saqarTvelos gaerTianebisaTvis kaxeTis bagrationTaTvis ufro upriani da
kanonieri iyo, vidre `muxraneli~
bagrationebisaTvis.
aRniSnulTan erTad isic gasaTvaliswinebelia, rom umZimes viTarebaSi myof qarTlsa da sruliad
saqarTvelos qarTlis TavkacTa
1200-1400 kacianma `didma elCobam~
daanebes Tavi da ruseTSi gadasaxldnen. kaxeTis bagrationebs msgavsi araferi gaukeTebiaT. piriqiT,
isini didian-patarianad erT muStad Seikrnen da Sinaur Tu gareSe mters samkvdro-sasicocxlo
brZola gamoucxades. Teimuraz IIem da erekle mefem osmal-yizilbaSlekianobisa da qveynis SigniT momravlebul moRalateTa ganukiTxaobiT yvela sferoSi srul likvidaciamde misuli qarTl-kaxeTi ixsnes aSkara katastrofisagan da
sul male qarTl-kaxeTma pirveloba
moipova aRmosavleT amierkavkasiaSi.
STamomavlobisagan yvela saxelovan winapars da Rvawlmosil
eriskacs, upirveles yovlisa, sakadrisi siyvaruli, damsaxurebuli
pativiscema da Rirseuli dafaseba ekuTvniT da aravis gvaqvs ufleba augad movixsenioT erisa da qveynisaTvis jvarcmuli winaprebi.
swored aseT rCeul moRvaweTa
pleadas ekuTvnis saxelovani mefesardali – didi erekle II-e. Cveni
eris istoriaSi TiTqmis ar moiZebneba sxva romelime mefe, romelsac cxovrebisa da moRvaweobis
iseTi rTuli da mraval winaaRmdegobaTa epoqa hqonoda, rogorc
erekle II-s.
`hoi, momavalno da warCinebulno
ama moklisa soflisano, - gvmoZRvravs da mogviwodebs JamTaaRmwereli, - nu vin gagvicudebT Wirnaxuls amas Cvensa, rameTu aRvesruleniT samSoblosa CvenisaTvis
da davsTxieT sisxli Cveni~.
valerian elaniZe,
istoriis mecnierebaTa
doqtori, profesori
(dasawyisi
wina nomerSi)
10
ibeWdeba pirvelad
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
aravin icoda, vin amagrebda sanTlebs irmebis rqebze,
an vin anTebda maT da es im
droidan, roca kacma da kacis
Svilma jer kidev ar icoda,
ra iyo cecxli.
erTni darwmunebulni iyvnen,
rom sanTlebs TviT TeTri
giorgi anTebda,
meoreT sjerodaT, rom isini TavisiT inTeboda,
mesameT miaCndaT, rom yvelafer amas Tavisi didebulebiT
TviTSewiruli iremi akeTebda
da rogor, es ki ver aexsnaT.
Jami Jams enacvleboda da
irmebis am jogs ricxvobrivad arc emateboda da arc
akldeboda samsxverplo, an Tu
monadirebuli iremi. zena-arsi icavda maT sicocxles.
maTSi ar mravldebodnen, mxolod enacvlebodnen erTmaneTs
- axalSobili ikavebda axlad msxverplSewirulis adgils. TiToeuli maTgani ar
iyo romeliRac iremi calke
aRebuli, gamoyofili erTianobisgan, isini erTobliobaSi iyvnen lamazebi da momxiblavebi. verc ki warmoidgendi
sxvafriv maT. erTi iyo gancalkevebis SemTxvevebi - msxverplSewirvis winare Jami.
rCeuli iremi calke Zovda,
calke svamda,
raRac droiT gancalkevebulad dadioda - emzadeboda
msxverplSewirvisaTvis da es
unda yofiliyo aucileblad
nebayofilebiT. weliwadSi
orjer iyo aseTi dReoba gazafxulisa da Semodgomis
buniaobisas - TeTr-giorgobisas da Savnabadobis dResaswaulebze. erTi saswauli kidev
xdeboda - arasodes jogs ricxvobrivad ar akldeboda da
arc emateboda iremi,
piriqiT,
romel dResac,
romel saaTzec,
romel wuTzec gamoeyofoda samsxverplo iremi jgufs,
imave wuTs ibadeboda misi
sanacvlo. da kidev erTi ucnaurobac adamianTagans aravis dauTvlia saRvTo jogi, danaxviT
bevrs daunaxavs, magram ar mofiqrebia, daedgina maTi raodenoba, da es albaT RmerTis
neba iyo aseTi. irmebi TvalismomWrelad lamazebi iyvnen
yvelani uklebliv, erTi-erTmaneTze ukeTesebi, monadires maTze aRmarTuli xeli uneburad
eSveboda. irmebi arc ki frTxebodnen maT danaxvaze. adamianebs gancalkevebiT myofi iremi arasodes unaxavs, yvelas
ki surda exila es momajadovebeli sanaxaoba da natrobdnen locvad damdgari iremi
exilaT, sizmarSi mainc, sizmari ki sul sxva mxriT Slida
frTebs da adamianebs sxva
ganyenebaSi miuZRvoda. mxolod adamianTaTvis iyo gankuTvnili sizmriseuli xilvebi, radgan grZnoba adamianebs sWirdebaT. cxovelebi
ki bunebasTan Seziarebulni
TviTonve arian mgrZnobiareni.
amitom ar esizmrebaT sizmrebi cxovelebs, amitom ar icinian da arc tirian isini. TavianT grZnobebs TvalebiT gamoxataven mxolod. Tvalebi
gansakuTreebuli metyvelebiT
gamoirCeva.
dro gadioda da es wesi
ar icvleboda, magram moxda
raRac ucnauri ram, risi axsnac veravin SesZlo - erT
weliwads iremi usanTlod
mivida samsxverploze, meore
weliwads ki saerTod aRar
misula da adamianebma gadawyvites xaris Sewirva TeTri
giorgisTvis, sanTlebsac xaris rqebze amagrebdnen. ver
gaegoT, raSi mdgomareobda visi ra brali, ase rom gauCinardnen irmebi. viRac monadires isic SeumCnevia, rom jogi
Semcirebula, TandaTan marTlac iklo irmebis raodenobam, bolos erTi furi da
nukri SemorCenila. miusafrad ugrZvnia Tavi furs da
uRrani tyis siRrmeSi Semalula rom ar moekida Tvali
an nadirs, an monadires. mxolod wylisTvis gamodiodnen
tyis ganapiras da isev TavianT samalavs ubrundebodnen.
iremi xvdeboda, rom didxans ase ar gagrZeldeboda
da raRac cudis molodinSi
iyo, magram Tavs iimedebda, iqneb
es winaTgrZnoba cru gamodgeso. amitom saimedo TavSesafars eZebda. sul ufro da
ufro miuval adgilebSi mkvidrdeboda iremi da nukri, magram uwyloba aqac Tan sdevda
da wyurvilis dasaokeblad
uwevdaT Tvalsawierze gamoCena. ufrTxodnen trial mindors, tyeSic frTxilad gadaadgildebodnen, radgan rqebi
swrafi moZraobis saSualebas
ar aZlevda. mousvenroba daCemda amitom furs. gauWirda
bunebis sastik pirobebTan SeWideba, da mitom. yvela fexis
gadadgmaze safrTxes grZnobda
da uaxlovdeboda Tavis bedisweras. yoveli buCqidan da
bneli adgilebidan sikvdils
eloda, sikvdili mas aqamde
arasodes ganucdia da misTvis
es ucxo ram iyo. arc is
icoda, rogor daecva Tavi,
bolos gaifiqra - sirbiliT
Tu davaRwev Tavs am saSiSro-
ebaso. iremi Ramis TvalebiT
uyurebda garemos da mzera
daeZaba.
mxolod nukri iyo nebierad da mxolod igi ar ganicdida arafers, bunebiT tkbobis
garda. dakuntruSobda tyeSic da mindorSic, ar icoda
ra SiSi arafris, arc tkivilis gamZafrebuli SegrZneba
icoda. amitom daurideblad
darboda, Zovda balaxs da dedis Tvalsawiers moSorebul
wyaroze midioda, Tavisufleba
surda, ar undoda TvalTvali
da ewinaaRmdegeboda dedas.
amis gamo irems safiqrali
moemata. Svilis javri ar asvenebda da arcTu usafuZvlod.
erTxel Zera daesxa Tavs,
dedam gadaarCina, rqebiT gadaeRoba Tavdamsxmels da umweo nukramde miaxloebis saSualeba ar misca. mxolod
amis Semdeg gaxda SedarebiT
frTxili nukri, mxolod
frinvelebs ufrTxoda da
cisken iyureboda, saSiSroeba rom ar moaxloveboda. saSiSroeba ki uaxlovdeboda
marTlac, magram ara iqidan,
saidanac eloda.
pirveli tkivilis gancdis
Semdeg dedis siaxloves iyo,
raime rom moxdes, igi miSveliso. roca mowyurdeboda,
daewafeboda curidan gadmomaval rZes. Zalze cximiani rZe
iyo da es ar moswonda nukrs,
magram veRar bedavda TviTneburad wyaroze wasvlas. TvalebSi Sehyurebda dedas, raRac iseTi ar gavakeTo, ramac
SeiZleba tkivili momayenoso.
mainc gadiodnen da balaxobdnen trial mindorSi, axla
ufro Cumad, Cvilmac igrZno
es gaucnobierebeli gangaSi.
TeTri giorgi aRar wyalobda maT. buniaobis SegrZnebac
dakarga iremma gamudmebul SiSSi, arc xari iyo mis saixloves, raTa gaxangrZlivebuliyo wuTisofelSi maTi arseboba. myviralobisas am Tavidan im TavSi irmebi erTmaneTs uxmobdnen da buRraobdnen. erTi mxolod saRvTo
jogis iremi ar exmaureboda
aravis, radgan sakuTari landisa eSinoda. jogSi yofnisas man ar icoda, ra iyo SiSi, arasodes ufiqria Tavis
gadarCenaze, radgan igi mzad
iyo misi Jamis dadgomisas
msxverplad Seswiroda RvTaebas. amisTvis cocxlobda aqamomde igi, axla ki misi safiqrali sakuTari Tavis gadarCena iyo uRmerToebaSi. da moxda gauTvaliswinebeli ram...
XIII
rogor xdeba
deda mxeci
sanadirod wasuliyo mefe.
cxenebze amxedrebulebi mihqrodnen monadireebi da samefo amala. win mwevrebi gaegdoT da gzas ikafavdnen nadirisken tye-velad. mxiaruli
yiJinis xma moismoda monadireTagan. ZaRlebic Tavdauzogavad Serbodnen CirgvebSi, kurdRlebis geSs rom aiRebdnen, an mwyers aafrendnen
lelianidan. miikafavdnen gzas
da nadavliT ivsebodnen.
uceb medeam Tvali mohkra
Svlis nukrs, romelic tyis
piras xes amofareboda da
damfrTxali iyureboda. cxeni
SeaCera, Camoxta da Cumad miuTvalTvala. nukrs ar SeumCnevia es, Tvalyurs adevnebda
misTvis ucnaur xmaurs, romelic TandaTan Sordeboda. medeam saCqarod moimarjva mSvild-isari, SemarTa da nukrs
daumizna. mokvlis saSualeba
ar iyo, xe faravda sasikvdilo
Wrilobis miyenebis adgilebs,
Tavis garda, TavSi damizneba
ki ar undoda. daumizna im
kuTxiT, daWris SemTxvevaSi
rom mindvrisken gaiqceoda da
ara tyisken. kidev erTxel
daakvirda Tavis samsxverplos,
gulSi Cauvarda nukris momxiblavi silamaze, misi mokvdinebis survili, lamis iyo, wauxda, magram mainc ajoba sakuTar Tavs da isari gaisrola.
isic wiviliT gaeqana miznisaken da ukana barZayis rbil
adgilas moxvda. isris gamoqanebis Zalam Sveli mokle
manZilze gadaisrola. awivlda dakodili nadiri, mxsnelad uxmo dedas, magram TviTonac wamodga da gaiqca. medeas varaudma gaamarTla Sveli mindorSi gavarda. isev
moimarjva isari. amasobaSi
Wrilobam fexi auwva Cvils
da iqve daeca. piri waatana
isars amosaZrobad, magram ver
moeria. Tvalebi tkivilisagan
amoatriala, gonebas kargavda,
da mitom. iqve deda gaCnda
nukrTan. meore isari ferdSi
moxvda da adgilze mokla
nukri. iremma mkvlels Sexeda Tavis uecari motrialebiT. mZime dardiT avsiliyo
misi Tvalebi, wyromac ikiTxeboda maTSi da sinanulic,
usazRvro sevdac da boRmac.
adamianebze ukeT laparakobda
irmis Tvalebi. curi erTbaSad
gaucivda, magram rZe mainc
sdioda, rogorc niSani aramiwieri glovisa, Segnebaze rom
zemoqmedebda misi tkivilis
yoveli monakveTi. sisxliT
aevso Tvalebi furs da aemRvra cnobiereba mokluli
Svilis xilviT gacofebuls.
aRar icoda ra eqna, rqebiT
miwas daeZgera, raTa moZalebuli RvarZlis pirveli talRa
moegeriebina, guli rom ar
gaskdomoda simwrisagan. aseTi
grZnoba deda-Svilobisa arc
mas da arc sxva irems ar ganucdia saRvTo jogSi, radgan
maSin gamZafrebuli SegrZneba
TviTgadarCenisa ar arsebobda,
wesrigi iyo sicocxle-sikvdilisa, da mitom. axla rom
es wesrigi moiSala, mTeli
cxovrebis safiqral-sazrunavSi Tavisi patara nukri moaqcia da isic missave Tvalwin
umowyalod mokles. TvalebiT
uyurebda Svili dedas da
Tan. gaamarTla am xerxma, miuxedavad imisa, rom leSs miuaxlovdnen mtaceblebi, rqebiT igeriebda maT adgilis
monacvlebis gareSe.
medeas cremli dasdinda
am suraTis Semxedvares. iqve
bzis buCqi iyo, mowyvita bzis
totebi da yviriliT gamoudga yvavebs - `aha, yvao, bza,
egerios gzao~. yvavebic daifantnen, aiSalnen da xeebze
dafrindnen da elodnen Sesaferis dros. cotaTi amoisunTqa iremma daZabulobisagan,
miixed-moixeda irgvliv, xom
ar gamoCnda raime axali safrTxeo, an xom aravin mepareba
uknidano. fiqris saSualeba
Svelas Txovda, ver uSvela,
ise Seeyina TvalebSi sikvdili nukrs. iremma dasisxlianebul balaxs ausva ena, sisxli jer kidev Tbili iyo.
mere eniT auyva nakads da
Wrilobamde mivida. bewvi
eniT mowminda sisxlisgan.
eniTve igrZno, rom guli aRar
cemda Svilis da masSi isari
iyo garCenili. Jruantelma
dauara irems, roca igrZno,
Tu rogor TrToda nukris
kunTebi, roca ZarRvebi sisxlisgan icleboda da civdeboda TandaTanobiT mTeli
sxeuli.
medea gaemarTa nadavlisken, magram iremi darajad daudga Svils. wamoimarTa furi
da rqebiT sabrZolo mdgomareobaSi dadga. SeeSinda qalwuls, mixvda, rom ver moaswrebda axali isris SemarTvas mSvildSi, iremi ki daJinebiT akvirdeboda monadiris
yovel moZraobas da Sesabamisad emzadeboda, raTa mas daeswro da rqebze wamoecva mkvleli. ucnauri daguduli xma
gamouSva iremma. medea SeSinda,
gamoucdeli iyo monadirobaSi da mitom. cxeni moiZia,
is ki Soriaxlos elodeboda
mas. TvalebSi Caxedes erTmaneTs medeam da iremma. imdeni
ram amoikiTxa dedis TvalebSi
qalwulma, rom gadaifiqra nadavlis mopoveba da ukan gabrunda. ena ver gadmoscems
imas, Tu ramdeni ram gaigo
da gaigona furis Tvalebidan.
xelebi aukankalda medeas. ver
warmoidgenda, ase Tu SeaZrwunebda nadiris mokvla.
xeebidan aiSalnen svavebi
da yvav-yornebi. isini grZnobierad mixvdnen, rom monadire
Tavs anebebda nadavls, amitom
isini unda dapatronebodnen
leSs. ca Savma siluetebma
dafara ucnauri yiviliT. es
siSave Rame ar iyo da es
xmac Ramis xma ar iyo. Tavdapirvelad Tu medeas irmis
risxvis SeeSinda, ris gamoc
ukan daixia, bolos irmis
TvalebSi amokiTxulma maradi
sevdam gadaafiqrebina sabolood nukris Tan wayvana, araTu SiSiT, Tu sifrTxiliT,
aramed sindisiT.
furma axeda caSi aSlil
mtaceblebs, erTgvari uZlureba igrZno amden moZalebul
mterTan, radgan isini moqancavdnen mas da sabolood
ulufad gaixdidnen nukrs.
medea am sanaxaobam gaitaca
da monusxuliviT umzerda,
Tu rogor moigeriebda iremi
moZaladeebs. is axlos ar
ikarebda yvav-yornebsa da svavebs, nel-nela rom alyas amWidrovebdnen da uaxlovdebodnen sifrTxiliT samsxverplos. iremi xan erTi mxriT
misdevda frinvelebs, xanac meore mxares aifrenda. rodesac
gaiqceoda, meore mxridan mieparebodnen da moaglejdnen
nukrs xorcs. deda mere imaT
gamoudgeboda, magram sabolood mixvda, rom Svilis gverdiT unda yofiliyo, raTa yoveli mxridan ebrZola mtreb-
mieca da misi pirvelive gafiqreba iyo is, rom rodemde
unda edaraja SvilisTvis, bolos da bolos, xom mainc
moixelTeben mtaceblebi frinvelebi Tu ara, cxovelebi
mainc. aravin daaclis mas
sabolood SvilTan yofnas,
TviTonac daiRleboda da danebdeboda ulmobel bedisweras. am fiqris dasrulebisTanave wyromiT Sexeda medeas, romelic monusxuliviT
idga da Tvals ar aSorebda
dedis umagaliTo Tavganwirvas da grZnobda sulis tkiviliT furis tanjvas. Tavs
idanaSaulebda igi amis gamo.
sad iyo da sad ara, tyidan
turebisa da afTrebis xrova
gamoZunZulda, sikvdilis geSs
mohyvnen, erTmaneTi aman apovnina. modiodnen tye-tye calcalke, es suni aerTianebda
patar-patara jgufebad, jgufebi ki gundebad ikvreboda
da tyidan gamovidnen, rogorc
xrova. iremma Sexeda maT da
mixvda, rom maTTan brZola
uTanasworo iqneboda da amasTanave saSiSic. tyidan gamosuli mxecebi cota xans Sedgnen, TvaliT Seiswavles garemo da mosaomari nadavlis
samyofeli. mere frTxili nabijebiT wavidnen irmisken, iremic moemzada axali SemotevisTvis da Tavad gadavida
ieriSze, raTa adgili moego,
brZolaSi CarTuls rom hqonoda ukan dasaxevi manZili.
afTrebi da turebi ar moelodnen irmis gamZafrebul
Semotevas. wina rigSi mdgar
ramdenime mters kbilebi Caulewa da or maTgans Tvalebic amougdo. daWrilebi ukuiqcnen, SeSinebulebi ukan gahyvnen. gambedavebi iyo saWiro.
pirveli brZola iremma moigo, daTrguna moZalade mxecebis SemarTeba.
xerxi ixmares afTrebma, garsSemovla daiwyes, ar misca
amis saSualeba iremma, gamoekida xrovidan gamocalkevebul afTars. manac daixia
ukan. irems meti SemarTeba
mieca, Svils davicavo. gabedulebam moatyua, swored rom
moatyua, radgan simravles sinamdvileSi Tavisi unda gadaewyvita sabolood. amisi alRoc aiRo iremma, magram Tavi
mainc daarwmuna uZlevelobaSi.
ori mxridan daiwyes moZraoba afTrebma, viTom sxvagan
gaswieso, ZiriTadi xrova ki
Tvals ar acilebda. Soridan
mouares mxecebma, raTa rqebiT
ver miswvdenoda iremi maT.
erTma rigma tura-afTrebma
medeas Cauares ise, rom nadavlis JiniT aRtkinebulebma
ver SeamCnies adamiani. iremi
marjvniv gaiqca pirvelad, rqebiT Sors moisrola erTi
wyeba moZaladeebi, samagierod
marcxnidan ecnen mxecebi mkvdari nukris leSs da jijgna
dauwyes. ukan dabrunda gamwarebuli iremi da axla maT
daetaka rqebiT da isinic moiSora. erTi afTari CliqebiT
gadaTela. ecada es afTari
wamodgomas, magram TviTon Ta-
visma gverdiT mdgomebma daubneles mze. gaaTries brZolis
velidan da yvela erTad daesia da daWama. drunCebi sisxliT hqondaT mosvrili sakuTar Tavze gamarjvebul tura-afTrebs.
dedam Sexeda Svilis daglejil xorcs, rogor egdo
miwaze, piridan rom gauvarda
Sors mosrolil nadirs. mivida da eniT aloka nagleji,
mere sxeulze mouZebna gaqvavebul nukrs nakbilarebi da
gamoglejili adgilebi uama
dediseuli alersiT. ar daacales mxecebma irems Svilis
siaxloves gantvirTva, axali
ieriSi miitanes mowinaaRmdegeze, amjerad mTeli xrova
erTianad moawyda, iqneb Zalam
daTrgunos winaaRmdegoba da
gagvecaloso. ara, verc Zalam
daacxro gamwarebuli dedis
Zala. rqebiT gadaeRoba yvelas
erTad da yru ZaxiliT Zalamomatebulma miawva kbilebiT
rqebSi CaWidebul turebsa da
afTrebs da maT ukan motmasnil xrovas gadaayara Tavze,
mere ki azvina mteri da gahkra rqebi da gadaagora isini
erTi-erTmaneTze. yvela narqenali tura-afTari daixoca.
es brZolac moigo furma.
isev dacxra Jini mxecuri.
mravali daSinda da ukuqceva gadawyvita, zogi mainc ar
midioda brZolis velidan.
iremma turebisa da afTrebis
erTianoba xerxemalSi gadaamtvria. yvela maTganma TavisiT
gadawyvita nadavlis mopoveba, magram gambedaobam umtyuna.
axali Setevac CaiSala gaTiToeulobis gamo. mere davidnen erT bunebriv sazrisamde
- mkvdris mosapoveblad unda SevWamoT cocxali, amiT
mkvdars aRaravin gamoeqomageba da cocxalsac ulufad
gavixdiT da mkvdaric versad
gagveqcevao. yvela mxecma gaisigrZegana am azris marTebuloba da yvelam, rogorc erTma, gadawyvita, radac ar unda dajdomodaT fexze mdgari
waeqciaT. amisTvis alya Semoartyes furs, am wres uknidan kidev wred Semortymulebi amagrebdnen, raTa alyidan
Tavi veRar gaeRwia. wina rigi
rom daeSala, ukana rigi mzad
unda yofiliyo gza gadaeRoba
misTvis. gansakuTrebuli yuradReba gadatanili hqondaT
zurgidan Setevaze. wre nelnela ikumSeboda. iremi mixvda,
rom saSiSroeba ara mxolod
Svils, TviT masac emuqreboda
da isev Seemzada brZolis
misaRebad sakuTar Tavze. zecas SebRavla da moemzada
samkvdro-sacicocxlo SerkinebisaTvis. igi mixvda, rom
es misi da nukris ukanaskneli brZola iqneboda, erTad
yofnis ukanaskneli Jami.
am fiqriT gavelurebulma
gamxeceba igrZno da toli
ar daudo danarCen mxecebs,
romlebic erTad Semoesia mas.
daundoblad igeriebda iremi
tura-afTrebs rqebiT. isini
ki cdilobdnen aecilebinaT
ganrisxanebuli dedis ulmobeloba. bevri ver axerxebda
amas da mis ferxTiT ecemoda
Tavgaglejilebi,
an gulgafatrulebi,
an kidev yelgamoRadrulebi.
matulobda ki ricxvi tura-afTrebis.
zogierTi gverdidan miipareboda da undoda, fexebi daekbina misTvis, iremi ki CliqebiT kbilebs amtvrevda moZalades. pirispir brZola ki warmoudgenlad rTuli iyo.
zogma ecada kiserSi wvdomoda
da xorxi gadaeRrRna samsxverplosTvis, yvela mcdeloba
rqebze wamogebiT damTavrda.
zogma marjvnidan da marcxnidan ferdebi daukbina mas, gamxecebuli iremi tkivils ver
grZnobda. daucveli mxolod
ukana mxare iyo. ramdenimem
kudSi waavlo piri, daakaves,
raTa zurgze axtomoda erTi
romelime tura, Tu afTari.
Semoubrunda da maTac rqebiT
gaumaspinZlda. amiT ixelTes
dro irmis pirispir mdgarma
tura-afTrebma moZraobaSi
myofs da erTad Seaxtnen kiserze. waCoqeba daapira furma,
magram arabunebrivma Zalam kiserze Semxtari mtrebi Tavis
mobrunebiT CamoaferTxvina,
roca mtrebis erT wyebas gausworda.
am brZolaSi ukve aRar iyo
Svilze zrunva.
am brZolis mTavari mizani iyo Tavis gadarCena da
nebismieri xerxiT. igi amieridan aRar iyo deda.
cxovelurma TviTgadarCenam masSi sabolood mokla
deda, rogorc aseTi da iremi
erTi imaTTagani gaxda, vinc
ibrZoda, da sxva araferi.
albaT, im brZolis grigalSi igi yovel Tavis msxverpls
SeWamda dauzogavad da daundoblad.
masSi gamqrali iyo meZuZuris keTilSobileba.
igi sisxlmowyurebuli siSlege iyo, nadiris, mxecis an
cxovelis saxelis darqmeva
rom saferebeli sityva iqneboda amasTan SedarebiT.
ferdebgamoglejili,
fexebdakbenili,
kudwaglejili da
gavadakawruli
winswrafviT miikvlevda
gzas alyis gasarRvevad.
Tavs ar anebebdnen abezari
mxecunebi mxolod. aRar arsebobda Zala, raime rom Seakavebda mas. brZolis velidan
ar mirboda, igi mxolod zurgis gamoTavisuflebas cdilobda alyis garRveviT. yoveli mxridan Semoaxtnen mxecebi mxecs. iremma gaifiqra, rom
albaT es dasasruliao, magram
tkivilma gaaasmaga misi Zala
da am tvirTiT gaiqca. zogma
afTarma Tavi ver Seikava, Camovarda zurgidan da isini CliqebiT gaTela furma. alya
daiSala da sabolood gaiTavisufla zurgi moZaladeTagan. axla irmis adgili
tura-afTrebs daekavebinaT, ramdenime rigad Camwkrivebulebi
icavdnen nadavls, romelsac
ukve Seeqceodnen mogebulebi.
ar daaneba alafi afTrebs, Soridan gamoeqana da gzad vinc
ki uxvdeboda, anadgurebda.
isev dadga Svilis sadarajod
deda, magram dedis saxewaSlilma siSmagem aRar icoda, ratom icavda am ukve damaxinjebul nukrs, dedobrivi grZnoba
waerTva da mitom. Svils Tvalebi iseTive lamazi da mimzidveli hqonda, rogorc sicocxleSi, mxolod zogierT
adgilze xorci hqonda amoWmuli da kiseri gadaRrRnili. sasikvdilo isari aRar
hqonda, ferdi gamoWmuli hqonda da mitom. barZaySi moxvedrili isari gadatexiliyo
da SerCenoda misi nawili,
iqve axlos ramdenime adgilas
mxecebs amoeglijaT xorci.
isev Semoesivnen tura-afTrebi irems.
axla irems mouwia ukan
daxeva.
axla tura-afTrebma daibrunes warTmeuli alafi. erTma maTganma drunCi moaWama
nukrs da aatyava misi lamazi saxe, erTmac kidev Tvalebi amoTxara da SeWama, ramdenimem qala gautexa da tviniT
moiTxupnes drunCebi. iqedan
ismoda Rrena da Zvlebis Waxa-Wuxi. iremi mixvda, rom
nukrs Seeqceodnen tura-afTrebi. Zvlebis texvis xmis
gagonebam tanSi Jruanteli
mohgvara furs da isev gaeqana xrovis dasaSlelad. amjerad kbilebiT daicves TavianTi monapovari tura-afTrebma da isev gamoudgnen irems,
manac ukan daixia, daiRala
da mitom. am ukandaxevam gaamxneva xrova da ufro meti
gatacebiT Seeqceodnen alafs,
mere erTmaneTs dauwyes Rrena,
etyoba ver gaiyves nadavli.
damorCilebiT adevnebda Tvals iremi brZolis Sedegs.
afTrebma rom daamTavres
Wama, TandaTan daiSalnen da
gaecalnen iqaurobas. rasac
ver moerien, datkverili Zvlebi iyo, zogan SerCenili
adRlezili xorciT da xrtils Sezrdili myesebiT. visac guls daaklda da cota
miiRo nadavli, isev icdida,
iqneb iremic vilukmoTo. iremi ki gacofebuli TvalebiT
uyurebda momlodineT. xeebze
Semomsxdari svav-yvav-yornebi
aiSalnen, radgan mixvdnen, araferi ergoT leSisgan. turaafTrebi daJinebiT icdidnen,
gamZRrebi ki tyeSi Seimalnen.
mxolod daxocili nadirebi
gafantuliyvnen mindorSi,
romlebzec afrenili svavyvav-yornebi dajdnen. am mkvdrebs aravin gamoqomagebia.
mze dasalierSi gadadioda.
turebi erTmaneTisgan mocilebiT idgnen, rogorc SeTqmulebi da elodnen, rodis
miiRebda iremi gamowvevas.
irems ki aRizianebda maTi gamomwvevi dgoma, albaT, imaze
metadac, vidre brZolis dros,
an misi Svilis SeWmis yurebisas. yvelaferi momxdari gonebis erT sibrtyeze ganalaga
da umzira am siverageTa gaugonar suraTebs, am mzeram ki
mzis mzera moWra samzeralSi da aWra gonebaze sruliad. gamoedevna abRavlebuli
iremi turebs, isini daSindnen
da ukanmouxedavad gauCinardnen tyeSi.
XIV
sairxed dabadeba
ver moisvena iremma, cofmoreuli Jini awuxebda da umiznod darboda mindorSi mtris
mosaZebnad. karga xans irbina,
mere daiRala da SeCerda. SeCerda da Tvali moavlo irgvliv yvelafers. araferi Canda, garda Soreuli mTebisa,
gadawmendili cisa da dasalierisaken gadaxrili mzisa.
bunebis cqeram odnav daamSvida da mindorSi calad amosul cacxvs amofarebuli qali SeamCnia, romelic daJinebiT ucqerda mas. qalic mixvda,
rom iremma Sexeda da amitom
samalavidan gamovida. iremi
Caacqerda mas da Svilis mkvleli amoicno masSi. monadire mSvild-isriT SeiaraRebuliyo. niri ecvala irems, iWvneulad Sexeda qals.
qalmac SeamCnia, rom irems
TvalebSi isev is boRma Caudga,
riTac SeebrZola nukris momnadireblebs. SiSi igrZno raRacnairi da furis SesamCne-
vad mSvildi miwaze gadaagdo, mere kaparWi moixsna da
isic gadaagdo, iqve welSi
gaCrili daSna miwaSi pirTamde Caaso xelis elastiuri
moqneviT.
ganiaraRda medea.
Tvals ar acilebda iremi
qalis TiToeul moqmedebas.
Semdeg neli nabijebiT wavida irmisken. sxva araferi amoZravebda mas, Tu ara mwuxarebaSi Tanaziaroba, radgan nanaxma iseTi gancda mohgvara, rom
suliT xorcamde SeZra igi.
amitom movaled CaTvala Tavi,
iremi enugeSebina, mdedri iyo
isic, da mitom. gamoeqana gacofebuli iremi medeasken, medea
ki neli nabijebiT midioda
misken. manZili ki erTmaneTs
Soris elvis uswrafesad mcirdeboda.
ar apirebda gaCerebas iremi,
ar apirebda gaCerebas medeac. miuaxlovdnen erTmaneTs
Svidi nabijis dacilebiT da
erTmaneTs TvalebSi Caxedes...
da Sedga gadareuli iremi,
Sedga medeac.
Tvinieri gaxda iremi,
mosiyvarule gaxda medea.
qalis TvalebSi kolxeTis
zRva livlivebda,
furis TvalebSi kolxeTis
mTa gugunebda.
arafers ambobdnen, erTmaneTSi dumilis enaze ubnobdnen.
sulis tkivils laparakobda irmis Tvalebi,
Sinagan sinanuls metyvelebda medeas Tvalebi da orTavem gulwrfelad gauges erTmaneTs, gulebi daukavSirdnen
erTmaneTs, da mitom. aRar iyo
RvarZli da gacofeba. erTmaneTis ZlierebiT ixiblebodnen,
erTmaneTisgan ki arafers iTxovdnen. ubralod, qalma gaiRviZa sulSi da aremares Sexeda. ZuZuebi daewva erTs,
ZuZuebi auxurda meores,
xvadis wyurviliT daiwva
erTi, xvadis surviliT aivso
meore da uyurebdnen erTmaneTs xvadgamocdili Zu da
xvadgamoucdeli asuli. pirvelad igrZno medeam bunebasTan Tanaziaroba, rom igi araTu bunebaze ganyenebulad maRla mdgomi RvTaebis Svili
da momavalia, aramed swored
bunebis nawilia masSi gacxovelebulad mcxovrebi sruliad bunebiT da...
orTavem iniSnes mamris moaxloeba haerSi gabrjnili
surneliT...
da mamri movida ise, rogorc modian xolme TavianT
ZlevamosilebiTa da sisustiT, moulodnelobis STambeWdavi gaqanebiT, magram amaSi
moulodneloba imdenad iyo,
ramdenadac Warbobda moulodnelobisagan dabadebuli Sedegi, romelsac marTlac aravin eloda, radgan es ukve
aRar iyo aucileblad saWiro.
mamri mohqroda bedaurze
amxedrebuli, ara icoda, Tu
ra xdeboda iq, sadac iremi
da qali erTmaneTis pirispir idgnen. SeeSinda raime
ar moswios mxecma medeaso.
maTraxiT auxura gava cxens
mxedarma, cxenic rac Zali
da Rone hqonda gavarda da
miiWra iq, saiTac mxedars surda. droulad mivardnen mSvelelni, SuaSi Caudga irems
da medeas. mxedarma aRvirebi
moswia da yalyze Seayena raSi. medeas SeeSinda da Sexeda mxedars, Tvalis Sevleba
ver moaswro, rom igi cxenze
iyo atacebuli mxedris mklavebiT, mere daakvirda da mxedarSi mama amoicno. ise swrafad moqmedebda mefe, rom Svilma verafris Tqma ver moaswro - iSiSvla aietma xaliburi xrmali da mis win mdgar irems pirdapir rqebs Soris TxemSi Caaso.
iremi xrmalze datanebul
Zalas daemorCila da Tavi
mdablad daxara. xma ar amouRia, ise danebda bedisweras.
mis tvinSi airia sisxli da
azrebi, xaliburi rvali Caxorcda TavSi da tkivilma
Tavis qala napralebad daRara ise, rogorc xis fesvebi
daseravs miwas da amoyris
axal nergs, qariT gamomSral
miwas rom emarTeba, ise. es
tkivili grZnobierad medeasac gadaedo da cxenze Sesmuli mxedars mietmasna da mamas wyromiT Sexeda. aieti
ki ver uyurebda Svils, radgan
moeWida xrmals irmis Tavidan amosaZrobad, ver ki moeria, radgan rvalma irmis
tvinSi fesvebi gaidga da veRar amoTxara jvradqmnili
xrmali. gaukvirda mefes da
mamas, ratom ar kvdeboda iremi,
an ratom ver amoiRo Wrilobidan xrmali. ganrisxda, isev
daeWida satevars, is ki cocxal sxeulSi erT nawilad
xorcieldeboda, saxeldobr,
rqad. dablagvda satevaris
laplapa piri. TandaTanobiT
orlesuls xis qerqi faravda
da drekadi rvali xevdeboda.
mefes mklavSi Zala ecleboda da veRar imorCilebda
irems, masTan erTad igi xvdeboda, rom Tavis xrmals unda gamoTxoveboda.
gagrZeleba,
dasawyisi ix. `mamuli~
N48,49,50, 51,52,53,54
ikiTxeT `mamuli~
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
21 noembers,
Ramis 10 saaTze,
gelani warmogidgenT:
DJ NIKA, DJ TENGO
& MIKE CHACH
am Souze pirvelad
daukravs nika gelaSvili
gTxovT klubSi SemoxvideT GUEST LIST-is karidan, etyviT rom
Tqven xarT DJ NIKA-s stumrebis
wignSi da gadaixdiT Sesvlis mxolod $20, (regularuli Sesvlis
Rirebulebaa $30) amis garda ar
mogiwevT rigSi dgoma!
eleqtro
musika
da cirkis
ulamazesi
Sou
Svilebis
da
giorgi lomiZis gabednierebas vulocavT Cvens
Zvirfass izolda cercvaZes.
bedniereba yofiliyos mariamisa da giorgis
cxovrebis Tanamgzavri.. SvilTa simravles da
mSvidobian qveyanaSi cxovrebas vusurvebT.
Ramis
Ramis klubi:
klubi: WEBSTER
WEBSTER HALL
HALL ,, 125
125 EAST
EAST 11
11 STREET,
STREET, NYC
NYC
- mariam qristesiaSvilisa
nana beraZe, inga gigauri, naTela mosiaSvili,
marina gelaSvili, endi kapanaZe, nana qaTamaZe,
dali xoferia, nino xarabaZe, iamze goguaZe
gaixsna
gemrieli qarTuli kerZebi, Tonis puri,
SekveTebi sadResaswaulo sufrisaTvis, qarTuli suli!!!
SekveTis ufaso mitana bruklinSi.
Riaa dilis 8 saaTidan - sa
Ram
os 11 saaTamde.
saRam
Ramo
1871 86th street, (Between 19th ave & Bay 20th street),
Brooklyn, NY 11214 (Tel: 347-492-3808)
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
Semowiruloba
gadarCenisaTvis
s
Cvens dali Ciqovans vulocavT udides bednierebas, Svilebis - SoTiko Ciqovanisa da irma
samxaraZis daqorwinebas.
sixaruliTa da bednierebiT aRsavse cxovrebas,
SvilTa simravles, ulev warmatebebs vusurvebT.
nana beraZe, endi kapanaZe, nargiza bibiCaZe,
dali xoferia, marina gelaSvili, nino xarabaZe.
survili maqvs `mamulis~
arsebobisaTvis gaviRo __$
rusTavSi, qalaqis SemosasvlelSi (Tbilisis
mimdebare teritoria) iyideba axlad gamarTuli, keTilmowyobili samsarTuliani saxli mansardiT (studio), darbaziT da xuTi saZinebeli oTaxiT. saerTo farTi 460 kv.m, funqcionirebs italiuri sistemis gaTboba da wylis gamacxelebeli. miwis farTia 4 measedi.
fasi: 240 000 dolari
telefoni: 8 24 17 65 85 (rusTavi);
011-32-10843206 (briuseli) aleqsandre
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
qarTveli gamocdili advokatis TanaSemwe -Paralegal
gTavazobT saemigracio momsaxurebas
mogemsaxurebiT saxlidan gausvlelad 7 dRis ganmavlobaSi
niu iorkis, pensilvaniisa da niu jersis maStabiT. aseve SesaZlebelia
fostis, kompiuteris saSualebiT an ofisSi stumrobiT (samxr. niu-jersSi)
qorwinebaze dafuZnebuli GREEN CARDisTvis saWiro sabuTebis momzadeba;
qorwinebaze dafuZnebuli 2-wliani pirobiTi GREEN CARD-is 10-wlianiT Secvla ganqorwinebamde an ganqorwinebis Semdeg;
moqalaqeobis misaRebad saWiro sabuTebis momzadeba;
momaval an kanoniT registrirebul meuRleTaTvis vizebis misaRebad saWiro sabuTebis
momzadeba (K-1; K-3);
moqalaqeobis an GREEN CARD-is mflo-
belTaTvis saqarTvelodan ojaxis wevrebis Camosayvanad saWiro sabuTebis momzadeba;
savizo dokumentaciebi;
daxmareba turistul B1-B2 da studentur F1-F2 vizebis miRebasa da gagrZelebaSi;
statusis Secvla studenturi vizis F-1
formidan an piriqiT; F-1 vizis aRdgena;
J-1 gacvliTi programis vizis moTxovnebis dakmayofileba;
TanamSromloba EESL-is kursebTan, kolejebTan da institutebTan.
Seiswavle
inglisuri!
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis saSualebiT.
347-738-5265 lela
samZimari
(848)
448-9290
esaladze@yahoo.com
gazeT `mamulis~ redaqcia amerikaSi qarTuli emigraciis saxeliT Rrma mwuxarebiT TanaugrZnobs baton gaioz gogonaSvilis, udides mwuxarebaSi Svilis,
Savlego gogonaSvilis
tragikulad daRupvis gamo.
Discount plus - YOUR STORE!
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
`gvanca~
917-470-4277
gamosacemad mzad aris manuCar kaWaxiZis publikaciuri werilebisa da esseebis 620-gverdiani wigni
`waSlili samSoblo~, romlis dabeWdvac ferxdeba
mecenatis aryolis gamo.
survilis SemTxvevaSi nebismieri TqvenTagani SeiZleba gaxdes am keTili saqmis Tanamonawile.
konkretuli informaciisaTvis darekeT `mamulis~
redaqciaSi.
Georgia-USA Travel
maia ninoSvilis saagento
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
12
reklama “mamulSi”
oqt-noemb, 2009, N55
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
politikuri TavSesafari
ukve SesaZlebelia
*
mfhsdtkt,bcfsdbc=
+
rCevebi
TqvenTvis
mudmivi rezidentobis
ucnobi alternativa
andriu jonsoni
ANDREW P. JOHNSON, ESQ.
(yofili saxelmwifo advokati, romelic axla emigrantTa
uflebebs icavs aSS-s mTavrobis winaaRmdeg bolo 10 weli)
1-212-693-3355
- ufaso konsultacia;
- advokatis asistenti
yazaxeTidan, romelic
saubrobs rusulad;
- Cven warvmarTavT Tqvens
emigraciul saqmes,
deportacias, Asylum-is
gasaCivrebas da ojaxur
peticiebs
Zalian xSirad emigrantebi an uaxlesi emigrantebi
amerikis SeerTebul StatebSi ganixilaven sxvadasxva
gzebs Tu rogor Camoiyvanon sakuTari axlobeli
Tanamemamuleebi aSS-Si. samwuxarod, zogierTi ganixilavs StatebSi moxvedris aralegalur gzebsac.
miuxedavad amisa, arsebobs alternativa (romelic
xSirad yuradRebis miRma rCeba), rodesac pirovneba
SeiZleba Semovides SeerTebul StatebSi, rogorc
mudmivi rezidenti samsaxureobrivi kuTxiT. zogierTi fiqrobs, rom es SesaZlebloba mxolod im
adamianebisaTvisaa, vinc ukve imyofeba aSS-Si, Tumca
patara an did kompanias SeuZlia daasponsoros piri, romelic imyofeba SeerTebuli Statebis farglebs
gareT da igi ukve mwvane baraTiT Semova qveyanaSi.
mcire zomis (erTi an ori TanamSromeli), saSualo an did kompanias SeuZlia daasponsoros erTi
an ramodenime pirovneba qveynis farglebs gareT mudmiv rezidentobaze. magaliTisaTvis, mcire samSeneblo
kompanias SeuZlia daasponsoros aSS-s gareT myofi
pirovnebisaTvis mudmivi rezidentoba, Tu am pirovnebas
aqvs orwliani gamocdileba iseT saqmianobaSi, rogoricaa durgloba, avejis awyoba da a.S. pirovnebas
ar Wirdeba Sesabamisi ganaTleba, mxolod ori weli
samuSao gamocdileba sakmarisia.
sxva magaliTebi samsaxurisa da Sesabamisi gamocdilebis Tanxvedris aris: silamazis saloni da dalaqi,
restorani da Sef-mzareuli, instalaciaze momuSave kompania xeze momuSave specialistisaTvis an marmarilos dammontaJeblisaTvis. aRniSnuli magaliTebi
exeba orwliani gamocdilebis moTxovnis poziciebs.
aris aseve sxvadasxva SesaZleblobebi biznes-menejerebisaTvis sxvadasxva ti pis mcire kompaniebSi
da uamravi profesiuli kompaniebi, romelTac SeuZliaT daasponsoron xalxi SeerTebul Statebs gareT.
samuSaos SesaZleblobebi uamravia.
amJamad, aRniSnuli procesi grZeldeba sami-oTxi
weliwadi. miuxedavad amisa aSS-s emigraciiT procesis
xangrZlivoba SeiZleba Semcirdes, metadre axali
administraciis xelisuflebaSi yofnis pirobebSi.
damatebiT aris kidev garkveuli sareklamo moTxovnebi,
romlebic gasavlelia aq aSS-Si da es statia mokle
mimoxilvaa am ofciis.
procesis saukeTesod daxasiaTeba SeiZleba Semdegi
magaliTiT: vTqvaT amerikuli samSeneblo kompaniis
mflobeli aris amerikaSi mcxovrebi pirovneba. mflobeli modis Cvens kompaniaSi da ambobs, rom sWirdeba ori pirovneba sakuTar kompaniaSi dasasaqmeblad.
mas Wirdeba durgali da ar akmayofilebs arcerTi
durglis kvalifikacia sakuTar regionSi. Tu man
icis vinme saqarTveloSi durgali orwliani Sesabamisi gamocdilebiT, mas ukve SeuZlia daiwyos dasponsorebis procesi. Tu dokumentaciasTan dakavSirebuli samuSaoebi sworad da uSecdomod warimarTa da dakmayofilda aSS-s da dsT-s Sesabamisi moTxovnebi, maSin daaxloebiT sam weliwadSi saqarTveloSi mcxovrebi pirovneba Semova aSS-Si mudmivi
rezidentis baraTiT da SeeZleba moiTxovos aSS-s
moqalaqeoba oTxi wlisa da cxra Tvis Semdgom. Tu
kompania sakmarisad didia, SeuZlia gaakeTos multidasponsoreba adamianTa jgufisaTvis.
cota ar iyos Rimilismomgvrelia, rodesac aSSSi myofi adamianebi ixdian 20, 40 aTass dolars,
raTa maTma axloblebma aralegalurad SemoaRwion
SeerTebul StatebSi. es maSin, rodesac sxvadasxva
garemoebebis arsebobisas arsebobs legaluri da
gacilebiT iafi gza rom Camoiyvano pirovneba SeerTebul StatebSi, rogorc mudmivi rezidenti.
individis dasaqmebis kuTxiT dasponsoreba emigraciis xelmisawvdomi saSualeba iyo bolo 30 wlis
ganmavlobaSi. gasakviria, rom bevri mcire kompania
ar iyenebs am SesaZleblobas, romelsac maT emigraciis kanoni sTavazobT.
*
ruseTis federaciis samxedro Zalebis saqarTveloSi SemoWrisa da saqarTvelos suverenitetis xelyofis Semdeg saqarTvelos moqalaqeebs uCndebaT samarTliani sababi da TavSesafris
moTxovnis ufleba SeerTebul StatebSi, ganpirobebuli im safrTxeebTan, rac samSobloSi dabrunebulebs emuqrebaT!
asaval
dasavalis
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
EDITOR & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC
patronaJiT
gazeTis am nomris dabeWdvaSi gaweuli
wvlilisaTvis madlobas vuxdiT q-nebs
elniri gegeSiZes da marina abuaSvils