Mamuli No. 56
Title
Mamuli No. 56
extracted text
1
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
gilocavT
damdeg
2010 wels
N56, dekemberi, 2009
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
aha, erTi kidev axali weliwadi... ra movulocoT Cvens Tavs, qarTvelno? ra gvaqvs dRes
sasurveli, rom davikveboT da SevirCinoT, ra
gvaqvs xval sanatreli, rom vinatroT da movilodinoT? ukan mivixedavT am axlo xanebSi
da iseTi ara gvrCeba ra, rom Tavi moviwonoT
an nanviTa vTqvaT: „hoi, wamo sixarulisav, ese
swrafad sad waxvedi!“ win viyurebiT da xvalindelis nislSi imisTana ara mosCans ra, rom
guli gulis adgilsave dagvrCes, an natvriT
vTqvaT: „movidin, dReo sixarulisao!“ ra giTxraT,
riT gagaxaroT?
nuTu iseve Zveleburadve Tavi unda dagikraT da mogaxsenoT: „Semovdgi fexi, gwyalobdeT
RmerTi...“ sul wyaloba RvTisa da wyaloba
RvTisa, erTxel Cven TviTonac TiTi gavZraT.
erTxel Cven TiTonac mivdgeT-movdgeT. wyaloba
RvTisa kargia, magram ra qmnas marto wyalobam, Tu RvTis mier nawyalobebs TiTon adamiani ara hrwyavs, ara sxlavs, ara hfurCqnis, ar
uvlis, ar hpatronobs. RmerTma, rac wyaloba
iyo, ukve moiRo Cvenze. danarCeni Tqven iciT
da Tqvenma kacobamao. ra kacoba gamoviCineT?
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
CvenTvis RmerTs ara dauSavebia ra, ara
dauzogvia ra, ara dauklia ra; Tu qveyanaze
erTi-ori kuTxea imisTana, rom kacs eTqmodes
- qriste RmerTma Tavisi kalTa uxvebisa aq
daibertyao, imaTSi ukanaskneli saqarTvelo
ar aris. rac RvTis SemZleobiT aris da ara
kacisaTi, is yvelaferi ukve mogvmadla RmerTma.
xelT gviWiravs es mSvenieri qveyana, romlis
mnaxavT SeuZliaT samarTlianad sTqvan: „sxva
saqarTvelo sad aris, romeli kuTxe qveynisa“.
am samoTxe qveyanaSi marto qarTvels ugubdeba
suli, guli eleva, xorci adneba...
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
tye-mindori, mTa-bari, miwa-wyali, hava-haeri imisTana gvaqvs, rom ra ginda sulo da gulo ar moixveWo, ar iSovo, ar gamoiyeno. aq,
Citis rZes rom ityvian, isic iSoveba. oRond
xeli gasZar, gaisarje, imxneve, mucelsa da
gulis-Tqmas batonad nu gaixdi. icode, dRes
mZleTa mZlea garja, Sroma da naSromis gafrTxileba, Senaxva, patronoba, gamozogva saWiroebisamebr da ara gaumaZRar survilisamebr.
varT ki aseTni? ra giTxraT? riT gagaxaroT?
ra ar gadagvxdenia Tavs, ra mtrebi ar mogvsevian, ra vai-vaglaxi, ra sisxlis Rvra, ra
RrWena kbilTa ar gamogvivlia, ra wisqvilis
qva ar datrialebula Cvens Tavzed da yvelas
gavuZeliT, yvelas gavumagrdiT. SevinaxeT Cveni
Tavi, SevinarCuneT Cveni qveyana, Cveni miwawyali. lang-Temurebma Cvens sakuTar sisxlSi
gvbanes da mainc davrCiT da gamovcocxldiT.
Sah-abazebma Cvenis kbiliT gvaglejines Cveni
wvrilSvilni da mainc gamovbrundiT, movsulierdiT. aRa-mahmad-xanebma pirqve dagvamxes, qvaqvazed ar dagviyenes, mogvsrnes, mogvJlites
da mainc fexzed wamovdeqiT. movSendiT, welSi
gavswordiT. gavuZeliT saberZneTs, romsa, monRolebs, arabebs, osmal-Turqebs, sparselebs,
rjuliansa da urjulos da droSa qarTvelebisa, Subis wveriT, isriT da tyviiT dafleTili, Cvens sisxlSi amovlebuli, xelSi SevirCineT, aravis wavaRebineT. codva ar aris, es
droSa axla CrCilma SesWamos, Tagvma dagviWamos. dro-Jami amas gviqadis...
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
qriste-RmerTi jvars ecva qveynisaTvis da
Cvenc jvars vecviT qristesaTvis. am patara
saqarTvelos gadavuReReT mkerdi da am mkerdzed, rogorc kldezed, davudgiT qristianobas
saydari, qvad Cveni Zvlebi vixmareT da kirad
Cveni sisxli. da bWeTa jojoxeTisaTa ver Semusres igi. gavwydiT, gaviJliteniT, Tavi gaviwireT, col-Svilni gavwireT, usworo omebi
vasworeT, xorci miveciT sulisaTvis da erTma
muWa erma qristianoba SevinaxeT, ar gavaqreT
am patara qveyanaSi, romelsac Cvens samSoblos,
Cvens mamuls - samarTlianis TavmowonebiT
veZaxiT. codva ar aris, es eri moswydes; codva
ar aris, es lomi koRom sabudrad gaixados,
codva ar aris, mela-turam gamoRrRnas, rogorc
mZovari, rogorc leSi. raT? risTvis? vis ra
viri movpareT?
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
yvela es SevZeliT da sakiTxavad saWiroa
- ram SegvaZlebina? ram gvixsna? jvarcmulni
qristesTvis rogor gadavrCiT? wamebulni da
sisxlmTxevelni mamulisaTvis ramRa gvacocxla,
ram gvasuliera? man, rom
vicodiT - im dros ra undoda,
ra iyo misi cixe-simagre. misi
far-xmali, vaJkacoba undoda,
vaJkacni viyaviT, xmali undoda,
xmlis Wedva vicodiT, omis saqmeTa codna undoda, omis saqmeni vicodiT. ai, ram SegvaZlebina, ram gvixsna, ram
Segvinaxa... im droTa Carxze gaCarxulni viyaviT,
im droTa qar-cecxlSi gamofoladebulni, im
droTa samWedurSi naWedni. „silbo gvqonda
naqsovisa“ - viT qristianebs „da simtkice naWedisa“ - viT meomrebsa da mamuliSvilebs. amiT
gavitaneT Tavi. droTa Sesaferi Rone vicodiT,
droTa Sesaferi xerxi, droTa Sesaferi codna
gvqonda, droTa Sesaferi mxneoba da gamrjeloba.
wavida is dro: daClungda xmali, gauqmda vaJkacoba, exla xmali Taroze unda SevdvaT, aRarafris maqnisia; exla an adli unda gveWiros
xelSi, an guTani, an Carxi qarxnisa, an marTulebi manqanisa. exla vaJkacoba omisa ki ar unda, rom sisxlsa hRvrides, vaJkacoba unda Sromisa, rom ofli hRvaros. kidev vityviT, qveyana
exla imisia, vinc irjeba da vinc icis wesi da
xerxi garjisa, vinc ufro ufrTxildeba naSroms,
vinc izogavs naRvaws. dRes mZleTa mZlea marto
is, vinc mcvelia da bejiTi suliT da xorciTa, codniTa da marjveniTa. gvWirs-ki dRes
romelime es droTa Sesaferi sikeTe?
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
xmlianma mterma ver dagmaTmobina, ver wagvarTva Cveni miwa-wyali, Cveni qveyana. xmlians
mters gavuZeliT, gadavrCiT, qveyana da saxeli
SevinaxeT, saxsenebeli ar amovikveTeT, SevirCineT, saqolavi aravis avagebineT. xmliT mosulma
vera dagvaklo-ra - SromiT da garjiT, codniT
da xerxiT mosuli ki Tan gagvitans, fexqveSidan miwas gamogvaclis, saxels gagviqrobs, gagvwyvets. saxsenebeli qarTvelisa amoikveTeba
da Cvens mSveniers qveyanas, rogorc upatrono
saydars, sxvani daepatronebian. Sromasa da garjas, codnasa da xerxs veravin-Ra gauZlebs,
Tu Sroma da garja, codna da xerxi win ar
mivagebeT, win ar davaxvedreT, win ar davuyeneT. varT ki yovel amisTvis mzad? an gvetyoba raSime, rom yovelive es viciT da vemzadebiT?.. ra giTxraT? riT gagaxaroT?
exlac omia, xolo sisxlis Rvrisa ki ara,
oflis Rvrisa, omi usisxlo, mSvidobiani, wynari.
am omma arc buki icis, arc naRara. ubuknaRarod sTesavs, ubuk-naRarod mkis. kokisebur
Sxapuna niaRvars ki ar hgavs, rom mTa da bari
Tan waiRos, moarRvios, moRaros da mogragnos,
„mdumare wvimisaebr nayofis gamomcemelia“. arc
rbeva icis, arc Zarcva. es mis bunebaSi ara
sweria, Tu TviTon adamianma gesli ulmobelis
sixarbisa Sig ar CaawveTa, buneba ar mouwamla,
ar mouSxama. es omi Sromisaa, da viTarca
Sroma - patiosania, namusiania da iseTive Tavmosawonebeli, Tav-gamosaCeni, rogorc uwin Tofisa
da xmlis omi iyo. vaJkacoba amisTana omSi
bevriT win aris sisxlis omis vaJkacobaze.
vaJkac guladze mSromeli samis gafreniT metiao, - ityoda glexkaci Taviseburad zedgamoWriT, Tu marTals aTqmevinebT. ra glexkaci, TiTon dRevandeli dRe amas gveubneba, amas hRaRadebs da Cven gvesmis ki es RaRadi? vai rom
ara. maS ra giTxraT, riT gagaxaroT?
ar viciT - rani vyofilvarT, ar vxedavT rani varT, ver gamogvisaxia - rani viqnebiT.
yurebSi bamba gvaqvs daculi da Tvalebze xeli agvifarebia. arc arafers vxedavT, arc
araferi gvesmis. uzarmazari Txrilia Cven, qarTvelebis win da ainuSiac ar mogvdis. am Txrilis
piras vdgevarT da sakmaoa xeli gvkran - da
Sin gadaviCexebiT dedabudianad. orbi, arwivic
ki veRar gvi povis, veRar daswvdeba Cvens Zvlebs,
rom gamoxran, gamoswiwknon, iseTi Rrmaa es
Txrili, iseTi uZiro. vdgevarT da uRonoda
vbzuiT „me var da Cemi nabadio“ da am bzuilidan ara gamodis-ra. iqneba imitom, rom yvela
buzi ki bzuis, futkarTan ki yvela tyuis.
axalo weliwado, Tu ram SegiZlian, Tvali
agvixile, yurebidan bamba gamogvacale, futkrisgan gvaswavle droTa Sesaferi samamaco
znenia, rom Cvenma Semdegma mainc aRara sTqvas:
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
1897 w. 31 dekemberi
aSS
mxne iyav da ganZlierdi!
i
l
i
a
W
a
v
W
a
v
a
Z
e
Cven gvesmis da
advilad gamosacnobic aris, risTvis
gvixarian ieso qristes Sobis dRe. gvesmis es didi dRe risTvis aris didi, risTvis
aris yovel-wliv sixaruliT da milocviT misagebebeli, risTvis aris sadResaswaulo didisa da patarasaTvis. am
dRes daibada sikvdiliTa sikvdilis
damTrgunveli da cxovrebis momniWebeli macxovari qveynisa, RmerTi yovlad
mowyalebisa da yovlad msxnelis siyvarulisa. RmerTi nugeSinismcemeli uZlurisa da uRonosi, davrdomilTa aRmadgeneli, sneulTa maurvebeli, codvilTa Semwynarebeli, maSvralTa da tvirTmZimeTa meox-patroni da mwyalobeli. man aRamaRla Rirseba da pativi
adamianisa iqamde, sadamdinac misda mosvlamde ver mimwvdariyo adamianis SeSinebuli goneba da gauRviZebeli grZnoba. „viT mama zecis, iyav Senca srulio“,
umoZRvra kacs da amiT gvamcno, rom
kaci SemZlebel ars aRsvlad RvTaebis sisrulemde. raodeni didebaa da
pativi kacis bunebisa am eqvss sityvaSi, RvTisa bageTagan warmoTqmulSi...
iRvawe da RvTis sisrulemde Senc SegiZlian axvide da miaxwioo. esodeni
gandideba da aRmateba adamianis Rirsebisa jer manamde ara adamians ar gaegona da sakvirvelia gana, rom yovel
amis Semdeg yovel-wliv ieso qristes
Sobis dRes didebiT vadidebT, erTmaneTs sixaruliT vulocavT, vmxiarulobT da TviToeulis guli mowyalebisaTvis da madlisaTvis sZgers.
xolo ar gvesmis, ra mizeziT amasTanave, Tu ar metis, sixaruliT vegebebiT xolme pirvel dRes axali wlisas.
ai esec axali weliwadi da ar viciT
ra mogilocoT: wasvla Zvelisa, Tu
mosvla axlisa. an erTSi ra yria, an
meoreSi, ver gamogcicvnia. wasvla Zvelisa Tavis-Tavad bevri araferi sasixaruloa. piriqiT, sanaRvleli ufroa.
jer imitom, rom kargi iyo Tu avi,
mainc SeCveuli Wiri iyo da SeCveuli
Wiri xom zogjer qarTvelisaTvis SeuCvevel lxinsa sjobia. meore imitom,
rom Zveli weliwadi wavida da sasicocxlod moTvlil dReTagan TviToeuls Cvengans moaklda mTeli samas
samocdaxuTi dRe da samas samocda
xuTi dRiT axlo miuvediT im aucilebels sadgurs, saca Sesvlaa da gamosvla aRara. nuTu es misalocvelia
da sasixarulo... xumrobaa, mTeli samassamocdaxuTi Tormet-saaTiani dRe
da mTeli samassamocdaxuTi Tormeti
saaTianive Rame... wavida da daiRupa
es amodena dRe da Rame, es amodena
dro da Jami iq, saca sicocxle uamisodac wuTia. droTa brunvam rom es
amodena Rala waarTva Cvens sicocxlesa, samagierod ra nugeSi mogvca, ra
gvaTesina, ra mogvamkevina, ra dagvamunaTa? rom gveTqmodes - bevri araferio, cota mainc sagulvebeli gveqneboda. saqme is aris, rom sul araferi
moucia, da es ra nugeSia. midian dReni da Cven isev ise pirdaRebulni varT,
isev ise xelcarielni, rogorc vyofilvarT, da viZaxiT: sad wavideT, vis
SevCivloT, vis vuTxraT, vin gangviRebs daxSul karebs bedisas?
bedis karis gaRebas vin sCivis. es
is Zexvia CvenTvis, romelsac mSieri
kata ver Seswvda da Tavi imiT inugeSa, rom paraskeviao. CvenTvis isic didi bedniereba iqneboda, rom ubedurebis karis daxurvas da Signidan Caketas mainc vRirsebodiT. es rom mainc
ewyalobebina Zvels weliwads, kidev
RmerTs madlobas vetyodiT da ar davinanebdiT amisTvis im Zvirfas safasuris gacemas, romelsac dReni sicocxlisani hqvian, da romelic miT
ufro Zneli gasametebelia, rom Cvenda daukiTxavad midis da aRar brundeba ukan. sxva yvela gacemuli isev
xelaxlad moixveWeba da sicocxlis
warsuli dReni-ki aRara. vai fuWad
ganvlils samas samocda xuTs dRes
da Rames. Cvens sicocxles es amodena
xani moaklda da erTis bewvis odenacki ara Segvmatnia ra. unda vtirodeT
da ar gvixarodes ki, rom ese ugemurad, urgebad dReni Cvenni davlieT. aq
sinanuls ufro meti adgili aqvs, vidre sixaruls, glovas da samZimars, vidre
mxiarulebasa da milocv-molocvas.
sinanulic kai saqmea, kai saqonelia,
Tu marTla sagonebelSi raSime Cagvagdo da namusi da sindisi Tavisis utyuaris sasworiT xelSi karze mogvayena
Cvenda gansakiTxavad. gankiTxva Tavisis
Tavisa bevrs mizezs dagvanaxvebda Cvenis ubedurebisas da qarisagan motanils sixaruls Zvelis wasvlisas da
axalis mosvlisas qarsave gaatanda,
magram sad aris. sinanulisa da gankiTxvisaTvis aRarc guli gvaqvs gulis
adgilas da aRarc Wkua Wkuis adgilas da viZaxiT waramarad „droni mefobeno“, maSin, dro mxolod igi qvevria,
romelic marto imas amoiZaxebs xolme,
rasac TviTon kaci CasZaxebs.
raRa sakvirvelia, rom Cven, Zvelis
weliwadisagan gulgatexilni da ase
unugeSod darCenilni, axal weliwads
raRac imediT vebRauWebiT, raRac sixaruliT SevnatriT. meti ra gzaa, wyalwaRebuli xavss eWidebodao. Cvenc ase
mogvdis. xolo sakiTxi es aris: es karze mosuli axali weliwadi jer xom
gauWreli nesvia da ra sabuTia, rom
SevxariT. qristes aqeT sruli aTas
rvaas oTxmocdaTvrameti weliwadi gasTenebia adamians saerTod da Cven, qarTvelebs calke da aTas rvaas oTxmocdaTvrametjer sixaruliT da milocviT mivgegebivarT da amdenjerve movtyuebulvarT, imedi da sixaruli gagvcruebia da aTas rvaas oTxmocdamecxramete weliwadisagan raRas unda
movelodeT, Cven, qarTvelebi mainc.
marTalia, dRevandelis dRis gamwarebuli kaci xvalis imedzea xolme,
magram esec ki unda vicodeT, rom xvale
Svilia dRevandelis dRisa da dRevandeli dRe Svilia guSindelisa. raki
asea, maS deda vunaxoT, mama vunaxoT
da Svili ise gamovnaxoT, qarTulis
andazisamebr, da maSin davinaxavT, - ra
wiTeli koWi unda brZandebodes CvenTvis es axlad Sobili axali weliwadi,
romlis mze da mTvare, naTeli da bneli pirvel SexedviT TvaliT ara sCans,
aba erTi gvibrZaneT, - ra movuxaniT,
ra movuTeseT, rom ra mogvamkevinos.
„yoveli msgavsi msgavssa hSobso“,
naTqvamia, da uxeiro, usaqmur weliwadisagan naSobi ra xeirs mogvitans.
gana amisTana weliwadi erTi da oria!..
es ramdeni dro da Jamia, rac Cven viZaxiT: „waxdnen yovelni CvenTvisa, raic
gvqonda qonebanio“. vin aris amis mizezi? aravin, Cvens meti, da amis magier,
rom yovelma axalma weliwadma Cvens
Tavze migvaxedos, dagviJinia „SemovdgiT
fexi da gwyalobdeT RmerTio“ da gvgonia, rom raki es vTqviT, cidan manana
Camova da pirSi Cagvivardeba. is-ki aRar
gvaxsovs, rom RmerTi marto gamrjelis
mwyalobelia da uxeiros, uqms, usaqmurs
pirs aridebs.
„RmerTma tkbilad dagaberoso“, erTmaneTisaTvis vnatrulobT xolme, rocaki axali weliwadi kars dagvirakunebs.
ra didad sanatreli ram aris es dabereba. daberebidan erTi fexis gadadgmaRaa sikvdilamde. da raki amaze midgeba saqme, maSin yovelisferi mwarea.
gza is aris, rom erTmaneTs erTmaneTiT guli gavuguladoT da amisTvis
Rone Rones gadavabaT, mxari mxars mivceT, erTmaneTis siyvaruli vamociquloT da am windebuls axals weliwads
imas vaqmnevinebT, rac Cven gvinda da
ara imas, rac masa hsurs. vimxneoT erTad-erTis guliT, erTis suliT, erTmaneTis ndobiT. vinc mxnea, is Zlieria.
maS „mxne iyav da ganZlierdi“ - ai
Cveni saaxalwlo molocva, Cveni saaxalwlo natvra.
1898 w. 31 dekemberi
2
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
herod mefis
dReebSi
(Z. w. aR. 4 weli)
... ierusalimis mkvidrni miCveuliyvnen maT qalaqSi Soreuli
qveynebidan Camosul piligrimTa
xSir stumrobas da albaT yuradReba ar miaqcies ucxo-qveynelTa
qaravans, romelic mimodioda qalaqis quCebSi romis daarsebidan 750e weliwadis zamTars. magram male
maT Sesaxeb alaparakdnen, radganac
cnobili gaxda, rom mogzaurebi
eZebdnen iudevelTa mefes, Tanac
ara herodes, aramed sxvas - ZuZuTa bavSvs.
`Cven vixileT misi amomavali
varskvlavi da movediT, raTa mas
Tayvani vsceTo~, - ganacxades. mis
saZebrad rom mainca da mainc ierusalimSi Camovidnen, gakvirveba
aravisi ar unda gamoewvia. yvelas
smenoda winaswarmetyveleba iudevel idumal kacze, romelsac unda
ganekarga qveyniereba.
`sadaa axalSobili iudevelTa
mefe?~ - kiTxulobdnen mogvebi, magram pasuxis nacvlad SeSinebuli
xalxi Cqarobda gacloda maT. saWiroeba iTxovda im wlebis ierusalimSi viTarebis sul mciredis
codnas, raTa warmoedginaT, ramdenad gamomwvevi da sifrTxilemoklebuli iyo TviT es kiTxvac.
magram Soridan mosuli mgzavrebi
Zlivs mimxvdariyvnen TavianT windauxedaobas. albaT isini srul umecrebaSi imyofebodnen yvelafris mimarT, rac ki xdeboda iudeaSi herodes dros.
pirferTagan `didad~ wodebul
am monarqis cxovrebas SeeZlo moeca `makbetis~ suliskveTebis ramdenime siuJeti. romaelTa mxardaWeriTa da eris nebis winaaRmdeg Caigdo ra xelisufleba, igi amaod
cdilobda xalxSi popularobis
mopovebas. misi mefobis garegnulad
brwyinvale ocdacameti wlis ganmavlobaSi herodes mimarT mtroba
mxolod matulobda.
herode iyo sastiki da pativmoyvare, mudmivad unayofo gatacebebSi gadavardnili. Sors idga religiuri problemebisagan, rac imJamad
aRelvebda iudevelebs. sasaxlis
karis intrigebi da qalebi, omebi
da mSeneblobebi STanTqavda mefur
srulqmnilebas. misi mmarTvelobisas qveyanam daibruna avtonomia,
man aavso aTeuli cixe-simagriT
Tavisi samflobelo da qalaqebSi
aRmarTa dasavluri stilis uamravi Senoba-nageboba. erTnairi gulmodginebiT misdevda Teatrebis,
i podromebisa da taZrebis mSeneblobas, taZrebisas Tavis mfarvel
avgustines pativsacemad; da agreTve misi goneba dakavebuli iyo ierusalimis didi taZris remontiT.
Tavis pativmoyvareobiT herodes
surda daeCrdila bermuxa solomoni. igi amayobda taZriT, romelSic Cado uzarmazari saxsrebi da
romelic aqcia msoflios erTerT saocrebad. da mainc, amiTac
ver SesZlo man qveSevrdomTa ndobis mopoveba.
gansakuTrebulad pirquSi iyo
herodes cxovrebis ukanaskneli
wlebi. Tumc `herodeanelTa partia~ masSi idealur monarqs xedavda, cotac da kinaRam mesias, magram
mefem icoda, rom misdami eris zizRi mxolod izrdeboda. qveyanaSi
uaryofiTi ganwyobileba mxardaWeras hpoulobda farisevelTa mxridan, romelnic boikots ucxadebdnen
mefis yovelgvar wamowyebas. bevri
maTgani awames imisaTvis, rom winaswarmetyvelebdnen danaSaulebrivi
mmarTvelobis swraf aRsasruls.
iolia warmovidginoT, rogor
aitanda Zrwola samocdaaTi wlis
bebers, roca gaigebda, rom viRac
aRmosavleli elCebi qalaqSi kiTxulobdnen `axladdabadebul iudevelTa mefes~.
vin aris taxtis morigi pretendenti?
ra Zalebi dgas mis ukan?
yvelaze arasasiamovno iyo misTvis is, rom mas pirvelad esmoda
am momdevno SeTqmulebaze.
ucxoelebTan Sexvedrisas herodem Seityo, rom rogorc etyoba,
saubari unda yofiliyo bavSvze,
vinac momaval mesiad warmoesaxaT
mogvebs. Tavis xelisuflebaze amdagvari saxis xelyofasTan mefes
araerTxel hqonia saqme da darwmunda siCqarisa da gambedaobis aucilebel saWiroebaSi. man mRvdelmTavarTagan gamoarkvia, Tu sad SeiZleboda mosalodneli mesia dabadebuliyo. roca mas dausaxeles
beTlemi, man iq gagzavna mogvebi da
sTxova, gadmoecaT dawvrilebiT
cnobebi axalmovlenil iudevelTa
mefis Sesaxeb. herodes yvelaze
naklebad ainteresebda bibliur winaswarmetyvelebaTa aRsruleba. bebris aRreuli goneba axal angariSsworebaTa gegmebs awyobda.
beTlemi dedaqalaqis maxloblad mdebareobda. roca ucxoqveynelni mividnen daba-qalaqSi, iq ukve
karga xania icodnen cxvris TavSesafarSi dabadebul idumal Cvilze. adgilobrivi mwyemsebi, pirvelma,
vinc ixiles igi, hyvebodnen im
araCveulebriv niSnebze, ramac miiyvana isini gamoqvabulSi.
Cvilis mSoblebi - xuro iakobi da mariami, - galileidan mosulni iyvnen, isini beTlemSi gamoCndnen
weliwadnaxevris win aRweris dros,
romelic imarTeboda avgustineze
daficebasTan dakavSirebiT.
ambobdnen, roca deda CviliT
Cavida ierusalimSi ganwmendis wesCveulebis aRsasruleblad da pirmSos xeldasxmisaTvis, mis vaJs uwinaswarmetyveles diadi momavali.
SorsmWvretelma moxucma simeonma,
aiyvana ra axalgazrda dedidan
bavSvi, umadla ufals da Tqva, rom
axla ki SeuZlia ganisvenos mSvidad, rameTu ixila gadarCena, romelic RmerTma `ganumzada naTeli
warmarTTa gansabrwyinveblad da
sadideblad israelisa~. wmindanma
daloca gancvifrebuli mSoblebi
da daamata, mimarTa ra mariams: `aha dayenebul ars is mravalTa
dasamowmeblad da aRsadgenad israelSi da niSnad davisa, TviT Sens
sulSic gaivlis maxvili~.
es winaswarmetyveleba moismina
xalxma, vinc am dros taZarSi imyofeboda. israelis nugeSinismcemelis momlodineni gadascemdnen am
ambavs bagidan bages. aman, ra Tqma
unda, beTlemamdec miaRwia. amitomac
mogvebma yovelgvari garjis gareSe SeZles iosebisa da mariamis
povna. maT saxlSi Sesulebma bavSvis ferxTiT daawyves TavianTi ZRveni,
Tayvani sces mas da wavidnen.
herode uSedegod eloda ambebs:
mogvebma amjobines samSobloSi sxva
gziT dabrunebuliyvnen, ierusalimis gverdis avliT.
roca darwmunda, rom gegma CaeSala, mefem gadawyvita erTbaSad moeRo bolo savaraudo safrTxisaTvis. beTlemSi gagzavna jariskacTa
razmi gankargulebiT, - moekvdinebinaT iq orwlamdeli yvela Cvili
bavSvi.
tymis xma romis ganier maxvilTa,
aq xvda bedad yiJina daeca jvarosnebs, egriala inglisisa da safrangeTis artilerias. gegoneboda, rom
israelis am barSi SejaxebaSi modioda evropa da azia, iudeveloba
da warmarToba, Zveli da axali
aRTqma, warsulis istoria da momavlis imedebi~.
Tumc, Tavad nazareTi ganze idga
am didi istoriuli gzebisagan,
evangelur epoqaSi mas Tvlidnen
miyruebul dasaxlebad. SeiTxza
kidec andazuri Tqma: `SeiZleba ki
iyos raime sikeTe nazareTidan?~
da TiTqos imisTvis, rom uaryofiliyo yvela adamianuri Sefasebani,
swored es Raribi daba gaxda qristes `samSoblo~, iq gaiara misi
cxovrebis didma nawilma, TiTqmis
meoTxedi saukune dadioda mis qvian
quCebSi da adioda bilikebiT garSemortymul borcvebze. cotam Tu
icoda iesos dabadebis namdvili
adgili, magram isinic ki, visac
smenoda amis Taobaze, mas uwodebdnen hanocris, nazarevels.
Cven rom SegveZlos moxvedra
im wlebis nazareTSi, maSin davinaxavdiT aseuli TeTri brtyelsaxuraviani saxlebis gverdiT gorakebze mofantul moCarCoebul venaxebsa da zeTisxilis oles. dam-
Ze-kacis
mTargmnelisagan:
Zvirfaso mkiTxvelo, Tqvens winaSe warmovadgenT saSobao sakiTxavebs: erTs Teodor dostoevskis novelas `biWuna naZvisxeze qristes wiaRSi" da meores - dekanoz aleqsandre menis gamokvlevis fragmentebs `Ze-kacis saidumlo~.
pirvel SemTxvevaSi avtori msoflio mniSvnelobis klasikosia, meore SemTxvevaSi ki marTlmadideblur samyaroSi sakmaod cnobili saeklesio moRvawe, filosofosi da Teologi. erTi mxatvruli nawarmoebia, meore ki gamokvleva. magram
orTaves aerTianebs is RvTaebrivi siTbo da siyvaruli, rac ieso qristesgan momdinareobs da adamianuri gonebis yovel kuTxe-kunWuls moicavs. marTalia, xedva
aris sxvadasxva rakursidan, sxvadasxva Temebze, magram uflis siyvarulis paTosi
orivegan Tanabarzomieria.
Teodor dostoevskica da aleqsandre menic marqsistul eSmakeulTa msxverpli
gaxldnen: dostoevski - maT mosvlamde, meni ki - wiTeli gveleSapis kudis ukanasknel moqnevas Seewira. raRac momentSi SesaZloa sazeimo ganwyobisagan gadagaxvevinon am nawarmoebebma, magram amaSic ki uflis madli igrZnoba da xsnis gzas
TviTonve gviCvenebs.
- ratom meZebdiT? - upasuxa iesom,
- gana ar icodiT, rom me mamaCemis
sameufeoSi mmarTebs yofna?!
gegoneboda, uecrad is gaxda Soreulad miuwvdomeli da idumali,
misma sityvebma mSoblebSi dabneuloba gamoiwvia, verc ki mimxvdariyvnen, ra hqonda mxedvelobaSi. magram
ieso imav wuTs adga da gahyva
maT. erTaderTxel aramiwiuri sxivi gaelvarda RrublebSi da miimala. is isev - Cveulebrivi bavSvia
pirvelad
qarTul enaze!
saidumlo
dekanozi
ra xarisxiT iqna Sesrulebuli
es brZaneba, ucnobia. udavoa, herode scemda mas sruliad gasaidumloebulad. im epoqis aRmwer ioseb
flaviuss ara aqvs moxseniebuli
beTlemis tragedia. TumcaRa, herodes uricxv simxeceTagan mis TvalSi am movlenebs SeeZlo umniSvnelo adgili daekavebina.
rogorc ar unda yofiliyo, is,
visac mkvlelebi eZebdnen, qalaqidan ukve Sors iyo. mogvebis wasvlis Semdeg galilevelTa ojaxi
male miimala. iosebma icoda, gonivruli iqneboda mTlianad daetovebinaT herodes samflobeloTa sazRvrebi da gamgzavrebuliyvnen egvipteSi - erT-erT uaxloes centrSi,
sadac cxovrobdnen `ganTesili~
ebraelebi.
ase da amrigad, Cven vxedavT, pirvelsave dReebidan rogori zizRiTa da muqariT Sexvda samyaro mesias. magram es ar iyo mTeli samyaro, - vinc iwama da eloda, vinc
wmida iyo guliTa da savse imedebiT, qristes sxvanairad daxvda, beTlemelma mwyemsebma, marTalma simeonma da aRmosavlelma brZenkacebma
aRiares igi momaval meufed.
imave wlis gazafxulze mZime
avadmyofobam herode sawols miajaWva. mas xangrZlivad awamebda
SiSebi. is wamdauwum yurs ugdebda damsmenebs, ramdenjerme cvlida
anderZebs. mefes ar aZlevda mosvenebas is azri, rom eri mouTmenlad
eloda mis aRsasruls. roca gaigo, rabinTa waqezebiT viRac ymawvilebma taZarSi daamsxvries oqros
arwivi - romis emblemao, brZana,
dauyovnebliv SeepyroT isini da
sruli simkacriT gaesamarTlebinaT. miuxedavad sneulebisa, herodem i pova sakuTar TavSi Zala,
raTa daswreboda process. braldebulebs miusajes koconze dawva,
ramac gamoiwvia aRSfoTebis qariSxali ierusalimSi.
momakvdavi mefe waiyvanes ieriqonSi, sadac cdilobdnen emkurnalaT wylebiT. iyo momenti, roca
tkivilebma kinaRam miiyvana herode
TviTmkvlelobamde; Zlivs moaswres
misi gadarCena. SinaymaTa xmauri
da yvirili patimrobaSi myofi
mefis ufrosi vaJis yuramdec mivida. man ifiqra, rom mama ukve mokvda
da exveweboda cixis zedamxedvels
gaTavisuflebas. magram ukanasknelma herodesTan daabezRa. da gamZvinvarebulma mefem brZaneba gasca saswrafod moekvdinebinaT ufliswuli. xuTi dRis Tavze ki sikvdili TviT monarqsac miewia.
nazareTi
(Z. w. aR. 3 w. - as. w. aR. 27 w.)
rodesac herodes sikvdilis
cnobam egvi ptemde miaRwia, xuro
iosebi darwmunda rom safrTxem
Caiara da gaemzada samSobloSi
dasabruneblad, magram mas arqelaosisgan Seviwrovebisa SeeSinda da
beTlems ar damkvidrebula, amjobina
ki CrdiloeTiT gadasaxleba patara
qalaq nazareTSi, sadac adrec ucxovria mariamTan erTad.
im epoqaSi galilea mWidrod
dasaxlebuli mxare iyo, geografiuli mdebareoba ki xsnida mas mTeli qveynierebis qariSxalTaTvis.
`aqve, - wers frederik farrori, maxloblad iyo finikia, siria, arabeTi,babiloni da egvipte. warmarTTa
kunZulebi da evropis yvela didebuli qveyana Canda dasavleTis
zRvis mbzinvare wylebis miRma. romis almioni frialebda am vakeze...
faraonebi da ptolemeebi, emirebi
da arsakidebi, msajulebi da konsulebi - yvela ibrZoda am brwyinvale mxaris dasaufleblad. aq brWyvialebda selevkidebis horolebi,
sezostrisis saomar etlebqveS
grgvinavda miwa, masze uvlia makedoniis falangebs, aq ismoda dar-
aleqsandr meni
reci maRlobebidan iSleboda Tvalwarmtaci panorama, razec, albaT,
araerTxel ganisvenebda mzera iesosi: lurj mTaTa jaWvi, mwvane xeobebi, daTesili mindvrebi.
bevri ram Seicvala mas Semdeg,
magram galileis buneba TiTqmis
iseTive darCa, rogoric oriaTasi
wlis winaT. mogzaurebi erTxmad
amtkiceben, rom nazareTi da misi
Semogareni aRTqmuli miwis ganumeorebeli kuTxeao, mas `mTis vardsa~ da `miwiur samoTxes~ uwodeben. maRlobis haeri sufTaa da
gamWvirvale. zamTris wvimebis Semdeg nazareTis ferdobebi baRebad
iqcevian; maT hfaravs yvelaze azizi
elferis nair-nairi yvavilebi: SroSanebi, mTis titebi, anemonebi. iesos
uyvarda yvavilebi, igi ambobda, rom
maT ar SeiZleba Seedaros TviT
solomonis mefis morTulobanio.
gazafxulis nazareTis mindvrebs
axmianebs torolebis rakraki, Sors
vrceldeba gvritebis RuRuni, cis
sqel silurjeSi micuravs vardisferi pelikanebis gundi. Citebi,
iseve rogorc yvavilebi, qristes
saubrebSi sulis saxebad gadaiqca, RmerTisadmi Tavisi sasoebiT
mindobili. mas magaliTebad mohyavda isini fuWi da mravlismzrunveli adamianebis TvalTasaxelad.
apokrifTa avtorebi ar daZunwebulan, aReweraT is saswaulebi, romlebiTac TiTqos bavSvobaSi ancvifrebda ieso yvelas, magram saxarebidan Cans, rom im dros igi arafriT amJRavnebda Tavis upiratesobas sxva adamianebze, da piriqiT,
yovel SemTxvevaSi gareSe pirTagan
niRbavda Tavis saidumlos. mxolod
erTxel agrZnobina mSoblebs, rom
is ekuTvnoda ara maT, aramed sxva,
maRal samyaros. es moxda paseqis
dReebSi, albaT galileis ajanyebamde cota adre.
rogorc yvela RvTismosavi iudeveli, iosebic yovel wels dadioda ierusalimSi dResaswaulze.
momlocveloba qalis movaleobad
ar iTvleboda, magram eklesiis moyvaruli mariami mudam dadioda
wmida qalaqSi. roca misma pirmSom
saeklesio srulwlovanebas miaRwia,
isic Tan waiyvana.
im dReebSi dedaqalaqisaken mimaval gzebze erTi meores misdevda
adamianTa Wrel-Wreli mwkrivi,
veldavel ki fsalmunTa galoba
ismoda. ierusalimSi Cadioda aTasi
mlocveli. dacva Zlivs axerxebda
wesrigis damyarebas. taZris moedani gadaWediliyo xalxiT, ganuwyvetliv mimdinareobda msxverplSewirva, saRamoobiT sadResaswaulo
trapezisaTvis ojaxebi saxlebSi
ikribebodnen.
dResaswaulis dasrulebisTanave
iosebi da mariami ukan dabrundnen.
isini naTesavebTan da mezoblebTan
erTad midiodnen, da amitom pirvel xanebSi ar awuxebdaT iesos
maTTan aryofna. rodesac mixvdnen,
rom is qalaqSi darCa, maSin gangaSmoculebma miaSures ierusalims.
daucxromeli dro iyo, da mariamis guli SiSSi ikumSeboda.
pirTamde savse qalaqSi arc ise
ioli iyo Svilis povna. iosebi
da mariami didxans dadiodnen quCebSi, sanam ar mividnen erT-erT galereasTan, romelic gars ertya taZars. iq, Cveulebriv, rabinebi da
mwignobrebi dros atarebdnen saRvTismetyvelo saubrebSi da sjulis kanonis ganmartebebSi. dedam
maT Soris dainaxa ieso. igi ijda,
usmenda mecnierTa saubrebs da SekiTxvebs usvamda maT. saRvTo werilis mcodneni gakvirvebulni iyvnen
ucnobi galileveli ymawvilis gonierebiTa da pasuxebiT, romelic
maT skolebSi ar swavlobda...
- Svilo, - wamoiZaxa mariamma, ratom mogveqeci ase? Seni mama da
me guldamwuxrebulni dageZebdiT.
sxva bavSvebis darad.
siyvarulis
mcneba
boroteba, romelTanac adamians
yvelaze mWidro urTierTSexeba gaaCnia, cxovrobs sakuTriv adamianSi: erTis mxriv - mbrZaneblobis,
damTrgunvelobisa da Zaladobisaken
ltolva-survili; meores mxriv
ki - TviTdamkvidrebisa da instiqtebis usazRvro sivrcis maZiebeli
meamboxeoba. es demonebi sulis
siRrmeSi Tvlemen, romelnic mzad
arian nebismier wams aRmovidnen
Tvalsawierze. rogorc Rirebulebis mqone erTaderT centrs maT
sakuTari `me~-s Segneba kvebavs. sazogadoebis stiqiaSi `me~-s ganzaveba gagonebinebs individuumis buntis SezRudvas, magram amasTanave nivelirebs da Slis pirovnebas.
Cixidan gamosvla ki bibliur mcnebaSi iqna mocemuli: `Seiyvare moyvasi, viTarca Tavi Seni~. igi mogviwodebs sabrZolvelad mxecuri
egocentristuli sawyisebis winaaRmdeg, sxva `me~-s Rirebulebis
aRiarebisTvis sabrZolvelad, romelmac unda Seqmnas umaRlesi adamiani, `axali qmnileba~.
mxolod siyvaruls Seswevs Zala gaimarjvos satanaze.
dae, adamianTa gare da Sida
samyaroSi bevri ram ajanydes siyvarulis mcnebis winaaRmdeg, magram
misi aRsrulebis Zalas xalxi masSi ipovis, vinc Tavadaa siyvaruli,
vinc gaexsna evangeleSi iesos, rogorc gulmowyale mama.
WeSmariti rwmena ganuyofelia
kacobisagan. vinc amas iviwyebs, hgavs
im mSenebels, romelmac aaSena saxli
fundamentis gareSe pirdapir qviSaze. aseTi Senoba pirvel qariSxlisTanave ganwirulia dasangrevad.
rogorc zneobriobis safuZveli,
iesom gaiTavisa dekalogis danaweri. `Tuki gsurs Sexvide cxovrebaSi, daicavi mcnebani~, - eubneboda
igi mdidar ymawvils. amas garda,
man moiwona gillelis princi pi:
`ara uqmna sxvas is, rac SenTvis
ar gsurs~, magram am gamonaTqvams
misca meti aqtivobisa da qmediTobis elferi:
`yvelaferSi, rogorc gsurT mogeqcnen adamianebi Tqven, iseve moeqeciT Tqven maT~.
evangele Sors dgas negatiuri
moralizmisagan, misi formaluri
sqemiT `keTilSobilni~, romelic
dayvanilia martoden akrZalvebamde.
netari avgustine werda: `giyvardes
RmerTi da maSin moiqec ise, rogorc gsurs~, - ese igi, xalxTan
urTierToba organulad unda gamomdinareobdes rwmenidan. vinc Seicno
mama, ar SeiZleba ar uyvardes misi
qmnileba. ufro metic, ieso pirdapir ambobs:L `rac Tqven uyaviT
Cems erT-erT umcros ZmaTagans, is
miyaviT mec~. igi gansjis adamians
ara mrwamsisamebr, aramed maTi saqmeebiT. vinc moyvass emsaxureba, RmerTsac emsaxureba, Tundac mas es ar
hqonodes gaazrebuli.
maSin rogor unda moiqcnen qristes mowafeebi, Tuki ejaxebian sxva
adamianTa gadacdomas?
bevri iudeveli moZRvari gamoTqvamda azrs codvis gankiTxvis winaaRmdeg.
ieso savsebiT iwonebda amas.
eli ra Sendobas, Tavad unda
iswavlo miteveba. viTom kargad
moiqceva is kaci, romelic mefisgan
didi valebis Sewyalebas miiRebs,
Tavad ki Seubralebeli kreditori
gaxdeba da Tavis amxanags valebis
sapyrobileSi gadaagdebs?
moyvasis sisusteTa danaxvisas
Cven mas ganaCeni ki ar unda gamovutanoT, aramed TanavugrZnoT, movixsenioT ra sakuTari codvani.
`ara gansajoT, - gvafrTxilebs ieso,
- raTa Tqvenc ar ganisajoT, rame-
Tu rogori samarTliT ganikiTxavT
da rogori sazomiT gazomavT, imiTve gagezomebaT Tqvenc. rad uyureb
Seni Zmis TvalSi bewvs, sakuTarSi
ki diresac ver amCnev?~
farisevlebi miCneuliyvnen qedmaRlurad ecqiraT `sjulis kanonis armcodneebze~, sityva `amhaari~, `sofleli~ biwierTa sinonimad aqcies. aseT xalxTan ar surdaT raime saerTo hqonodaT. SeuZleblad miaCndaT maT gverdiT
locva, magidasTan jdoma, da, - saWiroebis SemTxvevaSi, maTi gamokvebac
ki. `umecarT ar eSiniaT codvis,
amhaars ar SeuZlia iyos umwikvlo~, - ambobdnen mecnierni.
ieso am mxriv maTi sruli gansxvaveba iyo. igi ufro amjobinebda saqme hqonoda ubralo adamianebTan. metic, yvela gariyuli, sazogadoebis yoveli uuflebo masSi
hpoulobda megobarsa da qomags.
mezvereni, romelnic adamianebad ar
iTvlebodnen, da quCis qalebi xSirad aRmoCndebodnen imaT ricxvSi,
vinc macxovars gars exvia. es acbunebda wesier mwignobrebs, yoyoCobdnen ra TavianTi ubiwoebiT. ieso
ismenda maT sayvedurebs da ambobda: `janmrTelebs ki ara, avadmyofebs
sWirdeba eqimi. wadiT da ikiTxeT
ras niSnavs keTilmowyaleba minda
da ara msxverpli. me movedi movuxmo ara wmindanebs, aramed codvilT~.
gulwrfel monaniebas qriste
maT TviTkmayofilebaze maRla ayenebda, vinc Tavs RvTis Sesaferisad
racxda. erTi RvTismosavi fariseveli umadloda RmerTs imisTvis,
rom is `iseTi araa, rogorc danarCeni adamianebi~, xSirad marxulobs,
taZars swiravs da ar hgavs `am
mezveres~. mezvere ki idga moSorebiT, ver bedavda Tvalis gasworebas, mkerdze icemda xels da WmunviT imeorebda: `RmerTo, mowyale
meyav me codvils~. `geubnebiT Tqven,
- daabolova iesom araki, - es mivida Tavis saxlSi gamarTlebuli
da ara is. rameTu yoveli Tavis
ganmadidebeli damdabldeba, damdablebuli ki amaRldeba~.
Tumca monanieba ar unda Semoifarglos mxolod sityvebiT. tyuilubralod ki ar ambobda ioane
naTlismcemeli `sinanulis nayofebze~. da isev iesos mohyavs magaliTi yoveldRiuri cxovrebidan:
`kacs hyavda ori Svili. is mivida ufrosTan da uTxra: Svilo
Cemo, wadi dRes imuSave venaxSi.
man ki upasuxa: mivdivar batonoo,
- da ar wavida. da meoresTan misulma igive sTxova. man ki upasuxa: ar msurso, - Semdeg ki inana da
wavida. romelma am orTaganma Seasrula mamis neba?~
roca ieso maTes saxls ewvia,
sadac Sekrebiliyvnen misi megobari mebaJeebi, aman gamoiwvia guliswyromaTa afeTqeba. moZRvars daayares sayvedurebi, rogor SeiZleba
man trapezi gaiyos amisTana pirovnebebTano? magram iesom kidev erTxel Seaxsena maT, rom yoveli suli
imsaxurebs zrunvasa da Sebralebas.
amis damviwyebeli hgavs ufros
Zmas uZRebi Svilis arakidan, romelsac ar uxaria yaribis dabruneba.
codvilTa TavisTan daaxloebiT
qristes surda, aReZra maTSi monanieba da axali cxovrebis wyurvili. xSirad misi sikeTe da mindoba WeSmaritad saswaulebs axdenda.
erTxel moZRvari ieriqonze gadioda. qalaqis zRurblTan mas
uamravi xalxi daxvda. yvelas surda, ieso maT saxlSi gaCerebuliyo.
erT-erTi ieriqoneli, saxelad zaqe,
`mebaJeTa ufrosi~, cdilobda xalxis grovaSi gamZvraliyo, imedovnebda Tvalis erTi movlebiT Seexeda moZRvrisaTvis, magram mcire
simaRle uSlida xels. maSin, zrdilobadaviwyebulma, Semoirbina winidan da xeze aZvra, romlis axlosac ufals unda Caevlo.
ieso marTlac miuaxlovda im
adgils, leRvis xeze mjdomi Cia
kacis SemCnevisTanave, aixeda maRla.
`zaqe, - moulodnelad Tqva iesom,
- Camodi Cqara! me dRes Sensas
unda gavCerde~.
sixarulisagan Tavdaviwyebuli
mebaJe uflis Sesaxvedrad saxlSi
gaiqca, gars Semoxveulebma ki daiwyes buzRuni: `is aseT codvil
kacTan gaCerdao!~
moZRvris nabiji ki moqmedebaSi
movida.
- ufalo, - Tqva zaqem, roca mas
xvdeboda, - rac mabadia, mis naxevars Rarib-Ratakebs vaZlev, da Tu
vinmesTvis raime gamomiZalavs, oTxmagad mivageb.
- amJamad moxda xsna ama saxlisa, - upasuxa iesom, - rameTu isic
Zea abraamisa. vinaidan Ze-kacisa
movida sawyaloblad da saxsnelad
daRupulisa.
beTaniaSi vinme farisevelma simon keTrovanma miiwvia ieso TavisTan. sadilobis Jams oTaxSi Semovida qali, romelic cnobili iyo
im mxareSi Tavisi garyvnili cxov-
rebis wesiT. mas xelT epyra alebastronis WurWeli Zvirfasi nelsacxebliT. uxmod dadga moZRvris
winaSe, atirda, Semdeg daemxo mis
ferxTiT cremlebiT usvelebda fexebs, nelsacxebels scxebda da amSralebda gaSlili TmebiT.
smenoda ki mas iesos sityvebi
codvilTa mitevebaze?
surda ki emadla misTvis dacemulTa SewynarebisaTvis?
magram am scenam arasasiamovnod
ganacvifra maspinZeli. `is rom
winaswarmetyveli yofiliyo, - zizRiT gaifiqra farisevelma, - maSin
ecodineboda ra yaidis qali exeba
mas~. amasobaSi ieso Cawvda mis
fiqrebs:
- raRac msurs giTxra, simon.
- miTxari, moZRvaro.
- erT mevaxSes ori movale hyavda: erTs xuTasi dinari emarTa,
meores - ormocdaaTi. magram rakiRa
ar gaaCndaT riTme gadaexadaT, orives miuteva. romels ufro metad
Seuyvardeboda igi?
- vgoneb, mas, visac meti miuteva.
- Sen marTlad gansaje, - upasuxa iesom da axsna, risTvisac dasWirda es igavi. man mianiSna sxvaobaze Tavisi Tavis umwikvlod mimCnev simonsa, romlisTvisac iesosTan saubari mxolod kamaTis sababi iyo, da sakuTari Rirsebis dacemis Semgneb qals Soris, romelic
daedevna mas, visac SeeZlo Sendoba da winandeli cxovrebisagan xsna.
rocaRa qristem pirdapir mimarTa meZavs sityvebiT: `mogeteva yvela
codvebi,~ - yoveli damswre aRSfoTda ufrore metad. saocarma
winaswarmetyvelma misca maT axali
gamocana. RmerTis garda gana SeuZlia vinmes codvaTa miteveba? saidan aqvs ufleba am nazarevels
amgvari xelmwifebiT ilaparakos?
29 wlis zafxuli
Semodgoma
rogorc etyoba, imisTvis, rom
dalodeboda saxalxo mRelvarebis Cacxromas, iesom datova israelis sazRvrebi. is ganerida mezobel finikiaSi, sadac cxovrobda erTxans, Tan cdilobda versacnobad darCeniliyo. im dReebSi misi qadageba miCumda: mis garSemo mxolod warmarTebi iyvnen,
romelTa droc jer ar damdgariyo. iqedan man samxreT-aRmosavleTisaken gadainacvla - dekapolisSi, da mxolod amis Semdeg dabrunda filipes tetrarqiaSi. beTsaidasTan ki, Tumc mniSvnelovnad
SeTxelebuli, ukve eloda mas xalxi, da ieso iZulebuli Seiqna mimaluliyo. amjerad is golanSi
wavida, Semdeg ki ufro Sors iordanes saTaveebisaken.
misi gza TovliT gvirgvinmosili hermonis mTis maxloblad miemarTeboda, filipesagan keisar avgustines pativsacemad wodebul
qalaq kesariis midamoebSi.
mociqulebi yvelgan udrtvinvelad dahyvebodnen moZRvars, sagonebelSic ki Cavardnen, ratom ar
sargeblobda macxovari galilevelTa enTuziazmiT. Tumca, iordanesiqiTa gzebze moarulebs hqondaT
SesaZlebloba mSvidad aewon-daewonaT gardasul TveTa movlenebi
da ganemtkicebinaT gambedaoba, arasodes mietovebinaT TavianTi ufali.
isini xvdebodnen, rom moZRvari
eloda gulaxdil saubars, dro
iyo naTlad gaerkvia misdami damokidebuleba.
erTxel, ganmartovebuli locvis
Semdeg, iesom mimarTa Tormetives:
- vinad mivaCnivar me adamianebs?
- erTni ioane naTlismcemlad
gsaxaven, - miuges maT,
- meoreni - eliad,
sxvani ki - ieremiad an erT-erT
winaswarmetyvelad.
aqamomde moZRvari arasodes moiTxovda esoden pirdapir aRsarebas. magram misi sityvebi maTTvis
moulodneli ar yofila. yvelas
saxeliT simonma upasuxa:
- Sen mesia xar, Ze cocxali
RmerTisa!
- netari xar Sen, simon, ionas
Zeo, - sazeimod Cailaparaka iesom,
- radgan xorcma da sisxlma ki
ar gangicxada es, aramed mamam Cemma
zecierma. da me geubnebi: Sena xar
klde (anu qva; arameulad kifa,
qifa; berZnulad petros, petre red.), da am kldeze aRvaSeneb Cems
eklesias, da jojoxeTis bWeni ver
sZleven mas. da mogcem Sen caTa
sasufevlis gasaRebs, da rasac Sekrav miwaze, Sekruli iqneba caSic,
xolo rasac daxsni miwaze, daxsnili iqneba caSic.
eklesiis Sesaxeb es sityvebi
rogorRac pasuxi gaxda maT cnobierebaSi momxdar gardatexaze. Tumc
zogierTi mociquli winaTac uwodebda Tavis moZRvars mesias, magram
maSin jer cru warmodgenebis
mTlian tyveobaSi iyvnen. sxvagvari mdgomareoba iyo amJamad. darwmundnen kidec, rom iesom ugule-
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
belhyo miwieri Zalaufleba da
ucxo mxareSi yaribobda, rogorc
devnili. amisda miuxedavad mowafeebma mainc ipoves sakuTar TavSi
rwmena da mamacoba eRiarebinaT is
qristed. da Tundac simons jer
kidev ar ZaluZda srulad moecva
misgan Tqmul sityvaTa mniSvneloba,
misi aRsareba amieridan gaxda mTeli axali aRTqmis eklesiis rwmenis
simbolo.
iesos kiTxva: `vinad mivaCnivar
me adamianebs?~ - dResac gaismis;
dResac, rogorc ori aTasi wlis
win. bevri mzadaa xedavdes masSi
mxolod winaswarmetyvels, an zneobriobis moZRvars. isini ver xsnian,
Tu ratom aRiares, saxeldobr ieso
nazareveli milionebma `mamis erTarsad~, da ara esaia, an mose, an
kidev sxva.
raSi mdgomareobs qristes ganumeorebeli mimzidveloba?
viTom mxolod mis moralur
doqtrinaSi? amaRlebul eTikas
xom budac, ieremiac, sokratec da
senekac gvTavazobdnen. am SemTxvevaSi rogor SesZlo qristianobam
Tavis metoqeebze gamarjveba? dabolos, yvelaze mTavari: evangele srulebiT ar hgavs ubralo zneobrivi moZRvrebis qadagebas.
aq Cven vebmebiT yvelaze ufro
idumal da gadamwyvet sartyels
mTels axal aRTqmaSi, aq moulodnelad ganixvnen ufskrulni Ze-kacisa
da danarCen filosofos-moralistebsa da sxvadasxva religiebis
damaarsebelTa Soris.
dae, ieso cxovrobda da moRvaweobda winaswarmetyvelTa darad,
magram is, rac man sakuTari Tavis
Sesaxeb gaamJRavna, uflebas ar gvaZlevs davayenoT igi msoflios danarCen moZRvarTa erT rigSi. nebismier maTgans Secnobili hqonda
sakuTari Tavi mxolod WeSmaritebaSeZenil da mis mauwyeblad mowodebul adamianad. isini TvalnaTliv xedavdnen distancias, romelic hyofda maT maradisobisagan.
magram ieso?
roca fili pem mowiwebiT SesTxova eCvenebina mowafeTaTvis mama,
man miugo ise, rogorc ver upasuxebda verc mose, verc konfuci da
verc platoni: `ramdeni xania me
TqvenTan var, da Sen vera mcnob me,
fili pe? Cemma damnaxvelma mamac
dainaxa~. siyalbisa da egzaltaciis gareSe es moZRvari mSvidi guldajerebulobiT Tavs RvTis erTaderT Zed acxadebs. igi ukve saubrobs ara rogorc winaswarmetyveli zenaarsis saxeliT, - aramed
rogorc TviT zenaarsi.
gasakviri ar aris, rom amJamad
bevrs amouxsnel gamocanad miaCnia qriste. SeiZleba kidec maTi
gageba, vinc cdilobs ganixilos
igi rogorc miTi, Tumc mcdelobebma marcxi ganicada. sinamdvileSi, Znelia ivaraudo, rom israelSi iyo kaci, romelmac gabeda
eTqva: `me da mama - erTi mTlianoba varT~; bevrad iolia warmovidginoT berZnebma, an sirielebma ragvarad moqsoves aRmosavlur sarwmunoebaTa nafleTebidan legenda
RvTis Zeze.
warmarTebi Tvlidnen, rom RmerTebi zogjer dedamiwaze ibadebian
da ewvevian mokvdavebs, magram ieso
im sazogadoebaSi qadagebda, sadac
msgavs miTebs aravin miiCnevda marTlad, sadac icnobdnen, rom RvTaeba
uTanazomoa adamianTan. am WeSmaritebisaTvis Zveli aRTqmis eklesias metismetad Zvirad daujda da
Zalian didxans ebrZoda warmarTobas, raTa SeeTxzaT winaswarmetyveli, romelic amtkicebda `me mamaSi var da mama - CemSi~. cdilobdnen yvelaferi aexsnaT wm. pavleze damowmebiT, romelmac TiTqos
Sehqmna gansaxierebis dogmati. magram `xalxTa mociquli~ TxemiT
terfamde iudeveli iyo da TavisTavad arasodes mividoda RmerTkacobis ideamde.
iesos movlenis paradoqsi masSia,
rom is - daujerebeli da amave
dros istoriuli realobaa:
- amaod eWideba mis gamocanas
ukbilo evklides goniereba;
- rodesac antiurobis saxelganTqmul mcodnes - Teodor momzens
hkiTxes, ratom ar moixsenia Tavis
SromebSi qriste, man upasuxa: `me
ar SemiZlia misi gageba da amitom
vamjobine dumilio~;
- filosofosi spinoza, Tumc
igi ar iyo qristiani, aRiarebda,
rom RvTaebrivi sibrZne `yvelaze
metad ieso qristes meSveobiT gamovlinda~;
- napoleoni, roca patimrobis
Jams bevrs fiqrobda istoriis gzebze, sicocxlis bolos ambobda:
`qristes unda adamianis siyvaruli,
es imas niSnavs, rom mas surs is,
rac udidesi SromiT SeiZleba miiRo samyarosagan, rasac fuWad iTxovs brZenkaci ramdenime megobrisgan, mama - Tavisi Svilebisgan, Tanamecxedre - Tavisi qmrisgan, ZmaZmisgan, erTis sityviT qristes surs
guli; es surs mas TavisTvis da
aRwevs kidec amas sruliad usazRvrod. mxolod man erTma moaxerxa adamianTa gulis amaRleba
uCinar Jamier msxverplSewirvamde,
am saSualebis daxmarebiT man ca
da miwa Sehkra~;
- warmarTi goeTe adarebda iesos
mzes: `Tuki SemekiTxebian, - ambobda
igi, - Seefereba Tu ara Cems naturas mis winaSe mowiwebuli Tayvaniscema, me vupasuxeb: - rasakvirvelia! me qeds vidrek mis, rogorc
umaRlesi zneobriobis princi pis
RvTaebrivi gamocxadebis winaSe~;
- induisti mahaTma gandi werda, rom misTvis ieso - `martvilia,
gansaxierebaa zvarakisa, RvTaebrivi
moZRvaria~.
aseTia istorikosis, filoso-
fosis, politikosis, poetisa da
brZenis msjeloba, fiqrobdnen ra
qristes pirovnebis Sesaxeb.
magram Tuki ieso arc mxolod
miTia da arc mxolod reformatori, maSin vin aris igi?
ara sjobia, rom pasuxis ZiebaSi yuri davugdoT maT, vinc masTan
erTad dadioda qalaqebsa da galileis sanaxebSi, vinc yvelaze axlos iyo masTan, visac uyofda yvelaze metad dafarul idumalebas? kiTxvaze ki: `vinad migaCnivarT me Tqven?~ - pasuxoben simonpetres sityvebiT: `Sen qriste xar,
Ze cocxali RmerTisa~.
raTa ukeT gavigoT swored dedaazri am aRiarebisa, Cven xelmeored unda davubrundeT warsuls.
li sazogadoebis ukeTes organizebaSi mdgomareobda, meoreTaTvis (buda) - mistiur Wvretasa da cxovrebisagan gandgomaSi. amTaviTve, orTave gadawyvetilebas aerTianebda
saerTo winapiroba: arc adamiansa
da arc RvTaebas ar ZaluZT qveynierebis mowyobaSi radikaluri
cvlilebebis Setana. SeiZleba mxolod da mxolod miRweul iqnas
tanjvis nawilobrivi Semsubuqeba,
an TviT yofierebis Secvlisadmi
daimedeba. soteriologiis mesame
ti pi warmoiSva israelsa da iranSi. mxolod iq arsebobda rwmena
imisa, rom boroteba Zlevadia, rom
momavalSi dadgeba feris-cvaleba,
rac adamianTa umaRles mizans warmoadgens. amasTanave, sparselebi si-
mZvinvarebs STanTqma, omianoba, sikvdili da rRveva. swored, aseT
orsaxovan, damaxinjebul msoflioSi aRmoCnda pirvelqmnili adamiani, vinc bibliaSi adamis xatadaa
gapirovnebuli.
is RmerTis gamosaxuleba gaxda
bunebaSi, TviT zenaarsis msgavsia.
Rameuli zecis didebulebiT aRfrTovanebul Zvel fsalmunTYmomRerals ar SeeZlo daefara Tavisi gancvifreba: ras warmoadgens
adamiani, Sen rom igi gaxsovs, ratomaa ase maRla dayenebuli?
dabadebis wignSi laparakia adamis mefur rolze... bibliis sityvebiT, is imyofeboda edemis baRSi,
ese igi is iyo bunebriv borotebaTagan RvTis siaxloviT dacu-
da, swored, maT misces sawyisi rCeul ers...
am mizanTa arsi mxolod TandaTanobiT gaunaTlda israelis Segnebas. Tavdapirvelad is mxolod
ufals unda mindoboda, misi wyalobisTvis unda gadaedo Tavi. Taobidan Taobamde beladni, winaswarmetyvelni da brZenni ganamtkicebdnen
momavlis rwmenas, aRrmavebdnen xelmwifebis gagebas. maT icodnen, rom
dadgeboda dRe, roca qaosis urCxuli daemxoba da ganqreba RmerTisa
da qveynis gamyofi zRude. samyaros gadatrialeba winaswarSetyobas moavlens mesiiT - qristeTi.
is iqneba STamomavali daviTisa,
Zisa iesesi, magram daibadeba maSin,
roca samefo kari dakargavs miwi-
Teodor m. dostoevski
biWuna naZvis xeze qristes wiaRSi
... me sul meCveneba, rom es
SemTxveva sadRac da odesRac
moxda, saxeldobr, igi zustad
Sobis wina dReebSi moxda romeliRac uzarmazar qalaqSi da
Semzarav yinvaSi.
me melandeba, rom qveduraSi
iyo biWuna, magram jer kidev
Zalian patara, ase, eqvsi wlisa,
an iqneb ufro naklebisic ki. am
biWunam diliT gaiRviZa civ da
Jantian sardafSi. mas sifrifana xalaTi ecva da Tan TrToda.
misi nasunTqi orTqlad ifanteboda da kuTxeSi skivrze mjdomare ugunebobisagan yasidad uSvebda piridan am orTqls da
erToboda imis yurebiT, Tu rogor
vrceldeboda irgvliv.
magram mas Zalian undoda raRacis wanaskva, dilidan ramdenjerme miuaxlovda Txel sagebgadafarebul daliWs romeliRac
kuTxeSi, Tavqve rom baliSis nacvlad fuTa amoedo da zed gawoliliyo misi avadmyofi deda.
rogor aRmoCnda es qali aq?
SesaZloa Tavis biWunasTan erTad
Camovida ucxo qalaqidan da moulodnelad uqeifod Seiqna.
am TavSesafaridan diasaxlisi jer kidev ori dRis win waiyvanes policiaSi, msaxlobelni
ki daifantnen. aq saqme sadResaswaulod iyo ganxrili. martod
darCenili bodoSali mTeli
dRe-Ramis ganmavlobaSi iwva sasmelSi CamxrCvali, ar dalodebia
dResaswaulis dadgomas, ise. oTaxis meore kuTxeSi revmatizmisagan kvnesoda viRac oTxmoc
wels mitanebuli Cia dedaberi.
odesRac dedamZuZed nacxovreba,
axla ki kvdeboda simartoveSi,
oxvriT ebuzRuneboda da ejujRuneboda biWunas. ase rom, bavSvs
eSinoda mis kuTxes miaxloveboda.
dasalevi sadRac winkarSi naxa,
magram namceci salukmi vera-sad
iSovna da ukve meased mainc mivida dedamisTan gasaRviZeblad.
SemaZrwunebi gaxda sabolood
sibneleSi yofna;
didi xania mosaRamovebuliyo, cecxls ki aravin anTebda.
roca TiTebiT Seexo dedis
saxes, gakvirvebuli darCa, rom
igi srulebiT ar moZraobda da
kedeliviT civi gamxdariyo.
`marTlacda, Zalian civa aq,~
- gaifiqra man.
cota xniT Seicada, gaucnobiereblad darCa Tavisi xeli
micvalebulis mxarze, mere dabera Tavis patara TiTebs, raTa
gaeTbo isini da moqeqa daliWze
Cixaqudi, nel-nela xelebis cecebiT gavida sardafidan. igi
gacilebiT adre gavidoda, da
sul ki eSinoda maRla kibeebze
didi ZaRlis, romelic ymuoda
mTeli dRe mezoblis karTan. magram axla ukve ZaRli aRar iyo,
da igi uceb gavida quCaSi.
o, RmerTo, rogori qalaqia!
mas aqamomde arasodes enaxa araferi msgavsi.
saidanac Camovida, Ram-RamobiT iseTi mrume wyvdiadi iyooo... mxolod erTi lampioni
enTo mTeli quCisTvis. xis dabal
qoxmaxebs darabebianad aurdu-
lebdnen, rogorc ki Sebinddeboda.
quCaSi kaci ar WaWanebda, yvelani
saxlebSi irazebodnen, da mxolod
aseulobiT da aTaseulobiT ZaRlebis xrova zuzunebda; ymuodnen
da yefdnen mTeli RamiT. samagierod, iq iseTi siTbo iyooo... da
mas saWmelsac aZlevdnen!
aq ki rogori raxunia da quxili,
rogori sinaTlea da xalxi,
cxenebia da etlebi,
da yinva,
o, rogori yinva!
morekil cxenebs damzrali oxSivari Camosdis cxlad msunTqav
drunCTagan; mSral TovlqveS qvebze
Wyrialebs nali; da yvela mujluguns scems erTmaneTs...
da RmerTo Cemo, rogori cxoveli wadilia Wamis, Tundac raRac
mcire namcecisic ki, da uecrad
tkivili daeufla patara TiTebs.
gverdiT Caiara wesrigis damcvelma
da mitrialda, raTa ar SeemCnia
biWuna.
ai, isev quCa, - oh, rogori farTea igi! ai, aq ise gagTelaven albaaaT...
rogor yvirian isini yvelani, mirbian da midian...
sinaTle ki, sinaTle ki?!
da es ra aris?
uh, rogori didi minaa, minis
miRma oTaxi Cans, oTaxSi ki xea,
Weramde wvdeba wveri; es - naZvis
xea, naZvis xeze ki ramdeni CiraRdania danTiliii... ramdeni winwklebiani qaRaldebi da vaSlebiaaa... iqve irgvliv nair-nairi Tojinebia, patara raSebi;
oTaxSi ki darbian bavSvebi,
sufTebi da koxtad morTulebi,
icinian da TamaSoben, da Seeqcevian saWmels da svamen raRacas.
ai, am gogonam daiwyo biWTan
cekva, ra kargi gogonaa! da ai, musikis xmac gaisma, minis miRma gamovida misi hangis JRera. uyurebs
biWuna, kvirvobs, ukve icinis kidec,
fexebze tkiva patara TiTebi, xelebze ki mTlad gaToSila da gawiTlebula, verc ixreba da mtkivneulia odnavi ganZrevisas.
da maSin gaaxsenda biWunas, aserigad rom tkiva pawia TiTebi, atirda
da sirbiliT ganagrZo gza.
ai, isev iyureba minebs miRma
oTaxSi, iqac xeebia gawyobili. magidebi tkbileulebiT gaumdidrebiaT,
yvelanairi feriT - nuSis feriT,
wiTliT, Tu yviTliT. da magidasTan iq oTxi mdidari qalbatoni
zis. hoda, vinc Sedis maTTan, isini
yvelas umaspinZldebian namcxvrebiT,
kari ki wamdauwum iReba. quCidan
maTTan bevri batoni Sedis. mii para biWuna, SeaRo kari da Sevida.
uh, rogor daayares qoqola da
auqnies xeliii?! erTi qalbatoni
saCqarod mivida da xelSi SeaCeCa
groSi-kapiki da Tavadve gauRo quCaSi gasasvleli kari. rogor SeeSindaaa?! xurda fuli ki iqve gauvarda da awkarunda kibis safexurze: bavSvs ar SeeZlo Tavisi
gawiTlebuli TiTunebi moexara
da Seekavebina is. gamoirbina da
wavida
Cqara,
Cqara,
magram sad,
Tavadac ar icoda. mas surda,
isev etira, arada eSinoda da garboda, garboda da xelebs aorTqlavda. da sevdam aitaca imitom, rom
moulodnelad iseTi simartovis
saSineleba igrZnooo...
da uceb, o, RmerTo!
es kidev raRaa aseTi?
xalxi grovad dgas da ukvirs:
minis miRma fanjarasTan wiTel
da mwvane tanisamosSi gamowyobili sami patara Tojinaa, sul mTlad cocxlebiviT gamoiyurebian.
TiTqos romeliRac berikaci zis
da ukravs did violinoze, ori
danarCeni ki iqve dganan da isinic
ukraven, oRond patara violinoebze, da erTian taqtze amoZraveben
Tavebs da erTmaneTs uyureben, da
maTi bageebic moZraobs,
laparakoben,
marTla laparakoben - hai, rom
minis gamoRma ar ismis. Tavdapirvelad ifiqra biWunam, rom isini
cocxlebia, xolo roca sabolood
darwmunda, rom isini Tojinebi iyvnen, uceb gaecina. mas arasodes
enaxa aseTi Tojinebi da arc ki
icoda, Tu arsebobda aseTi saTamaSoebi.
tirilic undoda,
magram Zlier,
Zlier sasaciloni iyvnen Tojinebi.
uceb mas moeCvena, TiTqos uknidan viRacam waavlo xalaTze xeli: didi boroti biWi idga gverdiT da wauTaqa TavSi, Camoglija
Cixaqudi, Tanac qvemodan kvanti
amosdo.
biWuna miwaze gagorda.
iqve ayvirdnen.
Secbunda, mere wamoxta da Tavqudmoglejili gaiqca, da uceb
Seirbina, Tavadac rom ar icoda
sad; WiSkrisqveSaTi ucxo ezoSi
moxvda, da Camojda morebze:
`aq ver mipovnian, da Tanac bnela~.
Camojda da moikunta, SiSisagan
sulis moTqma gauWirda, da ucabedad ukeT gaxdoma igrZno: xelebisa da fexebis tkivili gauqra da
ise daTba, ise daTba, rogorc RumelTan;
ai, axla ki mTlad aTrTolda:
ah xooom!: man TiTqmisaa CaiZina! ra kargi aris aq CaZineba: `erTxans aq viqnebi da Semdeg isev
davxedav im Tojinebs, - gaifiqra
biWunam da CaiRima, roca gaaxsenda isini, - sul mTlad cocxlebiviT arian!..~
da anazdad moesma, TiTqos mas
dedamisma simRera umRera.
`deda, me mZinavs, axxx, ra kargia
aq Zili!~
- wamodi CemTan naZvis xeze, biWunav, - CasCurCula mas wynari xmiT
viRacam.
man is-is iyo gaifiqra, rom es
yovelTvis mxolod dedamisi iyo,
magram ara, ar yofila;
maS, vin dauZaxa?!
amas ki ver xedavs, magram viRac
daixara mis win da moexvia am
sibneleSi, da mainc gauwoda xeli,
da...
da moulodnelad, o, rogori sinaTlea!
o, rogori naZvis xea!
naZvis xec araa es, mas arc ki
uxilavs aqamomde aseTi xeebi!
sad imyofeba axla igi: yvelaferi brwyinavs, yvelaferi elvarebs da irgvliv sul Tojinebia, - magram ara, yvelani eseni
biWebi da gogonebi arian, magram
iseTi naTelmosilniii... yvelani
trialeben mis siaxloves, frinaven, yvelani kocnian mas, xels
hkideben da TavisTan mihyavT, da
TviTon isic mifrinavs da xedavs:
uyurebs mas dedamisi da sixaruliT Sescinis Svils.
- deda! deda! axxx, ra kargia
aq, deda! - Sehyviris mas biWuna
da isev kocnis bavSvebs, da surs
saCqarod uambos maT im Tojinebis Sesaxeb, minebs miRma rom naxa,
- Tqven vina xarT, biWunebo? Tqven
vina xarT, gogonebo? - ekiTxeba
siciliT da mas isini uyvars.
- es qristes naZvis xea, - pasuxoben mas. - qristes am dRes
yovelTvisa aqvs naZvis xe patara bavSvebisaTvis, romelTac iq
sakuTari naZvis xe ara hqoniaT...
da gaigo man, rom biWebi da
gogonebi yvelani iseTiveni iyvnen,
rogorc TviTon, bavSvebi, magram
erTni TavianT kalanCxebSi gayinulni, romlebSic isini kibeebze miugdes peterburgel Cinovnikebs, meoreni finelebTan damxrCvalni, saaRmzrdelo saxlSi
gamosakvebad misulni, mesameni TavianTi dedebis gamSral mkerdze
momkvdarni samaraSi didi SimSilobisas, meoTxeni mesame klasis
vagonebSi simyralisagan gagudulebi, da yvelani isini aq arian,
yvelani isini angelozebiviT arian, yvelani qristes wiaRSi arian, da isic maTSia da maTTan, da
xelebs uwvdian da akurTxebs
maT da maT codvilian dedebsac...
am bavSvebis dedebi ki yvelani dganan aqve, kuTxisken da tirian. yvela cnobs Tavis biWsa Tu
gogos, isini ki mifrinaven maTTan, ealersebian, cremlebs uSroben TavianTi xelebiT da emudarebian ar itiron, rameTu maTTvis
ase Zalian kargia aq...
qvemoT ki, gamTeniisas meezovebma i poves patara cxedari, biWunam rom Semoirbina da rom
gaiyina SeSebis axlomaxlos, imisi; moiZies dedamisic...
is ki masze adre momkvdariyo;
orive Sexvda erTmaneTs ufali
RmerTis wiaRSi - zecaSi.
da ratom SevTxze aseTi istoria, ase ar-moxdenili Cveulebriv gonier dRiurs, da miTumetes mwerlisas?
arada, dapirebuli viyavi upiratesad momeTxro namdvili SemTxveva - movlenebis Sesaxeb! magram
saqmec imaSia, rom me sul meCveneba da melandeba, rom es ambavi
SesaZloa sinamdvileSi momxdariyo - ese igi, is, rac moxda
qveduraSi da SeSebis axlos, magram iq, qristesTan naZvis xis
Sesaxeb - ukve aRar vici rogor
giTxraT, SeiZleboda momxdariyo Tu ara?
imitomac var romanisti, rom
movigono.
mesia: meufe
da mxsneli
moses sjuli Caisaxa gaTavisuflebis ideasTan erTobliobaSi. dekalogis pirveli mcneba Segvaxsenebs, rom iahvem ixsna tyveobaSi
gatanjuli Tavisi eri. farTo masebi ki umeteswilad xsnad aRiqvamdnen savsebiT konkretuls - rogorc mterTagan da stiqiur ubedurebaTagan Svelas. winaswarmetyvelebmave gaasulieres es imedi,
radgan masSi Cades esqatologiuri Sinaarsi.
bibliis Tanaxmad, qveyniereba ukve karga xania imyofeba dakninebul
mdgomareobaSi da mas gankurneba
sWirdeba. adamianTa cxovreba sizmariviT moklea, igi Sors miedineba
unayofo brZolebiT. xalxi CaZirulia amaoebaSi. `codvaSi Sobilni~ garduvalad iswrafian daRupvisaken. rogor ar hgavs odnavadac
am wyvdiadisa da tanjvis samefos
uflis nebis ganxorcieleba!
amgvar daskvnamde mivida bevri
Zveli dasavleli Tu aRmosavleli
filosofosi. maTi azriT, mokvdavi
- brma gatacebaTa da garemoebaTa
saTamaSoa, ulmobeli bediswera rom
yvelaferze batonobs, iqamde, TviT
samyaro Caketil areSi saomradaa
ganwiruli.
msoflios arasrulyofilebis
Segnebam moitana `xsnis Sesaxeb
swavlebis~ ganviTareba.
isini SeiZleba daviyvanoT sam
ti pamde:
erTTaTvis (platoni) gamosava-
keTisa da borotebis arss yofierebis or sxvadasxva polusad aRiqvamdnen. bibliurma winaswarmetyvelebma ki uaryves es mimzidvelad macduri Teoria. iahvem mouvlina maT Tavisi Tavi, viTar erTiani da erTaderTi. `mas ar Seuqmnia sikvdili~, misi nebaa - moiyvanos sruliad samyaro harmoniul
sisruleSi.
magram saidanaa maSin RvTaebriv
zraxvasTan mkveTrad sawinaaRmdegod mimavali esodeni arasrulfasovneba? is, Zveli aRTqmis swavlebiT gandgomilebis Sedegia. uflis
Zalaufleba sruliadac ar hgavs
diqtatorobas. RmerTi tovebs qmnilebis ukan gzis arCevanis Tavisuflebas. msoflio mowodebulia, Tavis gancdebSi, raTa Seicnos, WeSmariti cxovreba rom mxolod imasTanaa, vinc mas iZleva. gandgoma
utoldeba ufskrulSi dakargvas.
bibliis avtorebi, sargeblobdnen
ra aRmosavluri wmida poeziis
eniT, gamosaxavdnen udidesi RvTaebrivi sibrZnis mowinaaRmdege ngrevis suls - gvelis an drakonis
saxiT, zRvis talRebiviT daucxromels da meamboxes. Semdgomad ki
saRvTo werilma misca Txzulebisas warmoSobil am Sav demonur
niaRvars satanis, anu mowinaaRmdegis saxelwodeba. misgan `Sevida
qveynad sikvdili~.
buneba, romelic amJamad Cvens
TvalsawierSia, ar warmoadgens
srul Sesabamisobas maRal winaswardasaxulobasTan. amitom masSi
li da RvTiT garemoculi. magram
siZliere da TavisuflebaminiWebuli adami mieca cdunebas, mieCnia Tavisi nebis upiratesoba Semoqmedis nebasTan.
saRvTo werili aRwers am sulier katastrofas adamianTa codviT
dacemis Sesaxeb monaTxrobSi, romlebmac gvelis xma Seismines da
moisurves Semqmnelisagan damoukideblad msoflioze batonoba, sxva
sityvebiT rom vTqvaT, `yofiliyvnen RmerTebiviT~.
miT ufro dairRva pirvelqmnili
aRTqma maTsa da zenarss Soris.
codvam gaanadgura, an Seasusta
adamianTadmi umetesi monamadlevi,
igi epidemiasaviT vrceldeboda da
yvelgan avrcelebda Tavis Sxamian
fesvebs. bunebis `dammuSavebeli da
Semnaxveli~ adami bunebisave mteri
da moZalade gaxda. TviT adamianTa modgmazec ki moipoves Zalaufleba bnelma stiqiebma, imorCilebdnen maT da amiT dedamiwas jojoxeTad aqcevdnen.
da mainc - rogorc satanam ver
SesZlo mTlianad gadaegvarebina
samyaros ieri, aseve codvis Teslma
ver gaanadgura adamianis swrafva
uzenaesisaken da kaeSani dakargulis
mimarT.
bibliis centraluri samaxaroblo mdgomareobs imaSi, rom RmerTma
ar datova dacemuli qveyana. is
mouxmobda marTlmorwmuneebs, romlebmac bneleTsa da ugunurebaSi
Semoinaxes misdami erTguleba. ufali anaxlebda maTze wmida aRTqmas
er didebas. `amova ylorti ieses
Rerodan da misi fesvis amonayari
gaixarebs. daivanebs masze uflis
suli, suli sibrZnisa da gonierebisa...~ (esaia 11. 1-2)
RvTis gulSi mesia imyofeboda
saukuniTgan, momavalSi ki mis xelmwifebas aRsasruli ar eqneba. misi
movlineba aRadgens Tanxmobas adamianebsa da bunebas, samyarosa da Semoqmeds Soris.
TumcaRa, winaswarmetyvelTa esqatologia ar amoiwureboda qristes
molodiniT. `uflis dRe~, ambobdnen
isini, iqneba RmerTgamocxadebis
udiadesi dRe. Tavad soflismiRmeli Semova soflad, Tavad idumali gaxdeba cxadi da axlobeli
kacTa SvilTaTvis.
nuTu kadniereba da uazrobaa
amaze daimedeba?
RmerTi xom usasrulod didia
yovelgvar Seqmnilze. `damnaxavi
misi SeuZlebelia ar darCes cocxali~. Zveli aRTqmis eklesiis
brZenkacni pasuxobdnen am SekiTxvazec. maTi swavlebiT, arseboben ganuaRmsareblis saxebani, romlebic
TiTqosda mimarTulni arian bunebisa da adamianisaken. miwier simbolo-gagebaTa gamoyenebisas SeiZleba
maT vuwodoT suli, sibrZneT-sibrZne da uflis sityva. maTSi moTavsebulia RvTaebriobis is sazomi,
romelic Seefardeba Seqmnils. maTgan eboZeba samyaros arseboba da
zenaarsi maTi meSveobiT umxels
Tavs adamianebs.
magram roca winaswarmetyvelni
rusulidan Targmani
manuCar kaWaxiZis
cdilobdnen aReweraT sityvisa Tu
sulis movlena,Ywarmodgenili
hqondaT is zecisa da miwis SemZvreli kataklizmis saxiT. zustad
aseve ixateboda bevr maTganTaTvis
mesia - zesTa ZalebiT garemoculi
Zlevamosili triumfatoris garegnobiT. mxolod ramodenime winaswarmetyveli, magaliTad esaia meore, warmoisaxavda mas garegnulad
brwyinvale Saravandedis gareSe.
`aha, Cemi morCili, romlisTvisac xeli maqvs Cavlebuli; Cemi
rCeuli, romelic moisurva Cemma
gulma. masze gardamovavline Cemi
suli, is gauCens samarTals xalxebs. is ar iyvirebs da ar auwevs
xmas, aravis gaagonebs Tavis xmas
quCaSi. gadatexil lerwams ar daulewavs da mbJutav patruqs ar Cauqrobs...~ (esaia 42. 1-3)
evangelur xanamde meomar mesiaze rwmena ers bevrad mets eubneboda, vidre mistikuri mesianizmis
idea. romaul epoqaSi mebrZolma,
revoluciurma suliskveTebam aSkarad iWarba. gadamrCenelze ocneba
gaxda miwier utopiad, romelic
asuldgmulebda gavlonit-partizanebs.
ratom pirdapir ar gansaja iesom
es gza?
rogorc Cans mizezi imaleboda
masSi, rom es mimdinareoba hpoulobda Tavis ideebs winaswarmetyveluri wignebidan. xolo tradiciuli metaforebisagan rom ganesxvavebinaT WeSmariti gonis gamonaTeba,
raSic igi gamoisaxeboda, xalxi
jer kidev ar iyo mzad. amitom
winaswarmetyvelur formebs arSexebuli qriste mxolod cdilobda
gamoekveTa maTi sulieri azri, mieniSnebina im ZiriTadze, rasac Seicavda bibliuri esqatologia. roca ieso sakuTar Tavs Ze-kacisas
uwodebda, roca laparakobda sakuTar Tavze rogorc Tavisuflebisa da gamococxlebis maxarobelze, roca cnobads xdida Tavis yofnas `abraamze adre~ saimqveyniod, es niSnavda mas, rom saxeldobr
igia momavali, vis mosvlasac winaswarmetyvelebdnen qurumebi.
magram qristem gaamJRavna isic,
rac ver ganWvrita verc erTma
maTganma. RmerTgamocxadeba aRsrulda swored masSi - aRTqmul
mesiaSi. usazRvroebam da srulmomcvelobam miiRo adamianis xma da
saxe nazarevel xuroSi, `cocxali
RmerTis SvilSi~.
Ze-RvTisa
bibliaSi Cven xSirad vxvdebiT
iseT gamonaTqvamebs, rogorebicaa
`Ze-kurTxeuli~, `Ze-risxvisa~, `Zewinaswarxilvisa~. isini aRniSnaven
adamianis Tvisebas, xasiaTsa da mowodebas. `RvTis ZeebSi~ israelianni Cveulebriv gulisxmobdnen sulier arsebebs, angelosebs, zogjer
uflismieri eris wmindanebs, an taxtze mironcxebul monarqebs. amitom
saxelwodeba `Ze-RvTisa~, bunebrivia,
daerTveboda mesiasac.
qriste mudam uwodebda Tavs
zeciuri mamis Svils. magram am
sityvebidan cxadi iyo, rom misi
damokidebuleba RmerTTan ar hgavda
sxvaTa damokidebulebas. `aravin
ar icis Ze, garda mamisa, da mama
aravin icis Svilis metma~. roca
is ambobda: `mama Cemi~, maSin is
exeboda misi Sinagani cxovrebis
ganumeorebel saidumlos: `CemSi
mamaa da me var mamaSi~. magram es
mistikis gaSmagebuli Serwyma ki
araa RvTaebriv siRrmesTan, aramed
raRac sruliad sxva.
RvTisZeoba qristeSi gardaisaxeba RmerTkacobad.
mefeTa wigni gvauwyebs, Tu rogor eloda elia winaswarmetyveli
sinas mTaze uflis didebis gamobrwyinebas. gizgizebda cecxli, grialebda uragani, niadagis ryeva aZrwunebda irgvliv yvelafers, magram
amaTSi ar iyo RmerTi. da mxolod
roca gavarvarebul udabnoSi moulodnelad daubera grilma da wynarma niavma - winaswarmetyvelma
bolos da bolos igrZno zenaarsis yofna. raRac msgavsi moxda
saRvTo istoriaSic. elodnen katastrofebsa da varskvlavTa cvenas,
magram amis nacvlad dedamiwaze
daibada Cvili, susti, rogorc nebismieri bavSvTagani qveynad. elodnen
mterTa mZlevel zeciur rainds,
magram movida nazareveli xuro,
vinac moixmo TavisTan `maSvralni da tvirTmZimeni~. elodnen Zlevamosil mesias da mrisxane RmerTgamocxadebas, dedamiwam ki ixila
RmerTkaci, miwiuri `sisxlisa da
xorcis~ miRebis donemde damdablebuli.
qristes Sesaxeb cnobas iudevelebic da elinebic aRSfoTebaSi
mohyavda, radgan surdaT CaerToT
igi maTTvis wesad miRebul sazomSi.
erTni amtkicebdnen, rom ieso iyo
mxolod Cveulebrivi mokvdavi, viszec gardamovida suliwmidis madli, meoreni imas, rom mas gaaCnda
moCvenebiTi sxeuli, rCeboda ra
sinamdvileSi mxolod RvTaebriv
arsebad. amasTanave evangele ambobs
kacze, romelic Wamda da svamda,
uxaroda da itanjeboda, Seicno
cduneba da sikvdili, da amavdroulad igi TviT ucodveli codvilT utevebda, viT miutevebs RmerTi,
da Tavs mamisgan ar acalkevebda.
amitom eklesia iesoSi Ze-RvTisas
aRiarebs, zenaarsis sityvas, ufals
moqmedebaSi, vinc TiTqosda moicavs
Sesaqmis srul wiaRs.
`dasabamidan iyo sityva, da sityva iyo RmerTTan da RmerTi iyo
sityva. is iyo dasabamidan RmerTTan. yvelaferi mis mier Seiqmna
da mis gareSe araferi Seqmnila,
rac ki Seiqmna. masSi iyo sicocxle da sicocxle iyo naTeli
dasasruli me-4 gverdze >>>
4
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
C ilo bendeliani
2001 wlis 11 seqtembers cnobili `tyupebis~ tragedias oTxi aTasamde adamiani Seewira...
quTaisSi aRmarTuli merab berZeniSvilis ubrwyinvalesi `gamarjvebis memoriali~, qarTuli mxedruli
didebis suliskveTebiT ganmsWvaluli, meore msoflio omSi daRupuli samasi aTasi Cveni Tanamemamulis xsovnis pativsacemad iyo aSenebuli. 2009 wlis 19 dekembris vandalurma afeTqebam saqveynod Seuracxyo rogorc faSizmis winaaRmdeg brZolaSi gmirulad dacemuli zemoxsenebuli samasi aTasi qarTveli meomris xsovna, ise msxverplad Seiwira ori udanaSaulo adamianis - deda-Svilis sicocxle...
xom ar davubrundiT im Soreul bnel saukuneebs, roca aseve bneli, axirebuli adamianebi adamianebsave
swiravdnen TavianT bolomde gauazrebel kerpebs?!. rodemde unda gagrZeldes saqarTveloSi Zaladoba
da xelovnebis gamorCeuli Zeglebis winaaRmdeg samarcxvino brZola?!
kacTa, da naTeli bnelSi naTobs
da bnelma igi ver moicva... da
sityva xorcad iqca, da daemkvidra
Cvens Soris, da vixileT dideba
misi, dideba rogorc mxolodSobilisa mamis mier da misi savsebisagan yvelam miviReT madli madlisa wil, radgan rjuli mamis mier
mogveca, xolo madli da WeSmariteba ieso qristes mier iqmna. RmerTi aravis arasodes uxilavs; mxolodSobilma Zem, romelic iyo mamis wiaRSi, man gagvicxada~.
qristes RmerTkacoba aris zeSTagoneba RmerTze da adamianze.
ukve winaswarmetyvelebma icodnen, rom yovelives pirvelmizezi
ara usaxo Zliereba, an samyaros
nebismieri ZalasaviT gulgrili
kosmiuri wesrigi, aramed cocxali
RmerTia, xalxTan molaparake, romelmac uboZa maT Tavisi xati da
msgavseba. is eZebs Tanxmobas ZexorcielTan, mouwodebs maT umaRlesi
cxovrebisaken. magram Tuki Zvel
aRTqmaSi RvTiuri Canafiqri da
RvTis saxeba rCebodnen sisxliT
ucxoni, am SemTxvevaSi iesos movlena aaxlovebs Semqmnels adamianTan.
mesiis meSveobiT qveyanam unda Seignos, rom zenaarsi `ars siyvaruli~,
rom igi SeiZleba gaxdes yvelasaTvis mamad. dedamiwis Ze-Secdomilni
miixmobian mamiseul saxlSi, raTa
moipovon dakarguli kaciSviloba.
amisaTvis daibada qveyanaSi Zekacisa da Ze-RvTisa, vinc sakuTar
TavSi Seariga zeca da miwa. axal
aRTqmaSi igi gaxda realuroba, rac
iyo mxolod gaurkveveli imedi
Zvelisa. amieridan sulieri erToba
iesosTan aris erToba ufalTan.
`RmerTi gaxda adamiani, raTa
Cven RmerTebi gavmxdariyaviT~, wm. ioanes es sityvebi gadmogvcemen TviT gansaxierebis saidumloebis arss.
Ze-kacis
saidumlo
`Ze-kacisa, - ambobs qriste, - gamomxsneli imisaTvis ki ar movida,
rom mas emsaxuron, aramed misTvis,
rom TviT emsaxuros da misces
suli Tvisi, viT gamosyidva mravalTaTvis~. sityvebi `gamosyidva~, `monanieba~ bibliaSi iyo gadarCenis
sinonimebi, rameTu Tavad gamosyidvis raoba dakavSirebulia monobidan gaTavisuflebisa da `Tavis
uflebis~ mopovebasTan. rogorc
odesRac RmerTma ixsna ZvelaRTqmiseuli israeli da gaxada igi `Tavis erad~, aseve axali aRTqmis eklesia unda gaxdes mis `wilxvedrilad~. gamosyidva aris kidev raRac
meti - Seqmnilis dabruneba zemodan winaswardasaxul gzaze. borotebas damonebuli, sruliad igi,
pavle mociqulis sityvebiT `godebs da itanjeba RvTis ZeTa gamocxadebis molodinSi~. monaniebuli
kaci ki ar amoigdeba danarCen qmnilebaTagan, aramed win miuZRvis `axali zecisa da axali miwisken~.
logosis ali iwvis `wyvdiadSi~,
TandaTanobiT ganmsWvalavs msoflios. mtrobisa da gaxrwnilobis
samefosaTvis RmerTs moaqvs erTobis, harmoniis da siyvarulis cxovelmyofeli Zala. da mcenaris msgavsad, romelic iwevs gzisken, bunebac Seismens am mowodebas da daemorCileba sityvas.
dRes rac mets vgebulobT mSvidobismyoflobis procesebis Sesaxeb,
miT ufro naTlad ixateba samyaros suraTi aRmasvliTi safexurebiT. Tavdapirvelad - struqturaTa mowesrigebuloba,
Semdeg - cxovreba,
dabolos - adamiani.
brZola ar wydeba arc erTi
wamiT. yoveli nabijiT qaosis gavliT isev wyvdiadSi, yoveli nabijiT sul ufro ifrqveva naTeba.
roca ki adamianma ver aRasrula Tavisi daniSnuleba, Tavad sityvam mouvlina Tavi msoflios
`axal adamSi~ gansaxierebuli.
`ise Seiyvara RmerTma samyaro,
rom misca mas mxolodSobili Ze...~
magram iesos TviTSewirva ar
SeiZleboda ar gamxdariyo tragediad. is, vinc uerTdeba dacemul
msoflios, gardauvalad xdeba misi tanjvis Tanamonawile. amieridan
nebismieri arsebis tkivili - misi
tkivilia da misi golgoTa. adamianebs Soris iesos elis ara dResaswauli, aramed wameba da sikvdili.
TviT ucodveli sakuTar Tavze
iRebs codvaTa yovel Sedegs. amitomac mouwodebs eklesia qristes
yvela mimdevars: `moTminebiT unda
gaviaroT Cvens windebuli sarbieli, vumziroT rwmenis xelmZRvanelsa da aRmsrulebels - iesos,
romelmac mis winare myof sixarulis nacvlad gamoiara jvari~.
misi winamorbedni gardasul saukuneTa wmindanebi da wamebulni
iyvnen, romelTac devnidnen da sikvdiliT sjidnen. esaia winaswarmetyvelis mistiuri xedvisTvis
warmosaxuli misi saxebani Seirwya
merab berZeniSvili:
Semcdaria yvela, vinc Cemi Rirsebis
Selaxvas Zeglebis ngreviT fiqrobs!
erT mesianur xatebaSi. miwier xelisuflebas dayrdnobili mefeni
da erni zizRiT uyurebdnen RvTis
WeSmarit msaxurs. magram maT mouwiaT darwmuneba, rom swored es
gariyuli tanjuli airCia ufalma.
`vin daijera Cvengan smenili
da uflis mklavi vis gamoecxada?
amoizarda rogorc morCi mis winaSe da rogorc fesvi urwyuli
miwidan; arc Rirseba hqonia da
arc mSveneba, rom zed Segvexeda,
arc ieri, rom mivezideT. saZulveli iyo kacTagan aTvalwunebuli,
gatanjuli da snebamoreuli, erTi
imaTgani, visac pirs arideben. saZulvili iyo da arad vagdebdiT.
namdvilad ki, man ikisra Cveni vnebebi
da itvirTa Cveni satanjveli; Cven
ki gvegona, RvTisagan iyo nacemnagvemi da damcirebuli, magram es
Cveni codvebisaTvis iyo daWrili,
Cveni ukeTurobebisTvis dalewili;
masze iyo sasjeli Cveni simrTelisTvis da misi wylulebiT Cven
ganvikurneT. yvelani cxvrebiviT
davexetebodiT, TiToeuli Cven Cven gzas vadeqiT, ufalma ki mas
Sehyara yoveli Cvenganis ukeTureba.
evno da ewama, magram ar dauZravs
bage; kraviviT, dasaklavad miiyvanes
da, rogorc cxvari dums mparsvelTa
winaSe, massac ar dauZravs bage
(esaia winaswarmetyveli 57. 1-7)~.
mesia - wamebulia!... gegoneboda,
SeuZlebeli iyo amis miReba, gageba da gaTaviseba. Zveli aRTqmidan
cota vinme Tu bedavda xmamaRla
elaparaka esoden daujerebel SesaZleblobaze, rac mkrexelobad iTvleboda, magram sityva ukve naTqvami
iyo da aisaxa saRvTo werilSi, da
aman adamianebi datova Secbunebulebi da monusxulebi. iudeveli ganmmartebelni gverds uvlidnen am adgils, TiTqosda cdilobdnen daeviwyaT igi. ieso ki, piriqiT, xsnida Tavis misias, da Tan
imowmebda winaswarmetyvelebas uflis msaxurebaze. `amJamad aRsrulda werili winaSe Tqvenda~.
igi dadioda dedamiwaze, arc
ajadovebda xalxs Tavisi Zlierebis sicxadiT, damcirebuli iyo
`mis saukuneTa~ TvalSi, amiT SeinarCuna xelSeuxebi kacuri Tavisufleba. monebs ki ara, Svilebs
eZebda ieso, Zmebs, romlebic uangarod Seiyvareben da Tan gahyvebodnen
mas - SeZulebuls da gankicxuls.
mesia rom gamocxadebuliyo srul
didebaSi, aravis rom ar SesZleboda
misgan zurgis Seqceva, es iZuleba
iqneboda, magram qriste sxvas gvaswavlida: `Tqven SeicnobT WeSmaritebas, da WeSmariteba Tqven gagxdiT Tavisuflebs~.
adamianTa TavisuflebisaTvis man
Tavi moiTavsa warmavalis sazRvrebSi, igi gaxda im dReebSi `mcire
mamisa~, saWiroebda sakvebsa da dasvenebas, man daxura Tavisgan momavali, da sakuTar Tavze gadaitana
sruliad msoflio mwuxareba.
mowafeni
saidumloebis
winaSe
da radgan `saeklesio~ adamianebma - mwignobrebma da RvTismetyvelebma - kidevac ar Seicnes igi,
rogor moxda, rom iesom Tavad
i pova mainc mowafeebi?
`sisxlisa da xorcis~ adamianuri logika aq WeSmaritad uZluri iyo. es rwmenis saidumloebaa,
wmidaTa wmidaa, sadac suli egebeba Tavis gadamrCenels. mociqulTa
Segnebas awamebda eWvebi, magram gasxivosnebulma siyvarulma gamarjveba
moutana rwmenas, da maT qedi uxares
devnil mwirs, rogorc mesiasa da
cocxali RmerTis Zes.
petres aRsarebis pasuxi qristes
winaswarmetyveleba iyo taZris Sesaxeb, romelic medgrad imyarebs,
Tundac sruliad borotebis mTeli Zala mis winaaRmdeg amxedrdes.
xolo Tavad simons ki iesom klde
uwoda, romelzedac aRimarTeboda
ese taZari. rogoradac ar unda
gaigo es sityvebi, Znelia daeWveba
masSi, rom ufalma mociquls raRac
gansakuTrebuli misia daakisra. amitomacaa eklesiaSi igi aRiarebuli
`pirvelumTavresTaganad~. zogjer
davoben amis winaaRmdeg, eyrdnobian ra pirvelad TemSi petres absoluturi avtoritetis arqonaze.
sinamdvileSi, arc diqtatori da
arc eklesiis `mTavari~ am sityvis
miwieri mniSvnelobiT igi ar iyo.
gana TviT qristem ar uaryo sruli gonebiT nebismieri pretenzia
aseT xelmwifebaze? dae, mefeebma
imbrZaneblon erebze, ambobs ieso,
`Tqvens Soris ki ara iyos ase~.
amitom, ara pativmoyvare `lideris~,
aramed Tavmdabali meTevzis mimarT
iTqva: `mwyemse kravni Cemni!~ mxolod RvTis xelis moqmedebam aqcia
igi SemdegSi qristesmier moZRvrad. maSin ki, fili pes kesariaSi
saubrisas, petre aramc da aramc
jer kidev ar iyo gamxdari `klded~ eklesiisaTvis. amitom iesom
iqve misca sxva mimarTuleba Tavis
azrebs. aukrZala ra mesianuri saidumloebis gamxela, man sityva Camoagdo Tavis martvilobasa da sikvdilze.
amis gamgone petre danaRvlianda. man ieso gverdze gaixmo da
misTvis Cveuli uSualobiT scada
gaemxnevebina rabi:
- RmerTi mowyalea Sens mimarT,
ufalo! es Sen ar gadagxdeba Tavs!
magram mowafis sityvebs SeeZlo
mxolod daekoda iesos suli, gana
mas Tavadac ar surda, rom `ascdenoda sasmisi ese?~ gana iswrafoda imas, rom adamianebi mesiis mkvlelebi gamxdariyvnen? magram mas eloda mitevebis fialis nebayoflobiT
Sesma...
- ganved Cemgan, satanav, - Tqva
mowafeebisaken mibrunebulma, - Sen
CemTvis cduneba xar, rameTu fiqrob
ara RvTiurze, aramed adamianurze.
SeZrwunebuli petre dadumda,
xolo iesom ukve yvela Tormetives misamarTiT daiwyo saubari.
isini mzad unda yofiliyvnen yvelafrisaTvis. axlovdeboda gansacdeli gamocdis Jams. `Tuki vinmes
surs CemTan erTad wamosvla, dae,
uaryos sakuTari Tavi, da aRiRos
jvari Tvisi da gamomyves me~. gza
sasufevlisaken sakuTar Tavze gamarjvebaSi devs. mesia gaxdeba
msxverpli, magram mis mimdevrebs
marTebT swavla iesos mibaZvis. mxolod maSin SeZleben isini gaxdnen
Tanamonawileni mesianuri dRe-saswaulis. `WeSmaritad geubnebiT
Tqven: aris ramodenime aq mdgomTagani, romelnic ar igemeben sikvdils
manam, sanam ar ixilaven Ze-kacisas
momavals Tavis sasufevelSi~.
niSnavda Tu ara es imas, rom
samyaros dasasruli ukve am TaobaSi moawevs? bevrma mowafem swored ase gauges iesos. is ambobda
ara imdenad momavalze, ramdenadac
masze, Tu ra xdeboda imJamad, rac
daiwyo jer kidev mis qadagebaTa
pirvelsave dReebSi. qristes mier
darguli saTesuri izrdeba, Canasaxi nayofierdeba xed, amavdroulad gankiTxva ukve warmoebs, axali
era ukve dadga.
gavida ramdenime dRe. axlovdeboda suqoTis, an quSis dResaswauli, romelic wes-Cveulebisa da
saWiroebisamebr tardeboda totebisagan gakeTebul karvebSi, mlocvelebi emzadebodnen ierusalimSi wasasvlelad. ieso ki iordanes miRma
rCeboda. da iq moxda kidev erTi
araCveulebrivi gamocxadeba. sam
mociquls - petres, iakobsa da
ioanes miecaT saSualeba wamiT exilaT Sexsnili cis safari da ganeWvritaT qristes zeadamianuri dideba. SesaZloa, vnebaTa karibWesTan
mas surda sulierad ganemtkicebina
yvelaze axlobelni, icoda rogori
gansacdeli moeloda maT win, da
mitom. erTxel iesom waiyvana isini
da avidnen maRal mTaze im dros,
roca danarCenebi qvemoT isvenebdnen.
sanam igi loculobda, masTan axlos mowyobil petres, iakobsa da
ioanes CaeZinaT, xolo gaRviZebulni
ganacvifra moZRvarSi momxdarma
cvlilebam. locvis Semdeg misi
saxe brwyinavda aramiwiuri naTliT; iesos tanisamosic ki gaxda
TvalismomWrelad TeTri. ori ucnobi saubrobda masTan. miuwvdomeli gumaniT mixvdnen mociqulebi,
rom masTan gamocxadnen imieri qveynidan Zveli aRTqmis winaswarmetyvelni. SiSma daTmo RvTiuri mSvidobis, bednierebisa da siaxlovis
SegrZneba... roca ixiles, rom is
orni midiodnen, mowafeebi aTrToldnen am wuTieri gamouxatavi netarebis dakargvis SiSiT. `rabi, warmoTqva petrem, - kargia CvenTvis
aq yofna. gavakeTeb sam karavs; SenTvis erTs, mosesTvisac erTs da
eliasTvisac erTs~. man xom ar
icoda ra eTqva, ase moeCvena, TiTqos
dadga quSis wes-Cveulebis aRsrulebis Jami.
rac moxda Semdeg, arc erT im
mowafeTagans garkveviT ar axsovs.
es iyo Tavad maradismyofis dideba, naTeli Rrubeli RmerTdaswrebisa, da yoveliveze ismoda sityvebi:
`es aris Ze Cemi sayvareli; gesmaT
misi!~
Semdgom wamSi naTeba TandaTan
gaqra: mociqulebma moZRvari winandeli dainaxes. is martod idga
mTis mwvervalze. petrem, iakobma
da ioanem Zlivs SeZles gons mosvla. ieso ki mivida maTTan da
uTxra: `adeqiT da nu SiSobT~, da qvemoT Casvlas Seudga. sizmreuliviT gahyvnen isini mas. gzad
iesom daarRvia siCume da ubrZana
nanaxis saidumlod Senaxva `vidremde Ze-kacisa ar aRsdgeba mkvdreTiT~. ver gaebedaT miemarTaT misTvis da mowafeni CurCuliT ekiTxebodnen erTurTs: `ras niSnavs
mkvdreTiT aRdgoma?~
Targmani
manuCar kaWaxiZis
adrec miTqvams da vimeoreb, dRes xelovani
hgavs adidebuli mdinaris gaRma darCenil kacs,
romelic yivis, rogorme xma miawvdinos sofels,
magram sofels misi xma ar esmis. wlebis manZilze
quTaisis xelisuflebam ar ismina Cemi guliswyroma,
saubari, arc ori-sami kviris winaT naTqvam sityvas
miaqcia yuradReba. igi darCa RaRadad udabnosa
Sina. xelisuflebam memoriali daangria. xelisuflebam Caidina gaugonari boroteba. xelisuflebam
dauSva Secdoma, radgan warmoCinda misi sibece da
qvis xanis azrovneba. maT arc ki ician, ra daamtvries, maT arc ki ician, am Zegls - memorials ra
mxatvruli Sefaseba aqvs da ra rezonansi. maT
arc ki ician, rom sakuTar Svilebs Zaladoba da
sisastike STaagones.
dideba ufals, romelmac momca goniereba, Zala,
mxneoba da Tmena Wirisa. me var amayi Svili Cemi
qveynisa _ saqarTvelosi. Semcdaria yvela, vinc
Cemi Rirsebis Selaxvas Zeglebis ngreviT fiqrobs.
maT isic ar ician, rom amiT me ki ara, saqarTvelos mtroben.
P. S. roca memoriali gaixsna, bavSvebma mtredebi
aafrines. mtredebma cas miaSures. mxolod ori
mtredi ar afrenila, erTi brinjaos ,,mzeWabuks~
daaskupda mxarze, meore ki me damajda mxarze, am
dros tribunaze CemTan erTad oci-ocdaaTi kaci
idga... es iyo saswauli. tyuilad araferi xdeba.
RmerTo, amas ras momaswari!
amwuTas davbrundi quTaisidan. aq iyvnen im naZeglaris irgvliv Sekrebili quTaiselebic, Tbiliselebic, sxvadasxva partiebis warmomadgenlebic
da protestis xmebic gaismoda, magram, ratom mTeli
saqarTvelo ar movida?! amaze uaresi raRa unda
momxdariyo?! didi qarTveli moqandakis memoriali eZRvneboda im 300000 darCeuli qarTvelis
xsovnas, usastikes omSi rom dakarga saqarTvelom
da am xelisuflebam Tavze dagvangria yovelive.
gaukeTebia aseTi ram vinmes?!
ramdenma omma gadaiara antikuri xanis Zeglebze,
magram Zegli aravis daungrevia.
65 heqtaria iqauroba, raRa maincdamainc im
kompleqsis dangreva iyo saWiro?! magaTi parlamentis Senoba iqve gverdiT ver aSendeboda?!
Tu mxatvrulad Rirebulia, leninis Zeglis
dangrevac ki mkrexelobaa! da, aki, aseTi mkrexeloba udanaSaulo adamianebis msxverpliT damTavrda!
faSistebi amaTTan angelozebad Canan!
RmerTo, amas ras momaswari!
otia ioseliani,
mwerali
bagratic qarTvelebma daangries!
jer kidev rodis, 1691 wels bagratis taZari
qarTvelebma daangries (vwer kidec Cems gazeTSi
`bagrati-2009~) Semdeg: qalaqs ar hqonda eklesia
da rusTxelmwifobam qalaqSi aaSena sakrebulo
taZari (`soboro~), romliTac, vinc fuls ixdis,
musikasac is ukveTavso, uwodes aleqsandre nevelis saxeli, rodesac 1918 wels gamocxadda saqarTvelos damoukidebloba e. w. `soboros~ uwodes
daviT aRmaSeneblis saxeli, bolSevikebi movidnen
1921-Si da swored es ar moewonaT (rom yofiliyo `aleqsandre neveli~, ruseTis xaTriT ar daangrevdnen), ver moisvenes, 1924-Si gaaswores miwasTan da dadges leninis Zegli (sababic eg iyo, lenini gardaicvala da quTaisel bolSevikebs `xarki~
xom unda gaeRoT), 1944 wels, didi omis damTavrebamde erTi wliT adre daangries iqve axlos `mTavarangelozis eklesia~ (me maxsovs) da aaSenes
partiis qalaqkomi (dRes meria), sasaflaos Zvlebze
aaSenes....
es aris mesame mzakvruli ngreva, rac am dReebSi
Caidina dRevandelma xelisuflebam.
pirvel damnaSaved am uwmindurobaSi me mainc
vTvli imereTis gubernatorsa da qalaqis xelmZRvanelobas. Tu icodnen da ar gaamxiles, miT uaresi
magaTTvis. magram kidev rCeba erTi kiTxva: icoda
Tu ara yovelive amis Sesaxeb avtorma? Tu ar icoda, kidev ufro didi danaSaulia momxdari, CaTvliT
imisa, ra tragediac mohyva am ugunurobas.
me (da ara marto me) am memorials aRviqvamdi,
ara rogorc marto faSistur germaniaze gamarjvebis
Zegls, aramed, rogorc qarTveli eris didebis memorials da Tu daangrevdnen (jer erTi, ratom
unda dangreuliyo) referendumi mainc unda CaetarebinaT... da... gamovida am xelisuflebis meore
ugunuroba...
danarCeni sxvimis...
rezo WeiSvili,
mwerali
2009 wlis
19 dekemberi:
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saaxawlod, gazeTi gazeTSi
- mekiTxebi: ratom ar giyvars
dabadebis dRis aRniSvnao. xom gagigonia, Cveuleba rjulze umtkicesiao... mTaSi ar aRniSnavdnen dabadebis dReebs, isic erTi Cveulebrivi dReTagani iyo. rac bavSvobaSi ar mikeTebia, imas didobaSi ver
gavakeTeb da dabadebis dRes dResaswaulad ver vaqcev... am dros
yovelTvis cioda. cxvari gahyavdaT. amas sTvels eZaxdnen. iwyeboda wvimiani amindebi. aseT siciveSi davbadebulvar, CoxSi Tanac
Saragzis piras. zustad arc vicodi, rodis davibade, mere gamoviZie,
rom gavizarde. dedas ar axsovda
Cemi dabadebis dRe. mere vnaxeT,
rom dediZmaCems hqonda Cawerili
2 oqtomberi. mis Canawers vende.
bavSvobaSi bevri ram iyo kargi,
magram mere da mere yofiT problemebze ufro met dros vxarjavdi,
vidre Semoqmedebaze. amis gamo guli
mwydeba, energias dana-Cangalze, cocxsa da saxlze fiqrs rom vaxmardi. ra meqna, TviTon unda Semeqmna
cxovreba... bavSvobaSi araferi didi
ocneba ar mqonia, mxolod velosipedi mindoda myoloda. ise gaiara Cemma bavSvobam, ar amisrulda
es ocneba. es ise damrCa gulSi,
luka rom SemeZina, TiTqmis yovel
mesame dRes velosipeds vyidulobdi misTvis... axla ki Cemma ormocdaaTma welma ise gaiara, saweri
magida ar meRirsa. esec Cemi ocneba
iyo. keTili SuriT mSurs im mwerlebisa, visac aqvT Tavisi oTaxi,
iq udgaT wignebis karada, saweri
magida. ganmartoebis saSualeba...
me es arc mqonia da vgrZnob, arc
meqneba. arada, ase mgonia, saweri
magida mwerlis navsayudaria. TiTqos geZaxis, - modi, dajeqio. rom
dajdebi, iZulebuli iqnebi, dawero... mwerloba rom daviwye, studqalaqSi vcxovrobdi, im ria-riaSi
magidis kuTxeSi patara adgils vnaxavdi da iq vwerdi xolme. naTesavebTan gadavedi. roca siCumes
movixelTebdi, weras viwyebdi. sakuTari saxli gamiCnda da mainc ar
mqonda pirobebi...
mere goderZis saxlSi saweri
magida gaCnda, oRond am magidasTan jdoma da muSaoba mainc ar
eRirsa. cudad iyo da im sicarielis Sevseba, romelic bursaWiris daclasTan erTad gauCnda
sulSi, magidas rogor unda Ses-
xuTi wlis win yvelaferi sxvanairad iyo... xSirad ver
vnaxulobdi, magram vicodi, sadRac axlos cxovrobda
goderZi Coxeli, fiqrobda, dardobda. satkivari ukve
moZalebuli hqonda da misi naTqvami, - `ici, ra cudada
var~, - mec miaTkecebda sadardels... maSin, 2 oqtombers,
xuTi aTeuli weli gasrulda, rac amqveynad yofnis `tkbili sevda~ Semoswoloda mis guls, xan Savi aragviviT aemRvreoda fiqri, xan ki, TiTqos mowmendil caze mze amoiwvereboda da bursaWiris ferdobze Sefenili iis surneli mis cxovrebasac ucvlida elfers.
mowyenili ijda ubralo savarZelSi da meubneboda:
Zleboda. kalams xels ar hkidebda, mxolod fiqrebs mihyveboda da
mohyveboda. gadaivlida nislian
mTebs, aragvs aRma auyveboda da
bursaWirze amohyofda Tavs. iqidan
xedavda gvirilebiT gadapentil
ferdobs. erTxel uTxres, barelebi aseT yvavilebs yidulobeno da
mere sul ocnebiT uyurebda gasayid gvirilebs - ramden rames iyidda am yvavilebSi aRebuli fuliT!
mTidan barSi rom Camovida, bavSvoba da ocnebebi `gasayidi gvirilebiT~ dafarul ferdobebs Seatova. Camovida ukve im gancdiT,
rom erTaderTi, ris gamoc Rirda
fulis Segroveba, firi iyo. bevr
dRes gauZlebda SimSils, bevrs
gadaagorebda muSTaidis baRSi damwifebuli xilis imedad da stipendias, misTvis rom aseTi didi
fuli iyo, kapiks ar moaklebda isev da isev firis sayidlad... es
magiuri xveula - kinofiri - hpirdeboda gvirilebiani ferdobis ukvdavyofasac da gazafxulze iebiT
asurnelebuli tyis datevasac, kotoraanT qalis gamaradiulebasac
da berisa da jRunas aRbeWdvasac.
goderZi TavdaviwyebiT cdilobda Tavisi samyaros kinod qcevas.
mere ufro advilad SeZlebda
sruliad saqarTvelos kaTolikos-patriarqis ilia meoris iniciativiT nodar dumbaZis cxedari
14 seqtembers, misi gardacvalebis
25-e wlisTavze mziuridan mTawmindis panTeonSi gadaasvenes.
dumbaZis romanebi `me, bebia, iliko
da ilarioni~, `me vxedav mzes~,
`TeTri bairaRebi~, `nu geSinia, deda~, `maradisobis kanoni~ Targmnilia msoflios mraval enaze, maT
Soris iseT iSviaT enebzec, rogorebicaa bengaluri, norvegiuli, agreTve sabWoTa kavSiris yofili
respublikebis yvela enaze.
oci weli vicxovre dasavleT
saqarTveloSi, vxedavdi, rogori popularuli iyo dumbaZe Tavis samSobloSi. magram ruseTSic mas
naklebad rodi icnoben da pativs
scemen.
erTxel ori kvira gavatare dasasvenebel saxlSi soxumTan.
SemTxveviT gavige, rom Cvensave
sanapiroze, meTerTmeteSi, aris ukve
gardacvlili nodar vladimeris
Ze dumbaZis agaraki.
saRamo axlovdeboda.
wvimis Semdeg Rrublebi gafermkrTaldnen, gamoiWyita mzemac.
agaraki saxlidan sul raRac
erT kilometrSi iyo zRvispiras.
fiWvebSi raRac undilad gamoiyureboda wynari, ubralo orsarTuliani saxli. baRSi balaxi welamde gwvdeboda. biliki waiSala.
kutikarze, romlis maxloblad moewyinaT magnoliis yvavilebs, wvril
jaWvze ekida erTi cicqna klite
Jangis naleqebiT... yvelafers gaukacrielobis kvali etyoboda.
arsad araferi, Cveulebrivi abrac ki arsad iyo.
nodaris mamuls oblad ertya
gars Zveli Robe.
aq kutikarebTan versad dainaxav
skams. samagierod nodarTan - ramdenic ginda.
Camovjeqi erT-erT skamze da sevdianad gavixede aboboqrebuli
zRvisken. wylis gorakebi erTi meores mierekebodnen.
zRvasac aqvs Tavisi SemoqmedebiTi wamebani...
maxloblad ori delfini micuravda. samxreTisken midiodnen, nodaris sayvareli mxarisken.
Tavze ucnobi wiTuri biWi damadga da daitrabaxa:
- mwvane kenWebs vagroveb! - gamomiSvira daJanguli konservis qila, - mere dedas vaCveneb.
- Seni mwvane kenWebi odesRac
bolis namsxvrevebi iyo. zRvam qvebic ki gaapriala.
- es wyalma Searcxvina isini!
- ra, rogor Tqvi?
is moTminebiT, mSvidad mixsnis:
- Relvis dros boTlebi cinglian meduzebs ejaxebian. imsxvrevian.
wyalma ki namsxvrevebi Searcxvina.
- gaapriala.
- ara! Searcxvina! - gabrazebiT
wamoiZaxa biWunam.
joxze dayrdnobiT gaWirvebiT
mogvadga sqeli dedaberi dasiebuli fexebiT.
is nodaris skamze Camojda da
biWs SeekiTxa:
- anaTleb biZias.
biWi SeiSmuSna da wynarad gauyva
zRvis napirs, Tan abreSumiviT qviSaSi mwvane
kenWebs eZebda.
- SviliSvilia, - TvaliT biWze maniSna. kolias naSieria... Tavad
kolia ukve gagvSorda.
kibom wagvarTva...
maria pavles asuli
batiuki - mezobelia.
maTi ocdaaTwliani
mezoblobis ganmavlobaSi erTi usiamovno sityvac ar yofila. dumbaZeebi da batiukebi - keTili mezoblebi iyvnen.
ezoebi erTmaneTs ekvrodnen, skamebic ezoSi!
nodars uyvarda rusuli laparaki, rusuli
Sairebi da rusuli saWmelebi. da yovelTvis,
roca maria pavles asuli raRac kerZs amzadebda ezoSi, nodari Seucdomlad ityoda, Tu ra
iqneboda iq sufraze. gansakuTrebiT borSCi uyvarda.
- suni momdis, borSCi gaqvT. movdivar.
maT ezoebs Robe ar
yofda. gamodioda, rom
ezo saerTo iyo. ar iyo
saWiro kutikarSi Sesvla. is pirdapir mivida viwro bilikiT batiukebTan. ecva mezRvauris
zolebiani perangi, Sorti da exura jariskacuri panama, romelic mas
nikolai batiukma aCuqa.
nikolai batiukma.
arafers geubnebaT es
saxeli. maSin, gadaSaleT dumbaZis romani
`nu geSinia, deda!~ ZiriTad gmirebs Soris Tqven
SexvdebiT mesazRvres am
saxeliT...
- xalxTan nodari ubralo iyo, rogorc glexi. - miTxra avTandil
gvazavam, avTom, misma mezobelma da erT-erTma
megobarma, soxumelma mZRolma. Tavis wignebs is mxolod RamiT
werda. erTxel diliT adre davinaxe kibesTan. vekiTxebi, ratom ar
gZinavs-meTqi. man xeli Caiqnia: `ee!
Cemi muza iseTi cuRlutunaa, rom...
mxolod RamiT mewveva xolme~.
yovel diliT nodari zRvaSi
banaobda.
navidan iWerda stavridas, kefals, barabulkas.
da rac mis baRSi izrdeboda,
misi darguli iyo. fiWvebic, vaSlic, leRvic, zRmartlic...
erTxel nodarma upatrono ZaRli miiyvana. silvia daarqva. metad
Tvinieri da moalerse ZaRli iyo,
goderZis
Coxelis
monatreba
`ar minda Cemi
fexiT davuwve
sikvdils...~
uyvarda TamaSi. sul ukana fexebze dadioda. madlierebiT ulokavda
xelebs, saxes, vinc mas aWmevda.
da es xels ar uSlida silvias, yofiliyo qaTammoZulec. mezoblebs sul gauwyvita qaTmebi.
da maSin nodarma Zvirfas mezoblebs uTxra:
gulSi Caexutebina mTeli samyaro,
swored ise, rogorc batkani hyavda
Caxutebuli erT fotoze. axla
is batkani isev exuteba, oRond nacrisferi qvis zemodan...
saxlSi ki umweod awyvia goderZis gadaRebuli filmebis firebi...
maxsendeba goderZis es sityvebi:
- marTla minda kargad viyo,
marto imitom ki ara, rom me viyo
janmrTelad, imitomac, rom amden
adamians unda, kargad viyo, me ki
Zalauneburad guls vwyvet. minda
mTaze asvla SemeZlos da kidev
daviRalo ferdobebze siaruliT
ise, rogorc adre. neta im dros,
roca mTebis gadarbena araferi
iyo CemTvis. gadaRebebze rom mivdiodi, operatorebs veniZlavebodi,
mTaze amden wuTSi aval-meTqi. ar
sjerodaT. me ki marTla daniSnul
droSi avdiodi... kidev - ar minda
Cemi fexiT wavide da davuwve sikvdils... xari myavda erTi. studentobis dros bursaWiris ulamazesi
ferdobidan wamoviyvane gasayidad.
arafriT ar undoda wamosvla, Zlivs mogvyavda gzaze. ukan bRaviliT
mosdevdnen Zroxebi, visTan erTadac
is izrdeboda. es, Cvena vfiqrobT,
maT grZnoba ar aqvTo, Torem pirutyvi kargad xvdeba yvelafers. Cemma
xarmac icoda, saiT mimyavda... erT
kilometrze mosdies Zroxebma, aragvi rom gadmovatareT, saqonelic
CamogvSorda da xaric beds damorCilda. Camoviyvane fasanaurSi da
iq davawvine. Zalian mecodeboda,
magram ra meqna... wavedi, movutane
balaxi - piri ar daakara. wyali
mivawode - ar dalia. movida yasabi, mohyvnen kacebi, rom saklavis
dawvenaSi miSvelebodnen. Cems xars
ki Zalis dataneba ar dasWirda,
TviTon dawva. ici, ra sevdiani
TvalebiT miyurebda?.. imisi tkivili dRemde momyveba. axla, roca
Sin var mTeli dReebi, vfiqrob da
ufro da ufro metad ar minda im
xars vgavde... cxovreba asea, zogi
Cemi xariviT wveba sasaklaoze, zogi
ki iseTia - daWrilic garbis... me
xari minaxavs, ukve yelSi xanjali
hqonia gayrili, yasabs dasxltomia,
wamomxtara da gaqceula... ase icis
sicocxlis wyurvilma! mirCevnia,
aseTi xariviT viyo, amisi Zala
momeces... aba, ra vici, rogor gamigebT am ocnebas...
lela jiyaSvili
ucnobi
- Tqveni qaTmebi gmirulad daecnen. Tqvenve gadawyviteT silvias bedi. rogorc ityviT, ise iqneba. me winaaRmdegi ar waval.
da mezoblebma ZaRli
waiyvanes Soreul mTis
sofelSi. datoves mdidrul restoranTan. aq
is ar daikargeboda!
male nodarTan stumrebi movidnen. waiyvana nodarma isini am saxelganTqmul restoran
`merxeulSi~.
sxedan magidasTan
terasaze. svamen, xumroben da wamoiwyes saubari adamianis zneunarianobaze.
- aq Tqven laparakobT maRalfardovani
frazebiT, - Tqva nodarma. - magram es xom mxolod sityvebia. Cemi ki
esmis yvela cxovels!
ai, xedavT, oficianti
samzareulos iqiT ZaRls rogor eTamaSeba.
me im ZaRls davuZaxeb
da is umalve gaCndeba
CemTan, rogorc mSobliur adamianTan.
yvela dainteresda.
- silvia! silvia! dauZaxa nodarma.
gaigona silviam, mofrinda da dauwyo nodars xelebze, saxeze
lokva. ramdeni xania,
erTmaneTi ar unaxavT!
yvela gaocebuli iyo.
- Sen albaT Zalian
kargad icnobdi am ZaRls adre, - ekiTxebodnen stumrebi.
- saidan! ai, kiTxeT,
Tu gindaT, oficiants,
ra hqvia am ZaRls.
man upasuxa:
- naida.
- me misi saxelic
ar vicodi! - Tqva nodarma, - silvia davuZaxe. davuZaxe, rac enaze
momadga.
yvela Sokirebuli
iyo.
Cadis nodari agarakze da eubneba mis garSemo Tavmoyril mezoblebs:
- didi mokiTxva SemogiTvalaT
pativcemulma qalbatonma silviam.
is cocxalia da jansaRadaa, rasac
gisurvebT Tqvenc!
anatoli sanJarovski
`literaturnaia gazeta~
bhfrkb f,fib't - !__
xandaxan uneburad SevkrTebi,
roca gavixseneb Tu ramden adamians, romlebsac kargad vicnobdi,
ukve Seusrulda an es-esaa Seusruldeba asi weli.
irakli abaSiZe erTi maTgania,
vinc am dReebSi saxelovan aswlovanTa kohortas Seemateba da
visTan nacnobobac sakuTari biografiis sagulisxmo niSansvetad mimaCnia. am didi poetis
Semoqmedeba CemTvis daiwyo misi
saymawvilo poemiT `ras gadaurCa
Tbilisi~, romelic mSobliuri
skolis direqciam maCuqa `sanimuSo yofaqcevisa da friadi warmatebisTvis~ (ase ewera wignze).
maxsovs aseve misi leqsTa momcro krebuli `miaxloeba~, romelSic naxevari saukunis mijnaze
mdgari mgosnis gancdebi didi
Sinagani mRelvarebiTa da TrTolviTaa gadmocemuli. mere da
mere ki, rac ufro Rrmad Sevdiodi qarTuli mwerlobis wiaRSi, rac ufro ukeT vecnobodi
saxelovani poetis Semoqmedebas,
miT ufro vxedavdi da vgrZnobdi Tu misi saxiT raoden masStabur (rogorc pirdapiri, aseve
gadataniTi mniSvnelobiT) moRvawesTan gvqonda saqme.
baton iraklis me Sevxvedrivar kievsa da TbilisSi, mikola
baJanis stumarTmoyvare WerqveS
da mis sakuTar binaSi barnovis
quCaze. Cemi Taobis poetTagan
me erTaderTi mimiwvia man Tavis
70 wlis iubileze, romelic xalxiT gaWedil filarmoniis
did darbazSi Catarda da sadac
swored baJanis misadmi miZRvnili leqsis Targmani wavikiTxe.
meve mergo pativi momemzadebina
misi leqsTa krebuli `qarebi
rionis xeobaSi~, romelic ukrainul enaze gamoica 1982 wels.
madlobis niSnad poetma Cemi leqsebis Tbilisur gamocemas gulTbili winasityvaoba waumZRvara da mxardaWera gamomicxada.
irakli abaSiZesTan pirad Sexvedrebze, aseve mis urTierTobebze
ukrainel kolegebTan moTxrobili maqvs adre, amitom aq sityvas
aRar gavagrZeleb. vityvi mxolod umTavress, risi Tqmac, Cemi
azriT, upriania swored amJamad.
irakli abaSiZem dagvitova
ricxvobrivad arc Tu uxvi, magram,
samagierod, WeSmariti ostatis
xeliT naZerwi poezia, romelSic
udavo damajereblobiT gakrTa
epoqis sabediswero peripetiebi,
qarTuli istoriisa da yofis
STambeWdavi suraTebi, gaxmianda
eris sulieri miswrafebebi. man,
rogorc misi Taobis yvela poetma, rTul da ulmobel droSi
icxovra, roca ara marto marTal
Semoqmedad, ubralo adamianadac
darCenac ki Zneli iyo. bevrma
es, samwuxarod, marTla ver SeZlo
da gatyda, bevrma mankier sistemasTan Sebma gabeda da misi giganturi manqanis muxluxoebqveS gaisrisa, irakli abaSiZe ki im bednier gamonaklisTa Soris aRmoCnda,
visac wilad xvda mzegadasuli
megobrebis nacvladac ezida saqveyno tvirTi. mas mTeli cxovreba mouSuSebel iarad aCnda ticianisa da paolos, nikolo miwiSvilisa da mixeil javaxiSvilis
gulisSemZvreli tragediebi da
Tumca dardimandis saxeli hqonda gavardnili da TiTqos aseTic
iyo (poetis vaJi batoni zurabi
momiyva: karlo kalaZisTvis uTqvamT, irakli veraa kargad, fexebi stkivao. aba, ra iqneba, roca
yvelaferi fexebze hkidiao, mouWria karlos), sinamdvileSi guliT did sevdasa da tkivils
daatarebda.
zog-zogebi dResac amboben,
irakli mJavanaZesTan kargad iyoo,
SevardnaZesTan megobrobdao, da
amas upatiebel codvad uTvlian.
ki magram risTvis iyenebda am
`warCinebul amxanagebTan~ megobrobas poeti, romelsac marTlac
hqonda adamianebTan, maT Soris
qveynis saWeTmpyrobelebTan keTildamokidebulebis gansakuTrebuli niWi. rogorc Tavad mis
mier gasrulebuli saqmeebi RaRadeben, upirvelesad qarTuli literaturisa da kulturis saWirboroto saqmeTa mosagvareblad.
gana respublikis pirvel pirTa
mxardauWerlad, romlebic kremlSi didi gavleniT sargeblobdnen, SesZlebda batoni irakli
iseTi grandiozuli, saSviliSvilo proeqtebis ganxorcielebas,
rogoric rusTavelis 800 wlis
iubile an qarTuli sabWoTa enciklopediis gamocema iyo.
maSin meore kursze vswavlobdi da mSvenivrad maxsovs is sayovelTao zeimi da erovnuli
sulis gaciskrovneba, romelic
ukvdavi SoTas iubilem Tan moiyola. ruseTis imperiaSi, romlis
nawilic Cven viyaviT, TiTqmis
warmoudgeneli iyo vinmes puSkinze meti epiTeti rgeboda, da
swored es warmoudgeneli ram
mTawmindis
Rirsi...
SesZlo qarTvel mweralTa maSindelma Tavkacma. saqarTveloSi,
romlis saxelwodebac ki socialisturi samyaros miRma xeirianad aravin icoda, Cveni ukvdavi
SoTas Tayvansacemad msoflios
upirvelesma kalmosnebma moiyares Tavi. bevrma maTganma rusTavelis saxotbo sityvebTan erTad
Tan Camoitana `vefxistyaosnis~
sakuTari Targmanic. am uprecedento aqciam, romelsac ara marto sanaxaobiTi, aramed SemecnebiTi da, ufro metic, politikuri
mniSvnelobac hqonda, saqarTvelo,
rogorc axla ityvian, msoflio
`topSi~ moaqcia, gaacno igi civilizebul samyaros.
30-wliani pauzis Semdeg es
iyo rusTavelis meore STambeWdavi garRveva da misi medroSe
irakli abaSiZe gaxldaT. igi
sruliad ymawvili CaerTo did
literaturul cxovrebaSi da
sicocxlis bolomde misi Suaguli ar miutovebia. jer kidev
1934 wels Wabuki irakli ukve
sakavSiro mweralTa kavSiris
pirveli yrilobis delegati iyo.
rogorc misive cnobili leqsidan viciT, yvelaze metad igi iq
aRafrTovana kavSirebis saxlis
svetebian darbazSi mravalerovnuli poeziis klasikosebTan erTad SoTa rusTavelis portretis gamoCenam. ukvdavi winapris
bedi TandaTan gaxda misi STagonebis uSreti wyaro da `rusTavelis nakvalevze~ TiTqmis naxevari msoflio Semoiara, vidre
ierusalimis qarTvelTa jvaris
monasterSi akaki SaniZesa da giorgi wereTelTan erTad dRes
ukve sayovelTaod cnobil freskas aRmogviCenda.
irakli abaSiZes sxva rom araferi daewera garda iseTi Sedevrebisa, rogoricaa `mama~, `pirveli Tovlis simRera~, `xma katamonTan~, igi mainc darCeboda saukunis erT-erT did poetad. igi
TxemiT terfamde lirikosi iyo
da swored am JanrSi SesZlo
man sakuTar SesaZleblobaTa maqsimalurad gamovlineba. irakli
abaSiZis emociuri, odnav paTetikuri, magram mudam marTali da
gullaRi poezia gvxiblavs Tavisi maRalostaturi ubraloebiT, ritmuli daZabulobiT, Sinagani mRelvarebiTa da siwmindiT.
irakli abaSiZes sakuTar Tavzec SeeZlo gaemeorebina is sityvebi, zeTisxilis baRTan rusTavels rom aTqmevina, `gulic da
sunTqvac, yvela niWi Cemi kacobis me wmindad davde saqarTvelos sakurTxevelTan~.
SeiZleba Tamamad vamtkicoT,
rom aTwleulebis manZilze batoni irakli - es gamorCeuli
eriskaci, iyo Cveni kulturis
brendi, raSic mas xels uwyobda
marTlac qarTuli Tvaltanadoba,
axovaneba, gaxsnili goneba da cincxali iumori. misi bevri frTiani gamonaTqvami xalxSi gadavida da folkloris nawilad iqca.
mamulisTvis damaSvrali 83
wlis irakli abaSiZe im dros
ganerida wuTisofels, roca saqarTveloze, misive sityvebiT rom
vTqvaT, `kaenis sulis aRzevebam~
xelmeored gadisriala. qveyanam,
romelsac erTnairi daundoblobiT da utifrobiT glejda da
Zarcvavda gareSe Tu Sinauri
mteri, ver moicala Rirseuli
SvilisTvis Rirseuli pativis
misagebad. Tumca amis gakeTeba
arc axlaa gvian.
Cemi mokrZalebuli azriT,
irakli abaSiZis adgili iqaa, sadac saukuno ZiliT ganisveneben
misi didi Tanamokalmeebi galaktion tabiZe, ioseb griSaSvili,
giorgi leoniZe, simon Ciqovani.
igi sicocxleSi qarTuli leqsis am sworupovari raindebis
gverdiT idga da axlac maT
gverdiT unda iyos. erovnul
mexsierebaSi isini, vfiqrob, isedac ganuyofelni arian.
brwyinvale lirika, rusTavelis saxelis msoflio sivrceebSi dasamkvidreblad gaweuli
udidesi garja da pirveli qarTuli enciklopediis gamocema
is waruvali samebaa, risTvisac
igi saqarTvelos ukvdavTa panTeonis binadrobas imsaxurebs.
sasixarulo iqneba Tu saqarTvelos xelisufleba, romelmac am bolo dros swori gadawyvetilebebi miiRo da mTawmindaze aabrZana zviad gamsaxurdia,
nodar dumbaZe, ana kalandaZe da
oTar WilaZe, irakli abaSiZesac
adgils iq, did winamorbedTa
da TanamedroveTa gverdiT miuCens.
raul CilaCava, riga.
6
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
qarTvel xelovanTa ruseTSi moRvaweoba xSirad xdeba gansjis, azrTa sxvadasxvaobisa Tu gakicxvis sagani.
aTeuli wlebis ganmavlobaSi rusi mayurebeli taSs ukravda vaxtang kikabiZes, ruseT-saqarTvelos omis Semdeg ki, miuxedavad imisa, rom bevrjer dapatiJes da ordensac hpirdebodnen, `mimino~ ruseTSi Casvlaze uars
ambobs. mizezs interviudan SeityobT:
viyo, vis davelaparakebodi? - opozicias. primakovi imas daelaparakeba, visac saakaSvili ar moswons.
eWvi ar mepareba, rom ruseTidan
saqarTveloSi finansebi Semodis.
vici, jer kidev 15 wlis win
ruseTis ef-es-beSi gaxsnili iyo
saqarTvelos ganyofileba, romelic
gegmavda, saqarTveloSi ra unda
gaekeTebinaT. erT gavlenian rus
`miminosaviT~ unda
davubrundeT sakuTar fuZes!
vaxtang kikabiZe
- ruseTidan bevri werili momdis. ubralo adamianebi mweren, omis
Semdeg ki xelovanTagan aravin Semomxmianebia. zogs, albaT, rcxvenia,
ra unda miTxran? zogma ki imisTvis
gaaRo piri, rom mTavrobasTan qulebi Caewera. lev leSCenkom Tqva,
Tu buba aseTi patriotia, avtomati aiRos da iomoso. kobzonma ki,
bubas rom uWirda, moskovSi CamoviyvaneT da koncertebs vamarTvinebdiTo. leSCenkosa da kobzons sakuTari TavisTvis ar unda ekadrebinaT aseTi ram. rogor mexmareboda
kobzoni? xalxs ZaliT koncertze
ver Semoiyvan. koncertze wasvla
partiuli davaleba xom ar aris?
Tu ar undaT, ar movlen. magaT jer
ar gasWirvebiaT, magram iseTi xelmZRvanelebi hyavT, male gauWirdebaT.
kobzoni didi fulis patronia,
didi biznesmeni. mas veravin daavalebda, ase ilaparakeo. ubralod,
koWi gaugora xelisuflebas. baletis mocekvave ciskariZes ki uTqvams, bubas gancxadebebi mxolod
piariao. Cvenebidan mxolod valeri melaZem damireka, - meamayeba, rom
gicnobT. Tu metyviT, Tqvens iubilezec Camovalo. mesiamovna aseTi
sityvebi Svilistoli kacisagan.
- ruseTis xelmZRvanelobas jildoze uari rom uTxariT, albaT,
Zalian gaanawyeneT.
- bevri gaocda, jildoze uari
rom vTqvi. sam SviliSvils vficav,
ar megona, Tu Cemi uari amxela
aJiotaJs gamoiwvevda. rodesac baTumSi mitingze gamovedi, is vTqvi,
rasac im momentSi vgrZnobdi, guSinwin depeSa momivida da jildoze uars vambob-meTqi. rogor
unda mimeRo `megobrobis~ ordeni
im qveynis prezidentisgan, romelic
Cems samSobloSi tankiT Semovida?garewari unda iyo, aseT dros
jildos rom daTanxmde. toqSou
`barieris~ wamyvanma soloviovma
ganacxada, `mi ego karmili, i on
tak nam otblagadarilo~. futkariviT mSromeli var da yovelTvis
SromiT vSoulobdi fuls. russ
moswons Cemi simRera, radgan arasodes mimReria yvavilebze, wvimasa
da gogo-biWis telefoniT saubarze. yovelTvis patara adamianze,
mis gaWirvebasa da imaze vmRerodi,
rom mis quCazec mova dResaswauli. aseTi simRerebis gamo ubralo xalxi did pativs mcems da
Cemi naTqvami ewyinaT.
omis dros `komsomolskaia pravdidan~ damirekes. etyoba, Jurnalisti darwmunebuli iyo, rom uars
vetyodi interviuze, magram vuTxari,
Camodi da vilaparakoT-meTqi. saRamos ukve saqarTveloSi iyo, magram,
radganac omis dros uvizod saqarTveloSi aravis uSvebdnen, aeroportSi gaaCeres da iqidan damireka.
baTumis aeroportSi mivedi. qali
Cems SesaWmelad iyo momzadebuli,
Cven ki sastumroSi miviyvaneT da
davabinaveT. didi interviu gamoqveynda `komsomolskaia pravdaSi~.
rac vTqvi, is daibeWda, magram sazizRari Sesavali gaakeTa Jurnalistma.
- saqarTvelos gaerTianebaze putinis gancxadeba ras niSnavda?
- Cemi varaudiT, putinma icoda,
primakovis dabadebis dReze qarTvelebi rom iqnebodnen. sagangebod
mivida iq da ganacxada, gindaT Tu
ara qarTvelebs, mainc CvenTan unda
iyoTo.
- putinma saqarTvelos gaerTianebaze zrunva primakovs rom daavala, ar geucnauraT?
- igulisxma, primakovi Tbiliseli kacia da kargad icis, qarTvelebs rogor unda daelaparakoso.
me rom putinis warmomadgeneli
roca, rogorc iqna, Sevxvdi, vkiTxe, cxovrebis gzam, romelsac ager
ukve Svid aTeulze meti xania, mohyvebiT, Tu migiyvanaT Tavisuflebamde, romelsac mudmivad eswrafodiT-meTqi. gaeRima:
- meCveneba, rom arc warsulSi
vyofilvar da arc axla var SezRuduli da damonebuli. Tavisuflebis unaric, mgoni, niWiviTaa...
Cemi sicocxlis aucilebeli nawilia, viyo Tavisufali. Tu ici, ra
ginda, Tu ar gadauxvev gzas, romlisac gjera, namdvilad iqnebi Tavisufali. mamaCemi bednieri kaci iyo,
radgan maSinac ki, roca ise iqceoda, rac TiTqos koniunqturulia,
axerxebda yofiliyo silamazis motrfiale... mindoda, misi gamofena gamekeTebina - `qalebi da eklesiebi~. es iyo misi mrwamsi. Zalian uyvarda qalebi, lamaz qalebs
lamazad xatavda da SedarebiT naklebad lamazs - gacilebiT lamazad. Signidan, sulidan momaval
silamazes amCnevda da imitom. eklesia ki mis SemoqmedebaSi dgas,
rogorc rwmenis niSani... ver vityvi,
eklesiuri iyo-meTqi. orTodoqsi
bolSevikis Svili religiurobas
ar amJRavnebda, magram mere, rom davakvirdi, amdeni eklesia arc erT
mxatvars ar dauxatavs.
magaliTad, sveticxoveli iseTi
mxridan aqvs daxatuli - dasavleTis mxridan, saidanac cota Znelia,
srulad dainaxo taZari. an galavanTan axlos unda dajde, an Sors
waxvide, rom mTlianad gamoCndes.
samagierod, Zalian saintereso gamovida. mere es kuTxe gia daneliam gamoiyena Tavis `ar idardoSi~,
Soridan gadaiRo es mxare. mamam
moiara yvela mniSvnelovani Zegli
saqarTveloSi. zogjer mec vaxldi.
mecxre klasSi rom viyavi, me da
Cemi klaseli wavediT mcxeTaSi,
naviT gadavcureT mtkvari da fexiT
avediT jvarze, sakmaod Znelad asasvleli gamodga... amas winaT, yrma
movnaTle jvarze, mziani amindi iyo,
magram caTukan Savi Rrubeli moCanda... iseTi STabeWdileba damrCa,
TiTqos saqarTvelos gamoxatavda
- mrisxane foni da mziT ganaTebuli jvari - taZari, rogorc imedi
am fonze.
- imedi axseneT da, `bidermani
da cecxlis wamkidebelni~, ase mgonia, yvelaze uimedo ganwyobiT dadgiT... iq isinic ki, vinc cecxls
unda aqrobdnen, cecxlis mosakideblad asanTs eZeben... anu damangreveli Zalaa saSineli, magram Zala,
romelic mas unda daupirispirdes,
mis wisqvilze asxams wyals... ase
rom, sad aris imedi?
- Tu Sen ar Tqvi gadametebuli
da zogjer pesimisturi simarTle,
ver gamoafxizleb sazogadoebas.
me amas ar aRviqvam gamouvali situaciis dafiqsirebad, aramed gafrTxilebad: nu mivalT iqamde, rom
TviTon wavukidoT cecxli sakuTar saxlebs. es speqtakli iqiT
ki ar midis, rom yvelaferi daRupulia da far-xmali davyaroT...
- finali xom saocrad pesimisturia, mTavar personaJs meuRlesTan
erTad saxlsac uwvaven da klaven
kidec.
- speqtaklze rom vmuSaobdi, finali jer ar icodnen msaxiobebma...
roca davdgi finali, Semovidnen
gogoebi da mTxoves, dagiCoqebT,
oRond aseTi dasasruli ar gaakeToT, mere axdeba xolme Tqveni
speqtaklebis misnobao. gamecina,
cxadia, sulac ar aris winaswarmetyveluri Cemi speqtaklebi... ise,
finali axla cota Sevcvale... bolos, gardacvlili personaJebi kiTxuloben: sada varT? samoTxea?
ara samoTxe ar aris, - ambobs
zaza papuaSvili (mTavari rolis
Semsrulebeli).
aba, jojoxeTia? zaza eTanxmeba:
- albaT jojoxeTia... ki, magram
ratom? zaza pasuxobs, - imitom...
ai, ase... imitom!
- saukune gava da Tqveni speqtaklebiT imsjeleben, rogor fiqrobdiT,
ra ganwyoba gqondaT, vin iyaviT.
- Cveni xelobac warmavalia, Tvalsa da xels Sua qreba... ki, axla
ician, vin aris axmeteli, magram
xom ar ician, vin iyo is Tavisi
arsiT. viciT gadmocemiT ramdenime
ambavi, magram ar viciT misi speqtaklebi, misi xasiaTi. reJisori rom
gavxdi, mamas xSirad vekiTxebodi
sandro axmetelze - axmetelis
vaJi mamaCemis axlo megobari iyo.
misi naambobiT ixateboda CemTvis
axmeteli. ise ver vxvdebodi, ra
fenomeni iyo - aba, mis speqtaklebs
sad vnaxavdi?!
Cemi dadgmuli `yvaryvarec~ gaqra! aRar arsebobs... arc erTi kadri
ar aris darCenili, garda erTi
patara epizodisa...
SesaZloa ka-ge-beSi ki iyos mTlianad gadaRebuli. mogexsenebaT,
gamsaxurdias dros fondebi daiwva.
iqneb ruseTis romelime arqivSic
aris. moskovSi nacnobebs vkiTxe,
rogor viSovo-meTqi... erTi iqauri qarTveli dampirda, - vecdebi,
mogiZebnoo. kargia, radgan praqtikulad CemTvis yvelaze sayvareli
speqtakli aRar arsebobs. rom davdgi, 20-jer wavida speqtakli, mere
ramazs fexi mostyda da veRar viTamaSeT. xalxic aRar dadioda.
ver vigeb xolme mizezs, ratom
aRar dadis xalxi speqtaklze.
Zalian sanaxaobrivi iyo, Tamamic,
msaxiobebic kargad TamaSobdnen...
aseT speqtaklze unda mosuliyo
mayurebeli. axmetelis speqtaklebzec mayurebeli Turme mxolod
premierebze dadioda, mere ki naxevrad carieli yofila darbazi. ver
getyviT, ratom xdeba ase.
- axmetelze vsaubrobdiT... vladimer jiqias aivanze momxdari in-
politikoss (ar minda misi gvaris
gamJRavneba) vkiTxe, cxinvali ras
aiCemeT, erTi cicqna dasaxlebaameTqi. imisaTvis aviCemeT, rom afxazeTidan qarTvelebis yuradReba gadmovitanoTo. magaTi mTavari mizani
afxazeTis xelSi Cagdebaa.
- primakovis dReobaze qarTveli
momRerlebis gamoCena, albaT, amitomac aRiqva bevrma mtkivneulad.
- warmoidgineT Tavi Tamriko
gverdwiTelis adgilze. cxovrobT
da muSaobT moskovSi. girekaven,
rom saRamoze unda imReroT...
- rom ar misuliyo?
- rom ar misuliyo, mSieri darCeboda. nani da primakovi erTmaneTs
40 welze metia icnoben. mec kargad
vicnob. moskovSi rom vyofiliyavi, mec mividodi mis dabadebis
dReze, radgan 25-jer mainc vyofilvar. nani moskovSi iyo da ar misuliyo megobarTan? aris bevri iseTi
ram, rac politikas ar unda miusadago. am sufras bevri qarTveli
eqimi da akademikosi eswreboda
da maTze arafers amboben. primakovic ar eloda Tavis dabadebis
dReze putinis misvlas. saaTnaxevris Semdeg mivida premieri. am
dros Turme nani mReroda. putinma gamoarTva mikrofoni da warmoTqva sadRegrZelo, sadac faqtobrivad Tqva, ramdenic unda ixtunaoT
qarTvelebma, mainc CvenTan iqnebiTo.
amis mere ki nanim `Tbiliso~ imRe-
ra. bevri amas ver gabedavda. nanis
Tavi daanebon. ar SeiZleba yvelafris wabilwva. xelovneba politikasTan ar unda gaigivdes. rac gavakeTe, imitom gavakeTe, rom SviliSvilebs TvalebSi ver Sevxedavdi
da dedaCemis Semrcxveboda im qveynad. gia daneliam damireka, nanis
uSvele, internetSi qarTvelebi Zalian cud rameebs swereno. Worikana qveyana varT da amitomac. manamde paata burWulaZes daetaknen.
mTeli msoflio icnobs paatas da
Cven ras vjijgniT.
nani rusTavelzec xom idga, rodesac jaWvi gavakeTeT qarTvelebma?
es ratom unda daiviwyon? aq, saqarTveloSi samsaxuri ara maqvs. Cemi
profesia xom qarxana ar aris, diliT waxvide da saRamos Sin dabrunde? Cveni momRerlebi maqsimum
3-4 koncerts marTaven weliwadSi,
eg aris da eg. vinme mekiTxeba, buba,
riT cxovrob, ras Wam, ras svamo?
aravis es ar ainteresebs. nanis
mTeli cxovreba ojaxi hyavda wamokidebuli kiserze da ar gaemtyuneba,
ruseTSi Tu mReris. amis gamo ar
unda awyeninon. patara gogo xom
ar aris. guli rom etkinos, mere...
- amas winaT qeTa Tofuriam ganacxada, ruseTSi erT koncertSi
zogjer 40 aTas evros mixdiano
da amis gamo ar maxsovs, vinmes gaekicxos.
- RmerTma misces. imuSaos. vinmes
aginebs an xelebs iqnevs moskovidan Tu ra? rusul tankze xom ar
mjdara, saqarTveloSi rom SemoiWrnen. aseTi midgoma arajansaRia,
iseve rogorc arajansaRad da aranormalurad mimaCnia qalaqSi gaSlili `palatkebi~ da is, rom televiziasTan Jurnalistebs ybaSi
urtyamdnen.
- opozicias raSi amtyunebT?
- dalocvilo, mTavrobaSi rom
amdeni xani iyavi, axla mixvdi, rom
iq yvelaferi cudi yofila? mTavrobidan Tu nawyeni wamoxvedi, Sens
wyenas xalxs ratom axvev Tavze?
rac qveyanaSi gakeTda, dainaxe, imas
ratom uyureb, sad Wams saWmels
saakaSvili? Savic davinaxoT da
TeTric.
ucnauri xalxi varT. Tu gagviWirda, siZulvili gvjabnis xolme.
20 wlis winandeli ambavi maxsendeba: benzinze rigebi rom iyo, erTma
kacma cecxli waukida manqanas.
gamwarebulma aRar ifiqra, rom SeiZleboda, xalxi afeTqebuliyo. gaWirvebaSi Cavarda, raRac moaklda
da giJs daemsgavsa.
rogori politikuri Sexedulebac unda gqondes, upirvelesad saqveyno saqmes ar unda uRalato.
ar momwonda, quCaSi saknebi rom
iyo da amas mTeli msoflio iRebda.
Tu deputati xar da raRac ar
mogwons, parlamentSi Sedi da iq
Tqvi. Tu Sengan logikur rames
gavigoneb, moval da gverdiT dagidgebi. rom mecodineba, Cemi xelmZRvaneloba ar varga da aris kaci,
romelic Cems qveyanas gamoadgeba,
ra Tqma unda, gverdiT davudgebi.
- raki Semosavali, ZiriTadad,
ruseTSi gqondaT, rom SemogTavazon, koncertebs gamarTavT?
- ruseTidan araerTxel damirekes, Camodio. uari vuTxari, sanam
putini qveynis saTaveSia, ver Camoval-meTqi. erTi imisico da miayoleben xolme, magram ar mivdivar.
- etyoba, vicvlebiT. uwin TiTqos metad SegveZlo siyvaruli
da erTmaneTis TanagrZnoba...
- Cven erTmaneTs maSin vkidebT
xels, rodesac ubedureba karze
mogvadgeba. rogorc ki odnav mogvcildeba gansacdeli, erTmaneTis
Wamas viwyebT. 9 aprils rom erTiani iyo saqarTvelo, iseTi arasodes yofila. maSindeliviT erTiani saqarTvelo minda davinaxo, Cven
ki erTianobis nacvlad patriarqs
davuwyeT Cxikini. patriarqsa da
xelisuflebas Soris rom bzari
gaCndes, saqarTvelo miwasTan gaswordeba. amis meSinia. ratom aravin
ixsenebs, patriarqi rom Cadioda
gorSi omis dros da daxocilebi
satvirTo manqanebiT gamohyavda?
- magram patriarqze Seteva xelisuflebasTan daaxloebul pirebs hbraldebaT. patriarqis Seuracxmyofeli kadrebi Tea TuTberiZem gaavrcela.
- eWvic ar mepareba, rom eg
gogona viRacam gamoiyena. Wkuaze
myofi adamiani patriarqze rames
ityoda? iciT, ramdeni maseTi gamoCndeba? ggoniaT, aleqsandre ebraliZem erT dRes gadawyvita, saqarTvelos prezidenti unda gavxdeo?
dauZaxes zemodan da moindoma. eg
baTumelia, gavleniani biznesmeni, cota `iseTi~ warsuliT. `rinoks~
eZaxdnen baTumSi. ggoniaT, kadirovi
gulze exateba putins, magram masTan
gauvida da rac unda, imas akeTebinebs. rusebs TavianTi `namestniki~
sWirdebaT saqarTveloSi.
ruseTTan Cxubi xels ar gvaZlevs, magram maTganac pativiscema
unda vigrZnoT. Cvenze kargi megobroba da mezobloba bevrma ar icis.
ruseTma SeiZleba Tqvas, megobrebi
viyoTo, magram jer Cemi miwa damibrunos da mere naxavs, rogori megobroba da mezobloba vici. Cveni
problema isaa, rom samarTali daiCagra am qveyanaSi. sasamarTlo da
kanoni unda muSaobdes. momparavi,
gindac ministri iyos, unda daisajos. umTavresi ki isaa, fesvebs ar
movwydeT. zogs `mimino~ komedia
hgonia, magram es Zalze Rrmaazrovani, dasafiqrebeli filmia. gaxsovT,
mimino rogor brundeba Tavis sofelSi? aseve unda davubrundeT
sakuTar Tavsa da fuZes.
izo rikaZe
robert sturua gastrolzea dasavleT saqarTveloSi... mere Camodis da meore dResve sadRac qreba ramdenime dRiT. brundeba, repeticiaze Sedis. sanaxavad mivdivar
da isev ar aris... RimiliT maxsendeba misi axlo megobris, dima baTiaSvilis naTqvami:
- eg sturua ki ara, sturuadesaa, sul haerSia da imitomo... marTlac sul haerSia! gadatvirTuli grafikis garda, romelic aiZulebs, xan aq iyos, xan - iq, gulic ar uCerdeba `miwaze~... ra gasakviria, SuriTa da boRmiT, sicruiTa da mliqvnelobiT savse realobaSi, romelsac wiTeli xaziviT gasdevs masobrivi uwignuroba, isev `haerSi~ yofna arCios xelovanma...
sazogadoeba
didi xania icnobs galaktionis meuRlis
olia okujavas xelnawerebs, magram
ar unaxavs meri ServaSiZis avtografebi. sainteresoa, rom es
orive qalbatoni, galaktionis
cxovrebis irealuri
da realuri qalebi, misi
muzebi werdnen mxolod
rusul enaze. Targmnilia olia okujavas werilebi. meris piradi
werilebi ki ucnobia da
sxvadasxva kerZo arqivebSi
inaxeba. magaliTad, qalbaton
babo dadianis arqivSi, qalbaton
marine mxeiZis ojaxSi da sxv.
meri werda rusulad da
frangulad. qarTulad awerda
mxolod Tavis saxels - meri.
* * *
gTavazobT meri ServaSiZis
babo dadianisadmi gagzavnili
erT-erTi baraTis Targmans:
`Cemo Zvirfaso baboSka, ver
warmoidgen rogori siamovneba
momaniWa Senma werilma da imis
gacnobierebam, rom aseTi siyvaruliT zrunav CemTvis...
daibeWda Tu ara leqsi `meri~, im periodSi yvela saubrobda, rom tabiZem es nawarmoebi
me momiZRvna. piradad CemTvis
mas es ar gadmoucia... da bolos,
me 1918 wels davqorwindi...
(meri ServaSiZe aq albaT gulisxmobs leqsis gamoqveynebis
TariRs, `meri~ 1915 wels daibeWda JurnalSi `Teatri da
cxovreba~, xolo meri ServaSiZem giguSa erisTavze 1918 wels
daiwera jvari, red.).
Zvirfaso baboSka, yovelTvis
mainteresebda da mainteresebs
Seni cxovreba da bedi. mixaria,
rom gyavs SesaniSnavi Svilebi
da SviliSvilebi, rom maTSi
da maTTan i pove Sveba amdeni
cxovrebiseuli gansacdelebis
Semdeg. vocnebob, rodis dadgeba SesaZlebloba, davbrunde samSobloSi, rom yvelaferi da
yvela Cemi axlobeli vnaxo...
Tqven, yvela Cemi axlobeli,
Zalian maklixarT, gansakuTrebiT,
roca avadvmyofob... rogor Zalian mindeba, rom axloblebi
aq, axlos myavdnen. gexveviT Zlier, Sen da Sens mSvenier vaJsa
da qaliSvils...
Tqveni moyvaruli
deida meri.
moamzada
nino xoferiam
darbazoSi... avedi iq, sadac brwyinvale dro gagvitarebia.
adre ar vaqcevdi yuradRebas.
erTxelac warmovidgine Cemi ganvlili gza... gzis dasawyisSi, Sua
gzaSi darCnen Cemi megobrebi, zogi
galoTebuli, zogic uiRblo... me
ki TiTqos sma ar mcvlis, mikvirs
xolme, rogor gadavrCi.
- cota xnis win moskovSi brZan-
zogjer
reJisorebsac
sWirdebaT
mauzeri
robert
sturua
cidenti, roca man berias Seagina,
rogorc amboben, misi dapatimrebisa da daxvretis mizezi gaxda.
Tqven Tu SeZlebdiT pirSi SegeginebinaT xelisuflebis warmomadgenlis, an sazogadoebaSi dawinaurebuli Zlevamosili pirisTvis,
Tuki is berias msgavsi saqmeebis
Camdeni iqneboda?
- ver vizamdi amas, miuxedavad
imisa, rom erTxel Zalian cudad
moviqeci... axla ver davasaxeleb,
visTan... maSin studenti viyavi.
biblioTekis darbazSi Semovida kaci, romelsac xeli eria axmetelis
sikvdilSi. me am ambavs vikvlevdi,
davdiodi arqivebSi, biblioTekebSi.
biblioTekis gamge rusudan miqelaZe iyo. is kaci Semovida Tu
ara, avdeqi da gavedi. qalbatonma
rusudanma, - ratom midixaro? ar
SemiZlia mkvlelTan erTad viyo
oTaxSi-meTqi. Sewuxda Cemi pasuxiT. Zalian kulturuli, ganaTlebuli Tavadis qali iyo, cudad
gaxda, Taros mieyrdno xeliT. mere
mec vinane... bolos da bolos, ise
kargad xom ar vicodi yvelaferi,
rom aseTi gancxadebebis ufleba
mqonoda.
- amboben, rom asakSi dagirbildaT xasiaTi, Torem axalgazrdobaSi Zalian mkacri iyaviT...
- marTla? piriqiT mgonia. Cemebi amCneven, rom gavmkacrdi... ki ar
gavmkacrdi, ufro sworad, axla
naklebad mwams sikeTisa. etyoba,
gamocdilebam damamZima.
- zogadad sikeTeze brZanebT Tu
xelisuflebebSi myof, an materialurad dawinaurebul adamianebze?
- zogadad adamianze vambob... politika CemTvis yovelTvis binZuri da uzneo ram iyo. vici, rom
ZalauflebisTvis mebrZoli ukan
araferze ixevs, da mere yvelaferi
Tavidan iwyeba... `hamleti~ gaixseneT... gaigo, rom biZamisi mamamisis
mkvlelia. gansacdelSia, Tu Suri
iZia da mokla biZa, TviTonac xdeba
mkvleli da mas, rogorc bunebiT
keTil adamians, ecvleba yvelaferi.
ver gadauwyvetia, rogor moiqces...
amaSia mTeli tragedia. arada, politika brZolaa da brZolis gareSe araferi gadawydeba...
moskovSi rom `romeo da julieta~ davdgi, tibalts Zalian Ronieri axalgazrda kaci TamaSobda,
romeos - SedarebiT tanmorCili.
orTabrZolaSi romeos tibalti
sjobnis, romeos sxva araferi darCenia, uknidan unda daartyas maxvili. sCadis arazneobriv saqciels,
magram sxvanairad ver moklavs...
maxsovs, gia daneliam damireka, aRSfoTebuli iyo, - ra aris aseTi
gadawyvetao. ra aris da, cxovreba!.. vuTxari: ra vqna, gia, xom xedav,
sikeTe ise ver imarjvebs-meTqi. ki
magram, axla eg zogaddebao... bevri
vikamaTeT. mere daveTanxme, radgan
Zalian Relavda. aris momentebi,
roca metad rTulia sikeTis gadarCena. maSin wmindani unda iyo da
ganze gadge am brZolidan. amas
cocxali adamiani, Tu beri ar
xar, ver gaakeTeb...
- roca mogmarTaven politikuri ambebis Sesafaseblad, gancxadebebis gasakeTeblad, ras fiqrobT?
- eg movaleobac aris, rom simarTle unda ilaparako. axla didi xania, aRarsad gamovsulvar.
moskovidan damireka viRac qarTvelma gogonam, - pozicia xom ar SeicvaleTo... ratom unda SemecvalameTqi. aba, rom ar CanxarTo? cotas
davasveneb xalxs-meTqi. xSirad gamovdiodi `maestroSi~. ar minda
molaybed gadaviqce. Cven, xelovnebis msaxurni, roca ar vlaparakobT,
maSinac vlaparakobT Cveni eniT, anu
speqtaklebiT. marto laparaki ar
kmara, saqcielia mTavario. hoda,
Cemi saqcieli Cemi speqtaklebia.
Tu mayurebeli TeatrSi ar movida, verc vetyvi, risi Tqma minda...
- yvelaze uimedo fiqrSi mainc
Tu mogsvliaT azrad, rom SeiZle-
ba Teatridan dagiTxovon?
- rogor ara... magram amis sapasuxod getyviT: aris raRac, ris
gamoc ojaxSi msayveduroben... aRar
vxatav, aRar vukrav, cota smas movuxSire - stresidan gamosvla mWirdeba. Tu gamiSves, erTi patara saxli maqvs grigoleTSi, Tu ar CamomarTves, iq waval, waviReb wignebs,
qaRalds, fanqrebs, davxatav... patara
ionika viyide, waviReb da davukrav,
vidre yvelaferi damviwyebia...
- romel musikalur instrumentebze ukravT?
- fortepianoze. vapirebdi violinoze dakvris swavlas, magram
mivxvdi, rom gvianaa, jobia isev
fortepianos mivubrunde...
- sayvareli nawarmoebebi Tu
gaqvT?
- bela bartokis mier redaqtirebuli baxis preludiebi da fugebi... kidev beThovens vukravdi,
mocarts da jazs, ra Tqma unda.
Cemi megobari dima baTiaSvili araCveulebrivad ukravda baxs... baxis
menueti patara albomidan, romelic
Svils uZRvna, ise daukra, gavocdi.
arada me gamotovebuli mqonda es
nawarmoebi, ar vukravdi... bevri saintereso ram gamaxsenda axla, dimas
saxli, sadac Rameebs vaTenebdiT
saubarSi, dakvraSi...
- me ki dima baTiaSvilis dakrZalva gamaxsenda, quCaSic da yovel
sarTulzec badragi rom idga, radgan mamis dakrZalvaze patimari
Svili, irakli hyavdaT moyvanili.
- mec avedi im Cabadragebul sa-
debodiT, ruseTis dedaqalaqSi Casvla ki axla qarcecxlSi gatarebis sawindari SeiZleba gaxdes...
- moskovSi wavedi tovstonogovis premiis misaRebad. mafrTxilebdnen, ar waxvideo... es aris
ojaxis daarsebuli premia, romelic Zalian sapatioa CemTvis-meTqi. aman gamaxsena sabWoTa anekdoti: axalgazrda mevioline midis
konkursze parizSi. rusebs eSiniaT, iq ar darCeso da gaayoleben
viTom biZas - ka-ge-bes TanamSromels. marTlac gaimarjvebs da Jiuri 5 wliT usasyidlod dauTmobs
stradivariusis violinos. bednieri brundeba Sin da kocnis am violinos. ar mesmis, ra gixaria, violino violinoao, - eubneba kagebeSniki... uxsnis, es unikaluria, XVII
saukunisaa, milionebi Rirs, me verasodes gadavixdidi amiTi sargeblobis safasurso... iman - mainc ar
mesmiso... bolos, auxsna: Sen rom
ZerJinskis mauzeri gaCuqono... o,
axla ki mesmiso! CemTvis es premia
stradivariusis violinoc aris
da ZerJinskis mauzeric... radgan
iseT dros vcxovrobT, zogjer reJisorebsac sWirdebaT mauzeri...
marTalia, ar maqvs, magram...
am didma reJisorma brwyinvaled
icoda qarTuli - deda qarTveli
hyavda. cxovrobda 25 Tebervlis
quCaze, axla tovstonogovisaa da
mgonia, isinic verafers metyvian,
visac nametani ar moswonT moskovSi vizitebi...
lela jiyaSvili
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
misaReb oTaxSi, kedlebze, uamravi fotoa... zogi saintereso Sexvedrisaa, zogic
rolebis... zogi, ubralod, axalgazrdobis... im fotoebis gadaRebis Semdeg aTeuli
wlebia gasuli, magram qalbaton qeTevan kiknaZes Tvalebi ar Sescvlia.
zogi ram ki namdvilad Seicvala: ojaxi gaizarda, ukve marto bebia ki ara, SvilTaSvilebis bebiacaa... repeticiebsa da speqtaklebzec Zveleburad aRar mieCqareba...
magram sulSi yvelaferi Zveleburadaa,
ai ise, kedelze Camokidebuli cilindriani fotos gadaRebisas rom iyo...
repeticiaa. parterSi, pirvel rigSi gogi qavTaraZe zis. cnobismoyvareoba maiZulebs, scenas Tvali movwyvito da parterSi mjdom reJisors davakvirde. mas saxeze
yvela gmiris emocia etyoba. cmukavs. xan iseT mimikas iRebs, rom scenisaken gaxedva arc
gWirdeba - iq rac xdeba, yvelaferi aqac viTardeba - am erTi kacis sulsa da gulSi.
cnobili reJisori, romelic cnobili msaxiobicaa, imdenadaa realobidan speqtaklis
cxovrebaSi gadarTuli, rom vfiqrob CemTan sasaubro ganwyoba repeticiis Semdeg
aRar eqneba, isev speqtaklze gaagrZelebs fiqrs-meTqi...
mxolod sizmrebSiRa gogi qavTaraZe es Teatri
SemiZlia vnaxo Cemi sofeli Cemi saxliviT iyo!
qeTevan kiknaZe
miwvia, mere vin ar maCvenebda xeliT - ase migqonda yvavilebio.
am filmiT daiwyo Cemi kariera.
Cemi gariJraJi
adreuli mogonebebi sofels
ukavSirdeba. es mogonebebi macocxlebs da mexmareba yvelaferSi.
zestafonis raionis sofel rodinaulidan iyo deda. borjomis
raionSi muSaobda, amitomac iq vcxovrobdiT... Zalian miyvarda rodinauli, bebia da misi garemo. is saxli, sadac bebia cxovrobda, daingra da axali aaSenes... magram sizmrebSi sul im saxlSi var.
soflis TavSi araCveulebrivi
Zveli eklesiaa. Cems bavSvobaSi
sul daketili iyo. samanqano gzidan moCans es eklesia. fanjaraSi
gadavekidebodi xolme da velodebodi mis gamoCenas. 7-8 welia, rodinaulSi ar vyofilvar. mas mere,
rac deida gardamecvala, romelic
bebiis saxlSi cxovrobda, guli
aRar mimiwevs iqiT.
maxsovs bebias CurCxelis gemo.
ezoSi bevri Txili hqonda, romelic Semdeg aCexa - uxsenebelma
icis TxilSi gaCena da bavSvebi
ar SeSindneno... am Txils nemsiT
vagebdiT Zafze... es mTeli rituali iyo. miyvarda tkbili kveri...
borjomis erT-erT skolaSi
vswavlobdi, magram gamomagdes da
amitom bebiasTan davamTavre aTwledi. ratom gamagdes? mousvenari da
celqi viyavi. vcekvavdi... bevrs vacdendi. maTematikis maswavlebelma
ar mapatia es.
zRapariviT maxsovs bolo klasebi. soflis buxari, ToneSi puris
Cakvra, mWadebis gamocxoba... tyidan
fiCxi momqonda xolme. sokozec
davdiodi. asakTan erTad am yvelafris monatreba momeZala. mxolod
sizmrebSiRa SemiZlia vnaxo Cemi
sofeli...
Cemi dila
skola davamTavre da sabuTebi
Teatralur institutSi Sevitane.
miuxedavad imisa, rom `patroni~
ar myavda, keTilSobil adamianebTan
movxvdi da uangarod damexmarnen.
istoriaSi oriani miviRe gamocdaze... XXI yriloba Semxvda... rom
naxes, ostatobaSi xuTi xuTiani
mewera, davenane Turme saqmeTa mmarTvels. Sevida reqtorTan da sTxova,
am abiturients specialobaSi friadebi aqvs da nu gavwiravTo. masac
gadaukeTebia niSani samianad. cota
xanSi meored Sesula es qalbatoni:
- Camosuli bavSvia, stipendias ver
miiRebs samianiT da ra eSvelebao...
reqtorma: ki, batonoo da xuTianad gadaukeTebia is samiani.
Zalian xalisiani studentoba
mqonda. miuxedavad xelmokleobisa,
yvelaferi kargad maxsendeba. deda
keravda da misi naxelavi mecva.
Cemi pirveli samkauli Tu maxsovs? rogor ara, rom gavTxovdi,
gigam miyida almasisTvliani beWedi... 20 wlisa gavTxovdi... giga
12 wliT ufrosia, am sxvaobas ver
vgrZnobdi. yovelTvis Cemze energiuli da xalisiani iyo. ficxic
iyo, magram mec kargad vicodi
apilpileba. pirveli Svili 21
wlisas SemeZina.
zafxuli rom movidoda, viyiddi CiTCuTebs da vukeravdi bavSvebs...
erT dros uSiSroebis Tavkacs,
Sadurs, roca aCvenes afiSa (es
aucilebeli procedura iyo - unda
scodnoda saxelmwifos, ra ewereboda afiSaze!) - mTavar rolSi
erosi manjgalaZeo, aRSfoTda: erosi
ra saxelia, dawereT erastio...
gaigo es ambavi erosim. gagiJda:
arc Tqveni erasti minda, arc Tqveni
Teatrio... Sav dReSi Cavardnilma
administraciam gamosavali i pova
- arc mwvadi dawva, arc Samfuri:
mTavar rolSi er. manjgalaZeo!
TbilisSi, barnovis quCaze oroTaxian binaSi cxovrobda marto...
Tumca ra marto - yovel saRamos
masTan ikribebodnen megobrebi, romlebmac icodnen paroli - ori
mokle da erTi grZeli zari... midioda kartis TamaSi... erosi sul
mogebuli unda yofiliyo... sxvanairad ar SeeZlo. amitom zogjer
megobrebic `uzrunvelyofdnen~ mis
mogebas. mere iwyeboda lxini. didi
sanaxaoba iyo misi Tamadoba...
fexburTis moyvarulebisaTvis
erosi dResac fexburTis simbolod rCeba. Tumca, amboben quTaisSi erTxel megobruli matCi iTamaSes msaxiobebma da erosis dartymuli TerTmetmetriani karisken
ki ara, sul sxva mxares gafrindao...
maSin uTqvams, fexburTs aRarasodes
viTamaSebo. pirveli radioreportaJi 20 wlisam waiyvana. amis gamo
kinaRam institutidan garicxes...
aba, ras uzamdnen, sadi plomo speqtakli miatova da moskovSi amoyo
Tavi, saidanac pirvelad unda gadmoeca fexburTis matCis reportaJi
qarTul enaze... kidev kargi, akaki
xoravac fexburTis gulSematkivari iyo. erosis mousmina da misi
garicxvac gadaifiqra...
rasac xels mohkidebda, yvelafers suliT da guliT akeTebda.
Tu uyvarda, bolomde uyvarda, Tu
xarobda, ise uxaroda, rom sxva
araferze fiqrobda... sul ubralo
Cemi SuadRe
giga Tu ganicdida, vaJi rom ar
gvyavda? - arasodes. ori gogonas
mere mesame gogona rom SegveZina maiko, maSinac ki Tqva: venacvale,
Svili Svilia, ra biWi, ris biWio...
SuaTana qaliSvili rom SegveZina, giga peterburgSi iyo da Camofrinda. Teatris win iaSa tri polski Sexvda. giga, Sen me gastrolebze mgonixar da aq xaro?.. ho, qaliSvili meyola da Camovfrindio...
qaliSvili Tu geyola, unda gafreniliyavi da Camofrindio?
Cemi SuadRe
24 saaTi TeatrSi viyavi... cota mogvianebiT kinogadaRebebic damewyo. pirveli roli momces filmSi `Sexvedra warsulTan~, meored
`tariel goluaSi~ gadamiRes. maSin 27 wlisa viyavi. siamovnebiT
viTamaSe patara epizodi `zoia ruxaZeSi~, cirkis mocekvave qali...
amas mohyva beCunis roli `daTa
TuTaSxiaSi~...
axla rom viTvli, 16 filmSi
var gadaRebuli.
maxsovs pirveli roli. es sakurso speqtakli iyo, magram msaxiobis bedi Tu ubedoba xom am dros
wydeba. miSa TumaniSvilma dadga
speqtakli `meeqvse sarTulze~. gavitaneT qalaqSi, oTxi speqtakli
viTamaSeT rkinigzelTa saxlSi. es
iyo pirveli teledadgmac studenturi speqtaklisa.
vRelavdi. am speqtakliT gadawyda da rusTavelis TeatrSi gamamweses, magram zustad maSin gamoCnda
giga lorTqifaniZe da miTxra: marjaniSvilis TeatrSi erTad vimuSaoTo... wavedi. amiT Cemi maestro
miSa TumaniSvili ise gavanawyene,
wlebis manZilze xmas ar mcemda.
mere iyo rusTavis Teatri... iqidan isev rusTavelis TeatrSi davbrundi da oTxi weli iq vmuSaobdi. batonma miSam `antigoneSi~
Semiyvana. ismenes roli unda meTamaSa. im dRes repeticiaze ar mivedi.
iTamaSa dubliorma, manve iTamaSa
premierazec... CameTvala, rom gangeb
ar wavedi repeticiaze. sinamdvileSi ra moxda? ubralo mizezi iyo.
Teatridan gogoebi movidnen CemTan.
maT Soris iyo isic, vinc Cemi dubliori unda yofiliyo. uceb adga
- axla TeatrSi mivdivar, generaluri repeticia maqvso. amitom
me aRar wavedi... ar Sevejaxe. miSa
TumaniSvils ise ewyina, mere rom
davureke, batono miSa, xval vTamaSob speqtaklSi da xom mobrZandebiT-meTqi, - yurmili damikida.
cxovrebaSi bevri damiTmia, kompromiszec wavsulvar. es ar SeiZleboda. Teatrs ar uyvars kompromisebi. axalgazrda viyavi da arasworad viqceodi.
yvelaze mZimed ra maxsovs? swored is wlebi, filmidan rom momxsnes. aTi weliwadi kinostudiaSi
ki ara, im quCazec aRar gamivlia.
ra filmi iyo? magas ar vityvi...
etyoba, gulistkena didxans mimyveba. pirad cxovrebaSi ara...
kinoSi reJisori visac unda,
imas aiyvans rolze, magram TeatrSi
Tu xelmZRvaneli xar, araeTikuria,
meuRles misce roli an sxva reJisors miacemino. amitom sul ori
roli maqvs naTamaSebi gigasTan
TeatrSi. isic ar gvapaties...
bevri gulistkena mqonia...
Cemi saRamo
SemiZlia davitrabaxo, rom marTla kargi ojaxi maqvs. sul Tavyriloba da lxinia Cvens ojaxSi.
gansakuTrebiT adre, roca gigas
megobrebi cocxlebi iyvnen... samwuxarod, maTgan TiTo-orolaRa SemorCa. amis gamo Zalian ganvicdi
gigas mdgomareobas - kentad darCa...
gvyavs oTxi SviliSvili da ori
SvilTaSvili...
wyneTSi patara miwis nakveTi
gvaqvs. mwvanilic ki davTese... yvavilebi xom pirvel rigSi gavaSene.
araCveulebrivi vardebi gvaqvs.
baR-bostnisa bevri araferi vicodi, magram nel-nela vswavlob...
erT mxiarul ambavsac giambobT:
iyo dro, xeebis amocnoba ar SemeZlo, ezoSi Turme gargaris xe mdgara. dilaobiT ezoSi dayrili gargari mxvdeboda. erTxel gadavagde,
meored... mere aRvSfoTdi: Zviri
Rirs gargari da ratom yriT ezoSi-meTqi. uceb brax! raRac Camovarda...
gargaris xe ar mdgara ezoSi?!
leqsebis wigni gamoveci. yvelaferi, razec vfiqrob, rasac ganvicdi,
am leqsebSia Tavmoyrili. es aris
Cemi `premiera~.
mifrinavs cxovreba... gonebasa
da gulSi sxva araferi icvleba,
garda imisa, rom wlebs viTvli.
amitom vafrTxileb Svilebs: gaxsovdeT, Zalian male gadis dro...
lela jiyaSvili
didi
da
patara
bavSvi
ambavia: erTxel bazridan dabrunda datvirTuli, orive xeliT mkerdze qaRaldis parkebmixutebuli.
saxlis win mezoblebi daxvdnen misi sayvareli biWebi. biWebs salamio - da orive xeli maRla aswia.
parkebi mowyvetiT dacvivda asfaltze... yvelaferi erTmaneTSi airia.
erosi dabneuli dahyurebda daWyletil pomidvrebs, gafantul
xils... wamoxtnen biWebi. bazarSi
gavardnen da yvelaferi moutanes
sayvarel artistsa da adamians.
erosic Taviseburad gamoxatavda
siyvaruls. yvelas metsaxels arqmevda. Teatralur institutSi
Seqspiris `meTormete Rame~ dadges.
maSin erosi manjgalaZe Teatris
partkomic iyo da sabWos Tavmjdomarec... gadaxeda monawile studentTa sias. erTi gvari moxvda TvalSi - RaRaniZe. samtrediis raionSi aris sofeli Raniri. iq hqondaT
fesvebi RaRaniZeebsac da manjgalaZeebsac. speqtakli rom damTav-
rda - aba, romelia Ranirskio. me
var, batono erosio, - uTqvams moridebiT baton jemals. gadaexvia
Turme. mas mere Seerqva Ranirski
RaRaniZes.
speqtaklSi `dakarguli baraTi~,
jemal RaRaniZe TamaSobda beber
qalaqis mers. erosi edga gverdiT.
erT epizodSi daiZaxebda, - yoCaRo,
da zurgze xels ise magrad urtyamda Ranirskis, Tvalebidan naperwklebs ayrevinebda...
`lamis Tavi damertya scenaze, ixsenebs jemal RaRaniZe, - erTxel
vi pove dasartyami instrumentis
rkinis mrgvali TefSi. Toki movabi, beWebze gadavigde da mosasxamis qveS davmale. damartya erosim
da iseTi xma gamosca `TefSma~,
kinaRam guli gauskda - vai, Sen ra
giTxario~...
`xanumaSi~ erTad TamaSobdnen
ramaz CxikvaZe da erosi. TbilisSi
gri pis epidemiaa. ramaz CxikvaZec
sicxiania, ver sunTqavs, arada simRe-
Teatris garda arc araferze
miocnebia...
skolaSi dram-wre gvqonda. Cveni xelmZRvaneli iyo rezo esaZe
- imavdroulad Cveni fizikisa
da astronomiis maswavlebeli.
Cemze rezo esaZem didi gavlena
moaxdina. SemdegSi, ukve mowifulobaSi, aseve didi gavlena hqonda
robert sturuas.
skola rom davamTavre, moskovSi
wavedi. sxvaTa Soris, moskovSi im
wels vgik-Si abarebda rezo esaZec
- gamocdebis naxva hqonda dagegmili, mere movemzadebio. bedad, mixeil romma SeamCnia da Cairicxa. es
didi sixaruli iyo. me ki staJi
ar mqonda da gamocdebze gasvlis
ufleba ar momces.
Camovedi da marjaniSvilis TeatrSi daviwye muSaoba scenis TanamSromlad. es niSnavs masobriv scenebSi damxmare SemadgenlobaSi yofnas. bednieri viyavi, vuyurebdi marjaniSvilis Teatris korifeebs.
Salva RambaSiZis garda, yvelas moveswari. reJisorobaze vocnebobdi,
amitom sakuTari iniciativiT gavxdi reJisoris TanaSemwis TanaSemwe. vijeqi da viwerdi yvelafers.
erT mSvenier dRes, maSinac, rogorc yovelTvis, Teatrs uWirda,
direqtori ki akaki dvaliSvili
iyo. gamoakres gancxadeba: yvela
StatgareSe TanamSromeli da Statian scenis TanamSromelTa nawili
gaTavisuflebulia Teatridano. me
StatgareSe viyavi, amdenad, kiTxvac
ar mWirdeboda, vicodi, gaTavisuflebuli viyavi. es didi tragedia
iyo CemTvis.
ramdenime dRis mere quCaSi Semxvda aw gansvenebuli bondo goginava, - TeatrSi ratom ar modixaro... gaTavisuflebuli var-meTqi.
Sedi da brZaneba waikiTxeo. mivedi. gamokrulia: scenis StatgareSe TanamSromeli giorgi qavTaraZe Caricxul iqnas StatSi scenis
TanamSromlad da daevalos reJisoris TanaSemwis funqciaco. amaze
didad sasixarulo Cems cxovrebaSi
mere araferi momxdara.
1962 wels Caviricxe Teatralur institutSi da TumaniSvilis studenti gavxdi...
erT dRes isev bondo goginava
Semxvda, gilocavo... ganawilda `me
vxedav mzes~ da Sen sosoias roli
mogceso. rac dawera nodar dumbaZem,
yvelaferi viTamaSe, garda zurikelas rolisa. mere ki, roca reJisori gavxdi, yvela misi nawarmoebi davdgi, maT Soris 4 speqtakli
sazRvargareT.
erT dRes karze zari daireka.
gavaRe - robiko sturua dgas...
mcire scenaze vdgam speqtakls `vaxSmobis win~ da waikiTxe, minda
gaTamaSoo. ase aRmovCndi rusTavelis TeatrSi. daiwyo Cemi da robikos didi megobroba.
sadiplomo speqtakli rusTavelis TeatrSi davdgi. sergo zaqariaZe myavda mTavar rolSi...
1967 wels davdgi `Cven, misi
udidebulesoba~. mTavar rols isev
sergo zaqariaZe TamaSobda. es iyo
pirveli speqtakli qarTuli Teatris istoriaSi, romelic sazRvargareT gavida - gastrolze iyo rumineTSi. cxadia, SemTxveviT moxda,
muSaTa klasze iyo, lenins eZRvneboda da amitom.
bedi mqoniao, me unda vTqva, mixeil kobaxiZem rom `qorwilSi~ mi-
ra aqvs Sesasrulebeli: `doqis
tuCi mirCevnia qalisas~. Relavs,
rogor unda imReros... movida Sesrulebis dro da, rogorc iqna,
imRera... amoisunTqa, rom morCa.
uceb erosi eubneba: - eg rogora,
ra Tqvi - doqis tuCi mirCevnia
qalisaso?.. eg rogora Tqvio... simReraa aseTio, - pasuxobs akofa da
gulma ugrZno, kolega raRacas umzadebs. darbazi icinis, miCveulia,
rom akofas da Tavadis mokle dialogi SeiZleba karga xans gagrZeldes. aba, erTi kidev imRere, kargad
gavigo, ra xdebao... ismis taSi da
sxva ra gzaa, ramaz CxikvaZe meored mReris. erosis eRimeba! simRera mTavrdeba da erosi isev buxunebs: - daa... biWo, akof, mainc ver
gavige, eg rogoraa, roma doqis tuCi
girCevnia qalisas... aba, erTic mimRere, rom gavigo. am dros ki gacecxlda ramazi - gri pi maqvs, kniaz,
gripi! ar SemiZlia, mets ver vimRerebo!
rols didi pasuxismgeblobiT
ekideboda, roca scenaze unda gasuliyo, arc Rvinos gaekareboda, sigaretsac ki ar moswevda.
cxovrebisgan araerTi simware
hqonda nagemi: deda mZime avadmyofi
hyavda, Zma gardaecvala... siyvarulic ki tragikulad damTavrda lena yifSiZesTan Zalian male daengra ojaxi... meore ojaxze aRarc
ufiqria...
msaxiobebic da megobar-mezoblebic bevrs xumrobdnen erosis ZaRlze - tangoze. es saxeli bavSvobaSi erosis sayvarel Zroxas rqmevia... es iyo iaponuri jiSis, rogorc ambobdnen, Zalian ujiSo ZaRli. nugzar juRelis TqmiT, stumrisaTvis tangos SeiZleba Sarvlis
totic moeWama da windac mieyolebina zed... mere iyo da, ZaRli
wamdauwum ikargeboda. barnovis quCis mcxovrebni TavgamodebiT eZebdnen tangos... aba, ra eqnaT, erosis
sixaruli iyo es ZaRli.
saarako ambavia: rumineTSi sagastrolod wasvlaze mxolod imitom Tqva uari, tangos wayvanis nebarTva rom ar misces... SokSi Cavarda Teatri... vidre erosi ar daarwmunes, saukeTeso kinologi Caibarebs Sens tangoso, manam ver daiTanxmes. roca rumineTSi gamarTul
Cemi gariJraJi
1942 wels mamaCemi jarSi waiyvanes. maSin 2 wlis viyavi. rom
vambob, aravis sjera: maxsovs, rogor midioda. mxarze raRac ekida.
makoca. me wavepotine. forma ecva...
zustad ase iyoo, deda meubneboda, magram mainc uWirda dajereba, rom es suraTi mexsierebaSi
mqonda CarCenili.
Cems daze 8 wliT ufrosi var.
is mamaCemis frontidan dabrunebis mere gaCnda, me mamis sexnia
var. dedas qeTevani erqva, Cemi
dac qeTevania. rezo esaZe meubneboda: ra ufantazio xalxi yofila Seni mSoblebi, sxva saxelebi
ver moifiqreso?!
Tbilisis me-19 saSualo skolaSi mimiyvanes. maSin biWebi calke vswavlobdiT, gogonebi - calke.
mere SegvaerTes da ilia WavWavaZis saxelobis 23-e skolaSi
gadavedi. erTxel, maSin meeqvse
klasSi viyavi, Sinidan movi pare
mixeil javaxiSvilis `jayos xiznebi~. akrZaluli wigni iyo. maswavlebelma daminaxa, wamarTva da
mere mSoblebi daibara. es Zalian
saSiSi iyo, miT umetes, rom tyveobaSi namyofi mama yovel wuTs
eloda gadasaxlebas... imjerad
gadarCa... mama mwerali da mTargmneli iyo. maxsovs mweralTa kavSirSi gadaRebuli erTi foto.
ramdenime kacs saxe hqonda amofxekili - isini represirebuli
iyvnen...
zafxulobiT sofelSi Cavdiodi (zestafonis raionis sofeli
cxrawyaro), vcelqobdi, ar viyavi mTlad dalagebuli bavSvi.
dedaCemis mama, daviT barbaqaZe,
mnaTe iyo. eklesiaSi davyavdi
quTaisSi. maxsovs is suni, eklesiaSi rom idga. rom wamovizarde,
merec davdiodi eklesiaSi, xandaxan morigeebi rom gamomiWerdnen,
vityodi: speqtaklisTvis mWirdeba
da imitom veswrebi wirvas-meTqi.
Zalian mousvenari da fantazioric gaxldiT, magram Zneli gasazrdeli ar vyofilvar. xandaxan deda samsaxuridan rom movidoda, iataks moprialebuls davaxvedrebdi.
TbilisSi kamos quCaze vcxovrobdi. sul quCisken mimiwevda
guli, quCaSi myavda axloblebi.
15 wlisac ar viyavi, mamam jibeSi sigareti mipova. mSvidad miTxra, - es ar vargao. nel-nela gadavagde sigareti.
kargad maxsovs, pirvelad rom
gamovTveri. sasadiloSi SevediT,
katletebi vWameT da davlieT.
mere Cemma megobarma, jemal imnaZem mimiyvana Tavis saxlSi. damawvina. yvelaferi trialebda. mamamisis sityvebi maxsovs: qaTamma
uTxra kvercxsao, ase viyavi mecao.
marjaniSvilis TeatrTan axlos vcxovrobdi da es Teatri
Cemi saxliviT iyo...
Cemi dila
kulturis ministrma oTar
TaqTaqiSvilma damibara. mivedi.
miTxra: baTumSi mTavar reJisorad
xom ar waxvidodio. marTla meubnebiT, batono oTar-meTqi? ra, araseriozuli kaci varo?! Tu amas
mandobT, waval-meTqi.
29 wlisa ukve baTumis Teatris mTavari reJisori viyavi...
es iyo saukeTeso wlebi. `aluda
qeTelauri~ da `stumar-maspinZeli~, `revizori~... kidev ramdeni
speqtakli davdgi. davdgi `dro
24 saaTi~. axla rom gadis marjaniSvilSi `giorgi mazniaSvili~,
am Sinaarsis speqtakli iyo. damibares - unda gaaCero speqtaklio.
es iyo erTaderTi SemTxveva. sxva
miTiTeba arasodes mqonia.
gulistkena ra maxsovs? albaT
is, rom baTumidan rusTavelis
TeatrSi dabrunebulma davdgi
`romeo da julieta~, Teatri
gastrolze midioda moskovSi da
es speqtakli ar waiRes. Zalian
mewyina...
TumaniSvili sul amas meubneboda: - Sen rom IV kursze `stumar-maspinZeli~ dadgi, msgavsi araferi dagidgamso!
mere iyo quTaisis Teatris
mTavari reJisoroba da direqtoroba... quTaisidan soxumSi gadavedi. iuri kakuliam da me adgilebi gavcvaleT.
mere 7 weli rusuli Teatris
xelmZRvaneli viyavi TbilisSi.
mere rusTavis Teatrs vxelmZRvanelobdi... mokled, vicxovre, rogorc gemis kapitanma - mogzaurobaSi.
soxumSi viyavi, mama rom gardaicvala. deda ki 1989 wlis 9
aprils gardamecvala - maSin moskovSi stalinis rolSi miRebdnen. sastumroSi mivedi da momaxala erTma: Tbilisidan darekes, deda gardagecvalaTo. ra unda
meqna. dilamde TbilisSi ver wamovidodi. sul erTi gadaReba
mqonda darCenili. reJisorma ra vqnaT, samZimars gicxadebT, mere
gavagrZeloTo. ara-meTqi... saRamos
moval da gadaviRoT-meTqi.
Zalian gaukvirdaT...
diliT pirvel reisze amiRes
bileTi. aeroportSi yuri movkari, ori kaci erTmaneTs ekiTxeboda, - msxverpli didiao? maSin
gavige, ra moxda TbilisSi. gavqvavdi raRacnairad. Camovedi da aeroportSi kaciSvili ar damxvda
mgloviare kacs.
Cemi saRamo
gaisad 70 wlisa vxdebi. vwer
wigns, romelsac erqmeva `Secdomebi~. axla Tavisufali Semoqmedi
var. Tanamdebobaze aRaravin damniSnavs. seriozul opozicionerad aRmiqvamen da aba, ra iqneba...
magram sulac ar yofila cudi Tavisufali Semoqmedis mdgomareoba.
samwuxaroa, rom sofeli ar
maqvs. jer mamam gayida saxli
soflad, mere deduleTSic gayides. miyvars zestafonis raioni...
soxumis Teatris gastrolebi
iyo zestafonSi. daxurvaze moulodnelad momaniWes zestafonis
sapatio moqalaqis wodeba. sityva
momces... vTqvi:
am darbazSi 20-mde kaci mainc
aris, Cemgan Tu kaci dadgeboda,
rom ar egonaT da axla sapatio
moqalaqe gavxdi-meTqi. marTaliao,
- darbazidan iyvires... araseriozuli kacis STabeWdilebas tovebdio.
es, Tqven ggoniaT, rom dilaze,
SuadResa da saRamoze vsaubrobT...
CemTvis sulerTia. rogoric wlebis win viyavi, iseTi var. arc 70
wlis kacs vgavar...
lela jiyaSvili
banketze sadRegrZelos Tqma sTxoves, mokled moWra: - tangos gaumarjoso... aba, vin gaigebda, ras
ambobda erosi. elCma niSani misca
da tango daukres.
amboben, tango rom mokvda, pativiT daasaflava kus tbazeo... dodo
abaSiZem ki depeSa afrina masTan: viziareb Sens mwuxarebas tangos
gardacvalebis gamoo...
erosis Tavzars scemda sikvdili... mezobeli rom gardaecvala,
sastumroSi gadavida sacxovreblad Turme... panaSvidebze rom midioda, mxolod ezoSi dgeboda.
sibneleSi Zilis eSinoda.
amitom saZinebelSi RamiTac ar
aqrobda Suqs. jibeSi uamravi
wamali edo... yvelas egona, erosi didxans, didxans icocxlebda,
jibeebSi wamlebi eqneboda, ivlida repeticiebze, gadaRebebze.
mxiarulad gaivlida korpusis
win, bavSvebs fexburTs eTamaSeboda, mere dominos gaSlida...
yvelas egona, RamiT, mis binaSi sinaTle arasodes Caqreboda.
lela jiyaSvili
8
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
qarTuli cekvisTvis
xelis xleba qarTuli
genis waSlaa
samyaroSi yvelaferi moZraobs
da cvalebadobs, yvelaferi ganviTarebas ganicdis. es samyaros
universaluri wesia...
amgvari SesavliT es werili
imitom daviwyeT, rom kargad gvesmis: arsebobs droTa uwyveti kavSiri; gvesmis, rom `awmyo, Sobili warsulisagan, aris mSobeli
momavalisa~. viciT isic, rom adamianuri sicocxle swrafmedini
da swrafwarmavalia da isic, rom
`igi wava da sxva mova, turfasa
sabaRnarosa~. da mainc, arsebobs
sazogadoebrivi cxovrebis sferoebi, romelTa winsvlasa da
ganviTarebaze laparaki sruliad
pirobiTia. vgulisxmobT, vTqvaT,
zneobas, kulturas (pirvel rigSi,
xelovnebas).
diax, dRes arnaxuli tempiT
viTardeba mecniereba da teqnika.
mxatvruli Semoqmedeba ar aris
CarTuli am `maraTonSi~, rameTu
mxatvruli nawarmoebis siZliere damokidebulia calkeul individTa niWsa da talantze.
`vefxistyaosani~ me-12 saukunis
Zeglia, magram veravin ityvis, rom
mas naklebi mxatvruli Rirebuleba gaaCnia, vidre Semdgom saukuneebSi Seqmnil nawarmoebebs.
xelovneba imiT aris unikaluri, rom misi gameorebac gamoricxulia da `gaumjobesebac~. Tu
es iTqmis xelovnebaze saerTod,
miT umetes es iTqmis xelovnebis Zeglebze. yvelam viciT, rom
msoflios Svidi saocrebidan
mxolod erTia gadarCenili, magram danarCeni eqvsis aRdgena (kidevac rom SeiZlebodes) azrad aravis mouva.
luvris msoflio SedevrTa
Soris aris venera miloselis
xelebmomtvreuli qandakeba, rogorc dasturi JamTa siavisa.
amboben, rom TiTqos iyo misTvis
xelebis `mibmis~, `aRdgenis" calkeuli mcdeloba (rac warmoudgenlad migvaCnia), magram yoveli
aseTi mcdeloba, saboloo jamSi,
did mkrexelobad aRiqves da amitomac qandakeba dResac aseve xelebmomtvreuli dgas da, ueWvelia, ase iqneba manam, sanam kacobrioba iarsebebs da sanam adamianebi mSvenierebas, silamazes miiCneven erT-erT umaRles Rirebulebad.
Cveni Rrma rwmeniT, qarTuli
xalxuri cekvebi da simRerebi
msoflio kulturis marTlac
rom did saganZurs warmoadgens,
Tumca amjerad qarTuli xalxuri cekvis Sesaxeb gveqneba msjeloba. mainc, ratom moi pova qarTulma (xalxurma) cekvam aseTi
sayovelTao aRiareba?
daviwyoT imiT, rom qarTuli
cekva, cxadia, oden mayureblis
garTobisa da siamovnebis miniWebis saSualeba ar aris. masSi,
rogorc qarTuli kulturis
erT-erT fenomenSi, ikiTxeba
erovnuli suli, qarTveli kacis
damokidebuleba bunebasTan, sazogadoebasTan, sxva adamianebTan, sikvdil-sicocxlesTan, misi msoflxedva, RirebulebiTi orientacia, xasiaTi, temperamenti, niWiereba, da es imitom, rom qarTuli
(xalxuri) cekva obieqtad qceuli qarTuli gonia.
rogorc prof. Tamaz buaCiZe
ambobs, eris erToba, upirveles
yovlisa, goniTi erTobaa. qarTvelia is, vinc aiTvisa da gaiTavisa qarTuli obieqturi gonis
fenomenebi, mis siRrmeSi `Camaluli~ qarTuli. swored aseTia qarTuli cekva, umaRlesi kulturuli Rirebuleba, romelic araCveulebrivad saTuT mopyrobasa da
TvalisCiniviT dacvas moiTxovs.
yvelam viciT, rom cekva `xevsurulSi~ qalis gulis mosanadireblad, misTvis Tavis mosawoneblad mamakacebs Soris xmliT
keWnaoba imarTeba. qali udidesi
interesiTa da gulisfancqaliT
adevnebs Tvals am orTabrZolas.
misTvis ar aris advili, gaarkvios,
vin aris Zlieri da vis sasargeblod unda gaakeTos arCevani. mamakacebi amas grZnoben da arc erTi
mxare ukan daxevas ar apirebs.
gamarjvebis wyurvili imdenad
didia TiToeulSi, rom brZola
ufro da ufro mZafrdeba. qals
enaneba erTic da meorec. xedavs,
rom mdgomareoba sul ufro iZabeba, intuiciiT grZnobs mis mosalodnel tragikul dasasruls
da amitomac elvis uswrafesad
migogmandeba morkinal mamakacebTan da maT Sua Tavis TeTr mandils Caagdebs. da xdeba saswuli - mamakacebi mswrafl wyveten
brZolas da qalis winaSe Tavdadrekilebi gaqvavdebian.
TavisTavad cxadia, es cekva
xazs usvams qarTveli mamakacis
simamacesa da brZolisunarianobas,
magram yvelaze metad mis maRal
zneobas, udides mokrZalebasa da
pativiscemas qalisadmi. qalis
mandili am cekvaSi udidesi simboluri datvirTvis detalia.
igi, Tu SeiZleba ase iTqvas, is
mxatvruli saxea, romelmac unda
gagvagebinos cekvis sazrisi da
filosofiuri Sinaarsi.
Tu am cekvidan qalis mandils
amoviRebT, amiT, rogorc suxiSvil-ramiSvilis droindeli (Zveli) ansamblis wevri, legendaruli mocekvave batoni omar mxeiZe ambobs, Cven gavaRaribebT da
gamovfitavT cekvas da, rac mTavaria, gamovacliT qarTul suls
da agresiul cekvad vaqcevT. saqmes ver Svelis verc saukeTeso
saSemsruleblo teqnika da verc
profesionalizmi.
qarTul cekvaTagan erT-erTi
gamorCeulia `xorumi~. igi mogviTxrobs qarTveli xalxis mebrZol sulze, mis gmirobasa da
vaJkacobaze. cekva iwyeba mtris
banakis TvalTvaliT. mebrZolTa
erTi jgufi wres kravs, meoreni
maT mxrebze dgebian da ise zveraven mtris banaks. roca yvelafers
Seiswavlian, meomrebi kvlav sabrZolo wyobaze gadadian da `xorumis Tavis~, anu `Tavmosames~
niSanze jer CaCoqili eparebian
mters, mere welSi swordebian
da mokle xanjlebiT mowinaaRmdegisken miiweven. `Tavmosames~ xelSi gaSlili droSa frialebs,
niSnad qarTvelTa uZlevelobisa
da simtkicisa. swored im momentSi, roca gamarjveba TiTqos garantirebulia, uecrad `Tavmosame~ iWreba, wamiT sabrZolo droSac ixreba qvemoT, magram es mxolod wamiT. Semdeg yvelaferi
isev Zvel mdgomareobas ubrundeba. gaSlili droSa isev zeaRmarTulia, niSnad qarTvelTa uZlevelobisa. meomrebi daWril
meTaurs ze aitaceben da moRimari meTauriT xelSi toveben
sabrZolo moedans, anu scenas.
moRimari meomari imis simboloa, rom qarTvel kacs arc daWris da arc sikvdilis ar eSinia.
diax, viWrebiT da mSvidad varT,
vkvdebiT da maSinac ar vvardebiT sasowarkveTilebaSi, radgan
kargad viciT, rom vewirebiT yvelaze did, yvelaze maRal Rirebulebebs - mSobliur miwa-wyalsa
da mSobel xalxs.
vfiqrobT, cekva `xorumis~ amgvari daxasiaTebis Semdeg sruliad gaugebaria `qalTa xorumis~
arseboba. es ukve emansi paciis
gamoxatulebac ki aRaraa. es aris
qarTveli qalis kdemamosilebis,
sinazis, sinarnaris, sikeklucis
dacinva. aba, vis gaugonia xanjliT
meomari qarTveli qali?! amgvari
eqsperimentebis avtorebi ara marto `xorumis~ filosofiur
siRrmes ver swvdebian, aramed arc
is ician, rom `qarTveli meomari qalis~ terminic ki ar arsebobs (garda miTiuri amorZalebisa). `qalTa xorumi~ es saqarTvelos istoriis falsificirebaa
da, rac mTavaria, qarTuli erovnuli xasiaTis sruli gauTvaliswinebloba da ugulebelyofaa.
igive iTqmis cekva `qarTulze~. am cekvaSi, garda qalisa da
mamakacis garegnuli silamazisa
da momxibvlelobisa, xazgasmulia
mamakacis krZalva da ridi, uRrmesi mowiweba da Tayvaniscema
qalisadmi. Cveni uniWieresi mocekvave, cekva `qarTulis~ ganumeorebeli Semsrulebeli batoni
fridon sulaberiZe marto sacekvao ileTebis ubadlo, virtuozuli SesrulebisaTvis ki ar
Seiyvara qarTvelma xalxma, aramed
imisTvisac, rom misi gmiri (personaJi) namdvili qarTveli raindia, RirsebiTa da sidarbaisliT
savse, zrdili, Tavaziani, qalis
uaRresad pativismcemeli.
kidev erTxel gavimeorebT: qarTulma geniam qarTul cekvaSi
yvela saukeTeso qarTuli Tviseba Cado da amitomac ar SeiZleba misTvis xelis xleba, misi gadakeTeba, misi `ganviTareba~, Tundac imitom, rom aravin icis,
sinamdvileSi es misi ganviTareba iqneba Tu ara. axlandeli qarTuli kultura (iqneb ufro
moda) qalisa da mamakacis urTierTobas ufro sxva TvaliT uyurebs. konkretulad: aTanasworebs
maT, rac cekvis SemTxvevaSi niSnavs - ixtunos an fexis wverebze idges kaciviT, ikenwlaos
xmliT da a.S. magram es ukve
sxva kulturaa, sxva esTetikaa
(ramdenad misaRebi - eg ukve sxva
Temaa!). es ukanaskneli midgoma
iqneb drois Sesabamisad gamarTlebulic ki iyos, magram Zveli
da axali kulturis aseTi meqanikuri gaerTianeba, erTi mxriv,
qalis kulti da, meore mxriv,
kacTan gaTanabrebuli qali, SarvliTa da mxedruli, meomruli
TvisebebiT, SeiZleba iTqvas, Znelad
Sesaguebelia erTmaneTTan.
am dilemidan gamosvlis erTaderT gzad migvaCnia: Zvelis SenarCuneba im saxiT, ra saxiTac
saukuneebis gamovliT movida Cvenamde da amis paralelurad axali
cekvebis Seqmna, romelic bolomde,
cxadia, ar iqneba da verc iqneba
mowyvetili Zvel tradiciebs.
ar gamovricxavT, rom `axalma
qarTvelma~ amgvari axali cekvebi
ufro moiwonos, maT mianiWos
upiratesoba, bazarzec ukeT gaiyidos, rogorc axla uyvarT Tqma,
ufro konkurentunariani gamodges, magram maT qarTuli xalxuri cekva ar unda ewodos da
arc aseTi cekvebis Semsrulebel
ansamblebs erqvaT qarTuli folkloruli cekvis ansamblebi... xolo maT Soris romelia ukeTesi,
dae, momavalma saukuneebma da Taobebma gadawyviton.
prof. revaz balanCivaZe
prof. revaz WaniSvili
atrialeben telearx `stereoze~ aTasnair musikalur videoCanawerebs, aTasnair musikalur
kli pebs, axalgazrduli arxia
da, dae, ilaRos axalgazrdobam,
qarTuli Tu ucxouri simRerebiT gaerTos, SigadaSig, moZrav
striqonsac gaadevnos Tvali
teleekranze - nata, eka, maka, lika... intimur urTierTobebs sTavazoben mayurebels... ra vqna,
simarTle giTxraT, Sevnatri maT
da maxsendeba Soreuli wlebi,
yofil kirovis parkSi, veraze,
me da Cemi Tanmxlebi gogona,
rogor dagvajarima miliciam,
imisTvis, rom mofarebulSi vijeqiT Zelskamze...
magram sityva gameqca... hoda,
rom atrialeben am klipebs,ager,
ekranze warweras vxedav: `anri
joxaZe, simRera Tbilisis ubnebze~. iwyebs anri, kargi, niWieri
momRerali, iwyebs, magram, es xom
dauviwyari giorgi cabaZis cnobili simReraa, buba kikabiZe rom
mReroda Tavis droze da dResac
popularulia?!
ratom viviwyebT giorgi cabaZes?!
`gogolevis quCeli var, mtkvarze
fexiT gavdivar~ (leqsi - moris
focxiSvilis).
ratom, ratom `stereos~ Tavkacebo?! ratom, Cveno Zvirfaso anri?!
dageweraT, biZikoebo, teleekranze:
`giorgi cabaZe, simRera Tbilisze~,
garemiqsebuli anri joxaZis mier~,
deiqceoda qveyanaaa!..
rogorc zemoT aRvniSneT, es ar-
xi axalgazrdulia da, modiT,
nu davabnevT axalgazrdobas, yvelafers Tavisi saxeli davarqvaT!
vilen
mardaleiSvili
“dagruzva” Tanamedrove prozaikosTa wabaZviT!
telediqtorma informacia CaaTava da wagvexumra, darCiT CvenTano. axla amindis gamomcxadebeli gogo gameCiTa. magram misgan amindze ufro is mainteresebs, neta ramdeni kaba aqvs, yoveldRe axalaxaliT rom iSmotkeba. daamTavra Tu ara amindze Tomari, amanac, ar
gadarToT, darCiT CvenTano. iasnia, gvabamen! meti saqme ara aqvs, goimi
ki ar var - gadavrTe ki ara, vabSe gamovrTe.
karoCe, quCaSi gavvardi. ravi, saiT wavide.
gazeTi viyide. kiTxviT ki ar viklav Tavs, magram astroprognozi
misworebs. mSvildosani var. mara ra ginda, sul erTidaigive pontia.
ai, aseTi: `warsulidan viRac brundeba, mas TqvenTvis raRac aqvs saTqmeli~ - yoveldRe ki velodebi Zvel naSebs, mara... gagigonia!
ubneli SemeCexa. Soridan momaZaxa, rogora xar, simonia. jer davezraste, mere gavifiqre, eg kazioli ram Semaxvedra-meTqi. sad yofilxar-meTqi, to, davebazre. marketidan movdivaro. mere anerviulda,
brat, zeTisxili mevaseba da gamyidvels posleze gamovarTvio. gadavwyvite, am jigarTan cotas gadavkrav-meTqi. damiatkaza - mere, kidev
ro miveZale, wamexi piSa. ravi, egeTebi uwin ar icoda, zadni ar Cveoda.
ho, uwindelze gamaxsenda da gulic damegruza. Zvel droSi Cveni
winaprebi bavSvebs hyidnen ucxoelebze. is Rlapebi mameluqebad iqceodnen xolme. axla. Tanamedroveni sportsmenebs yidian. iman gamaxsena, ro... Cemubnelic, ager ro molayunebs, sportsmenia, mara kapiks
mogcems vinme magaSi! kia sportsmeni, magram... ufro sworad, iyo. raRac
imaimuna da srokic aikida. svabodaze rom gamovida, bulkebis cexi
gaxsna da erT-or TveSi gamxmar-Cavardnili loyebi bulkebiviT gauxda. axlac muSaobs iq cexSi da Tan sportsmenebi dahyavs ucxoeTSi, mameluqebiviT yidis. iqaur trenerebs aqedan esemeseba. kai levic rCeba ra. karoCe, magar mayuTs xvetavs, magram rad ginda ra, jibeSi xels ar Caiyofs fulis amosaRebad, Casadebad - ki...
anzor gvaramia
P.S. uxamsi sityvebi, am werilSi rom SemogTavazeT, erTi popularuli `axalgazrda~ mwerlis romanidan amovkrife. igi gagrZelebebiT ibeWdeba erT periodul gamocemaSi.
ra xdeba, axalgazrda prozaikosebs tradiciuli mwerloba quCurze
gadahyavT? arada, swored mwerali unda icavdes metyvelebas quCuri
sityvebisgan, darajad edges qarTul enas. eseni ki dialeqtebidan
moxmobil sityvebs goimurs eZaxian, barbarizmebs ki mwvanes unTeben.
ra gixaria Se SobelZaRlo?!
ara, namdvilad ar mivtiri
sabWour warsuls (Tumca sakmaod gaukuRmarTebulma dRevandelobam lamis xelSesaxebad warmoaCinos im epoqis bevri dadebiTi mxare da sikeTe), magram
imdroindeli televiziis erTi
saRamos gadacema ki aSkarad
momanatres amJamindelma saRamos
satelevizio sainformacio programebma.
im gadacemas `Zili nebisa~
erqva. amJamindelma saRamos `qro-
nika-kurierebma~ ki Zili lamis saerTod dagvifrTxon: Tu raime saSineleba momxdara mTeli dRis
ganmavlobaSi, maTgan yvelaze `gamorCeuls~ ise dawvrilebiT mogviTxroben ki ara, mogvaxlian, rom xasiaTdamZimebul-damJavebulebs Zilis survils dagvikargaven.
Tanac sadme boloSi ki ar ityvian amaze, TavSive `mogvaxareben~.
sailustraciod Sors ar waval:
am kviris orSabaTis saRamos `kurieri~ mkvlelobis siuJetiT daiwyo:
or naqeifar gogos naSuaRamevs
biWis gamo uCxubia da erTs meore
CangliT sasikvdilod gaumetebia.
mTeli xuTi wuTi grZeldeboda
es siuJeti!
meore dRes ufro `ukeTesi~ axali ambiT gagvaxara imave `kurieris~ siuJetma: amJamad dawvrilebiT
mogviTxres, rogor gaaupatiura da
daafexmZima cameti wlis gogona...
mSobelma mamam!
im `kurieris~ `mTavari Tema~
da, Sesabamisad, pirveli, aseve xuTwu-
eh, kargi iyo
`Zili nebisa!~
Tiani siuJetic es iyo!
muxran maWavarianis erTi taepis perifrazirebiT Tu vityviT,
- es gixaria, Se SobelZaRlo
(rogorc am SemTxvevaSi ityvian xolme, piri xisken miqnia!).
xolo Tu ar gixaria da
`umTavresadac~ ar migaCnia, raRa
amiT iwyeb sainformacio gadacemas.
kidev ityvis amis mere vinme,
kargi gadacema ar iyo `Zili
nebisao.~ ruslan rusia
romeli formaa swori da romeli araswori?
metyvelebisa da weris dros
xSirad vuSvebT enobriv Secdomebs, rac ara marto arRvevs
enis kanonzomierebas, aramed abundovnebs saTqmelis azrsac. ubedureba is aris, rom yovelTvis
ar viciT, romelia swori forma
da romeli araswori. aRarc
enis normebis damdgeni kompetenturi komisia arsebobs da visac rogor moesurveba, ise metyvelebs da wers. erTi sityviT,
sruli `Tavisuflebaa~. politikur Tavisuflebas ver vewieT, Torem enobrivi - ukve miRweulia.
gansakuTrebiT momravlda
`Tavisis~ nacvlad `misis~ xmareba, `imaves~ nacvlad `igives~,
`exlas~ nacvlad `axlas~, `papis~ nacvlad `babuas~ xmareba
da a..S.
Tavisi da misi
magaliTad, erT-erTi istoriis profesori Tavis opusSi,
ruseT-saqarTvelos urTierTobis istoriis damaxinjebasTan
erTad qarTul enasac rom amaxinjebs, `Tavisis~ nacvlad waramara `misis~ wers, rac gaugebars xdis, vis ekuTvnis `misis~
kuTvnili sagani:
`erekle || misi da memkvidreebis saxeliT sazeimod acxadebda, rom amieridan samudamod
uars ambobda ecno iranis an
romelime sxva qveynis xelmwifis uzenaesi xelisufleba da
mfarveloba, garda ruseTis imperatorisa da misi memkvidreebisa~.
winadadebis boloSi moxseni-
ebuli `memkvidreebi~ rom namdvilad ruseTis imperators ekuTvnian,
gasagebia. magram vis ekuTvnian winadadebis TavSi moxseniebuli `memkvidreebi~ an vin aris `is~ viRac,
visi saxeliTac erekle || sazeimod acxadebda amas.
kidev kargi, viciT (vinc ar icis,
iman imtvrios Tavi!), rom aravinac
ar aris. erekle ||-m, piradad Tavisi da Tavisi memkvidreebis saxeliT
gamoacxada es. amitom teqsti ase
unda awyobiliyo: `erekle ||, piradad Tavisi da Tavisi memkvidreebis saxeliT, sazeimod acxadebda,
rom amieridan samudamod uars ambobda, ecno iranis an romelime sxva
qveynis xelmwifis uzenaesi xelisufleba da mfarveloba, garda ruseTis imperatorisa da misi memkvidreebisa~.
martivi wesi: Tu sagani ekuTvnis
winadadebis qvemdebares, igi gamoixateba sityva `TavisiT~, xolo Tu
ekuTvnis damatebas (pirdapirs an
iribs), gamoixateba sityva `misiT~.
igive da imave
erT-erTi Jurnalisti erT statiaSi `igives~ nacvlad ramdenjerme
SecdomiT xmarobs `imaves~: `dRes
qarTvel da rus marTlmadideblebs
erTi da imave mteri hyavs~.
cxadia, unda iyos: dRes qarTvel
da rus marTlmadideblebs erTi
da igive mteri hyavs.
meore avtori sxva gazeTSi, piriqiT, `imaves~ nacvlad ramdenjerme
SecdomiT xmarobs `igives~: `ara,
danaSaulis meti ra aqvs Cadenili
saakaSvils igive omTan dakavSirebiT (oRond sakuTari, qarTveli
xalxis winaSe), magram iseTi dana-
Sauli, ris gamoc miloSeviCi gaasamarTles (da axla karajiCs asamarTleben), mas namdvilad ar Caudenia~.
Caudenia Tu ar Caudenia, magas,
albaT, haagis tribunali gaarkvevs.
Cven ki is gavarkvioT, rodis `igive~
vixmaroT da rodis `imave~. zemoT
moyvanil winadadebaSi, magaliTad,
wesi moiTxovda, rom `igives~ nacvlad `imave~ gvexmara iseve, rogorc
qvemoT moyvanil winadadebaSi:
`xelSekrulebis darRvevis gamo
saqarTvelos dadanaSauleba rogorc omis wamomwyebis, rogorc pirveli gasrolis, absoluturad gaumarTlebelia!.. radgan ruseTi igive
xelSekrulebebs wlebis ganmavlobaSi ganuwyvetliv arRvevda~.
pirveli vin isrola da ra moigo im sroliT, magis garkvevas, mgoni,
haagis tribunalic aRar sWirdeba. Cven ki is gvWirdeba, rom davimaxsovroT es martivi wesi: Tu
aRniSnuli CvenebiTi nacvalsaxeli
saxelobiT brunvaSi dasmul sityvas axlavs, ixmareba `igive~, xolo
danarCen SemTxvevaSi - yovelTvis
`imave~.
papa da babua
`papa~ da `babua~ sinonimebad
mohyavs aleqsandre neimans, magram,
sinamdvileSi, isini sinonimebi ar
aris. pirveli literaturulia,
meore - dialeqturi. dialeqtidan
literaturul enaSi sityvis Semotana mxolod im SemTxvevaSi aris
gamarTlebuli da sasurveli, Tu
misi Sesatyvisi ar arsebobs masSi
an, rogorc sinonimi, raRac niuansiT gansxvavdeba misgan. sinonimebi amdidrebs enas, identuri sit-
yvebi ki anagvianebs mas da ena
cdilobs moicilos isini. rac
Seexeba `babuas~, igi, miuxedavad imisa, rom `papis~ identuria, erTgvari siTbo aqvs da
regionalurad koloritulia.
amitom gamarTlebulia, iyos enaSi, regionaluri koloritis
gadmosacemad, magram aramc da
aramc iseT literaturulad
damkvidrebul SesityvebebSi, rogoricaa `Tovlis papa~, `mamapapa~ da misT., xelovnurad Casanacvleblad (`Tovlis babua~),
ris mcdelobasac adgili aqvs
zogjer Cveni imereli da guruli Zmebis mxriv (megrelebma
ician papis yadri: papasqiri, papasqua) da gafuWebis mets aras
rgebs enas. erTxel, `babuistebma~,
`davis~ gadasawyvetad, did akaki
SaniZes mimarTes, Cveni mxrelia,
mxars dagviWerso. ganaTlebulma da ganmanaTlebelma akakim,
sokratesebr kiTxvaze kiTxviT
miugo: `mama-papas~ ra vuyoTo?!
madloba RmerTs, amis Semdeg `mama-babua~ aRar gaCenila!
omar xaxaSvili
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
interesebis RalatSi xelaRebiT
dadanaSauleba nebismieri adamianisTvis mtkivneulia, magram rogor
SeiZleba aseTi ram kaTolikospatriarqs daswamo?! patriarqisaTvis aseTi ramis dabraleba RvTisa
da eris Seuracxyofaa.
ar vici, es gogo marTla gaunaTlebelia Tu uzrdeli, aseTi
saqcieli ganaTlebasTan kavSirSi
arc aris. ar vici, adamians rogor
unda gauCndes aseTi qmedebis survili da Tu es sxvisi karnaxiT
Caidina mag gogom, miT uaresi.
muxran
maWavariani:
patriarqs Crdils ver miayeneben!
me var marTlmadidebeli, magram ar var bneli~ - ase upasuxa erTma friad ganaTlebulma qalbatonma Tea TuTberiZis damcvelebs, romelTac qarTuli eklesia ruseTis specsamsaxurebis buded
monaTles, patriarqis SeuracxyofiT aRSfoTebul sazogadoebas ki lamis Sua saukuneebis klerikalizmi daswames. erTma isic ki Tqva, - qarTuli eklesiis damoukideblobisa da masSi rusuli
Savrazmuli Zalebis asalagmavad bolomde vibrZolebo. zogic Tea TuTberiZeze mosalodnelma
angariSsworebam SeaSfoTa, - ariqa, qalbatoni Tea SurismaZiebelTagan davicvaTo.
miuxedavad imisa, rom intervius Tavs aridebs muxran maWavariani, rodesac saqarTvelos
kaTolikos-patriarqis misamarTiT gakeTebul bolodroindel gacxadebebze vTxoveT komentari, poetma gulistivili ver damala:
- aRmaSfoTebelia, rodesac internetiT patriarqis sawinaaRmdego informacias aqveyneben, mere
ki uwmindess ruseTis agentad
acxadeben. rogor SeiZleba qveynis
sulier liders aseTi ram akadro.
patriarqi WeSmaritad erovnuli
moRvawea, samSobloze mzrunveli
da mlocveli. amitomac bunebrivia
sazogadoebis aRSfoTeba. qveynis
amboben, rom viRacas ar moewona,
rodesac kaTolikos-patriarqma
prezidenti gemis kapitans Seadara
da ganacxada, agvistos omis Tavidan acileba SeiZlebodao. arada,
patriarqma marTlac kargi da
brZnuli magaliTi moiyvana. es
mamaSviluri darigeba iyo mxolod, - iseTive sikeTiTa da siTboTi savse, rogoric mSobels
aqvs Svilisadmi. patriarqis an
Cemi xnis kacma romc gaakritikos prezidenti, ra aris amaSi
cudi. Cven xom imisaTvis gavakritikebT, rom momavalSi aRar
dauSvas Secdoma.
- patriarqis mxardasaWerad aqciebis gamarTvas rogor uyurebT?
- rad unda patriarqs mxardamWeri aqciebi? ra sWirs mas Cveni
dasacavi. vin aris misi winaaRmdegi? ar mgonia, mis winaaRmdeg
raime jgufi moqmedebdes. da Tu
mainc aris aseTi xalxi, tyuilad irjebian. patriarqs Crdils
ver miayeneben. amitomac aqciebis gamarTva zedmetad mimaCnia.
patriarqis siyvaruli RvTismoSiSebiTa da Cveni rwmeniT unda
gamovxatoT.
gavige im gogos emuqrebiano.
rogor gekadrebaT! es araadamianuri, araqristianuli saqcielia. Tea TuTberiZeze gagulisebul xalxs ki minda vuTxra,
damSviddiT. RmerTi mouvlis
yvelas, avsac da kargsac.
izo rikaZe
qarTvel mkiTxvels erTi bedniereba kidev wina aqvT, rogoricaa wakiTxva guram doCanaSvilis axali wignisa, `aris da iyoc ucnauri, adamianic, wuTisofelic~.
am wignis gamosvla saWiroc aris da droulic, radgan sakuTar Tavze dagafiqrebs. guram doCanaSvilis TvaliT ki bevri ram moCans Seulamazebladac da simarTliTac, magram mainc imedianad.
ioli amqveynad araferia, `aris da iyoc ucnauri, adamianic, wuTisofelic~ nel-nela, Tavisi
rTuli - mixveul-moxveuli gziT iwereboda...
- avtobiografiul wigns SedarebiT advilad vwer, - miambobs
batoni gurami, - or an samjer
Tu gadavwer gverds - iq xom
siuJetze fiqri ar mWirdeba...
adre rom vwerdi, yoveli gverdi
8-10-jer mqonda gadawerili, zogjer 25-mdec avdiodi. es ukve
marTlac nametani iyo! am wignsac
Znelad vwerdi... magram weliwadze nakleb droSi ki davamTavre.
TviTonac gamikvirda. samsaxuri
ar maqvs da vmuSaobdi wignze...
axla cota meti mZinavs - 5-6
saaTi, adre ufro naklebi Zili
myofnida. ise, gamomadga fexis
motexa! rom ambobdnen, - sawyals,
ra rTuli motexiloba aqvso,
sawyali ki ara da... am motexilobis wyalobiT davjeqi Sin,
mets vmuSaob. mocekvave da sportsmeni me ar var, rom rameSi xeli SemeSalos. vzivar da vwer.
- Zalian rTul droSi mogixdaT muSaoba. es, cxadia, aisaxeboda nawarmoebzec...
- albaT amisi bralia, rom
`aris da iyoc ucnauri, adamianic, wuTisofelic~ mZimed iwyeba da pirveli 80 gverdi ase mi-
dis. Semdeg gamWvirvale proza iwyeba. unda dasZlio da miadge mniSvnelovans. cxovrebaSic ase ar aris?
- asea...
- imdeni megobari gardamecvala,
imdeni mwuxareba vnaxe, iseTi ubedurebis momswre gavxdi SarSan, agvistoSi... vcdilob, televiziiT sainformacio gamoSvebebs ar vuyuro.
ramdenjerac SemTxveviT wavawydi
informacias, imdenjer wnevam amiwia.
amdeni cudis mosmena autanelia!
operas vusmen da vmSviddebi... Zalian vdardob, erTmaneTis moqiSpe qarTvelebs rom vxedav. 9 aprilis
mere rogor gviyvarda erTmaneTi,
mere ram gagvaborota... saxarebaze
warmodgena ara aqvT da imitom.
didi imedi maqvs, rom yvelaferi
kargad iqneba. televizorSi vxedav,
ramdeni xalxuri simReris gundia,
ra lamazebi da kargebi arian axalgazrdebi, romlebic mRerian. viTvli xolme ramdeni arian. rac mets
daviTvli, miT metad mixaria. erTma
SemomCivla, CamorCeniliviT miyureben, me rom ucxoeTSi wasvla ar
mindao. yvelas ucxoeTSi unda wasvlao. sazRvargareT wasvla samSoblos aspiranturad miaCniaT. arada,
`vzivar zRvis napirze da Tvalcremliani gavcqeri dasaliers, iq,
sadac Camavali mze gulSi ixutebs talRebSi gacril sxivebs.
vfiqrob Cems samSobloze, Cems saqarTveloze. CurCuliT vatan im
sxivebs Cems SvilebTan, Cemi ojaxis wevrebTan - eniT gamouTqmel
siyvaruls, iqneb xval, rodesac mze isev gamoanaTebs, ase monatrebul
Cems sisxlsa da xorcs Cems magivrad saxeze da xelebze mielacicos, Tvalebi daukocnos, suli gauTbos...
menatreba Cemi mamuli, tkivilamde menatreba. ager, ukve me-5 welia,
rac ucxoeTSi var da Cems mSobliur miwaze fexic ar damidgams.
aqauroba gasamoTxebuli jojoxeTia CemTvis, Cemi bedkruli saqarTvelo ki gajojoxeTebuli samoTxe! aqac amodis mze, magram ver aris
iseTi cxraTvala, rogorc iq, Cems
samSobloSi, verc misi sxivebi maTboben ise alersianad...
albaT qarTvelze ufro sevdiani
emigranti ar arsebobs dedamiwaze.
amas winaT meubneboda erTi aqauri ras ganicdi ase, sadac ukeTesad iqnebi,
iq iqneba Seni samSobloo(?!)...
aba, rogor avuxsna am kacs, rom
samSoblo fesvia, romlisgan mowyveta
sulieri sikvdilis tolfasia. is
amas ver grZnobs... me ki vgrZnob da
amitom samSoblo mudam Tan maxlavs.
wamovedi da Tan wamomyva saqarTvelo. Tan wamomyva kavkasionis yinulovani SubliT, modudune mtkvriT, aragvis CqerebiT, amayi da gautexeli
xalxiT...
aba, rogor gavagebino am kacs, rom
aq gancxomiT yofnas iq, Cems tanjul
miwaze sikvdili mirCevnia, rogorc
im qarTvel biWs, gasul kviras rom
dalia suli ucxo miwaze. saqarTveloSi wamasveneT, ar damtovoT am
miwaSio, - esRa aRmoxda sikvdilis win... SevkribeT groS-kapikebi da
mivacileT aeroportamde TuTiis sasaxleSi gamoketili... wavida
micvalebuli, magram mainc bednieri, saqarTvelos miwas Caexuta. gavayoleT Cveni cremlic, magram Cven isev aq davrCiT uaresad atirebulni da gaurkveveli molodiniT guldaserilni... TiTo Wiqac wavuqcieT, Sendobac vuTxariT da TiTqos Cveni Tavic gamovitireT...
aba, riT aris micvalebulze ukeTesi samSoblodan iZulebiT gadaxvewili qarTveli, romelic lukma-purisTvis fesvebs mowyvetili
Tvidan Tvemde miaTrevs gauxarel sicocxles, ileva da dneba saqarTvelos, Svilebis, mSoblebisa da axloblebis monatrebiT, mxolod
imitom, rom samSobloSi ar daayena gaWirvebam, usaxsrobam, SimSilma
da ubedurebam. rac yvelaze mZimea, arc icis, rodis eRirseba saqarTveloSi dabruneba... wlebi ki garbis da Cveni cxovreba sxva araferia, Tu ar `Tavisufali~ katorRa - suls da guls rom adevs monatrebis borkilebad...~
es mcire furcelia erTi qarTveli emigrantis sevdiani, cremliT
dasvelebuli dRiuridan. visac weris niWi aRmoaCnda, wers, visac
ara - sulze lodad awevs es gausaZlisi yofa. cota ar gegonoT es
cremliT dalbobili `sulis dRiurebi~, maTi ricxvi 2 milionamdea da kacma ar icis, kidev ramdeniT gaizrdeba...
odiTgan qarTvels gaWirvebis meti ra unaxavs, magram iseTi masStabebiT qveynidan maTi gasvla, rogorc dRes aris, saqarTvelos ar
moswrebia. icleba soflebi, dabebi da qalaqebi. guls giklavs boqlomdadebuli WiSkrebi, gapartaxebuli samosaxloebi... midian da
midian ucxoeTSi qarTvelebi lukma-puris saSovnelad.
vardebis revoluciis gariJraJze bevri iyo mTavrobis paTosiT
gaJRenTili rixiani gancxadebebi - CamodiT, emigrantebo da aq imuSaveT, yvelasTvis moiZebneba samsaxurio...
xom unda gavigoT, rom RmerTma
ukeT icis, vin sad unda daibados.
goeTe rom CineTSi dabadebuliyo,
an lao Zi germaniaSi, kargi iqneboda?! sadac daibade, iq unda icxovro, iqaa Seni adgili. qarTvelebs ramdeni wmindani mefe gvyavs,
ramden saqmes akeTebdnen... aseTi
diadi mefeebi verafers gaxdebodnen,
gasaWirSi qudze kaci rom ar gamosuliyo. erekles dros naklebi
qarTveli ibrZoda, meti - orTaWalis baRebSi qeifobda... miviReT
kidec Sedegi. ukvalod araferi
Caivlis, arc qiSpoba, arc gulgriloba. Sah-abasi ambobda: qarTvelebi erTmaneTs rom ar mtrobdnen,
aqeT dagvi pyrobdneno. marTalia.
icoda didma dampyrobelma. amitom
mtkiva guli, qiSps rom vxedav.
mTavari damnaSaveebi Cven varT. amdeni miwa wagvarTves da axla mainc
davdgeT erTad... cixe Signidan
tydebao, - Cvenzea naTqvami. imedi
maqvs, mova dro da yvela erTad
davdgebiT...
70 wlis Segueba rom ubralod
ar Cagvivlida, patriarqma jer kidev
maSin brZana, omsa da miwebis dakargvaze rom aravin fiqrobda... damo-
C nanuli cxvediani
sazRvargareT wasvla samSoblos aspiranturad miaCniaT!
nebuli varTo, vambobdiT da iciT,
ramdeni ojaxi zeimobda 7 noembers? purmarils Slidnen... ramdens Sehyavda bavSvi rusul skolaSi... ase rom, CvenSia yvela
marcxis mizezi. getyviT: yvelafers eSveleba... xelovnebac amas
emsaxureba, rom cota ukeTesebi
gavxdeT...
lela jiyaSvili
P.S. `yoveli Semoqmedis
umTavresi daniSnulebaa, adamiani gaxdes ukeTesi, vidre
aris. ubednieresi viqnebi, am
RvarWnilobiTac odnav mainc Tu mivwvdebi amas~, ewera
sul pirvel gverdze avtoris sityvebi. axali wignis
410-e gverdi CavamTavre...
Zalian axlosaa bedniereba...
sityva sityvadve darCa. aba, vin izruna imisaTvis, rom aq dabrunebulebs samsaxuri da normaluri yofa daxvedrodaT? midis qarTveloba sazRvargareT, xelisuflebisgan mitovebuli da mxolod uflis
moimede.
CvenisTana patara erisTvis migraciis aseTi masStabebi katastrofaa!
gaedineba eris sajiSe Taoba. umetesobas ojaxebi saqarTveloSi
hyavs datovebuli. umravlesoba valebiT midis ucxoeTSi. im valebis gastumrebas erTi da ori weli ar hyofnis, radgan Sromis Sesabamis gasamrjeloze bevrad nakleb anazRaurebas imeteben adgilobrivebi. ician, emigrants sxva gza ar aqvs da Tavis sarCenad maTxovrul groSebzec Tanaxmaa. zogis iZulebiTi emigrantoba ukve 10
weliwads da mets iTvlis. iseTebic vici, ise wamoezardnen Svilebi,
rom Tvalic ar daukravT maTTvis,
ise Cavidnen samareSi maTi ojaxis
wevrebi, rom cremli ver daadevnes.
ra qnan? rom Camovidnen, ukan veRar
wavlen savizo problemebis gamo.
meti ubedureba gindaT kidev?
migraciis problema bevr satkivars amaxvilebs kidev. pirad tragediebs rom Tavi davaneboT, ers gamravleba sWirdeba da Cveni demografiis Semxedvare win gaxedvac gveSinia. Suaze gaxleCili ojaxebiT rogor unda gavmravldeT; monur SromaSi ganadgurebuli fsiqikiT aq dabrunebulma qarTvelobam rogor unda
Svas jansaRi momavali? eri Tvalsa
da xels Sua ileva da Canagdeba. iq
fuZndebian ukve, patarebi iqaur skolebSi SehyavT, dedaenis magivrad
ucxo sityvebiT itexen pawia qarTvelebi metyvelebas. ras vakeTebT Cveni gadaxvewili Tanamemamuleebis
yofis Sesamsubuqeblad? erTaderTi - sapatriarqo zrunavs maTi sulebis gadasarCenad. iq afuZneben eklesiebs, eparqiebs da sadac axerxeben sulieri safaneli CaaqvT mrevlisTvis. sxva gza ar aris, rakiRa aqedan wasuli migraciis nakadis SeCereba jerjerobiT SeuZlebelia. erTi moZRvari meubneboda amas winaT, - guli mikvdeba am ubedurebis gamo, dReniadag movuwodeb mrevls, nu waxvalT, samSoblodan
yvela rom gavides, Cvengan aRaraferi darCeba; Cvens winaprebs uaresic unaxavT, magram aqedan mxolod ZaliT gahyavdaT mtrebs-meTqi.
meTanxmebian, magram mainc ver vaCerebT, wlidan wlamde mSieri Svilebis Semyureebze sityva da mowodeba aRar Wris. axla imas vemudarebi, didi xniT ar mowydeT saqarTvelos, male mainc dabrundiT-meTqi.
unda davabrunoT qarTvelebi rogorme... rogor?
yvelafers keTili neba unda, am saqmisTvis alalad zrunva, Wirisufloba... aq uvicebis doRia, erTsa da imave kacs erT savarZelze
ciyviviT atrialeben da ucxoeTSi Cveni inteleqtualuri potenciali uRmerTod ixarjeba loginad Cavardnili gadamTielis pampersebis cvlaSi. wlebi ki mihqris da mihqris... TavianT wil patara
saqarTvelos qmnian ucxo-eTSi, magram vaglax, rom verc amaSi pouloben saSvels...
mxolod sizmarSi, iSviaTi garindebis wuTebSi exutebian Svilebs...
kocnian qarTul miwas da... frTebs, frTebs natroben samSobloSi
dasabruneblad...
vai Cven da vai maT samSoblos, rom frTebi Seakveces `sakatorRed~ gametebulebs da mxolod `cremliani dRiurebisTvis~ gaimetes RvTis moimedeni...
RmerTo, mSvidobiT dagvibrune yvela qarTveli...
male dagvibrune!..
sulis
dRiurebi
zviad sexniaSvili
male qarTveli sazogadoeba telekompania `maestros~ pirdapir
eTerSi saxalxo sasamarTlos ixilavs, romelsac saxalxo mosamarTlis statusiT adamianis uflebaTa evropis sasamarTlos yofili mosamarTle mindia ugrexeliZe waruZRveba. saxalxo bralmdeblis funqcias advokati gela nikolaiSvili itvirTebs. nafici
msajulebis rols sazogadoebisaTvis cnobili da pativcemuli
pirebi moirgeben. dacvis mxaris dakompleqtebas proeqtis avtorebi xelisuflebasa da misdami loialurad ganwyobil iuristebs sTavazoben, magram Tu xelisufleba procesze damcvels ar
gamogzavnis, sazogadoeba mas `saxazino advokats~ dauniSnavs. saxalxo sasamarTlos darbazi, savaraudod, romelime Teatris scenaze
ganTavsdeba da masze dasaswrebad sazogadoeba bileTebs SeiZens.
gansasjelTa skamis win, scenaze, xelisuflebis cnobil warmomadgenelTa suraTebi ganTavsdeba.
proeqtis mizani, misi avtoris, filosofos Sio arseniSvilis
gancxadebiT, xelisuflebis savaraudo samarTaldarRvevaTa sazogadoebriv samsjavroze gatanaa. xalxi xelisuflebis wyaroa da
misi gakontrolebis uflebac aqvs. am proeqtiT xalxi moexmareba
xelisuflebas Secdomebis gamosworebaSi, xalxTan darRveuli
kavSirisa da dakarguli ndobis aRdgenaSi. saxalxo sasamarTlo
saerTaSoriso samarTlebrivi normebis Tanaxmad Catardeba.
`xalxi asamarTlebs~
Sio arseniSvili: - es obieqturi sasamarTlo iqneba, mas gadacdomis ufleba ara aqvs. Cven
ukve vmuSaobT da saqmeebs viRebT.
Semosulia ramdenime mniSvnelovani saqme: miwisa da teritoriebis ukanono warTmevaze, anu qonebis CamorTmevaze, saprezidento
arCevnebis gayalbebaze Semosulia ramdenime ucnobi faqti, ivane
javaxiSvilis saxelobis Tbilisis saxelmwifo universitetze,
Tu rogor SeuzRudes damoukidebloba...
aris, ase vTqvaT, omis saqme.
uamravi zari Semodis da gvatyobinebs, rom arsebobs kadrebi, Tu
rogor wvaven Cvenive jariskacebi
gvamebs, raTa Semdeg isini ugzoukvlod dakargulebad gamoacxadon. es Tu marTalia, namdvilad
saSinelebaa.
siaxlea isic, rom saxalxo
sasamarTlosTan Seiqmna sazogadoebrivi sabWo, romelic dakompleqtebulia TiTqmis yvela seriozuli politikuri partiisa da sazogadoebrivi organizaciis warmomadgenlisgan. male
Ria weriliT mivmarTavT nacionaluri moZraobis liderebs. Tu
nacionaluri moZraoba, rogorc
TviTon amboben, demokratiulia,
maT xels unda aZlevdeT yvelanairi demokratiuli procesi
qveyanaSi. es proeqti, sworedac
rom, Zalian demokratiulia da
misi amoqmedebisTanave, darwmunebuli var, demokratiulobiT pirvel adgilze gaiyvans saqarTvelos. saxalxo sasamarTloTi
mTeli msoflioa dainteresebuli, uamravi zari Semodis, Cveni
saqmianoba gaSuqdeba CNN-ze sxva
qveynis televiziebiT. mivesalmebiT `maestros~ iniciativas, srulad gadasces sasamarTlo procesebi.
- saxalxo sasamarTloze
Tu ganixilaven badri patarkaciSvilisa da zurab Jvanias
gardacvalebis garemoebebs?
- ra Tqma unda. ganxiluli
iqneba saxelmwifos winaSe Cadenili yvela danaSauli, romelTac
xalxi xelisuflebas sdebs bralad. Tu xelisufleba udanaSaulo aRmoCndeba - vaRiarebT,
Tu damnaSave, amas dokumenturad
gavaformebT. saxalxo sasamarTlos piari mTel msoflioSi
ganxorcieldeba. Camovlen damkvirveblebi haagidan. cxadia, sasamarTlo Seiswavlis im audioCanawerebs, razec batoni Temur
SaSiaSvili laparakobs. manamde
ki warmodgenil masalas saerTaSoriso eqspertiza Cautardeba.
proeqtis avtorebisaTvis yvelaze Zneli `saxalxo sasamarTloSi~ monawileobaze mindia ugrexeliZis dayolieba iyo.
mindia ugrexeliZe: - rodesac procesebi CixSi Sedis, rodesac qveyanaSi krizisia, qveyanasa
da xalxs uWirs da politikuri saSualebebiT Wirs am mdgomareobidan gamosvla, iuristebis
moSvelieba xdeba saWiro. minda
daTqma gavakeTo, rom piruTvnelebi viqnebiT. simarTle da mxolod simarTle da araferi sxva.
rac meti sabuTi aRmoCndeba bra-
ldebis winaaRmdeg, miT ukeTesi.
ar vici, ra iqneba procesis Sedegi. sayovelTao, saxalxo impiCmenti Tu gorgaslis didi ordeni
xelisuflebisTvis. nuravin daijerebs amqveynad, rom uzadod
gansjis vinmes. uzado msajuli
uzenaesia. araferi ise ar sWirdeba saqarTvelos, rogorc sanTeli
simarTlis mosaZebnad. osana simarTlesa da simarTlis mZebnel
Zalebs.
gela nikolaiSvili, saxalxo bralmdebeli: - es aris mcdeloba, sazogadoebasa da xelisuflebas Soris dapirispireba samarTlebriv dapirispirebaSi iqnes
gadatanili. sasamarTlo procesze unda gairkves sakiTxebi, rac
aqtualuria sazogadoebaSi, rasac
sazogadoebis didi nawili xelisuflebis danaSaulad miiCnevs.
- iqneb gviTxraT, yvelaze
mZime braldeba ra iqneba?
- yvelaze mZime braldebaa teritoriebis dakargva, moqalaqeebis devnilebad qceva. zogjer
erTi kacis mkvlelobisTvis usjian adamians samudamo patimrobas, SarSan agvistoSi ki asobiT
daiRupa, aTasobiT daiWra da devnilad iqca. Cemi azriT, yvelaze
mZime danaSauli, romelic am xelisuflebas aqvs Cadenili, aris
omis dawyeba da misi Sedegebi.
procesze gamoikveTeba, ramdenad
SeiZleboda am omis acileba, visma
arakompetenturma Tu naCqarevma
moqmedebebma Seuwyo xeli sabrZolo moqmedebebis dawyebas.
aseve mniSvnelovani braldeba
iqneba politikuri niSniT dapatimrebebi. aqcents gavakeTebT im
8 saqmeze, romelSi monawile 19
piri adamianis uflebaTa saerTaSoriso federaciam aRiara politpatimrebad. eseni arian nora
kviciani, merab ratiSvili, igor
giorgaZis 12 momxre da sxvebi.
xelisuflebas aseve wavuyeneb
braldebebs kerZo sakuTrebis ukanono CamorTmevis faqtebze, aseve
quCebSi Cacxriluli adamianebis
gamo, romelTa mkvlelebic ar
arian dasjili. samwuxarod, braldeba mravladaa.
- konkretulad, saakaSvils
ris gamo wauyenebT brals?
- aris sakiTxebi, rac prezidentis gareSe SeuZlebelia gadawyvetiliyo. saomar moqmedebebs
umaRlesi mTavarsardlis gareSe veravin daiwyebda. prezidenti
ar uaryofs, rom misi brZanebiT
CaaxSves cixeSi bunti da gakeTda bevri iseTi ram, rac sazogadoebis azriT ar jdeba samarTlebriv CarCoSi. saakaSvilma
ramdenjerme daarRvia udanaSaulobis prezumfcia.
izo rikaZe
P. S. male, Ramis 23 saaTidan,
mTeli saqarTvelo teleekranebiT
miadevnebs Tvals `saxalxo sasamarTlos~. winaswari prognoziT,
2-3 TveSi ki saxalxod gasamarTlebuli da ganaCengamotanili
xelisufleba gveyoleba. ra iqneba
saboloo verdiqti, - gorgaslis
didi ordeni Tu saxalxo impiCmenti?
10
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
xrmals, romelzedac wyeva
iyo amotvifruli, wyeva misi
dakargviT gamowveuli saSiSroebisa, araTu mxolod patronis, aramed TviT imaTic,
visac daicavda es xrmali.
aietma igrZno, rom mteri moeZaleboda kolxeTs da kolxeTi veRar gaumklavdeboda
mtarvals, Tuki dakargavda
eris mfarvel xrmals.
wyeva rvalma ganamtkica da
wyeva iremSi fesvebad gajda,
rogorc Sxami da balRami.
iremmac igrZno satevris mistiuri Zala, TviTon rom unda
etvirTa es wyevac da madlic.
medeam amis Sesaxeb ara icoda
ra, samagierod, aietma icoda,
Tu raoden saSiSi iyo misTvis
da misi qveynisTvis am jadosnur xrmalTan ganSoreba, iremi ki grZnobda yovelive amas.
medeas ebraleboda furi,
uyura ra mis brZolas da
curdamwvar dedobriv tkivils, es aietma ar icoda da
ase gametebiT imitomac gangmira igi satevariT. medeam ar
icoda, ratom moakvdina mefem
iremi, egona mxolod monadiruli wadiliT Tu hqna es,
ar icoda, rom mamas SeeSinda,
irems ar daeSavebina SvilisTvis raime, xedavda da uyurebda
ra erTmaneTisken ltolvas.
goneba dakarga mamam am suraTis Semyurem da gaeSura Svilis gadasarCenad. yoveli
mxriT wyevlili iremi Tavisi sxeuliT gardaisaxa raRac
sxvad jerarsmenil,
jerarnanax,
jerargancdil cxovelad.
masSi Tavi moiyara yvela
msxverplSewirulma saRvTo
iremma. sxeulebrivad ufro
damZimda, ewvoda curi da
rZesTan erTad sisxli dasdinda. medeas Seebrala ufrore
metad, vidre maSin - nukris
mokvdinebisas, an svav-yvav-yornebTan da tura-afTrebTan brZolisas, radgan fiqrobda, rom
es ukve irmis sikvdils niSnavda da mas araTu tura-afTrebi da svav-yvav-yornebi daglejdnen, aramed TviT adamianebi SeWamdnen da misi xorcis
erTi naWeri SesaZloa TviT
medeas ulufad gamxdariyo.
warmodgenac ar undoda, radgan SemaZrwunebeli suraTi
iqneboda es. xrmali ki rac
dro gadioda, miT ufro xevdeboda irmis TavSi da jvarad isaxeboda. am jvars gadatexva ar ewera, scada aietma,
magram ara, Zvrac ki ver uyo
da ver gadatexa xrmali, Tu
xe, ukve misTvis Zneli gasagebi iyo.
aiets egona wyeva...
aiets eSinoda wyevis...
aietma ar icoda sinamdvileSi ras uwodebda xrmalSi
ganivTebul wyevas...
an ra iyo wyevad saxeldebuli sinamdvile.
eZneleboda mefes xrmalTan
ganSoreba,
medeam gaaSvebina xeli.
mamam Svils mxolod axla
Sexeda da hkiTxa:
- xom ara dagiSava ra iremmao.
medeam bavSvuri miamiti
TvalebiT Sexeda mamas da upasuxa:
- arao, - mere Tavadac hkiTxa, - ratom mokali iremi, me
igi davimegobreo.
- es rogoro?
- Svili movukali, is turebs da afTrebs SeebrZola,
me ki lmobierad momepyroo,
keTili iyo da mitomo.
- me xom es ar vicodio, Secbunda medeas monaTxrobze
aieti, - me davinaxe, rogor
gamoeqana Sensken, me ki Sens
saZebrad davbrundi, gamoveyavi samonadireo amalas da CamovrCi maT, Sen rom menaxe
saR-salamaTi, me ki ra davinaxeo! nu msayvedurob, Sviloo.
- ara, ar gsayvedurob, mamao,
- upasuxa Svilma, - me mxolod
iremi mebralebao.
- me kidev xrmali davkarge da amiT SeiZleba Cven yvelaferi davkargoTo. wyeva
iyo masze amotvifrulio.
medeac SeSinda wyevaze, magram rodesac irmis tkivilebs
uyurebda mixvda, rom is `wyeva~ TviTve itvirTa iremma
da zida xrmali TaviT, rogorc bedi da bediswera. damZimebuli Tavi aswia da cas
miapyro mzera, cis kari ki
ixureboda da Tvali Seavlo
zesknels, im zesknelis simsubuqem srulad Seaxorca xrmali irmis TavSi da mesameqmnil
rqad ganaxorciela.
CauwiTlda irems Tvalebi,
curidan sisxlis cvari dasdinda da misi momwovi aravin
aRmoCnda. ewvoda curi irems
da ara Tavi, radgan mis tvinSi
natvris xis fesvebi iyo gamjdari. tkivilebic Caucxra
curSi da mxolod cis karis
gaRebisas da daxurvisas curidan sisxlnarevi rZe gadmodioda da kvalad gasdevda
irmis nafexurebs, mwvane balaxs zoli miuyveboda yvavil-balaxebisa da erTianad
sioze talRad gadadioda irmis malamo danarCen balaxebze.
gancvifrebuli uyurebdnen
aieti da medea irems, Tu rogor icvleboda misi ieri, mesame RvTaebrivi rqis SezrdiT
gamowveuli, mesame rqam rom
xis qerqi gaikeTa da gantotvam jvari-cxoveli warmosaxa. ar icodnen, es xe gamoisxamda Tu ara nayofs. es ki
ifiqra aietma, TvalTaxedvis
aredan ar unda gamomeparos
es iremi, raTa xrmali davicva
ukeTuris xelidano. isic moifiqra, movklav am irems axlaveo da xrmalsac axlave
davibrunebo, magram mixvda, rom
iremi ara kvdeboda da misi
Tvalebidan TviT saTnoeba imzireboda. amdenad, xelmeored
xeli veRar aRmarTa iremze
da irmis xes Seavedra Tavisi satevari-wyeva, raTa is wyeva iremSi gamjdariyo da ar
gardamosuliyo kolxaze.
sruli simSvidiT pasuxobda
irmis Tvalebi mefis gangaSs
miuxedavad imisa, rom wyevaSi mowamluliyo sxeuli da
zida man es wyeva moukvdineblad, radgan sairxed gardasaxuliyo igi.
mere mzis dasalierisken
gaixeda sairxem da gahyva siSoreSi gadakargul wiTel
mzes. gza-gza gahyva aieti sairxes, magram unayofo iyo
misi dadevneba, sairxem tyes
Seafara Tavi, da mitom. daRonda mefe, aRar icoda sad eZebna
es ucnauri cxoveli, romelic
mis Tvalwin daibada, Tu gardaisaxa, ver gaego. erT rameSi ki Rrmad darwmunda, rom
igi Tu ara, sairxe i povida
mas da gzas gaakvlevinebda
Tavisi samyofelisken, sabolood ki daibrunebda Tavis xrmals, ase-rigad rom javrobda
mis gaqrobas. ver moisvena
mefem.
maleve samonadireo amalam
miakiTxa, damtoveT martoo, ubrZana. medeas Tavisi cxeni
mihgvares da Tan waiyvanes,
aieti ki gaognebuli gahyurebda im mxares, sadac miimala
sairxe. gons mxolod maSin
moego, roca Wotis gabmuli
xma Semoesma. mimoixeda irgvliv da sibnelis, simartovisa da daxocili tura-afTrebis meti araferi iyo. neli
moZraobiT Semoabruna cxeni
aia-qalaqisken da gamoswia.
cxens mTvare unaTebda gzas
da ise miaRwia aia-galavans.
mecixovneni SeSfoTebulni
elodnen mefes. aravisTvis
araferi ganumartavs mas, arc
medeas uTqvams vinmesTvis raime. mefe TavisTan ganmartovda,
arc medeas Seuwuxebia mama,
isic STabeWdilebebiT iyo
savse da masac unda gaesigrZeganebina yvelaferi,
rac moxda,
da rasac Sexeda,
da rasac uyurebda.
im RamiT ar eZina mxolod
aietsa da medeas. orTaves
Tav-Tavisi safiqrali hqonda.
sairxe bedgautexel cixes
Sehkedleboda. Zvalmagaras godolis qurumma ukurna Wrilobebi da daapura, iqve misca
TavSesafari. manve dauTqva mesame rqas wyevis moxsna. yovel
saRamos loculobda igi, roca tyidan mibrundeboda sairxe. wvelavda curs da misi
tkivili gadaecemoda. es rZesisxli kurnavda TviT am
tkivilebsa da yovel natvras
asrulebda. rqebi icvleboda
mxolod, rogorc gvirgvinTSemosva, jvari iyo maradi da
erTaderTi mxolod. qurumma Tavisi natvra Seaba rqebze
da ise gauSva dilas tyeSi.
saRamos natvraSesrulebuli
dabrunda Sin, rqebi ki mocvlili hqonda. iq, sadac isini
moicvala, natvris xe amovida
da am natvris xeze foTlebis
nacvlad adamianTa natvra iyo
Sebmuli. xalxma es gvian gaigo, Tavdapirvelad ki es ucnauroba Worad gaavrceles.
es Wori mefis yuramde mivida, raRac ucnauri irmis
rqebismagvari buCqebia amosuli da zed ucnauri foTlebia Sesxmulio. es iniSna aietma da metis guliT daugdo yuri mosul ambebs. dais
gaando Tavisi saidumlo da
isic xrmlis dakargvis meSvide Jams. mamlis pirvel yivilamde adga dai. lamariatablaSisgan kvanWili67 gamoacxo, maxvSad Zmai miixmo da
is uwonaSi68 kvanWili misca,
manac iloca lamariaze da
SeWama. mere saidumlo gasasvlelidan gavida aia-qalaqidan. ubrad wavida daisgan
Zmai, raTa mSvidobiT dabrunebuliyo Sin. vidre iciskrebda
da mamali pirvelad iyivlebda,
aia-qalaqis Tvals miefara da
yurs gascilda. iyivla mamalma pirvelad da ciskris
varskvlavi gamoCnda Rameul
caze, aieti ki Sua tyeSi miikvlevda saidumlo bilikebiT
gzas. vidre mamali meored
iyivlebda, igi idumali gvirabiT bedgautexel cixeSi Sevida da TavisTan miixmo qurumi. ar eaxla qurumi mas,
mefem ki Tavisi xrmlis siaxlove igrZno. merme iTxova
qurumi da qurumma samlocveloSi Seiwvia mefe da iq Sexvda mas. ara ukiTxavs ra
mefes misTvis, radgan qurumma
TviTve icoda mefis wvevis
mizezi. daumZimda saTqmeli,
magram unda eTqva saTqmeli gauTqva xrmlis bedi da bediswera, raTa kolxTa mefe mzad
yofiliyo yvelafrisaTvis da
uTxra:
- Sen xrmals eZeb wyevlils...
daudastura aietma Tavisi
wadili.
- da irmis bedi ar gawuxebso?
daibna mefe am kiTxvaze,
radgan misi erTaderTi safiqrali xrmali iyo da ara
sxva ram. qurumTan cruobas
azri ar hqonda da upasuxa:
- me xrmals daveZeb, maszea
damokidebuli Cemi eris bedi,
xolo irmis bedze mxolod
mas Semdeg vifiqre, roca movkali da ar mokvda, sanadirod
viyavi wasuli, da mitom. miTumetes davinaxe, rogor ga-
nierebas ar Seswevda Zala
srulad, Tundac nawilobriv
aReqva yovelive es. bolos
hkiTxa xmaCavardnilma aietma
qurums:
- ras mivawero, bero, es
yvelaferi - RvTis risxvas,
Tu RvTis wyalobaso?
pasuxis gacema qurumsac
gauWirda da araferi upasuxa, mxolod mxrebi aiCeCa, rac
pasuxad miiRo mefem. erTi
ki uTxra xucesma, - arsad ar daudarajde
sairxeso. Sen nu moiZieb mas,
mainc ver i povio, roca dro
mova, Tavad gi povis da Tavad
gansjis Seni xrmlis bedsa
da iRbalso, nurc daRondebi,
eqana medeasken rqebiT, me ki,
rogorc mamas, unda damecva
Cemi Svili. davicavi, magram
me xom ar vicodi, xrmals
Tu davkargavdi?
didxans uyura qurumma mefes, mere ki uTxra:
- Sen mama xar, pirvelyovlisa, kolxTa da Semdeg SvilTa SenTa. amdenad Seni wuxili upirvelesad xrmalzea
da ara Svilze, es marTebulia.
Svilis gamo rom dahkarge
xrmali, dakargulad ar CaTvalo, radgan is gacxovelda
da cxovrebas mianiWebs Sens
Svilebs mxolod im SemTxvevaSi, Tu isini uars ar ityvian
mis, rogorc memkvidreobiTi
wyevla-madlis simZimis miRebaze. SiSma ar unda daiuflos
am xrmlis mimRebi, gambedavi
unda iyos igi da aiRos es
mZime jvari, raTa isev xrmlis
saxe daibrunos man da xrmliseuli wyeva gaqres da ase
naTelmosili Zlevamosileba
daubrunos ers. Cven wyevas
vambobT, radgan misi namdvili
arsi da raoba jer adamianis
enas ar gamouTqvams, imdenad
miuwvdomelia es raRac adamianTa SemecnebisTvis. wyeva
davarqviT amitom, risi aRqmac
gagviiolda, imisi. masSi iseTi
ramaa, rom ver gaisigrZeganeb
ase iolad. manamde sairxe
atarebs am jvrad saxul
mTliani eris erTad Sekrebil Zlierebas, gamobrZmedavs
Tavisi tviniT, nayofierebas
miscems da sanatrionad gardasaxavs xrmlis zRaprul idumalebas. eri daelodeba mas
da am usazRvro lodinSi Taobebi gardaivlian da ver ixilaven mas mamulSi dafuZnebuls. eric unda moemzados
sulierad am cxovelsmyofeli jvar-satevaris misaRebad, sairxe Seinaxavs eris
Zlevamosilebas bedgautexel
cixeSi, Zvalmagaras koSki ki
Zalas miscems, raTa ataros
jvari-patiosani da Tqvenamde
moitanos sabolood. unda
damwifdes TviT xrmalic
eris tkivilebiT, romelic sairxesa aqvs gamWol Wrilobad
TavSi, tvinSi ki fesvebada
aqvs gamjdari eris wylulebi. yvelaferi daingreva qveynad - Seni sasaxlec, aia-zRudec, bedgautexeli cixec da
Sig sayrdenad camde awvdili
da qvesknelamde saZirkvelgamjdari Zvalmagaras koSkic,
gatydeba magari Zvlebi da
bedic gatydeba masTan erTad,
mxolod sairxe gadarCeba uvneblad da masSi daivanebs
bedi, Tavisi gautexeli nebiT,
jvari-patiosani gadaarCens
mas, da mitom. is Sens xrmalSi
ganivTebul da jvarSi cxovelsmyofel gamTlianebul
beds moitans. mets verafers
getyvi, radgan meti arc me
vici rao.
daRliloba da daZabuloba
ofliT gadmoiRvara moxuci
qurumis saxidan. gaognebuli
mefe kiTxvasac veRar svamda,
radgan ar icoda ra ekiTxa,
an riT aexsna mis Tavze gadamxdari ambavi. adamianur go-
nurc SeSindebi da nurc gaixareb naadrevad. icxovre ise,
rogorc mefis da mamis movaleobaao.
- kargio, - dahpirda aieti
xucess, - vinmes Tu vuambo
Seni naambobio?
- gonebas mihyevi Tavdapirvelado, - upasuxa qurumma, goneba azriania da sanam ar
momwifdeba amis Tqmis dro,
igi ar mogcems Cveni saubris
gaTqmis uflebas. mere gadaivlis es survili da maSin
guls unda daugdo yuri,
gulma dro icis saTqmelis
gasamJRavnebeli da afeTqdeba
is, rogorc adidebuli fazisis bubuni da iq migiyvans,
sadac unda Tqva da daicalo
sulis tkivili. mere ukve
Seni movaleoba Sesrulebuli
geqneba Seni Svilebis winaSeo.
amis mere didxans iyvnen
mdumared da aseve dacildnen
erTmaneTs. amjerad mamalma
meored iyivla. da iCqara aietma aia-qalaqisaken, vidremde
mamali mesamed iyivlebda. gaaWena Tavisi cxeni tye-RreSi,
miCveuli hyavda Tavisi bedauri tyeSi Wenebas, da mitom.
tyeSi Rame iyo, mefe ki mamals
ugdebda yurs, dro rom ar
gamoparvoda.
gzad margalitebis mdebeli Citi Semoxvda, ar mouxedavs aiets misTvis, droulad
unda misuliyo aia-qalaqSi,
Torem veRar SeaRwevda mere,
mecixovneebi ver Seicnobdnen
patrons. margalitebis mdebelma Citma CauWikWika yurSi,
iqneb raime davacdeninoo, ar
ki upasuxa mefem Citis WikWiks. gaxelda Citi, margalitebi
dado mis Tvalwin. gabrazda
mgzavri da Tavi waacala Cits.
wamoyvinCilda mamali amasobaSi da axali namZinarevi
dedali dapepla, gaigrila Tavi, da mitom. ver daiyivla
droulad, dila gamoepara mamals. amiT ixelTa dro da
Seaswro aietma aia-qalaqSi
dilas. swored maSin iyivla
mamalma mesamed, roca mefem
Tavisi darbazis kari Semoxura, Semoaswro dRes da daivana Tavis oTaxSi. dilam
darbazi gamoaRviZa. dai mieaxla Zmais, xom ar daggvianebiao, SeSinda. raRai naxa maxvSi Sin, dawynarda da ara uTxra ra mas. ganeSora.
aRar uZinia mefes im gamTeniisas. erT rames cdilobda
mxolod, rogorme daviwyeboda qurumis naubari raRac
droiT mainc, amden daZabulobas ver gauZlebda, da mitom.
dRec raRac guliswamRebad
gaiwela, albaT cdida mefes
drois monakveTSi.
XV
wamier gamoxedvaSi
danaxuli adamiani
mkvdari Svilebis xsenebaze sairxem mravalmniSvnelovnad Sexeda medeas da medeam
bevri ram amoikiTxa sairxes
TvalebSi. mere erT sityvaSi
Caatia Tavisi sevda sairxem:
- mec myavda Svili, mec
myavda mokluli Svilio.
medeam veRar gauswora Tvalebi sairxes, aarida mzera,
rogoradac SeeZlo.
- me mogikali Svilio, xmamaRla uTxra medeam sairxes, - axla niSnis mosagebad
mosulxar CemTano?
iwyina sairxem medeas sibraze da ise Caxeda TvalebSi,
rom mas Sercxva Tavisi naTqvamis, ase uTxra Tvalebma:
- me Svili umowyalod SemiWames Cemsa da Sens Tvalwin
da veraferi viRone mis gadasarCenad, Sens Svilebs ki aravin upirebs SeWmas.
gadauara sibrazem medeas,
radgan mixvda, ar iyo marTali sairxesTan - arc axla
da arc maSin. Tu ram ubedureba datrialda sairxes Tavs,
adamianis wyalobiT moxda, anu
misi da mamamisis xeliT.
- raRas memarTlebio, - Tqva
bolos da hkiTxa, - ratom
mosulxar CemTan aseTi ubedurebis Jams, roca gaZarculi var suliT xorcamde.
rogor momiZie kacisgan da
RmerTisgan daviwyebulio, an
ratom mipove am dasakargavSi,
aseTi ra unda gagikeTo, rac
ufro ar dagaziane da dagRupe me TviTon daqceulma da
daRupulma. ras iTxov Cemgano?
- simSvideso, - upasuxa sairxes Tvalebma, - sadaa Seni
spetaki Rimili, iseTi, rogoric Sevxede Cems sairxed gardasaxvamdeo. sada xar, aseTo
medeav?
mwared gaeRima medeas da
xeli Seaxo nazad sairxes maradi iaras, mere jvar-satevars
moefera da uTxra sairxes:
- saTvalavi agrevia, Cemo
daviwyebulo megobaro, cud
dros mosulxar da mosulxar sxvasTan. axla Rimilis
dro ar aris, arc survili
maqvs amisi da arc ganwyoba.
maRizianebs Seni sikeTe da
keTilSobileba. Sen sxva medeasTan moxvedi. igi, visac Sen
Sexede wamieri gaelvebiT, argom STanTqa fazisisa da pontois CqeralebSi. aq am dasakargavSi ra mosakiTxia an
medea, an kidev misi wrfeli
Rimili, miTumetes maSin, roca
marxilSi mkvdari Svilebis
gvamebi dausvenebia. Sen an miamiti xar, an ar vici ra vifiqro. Senc xom dakarge Svili,
SegiWames Sens Tvalwin. maSin
rom eTqvaT SenTvis gaiRimeo,
gaiRimebdi? wregadasuli saTnoeba uazrobas xom ar utoldeba, sairxe?
Tvals ar acilebda sairxe medeas, sinanuli ikiTxeboda
mis TvalebSi, dananeba imisa,
Tu raoden icvala saxe kolxeTis Tvalma. grZnobda sairxe,
rogor waaxdines gadamTielebma medea, gaauxeSes misi
suli. es sinanuli medeamac
gaigona, magram ver gaigo da
gaifiqra, - nuTu ver xvdeba,
rogor miWirs axlao, rogor
miWirs gavugo mis keTil bunebasaco.
- vxvdebio, - daudastura
sairxes Tvalebma, - vxvdebi
da imitom movedi SenTan, rom
am gamouvalobidan gza gapovnino WeSmaritio, Rirseulad
rom daixsna Tavi sakuTari
Tavis tyveobidano. Sen sakuTar sulSi daxetialob da
amitom suls simSvide rom
misce, SenTan movsulvar da
minda Sevamsubuqo Seni tkivilebi da ara davamZimo isini
zedmeti da aravisTvis saWiro TviTdamSvidebiT. risTvisac garjilxar, ufro marTebulad ganaxorcieleb amas
mere...
gaikvirva medeam:
- Sen ra ici, risTvis gavrjilvaro? - xmaSi isev sibraze Seepara, magram undoda
ki daefara Tavisi aforiaqeba sairxesTan SexvedriT gamowveuli. ver SesZlo es, gulwrfeli iyo medea Tavis grZnobebSi da mitom. xolo gulwrfeloba ver damala... da
ver damala swored sairxesTan.
- rad ginda marxili, an
sad migaqvs bavSvebis cxedari,
Tu ara sastiki SurisZiebisaTvis...
CaeRima medeas.
- viTom ra aris amaSi moulodnelio?
- araferio, - upasuxa sairxes Tvalebma, - ubralod,
Seni suli gauxeSda amiTo.
Sen SegiZlia gacilebiT didi
da sastiki sasjeli daado
gadamTielebs, mxolod Sen amaze ar fiqrob, radgan usazRvro
da Sinaarsmoucvelia Seni SurisZiebis samizneo, tanSi rom
gagzaravs, iseTio.
warbebi SeiWmuxna medeam.
- rao, viTom ar daimsaxures eladelebma SurisZieba,
da mere aseTi, Tu keTili
viyo da maT sindisi gavuRviZo?... sada aqvs eladelebs
sindisi?! isini unda gaaogno,
rom TavianT Tavsac rom veRar
cnobdnen SiSisagan da Semzaravi sanaxaobisagan gons ver
moegon. SurisZieba adamianuri grZnobebiT ki ara, araadamianuri SemarTebiT unda ganaxorcielo, cocxal leSad
rom datovo mTeli qalaqi.
ai, am Tavzardamcemi sanaxaobis Semdeg maTi ganadgureba
gacilebiT ioli iqneba, vidre
aTasobiT SeiaraRebuli laS-
qriT darbeva, romelsac gauZlebs da gadaitans.
sairxec Seacbuna medeas
ganzraxvam, imdenad araadamianuri iyo is. cdilobda ki
gadaerwmunebina am nabijis gadadgmisagan.
- vis sWirdeba es da visTvis, an risTvis? - sasxvaTaSorisod ikiTxa sairxem. daufiqreblad upasuxa medeam:
- me mWirdeba Cemi SvilebisTvis. veRar gaige, sairxe,
rom Svilebi momikles daundoblad! ras mibrZaneb, ra vuyo
maT mkvlelebs, movefero?
- gaixsene, medea, rogor Segxvdi me Sen? viTom Sen Cemi
Svilis mokeTe iyavio?
- me monadire viyavi. Sen
kidev - nadirio, Seni Svilic
mosanadirebeli iyo. me igi
rom movkali, Semebrala, masTan
erTad Senc. aq ki brZolaa
samkvdro-sasicocxlo. Sen
sxva araferi SegeZlo, Tu ara
Tavi dagecva, me ki adamiani
var da SemiZlia Tavs davesxa Cems mtrebs da gavanadguro isini. Sen SegeZlo, Sebraleba gamogeCina Cems mimarT,
me ki Seubralebeli unda viyo
Cemi mtrebis mimarT, isinic
Seubraleblebi arian Cems mimarT, da mitom.
sairxem jer varskvlavian
cas Sexeda, mere medeas da
dawmendili TvalebiT upasuxa:
- gana me samkvdro-sasicocxlo brZolas ar veweodio,
Tu isini mxecebi iyvnen, Seni
mtrebi ki naklebi mxecebi
ariano?! Cveni bediswera raRacnairad erTmaneTs hgavso...
- arao, - upasuxa medeam, Sen mets ver gaakeTebdi, rac
gaakeTeo, me isini unda gavanadguroo. me marto SevZleb
maT ganadgurebaso, Sen ver
SeZlebdio. isini Senc Seni
SviliviT SegWamdneno, Cemi
SeWma maT ver SeZles imitom,
rom magaTze Zlieri var da
magaTze daundobelio. Sen Tu
keTilSobileba gamoiCine, mxolod Cems mimarT, me orTave
SemebraleT, da mitomo. me mogikali Sen Svili, magram me
TviTonve vinane Cemi saqcieli. me da Cemi Svilebi aravis
SevbralebivarT, ise damixoces
isinio. Sen Cemi saxiT mteri
ki ara, metoqe gyavda, me ki
mtrebiT viyavi garemoculi.
esaa Cvens Soris sxvaobao.
- ici, kidev ra aris Cven
Soris sxvaobao?! - CakiTxa
sairxe medeas.
- rao, ra ariso?
- me Cemi Svili ar momiklavso.
mkvdris feri daedo medeas da gabrazebulma upasuxa:
- arc me momiklavs Cemi
Svilebio. me qurdbacaca iazonis wili Svilebi davsaje
da ar momiklavso. isini ukve
mkvdrebi iyvnen da mxolod
simwris tkivilma damasjevina
mxolod iazonis ganStoebao,
raTa Ralatis nayofi gind
medeasi iyos da Tu gindac
vinme sxvisi, aucileblad unda
moiSTos, amoiZirkvos fesvebSive, raTa aRar darCes laqebi
suls, Sen rom ambob sakuTar
sulSi daxetialobo, iq. swored iq unda iyos siwminde,
raTa suli ar SemexuTos
codvebisagan. afsirtes muxanaTuri mkvlelobis SurisZiebam momakvlevina Cemive xeliT mkvdrebi, da samwuxarod,
da mainc Cemi Svilebi. amas
Sen ver gaigeb, adamiani ara
xar, da mitom.
damwuxrda ufrore metad
sairxe da Tvalebma gaafrTxila medea mosalodneli gaugebrobisagan:
- ver gaigeben amas eladelebi da Svilebis mkvlelad
gamogacxadeben viRac kacis
TavaSvebuli siyvarulis gamo.
mwared CaeRima medeas.
- miT ufro uaresi maTTvis, Tu amas ityviano, - upasuxa medeam, - Tu isini yvelafer amas brma siyvaruls daabraleben, gamodis, rom Ralati
Camdgara SuaSi. mTavari mainc
siyvaruli ki ara, Ralati
iqneba, TavianTi piriT rom
ityvian amas, Torem siyvaruliT vin iyo, siyvarulis nayofs rom spobda. siyvarulzec Tu midgeba saqme, vinme
gonieri Tu aRmoCndeba maTSi,
ityvis - siyvaruli gulubryviloa adamianTa urTierTobaSi, gulubryvilo da gulwrfeli kaci kacs ver moklavs, miTumetes es kaci Tu
misi Sviliao. Svilebs mxolod suliT Zlieri, Tavxedi
da mizanswrafuli adamiani
Tu moklavso. aseTi Tvisebebis mqones siyvaruli ar SeuZlia gulubryvilod, Tu man
ar gaiazra Tavisi qmedeba da
mizans ar gaamarTlebs qmedebis mizezi. Tu ityvian, Svilebi iazonis siyvarulis gamo
masze eWvianobis safuZvelze
moklao, vinc gonieria, ar daijerebs. da vai maSin maT, Tu
aseTi gonieri kaci ar aRmoaCndaT jiSSi - rogorc wyevlilebi, aseve wyeulebic iqnebian samaradisod.
- magram risTvis gWirdeba
yvelaferi es, aseTi STamomavlobiTi wyevao? - ikiTxa gaognebulma sairxes Tvalebma.
- nuTu ver gaige, sairxev,
rom Cemi Svilebis sisxls
vazRvevineb asmagad araTu mxo-
lod mkvlelebs, aramed - mTels eladas. medeas wyeva gadmova maT STamomavlobaze. me
ara var keTilSobili da arc
minda viyo, sisuste romaa adamianTa modgmisaTvis. me ar
unda viyo susti da laCari.
me erTi, medea, oms vucxadeb
mTels eladas da unda gavanadguro is, radac ar unda
damijdes. me amas SevZleb imitom, rom marTali var maT
winaSe. me ar davsxmivar Tavs
aravis. me Cemi cxovreba mqonda. imaTma damiwyes omi, dagvxoces da gagvanadgures. axla omSi ukan daxeva ar SeiZleba da maSin, roca amis Zala
Segwevs. Senc xom ibrZodi
Seni SvilisTvis, sanam Zala
Segwevda... - mravalmniSvnelovnad hkiTxa medeam da Tan daamata, - pasuxs nu gamcem. amaze
pasuxi Sen ar mogepovebao.
dafiqrda sairxe medeas
naTqvamze da mixvda, rom sadRac igi marTali iyo, magram
isic icoda, rom am Tavis daxlarTul abrundSi adre Tu
gvian TviTonve gaexveoda da
ver ipovida gasasvlels gzaxveulebis ablabudidan.
mere iyo da, sairxem gaaxsena medeas mordus monaTxrobi. medeam ver gaixsena, amitom
sairxem uambo TvalebiT bavSvobaSi bevrjer monasmeni
igavi:
- kaci cxovrobda erT sofelSi. rom moawia drom, erTi
gonieri qali moiyvana colad.
erTad gaatares buniaoba da
mere colma uTxra - wadi
qveyanaze, moiare yvela brZeni
da raRac iswavle, Sen rom
gamogadgeba cxovrebaSio. iara kacma, iara, xuTi weli
brZenidan brZenTan iara, da
raRac iswavla. mere iyo da,
SeuTvala cols, Sin vbrundebio da marTlac gaswia Sinisaken kacma. gzaSi daaRamda.
iqve axlo-maxlo SeamCnia koconi. mivida da naxa mecxvare Tavis cxvris farasTan
dabanakebuliyo tyis piras.
Txova am kacma Ramis masTan
gaTeva da lukmis gayofa. mecxvarem siamovnebiT miiRo Ramis mgzavri. saubari gaabes
erTmaneTSi. mecxvarem rom gaigo, gonieri kacia es kacio,
hkiTxa gamomcdelad: `RmerTis
gvars xom ver metyvio?~ dafiqrda gonieri kaci, ar icoda,
ra epasuxa, radgan arc erT
brZens ar uswavlebia misTvis
RmerTis gvari. ar vicio eTqva, Sercxveboda, arada aseTi
ramis arcodna iTakila kacma.
arc is icoda, RmerTs gvari
Tu hqonda. bolos, rogorc
iqna, gamoutyda, ar vicio, iqneb Sen miTxra da mec mecodinebao. gaeRima mecxvares.
mxarze xeli mouTaTuna gonier kacs da SesTavaza, - `xuTi
weli CemTan imsaxure da Sen
Tu ver mixvdebi, mxolod maSin
getyvio~. ifiqra kacma, xuTi
wliT erTi ubralo cnobismoyvareobisTvis rogor movwyde ojaxso. arada, Zalian
undoda, gaego im ucnaur kiTxvaze pasuxi, Tundac patara
da umniSvnelo pasuxi, magram
mainc undoda. wasZlia sulma
da cnobismoyvareobam da marTlac darCa mecxvaresTan xuTi wliT. saxlSi ki gamoigloves kaci, rom ver gaiges
misi gza-kvali. xuTi wlis
Semdeg, rogorc ki daasrula
msaxuroba gonierma kacma, mecxvarem hkiTxa, - `ra gvarisaa
RmerTio?~ pasuxi ver miiRo
mecxvarem. maSin ase uTxra,
am ramdenime dReSi getyvio.
dReebi ki iweleboda usaSvelod da gonier kacsac moTmineba ekargeboda. sruliad moulodnelad uTxra mecxvarem
Tavis msaxurs, rom dainaxa
moTmineba ekargeba da veRar
ahyavda sakuTari Tavi. iseT
dros uTxra, roca amas igi
ar eloda - `RmerTis gvari
moTminebaao.~ `moTminebao?~gaikvirva gonierma kacma. `ho,
moTminebao. Sen amas unda mimxvdariyavio~. pirobisamebr wavida gonieri kaci da fiqrobda Tavis mitovebul colze.
rom mivida saxlSi, xedavs
misi coli viRac ymawvilTan
erTad ferxuls miscemia da
raRac uxaria. gabrazda kaci,
ase male rogor damiviwya
colmao. satevarze itaca xeli, magram xeli gauSeSda.
uyurebs ymawvils da gons
ver mosula, sad unaxavs es
ymawvili manamde. uyurebs da
sakuTar Tvalebs ar ujerebs,
sakuTar Tavs ver ajerebs, rom
is ymawvili, vinc mis colTan
cekvavs, Tavad igia, aba is, vinc
dgas ganze, romelic TviTonvea, maS, is vinRaa? `dailoca,
RmerTo, Seni gvario!~ - wamoiZaxa bolos kacma da Tavis
col-Svils gadaexvia.
usmina, usmina medeam, moTminebiT usmina sairxes da bolos hkiTxa:
- ra ginda, amiT rom Tqvao.
Sexeda sairxem medeas da
piruTvnelad upasuxa:
- Sen dasasruls eZeb ase
adre, arada Sen yvelafers axla
iwyeb. Sen dasaliers elodebi, ganTiads ki Sexvdebio.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-55
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
fylt v[jkjl ghjatcbjyfkt,c
gvewvieT:
WWW.STUDIOPHOTOVIDEO.COM
tel:
1-347-497-4696
patara sabas dabadebas vulocavT Cvens Zvirfas megobrebs lela furcelaZesa da roini
fafiaSvils. pataras ki vusurvebT sasaxelo
qarTvelad gazrdas, janmrTelobas da mSvidobian samSobloSi cxovrebas.
megobrebi
Tormetwliani ndobiTa da gamocdilebiT niu iorkSi
korporacia `gvanca~ & niko fanculaia
gTavazobT amanaTebis gadazidvas
mudam energiuls, dauRalav maswavlebels, Cvens Zvirfass nino CogovaZes
vulocavT dabadebis dRes, vusurvebT janmrTelobas, sixaruls, gamZleobas,
warmatebebs amerikaSi qarTveli mowafeebis ganaTlebis saqmeSi.
saqarTvelos yvela dasaxlebul punqtsa da dsT-s qveynebSi
gazeT `mamulis~ redaqcia da quTaTuri megobrebi
4801 2nd Avenue
Brooklyn, NY 11232
Phone: 917-470-4277
- TviTmfrinaviT pauntis Rirebuleba 3.69;
- adgilze mitaniT 25 dolaris zednamati;
- mgzavrobis xangrZlivoba 7-dan 14 dRemde;
- tvirTis daukargaobis garantia;
- ufasod wamoReba bruklinidan, nebismieri
Statidan ki xelsayrel fasad;
* * *
gazeT `mamulis~ erTgul megobars, mudam gverdSi mdgoms, Cvens Tiniko
yenias vulocavT dabadebis dRes. sixarulsa da bednierebas, ulev
warmatebebs vusurvebT ojaxsa da sazogadoebriv saqmianobaSi.
gazeT `mamulis~ redaqcia
samZimari
mzia jinWaraZe, iamze goguaZe, dali
xoferia, lia babunaSvili, nana nakaSiZe,
nino xarabaZe TanagrZnobas ucxadeben
cico surmavas mwuxarebaSi dedis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gogi cqifuriSvili, amalia oniani,
lali beTaeva, eka Carkviani, marina
lomiZe TanagrZnobas ucxadeben marine gelaSvils udides mwuxarebaSi Zmis
darejan germanes asuli
ramiSvili-jinWaraZis
nugzar tuxaSvilis
gardacvalebis gamo.
gardacvalebis gamo.
Semowiruloba
gadarCenisaTvis
s
survili maqvs `mamulis~
arsebobisaTvis gaviRo __$
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
dali xoferia, iamze goguaZe, nana
qaTamaZe, nato nikoliSvili, nino xarabaZe TanagrZnobas ucxadeben marine
gelaSvils udides mwuxarebaSi Zmis
nana beraZe, naTela mosiaSvili, izolda cercvaZe, endi kapanaZe, inga gigauri
Rrma mwuxarebiT TanaugrZnoben marine gelaSvils mwuxarebaSi Zmis
nugzar tuxaSvilis
nugzar tuxaSvilis
gardacvalebis gamo.
gardacvalebis gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia Rrma mwuxarebiT TanaugrZnobs
marine gelaSvils Zmis, nugzar tuxaSvilis, da cico surmavas dedis,
darejan jinWaraZis gardacvalebis gamo.
iyideba
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
rusTavSi, qalaqis SemosasvlelSi (Tbilisis
mimdebare teritoria) iyideba axlad gamarTuli, keTilmowyobili samsarTuliani saxli mansardiT (studio), darbaziT da xuTi saZinebeli oTaxiT. saerTo farTi 460 kv.m, funqcionirebs italiuri sistemis gaTboba da wylis gamacxelebeli. miwis farTia 4 measedi.
fasi: 240 000 dolari
telefoni: 8 24 17 65 85 (rusTavi);
011-32-10843206 (briuseli) aleqsandre
qarTveli gamocdili advokatis TanaSemwe -Paralegal
gTavazobT saemigracio momsaxurebas
mogemsaxurebiT saxlidan gausvlelad 7 dRis ganmavlobaSi
niu iorkis, pensilvaniisa da niu jersis maStabiT. aseve SesaZlebelia
fostis, kompiuteris saSualebiT an ofisSi stumrobiT (samxr. niu-jersSi)
qorwinebaze dafuZnebuli GREEN CARDisTvis saWiro sabuTebis momzadeba;
qorwinebaze dafuZnebuli 2-wliani pirobiTi GREEN CARD-is 10-wlianiT Secvla ganqorwinebamde an ganqorwinebis Semdeg;
moqalaqeobis misaRebad saWiro sabuTebis momzadeba;
momaval an kanoniT registrirebul meuRleTaTvis vizebis misaRebad saWiro sabuTebis
momzadeba (K-1; K-3);
moqalaqeobis an GREEN CARD-is mflo-
belTaTvis saqarTvelodan ojaxis wevrebis Camosayvanad saWiro sabuTebis momzadeba;
savizo dokumentaciebi;
daxmareba turistul B1-B2 da studentur F1-F2 vizebis miRebasa da gagrZelebaSi;
statusis Secvla studenturi vizis F-1
formidan an piriqiT; F-1 vizis aRdgena;
J-1 gacvliTi programis vizis moTxovnebis dakmayofileba;
TanamSromloba EESL-is kursebTan, kolejebTan da institutebTan.
(848)
448-9290
Seiswavle
inglisuri!
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis saSualebiT.
347-738-5265 lela
esaladze@yahoo.com
gamosacemad mzad aris manuCar kaWaxiZis publikaciuri werilebisa da esseebis 620-gverdiani wigni
`waSlili samSoblo~, romlis dabeWdvac ferxdeba
mecenatis aryolis gamo.
survilis SemTxvevaSi nebismieri TqvenTagani SeiZleba gaxdes am keTili saqmis Tanamonawile.
konkretuli informaciisaTvis darekeT `mamulis~
redaqciaSi.
Discount plus - YOUR STORE!
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
Georgia-USA Travel
maia ninoSvilis saagento
ewvieT
gemrieli qarTuli kerZebi, Tonis puri,
SekveTebi sadResaswaulo sufrisaTvis, qarTuli suli!!!
SekveTis ufaso mitana bruklinSi.
Riaa dilis 8 saaTidan - sa
Ram
os 11 saaTamde.
saRam
Ramo
1871 86th street, (Between 19th ave & Bay 20th street),
Brooklyn, NY 11214 (Tel: 347-492-3808)
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
12
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
andriu jonsoni
ANDREW P. JOHNSON, ESQ.
(yofili saxelmwifo advokati, romelic axla emigrantTa
uflebebs icavs aSS-s mTavrobis winaaRmdeg bolo 10 weli)
politikuri TavSesafari
ukve SesaZlebelia
*
mfhsdtkt,bcfsdbc=
*
ruseTis federaciis samxedro Zalebis saqarTveloSi SemoWrisa da saqarTvelos suverenitetis xelyofis Semdeg saqarTvelos moqalaqeebs uCndebaT samarTliani sababi da TavSesafris
moTxovnis ufleba SeerTebul StatebSi, ganpirobebuli im safrTxeebTan, rac samSobloSi dabrunebulebs emuqrebaT!
- ufaso konsultacia;
- advokatis asistenti yazaxeTidan,
romelic saubrobs rusulad;
- Cven warvmarTavT Tqvens
emigraciul saqmes, deportacias, Asylumis gasaCivrebas da ojaxur peticiebs
1-212-693-3355
asaval
dasavalis
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
EDITOR & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC
patronaJiT
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad
2009 wlis 23 dekembers, aRmosavleT
amerikis droiT 10:00 wuTze
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
gilocavT
damdeg
2010 wels
N56, dekemberi, 2009
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
aha, erTi kidev axali weliwadi... ra movulocoT Cvens Tavs, qarTvelno? ra gvaqvs dRes
sasurveli, rom davikveboT da SevirCinoT, ra
gvaqvs xval sanatreli, rom vinatroT da movilodinoT? ukan mivixedavT am axlo xanebSi
da iseTi ara gvrCeba ra, rom Tavi moviwonoT
an nanviTa vTqvaT: „hoi, wamo sixarulisav, ese
swrafad sad waxvedi!“ win viyurebiT da xvalindelis nislSi imisTana ara mosCans ra, rom
guli gulis adgilsave dagvrCes, an natvriT
vTqvaT: „movidin, dReo sixarulisao!“ ra giTxraT,
riT gagaxaroT?
nuTu iseve Zveleburadve Tavi unda dagikraT da mogaxsenoT: „Semovdgi fexi, gwyalobdeT
RmerTi...“ sul wyaloba RvTisa da wyaloba
RvTisa, erTxel Cven TviTonac TiTi gavZraT.
erTxel Cven TiTonac mivdgeT-movdgeT. wyaloba
RvTisa kargia, magram ra qmnas marto wyalobam, Tu RvTis mier nawyalobebs TiTon adamiani ara hrwyavs, ara sxlavs, ara hfurCqnis, ar
uvlis, ar hpatronobs. RmerTma, rac wyaloba
iyo, ukve moiRo Cvenze. danarCeni Tqven iciT
da Tqvenma kacobamao. ra kacoba gamoviCineT?
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
CvenTvis RmerTs ara dauSavebia ra, ara
dauzogvia ra, ara dauklia ra; Tu qveyanaze
erTi-ori kuTxea imisTana, rom kacs eTqmodes
- qriste RmerTma Tavisi kalTa uxvebisa aq
daibertyao, imaTSi ukanaskneli saqarTvelo
ar aris. rac RvTis SemZleobiT aris da ara
kacisaTi, is yvelaferi ukve mogvmadla RmerTma.
xelT gviWiravs es mSvenieri qveyana, romlis
mnaxavT SeuZliaT samarTlianad sTqvan: „sxva
saqarTvelo sad aris, romeli kuTxe qveynisa“.
am samoTxe qveyanaSi marto qarTvels ugubdeba
suli, guli eleva, xorci adneba...
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
tye-mindori, mTa-bari, miwa-wyali, hava-haeri imisTana gvaqvs, rom ra ginda sulo da gulo ar moixveWo, ar iSovo, ar gamoiyeno. aq,
Citis rZes rom ityvian, isic iSoveba. oRond
xeli gasZar, gaisarje, imxneve, mucelsa da
gulis-Tqmas batonad nu gaixdi. icode, dRes
mZleTa mZlea garja, Sroma da naSromis gafrTxileba, Senaxva, patronoba, gamozogva saWiroebisamebr da ara gaumaZRar survilisamebr.
varT ki aseTni? ra giTxraT? riT gagaxaroT?
ra ar gadagvxdenia Tavs, ra mtrebi ar mogvsevian, ra vai-vaglaxi, ra sisxlis Rvra, ra
RrWena kbilTa ar gamogvivlia, ra wisqvilis
qva ar datrialebula Cvens Tavzed da yvelas
gavuZeliT, yvelas gavumagrdiT. SevinaxeT Cveni
Tavi, SevinarCuneT Cveni qveyana, Cveni miwawyali. lang-Temurebma Cvens sakuTar sisxlSi
gvbanes da mainc davrCiT da gamovcocxldiT.
Sah-abazebma Cvenis kbiliT gvaglejines Cveni
wvrilSvilni da mainc gamovbrundiT, movsulierdiT. aRa-mahmad-xanebma pirqve dagvamxes, qvaqvazed ar dagviyenes, mogvsrnes, mogvJlites
da mainc fexzed wamovdeqiT. movSendiT, welSi
gavswordiT. gavuZeliT saberZneTs, romsa, monRolebs, arabebs, osmal-Turqebs, sparselebs,
rjuliansa da urjulos da droSa qarTvelebisa, Subis wveriT, isriT da tyviiT dafleTili, Cvens sisxlSi amovlebuli, xelSi SevirCineT, aravis wavaRebineT. codva ar aris, es
droSa axla CrCilma SesWamos, Tagvma dagviWamos. dro-Jami amas gviqadis...
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
qriste-RmerTi jvars ecva qveynisaTvis da
Cvenc jvars vecviT qristesaTvis. am patara
saqarTvelos gadavuReReT mkerdi da am mkerdzed, rogorc kldezed, davudgiT qristianobas
saydari, qvad Cveni Zvlebi vixmareT da kirad
Cveni sisxli. da bWeTa jojoxeTisaTa ver Semusres igi. gavwydiT, gaviJliteniT, Tavi gaviwireT, col-Svilni gavwireT, usworo omebi
vasworeT, xorci miveciT sulisaTvis da erTma
muWa erma qristianoba SevinaxeT, ar gavaqreT
am patara qveyanaSi, romelsac Cvens samSoblos,
Cvens mamuls - samarTlianis TavmowonebiT
veZaxiT. codva ar aris, es eri moswydes; codva
ar aris, es lomi koRom sabudrad gaixados,
codva ar aris, mela-turam gamoRrRnas, rogorc
mZovari, rogorc leSi. raT? risTvis? vis ra
viri movpareT?
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
yvela es SevZeliT da sakiTxavad saWiroa
- ram SegvaZlebina? ram gvixsna? jvarcmulni
qristesTvis rogor gadavrCiT? wamebulni da
sisxlmTxevelni mamulisaTvis ramRa gvacocxla,
ram gvasuliera? man, rom
vicodiT - im dros ra undoda,
ra iyo misi cixe-simagre. misi
far-xmali, vaJkacoba undoda,
vaJkacni viyaviT, xmali undoda,
xmlis Wedva vicodiT, omis saqmeTa codna undoda, omis saqmeni vicodiT. ai, ram SegvaZlebina, ram gvixsna, ram
Segvinaxa... im droTa Carxze gaCarxulni viyaviT,
im droTa qar-cecxlSi gamofoladebulni, im
droTa samWedurSi naWedni. „silbo gvqonda
naqsovisa“ - viT qristianebs „da simtkice naWedisa“ - viT meomrebsa da mamuliSvilebs. amiT
gavitaneT Tavi. droTa Sesaferi Rone vicodiT,
droTa Sesaferi xerxi, droTa Sesaferi codna
gvqonda, droTa Sesaferi mxneoba da gamrjeloba.
wavida is dro: daClungda xmali, gauqmda vaJkacoba, exla xmali Taroze unda SevdvaT, aRarafris maqnisia; exla an adli unda gveWiros
xelSi, an guTani, an Carxi qarxnisa, an marTulebi manqanisa. exla vaJkacoba omisa ki ar unda, rom sisxlsa hRvrides, vaJkacoba unda Sromisa, rom ofli hRvaros. kidev vityviT, qveyana
exla imisia, vinc irjeba da vinc icis wesi da
xerxi garjisa, vinc ufro ufrTxildeba naSroms,
vinc izogavs naRvaws. dRes mZleTa mZlea marto
is, vinc mcvelia da bejiTi suliT da xorciTa, codniTa da marjveniTa. gvWirs-ki dRes
romelime es droTa Sesaferi sikeTe?
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
xmlianma mterma ver dagmaTmobina, ver wagvarTva Cveni miwa-wyali, Cveni qveyana. xmlians
mters gavuZeliT, gadavrCiT, qveyana da saxeli
SevinaxeT, saxsenebeli ar amovikveTeT, SevirCineT, saqolavi aravis avagebineT. xmliT mosulma
vera dagvaklo-ra - SromiT da garjiT, codniT
da xerxiT mosuli ki Tan gagvitans, fexqveSidan miwas gamogvaclis, saxels gagviqrobs, gagvwyvets. saxsenebeli qarTvelisa amoikveTeba
da Cvens mSveniers qveyanas, rogorc upatrono
saydars, sxvani daepatronebian. Sromasa da garjas, codnasa da xerxs veravin-Ra gauZlebs,
Tu Sroma da garja, codna da xerxi win ar
mivagebeT, win ar davaxvedreT, win ar davuyeneT. varT ki yovel amisTvis mzad? an gvetyoba raSime, rom yovelive es viciT da vemzadebiT?.. ra giTxraT? riT gagaxaroT?
exlac omia, xolo sisxlis Rvrisa ki ara,
oflis Rvrisa, omi usisxlo, mSvidobiani, wynari.
am omma arc buki icis, arc naRara. ubuknaRarod sTesavs, ubuk-naRarod mkis. kokisebur
Sxapuna niaRvars ki ar hgavs, rom mTa da bari
Tan waiRos, moarRvios, moRaros da mogragnos,
„mdumare wvimisaebr nayofis gamomcemelia“. arc
rbeva icis, arc Zarcva. es mis bunebaSi ara
sweria, Tu TviTon adamianma gesli ulmobelis
sixarbisa Sig ar CaawveTa, buneba ar mouwamla,
ar mouSxama. es omi Sromisaa, da viTarca
Sroma - patiosania, namusiania da iseTive Tavmosawonebeli, Tav-gamosaCeni, rogorc uwin Tofisa
da xmlis omi iyo. vaJkacoba amisTana omSi
bevriT win aris sisxlis omis vaJkacobaze.
vaJkac guladze mSromeli samis gafreniT metiao, - ityoda glexkaci Taviseburad zedgamoWriT, Tu marTals aTqmevinebT. ra glexkaci, TiTon dRevandeli dRe amas gveubneba, amas hRaRadebs da Cven gvesmis ki es RaRadi? vai rom
ara. maS ra giTxraT, riT gagaxaroT?
ar viciT - rani vyofilvarT, ar vxedavT rani varT, ver gamogvisaxia - rani viqnebiT.
yurebSi bamba gvaqvs daculi da Tvalebze xeli agvifarebia. arc arafers vxedavT, arc
araferi gvesmis. uzarmazari Txrilia Cven, qarTvelebis win da ainuSiac ar mogvdis. am Txrilis
piras vdgevarT da sakmaoa xeli gvkran - da
Sin gadaviCexebiT dedabudianad. orbi, arwivic
ki veRar gvi povis, veRar daswvdeba Cvens Zvlebs,
rom gamoxran, gamoswiwknon, iseTi Rrmaa es
Txrili, iseTi uZiro. vdgevarT da uRonoda
vbzuiT „me var da Cemi nabadio“ da am bzuilidan ara gamodis-ra. iqneba imitom, rom yvela
buzi ki bzuis, futkarTan ki yvela tyuis.
axalo weliwado, Tu ram SegiZlian, Tvali
agvixile, yurebidan bamba gamogvacale, futkrisgan gvaswavle droTa Sesaferi samamaco
znenia, rom Cvenma Semdegma mainc aRara sTqvas:
ra giTxraT? riT gagaxaroT?
1897 w. 31 dekemberi
aSS
mxne iyav da ganZlierdi!
i
l
i
a
W
a
v
W
a
v
a
Z
e
Cven gvesmis da
advilad gamosacnobic aris, risTvis
gvixarian ieso qristes Sobis dRe. gvesmis es didi dRe risTvis aris didi, risTvis
aris yovel-wliv sixaruliT da milocviT misagebebeli, risTvis aris sadResaswaulo didisa da patarasaTvis. am
dRes daibada sikvdiliTa sikvdilis
damTrgunveli da cxovrebis momniWebeli macxovari qveynisa, RmerTi yovlad
mowyalebisa da yovlad msxnelis siyvarulisa. RmerTi nugeSinismcemeli uZlurisa da uRonosi, davrdomilTa aRmadgeneli, sneulTa maurvebeli, codvilTa Semwynarebeli, maSvralTa da tvirTmZimeTa meox-patroni da mwyalobeli. man aRamaRla Rirseba da pativi
adamianisa iqamde, sadamdinac misda mosvlamde ver mimwvdariyo adamianis SeSinebuli goneba da gauRviZebeli grZnoba. „viT mama zecis, iyav Senca srulio“,
umoZRvra kacs da amiT gvamcno, rom
kaci SemZlebel ars aRsvlad RvTaebis sisrulemde. raodeni didebaa da
pativi kacis bunebisa am eqvss sityvaSi, RvTisa bageTagan warmoTqmulSi...
iRvawe da RvTis sisrulemde Senc SegiZlian axvide da miaxwioo. esodeni
gandideba da aRmateba adamianis Rirsebisa jer manamde ara adamians ar gaegona da sakvirvelia gana, rom yovel
amis Semdeg yovel-wliv ieso qristes
Sobis dRes didebiT vadidebT, erTmaneTs sixaruliT vulocavT, vmxiarulobT da TviToeulis guli mowyalebisaTvis da madlisaTvis sZgers.
xolo ar gvesmis, ra mizeziT amasTanave, Tu ar metis, sixaruliT vegebebiT xolme pirvel dRes axali wlisas.
ai esec axali weliwadi da ar viciT
ra mogilocoT: wasvla Zvelisa, Tu
mosvla axlisa. an erTSi ra yria, an
meoreSi, ver gamogcicvnia. wasvla Zvelisa Tavis-Tavad bevri araferi sasixaruloa. piriqiT, sanaRvleli ufroa.
jer imitom, rom kargi iyo Tu avi,
mainc SeCveuli Wiri iyo da SeCveuli
Wiri xom zogjer qarTvelisaTvis SeuCvevel lxinsa sjobia. meore imitom,
rom Zveli weliwadi wavida da sasicocxlod moTvlil dReTagan TviToeuls Cvengans moaklda mTeli samas
samocdaxuTi dRe da samas samocda
xuTi dRiT axlo miuvediT im aucilebels sadgurs, saca Sesvlaa da gamosvla aRara. nuTu es misalocvelia
da sasixarulo... xumrobaa, mTeli samassamocdaxuTi Tormet-saaTiani dRe
da mTeli samassamocdaxuTi Tormeti
saaTianive Rame... wavida da daiRupa
es amodena dRe da Rame, es amodena
dro da Jami iq, saca sicocxle uamisodac wuTia. droTa brunvam rom es
amodena Rala waarTva Cvens sicocxlesa, samagierod ra nugeSi mogvca, ra
gvaTesina, ra mogvamkevina, ra dagvamunaTa? rom gveTqmodes - bevri araferio, cota mainc sagulvebeli gveqneboda. saqme is aris, rom sul araferi
moucia, da es ra nugeSia. midian dReni da Cven isev ise pirdaRebulni varT,
isev ise xelcarielni, rogorc vyofilvarT, da viZaxiT: sad wavideT, vis
SevCivloT, vis vuTxraT, vin gangviRebs daxSul karebs bedisas?
bedis karis gaRebas vin sCivis. es
is Zexvia CvenTvis, romelsac mSieri
kata ver Seswvda da Tavi imiT inugeSa, rom paraskeviao. CvenTvis isic didi bedniereba iqneboda, rom ubedurebis karis daxurvas da Signidan Caketas mainc vRirsebodiT. es rom mainc
ewyalobebina Zvels weliwads, kidev
RmerTs madlobas vetyodiT da ar davinanebdiT amisTvis im Zvirfas safasuris gacemas, romelsac dReni sicocxlisani hqvian, da romelic miT
ufro Zneli gasametebelia, rom Cvenda daukiTxavad midis da aRar brundeba ukan. sxva yvela gacemuli isev
xelaxlad moixveWeba da sicocxlis
warsuli dReni-ki aRara. vai fuWad
ganvlils samas samocda xuTs dRes
da Rames. Cvens sicocxles es amodena
xani moaklda da erTis bewvis odenacki ara Segvmatnia ra. unda vtirodeT
da ar gvixarodes ki, rom ese ugemurad, urgebad dReni Cvenni davlieT. aq
sinanuls ufro meti adgili aqvs, vidre sixaruls, glovas da samZimars, vidre
mxiarulebasa da milocv-molocvas.
sinanulic kai saqmea, kai saqonelia,
Tu marTla sagonebelSi raSime Cagvagdo da namusi da sindisi Tavisis utyuaris sasworiT xelSi karze mogvayena
Cvenda gansakiTxavad. gankiTxva Tavisis
Tavisa bevrs mizezs dagvanaxvebda Cvenis ubedurebisas da qarisagan motanils sixaruls Zvelis wasvlisas da
axalis mosvlisas qarsave gaatanda,
magram sad aris. sinanulisa da gankiTxvisaTvis aRarc guli gvaqvs gulis
adgilas da aRarc Wkua Wkuis adgilas da viZaxiT waramarad „droni mefobeno“, maSin, dro mxolod igi qvevria,
romelic marto imas amoiZaxebs xolme,
rasac TviTon kaci CasZaxebs.
raRa sakvirvelia, rom Cven, Zvelis
weliwadisagan gulgatexilni da ase
unugeSod darCenilni, axal weliwads
raRac imediT vebRauWebiT, raRac sixaruliT SevnatriT. meti ra gzaa, wyalwaRebuli xavss eWidebodao. Cvenc ase
mogvdis. xolo sakiTxi es aris: es karze mosuli axali weliwadi jer xom
gauWreli nesvia da ra sabuTia, rom
SevxariT. qristes aqeT sruli aTas
rvaas oTxmocdaTvrameti weliwadi gasTenebia adamians saerTod da Cven, qarTvelebs calke da aTas rvaas oTxmocdaTvrametjer sixaruliT da milocviT mivgegebivarT da amdenjerve movtyuebulvarT, imedi da sixaruli gagvcruebia da aTas rvaas oTxmocdamecxramete weliwadisagan raRas unda
movelodeT, Cven, qarTvelebi mainc.
marTalia, dRevandelis dRis gamwarebuli kaci xvalis imedzea xolme,
magram esec ki unda vicodeT, rom xvale
Svilia dRevandelis dRisa da dRevandeli dRe Svilia guSindelisa. raki
asea, maS deda vunaxoT, mama vunaxoT
da Svili ise gamovnaxoT, qarTulis
andazisamebr, da maSin davinaxavT, - ra
wiTeli koWi unda brZandebodes CvenTvis es axlad Sobili axali weliwadi,
romlis mze da mTvare, naTeli da bneli pirvel SexedviT TvaliT ara sCans,
aba erTi gvibrZaneT, - ra movuxaniT,
ra movuTeseT, rom ra mogvamkevinos.
„yoveli msgavsi msgavssa hSobso“,
naTqvamia, da uxeiro, usaqmur weliwadisagan naSobi ra xeirs mogvitans.
gana amisTana weliwadi erTi da oria!..
es ramdeni dro da Jamia, rac Cven viZaxiT: „waxdnen yovelni CvenTvisa, raic
gvqonda qonebanio“. vin aris amis mizezi? aravin, Cvens meti, da amis magier,
rom yovelma axalma weliwadma Cvens
Tavze migvaxedos, dagviJinia „SemovdgiT
fexi da gwyalobdeT RmerTio“ da gvgonia, rom raki es vTqviT, cidan manana
Camova da pirSi Cagvivardeba. is-ki aRar
gvaxsovs, rom RmerTi marto gamrjelis
mwyalobelia da uxeiros, uqms, usaqmurs
pirs aridebs.
„RmerTma tkbilad dagaberoso“, erTmaneTisaTvis vnatrulobT xolme, rocaki axali weliwadi kars dagvirakunebs.
ra didad sanatreli ram aris es dabereba. daberebidan erTi fexis gadadgmaRaa sikvdilamde. da raki amaze midgeba saqme, maSin yovelisferi mwarea.
gza is aris, rom erTmaneTs erTmaneTiT guli gavuguladoT da amisTvis
Rone Rones gadavabaT, mxari mxars mivceT, erTmaneTis siyvaruli vamociquloT da am windebuls axals weliwads
imas vaqmnevinebT, rac Cven gvinda da
ara imas, rac masa hsurs. vimxneoT erTad-erTis guliT, erTis suliT, erTmaneTis ndobiT. vinc mxnea, is Zlieria.
maS „mxne iyav da ganZlierdi“ - ai
Cveni saaxalwlo molocva, Cveni saaxalwlo natvra.
1898 w. 31 dekemberi
2
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
herod mefis
dReebSi
(Z. w. aR. 4 weli)
... ierusalimis mkvidrni miCveuliyvnen maT qalaqSi Soreuli
qveynebidan Camosul piligrimTa
xSir stumrobas da albaT yuradReba ar miaqcies ucxo-qveynelTa
qaravans, romelic mimodioda qalaqis quCebSi romis daarsebidan 750e weliwadis zamTars. magram male
maT Sesaxeb alaparakdnen, radganac
cnobili gaxda, rom mogzaurebi
eZebdnen iudevelTa mefes, Tanac
ara herodes, aramed sxvas - ZuZuTa bavSvs.
`Cven vixileT misi amomavali
varskvlavi da movediT, raTa mas
Tayvani vsceTo~, - ganacxades. mis
saZebrad rom mainca da mainc ierusalimSi Camovidnen, gakvirveba
aravisi ar unda gamoewvia. yvelas
smenoda winaswarmetyveleba iudevel idumal kacze, romelsac unda
ganekarga qveyniereba.
`sadaa axalSobili iudevelTa
mefe?~ - kiTxulobdnen mogvebi, magram pasuxis nacvlad SeSinebuli
xalxi Cqarobda gacloda maT. saWiroeba iTxovda im wlebis ierusalimSi viTarebis sul mciredis
codnas, raTa warmoedginaT, ramdenad gamomwvevi da sifrTxilemoklebuli iyo TviT es kiTxvac.
magram Soridan mosuli mgzavrebi
Zlivs mimxvdariyvnen TavianT windauxedaobas. albaT isini srul umecrebaSi imyofebodnen yvelafris mimarT, rac ki xdeboda iudeaSi herodes dros.
pirferTagan `didad~ wodebul
am monarqis cxovrebas SeeZlo moeca `makbetis~ suliskveTebis ramdenime siuJeti. romaelTa mxardaWeriTa da eris nebis winaaRmdeg Caigdo ra xelisufleba, igi amaod
cdilobda xalxSi popularobis
mopovebas. misi mefobis garegnulad
brwyinvale ocdacameti wlis ganmavlobaSi herodes mimarT mtroba
mxolod matulobda.
herode iyo sastiki da pativmoyvare, mudmivad unayofo gatacebebSi gadavardnili. Sors idga religiuri problemebisagan, rac imJamad
aRelvebda iudevelebs. sasaxlis
karis intrigebi da qalebi, omebi
da mSeneblobebi STanTqavda mefur
srulqmnilebas. misi mmarTvelobisas qveyanam daibruna avtonomia,
man aavso aTeuli cixe-simagriT
Tavisi samflobelo da qalaqebSi
aRmarTa dasavluri stilis uamravi Senoba-nageboba. erTnairi gulmodginebiT misdevda Teatrebis,
i podromebisa da taZrebis mSeneblobas, taZrebisas Tavis mfarvel
avgustines pativsacemad; da agreTve misi goneba dakavebuli iyo ierusalimis didi taZris remontiT.
Tavis pativmoyvareobiT herodes
surda daeCrdila bermuxa solomoni. igi amayobda taZriT, romelSic Cado uzarmazari saxsrebi da
romelic aqcia msoflios erTerT saocrebad. da mainc, amiTac
ver SesZlo man qveSevrdomTa ndobis mopoveba.
gansakuTrebulad pirquSi iyo
herodes cxovrebis ukanaskneli
wlebi. Tumc `herodeanelTa partia~ masSi idealur monarqs xedavda, cotac da kinaRam mesias, magram
mefem icoda, rom misdami eris zizRi mxolod izrdeboda. qveyanaSi
uaryofiTi ganwyobileba mxardaWeras hpoulobda farisevelTa mxridan, romelnic boikots ucxadebdnen
mefis yovelgvar wamowyebas. bevri
maTgani awames imisaTvis, rom winaswarmetyvelebdnen danaSaulebrivi
mmarTvelobis swraf aRsasruls.
iolia warmovidginoT, rogor
aitanda Zrwola samocdaaTi wlis
bebers, roca gaigebda, rom viRac
aRmosavleli elCebi qalaqSi kiTxulobdnen `axladdabadebul iudevelTa mefes~.
vin aris taxtis morigi pretendenti?
ra Zalebi dgas mis ukan?
yvelaze arasasiamovno iyo misTvis is, rom mas pirvelad esmoda
am momdevno SeTqmulebaze.
ucxoelebTan Sexvedrisas herodem Seityo, rom rogorc etyoba,
saubari unda yofiliyo bavSvze,
vinac momaval mesiad warmoesaxaT
mogvebs. Tavis xelisuflebaze amdagvari saxis xelyofasTan mefes
araerTxel hqonia saqme da darwmunda siCqarisa da gambedaobis aucilebel saWiroebaSi. man mRvdelmTavarTagan gamoarkvia, Tu sad SeiZleboda mosalodneli mesia dabadebuliyo. roca mas dausaxeles
beTlemi, man iq gagzavna mogvebi da
sTxova, gadmoecaT dawvrilebiT
cnobebi axalmovlenil iudevelTa
mefis Sesaxeb. herodes yvelaze
naklebad ainteresebda bibliur winaswarmetyvelebaTa aRsruleba. bebris aRreuli goneba axal angariSsworebaTa gegmebs awyobda.
beTlemi dedaqalaqis maxloblad mdebareobda. roca ucxoqveynelni mividnen daba-qalaqSi, iq ukve
karga xania icodnen cxvris TavSesafarSi dabadebul idumal Cvilze. adgilobrivi mwyemsebi, pirvelma,
vinc ixiles igi, hyvebodnen im
araCveulebriv niSnebze, ramac miiyvana isini gamoqvabulSi.
Cvilis mSoblebi - xuro iakobi da mariami, - galileidan mosulni iyvnen, isini beTlemSi gamoCndnen
weliwadnaxevris win aRweris dros,
romelic imarTeboda avgustineze
daficebasTan dakavSirebiT.
ambobdnen, roca deda CviliT
Cavida ierusalimSi ganwmendis wesCveulebis aRsasruleblad da pirmSos xeldasxmisaTvis, mis vaJs uwinaswarmetyveles diadi momavali.
SorsmWvretelma moxucma simeonma,
aiyvana ra axalgazrda dedidan
bavSvi, umadla ufals da Tqva, rom
axla ki SeuZlia ganisvenos mSvidad, rameTu ixila gadarCena, romelic RmerTma `ganumzada naTeli
warmarTTa gansabrwyinveblad da
sadideblad israelisa~. wmindanma
daloca gancvifrebuli mSoblebi
da daamata, mimarTa ra mariams: `aha dayenebul ars is mravalTa
dasamowmeblad da aRsadgenad israelSi da niSnad davisa, TviT Sens
sulSic gaivlis maxvili~.
es winaswarmetyveleba moismina
xalxma, vinc am dros taZarSi imyofeboda. israelis nugeSinismcemelis momlodineni gadascemdnen am
ambavs bagidan bages. aman, ra Tqma
unda, beTlemamdec miaRwia. amitomac
mogvebma yovelgvari garjis gareSe SeZles iosebisa da mariamis
povna. maT saxlSi Sesulebma bavSvis ferxTiT daawyves TavianTi ZRveni,
Tayvani sces mas da wavidnen.
herode uSedegod eloda ambebs:
mogvebma amjobines samSobloSi sxva
gziT dabrunebuliyvnen, ierusalimis gverdis avliT.
roca darwmunda, rom gegma CaeSala, mefem gadawyvita erTbaSad moeRo bolo savaraudo safrTxisaTvis. beTlemSi gagzavna jariskacTa
razmi gankargulebiT, - moekvdinebinaT iq orwlamdeli yvela Cvili
bavSvi.
tymis xma romis ganier maxvilTa,
aq xvda bedad yiJina daeca jvarosnebs, egriala inglisisa da safrangeTis artilerias. gegoneboda, rom
israelis am barSi SejaxebaSi modioda evropa da azia, iudeveloba
da warmarToba, Zveli da axali
aRTqma, warsulis istoria da momavlis imedebi~.
Tumc, Tavad nazareTi ganze idga
am didi istoriuli gzebisagan,
evangelur epoqaSi mas Tvlidnen
miyruebul dasaxlebad. SeiTxza
kidec andazuri Tqma: `SeiZleba ki
iyos raime sikeTe nazareTidan?~
da TiTqos imisTvis, rom uaryofiliyo yvela adamianuri Sefasebani,
swored es Raribi daba gaxda qristes `samSoblo~, iq gaiara misi
cxovrebis didma nawilma, TiTqmis
meoTxedi saukune dadioda mis qvian
quCebSi da adioda bilikebiT garSemortymul borcvebze. cotam Tu
icoda iesos dabadebis namdvili
adgili, magram isinic ki, visac
smenoda amis Taobaze, mas uwodebdnen hanocris, nazarevels.
Cven rom SegveZlos moxvedra
im wlebis nazareTSi, maSin davinaxavdiT aseuli TeTri brtyelsaxuraviani saxlebis gverdiT gorakebze mofantul moCarCoebul venaxebsa da zeTisxilis oles. dam-
Ze-kacis
mTargmnelisagan:
Zvirfaso mkiTxvelo, Tqvens winaSe warmovadgenT saSobao sakiTxavebs: erTs Teodor dostoevskis novelas `biWuna naZvisxeze qristes wiaRSi" da meores - dekanoz aleqsandre menis gamokvlevis fragmentebs `Ze-kacis saidumlo~.
pirvel SemTxvevaSi avtori msoflio mniSvnelobis klasikosia, meore SemTxvevaSi ki marTlmadideblur samyaroSi sakmaod cnobili saeklesio moRvawe, filosofosi da Teologi. erTi mxatvruli nawarmoebia, meore ki gamokvleva. magram
orTaves aerTianebs is RvTaebrivi siTbo da siyvaruli, rac ieso qristesgan momdinareobs da adamianuri gonebis yovel kuTxe-kunWuls moicavs. marTalia, xedva
aris sxvadasxva rakursidan, sxvadasxva Temebze, magram uflis siyvarulis paTosi
orivegan Tanabarzomieria.
Teodor dostoevskica da aleqsandre menic marqsistul eSmakeulTa msxverpli
gaxldnen: dostoevski - maT mosvlamde, meni ki - wiTeli gveleSapis kudis ukanasknel moqnevas Seewira. raRac momentSi SesaZloa sazeimo ganwyobisagan gadagaxvevinon am nawarmoebebma, magram amaSic ki uflis madli igrZnoba da xsnis gzas
TviTonve gviCvenebs.
- ratom meZebdiT? - upasuxa iesom,
- gana ar icodiT, rom me mamaCemis
sameufeoSi mmarTebs yofna?!
gegoneboda, uecrad is gaxda Soreulad miuwvdomeli da idumali,
misma sityvebma mSoblebSi dabneuloba gamoiwvia, verc ki mimxvdariyvnen, ra hqonda mxedvelobaSi. magram
ieso imav wuTs adga da gahyva
maT. erTaderTxel aramiwiuri sxivi gaelvarda RrublebSi da miimala. is isev - Cveulebrivi bavSvia
pirvelad
qarTul enaze!
saidumlo
dekanozi
ra xarisxiT iqna Sesrulebuli
es brZaneba, ucnobia. udavoa, herode scemda mas sruliad gasaidumloebulad. im epoqis aRmwer ioseb
flaviuss ara aqvs moxseniebuli
beTlemis tragedia. TumcaRa, herodes uricxv simxeceTagan mis TvalSi am movlenebs SeeZlo umniSvnelo adgili daekavebina.
rogorc ar unda yofiliyo, is,
visac mkvlelebi eZebdnen, qalaqidan ukve Sors iyo. mogvebis wasvlis Semdeg galilevelTa ojaxi
male miimala. iosebma icoda, gonivruli iqneboda mTlianad daetovebinaT herodes samflobeloTa sazRvrebi da gamgzavrebuliyvnen egvipteSi - erT-erT uaxloes centrSi,
sadac cxovrobdnen `ganTesili~
ebraelebi.
ase da amrigad, Cven vxedavT, pirvelsave dReebidan rogori zizRiTa da muqariT Sexvda samyaro mesias. magram es ar iyo mTeli samyaro, - vinc iwama da eloda, vinc
wmida iyo guliTa da savse imedebiT, qristes sxvanairad daxvda, beTlemelma mwyemsebma, marTalma simeonma da aRmosavlelma brZenkacebma
aRiares igi momaval meufed.
imave wlis gazafxulze mZime
avadmyofobam herode sawols miajaWva. mas xangrZlivad awamebda
SiSebi. is wamdauwum yurs ugdebda damsmenebs, ramdenjerme cvlida
anderZebs. mefes ar aZlevda mosvenebas is azri, rom eri mouTmenlad
eloda mis aRsasruls. roca gaigo, rabinTa waqezebiT viRac ymawvilebma taZarSi daamsxvries oqros
arwivi - romis emblemao, brZana,
dauyovnebliv SeepyroT isini da
sruli simkacriT gaesamarTlebinaT. miuxedavad sneulebisa, herodem i pova sakuTar TavSi Zala,
raTa daswreboda process. braldebulebs miusajes koconze dawva,
ramac gamoiwvia aRSfoTebis qariSxali ierusalimSi.
momakvdavi mefe waiyvanes ieriqonSi, sadac cdilobdnen emkurnalaT wylebiT. iyo momenti, roca
tkivilebma kinaRam miiyvana herode
TviTmkvlelobamde; Zlivs moaswres
misi gadarCena. SinaymaTa xmauri
da yvirili patimrobaSi myofi
mefis ufrosi vaJis yuramdec mivida. man ifiqra, rom mama ukve mokvda
da exveweboda cixis zedamxedvels
gaTavisuflebas. magram ukanasknelma herodesTan daabezRa. da gamZvinvarebulma mefem brZaneba gasca saswrafod moekvdinebinaT ufliswuli. xuTi dRis Tavze ki sikvdili TviT monarqsac miewia.
nazareTi
(Z. w. aR. 3 w. - as. w. aR. 27 w.)
rodesac herodes sikvdilis
cnobam egvi ptemde miaRwia, xuro
iosebi darwmunda rom safrTxem
Caiara da gaemzada samSobloSi
dasabruneblad, magram mas arqelaosisgan Seviwrovebisa SeeSinda da
beTlems ar damkvidrebula, amjobina
ki CrdiloeTiT gadasaxleba patara
qalaq nazareTSi, sadac adrec ucxovria mariamTan erTad.
im epoqaSi galilea mWidrod
dasaxlebuli mxare iyo, geografiuli mdebareoba ki xsnida mas mTeli qveynierebis qariSxalTaTvis.
`aqve, - wers frederik farrori, maxloblad iyo finikia, siria, arabeTi,babiloni da egvipte. warmarTTa
kunZulebi da evropis yvela didebuli qveyana Canda dasavleTis
zRvis mbzinvare wylebis miRma. romis almioni frialebda am vakeze...
faraonebi da ptolemeebi, emirebi
da arsakidebi, msajulebi da konsulebi - yvela ibrZoda am brwyinvale mxaris dasaufleblad. aq brWyvialebda selevkidebis horolebi,
sezostrisis saomar etlebqveS
grgvinavda miwa, masze uvlia makedoniis falangebs, aq ismoda dar-
aleqsandr meni
reci maRlobebidan iSleboda Tvalwarmtaci panorama, razec, albaT,
araerTxel ganisvenebda mzera iesosi: lurj mTaTa jaWvi, mwvane xeobebi, daTesili mindvrebi.
bevri ram Seicvala mas Semdeg,
magram galileis buneba TiTqmis
iseTive darCa, rogoric oriaTasi
wlis winaT. mogzaurebi erTxmad
amtkiceben, rom nazareTi da misi
Semogareni aRTqmuli miwis ganumeorebeli kuTxeao, mas `mTis vardsa~ da `miwiur samoTxes~ uwodeben. maRlobis haeri sufTaa da
gamWvirvale. zamTris wvimebis Semdeg nazareTis ferdobebi baRebad
iqcevian; maT hfaravs yvelaze azizi
elferis nair-nairi yvavilebi: SroSanebi, mTis titebi, anemonebi. iesos
uyvarda yvavilebi, igi ambobda, rom
maT ar SeiZleba Seedaros TviT
solomonis mefis morTulobanio.
gazafxulis nazareTis mindvrebs
axmianebs torolebis rakraki, Sors
vrceldeba gvritebis RuRuni, cis
sqel silurjeSi micuravs vardisferi pelikanebis gundi. Citebi,
iseve rogorc yvavilebi, qristes
saubrebSi sulis saxebad gadaiqca, RmerTisadmi Tavisi sasoebiT
mindobili. mas magaliTebad mohyavda isini fuWi da mravlismzrunveli adamianebis TvalTasaxelad.
apokrifTa avtorebi ar daZunwebulan, aReweraT is saswaulebi, romlebiTac TiTqos bavSvobaSi ancvifrebda ieso yvelas, magram saxarebidan Cans, rom im dros igi arafriT amJRavnebda Tavis upiratesobas sxva adamianebze, da piriqiT,
yovel SemTxvevaSi gareSe pirTagan
niRbavda Tavis saidumlos. mxolod
erTxel agrZnobina mSoblebs, rom
is ekuTvnoda ara maT, aramed sxva,
maRal samyaros. es moxda paseqis
dReebSi, albaT galileis ajanyebamde cota adre.
rogorc yvela RvTismosavi iudeveli, iosebic yovel wels dadioda ierusalimSi dResaswaulze.
momlocveloba qalis movaleobad
ar iTvleboda, magram eklesiis moyvaruli mariami mudam dadioda
wmida qalaqSi. roca misma pirmSom
saeklesio srulwlovanebas miaRwia,
isic Tan waiyvana.
im dReebSi dedaqalaqisaken mimaval gzebze erTi meores misdevda
adamianTa Wrel-Wreli mwkrivi,
veldavel ki fsalmunTa galoba
ismoda. ierusalimSi Cadioda aTasi
mlocveli. dacva Zlivs axerxebda
wesrigis damyarebas. taZris moedani gadaWediliyo xalxiT, ganuwyvetliv mimdinareobda msxverplSewirva, saRamoobiT sadResaswaulo
trapezisaTvis ojaxebi saxlebSi
ikribebodnen.
dResaswaulis dasrulebisTanave
iosebi da mariami ukan dabrundnen.
isini naTesavebTan da mezoblebTan
erTad midiodnen, da amitom pirvel xanebSi ar awuxebdaT iesos
maTTan aryofna. rodesac mixvdnen,
rom is qalaqSi darCa, maSin gangaSmoculebma miaSures ierusalims.
daucxromeli dro iyo, da mariamis guli SiSSi ikumSeboda.
pirTamde savse qalaqSi arc ise
ioli iyo Svilis povna. iosebi
da mariami didxans dadiodnen quCebSi, sanam ar mividnen erT-erT galereasTan, romelic gars ertya taZars. iq, Cveulebriv, rabinebi da
mwignobrebi dros atarebdnen saRvTismetyvelo saubrebSi da sjulis kanonis ganmartebebSi. dedam
maT Soris dainaxa ieso. igi ijda,
usmenda mecnierTa saubrebs da SekiTxvebs usvamda maT. saRvTo werilis mcodneni gakvirvebulni iyvnen
ucnobi galileveli ymawvilis gonierebiTa da pasuxebiT, romelic
maT skolebSi ar swavlobda...
- Svilo, - wamoiZaxa mariamma, ratom mogveqeci ase? Seni mama da
me guldamwuxrebulni dageZebdiT.
sxva bavSvebis darad.
siyvarulis
mcneba
boroteba, romelTanac adamians
yvelaze mWidro urTierTSexeba gaaCnia, cxovrobs sakuTriv adamianSi: erTis mxriv - mbrZaneblobis,
damTrgunvelobisa da Zaladobisaken
ltolva-survili; meores mxriv
ki - TviTdamkvidrebisa da instiqtebis usazRvro sivrcis maZiebeli
meamboxeoba. es demonebi sulis
siRrmeSi Tvlemen, romelnic mzad
arian nebismier wams aRmovidnen
Tvalsawierze. rogorc Rirebulebis mqone erTaderT centrs maT
sakuTari `me~-s Segneba kvebavs. sazogadoebis stiqiaSi `me~-s ganzaveba gagonebinebs individuumis buntis SezRudvas, magram amasTanave nivelirebs da Slis pirovnebas.
Cixidan gamosvla ki bibliur mcnebaSi iqna mocemuli: `Seiyvare moyvasi, viTarca Tavi Seni~. igi mogviwodebs sabrZolvelad mxecuri
egocentristuli sawyisebis winaaRmdeg, sxva `me~-s Rirebulebis
aRiarebisTvis sabrZolvelad, romelmac unda Seqmnas umaRlesi adamiani, `axali qmnileba~.
mxolod siyvaruls Seswevs Zala gaimarjvos satanaze.
dae, adamianTa gare da Sida
samyaroSi bevri ram ajanydes siyvarulis mcnebis winaaRmdeg, magram
misi aRsrulebis Zalas xalxi masSi ipovis, vinc Tavadaa siyvaruli,
vinc gaexsna evangeleSi iesos, rogorc gulmowyale mama.
WeSmariti rwmena ganuyofelia
kacobisagan. vinc amas iviwyebs, hgavs
im mSenebels, romelmac aaSena saxli
fundamentis gareSe pirdapir qviSaze. aseTi Senoba pirvel qariSxlisTanave ganwirulia dasangrevad.
rogorc zneobriobis safuZveli,
iesom gaiTavisa dekalogis danaweri. `Tuki gsurs Sexvide cxovrebaSi, daicavi mcnebani~, - eubneboda
igi mdidar ymawvils. amas garda,
man moiwona gillelis princi pi:
`ara uqmna sxvas is, rac SenTvis
ar gsurs~, magram am gamonaTqvams
misca meti aqtivobisa da qmediTobis elferi:
`yvelaferSi, rogorc gsurT mogeqcnen adamianebi Tqven, iseve moeqeciT Tqven maT~.
evangele Sors dgas negatiuri
moralizmisagan, misi formaluri
sqemiT `keTilSobilni~, romelic
dayvanilia martoden akrZalvebamde.
netari avgustine werda: `giyvardes
RmerTi da maSin moiqec ise, rogorc gsurs~, - ese igi, xalxTan
urTierToba organulad unda gamomdinareobdes rwmenidan. vinc Seicno
mama, ar SeiZleba ar uyvardes misi
qmnileba. ufro metic, ieso pirdapir ambobs:L `rac Tqven uyaviT
Cems erT-erT umcros ZmaTagans, is
miyaviT mec~. igi gansjis adamians
ara mrwamsisamebr, aramed maTi saqmeebiT. vinc moyvass emsaxureba, RmerTsac emsaxureba, Tundac mas es ar
hqonodes gaazrebuli.
maSin rogor unda moiqcnen qristes mowafeebi, Tuki ejaxebian sxva
adamianTa gadacdomas?
bevri iudeveli moZRvari gamoTqvamda azrs codvis gankiTxvis winaaRmdeg.
ieso savsebiT iwonebda amas.
eli ra Sendobas, Tavad unda
iswavlo miteveba. viTom kargad
moiqceva is kaci, romelic mefisgan
didi valebis Sewyalebas miiRebs,
Tavad ki Seubralebeli kreditori
gaxdeba da Tavis amxanags valebis
sapyrobileSi gadaagdebs?
moyvasis sisusteTa danaxvisas
Cven mas ganaCeni ki ar unda gamovutanoT, aramed TanavugrZnoT, movixsenioT ra sakuTari codvani.
`ara gansajoT, - gvafrTxilebs ieso,
- raTa Tqvenc ar ganisajoT, rame-
Tu rogori samarTliT ganikiTxavT
da rogori sazomiT gazomavT, imiTve gagezomebaT Tqvenc. rad uyureb
Seni Zmis TvalSi bewvs, sakuTarSi
ki diresac ver amCnev?~
farisevlebi miCneuliyvnen qedmaRlurad ecqiraT `sjulis kanonis armcodneebze~, sityva `amhaari~, `sofleli~ biwierTa sinonimad aqcies. aseT xalxTan ar surdaT raime saerTo hqonodaT. SeuZleblad miaCndaT maT gverdiT
locva, magidasTan jdoma, da, - saWiroebis SemTxvevaSi, maTi gamokvebac
ki. `umecarT ar eSiniaT codvis,
amhaars ar SeuZlia iyos umwikvlo~, - ambobdnen mecnierni.
ieso am mxriv maTi sruli gansxvaveba iyo. igi ufro amjobinebda saqme hqonoda ubralo adamianebTan. metic, yvela gariyuli, sazogadoebis yoveli uuflebo masSi
hpoulobda megobarsa da qomags.
mezvereni, romelnic adamianebad ar
iTvlebodnen, da quCis qalebi xSirad aRmoCndebodnen imaT ricxvSi,
vinc macxovars gars exvia. es acbunebda wesier mwignobrebs, yoyoCobdnen ra TavianTi ubiwoebiT. ieso
ismenda maT sayvedurebs da ambobda: `janmrTelebs ki ara, avadmyofebs
sWirdeba eqimi. wadiT da ikiTxeT
ras niSnavs keTilmowyaleba minda
da ara msxverpli. me movedi movuxmo ara wmindanebs, aramed codvilT~.
gulwrfel monaniebas qriste
maT TviTkmayofilebaze maRla ayenebda, vinc Tavs RvTis Sesaferisad
racxda. erTi RvTismosavi fariseveli umadloda RmerTs imisTvis,
rom is `iseTi araa, rogorc danarCeni adamianebi~, xSirad marxulobs,
taZars swiravs da ar hgavs `am
mezveres~. mezvere ki idga moSorebiT, ver bedavda Tvalis gasworebas, mkerdze icemda xels da WmunviT imeorebda: `RmerTo, mowyale
meyav me codvils~. `geubnebiT Tqven,
- daabolova iesom araki, - es mivida Tavis saxlSi gamarTlebuli
da ara is. rameTu yoveli Tavis
ganmadidebeli damdabldeba, damdablebuli ki amaRldeba~.
Tumca monanieba ar unda Semoifarglos mxolod sityvebiT. tyuilubralod ki ar ambobda ioane
naTlismcemeli `sinanulis nayofebze~. da isev iesos mohyavs magaliTi yoveldRiuri cxovrebidan:
`kacs hyavda ori Svili. is mivida ufrosTan da uTxra: Svilo
Cemo, wadi dRes imuSave venaxSi.
man ki upasuxa: mivdivar batonoo,
- da ar wavida. da meoresTan misulma igive sTxova. man ki upasuxa: ar msurso, - Semdeg ki inana da
wavida. romelma am orTaganma Seasrula mamis neba?~
roca ieso maTes saxls ewvia,
sadac Sekrebiliyvnen misi megobari mebaJeebi, aman gamoiwvia guliswyromaTa afeTqeba. moZRvars daayares sayvedurebi, rogor SeiZleba
man trapezi gaiyos amisTana pirovnebebTano? magram iesom kidev erTxel Seaxsena maT, rom yoveli suli
imsaxurebs zrunvasa da Sebralebas.
amis damviwyebeli hgavs ufros
Zmas uZRebi Svilis arakidan, romelsac ar uxaria yaribis dabruneba.
codvilTa TavisTan daaxloebiT
qristes surda, aReZra maTSi monanieba da axali cxovrebis wyurvili. xSirad misi sikeTe da mindoba WeSmaritad saswaulebs axdenda.
erTxel moZRvari ieriqonze gadioda. qalaqis zRurblTan mas
uamravi xalxi daxvda. yvelas surda, ieso maT saxlSi gaCerebuliyo.
erT-erTi ieriqoneli, saxelad zaqe,
`mebaJeTa ufrosi~, cdilobda xalxis grovaSi gamZvraliyo, imedovnebda Tvalis erTi movlebiT Seexeda moZRvrisaTvis, magram mcire
simaRle uSlida xels. maSin, zrdilobadaviwyebulma, Semoirbina winidan da xeze aZvra, romlis axlosac ufals unda Caevlo.
ieso marTlac miuaxlovda im
adgils, leRvis xeze mjdomi Cia
kacis SemCnevisTanave, aixeda maRla.
`zaqe, - moulodnelad Tqva iesom,
- Camodi Cqara! me dRes Sensas
unda gavCerde~.
sixarulisagan Tavdaviwyebuli
mebaJe uflis Sesaxvedrad saxlSi
gaiqca, gars Semoxveulebma ki daiwyes buzRuni: `is aseT codvil
kacTan gaCerdao!~
moZRvris nabiji ki moqmedebaSi
movida.
- ufalo, - Tqva zaqem, roca mas
xvdeboda, - rac mabadia, mis naxevars Rarib-Ratakebs vaZlev, da Tu
vinmesTvis raime gamomiZalavs, oTxmagad mivageb.
- amJamad moxda xsna ama saxlisa, - upasuxa iesom, - rameTu isic
Zea abraamisa. vinaidan Ze-kacisa
movida sawyaloblad da saxsnelad
daRupulisa.
beTaniaSi vinme farisevelma simon keTrovanma miiwvia ieso TavisTan. sadilobis Jams oTaxSi Semovida qali, romelic cnobili iyo
im mxareSi Tavisi garyvnili cxov-
rebis wesiT. mas xelT epyra alebastronis WurWeli Zvirfasi nelsacxebliT. uxmod dadga moZRvris
winaSe, atirda, Semdeg daemxo mis
ferxTiT cremlebiT usvelebda fexebs, nelsacxebels scxebda da amSralebda gaSlili TmebiT.
smenoda ki mas iesos sityvebi
codvilTa mitevebaze?
surda ki emadla misTvis dacemulTa SewynarebisaTvis?
magram am scenam arasasiamovnod
ganacvifra maspinZeli. `is rom
winaswarmetyveli yofiliyo, - zizRiT gaifiqra farisevelma, - maSin
ecodineboda ra yaidis qali exeba
mas~. amasobaSi ieso Cawvda mis
fiqrebs:
- raRac msurs giTxra, simon.
- miTxari, moZRvaro.
- erT mevaxSes ori movale hyavda: erTs xuTasi dinari emarTa,
meores - ormocdaaTi. magram rakiRa
ar gaaCndaT riTme gadaexadaT, orives miuteva. romels ufro metad
Seuyvardeboda igi?
- vgoneb, mas, visac meti miuteva.
- Sen marTlad gansaje, - upasuxa iesom da axsna, risTvisac dasWirda es igavi. man mianiSna sxvaobaze Tavisi Tavis umwikvlod mimCnev simonsa, romlisTvisac iesosTan saubari mxolod kamaTis sababi iyo, da sakuTari Rirsebis dacemis Semgneb qals Soris, romelic
daedevna mas, visac SeeZlo Sendoba da winandeli cxovrebisagan xsna.
rocaRa qristem pirdapir mimarTa meZavs sityvebiT: `mogeteva yvela
codvebi,~ - yoveli damswre aRSfoTda ufrore metad. saocarma
winaswarmetyvelma misca maT axali
gamocana. RmerTis garda gana SeuZlia vinmes codvaTa miteveba? saidan aqvs ufleba am nazarevels
amgvari xelmwifebiT ilaparakos?
29 wlis zafxuli
Semodgoma
rogorc etyoba, imisTvis, rom
dalodeboda saxalxo mRelvarebis Cacxromas, iesom datova israelis sazRvrebi. is ganerida mezobel finikiaSi, sadac cxovrobda erTxans, Tan cdilobda versacnobad darCeniliyo. im dReebSi misi qadageba miCumda: mis garSemo mxolod warmarTebi iyvnen,
romelTa droc jer ar damdgariyo. iqedan man samxreT-aRmosavleTisaken gadainacvla - dekapolisSi, da mxolod amis Semdeg dabrunda filipes tetrarqiaSi. beTsaidasTan ki, Tumc mniSvnelovnad
SeTxelebuli, ukve eloda mas xalxi, da ieso iZulebuli Seiqna mimaluliyo. amjerad is golanSi
wavida, Semdeg ki ufro Sors iordanes saTaveebisaken.
misi gza TovliT gvirgvinmosili hermonis mTis maxloblad miemarTeboda, filipesagan keisar avgustines pativsacemad wodebul
qalaq kesariis midamoebSi.
mociqulebi yvelgan udrtvinvelad dahyvebodnen moZRvars, sagonebelSic ki Cavardnen, ratom ar
sargeblobda macxovari galilevelTa enTuziazmiT. Tumca, iordanesiqiTa gzebze moarulebs hqondaT
SesaZlebloba mSvidad aewon-daewonaT gardasul TveTa movlenebi
da ganemtkicebinaT gambedaoba, arasodes mietovebinaT TavianTi ufali.
isini xvdebodnen, rom moZRvari
eloda gulaxdil saubars, dro
iyo naTlad gaerkvia misdami damokidebuleba.
erTxel, ganmartovebuli locvis
Semdeg, iesom mimarTa Tormetives:
- vinad mivaCnivar me adamianebs?
- erTni ioane naTlismcemlad
gsaxaven, - miuges maT,
- meoreni - eliad,
sxvani ki - ieremiad an erT-erT
winaswarmetyvelad.
aqamomde moZRvari arasodes moiTxovda esoden pirdapir aRsarebas. magram misi sityvebi maTTvis
moulodneli ar yofila. yvelas
saxeliT simonma upasuxa:
- Sen mesia xar, Ze cocxali
RmerTisa!
- netari xar Sen, simon, ionas
Zeo, - sazeimod Cailaparaka iesom,
- radgan xorcma da sisxlma ki
ar gangicxada es, aramed mamam Cemma
zecierma. da me geubnebi: Sena xar
klde (anu qva; arameulad kifa,
qifa; berZnulad petros, petre red.), da am kldeze aRvaSeneb Cems
eklesias, da jojoxeTis bWeni ver
sZleven mas. da mogcem Sen caTa
sasufevlis gasaRebs, da rasac Sekrav miwaze, Sekruli iqneba caSic,
xolo rasac daxsni miwaze, daxsnili iqneba caSic.
eklesiis Sesaxeb es sityvebi
rogorRac pasuxi gaxda maT cnobierebaSi momxdar gardatexaze. Tumc
zogierTi mociquli winaTac uwodebda Tavis moZRvars mesias, magram
maSin jer cru warmodgenebis
mTlian tyveobaSi iyvnen. sxvagvari mdgomareoba iyo amJamad. darwmundnen kidec, rom iesom ugule-
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
belhyo miwieri Zalaufleba da
ucxo mxareSi yaribobda, rogorc
devnili. amisda miuxedavad mowafeebma mainc ipoves sakuTar TavSi
rwmena da mamacoba eRiarebinaT is
qristed. da Tundac simons jer
kidev ar ZaluZda srulad moecva
misgan Tqmul sityvaTa mniSvneloba,
misi aRsareba amieridan gaxda mTeli axali aRTqmis eklesiis rwmenis
simbolo.
iesos kiTxva: `vinad mivaCnivar
me adamianebs?~ - dResac gaismis;
dResac, rogorc ori aTasi wlis
win. bevri mzadaa xedavdes masSi
mxolod winaswarmetyvels, an zneobriobis moZRvars. isini ver xsnian,
Tu ratom aRiares, saxeldobr ieso
nazareveli milionebma `mamis erTarsad~, da ara esaia, an mose, an
kidev sxva.
raSi mdgomareobs qristes ganumeorebeli mimzidveloba?
viTom mxolod mis moralur
doqtrinaSi? amaRlebul eTikas
xom budac, ieremiac, sokratec da
senekac gvTavazobdnen. am SemTxvevaSi rogor SesZlo qristianobam
Tavis metoqeebze gamarjveba? dabolos, yvelaze mTavari: evangele srulebiT ar hgavs ubralo zneobrivi moZRvrebis qadagebas.
aq Cven vebmebiT yvelaze ufro
idumal da gadamwyvet sartyels
mTels axal aRTqmaSi, aq moulodnelad ganixvnen ufskrulni Ze-kacisa
da danarCen filosofos-moralistebsa da sxvadasxva religiebis
damaarsebelTa Soris.
dae, ieso cxovrobda da moRvaweobda winaswarmetyvelTa darad,
magram is, rac man sakuTari Tavis
Sesaxeb gaamJRavna, uflebas ar gvaZlevs davayenoT igi msoflios danarCen moZRvarTa erT rigSi. nebismier maTgans Secnobili hqonda
sakuTari Tavi mxolod WeSmaritebaSeZenil da mis mauwyeblad mowodebul adamianad. isini TvalnaTliv xedavdnen distancias, romelic hyofda maT maradisobisagan.
magram ieso?
roca fili pem mowiwebiT SesTxova eCvenebina mowafeTaTvis mama,
man miugo ise, rogorc ver upasuxebda verc mose, verc konfuci da
verc platoni: `ramdeni xania me
TqvenTan var, da Sen vera mcnob me,
fili pe? Cemma damnaxvelma mamac
dainaxa~. siyalbisa da egzaltaciis gareSe es moZRvari mSvidi guldajerebulobiT Tavs RvTis erTaderT Zed acxadebs. igi ukve saubrobs ara rogorc winaswarmetyveli zenaarsis saxeliT, - aramed
rogorc TviT zenaarsi.
gasakviri ar aris, rom amJamad
bevrs amouxsnel gamocanad miaCnia qriste. SeiZleba kidec maTi
gageba, vinc cdilobs ganixilos
igi rogorc miTi, Tumc mcdelobebma marcxi ganicada. sinamdvileSi, Znelia ivaraudo, rom israelSi iyo kaci, romelmac gabeda
eTqva: `me da mama - erTi mTlianoba varT~; bevrad iolia warmovidginoT berZnebma, an sirielebma ragvarad moqsoves aRmosavlur sarwmunoebaTa nafleTebidan legenda
RvTis Zeze.
warmarTebi Tvlidnen, rom RmerTebi zogjer dedamiwaze ibadebian
da ewvevian mokvdavebs, magram ieso
im sazogadoebaSi qadagebda, sadac
msgavs miTebs aravin miiCnevda marTlad, sadac icnobdnen, rom RvTaeba
uTanazomoa adamianTan. am WeSmaritebisaTvis Zveli aRTqmis eklesias metismetad Zvirad daujda da
Zalian didxans ebrZoda warmarTobas, raTa SeeTxzaT winaswarmetyveli, romelic amtkicebda `me mamaSi var da mama - CemSi~. cdilobdnen yvelaferi aexsnaT wm. pavleze damowmebiT, romelmac TiTqos
Sehqmna gansaxierebis dogmati. magram `xalxTa mociquli~ TxemiT
terfamde iudeveli iyo da TavisTavad arasodes mividoda RmerTkacobis ideamde.
iesos movlenis paradoqsi masSia,
rom is - daujerebeli da amave
dros istoriuli realobaa:
- amaod eWideba mis gamocanas
ukbilo evklides goniereba;
- rodesac antiurobis saxelganTqmul mcodnes - Teodor momzens
hkiTxes, ratom ar moixsenia Tavis
SromebSi qriste, man upasuxa: `me
ar SemiZlia misi gageba da amitom
vamjobine dumilio~;
- filosofosi spinoza, Tumc
igi ar iyo qristiani, aRiarebda,
rom RvTaebrivi sibrZne `yvelaze
metad ieso qristes meSveobiT gamovlinda~;
- napoleoni, roca patimrobis
Jams bevrs fiqrobda istoriis gzebze, sicocxlis bolos ambobda:
`qristes unda adamianis siyvaruli,
es imas niSnavs, rom mas surs is,
rac udidesi SromiT SeiZleba miiRo samyarosagan, rasac fuWad iTxovs brZenkaci ramdenime megobrisgan, mama - Tavisi Svilebisgan, Tanamecxedre - Tavisi qmrisgan, ZmaZmisgan, erTis sityviT qristes surs
guli; es surs mas TavisTvis da
aRwevs kidec amas sruliad usazRvrod. mxolod man erTma moaxerxa adamianTa gulis amaRleba
uCinar Jamier msxverplSewirvamde,
am saSualebis daxmarebiT man ca
da miwa Sehkra~;
- warmarTi goeTe adarebda iesos
mzes: `Tuki SemekiTxebian, - ambobda
igi, - Seefereba Tu ara Cems naturas mis winaSe mowiwebuli Tayvaniscema, me vupasuxeb: - rasakvirvelia! me qeds vidrek mis, rogorc
umaRlesi zneobriobis princi pis
RvTaebrivi gamocxadebis winaSe~;
- induisti mahaTma gandi werda, rom misTvis ieso - `martvilia,
gansaxierebaa zvarakisa, RvTaebrivi
moZRvaria~.
aseTia istorikosis, filoso-
fosis, politikosis, poetisa da
brZenis msjeloba, fiqrobdnen ra
qristes pirovnebis Sesaxeb.
magram Tuki ieso arc mxolod
miTia da arc mxolod reformatori, maSin vin aris igi?
ara sjobia, rom pasuxis ZiebaSi yuri davugdoT maT, vinc masTan
erTad dadioda qalaqebsa da galileis sanaxebSi, vinc yvelaze axlos iyo masTan, visac uyofda yvelaze metad dafarul idumalebas? kiTxvaze ki: `vinad migaCnivarT me Tqven?~ - pasuxoben simonpetres sityvebiT: `Sen qriste xar,
Ze cocxali RmerTisa~.
raTa ukeT gavigoT swored dedaazri am aRiarebisa, Cven xelmeored unda davubrundeT warsuls.
li sazogadoebis ukeTes organizebaSi mdgomareobda, meoreTaTvis (buda) - mistiur Wvretasa da cxovrebisagan gandgomaSi. amTaviTve, orTave gadawyvetilebas aerTianebda
saerTo winapiroba: arc adamiansa
da arc RvTaebas ar ZaluZT qveynierebis mowyobaSi radikaluri
cvlilebebis Setana. SeiZleba mxolod da mxolod miRweul iqnas
tanjvis nawilobrivi Semsubuqeba,
an TviT yofierebis Secvlisadmi
daimedeba. soteriologiis mesame
ti pi warmoiSva israelsa da iranSi. mxolod iq arsebobda rwmena
imisa, rom boroteba Zlevadia, rom
momavalSi dadgeba feris-cvaleba,
rac adamianTa umaRles mizans warmoadgens. amasTanave, sparselebi si-
mZvinvarebs STanTqma, omianoba, sikvdili da rRveva. swored, aseT
orsaxovan, damaxinjebul msoflioSi aRmoCnda pirvelqmnili adamiani, vinc bibliaSi adamis xatadaa
gapirovnebuli.
is RmerTis gamosaxuleba gaxda
bunebaSi, TviT zenaarsis msgavsia.
Rameuli zecis didebulebiT aRfrTovanebul Zvel fsalmunTYmomRerals ar SeeZlo daefara Tavisi gancvifreba: ras warmoadgens
adamiani, Sen rom igi gaxsovs, ratomaa ase maRla dayenebuli?
dabadebis wignSi laparakia adamis mefur rolze... bibliis sityvebiT, is imyofeboda edemis baRSi,
ese igi is iyo bunebriv borotebaTagan RvTis siaxloviT dacu-
da, swored, maT misces sawyisi rCeul ers...
am mizanTa arsi mxolod TandaTanobiT gaunaTlda israelis Segnebas. Tavdapirvelad is mxolod
ufals unda mindoboda, misi wyalobisTvis unda gadaedo Tavi. Taobidan Taobamde beladni, winaswarmetyvelni da brZenni ganamtkicebdnen
momavlis rwmenas, aRrmavebdnen xelmwifebis gagebas. maT icodnen, rom
dadgeboda dRe, roca qaosis urCxuli daemxoba da ganqreba RmerTisa
da qveynis gamyofi zRude. samyaros gadatrialeba winaswarSetyobas moavlens mesiiT - qristeTi.
is iqneba STamomavali daviTisa,
Zisa iesesi, magram daibadeba maSin,
roca samefo kari dakargavs miwi-
Teodor m. dostoevski
biWuna naZvis xeze qristes wiaRSi
... me sul meCveneba, rom es
SemTxveva sadRac da odesRac
moxda, saxeldobr, igi zustad
Sobis wina dReebSi moxda romeliRac uzarmazar qalaqSi da
Semzarav yinvaSi.
me melandeba, rom qveduraSi
iyo biWuna, magram jer kidev
Zalian patara, ase, eqvsi wlisa,
an iqneb ufro naklebisic ki. am
biWunam diliT gaiRviZa civ da
Jantian sardafSi. mas sifrifana xalaTi ecva da Tan TrToda.
misi nasunTqi orTqlad ifanteboda da kuTxeSi skivrze mjdomare ugunebobisagan yasidad uSvebda piridan am orTqls da
erToboda imis yurebiT, Tu rogor
vrceldeboda irgvliv.
magram mas Zalian undoda raRacis wanaskva, dilidan ramdenjerme miuaxlovda Txel sagebgadafarebul daliWs romeliRac
kuTxeSi, Tavqve rom baliSis nacvlad fuTa amoedo da zed gawoliliyo misi avadmyofi deda.
rogor aRmoCnda es qali aq?
SesaZloa Tavis biWunasTan erTad
Camovida ucxo qalaqidan da moulodnelad uqeifod Seiqna.
am TavSesafaridan diasaxlisi jer kidev ori dRis win waiyvanes policiaSi, msaxlobelni
ki daifantnen. aq saqme sadResaswaulod iyo ganxrili. martod
darCenili bodoSali mTeli
dRe-Ramis ganmavlobaSi iwva sasmelSi CamxrCvali, ar dalodebia
dResaswaulis dadgomas, ise. oTaxis meore kuTxeSi revmatizmisagan kvnesoda viRac oTxmoc
wels mitanebuli Cia dedaberi.
odesRac dedamZuZed nacxovreba,
axla ki kvdeboda simartoveSi,
oxvriT ebuzRuneboda da ejujRuneboda biWunas. ase rom, bavSvs
eSinoda mis kuTxes miaxloveboda.
dasalevi sadRac winkarSi naxa,
magram namceci salukmi vera-sad
iSovna da ukve meased mainc mivida dedamisTan gasaRviZeblad.
SemaZrwunebi gaxda sabolood
sibneleSi yofna;
didi xania mosaRamovebuliyo, cecxls ki aravin anTebda.
roca TiTebiT Seexo dedis
saxes, gakvirvebuli darCa, rom
igi srulebiT ar moZraobda da
kedeliviT civi gamxdariyo.
`marTlacda, Zalian civa aq,~
- gaifiqra man.
cota xniT Seicada, gaucnobiereblad darCa Tavisi xeli
micvalebulis mxarze, mere dabera Tavis patara TiTebs, raTa
gaeTbo isini da moqeqa daliWze
Cixaqudi, nel-nela xelebis cecebiT gavida sardafidan. igi
gacilebiT adre gavidoda, da
sul ki eSinoda maRla kibeebze
didi ZaRlis, romelic ymuoda
mTeli dRe mezoblis karTan. magram axla ukve ZaRli aRar iyo,
da igi uceb gavida quCaSi.
o, RmerTo, rogori qalaqia!
mas aqamomde arasodes enaxa araferi msgavsi.
saidanac Camovida, Ram-RamobiT iseTi mrume wyvdiadi iyooo... mxolod erTi lampioni
enTo mTeli quCisTvis. xis dabal
qoxmaxebs darabebianad aurdu-
lebdnen, rogorc ki Sebinddeboda.
quCaSi kaci ar WaWanebda, yvelani
saxlebSi irazebodnen, da mxolod
aseulobiT da aTaseulobiT ZaRlebis xrova zuzunebda; ymuodnen
da yefdnen mTeli RamiT. samagierod, iq iseTi siTbo iyooo... da
mas saWmelsac aZlevdnen!
aq ki rogori raxunia da quxili,
rogori sinaTlea da xalxi,
cxenebia da etlebi,
da yinva,
o, rogori yinva!
morekil cxenebs damzrali oxSivari Camosdis cxlad msunTqav
drunCTagan; mSral TovlqveS qvebze
Wyrialebs nali; da yvela mujluguns scems erTmaneTs...
da RmerTo Cemo, rogori cxoveli wadilia Wamis, Tundac raRac
mcire namcecisic ki, da uecrad
tkivili daeufla patara TiTebs.
gverdiT Caiara wesrigis damcvelma
da mitrialda, raTa ar SeemCnia
biWuna.
ai, isev quCa, - oh, rogori farTea igi! ai, aq ise gagTelaven albaaaT...
rogor yvirian isini yvelani, mirbian da midian...
sinaTle ki, sinaTle ki?!
da es ra aris?
uh, rogori didi minaa, minis
miRma oTaxi Cans, oTaxSi ki xea,
Weramde wvdeba wveri; es - naZvis
xea, naZvis xeze ki ramdeni CiraRdania danTiliii... ramdeni winwklebiani qaRaldebi da vaSlebiaaa... iqve irgvliv nair-nairi Tojinebia, patara raSebi;
oTaxSi ki darbian bavSvebi,
sufTebi da koxtad morTulebi,
icinian da TamaSoben, da Seeqcevian saWmels da svamen raRacas.
ai, am gogonam daiwyo biWTan
cekva, ra kargi gogonaa! da ai, musikis xmac gaisma, minis miRma gamovida misi hangis JRera. uyurebs
biWuna, kvirvobs, ukve icinis kidec,
fexebze tkiva patara TiTebi, xelebze ki mTlad gaToSila da gawiTlebula, verc ixreba da mtkivneulia odnavi ganZrevisas.
da maSin gaaxsenda biWunas, aserigad rom tkiva pawia TiTebi, atirda
da sirbiliT ganagrZo gza.
ai, isev iyureba minebs miRma
oTaxSi, iqac xeebia gawyobili. magidebi tkbileulebiT gaumdidrebiaT,
yvelanairi feriT - nuSis feriT,
wiTliT, Tu yviTliT. da magidasTan iq oTxi mdidari qalbatoni
zis. hoda, vinc Sedis maTTan, isini
yvelas umaspinZldebian namcxvrebiT,
kari ki wamdauwum iReba. quCidan
maTTan bevri batoni Sedis. mii para biWuna, SeaRo kari da Sevida.
uh, rogor daayares qoqola da
auqnies xeliii?! erTi qalbatoni
saCqarod mivida da xelSi SeaCeCa
groSi-kapiki da Tavadve gauRo quCaSi gasasvleli kari. rogor SeeSindaaa?! xurda fuli ki iqve gauvarda da awkarunda kibis safexurze: bavSvs ar SeeZlo Tavisi
gawiTlebuli TiTunebi moexara
da Seekavebina is. gamoirbina da
wavida
Cqara,
Cqara,
magram sad,
Tavadac ar icoda. mas surda,
isev etira, arada eSinoda da garboda, garboda da xelebs aorTqlavda. da sevdam aitaca imitom, rom
moulodnelad iseTi simartovis
saSineleba igrZnooo...
da uceb, o, RmerTo!
es kidev raRaa aseTi?
xalxi grovad dgas da ukvirs:
minis miRma fanjarasTan wiTel
da mwvane tanisamosSi gamowyobili sami patara Tojinaa, sul mTlad cocxlebiviT gamoiyurebian.
TiTqos romeliRac berikaci zis
da ukravs did violinoze, ori
danarCeni ki iqve dganan da isinic
ukraven, oRond patara violinoebze, da erTian taqtze amoZraveben
Tavebs da erTmaneTs uyureben, da
maTi bageebic moZraobs,
laparakoben,
marTla laparakoben - hai, rom
minis gamoRma ar ismis. Tavdapirvelad ifiqra biWunam, rom isini
cocxlebia, xolo roca sabolood
darwmunda, rom isini Tojinebi iyvnen, uceb gaecina. mas arasodes
enaxa aseTi Tojinebi da arc ki
icoda, Tu arsebobda aseTi saTamaSoebi.
tirilic undoda,
magram Zlier,
Zlier sasaciloni iyvnen Tojinebi.
uceb mas moeCvena, TiTqos uknidan viRacam waavlo xalaTze xeli: didi boroti biWi idga gverdiT da wauTaqa TavSi, Camoglija
Cixaqudi, Tanac qvemodan kvanti
amosdo.
biWuna miwaze gagorda.
iqve ayvirdnen.
Secbunda, mere wamoxta da Tavqudmoglejili gaiqca, da uceb
Seirbina, Tavadac rom ar icoda
sad; WiSkrisqveSaTi ucxo ezoSi
moxvda, da Camojda morebze:
`aq ver mipovnian, da Tanac bnela~.
Camojda da moikunta, SiSisagan
sulis moTqma gauWirda, da ucabedad ukeT gaxdoma igrZno: xelebisa da fexebis tkivili gauqra da
ise daTba, ise daTba, rogorc RumelTan;
ai, axla ki mTlad aTrTolda:
ah xooom!: man TiTqmisaa CaiZina! ra kargi aris aq CaZineba: `erTxans aq viqnebi da Semdeg isev
davxedav im Tojinebs, - gaifiqra
biWunam da CaiRima, roca gaaxsenda isini, - sul mTlad cocxlebiviT arian!..~
da anazdad moesma, TiTqos mas
dedamisma simRera umRera.
`deda, me mZinavs, axxx, ra kargia
aq Zili!~
- wamodi CemTan naZvis xeze, biWunav, - CasCurCula mas wynari xmiT
viRacam.
man is-is iyo gaifiqra, rom es
yovelTvis mxolod dedamisi iyo,
magram ara, ar yofila;
maS, vin dauZaxa?!
amas ki ver xedavs, magram viRac
daixara mis win da moexvia am
sibneleSi, da mainc gauwoda xeli,
da...
da moulodnelad, o, rogori sinaTlea!
o, rogori naZvis xea!
naZvis xec araa es, mas arc ki
uxilavs aqamomde aseTi xeebi!
sad imyofeba axla igi: yvelaferi brwyinavs, yvelaferi elvarebs da irgvliv sul Tojinebia, - magram ara, yvelani eseni
biWebi da gogonebi arian, magram
iseTi naTelmosilniii... yvelani
trialeben mis siaxloves, frinaven, yvelani kocnian mas, xels
hkideben da TavisTan mihyavT, da
TviTon isic mifrinavs da xedavs:
uyurebs mas dedamisi da sixaruliT Sescinis Svils.
- deda! deda! axxx, ra kargia
aq, deda! - Sehyviris mas biWuna
da isev kocnis bavSvebs, da surs
saCqarod uambos maT im Tojinebis Sesaxeb, minebs miRma rom naxa,
- Tqven vina xarT, biWunebo? Tqven
vina xarT, gogonebo? - ekiTxeba
siciliT da mas isini uyvars.
- es qristes naZvis xea, - pasuxoben mas. - qristes am dRes
yovelTvisa aqvs naZvis xe patara bavSvebisaTvis, romelTac iq
sakuTari naZvis xe ara hqoniaT...
da gaigo man, rom biWebi da
gogonebi yvelani iseTiveni iyvnen,
rogorc TviTon, bavSvebi, magram
erTni TavianT kalanCxebSi gayinulni, romlebSic isini kibeebze miugdes peterburgel Cinovnikebs, meoreni finelebTan damxrCvalni, saaRmzrdelo saxlSi
gamosakvebad misulni, mesameni TavianTi dedebis gamSral mkerdze
momkvdarni samaraSi didi SimSilobisas, meoTxeni mesame klasis
vagonebSi simyralisagan gagudulebi, da yvelani isini aq arian,
yvelani isini angelozebiviT arian, yvelani qristes wiaRSi arian, da isic maTSia da maTTan, da
xelebs uwvdian da akurTxebs
maT da maT codvilian dedebsac...
am bavSvebis dedebi ki yvelani dganan aqve, kuTxisken da tirian. yvela cnobs Tavis biWsa Tu
gogos, isini ki mifrinaven maTTan, ealersebian, cremlebs uSroben TavianTi xelebiT da emudarebian ar itiron, rameTu maTTvis
ase Zalian kargia aq...
qvemoT ki, gamTeniisas meezovebma i poves patara cxedari, biWunam rom Semoirbina da rom
gaiyina SeSebis axlomaxlos, imisi; moiZies dedamisic...
is ki masze adre momkvdariyo;
orive Sexvda erTmaneTs ufali
RmerTis wiaRSi - zecaSi.
da ratom SevTxze aseTi istoria, ase ar-moxdenili Cveulebriv gonier dRiurs, da miTumetes mwerlisas?
arada, dapirebuli viyavi upiratesad momeTxro namdvili SemTxveva - movlenebis Sesaxeb! magram
saqmec imaSia, rom me sul meCveneba da melandeba, rom es ambavi
SesaZloa sinamdvileSi momxdariyo - ese igi, is, rac moxda
qveduraSi da SeSebis axlos, magram iq, qristesTan naZvis xis
Sesaxeb - ukve aRar vici rogor
giTxraT, SeiZleboda momxdariyo Tu ara?
imitomac var romanisti, rom
movigono.
mesia: meufe
da mxsneli
moses sjuli Caisaxa gaTavisuflebis ideasTan erTobliobaSi. dekalogis pirveli mcneba Segvaxsenebs, rom iahvem ixsna tyveobaSi
gatanjuli Tavisi eri. farTo masebi ki umeteswilad xsnad aRiqvamdnen savsebiT konkretuls - rogorc mterTagan da stiqiur ubedurebaTagan Svelas. winaswarmetyvelebmave gaasulieres es imedi,
radgan masSi Cades esqatologiuri Sinaarsi.
bibliis Tanaxmad, qveyniereba ukve karga xania imyofeba dakninebul
mdgomareobaSi da mas gankurneba
sWirdeba. adamianTa cxovreba sizmariviT moklea, igi Sors miedineba
unayofo brZolebiT. xalxi CaZirulia amaoebaSi. `codvaSi Sobilni~ garduvalad iswrafian daRupvisaken. rogor ar hgavs odnavadac
am wyvdiadisa da tanjvis samefos
uflis nebis ganxorcieleba!
amgvar daskvnamde mivida bevri
Zveli dasavleli Tu aRmosavleli
filosofosi. maTi azriT, mokvdavi
- brma gatacebaTa da garemoebaTa
saTamaSoa, ulmobeli bediswera rom
yvelaferze batonobs, iqamde, TviT
samyaro Caketil areSi saomradaa
ganwiruli.
msoflios arasrulyofilebis
Segnebam moitana `xsnis Sesaxeb
swavlebis~ ganviTareba.
isini SeiZleba daviyvanoT sam
ti pamde:
erTTaTvis (platoni) gamosava-
keTisa da borotebis arss yofierebis or sxvadasxva polusad aRiqvamdnen. bibliurma winaswarmetyvelebma ki uaryves es mimzidvelad macduri Teoria. iahvem mouvlina maT Tavisi Tavi, viTar erTiani da erTaderTi. `mas ar Seuqmnia sikvdili~, misi nebaa - moiyvanos sruliad samyaro harmoniul
sisruleSi.
magram saidanaa maSin RvTaebriv
zraxvasTan mkveTrad sawinaaRmdegod mimavali esodeni arasrulfasovneba? is, Zveli aRTqmis swavlebiT gandgomilebis Sedegia. uflis
Zalaufleba sruliadac ar hgavs
diqtatorobas. RmerTi tovebs qmnilebis ukan gzis arCevanis Tavisuflebas. msoflio mowodebulia, Tavis gancdebSi, raTa Seicnos, WeSmariti cxovreba rom mxolod imasTanaa, vinc mas iZleva. gandgoma
utoldeba ufskrulSi dakargvas.
bibliis avtorebi, sargeblobdnen
ra aRmosavluri wmida poeziis
eniT, gamosaxavdnen udidesi RvTaebrivi sibrZnis mowinaaRmdege ngrevis suls - gvelis an drakonis
saxiT, zRvis talRebiviT daucxromels da meamboxes. Semdgomad ki
saRvTo werilma misca Txzulebisas warmoSobil am Sav demonur
niaRvars satanis, anu mowinaaRmdegis saxelwodeba. misgan `Sevida
qveynad sikvdili~.
buneba, romelic amJamad Cvens
TvalsawierSia, ar warmoadgens
srul Sesabamisobas maRal winaswardasaxulobasTan. amitom masSi
li da RvTiT garemoculi. magram
siZliere da TavisuflebaminiWebuli adami mieca cdunebas, mieCnia Tavisi nebis upiratesoba Semoqmedis nebasTan.
saRvTo werili aRwers am sulier katastrofas adamianTa codviT
dacemis Sesaxeb monaTxrobSi, romlebmac gvelis xma Seismines da
moisurves Semqmnelisagan damoukideblad msoflioze batonoba, sxva
sityvebiT rom vTqvaT, `yofiliyvnen RmerTebiviT~.
miT ufro dairRva pirvelqmnili
aRTqma maTsa da zenarss Soris.
codvam gaanadgura, an Seasusta
adamianTadmi umetesi monamadlevi,
igi epidemiasaviT vrceldeboda da
yvelgan avrcelebda Tavis Sxamian
fesvebs. bunebis `dammuSavebeli da
Semnaxveli~ adami bunebisave mteri
da moZalade gaxda. TviT adamianTa modgmazec ki moipoves Zalaufleba bnelma stiqiebma, imorCilebdnen maT da amiT dedamiwas jojoxeTad aqcevdnen.
da mainc - rogorc satanam ver
SesZlo mTlianad gadaegvarebina
samyaros ieri, aseve codvis Teslma
ver gaanadgura adamianis swrafva
uzenaesisaken da kaeSani dakargulis
mimarT.
bibliis centraluri samaxaroblo mdgomareobs imaSi, rom RmerTma
ar datova dacemuli qveyana. is
mouxmobda marTlmorwmuneebs, romlebmac bneleTsa da ugunurebaSi
Semoinaxes misdami erTguleba. ufali anaxlebda maTze wmida aRTqmas
er didebas. `amova ylorti ieses
Rerodan da misi fesvis amonayari
gaixarebs. daivanebs masze uflis
suli, suli sibrZnisa da gonierebisa...~ (esaia 11. 1-2)
RvTis gulSi mesia imyofeboda
saukuniTgan, momavalSi ki mis xelmwifebas aRsasruli ar eqneba. misi
movlineba aRadgens Tanxmobas adamianebsa da bunebas, samyarosa da Semoqmeds Soris.
TumcaRa, winaswarmetyvelTa esqatologia ar amoiwureboda qristes
molodiniT. `uflis dRe~, ambobdnen
isini, iqneba RmerTgamocxadebis
udiadesi dRe. Tavad soflismiRmeli Semova soflad, Tavad idumali gaxdeba cxadi da axlobeli
kacTa SvilTaTvis.
nuTu kadniereba da uazrobaa
amaze daimedeba?
RmerTi xom usasrulod didia
yovelgvar Seqmnilze. `damnaxavi
misi SeuZlebelia ar darCes cocxali~. Zveli aRTqmis eklesiis
brZenkacni pasuxobdnen am SekiTxvazec. maTi swavlebiT, arseboben ganuaRmsareblis saxebani, romlebic
TiTqosda mimarTulni arian bunebisa da adamianisaken. miwier simbolo-gagebaTa gamoyenebisas SeiZleba
maT vuwodoT suli, sibrZneT-sibrZne da uflis sityva. maTSi moTavsebulia RvTaebriobis is sazomi,
romelic Seefardeba Seqmnils. maTgan eboZeba samyaros arseboba da
zenaarsi maTi meSveobiT umxels
Tavs adamianebs.
magram roca winaswarmetyvelni
rusulidan Targmani
manuCar kaWaxiZis
cdilobdnen aReweraT sityvisa Tu
sulis movlena,Ywarmodgenili
hqondaT is zecisa da miwis SemZvreli kataklizmis saxiT. zustad
aseve ixateboda bevr maTganTaTvis
mesia - zesTa ZalebiT garemoculi
Zlevamosili triumfatoris garegnobiT. mxolod ramodenime winaswarmetyveli, magaliTad esaia meore, warmoisaxavda mas garegnulad
brwyinvale Saravandedis gareSe.
`aha, Cemi morCili, romlisTvisac xeli maqvs Cavlebuli; Cemi
rCeuli, romelic moisurva Cemma
gulma. masze gardamovavline Cemi
suli, is gauCens samarTals xalxebs. is ar iyvirebs da ar auwevs
xmas, aravis gaagonebs Tavis xmas
quCaSi. gadatexil lerwams ar daulewavs da mbJutav patruqs ar Cauqrobs...~ (esaia 42. 1-3)
evangelur xanamde meomar mesiaze rwmena ers bevrad mets eubneboda, vidre mistikuri mesianizmis
idea. romaul epoqaSi mebrZolma,
revoluciurma suliskveTebam aSkarad iWarba. gadamrCenelze ocneba
gaxda miwier utopiad, romelic
asuldgmulebda gavlonit-partizanebs.
ratom pirdapir ar gansaja iesom
es gza?
rogorc Cans mizezi imaleboda
masSi, rom es mimdinareoba hpoulobda Tavis ideebs winaswarmetyveluri wignebidan. xolo tradiciuli metaforebisagan rom ganesxvavebinaT WeSmariti gonis gamonaTeba,
raSic igi gamoisaxeboda, xalxi
jer kidev ar iyo mzad. amitom
winaswarmetyvelur formebs arSexebuli qriste mxolod cdilobda
gamoekveTa maTi sulieri azri, mieniSnebina im ZiriTadze, rasac Seicavda bibliuri esqatologia. roca ieso sakuTar Tavs Ze-kacisas
uwodebda, roca laparakobda sakuTar Tavze rogorc Tavisuflebisa da gamococxlebis maxarobelze, roca cnobads xdida Tavis yofnas `abraamze adre~ saimqveyniod, es niSnavda mas, rom saxeldobr
igia momavali, vis mosvlasac winaswarmetyvelebdnen qurumebi.
magram qristem gaamJRavna isic,
rac ver ganWvrita verc erTma
maTganma. RmerTgamocxadeba aRsrulda swored masSi - aRTqmul
mesiaSi. usazRvroebam da srulmomcvelobam miiRo adamianis xma da
saxe nazarevel xuroSi, `cocxali
RmerTis SvilSi~.
Ze-RvTisa
bibliaSi Cven xSirad vxvdebiT
iseT gamonaTqvamebs, rogorebicaa
`Ze-kurTxeuli~, `Ze-risxvisa~, `Zewinaswarxilvisa~. isini aRniSnaven
adamianis Tvisebas, xasiaTsa da mowodebas. `RvTis ZeebSi~ israelianni Cveulebriv gulisxmobdnen sulier arsebebs, angelosebs, zogjer
uflismieri eris wmindanebs, an taxtze mironcxebul monarqebs. amitom
saxelwodeba `Ze-RvTisa~, bunebrivia,
daerTveboda mesiasac.
qriste mudam uwodebda Tavs
zeciuri mamis Svils. magram am
sityvebidan cxadi iyo, rom misi
damokidebuleba RmerTTan ar hgavda
sxvaTa damokidebulebas. `aravin
ar icis Ze, garda mamisa, da mama
aravin icis Svilis metma~. roca
is ambobda: `mama Cemi~, maSin is
exeboda misi Sinagani cxovrebis
ganumeorebel saidumlos: `CemSi
mamaa da me var mamaSi~. magram es
mistikis gaSmagebuli Serwyma ki
araa RvTaebriv siRrmesTan, aramed
raRac sruliad sxva.
RvTisZeoba qristeSi gardaisaxeba RmerTkacobad.
mefeTa wigni gvauwyebs, Tu rogor eloda elia winaswarmetyveli
sinas mTaze uflis didebis gamobrwyinebas. gizgizebda cecxli, grialebda uragani, niadagis ryeva aZrwunebda irgvliv yvelafers, magram
amaTSi ar iyo RmerTi. da mxolod
roca gavarvarebul udabnoSi moulodnelad daubera grilma da wynarma niavma - winaswarmetyvelma
bolos da bolos igrZno zenaarsis yofna. raRac msgavsi moxda
saRvTo istoriaSic. elodnen katastrofebsa da varskvlavTa cvenas,
magram amis nacvlad dedamiwaze
daibada Cvili, susti, rogorc nebismieri bavSvTagani qveynad. elodnen
mterTa mZlevel zeciur rainds,
magram movida nazareveli xuro,
vinac moixmo TavisTan `maSvralni da tvirTmZimeni~. elodnen Zlevamosil mesias da mrisxane RmerTgamocxadebas, dedamiwam ki ixila
RmerTkaci, miwiuri `sisxlisa da
xorcis~ miRebis donemde damdablebuli.
qristes Sesaxeb cnobas iudevelebic da elinebic aRSfoTebaSi
mohyavda, radgan surdaT CaerToT
igi maTTvis wesad miRebul sazomSi.
erTni amtkicebdnen, rom ieso iyo
mxolod Cveulebrivi mokvdavi, viszec gardamovida suliwmidis madli, meoreni imas, rom mas gaaCnda
moCvenebiTi sxeuli, rCeboda ra
sinamdvileSi mxolod RvTaebriv
arsebad. amasTanave evangele ambobs
kacze, romelic Wamda da svamda,
uxaroda da itanjeboda, Seicno
cduneba da sikvdili, da amavdroulad igi TviT ucodveli codvilT utevebda, viT miutevebs RmerTi,
da Tavs mamisgan ar acalkevebda.
amitom eklesia iesoSi Ze-RvTisas
aRiarebs, zenaarsis sityvas, ufals
moqmedebaSi, vinc TiTqosda moicavs
Sesaqmis srul wiaRs.
`dasabamidan iyo sityva, da sityva iyo RmerTTan da RmerTi iyo
sityva. is iyo dasabamidan RmerTTan. yvelaferi mis mier Seiqmna
da mis gareSe araferi Seqmnila,
rac ki Seiqmna. masSi iyo sicocxle da sicocxle iyo naTeli
dasasruli me-4 gverdze >>>
4
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
C ilo bendeliani
2001 wlis 11 seqtembers cnobili `tyupebis~ tragedias oTxi aTasamde adamiani Seewira...
quTaisSi aRmarTuli merab berZeniSvilis ubrwyinvalesi `gamarjvebis memoriali~, qarTuli mxedruli
didebis suliskveTebiT ganmsWvaluli, meore msoflio omSi daRupuli samasi aTasi Cveni Tanamemamulis xsovnis pativsacemad iyo aSenebuli. 2009 wlis 19 dekembris vandalurma afeTqebam saqveynod Seuracxyo rogorc faSizmis winaaRmdeg brZolaSi gmirulad dacemuli zemoxsenebuli samasi aTasi qarTveli meomris xsovna, ise msxverplad Seiwira ori udanaSaulo adamianis - deda-Svilis sicocxle...
xom ar davubrundiT im Soreul bnel saukuneebs, roca aseve bneli, axirebuli adamianebi adamianebsave
swiravdnen TavianT bolomde gauazrebel kerpebs?!. rodemde unda gagrZeldes saqarTveloSi Zaladoba
da xelovnebis gamorCeuli Zeglebis winaaRmdeg samarcxvino brZola?!
kacTa, da naTeli bnelSi naTobs
da bnelma igi ver moicva... da
sityva xorcad iqca, da daemkvidra
Cvens Soris, da vixileT dideba
misi, dideba rogorc mxolodSobilisa mamis mier da misi savsebisagan yvelam miviReT madli madlisa wil, radgan rjuli mamis mier
mogveca, xolo madli da WeSmariteba ieso qristes mier iqmna. RmerTi aravis arasodes uxilavs; mxolodSobilma Zem, romelic iyo mamis wiaRSi, man gagvicxada~.
qristes RmerTkacoba aris zeSTagoneba RmerTze da adamianze.
ukve winaswarmetyvelebma icodnen, rom yovelives pirvelmizezi
ara usaxo Zliereba, an samyaros
nebismieri ZalasaviT gulgrili
kosmiuri wesrigi, aramed cocxali
RmerTia, xalxTan molaparake, romelmac uboZa maT Tavisi xati da
msgavseba. is eZebs Tanxmobas ZexorcielTan, mouwodebs maT umaRlesi
cxovrebisaken. magram Tuki Zvel
aRTqmaSi RvTiuri Canafiqri da
RvTis saxeba rCebodnen sisxliT
ucxoni, am SemTxvevaSi iesos movlena aaxlovebs Semqmnels adamianTan.
mesiis meSveobiT qveyanam unda Seignos, rom zenaarsi `ars siyvaruli~,
rom igi SeiZleba gaxdes yvelasaTvis mamad. dedamiwis Ze-Secdomilni
miixmobian mamiseul saxlSi, raTa
moipovon dakarguli kaciSviloba.
amisaTvis daibada qveyanaSi Zekacisa da Ze-RvTisa, vinc sakuTar
TavSi Seariga zeca da miwa. axal
aRTqmaSi igi gaxda realuroba, rac
iyo mxolod gaurkveveli imedi
Zvelisa. amieridan sulieri erToba
iesosTan aris erToba ufalTan.
`RmerTi gaxda adamiani, raTa
Cven RmerTebi gavmxdariyaviT~, wm. ioanes es sityvebi gadmogvcemen TviT gansaxierebis saidumloebis arss.
Ze-kacis
saidumlo
`Ze-kacisa, - ambobs qriste, - gamomxsneli imisaTvis ki ar movida,
rom mas emsaxuron, aramed misTvis,
rom TviT emsaxuros da misces
suli Tvisi, viT gamosyidva mravalTaTvis~. sityvebi `gamosyidva~, `monanieba~ bibliaSi iyo gadarCenis
sinonimebi, rameTu Tavad gamosyidvis raoba dakavSirebulia monobidan gaTavisuflebisa da `Tavis
uflebis~ mopovebasTan. rogorc
odesRac RmerTma ixsna ZvelaRTqmiseuli israeli da gaxada igi `Tavis erad~, aseve axali aRTqmis eklesia unda gaxdes mis `wilxvedrilad~. gamosyidva aris kidev raRac
meti - Seqmnilis dabruneba zemodan winaswardasaxul gzaze. borotebas damonebuli, sruliad igi,
pavle mociqulis sityvebiT `godebs da itanjeba RvTis ZeTa gamocxadebis molodinSi~. monaniebuli
kaci ki ar amoigdeba danarCen qmnilebaTagan, aramed win miuZRvis `axali zecisa da axali miwisken~.
logosis ali iwvis `wyvdiadSi~,
TandaTanobiT ganmsWvalavs msoflios. mtrobisa da gaxrwnilobis
samefosaTvis RmerTs moaqvs erTobis, harmoniis da siyvarulis cxovelmyofeli Zala. da mcenaris msgavsad, romelic iwevs gzisken, bunebac Seismens am mowodebas da daemorCileba sityvas.
dRes rac mets vgebulobT mSvidobismyoflobis procesebis Sesaxeb,
miT ufro naTlad ixateba samyaros suraTi aRmasvliTi safexurebiT. Tavdapirvelad - struqturaTa mowesrigebuloba,
Semdeg - cxovreba,
dabolos - adamiani.
brZola ar wydeba arc erTi
wamiT. yoveli nabijiT qaosis gavliT isev wyvdiadSi, yoveli nabijiT sul ufro ifrqveva naTeba.
roca ki adamianma ver aRasrula Tavisi daniSnuleba, Tavad sityvam mouvlina Tavi msoflios
`axal adamSi~ gansaxierebuli.
`ise Seiyvara RmerTma samyaro,
rom misca mas mxolodSobili Ze...~
magram iesos TviTSewirva ar
SeiZleboda ar gamxdariyo tragediad. is, vinc uerTdeba dacemul
msoflios, gardauvalad xdeba misi tanjvis Tanamonawile. amieridan
nebismieri arsebis tkivili - misi
tkivilia da misi golgoTa. adamianebs Soris iesos elis ara dResaswauli, aramed wameba da sikvdili.
TviT ucodveli sakuTar Tavze
iRebs codvaTa yovel Sedegs. amitomac mouwodebs eklesia qristes
yvela mimdevars: `moTminebiT unda
gaviaroT Cvens windebuli sarbieli, vumziroT rwmenis xelmZRvanelsa da aRmsrulebels - iesos,
romelmac mis winare myof sixarulis nacvlad gamoiara jvari~.
misi winamorbedni gardasul saukuneTa wmindanebi da wamebulni
iyvnen, romelTac devnidnen da sikvdiliT sjidnen. esaia winaswarmetyvelis mistiuri xedvisTvis
warmosaxuli misi saxebani Seirwya
merab berZeniSvili:
Semcdaria yvela, vinc Cemi Rirsebis
Selaxvas Zeglebis ngreviT fiqrobs!
erT mesianur xatebaSi. miwier xelisuflebas dayrdnobili mefeni
da erni zizRiT uyurebdnen RvTis
WeSmarit msaxurs. magram maT mouwiaT darwmuneba, rom swored es
gariyuli tanjuli airCia ufalma.
`vin daijera Cvengan smenili
da uflis mklavi vis gamoecxada?
amoizarda rogorc morCi mis winaSe da rogorc fesvi urwyuli
miwidan; arc Rirseba hqonia da
arc mSveneba, rom zed Segvexeda,
arc ieri, rom mivezideT. saZulveli iyo kacTagan aTvalwunebuli,
gatanjuli da snebamoreuli, erTi
imaTgani, visac pirs arideben. saZulvili iyo da arad vagdebdiT.
namdvilad ki, man ikisra Cveni vnebebi
da itvirTa Cveni satanjveli; Cven
ki gvegona, RvTisagan iyo nacemnagvemi da damcirebuli, magram es
Cveni codvebisaTvis iyo daWrili,
Cveni ukeTurobebisTvis dalewili;
masze iyo sasjeli Cveni simrTelisTvis da misi wylulebiT Cven
ganvikurneT. yvelani cxvrebiviT
davexetebodiT, TiToeuli Cven Cven gzas vadeqiT, ufalma ki mas
Sehyara yoveli Cvenganis ukeTureba.
evno da ewama, magram ar dauZravs
bage; kraviviT, dasaklavad miiyvanes
da, rogorc cxvari dums mparsvelTa
winaSe, massac ar dauZravs bage
(esaia winaswarmetyveli 57. 1-7)~.
mesia - wamebulia!... gegoneboda,
SeuZlebeli iyo amis miReba, gageba da gaTaviseba. Zveli aRTqmidan
cota vinme Tu bedavda xmamaRla
elaparaka esoden daujerebel SesaZleblobaze, rac mkrexelobad iTvleboda, magram sityva ukve naTqvami
iyo da aisaxa saRvTo werilSi, da
aman adamianebi datova Secbunebulebi da monusxulebi. iudeveli ganmmartebelni gverds uvlidnen am adgils, TiTqosda cdilobdnen daeviwyaT igi. ieso ki, piriqiT, xsnida Tavis misias, da Tan
imowmebda winaswarmetyvelebas uflis msaxurebaze. `amJamad aRsrulda werili winaSe Tqvenda~.
igi dadioda dedamiwaze, arc
ajadovebda xalxs Tavisi Zlierebis sicxadiT, damcirebuli iyo
`mis saukuneTa~ TvalSi, amiT SeinarCuna xelSeuxebi kacuri Tavisufleba. monebs ki ara, Svilebs
eZebda ieso, Zmebs, romlebic uangarod Seiyvareben da Tan gahyvebodnen
mas - SeZulebuls da gankicxuls.
mesia rom gamocxadebuliyo srul
didebaSi, aravis rom ar SesZleboda
misgan zurgis Seqceva, es iZuleba
iqneboda, magram qriste sxvas gvaswavlida: `Tqven SeicnobT WeSmaritebas, da WeSmariteba Tqven gagxdiT Tavisuflebs~.
adamianTa TavisuflebisaTvis man
Tavi moiTavsa warmavalis sazRvrebSi, igi gaxda im dReebSi `mcire
mamisa~, saWiroebda sakvebsa da dasvenebas, man daxura Tavisgan momavali, da sakuTar Tavze gadaitana
sruliad msoflio mwuxareba.
mowafeni
saidumloebis
winaSe
da radgan `saeklesio~ adamianebma - mwignobrebma da RvTismetyvelebma - kidevac ar Seicnes igi,
rogor moxda, rom iesom Tavad
i pova mainc mowafeebi?
`sisxlisa da xorcis~ adamianuri logika aq WeSmaritad uZluri iyo. es rwmenis saidumloebaa,
wmidaTa wmidaa, sadac suli egebeba Tavis gadamrCenels. mociqulTa
Segnebas awamebda eWvebi, magram gasxivosnebulma siyvarulma gamarjveba
moutana rwmenas, da maT qedi uxares
devnil mwirs, rogorc mesiasa da
cocxali RmerTis Zes.
petres aRsarebis pasuxi qristes
winaswarmetyveleba iyo taZris Sesaxeb, romelic medgrad imyarebs,
Tundac sruliad borotebis mTeli Zala mis winaaRmdeg amxedrdes.
xolo Tavad simons ki iesom klde
uwoda, romelzedac aRimarTeboda
ese taZari. rogoradac ar unda
gaigo es sityvebi, Znelia daeWveba
masSi, rom ufalma mociquls raRac
gansakuTrebuli misia daakisra. amitomacaa eklesiaSi igi aRiarebuli
`pirvelumTavresTaganad~. zogjer
davoben amis winaaRmdeg, eyrdnobian ra pirvelad TemSi petres absoluturi avtoritetis arqonaze.
sinamdvileSi, arc diqtatori da
arc eklesiis `mTavari~ am sityvis
miwieri mniSvnelobiT igi ar iyo.
gana TviT qristem ar uaryo sruli gonebiT nebismieri pretenzia
aseT xelmwifebaze? dae, mefeebma
imbrZaneblon erebze, ambobs ieso,
`Tqvens Soris ki ara iyos ase~.
amitom, ara pativmoyvare `lideris~,
aramed Tavmdabali meTevzis mimarT
iTqva: `mwyemse kravni Cemni!~ mxolod RvTis xelis moqmedebam aqcia
igi SemdegSi qristesmier moZRvrad. maSin ki, fili pes kesariaSi
saubrisas, petre aramc da aramc
jer kidev ar iyo gamxdari `klded~ eklesiisaTvis. amitom iesom
iqve misca sxva mimarTuleba Tavis
azrebs. aukrZala ra mesianuri saidumloebis gamxela, man sityva Camoagdo Tavis martvilobasa da sikvdilze.
amis gamgone petre danaRvlianda. man ieso gverdze gaixmo da
misTvis Cveuli uSualobiT scada
gaemxnevebina rabi:
- RmerTi mowyalea Sens mimarT,
ufalo! es Sen ar gadagxdeba Tavs!
magram mowafis sityvebs SeeZlo
mxolod daekoda iesos suli, gana
mas Tavadac ar surda, rom `ascdenoda sasmisi ese?~ gana iswrafoda imas, rom adamianebi mesiis mkvlelebi gamxdariyvnen? magram mas eloda mitevebis fialis nebayoflobiT
Sesma...
- ganved Cemgan, satanav, - Tqva
mowafeebisaken mibrunebulma, - Sen
CemTvis cduneba xar, rameTu fiqrob
ara RvTiurze, aramed adamianurze.
SeZrwunebuli petre dadumda,
xolo iesom ukve yvela Tormetives misamarTiT daiwyo saubari.
isini mzad unda yofiliyvnen yvelafrisaTvis. axlovdeboda gansacdeli gamocdis Jams. `Tuki vinmes
surs CemTan erTad wamosvla, dae,
uaryos sakuTari Tavi, da aRiRos
jvari Tvisi da gamomyves me~. gza
sasufevlisaken sakuTar Tavze gamarjvebaSi devs. mesia gaxdeba
msxverpli, magram mis mimdevrebs
marTebT swavla iesos mibaZvis. mxolod maSin SeZleben isini gaxdnen
Tanamonawileni mesianuri dRe-saswaulis. `WeSmaritad geubnebiT
Tqven: aris ramodenime aq mdgomTagani, romelnic ar igemeben sikvdils
manam, sanam ar ixilaven Ze-kacisas
momavals Tavis sasufevelSi~.
niSnavda Tu ara es imas, rom
samyaros dasasruli ukve am TaobaSi moawevs? bevrma mowafem swored ase gauges iesos. is ambobda
ara imdenad momavalze, ramdenadac
masze, Tu ra xdeboda imJamad, rac
daiwyo jer kidev mis qadagebaTa
pirvelsave dReebSi. qristes mier
darguli saTesuri izrdeba, Canasaxi nayofierdeba xed, amavdroulad gankiTxva ukve warmoebs, axali
era ukve dadga.
gavida ramdenime dRe. axlovdeboda suqoTis, an quSis dResaswauli, romelic wes-Cveulebisa da
saWiroebisamebr tardeboda totebisagan gakeTebul karvebSi, mlocvelebi emzadebodnen ierusalimSi wasasvlelad. ieso ki iordanes miRma
rCeboda. da iq moxda kidev erTi
araCveulebrivi gamocxadeba. sam
mociquls - petres, iakobsa da
ioanes miecaT saSualeba wamiT exilaT Sexsnili cis safari da ganeWvritaT qristes zeadamianuri dideba. SesaZloa, vnebaTa karibWesTan
mas surda sulierad ganemtkicebina
yvelaze axlobelni, icoda rogori
gansacdeli moeloda maT win, da
mitom. erTxel iesom waiyvana isini
da avidnen maRal mTaze im dros,
roca danarCenebi qvemoT isvenebdnen.
sanam igi loculobda, masTan axlos mowyobil petres, iakobsa da
ioanes CaeZinaT, xolo gaRviZebulni
ganacvifra moZRvarSi momxdarma
cvlilebam. locvis Semdeg misi
saxe brwyinavda aramiwiuri naTliT; iesos tanisamosic ki gaxda
TvalismomWrelad TeTri. ori ucnobi saubrobda masTan. miuwvdomeli gumaniT mixvdnen mociqulebi,
rom masTan gamocxadnen imieri qveynidan Zveli aRTqmis winaswarmetyvelni. SiSma daTmo RvTiuri mSvidobis, bednierebisa da siaxlovis
SegrZneba... roca ixiles, rom is
orni midiodnen, mowafeebi aTrToldnen am wuTieri gamouxatavi netarebis dakargvis SiSiT. `rabi, warmoTqva petrem, - kargia CvenTvis
aq yofna. gavakeTeb sam karavs; SenTvis erTs, mosesTvisac erTs da
eliasTvisac erTs~. man xom ar
icoda ra eTqva, ase moeCvena, TiTqos
dadga quSis wes-Cveulebis aRsrulebis Jami.
rac moxda Semdeg, arc erT im
mowafeTagans garkveviT ar axsovs.
es iyo Tavad maradismyofis dideba, naTeli Rrubeli RmerTdaswrebisa, da yoveliveze ismoda sityvebi:
`es aris Ze Cemi sayvareli; gesmaT
misi!~
Semdgom wamSi naTeba TandaTan
gaqra: mociqulebma moZRvari winandeli dainaxes. is martod idga
mTis mwvervalze. petrem, iakobma
da ioanem Zlivs SeZles gons mosvla. ieso ki mivida maTTan da
uTxra: `adeqiT da nu SiSobT~, da qvemoT Casvlas Seudga. sizmreuliviT gahyvnen isini mas. gzad
iesom daarRvia siCume da ubrZana
nanaxis saidumlod Senaxva `vidremde Ze-kacisa ar aRsdgeba mkvdreTiT~. ver gaebedaT miemarTaT misTvis da mowafeni CurCuliT ekiTxebodnen erTurTs: `ras niSnavs
mkvdreTiT aRdgoma?~
Targmani
manuCar kaWaxiZis
adrec miTqvams da vimeoreb, dRes xelovani
hgavs adidebuli mdinaris gaRma darCenil kacs,
romelic yivis, rogorme xma miawvdinos sofels,
magram sofels misi xma ar esmis. wlebis manZilze
quTaisis xelisuflebam ar ismina Cemi guliswyroma,
saubari, arc ori-sami kviris winaT naTqvam sityvas
miaqcia yuradReba. igi darCa RaRadad udabnosa
Sina. xelisuflebam memoriali daangria. xelisuflebam Caidina gaugonari boroteba. xelisuflebam
dauSva Secdoma, radgan warmoCinda misi sibece da
qvis xanis azrovneba. maT arc ki ician, ra daamtvries, maT arc ki ician, am Zegls - memorials ra
mxatvruli Sefaseba aqvs da ra rezonansi. maT
arc ki ician, rom sakuTar Svilebs Zaladoba da
sisastike STaagones.
dideba ufals, romelmac momca goniereba, Zala,
mxneoba da Tmena Wirisa. me var amayi Svili Cemi
qveynisa _ saqarTvelosi. Semcdaria yvela, vinc
Cemi Rirsebis Selaxvas Zeglebis ngreviT fiqrobs.
maT isic ar ician, rom amiT me ki ara, saqarTvelos mtroben.
P. S. roca memoriali gaixsna, bavSvebma mtredebi
aafrines. mtredebma cas miaSures. mxolod ori
mtredi ar afrenila, erTi brinjaos ,,mzeWabuks~
daaskupda mxarze, meore ki me damajda mxarze, am
dros tribunaze CemTan erTad oci-ocdaaTi kaci
idga... es iyo saswauli. tyuilad araferi xdeba.
RmerTo, amas ras momaswari!
amwuTas davbrundi quTaisidan. aq iyvnen im naZeglaris irgvliv Sekrebili quTaiselebic, Tbiliselebic, sxvadasxva partiebis warmomadgenlebic
da protestis xmebic gaismoda, magram, ratom mTeli
saqarTvelo ar movida?! amaze uaresi raRa unda
momxdariyo?! didi qarTveli moqandakis memoriali eZRvneboda im 300000 darCeuli qarTvelis
xsovnas, usastikes omSi rom dakarga saqarTvelom
da am xelisuflebam Tavze dagvangria yovelive.
gaukeTebia aseTi ram vinmes?!
ramdenma omma gadaiara antikuri xanis Zeglebze,
magram Zegli aravis daungrevia.
65 heqtaria iqauroba, raRa maincdamainc im
kompleqsis dangreva iyo saWiro?! magaTi parlamentis Senoba iqve gverdiT ver aSendeboda?!
Tu mxatvrulad Rirebulia, leninis Zeglis
dangrevac ki mkrexelobaa! da, aki, aseTi mkrexeloba udanaSaulo adamianebis msxverpliT damTavrda!
faSistebi amaTTan angelozebad Canan!
RmerTo, amas ras momaswari!
otia ioseliani,
mwerali
bagratic qarTvelebma daangries!
jer kidev rodis, 1691 wels bagratis taZari
qarTvelebma daangries (vwer kidec Cems gazeTSi
`bagrati-2009~) Semdeg: qalaqs ar hqonda eklesia
da rusTxelmwifobam qalaqSi aaSena sakrebulo
taZari (`soboro~), romliTac, vinc fuls ixdis,
musikasac is ukveTavso, uwodes aleqsandre nevelis saxeli, rodesac 1918 wels gamocxadda saqarTvelos damoukidebloba e. w. `soboros~ uwodes
daviT aRmaSeneblis saxeli, bolSevikebi movidnen
1921-Si da swored es ar moewonaT (rom yofiliyo `aleqsandre neveli~, ruseTis xaTriT ar daangrevdnen), ver moisvenes, 1924-Si gaaswores miwasTan da dadges leninis Zegli (sababic eg iyo, lenini gardaicvala da quTaisel bolSevikebs `xarki~
xom unda gaeRoT), 1944 wels, didi omis damTavrebamde erTi wliT adre daangries iqve axlos `mTavarangelozis eklesia~ (me maxsovs) da aaSenes
partiis qalaqkomi (dRes meria), sasaflaos Zvlebze
aaSenes....
es aris mesame mzakvruli ngreva, rac am dReebSi
Caidina dRevandelma xelisuflebam.
pirvel damnaSaved am uwmindurobaSi me mainc
vTvli imereTis gubernatorsa da qalaqis xelmZRvanelobas. Tu icodnen da ar gaamxiles, miT uaresi
magaTTvis. magram kidev rCeba erTi kiTxva: icoda
Tu ara yovelive amis Sesaxeb avtorma? Tu ar icoda, kidev ufro didi danaSaulia momxdari, CaTvliT
imisa, ra tragediac mohyva am ugunurobas.
me (da ara marto me) am memorials aRviqvamdi,
ara rogorc marto faSistur germaniaze gamarjvebis
Zegls, aramed, rogorc qarTveli eris didebis memorials da Tu daangrevdnen (jer erTi, ratom
unda dangreuliyo) referendumi mainc unda CaetarebinaT... da... gamovida am xelisuflebis meore
ugunuroba...
danarCeni sxvimis...
rezo WeiSvili,
mwerali
2009 wlis
19 dekemberi:
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
saaxawlod, gazeTi gazeTSi
- mekiTxebi: ratom ar giyvars
dabadebis dRis aRniSvnao. xom gagigonia, Cveuleba rjulze umtkicesiao... mTaSi ar aRniSnavdnen dabadebis dReebs, isic erTi Cveulebrivi dReTagani iyo. rac bavSvobaSi ar mikeTebia, imas didobaSi ver
gavakeTeb da dabadebis dRes dResaswaulad ver vaqcev... am dros
yovelTvis cioda. cxvari gahyavdaT. amas sTvels eZaxdnen. iwyeboda wvimiani amindebi. aseT siciveSi davbadebulvar, CoxSi Tanac
Saragzis piras. zustad arc vicodi, rodis davibade, mere gamoviZie,
rom gavizarde. dedas ar axsovda
Cemi dabadebis dRe. mere vnaxeT,
rom dediZmaCems hqonda Cawerili
2 oqtomberi. mis Canawers vende.
bavSvobaSi bevri ram iyo kargi,
magram mere da mere yofiT problemebze ufro met dros vxarjavdi,
vidre Semoqmedebaze. amis gamo guli
mwydeba, energias dana-Cangalze, cocxsa da saxlze fiqrs rom vaxmardi. ra meqna, TviTon unda Semeqmna
cxovreba... bavSvobaSi araferi didi
ocneba ar mqonia, mxolod velosipedi mindoda myoloda. ise gaiara Cemma bavSvobam, ar amisrulda
es ocneba. es ise damrCa gulSi,
luka rom SemeZina, TiTqmis yovel
mesame dRes velosipeds vyidulobdi misTvis... axla ki Cemma ormocdaaTma welma ise gaiara, saweri
magida ar meRirsa. esec Cemi ocneba
iyo. keTili SuriT mSurs im mwerlebisa, visac aqvT Tavisi oTaxi,
iq udgaT wignebis karada, saweri
magida. ganmartoebis saSualeba...
me es arc mqonia da vgrZnob, arc
meqneba. arada, ase mgonia, saweri
magida mwerlis navsayudaria. TiTqos geZaxis, - modi, dajeqio. rom
dajdebi, iZulebuli iqnebi, dawero... mwerloba rom daviwye, studqalaqSi vcxovrobdi, im ria-riaSi
magidis kuTxeSi patara adgils vnaxavdi da iq vwerdi xolme. naTesavebTan gadavedi. roca siCumes
movixelTebdi, weras viwyebdi. sakuTari saxli gamiCnda da mainc ar
mqonda pirobebi...
mere goderZis saxlSi saweri
magida gaCnda, oRond am magidasTan jdoma da muSaoba mainc ar
eRirsa. cudad iyo da im sicarielis Sevseba, romelic bursaWiris daclasTan erTad gauCnda
sulSi, magidas rogor unda Ses-
xuTi wlis win yvelaferi sxvanairad iyo... xSirad ver
vnaxulobdi, magram vicodi, sadRac axlos cxovrobda
goderZi Coxeli, fiqrobda, dardobda. satkivari ukve
moZalebuli hqonda da misi naTqvami, - `ici, ra cudada
var~, - mec miaTkecebda sadardels... maSin, 2 oqtombers,
xuTi aTeuli weli gasrulda, rac amqveynad yofnis `tkbili sevda~ Semoswoloda mis guls, xan Savi aragviviT aemRvreoda fiqri, xan ki, TiTqos mowmendil caze mze amoiwvereboda da bursaWiris ferdobze Sefenili iis surneli mis cxovrebasac ucvlida elfers.
mowyenili ijda ubralo savarZelSi da meubneboda:
Zleboda. kalams xels ar hkidebda, mxolod fiqrebs mihyveboda da
mohyveboda. gadaivlida nislian
mTebs, aragvs aRma auyveboda da
bursaWirze amohyofda Tavs. iqidan
xedavda gvirilebiT gadapentil
ferdobs. erTxel uTxres, barelebi aseT yvavilebs yidulobeno da
mere sul ocnebiT uyurebda gasayid gvirilebs - ramden rames iyidda am yvavilebSi aRebuli fuliT!
mTidan barSi rom Camovida, bavSvoba da ocnebebi `gasayidi gvirilebiT~ dafarul ferdobebs Seatova. Camovida ukve im gancdiT,
rom erTaderTi, ris gamoc Rirda
fulis Segroveba, firi iyo. bevr
dRes gauZlebda SimSils, bevrs
gadaagorebda muSTaidis baRSi damwifebuli xilis imedad da stipendias, misTvis rom aseTi didi
fuli iyo, kapiks ar moaklebda isev da isev firis sayidlad... es
magiuri xveula - kinofiri - hpirdeboda gvirilebiani ferdobis ukvdavyofasac da gazafxulze iebiT
asurnelebuli tyis datevasac, kotoraanT qalis gamaradiulebasac
da berisa da jRunas aRbeWdvasac.
goderZi TavdaviwyebiT cdilobda Tavisi samyaros kinod qcevas.
mere ufro advilad SeZlebda
sruliad saqarTvelos kaTolikos-patriarqis ilia meoris iniciativiT nodar dumbaZis cxedari
14 seqtembers, misi gardacvalebis
25-e wlisTavze mziuridan mTawmindis panTeonSi gadaasvenes.
dumbaZis romanebi `me, bebia, iliko
da ilarioni~, `me vxedav mzes~,
`TeTri bairaRebi~, `nu geSinia, deda~, `maradisobis kanoni~ Targmnilia msoflios mraval enaze, maT
Soris iseT iSviaT enebzec, rogorebicaa bengaluri, norvegiuli, agreTve sabWoTa kavSiris yofili
respublikebis yvela enaze.
oci weli vicxovre dasavleT
saqarTveloSi, vxedavdi, rogori popularuli iyo dumbaZe Tavis samSobloSi. magram ruseTSic mas
naklebad rodi icnoben da pativs
scemen.
erTxel ori kvira gavatare dasasvenebel saxlSi soxumTan.
SemTxveviT gavige, rom Cvensave
sanapiroze, meTerTmeteSi, aris ukve
gardacvlili nodar vladimeris
Ze dumbaZis agaraki.
saRamo axlovdeboda.
wvimis Semdeg Rrublebi gafermkrTaldnen, gamoiWyita mzemac.
agaraki saxlidan sul raRac
erT kilometrSi iyo zRvispiras.
fiWvebSi raRac undilad gamoiyureboda wynari, ubralo orsarTuliani saxli. baRSi balaxi welamde gwvdeboda. biliki waiSala.
kutikarze, romlis maxloblad moewyinaT magnoliis yvavilebs, wvril
jaWvze ekida erTi cicqna klite
Jangis naleqebiT... yvelafers gaukacrielobis kvali etyoboda.
arsad araferi, Cveulebrivi abrac ki arsad iyo.
nodaris mamuls oblad ertya
gars Zveli Robe.
aq kutikarebTan versad dainaxav
skams. samagierod nodarTan - ramdenic ginda.
Camovjeqi erT-erT skamze da sevdianad gavixede aboboqrebuli
zRvisken. wylis gorakebi erTi meores mierekebodnen.
zRvasac aqvs Tavisi SemoqmedebiTi wamebani...
maxloblad ori delfini micuravda. samxreTisken midiodnen, nodaris sayvareli mxarisken.
Tavze ucnobi wiTuri biWi damadga da daitrabaxa:
- mwvane kenWebs vagroveb! - gamomiSvira daJanguli konservis qila, - mere dedas vaCveneb.
- Seni mwvane kenWebi odesRac
bolis namsxvrevebi iyo. zRvam qvebic ki gaapriala.
- es wyalma Searcxvina isini!
- ra, rogor Tqvi?
is moTminebiT, mSvidad mixsnis:
- Relvis dros boTlebi cinglian meduzebs ejaxebian. imsxvrevian.
wyalma ki namsxvrevebi Searcxvina.
- gaapriala.
- ara! Searcxvina! - gabrazebiT
wamoiZaxa biWunam.
joxze dayrdnobiT gaWirvebiT
mogvadga sqeli dedaberi dasiebuli fexebiT.
is nodaris skamze Camojda da
biWs SeekiTxa:
- anaTleb biZias.
biWi SeiSmuSna da wynarad gauyva
zRvis napirs, Tan abreSumiviT qviSaSi mwvane
kenWebs eZebda.
- SviliSvilia, - TvaliT biWze maniSna. kolias naSieria... Tavad
kolia ukve gagvSorda.
kibom wagvarTva...
maria pavles asuli
batiuki - mezobelia.
maTi ocdaaTwliani
mezoblobis ganmavlobaSi erTi usiamovno sityvac ar yofila. dumbaZeebi da batiukebi - keTili mezoblebi iyvnen.
ezoebi erTmaneTs ekvrodnen, skamebic ezoSi!
nodars uyvarda rusuli laparaki, rusuli
Sairebi da rusuli saWmelebi. da yovelTvis,
roca maria pavles asuli raRac kerZs amzadebda ezoSi, nodari Seucdomlad ityoda, Tu ra
iqneboda iq sufraze. gansakuTrebiT borSCi uyvarda.
- suni momdis, borSCi gaqvT. movdivar.
maT ezoebs Robe ar
yofda. gamodioda, rom
ezo saerTo iyo. ar iyo
saWiro kutikarSi Sesvla. is pirdapir mivida viwro bilikiT batiukebTan. ecva mezRvauris
zolebiani perangi, Sorti da exura jariskacuri panama, romelic mas
nikolai batiukma aCuqa.
nikolai batiukma.
arafers geubnebaT es
saxeli. maSin, gadaSaleT dumbaZis romani
`nu geSinia, deda!~ ZiriTad gmirebs Soris Tqven
SexvdebiT mesazRvres am
saxeliT...
- xalxTan nodari ubralo iyo, rogorc glexi. - miTxra avTandil
gvazavam, avTom, misma mezobelma da erT-erTma
megobarma, soxumelma mZRolma. Tavis wignebs is mxolod RamiT
werda. erTxel diliT adre davinaxe kibesTan. vekiTxebi, ratom ar
gZinavs-meTqi. man xeli Caiqnia: `ee!
Cemi muza iseTi cuRlutunaa, rom...
mxolod RamiT mewveva xolme~.
yovel diliT nodari zRvaSi
banaobda.
navidan iWerda stavridas, kefals, barabulkas.
da rac mis baRSi izrdeboda,
misi darguli iyo. fiWvebic, vaSlic, leRvic, zRmartlic...
erTxel nodarma upatrono ZaRli miiyvana. silvia daarqva. metad
Tvinieri da moalerse ZaRli iyo,
goderZis
Coxelis
monatreba
`ar minda Cemi
fexiT davuwve
sikvdils...~
uyvarda TamaSi. sul ukana fexebze dadioda. madlierebiT ulokavda
xelebs, saxes, vinc mas aWmevda.
da es xels ar uSlida silvias, yofiliyo qaTammoZulec. mezoblebs sul gauwyvita qaTmebi.
da maSin nodarma Zvirfas mezoblebs uTxra:
gulSi Caexutebina mTeli samyaro,
swored ise, rogorc batkani hyavda
Caxutebuli erT fotoze. axla
is batkani isev exuteba, oRond nacrisferi qvis zemodan...
saxlSi ki umweod awyvia goderZis gadaRebuli filmebis firebi...
maxsendeba goderZis es sityvebi:
- marTla minda kargad viyo,
marto imitom ki ara, rom me viyo
janmrTelad, imitomac, rom amden
adamians unda, kargad viyo, me ki
Zalauneburad guls vwyvet. minda
mTaze asvla SemeZlos da kidev
daviRalo ferdobebze siaruliT
ise, rogorc adre. neta im dros,
roca mTebis gadarbena araferi
iyo CemTvis. gadaRebebze rom mivdiodi, operatorebs veniZlavebodi,
mTaze amden wuTSi aval-meTqi. ar
sjerodaT. me ki marTla daniSnul
droSi avdiodi... kidev - ar minda
Cemi fexiT wavide da davuwve sikvdils... xari myavda erTi. studentobis dros bursaWiris ulamazesi
ferdobidan wamoviyvane gasayidad.
arafriT ar undoda wamosvla, Zlivs mogvyavda gzaze. ukan bRaviliT
mosdevdnen Zroxebi, visTan erTadac
is izrdeboda. es, Cvena vfiqrobT,
maT grZnoba ar aqvTo, Torem pirutyvi kargad xvdeba yvelafers. Cemma
xarmac icoda, saiT mimyavda... erT
kilometrze mosdies Zroxebma, aragvi rom gadmovatareT, saqonelic
CamogvSorda da xaric beds damorCilda. Camoviyvane fasanaurSi da
iq davawvine. Zalian mecodeboda,
magram ra meqna... wavedi, movutane
balaxi - piri ar daakara. wyali
mivawode - ar dalia. movida yasabi, mohyvnen kacebi, rom saklavis
dawvenaSi miSvelebodnen. Cems xars
ki Zalis dataneba ar dasWirda,
TviTon dawva. ici, ra sevdiani
TvalebiT miyurebda?.. imisi tkivili dRemde momyveba. axla, roca
Sin var mTeli dReebi, vfiqrob da
ufro da ufro metad ar minda im
xars vgavde... cxovreba asea, zogi
Cemi xariviT wveba sasaklaoze, zogi
ki iseTia - daWrilic garbis... me
xari minaxavs, ukve yelSi xanjali
hqonia gayrili, yasabs dasxltomia,
wamomxtara da gaqceula... ase icis
sicocxlis wyurvilma! mirCevnia,
aseTi xariviT viyo, amisi Zala
momeces... aba, ra vici, rogor gamigebT am ocnebas...
lela jiyaSvili
ucnobi
- Tqveni qaTmebi gmirulad daecnen. Tqvenve gadawyviteT silvias bedi. rogorc ityviT, ise iqneba. me winaaRmdegi ar waval.
da mezoblebma ZaRli
waiyvanes Soreul mTis
sofelSi. datoves mdidrul restoranTan. aq
is ar daikargeboda!
male nodarTan stumrebi movidnen. waiyvana nodarma isini am saxelganTqmul restoran
`merxeulSi~.
sxedan magidasTan
terasaze. svamen, xumroben da wamoiwyes saubari adamianis zneunarianobaze.
- aq Tqven laparakobT maRalfardovani
frazebiT, - Tqva nodarma. - magram es xom mxolod sityvebia. Cemi ki
esmis yvela cxovels!
ai, xedavT, oficianti
samzareulos iqiT ZaRls rogor eTamaSeba.
me im ZaRls davuZaxeb
da is umalve gaCndeba
CemTan, rogorc mSobliur adamianTan.
yvela dainteresda.
- silvia! silvia! dauZaxa nodarma.
gaigona silviam, mofrinda da dauwyo nodars xelebze, saxeze
lokva. ramdeni xania,
erTmaneTi ar unaxavT!
yvela gaocebuli iyo.
- Sen albaT Zalian
kargad icnobdi am ZaRls adre, - ekiTxebodnen stumrebi.
- saidan! ai, kiTxeT,
Tu gindaT, oficiants,
ra hqvia am ZaRls.
man upasuxa:
- naida.
- me misi saxelic
ar vicodi! - Tqva nodarma, - silvia davuZaxe. davuZaxe, rac enaze
momadga.
yvela Sokirebuli
iyo.
Cadis nodari agarakze da eubneba mis garSemo Tavmoyril mezoblebs:
- didi mokiTxva SemogiTvalaT
pativcemulma qalbatonma silviam.
is cocxalia da jansaRadaa, rasac
gisurvebT Tqvenc!
anatoli sanJarovski
`literaturnaia gazeta~
bhfrkb f,fib't - !__
xandaxan uneburad SevkrTebi,
roca gavixseneb Tu ramden adamians, romlebsac kargad vicnobdi,
ukve Seusrulda an es-esaa Seusruldeba asi weli.
irakli abaSiZe erTi maTgania,
vinc am dReebSi saxelovan aswlovanTa kohortas Seemateba da
visTan nacnobobac sakuTari biografiis sagulisxmo niSansvetad mimaCnia. am didi poetis
Semoqmedeba CemTvis daiwyo misi
saymawvilo poemiT `ras gadaurCa
Tbilisi~, romelic mSobliuri
skolis direqciam maCuqa `sanimuSo yofaqcevisa da friadi warmatebisTvis~ (ase ewera wignze).
maxsovs aseve misi leqsTa momcro krebuli `miaxloeba~, romelSic naxevari saukunis mijnaze
mdgari mgosnis gancdebi didi
Sinagani mRelvarebiTa da TrTolviTaa gadmocemuli. mere da
mere ki, rac ufro Rrmad Sevdiodi qarTuli mwerlobis wiaRSi, rac ufro ukeT vecnobodi
saxelovani poetis Semoqmedebas,
miT ufro vxedavdi da vgrZnobdi Tu misi saxiT raoden masStabur (rogorc pirdapiri, aseve
gadataniTi mniSvnelobiT) moRvawesTan gvqonda saqme.
baton iraklis me Sevxvedrivar kievsa da TbilisSi, mikola
baJanis stumarTmoyvare WerqveS
da mis sakuTar binaSi barnovis
quCaze. Cemi Taobis poetTagan
me erTaderTi mimiwvia man Tavis
70 wlis iubileze, romelic xalxiT gaWedil filarmoniis
did darbazSi Catarda da sadac
swored baJanis misadmi miZRvnili leqsis Targmani wavikiTxe.
meve mergo pativi momemzadebina
misi leqsTa krebuli `qarebi
rionis xeobaSi~, romelic ukrainul enaze gamoica 1982 wels.
madlobis niSnad poetma Cemi leqsebis Tbilisur gamocemas gulTbili winasityvaoba waumZRvara da mxardaWera gamomicxada.
irakli abaSiZesTan pirad Sexvedrebze, aseve mis urTierTobebze
ukrainel kolegebTan moTxrobili maqvs adre, amitom aq sityvas
aRar gavagrZeleb. vityvi mxolod umTavress, risi Tqmac, Cemi
azriT, upriania swored amJamad.
irakli abaSiZem dagvitova
ricxvobrivad arc Tu uxvi, magram,
samagierod, WeSmariti ostatis
xeliT naZerwi poezia, romelSic
udavo damajereblobiT gakrTa
epoqis sabediswero peripetiebi,
qarTuli istoriisa da yofis
STambeWdavi suraTebi, gaxmianda
eris sulieri miswrafebebi. man,
rogorc misi Taobis yvela poetma, rTul da ulmobel droSi
icxovra, roca ara marto marTal
Semoqmedad, ubralo adamianadac
darCenac ki Zneli iyo. bevrma
es, samwuxarod, marTla ver SeZlo
da gatyda, bevrma mankier sistemasTan Sebma gabeda da misi giganturi manqanis muxluxoebqveS gaisrisa, irakli abaSiZe ki im bednier gamonaklisTa Soris aRmoCnda,
visac wilad xvda mzegadasuli
megobrebis nacvladac ezida saqveyno tvirTi. mas mTeli cxovreba mouSuSebel iarad aCnda ticianisa da paolos, nikolo miwiSvilisa da mixeil javaxiSvilis
gulisSemZvreli tragediebi da
Tumca dardimandis saxeli hqonda gavardnili da TiTqos aseTic
iyo (poetis vaJi batoni zurabi
momiyva: karlo kalaZisTvis uTqvamT, irakli veraa kargad, fexebi stkivao. aba, ra iqneba, roca
yvelaferi fexebze hkidiao, mouWria karlos), sinamdvileSi guliT did sevdasa da tkivils
daatarebda.
zog-zogebi dResac amboben,
irakli mJavanaZesTan kargad iyoo,
SevardnaZesTan megobrobdao, da
amas upatiebel codvad uTvlian.
ki magram risTvis iyenebda am
`warCinebul amxanagebTan~ megobrobas poeti, romelsac marTlac
hqonda adamianebTan, maT Soris
qveynis saWeTmpyrobelebTan keTildamokidebulebis gansakuTrebuli niWi. rogorc Tavad mis
mier gasrulebuli saqmeebi RaRadeben, upirvelesad qarTuli literaturisa da kulturis saWirboroto saqmeTa mosagvareblad.
gana respublikis pirvel pirTa
mxardauWerlad, romlebic kremlSi didi gavleniT sargeblobdnen, SesZlebda batoni irakli
iseTi grandiozuli, saSviliSvilo proeqtebis ganxorcielebas,
rogoric rusTavelis 800 wlis
iubile an qarTuli sabWoTa enciklopediis gamocema iyo.
maSin meore kursze vswavlobdi da mSvenivrad maxsovs is sayovelTao zeimi da erovnuli
sulis gaciskrovneba, romelic
ukvdavi SoTas iubilem Tan moiyola. ruseTis imperiaSi, romlis
nawilic Cven viyaviT, TiTqmis
warmoudgeneli iyo vinmes puSkinze meti epiTeti rgeboda, da
swored es warmoudgeneli ram
mTawmindis
Rirsi...
SesZlo qarTvel mweralTa maSindelma Tavkacma. saqarTveloSi,
romlis saxelwodebac ki socialisturi samyaros miRma xeirianad aravin icoda, Cveni ukvdavi
SoTas Tayvansacemad msoflios
upirvelesma kalmosnebma moiyares Tavi. bevrma maTganma rusTavelis saxotbo sityvebTan erTad
Tan Camoitana `vefxistyaosnis~
sakuTari Targmanic. am uprecedento aqciam, romelsac ara marto sanaxaobiTi, aramed SemecnebiTi da, ufro metic, politikuri
mniSvnelobac hqonda, saqarTvelo,
rogorc axla ityvian, msoflio
`topSi~ moaqcia, gaacno igi civilizebul samyaros.
30-wliani pauzis Semdeg es
iyo rusTavelis meore STambeWdavi garRveva da misi medroSe
irakli abaSiZe gaxldaT. igi
sruliad ymawvili CaerTo did
literaturul cxovrebaSi da
sicocxlis bolomde misi Suaguli ar miutovebia. jer kidev
1934 wels Wabuki irakli ukve
sakavSiro mweralTa kavSiris
pirveli yrilobis delegati iyo.
rogorc misive cnobili leqsidan viciT, yvelaze metad igi iq
aRafrTovana kavSirebis saxlis
svetebian darbazSi mravalerovnuli poeziis klasikosebTan erTad SoTa rusTavelis portretis gamoCenam. ukvdavi winapris
bedi TandaTan gaxda misi STagonebis uSreti wyaro da `rusTavelis nakvalevze~ TiTqmis naxevari msoflio Semoiara, vidre
ierusalimis qarTvelTa jvaris
monasterSi akaki SaniZesa da giorgi wereTelTan erTad dRes
ukve sayovelTaod cnobil freskas aRmogviCenda.
irakli abaSiZes sxva rom araferi daewera garda iseTi Sedevrebisa, rogoricaa `mama~, `pirveli Tovlis simRera~, `xma katamonTan~, igi mainc darCeboda saukunis erT-erT did poetad. igi
TxemiT terfamde lirikosi iyo
da swored am JanrSi SesZlo
man sakuTar SesaZleblobaTa maqsimalurad gamovlineba. irakli
abaSiZis emociuri, odnav paTetikuri, magram mudam marTali da
gullaRi poezia gvxiblavs Tavisi maRalostaturi ubraloebiT, ritmuli daZabulobiT, Sinagani mRelvarebiTa da siwmindiT.
irakli abaSiZes sakuTar Tavzec SeeZlo gaemeorebina is sityvebi, zeTisxilis baRTan rusTavels rom aTqmevina, `gulic da
sunTqvac, yvela niWi Cemi kacobis me wmindad davde saqarTvelos sakurTxevelTan~.
SeiZleba Tamamad vamtkicoT,
rom aTwleulebis manZilze batoni irakli - es gamorCeuli
eriskaci, iyo Cveni kulturis
brendi, raSic mas xels uwyobda
marTlac qarTuli Tvaltanadoba,
axovaneba, gaxsnili goneba da cincxali iumori. misi bevri frTiani gamonaTqvami xalxSi gadavida da folkloris nawilad iqca.
mamulisTvis damaSvrali 83
wlis irakli abaSiZe im dros
ganerida wuTisofels, roca saqarTveloze, misive sityvebiT rom
vTqvaT, `kaenis sulis aRzevebam~
xelmeored gadisriala. qveyanam,
romelsac erTnairi daundoblobiT da utifrobiT glejda da
Zarcvavda gareSe Tu Sinauri
mteri, ver moicala Rirseuli
SvilisTvis Rirseuli pativis
misagebad. Tumca amis gakeTeba
arc axlaa gvian.
Cemi mokrZalebuli azriT,
irakli abaSiZis adgili iqaa, sadac saukuno ZiliT ganisveneben
misi didi Tanamokalmeebi galaktion tabiZe, ioseb griSaSvili,
giorgi leoniZe, simon Ciqovani.
igi sicocxleSi qarTuli leqsis am sworupovari raindebis
gverdiT idga da axlac maT
gverdiT unda iyos. erovnul
mexsierebaSi isini, vfiqrob, isedac ganuyofelni arian.
brwyinvale lirika, rusTavelis saxelis msoflio sivrceebSi dasamkvidreblad gaweuli
udidesi garja da pirveli qarTuli enciklopediis gamocema
is waruvali samebaa, risTvisac
igi saqarTvelos ukvdavTa panTeonis binadrobas imsaxurebs.
sasixarulo iqneba Tu saqarTvelos xelisufleba, romelmac am bolo dros swori gadawyvetilebebi miiRo da mTawmindaze aabrZana zviad gamsaxurdia,
nodar dumbaZe, ana kalandaZe da
oTar WilaZe, irakli abaSiZesac
adgils iq, did winamorbedTa
da TanamedroveTa gverdiT miuCens.
raul CilaCava, riga.
6
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
qarTvel xelovanTa ruseTSi moRvaweoba xSirad xdeba gansjis, azrTa sxvadasxvaobisa Tu gakicxvis sagani.
aTeuli wlebis ganmavlobaSi rusi mayurebeli taSs ukravda vaxtang kikabiZes, ruseT-saqarTvelos omis Semdeg ki, miuxedavad imisa, rom bevrjer dapatiJes da ordensac hpirdebodnen, `mimino~ ruseTSi Casvlaze uars
ambobs. mizezs interviudan SeityobT:
viyo, vis davelaparakebodi? - opozicias. primakovi imas daelaparakeba, visac saakaSvili ar moswons.
eWvi ar mepareba, rom ruseTidan
saqarTveloSi finansebi Semodis.
vici, jer kidev 15 wlis win
ruseTis ef-es-beSi gaxsnili iyo
saqarTvelos ganyofileba, romelic
gegmavda, saqarTveloSi ra unda
gaekeTebinaT. erT gavlenian rus
`miminosaviT~ unda
davubrundeT sakuTar fuZes!
vaxtang kikabiZe
- ruseTidan bevri werili momdis. ubralo adamianebi mweren, omis
Semdeg ki xelovanTagan aravin Semomxmianebia. zogs, albaT, rcxvenia,
ra unda miTxran? zogma ki imisTvis
gaaRo piri, rom mTavrobasTan qulebi Caewera. lev leSCenkom Tqva,
Tu buba aseTi patriotia, avtomati aiRos da iomoso. kobzonma ki,
bubas rom uWirda, moskovSi CamoviyvaneT da koncertebs vamarTvinebdiTo. leSCenkosa da kobzons sakuTari TavisTvis ar unda ekadrebinaT aseTi ram. rogor mexmareboda
kobzoni? xalxs ZaliT koncertze
ver Semoiyvan. koncertze wasvla
partiuli davaleba xom ar aris?
Tu ar undaT, ar movlen. magaT jer
ar gasWirvebiaT, magram iseTi xelmZRvanelebi hyavT, male gauWirdebaT.
kobzoni didi fulis patronia,
didi biznesmeni. mas veravin daavalebda, ase ilaparakeo. ubralod,
koWi gaugora xelisuflebas. baletis mocekvave ciskariZes ki uTqvams, bubas gancxadebebi mxolod
piariao. Cvenebidan mxolod valeri melaZem damireka, - meamayeba, rom
gicnobT. Tu metyviT, Tqvens iubilezec Camovalo. mesiamovna aseTi
sityvebi Svilistoli kacisagan.
- ruseTis xelmZRvanelobas jildoze uari rom uTxariT, albaT,
Zalian gaanawyeneT.
- bevri gaocda, jildoze uari
rom vTqvi. sam SviliSvils vficav,
ar megona, Tu Cemi uari amxela
aJiotaJs gamoiwvevda. rodesac baTumSi mitingze gamovedi, is vTqvi,
rasac im momentSi vgrZnobdi, guSinwin depeSa momivida da jildoze uars vambob-meTqi. rogor
unda mimeRo `megobrobis~ ordeni
im qveynis prezidentisgan, romelic
Cems samSobloSi tankiT Semovida?garewari unda iyo, aseT dros
jildos rom daTanxmde. toqSou
`barieris~ wamyvanma soloviovma
ganacxada, `mi ego karmili, i on
tak nam otblagadarilo~. futkariviT mSromeli var da yovelTvis
SromiT vSoulobdi fuls. russ
moswons Cemi simRera, radgan arasodes mimReria yvavilebze, wvimasa
da gogo-biWis telefoniT saubarze. yovelTvis patara adamianze,
mis gaWirvebasa da imaze vmRerodi,
rom mis quCazec mova dResaswauli. aseTi simRerebis gamo ubralo xalxi did pativs mcems da
Cemi naTqvami ewyinaT.
omis dros `komsomolskaia pravdidan~ damirekes. etyoba, Jurnalisti darwmunebuli iyo, rom uars
vetyodi interviuze, magram vuTxari,
Camodi da vilaparakoT-meTqi. saRamos ukve saqarTveloSi iyo, magram,
radganac omis dros uvizod saqarTveloSi aravis uSvebdnen, aeroportSi gaaCeres da iqidan damireka.
baTumis aeroportSi mivedi. qali
Cems SesaWmelad iyo momzadebuli,
Cven ki sastumroSi miviyvaneT da
davabinaveT. didi interviu gamoqveynda `komsomolskaia pravdaSi~.
rac vTqvi, is daibeWda, magram sazizRari Sesavali gaakeTa Jurnalistma.
- saqarTvelos gaerTianebaze putinis gancxadeba ras niSnavda?
- Cemi varaudiT, putinma icoda,
primakovis dabadebis dReze qarTvelebi rom iqnebodnen. sagangebod
mivida iq da ganacxada, gindaT Tu
ara qarTvelebs, mainc CvenTan unda
iyoTo.
- putinma saqarTvelos gaerTianebaze zrunva primakovs rom daavala, ar geucnauraT?
- igulisxma, primakovi Tbiliseli kacia da kargad icis, qarTvelebs rogor unda daelaparakoso.
me rom putinis warmomadgeneli
roca, rogorc iqna, Sevxvdi, vkiTxe, cxovrebis gzam, romelsac ager
ukve Svid aTeulze meti xania, mohyvebiT, Tu migiyvanaT Tavisuflebamde, romelsac mudmivad eswrafodiT-meTqi. gaeRima:
- meCveneba, rom arc warsulSi
vyofilvar da arc axla var SezRuduli da damonebuli. Tavisuflebis unaric, mgoni, niWiviTaa...
Cemi sicocxlis aucilebeli nawilia, viyo Tavisufali. Tu ici, ra
ginda, Tu ar gadauxvev gzas, romlisac gjera, namdvilad iqnebi Tavisufali. mamaCemi bednieri kaci iyo,
radgan maSinac ki, roca ise iqceoda, rac TiTqos koniunqturulia,
axerxebda yofiliyo silamazis motrfiale... mindoda, misi gamofena gamekeTebina - `qalebi da eklesiebi~. es iyo misi mrwamsi. Zalian uyvarda qalebi, lamaz qalebs
lamazad xatavda da SedarebiT naklebad lamazs - gacilebiT lamazad. Signidan, sulidan momaval
silamazes amCnevda da imitom. eklesia ki mis SemoqmedebaSi dgas,
rogorc rwmenis niSani... ver vityvi,
eklesiuri iyo-meTqi. orTodoqsi
bolSevikis Svili religiurobas
ar amJRavnebda, magram mere, rom davakvirdi, amdeni eklesia arc erT
mxatvars ar dauxatavs.
magaliTad, sveticxoveli iseTi
mxridan aqvs daxatuli - dasavleTis mxridan, saidanac cota Znelia,
srulad dainaxo taZari. an galavanTan axlos unda dajde, an Sors
waxvide, rom mTlianad gamoCndes.
samagierod, Zalian saintereso gamovida. mere es kuTxe gia daneliam gamoiyena Tavis `ar idardoSi~,
Soridan gadaiRo es mxare. mamam
moiara yvela mniSvnelovani Zegli
saqarTveloSi. zogjer mec vaxldi.
mecxre klasSi rom viyavi, me da
Cemi klaseli wavediT mcxeTaSi,
naviT gadavcureT mtkvari da fexiT
avediT jvarze, sakmaod Znelad asasvleli gamodga... amas winaT, yrma
movnaTle jvarze, mziani amindi iyo,
magram caTukan Savi Rrubeli moCanda... iseTi STabeWdileba damrCa,
TiTqos saqarTvelos gamoxatavda
- mrisxane foni da mziT ganaTebuli jvari - taZari, rogorc imedi
am fonze.
- imedi axseneT da, `bidermani
da cecxlis wamkidebelni~, ase mgonia, yvelaze uimedo ganwyobiT dadgiT... iq isinic ki, vinc cecxls
unda aqrobdnen, cecxlis mosakideblad asanTs eZeben... anu damangreveli Zalaa saSineli, magram Zala,
romelic mas unda daupirispirdes,
mis wisqvilze asxams wyals... ase
rom, sad aris imedi?
- Tu Sen ar Tqvi gadametebuli
da zogjer pesimisturi simarTle,
ver gamoafxizleb sazogadoebas.
me amas ar aRviqvam gamouvali situaciis dafiqsirebad, aramed gafrTxilebad: nu mivalT iqamde, rom
TviTon wavukidoT cecxli sakuTar saxlebs. es speqtakli iqiT
ki ar midis, rom yvelaferi daRupulia da far-xmali davyaroT...
- finali xom saocrad pesimisturia, mTavar personaJs meuRlesTan
erTad saxlsac uwvaven da klaven
kidec.
- speqtaklze rom vmuSaobdi, finali jer ar icodnen msaxiobebma...
roca davdgi finali, Semovidnen
gogoebi da mTxoves, dagiCoqebT,
oRond aseTi dasasruli ar gaakeToT, mere axdeba xolme Tqveni
speqtaklebis misnobao. gamecina,
cxadia, sulac ar aris winaswarmetyveluri Cemi speqtaklebi... ise,
finali axla cota Sevcvale... bolos, gardacvlili personaJebi kiTxuloben: sada varT? samoTxea?
ara samoTxe ar aris, - ambobs
zaza papuaSvili (mTavari rolis
Semsrulebeli).
aba, jojoxeTia? zaza eTanxmeba:
- albaT jojoxeTia... ki, magram
ratom? zaza pasuxobs, - imitom...
ai, ase... imitom!
- saukune gava da Tqveni speqtaklebiT imsjeleben, rogor fiqrobdiT,
ra ganwyoba gqondaT, vin iyaviT.
- Cveni xelobac warmavalia, Tvalsa da xels Sua qreba... ki, axla
ician, vin aris axmeteli, magram
xom ar ician, vin iyo is Tavisi
arsiT. viciT gadmocemiT ramdenime
ambavi, magram ar viciT misi speqtaklebi, misi xasiaTi. reJisori rom
gavxdi, mamas xSirad vekiTxebodi
sandro axmetelze - axmetelis
vaJi mamaCemis axlo megobari iyo.
misi naambobiT ixateboda CemTvis
axmeteli. ise ver vxvdebodi, ra
fenomeni iyo - aba, mis speqtaklebs
sad vnaxavdi?!
Cemi dadgmuli `yvaryvarec~ gaqra! aRar arsebobs... arc erTi kadri
ar aris darCenili, garda erTi
patara epizodisa...
SesaZloa ka-ge-beSi ki iyos mTlianad gadaRebuli. mogexsenebaT,
gamsaxurdias dros fondebi daiwva.
iqneb ruseTis romelime arqivSic
aris. moskovSi nacnobebs vkiTxe,
rogor viSovo-meTqi... erTi iqauri qarTveli dampirda, - vecdebi,
mogiZebnoo. kargia, radgan praqtikulad CemTvis yvelaze sayvareli
speqtakli aRar arsebobs. rom davdgi, 20-jer wavida speqtakli, mere
ramazs fexi mostyda da veRar viTamaSeT. xalxic aRar dadioda.
ver vigeb xolme mizezs, ratom
aRar dadis xalxi speqtaklze.
Zalian sanaxaobrivi iyo, Tamamic,
msaxiobebic kargad TamaSobdnen...
aseT speqtaklze unda mosuliyo
mayurebeli. axmetelis speqtaklebzec mayurebeli Turme mxolod
premierebze dadioda, mere ki naxevrad carieli yofila darbazi. ver
getyviT, ratom xdeba ase.
- axmetelze vsaubrobdiT... vladimer jiqias aivanze momxdari in-
politikoss (ar minda misi gvaris
gamJRavneba) vkiTxe, cxinvali ras
aiCemeT, erTi cicqna dasaxlebaameTqi. imisaTvis aviCemeT, rom afxazeTidan qarTvelebis yuradReba gadmovitanoTo. magaTi mTavari mizani
afxazeTis xelSi Cagdebaa.
- primakovis dReobaze qarTveli
momRerlebis gamoCena, albaT, amitomac aRiqva bevrma mtkivneulad.
- warmoidgineT Tavi Tamriko
gverdwiTelis adgilze. cxovrobT
da muSaobT moskovSi. girekaven,
rom saRamoze unda imReroT...
- rom ar misuliyo?
- rom ar misuliyo, mSieri darCeboda. nani da primakovi erTmaneTs
40 welze metia icnoben. mec kargad
vicnob. moskovSi rom vyofiliyavi, mec mividodi mis dabadebis
dReze, radgan 25-jer mainc vyofilvar. nani moskovSi iyo da ar misuliyo megobarTan? aris bevri iseTi
ram, rac politikas ar unda miusadago. am sufras bevri qarTveli
eqimi da akademikosi eswreboda
da maTze arafers amboben. primakovic ar eloda Tavis dabadebis
dReze putinis misvlas. saaTnaxevris Semdeg mivida premieri. am
dros Turme nani mReroda. putinma gamoarTva mikrofoni da warmoTqva sadRegrZelo, sadac faqtobrivad Tqva, ramdenic unda ixtunaoT
qarTvelebma, mainc CvenTan iqnebiTo.
amis mere ki nanim `Tbiliso~ imRe-
ra. bevri amas ver gabedavda. nanis
Tavi daanebon. ar SeiZleba yvelafris wabilwva. xelovneba politikasTan ar unda gaigivdes. rac gavakeTe, imitom gavakeTe, rom SviliSvilebs TvalebSi ver Sevxedavdi
da dedaCemis Semrcxveboda im qveynad. gia daneliam damireka, nanis
uSvele, internetSi qarTvelebi Zalian cud rameebs swereno. Worikana qveyana varT da amitomac. manamde paata burWulaZes daetaknen.
mTeli msoflio icnobs paatas da
Cven ras vjijgniT.
nani rusTavelzec xom idga, rodesac jaWvi gavakeTeT qarTvelebma?
es ratom unda daiviwyon? aq, saqarTveloSi samsaxuri ara maqvs. Cemi
profesia xom qarxana ar aris, diliT waxvide da saRamos Sin dabrunde? Cveni momRerlebi maqsimum
3-4 koncerts marTaven weliwadSi,
eg aris da eg. vinme mekiTxeba, buba,
riT cxovrob, ras Wam, ras svamo?
aravis es ar ainteresebs. nanis
mTeli cxovreba ojaxi hyavda wamokidebuli kiserze da ar gaemtyuneba,
ruseTSi Tu mReris. amis gamo ar
unda awyeninon. patara gogo xom
ar aris. guli rom etkinos, mere...
- amas winaT qeTa Tofuriam ganacxada, ruseTSi erT koncertSi
zogjer 40 aTas evros mixdiano
da amis gamo ar maxsovs, vinmes gaekicxos.
- RmerTma misces. imuSaos. vinmes
aginebs an xelebs iqnevs moskovidan Tu ra? rusul tankze xom ar
mjdara, saqarTveloSi rom SemoiWrnen. aseTi midgoma arajansaRia,
iseve rogorc arajansaRad da aranormalurad mimaCnia qalaqSi gaSlili `palatkebi~ da is, rom televiziasTan Jurnalistebs ybaSi
urtyamdnen.
- opozicias raSi amtyunebT?
- dalocvilo, mTavrobaSi rom
amdeni xani iyavi, axla mixvdi, rom
iq yvelaferi cudi yofila? mTavrobidan Tu nawyeni wamoxvedi, Sens
wyenas xalxs ratom axvev Tavze?
rac qveyanaSi gakeTda, dainaxe, imas
ratom uyureb, sad Wams saWmels
saakaSvili? Savic davinaxoT da
TeTric.
ucnauri xalxi varT. Tu gagviWirda, siZulvili gvjabnis xolme.
20 wlis winandeli ambavi maxsendeba: benzinze rigebi rom iyo, erTma
kacma cecxli waukida manqanas.
gamwarebulma aRar ifiqra, rom SeiZleboda, xalxi afeTqebuliyo. gaWirvebaSi Cavarda, raRac moaklda
da giJs daemsgavsa.
rogori politikuri Sexedulebac unda gqondes, upirvelesad saqveyno saqmes ar unda uRalato.
ar momwonda, quCaSi saknebi rom
iyo da amas mTeli msoflio iRebda.
Tu deputati xar da raRac ar
mogwons, parlamentSi Sedi da iq
Tqvi. Tu Sengan logikur rames
gavigoneb, moval da gverdiT dagidgebi. rom mecodineba, Cemi xelmZRvaneloba ar varga da aris kaci,
romelic Cems qveyanas gamoadgeba,
ra Tqma unda, gverdiT davudgebi.
- raki Semosavali, ZiriTadad,
ruseTSi gqondaT, rom SemogTavazon, koncertebs gamarTavT?
- ruseTidan araerTxel damirekes, Camodio. uari vuTxari, sanam
putini qveynis saTaveSia, ver Camoval-meTqi. erTi imisico da miayoleben xolme, magram ar mivdivar.
- etyoba, vicvlebiT. uwin TiTqos metad SegveZlo siyvaruli
da erTmaneTis TanagrZnoba...
- Cven erTmaneTs maSin vkidebT
xels, rodesac ubedureba karze
mogvadgeba. rogorc ki odnav mogvcildeba gansacdeli, erTmaneTis
Wamas viwyebT. 9 aprils rom erTiani iyo saqarTvelo, iseTi arasodes yofila. maSindeliviT erTiani saqarTvelo minda davinaxo, Cven
ki erTianobis nacvlad patriarqs
davuwyeT Cxikini. patriarqsa da
xelisuflebas Soris rom bzari
gaCndes, saqarTvelo miwasTan gaswordeba. amis meSinia. ratom aravin
ixsenebs, patriarqi rom Cadioda
gorSi omis dros da daxocilebi
satvirTo manqanebiT gamohyavda?
- magram patriarqze Seteva xelisuflebasTan daaxloebul pirebs hbraldebaT. patriarqis Seuracxmyofeli kadrebi Tea TuTberiZem gaavrcela.
- eWvic ar mepareba, rom eg
gogona viRacam gamoiyena. Wkuaze
myofi adamiani patriarqze rames
ityoda? iciT, ramdeni maseTi gamoCndeba? ggoniaT, aleqsandre ebraliZem erT dRes gadawyvita, saqarTvelos prezidenti unda gavxdeo?
dauZaxes zemodan da moindoma. eg
baTumelia, gavleniani biznesmeni, cota `iseTi~ warsuliT. `rinoks~
eZaxdnen baTumSi. ggoniaT, kadirovi
gulze exateba putins, magram masTan
gauvida da rac unda, imas akeTebinebs. rusebs TavianTi `namestniki~
sWirdebaT saqarTveloSi.
ruseTTan Cxubi xels ar gvaZlevs, magram maTganac pativiscema
unda vigrZnoT. Cvenze kargi megobroba da mezobloba bevrma ar icis.
ruseTma SeiZleba Tqvas, megobrebi
viyoTo, magram jer Cemi miwa damibrunos da mere naxavs, rogori megobroba da mezobloba vici. Cveni
problema isaa, rom samarTali daiCagra am qveyanaSi. sasamarTlo da
kanoni unda muSaobdes. momparavi,
gindac ministri iyos, unda daisajos. umTavresi ki isaa, fesvebs ar
movwydeT. zogs `mimino~ komedia
hgonia, magram es Zalze Rrmaazrovani, dasafiqrebeli filmia. gaxsovT,
mimino rogor brundeba Tavis sofelSi? aseve unda davubrundeT
sakuTar Tavsa da fuZes.
izo rikaZe
robert sturua gastrolzea dasavleT saqarTveloSi... mere Camodis da meore dResve sadRac qreba ramdenime dRiT. brundeba, repeticiaze Sedis. sanaxavad mivdivar
da isev ar aris... RimiliT maxsendeba misi axlo megobris, dima baTiaSvilis naTqvami:
- eg sturua ki ara, sturuadesaa, sul haerSia da imitomo... marTlac sul haerSia! gadatvirTuli grafikis garda, romelic aiZulebs, xan aq iyos, xan - iq, gulic ar uCerdeba `miwaze~... ra gasakviria, SuriTa da boRmiT, sicruiTa da mliqvnelobiT savse realobaSi, romelsac wiTeli xaziviT gasdevs masobrivi uwignuroba, isev `haerSi~ yofna arCios xelovanma...
sazogadoeba
didi xania icnobs galaktionis meuRlis
olia okujavas xelnawerebs, magram
ar unaxavs meri ServaSiZis avtografebi. sainteresoa, rom es
orive qalbatoni, galaktionis
cxovrebis irealuri
da realuri qalebi, misi
muzebi werdnen mxolod
rusul enaze. Targmnilia olia okujavas werilebi. meris piradi
werilebi ki ucnobia da
sxvadasxva kerZo arqivebSi
inaxeba. magaliTad, qalbaton
babo dadianis arqivSi, qalbaton
marine mxeiZis ojaxSi da sxv.
meri werda rusulad da
frangulad. qarTulad awerda
mxolod Tavis saxels - meri.
* * *
gTavazobT meri ServaSiZis
babo dadianisadmi gagzavnili
erT-erTi baraTis Targmans:
`Cemo Zvirfaso baboSka, ver
warmoidgen rogori siamovneba
momaniWa Senma werilma da imis
gacnobierebam, rom aseTi siyvaruliT zrunav CemTvis...
daibeWda Tu ara leqsi `meri~, im periodSi yvela saubrobda, rom tabiZem es nawarmoebi
me momiZRvna. piradad CemTvis
mas es ar gadmoucia... da bolos,
me 1918 wels davqorwindi...
(meri ServaSiZe aq albaT gulisxmobs leqsis gamoqveynebis
TariRs, `meri~ 1915 wels daibeWda JurnalSi `Teatri da
cxovreba~, xolo meri ServaSiZem giguSa erisTavze 1918 wels
daiwera jvari, red.).
Zvirfaso baboSka, yovelTvis
mainteresebda da mainteresebs
Seni cxovreba da bedi. mixaria,
rom gyavs SesaniSnavi Svilebi
da SviliSvilebi, rom maTSi
da maTTan i pove Sveba amdeni
cxovrebiseuli gansacdelebis
Semdeg. vocnebob, rodis dadgeba SesaZlebloba, davbrunde samSobloSi, rom yvelaferi da
yvela Cemi axlobeli vnaxo...
Tqven, yvela Cemi axlobeli,
Zalian maklixarT, gansakuTrebiT,
roca avadvmyofob... rogor Zalian mindeba, rom axloblebi
aq, axlos myavdnen. gexveviT Zlier, Sen da Sens mSvenier vaJsa
da qaliSvils...
Tqveni moyvaruli
deida meri.
moamzada
nino xoferiam
darbazoSi... avedi iq, sadac brwyinvale dro gagvitarebia.
adre ar vaqcevdi yuradRebas.
erTxelac warmovidgine Cemi ganvlili gza... gzis dasawyisSi, Sua
gzaSi darCnen Cemi megobrebi, zogi
galoTebuli, zogic uiRblo... me
ki TiTqos sma ar mcvlis, mikvirs
xolme, rogor gadavrCi.
- cota xnis win moskovSi brZan-
zogjer
reJisorebsac
sWirdebaT
mauzeri
robert
sturua
cidenti, roca man berias Seagina,
rogorc amboben, misi dapatimrebisa da daxvretis mizezi gaxda.
Tqven Tu SeZlebdiT pirSi SegeginebinaT xelisuflebis warmomadgenlis, an sazogadoebaSi dawinaurebuli Zlevamosili pirisTvis,
Tuki is berias msgavsi saqmeebis
Camdeni iqneboda?
- ver vizamdi amas, miuxedavad
imisa, rom erTxel Zalian cudad
moviqeci... axla ver davasaxeleb,
visTan... maSin studenti viyavi.
biblioTekis darbazSi Semovida kaci, romelsac xeli eria axmetelis
sikvdilSi. me am ambavs vikvlevdi,
davdiodi arqivebSi, biblioTekebSi.
biblioTekis gamge rusudan miqelaZe iyo. is kaci Semovida Tu
ara, avdeqi da gavedi. qalbatonma
rusudanma, - ratom midixaro? ar
SemiZlia mkvlelTan erTad viyo
oTaxSi-meTqi. Sewuxda Cemi pasuxiT. Zalian kulturuli, ganaTlebuli Tavadis qali iyo, cudad
gaxda, Taros mieyrdno xeliT. mere
mec vinane... bolos da bolos, ise
kargad xom ar vicodi yvelaferi,
rom aseTi gancxadebebis ufleba
mqonoda.
- amboben, rom asakSi dagirbildaT xasiaTi, Torem axalgazrdobaSi Zalian mkacri iyaviT...
- marTla? piriqiT mgonia. Cemebi amCneven, rom gavmkacrdi... ki ar
gavmkacrdi, ufro sworad, axla
naklebad mwams sikeTisa. etyoba,
gamocdilebam damamZima.
- zogadad sikeTeze brZanebT Tu
xelisuflebebSi myof, an materialurad dawinaurebul adamianebze?
- zogadad adamianze vambob... politika CemTvis yovelTvis binZuri da uzneo ram iyo. vici, rom
ZalauflebisTvis mebrZoli ukan
araferze ixevs, da mere yvelaferi
Tavidan iwyeba... `hamleti~ gaixseneT... gaigo, rom biZamisi mamamisis
mkvlelia. gansacdelSia, Tu Suri
iZia da mokla biZa, TviTonac xdeba
mkvleli da mas, rogorc bunebiT
keTil adamians, ecvleba yvelaferi.
ver gadauwyvetia, rogor moiqces...
amaSia mTeli tragedia. arada, politika brZolaa da brZolis gareSe araferi gadawydeba...
moskovSi rom `romeo da julieta~ davdgi, tibalts Zalian Ronieri axalgazrda kaci TamaSobda,
romeos - SedarebiT tanmorCili.
orTabrZolaSi romeos tibalti
sjobnis, romeos sxva araferi darCenia, uknidan unda daartyas maxvili. sCadis arazneobriv saqciels,
magram sxvanairad ver moklavs...
maxsovs, gia daneliam damireka, aRSfoTebuli iyo, - ra aris aseTi
gadawyvetao. ra aris da, cxovreba!.. vuTxari: ra vqna, gia, xom xedav,
sikeTe ise ver imarjvebs-meTqi. ki
magram, axla eg zogaddebao... bevri
vikamaTeT. mere daveTanxme, radgan
Zalian Relavda. aris momentebi,
roca metad rTulia sikeTis gadarCena. maSin wmindani unda iyo da
ganze gadge am brZolidan. amas
cocxali adamiani, Tu beri ar
xar, ver gaakeTeb...
- roca mogmarTaven politikuri ambebis Sesafaseblad, gancxadebebis gasakeTeblad, ras fiqrobT?
- eg movaleobac aris, rom simarTle unda ilaparako. axla didi xania, aRarsad gamovsulvar.
moskovidan damireka viRac qarTvelma gogonam, - pozicia xom ar SeicvaleTo... ratom unda SemecvalameTqi. aba, rom ar CanxarTo? cotas
davasveneb xalxs-meTqi. xSirad gamovdiodi `maestroSi~. ar minda
molaybed gadaviqce. Cven, xelovnebis msaxurni, roca ar vlaparakobT,
maSinac vlaparakobT Cveni eniT, anu
speqtaklebiT. marto laparaki ar
kmara, saqcielia mTavario. hoda,
Cemi saqcieli Cemi speqtaklebia.
Tu mayurebeli TeatrSi ar movida, verc vetyvi, risi Tqma minda...
- yvelaze uimedo fiqrSi mainc
Tu mogsvliaT azrad, rom SeiZle-
ba Teatridan dagiTxovon?
- rogor ara... magram amis sapasuxod getyviT: aris raRac, ris
gamoc ojaxSi msayveduroben... aRar
vxatav, aRar vukrav, cota smas movuxSire - stresidan gamosvla mWirdeba. Tu gamiSves, erTi patara saxli maqvs grigoleTSi, Tu ar CamomarTves, iq waval, waviReb wignebs,
qaRalds, fanqrebs, davxatav... patara
ionika viyide, waviReb da davukrav,
vidre yvelaferi damviwyebia...
- romel musikalur instrumentebze ukravT?
- fortepianoze. vapirebdi violinoze dakvris swavlas, magram
mivxvdi, rom gvianaa, jobia isev
fortepianos mivubrunde...
- sayvareli nawarmoebebi Tu
gaqvT?
- bela bartokis mier redaqtirebuli baxis preludiebi da fugebi... kidev beThovens vukravdi,
mocarts da jazs, ra Tqma unda.
Cemi megobari dima baTiaSvili araCveulebrivad ukravda baxs... baxis
menueti patara albomidan, romelic
Svils uZRvna, ise daukra, gavocdi.
arada me gamotovebuli mqonda es
nawarmoebi, ar vukravdi... bevri saintereso ram gamaxsenda axla, dimas
saxli, sadac Rameebs vaTenebdiT
saubarSi, dakvraSi...
- me ki dima baTiaSvilis dakrZalva gamaxsenda, quCaSic da yovel
sarTulzec badragi rom idga, radgan mamis dakrZalvaze patimari
Svili, irakli hyavdaT moyvanili.
- mec avedi im Cabadragebul sa-
debodiT, ruseTis dedaqalaqSi Casvla ki axla qarcecxlSi gatarebis sawindari SeiZleba gaxdes...
- moskovSi wavedi tovstonogovis premiis misaRebad. mafrTxilebdnen, ar waxvideo... es aris
ojaxis daarsebuli premia, romelic Zalian sapatioa CemTvis-meTqi. aman gamaxsena sabWoTa anekdoti: axalgazrda mevioline midis
konkursze parizSi. rusebs eSiniaT, iq ar darCeso da gaayoleben
viTom biZas - ka-ge-bes TanamSromels. marTlac gaimarjvebs da Jiuri 5 wliT usasyidlod dauTmobs
stradivariusis violinos. bednieri brundeba Sin da kocnis am violinos. ar mesmis, ra gixaria, violino violinoao, - eubneba kagebeSniki... uxsnis, es unikaluria, XVII
saukunisaa, milionebi Rirs, me verasodes gadavixdidi amiTi sargeblobis safasurso... iman - mainc ar
mesmiso... bolos, auxsna: Sen rom
ZerJinskis mauzeri gaCuqono... o,
axla ki mesmiso! CemTvis es premia
stradivariusis violinoc aris
da ZerJinskis mauzeric... radgan
iseT dros vcxovrobT, zogjer reJisorebsac sWirdebaT mauzeri...
marTalia, ar maqvs, magram...
am didma reJisorma brwyinvaled
icoda qarTuli - deda qarTveli
hyavda. cxovrobda 25 Tebervlis
quCaze, axla tovstonogovisaa da
mgonia, isinic verafers metyvian,
visac nametani ar moswonT moskovSi vizitebi...
lela jiyaSvili
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
misaReb oTaxSi, kedlebze, uamravi fotoa... zogi saintereso Sexvedrisaa, zogic
rolebis... zogi, ubralod, axalgazrdobis... im fotoebis gadaRebis Semdeg aTeuli
wlebia gasuli, magram qalbaton qeTevan kiknaZes Tvalebi ar Sescvlia.
zogi ram ki namdvilad Seicvala: ojaxi gaizarda, ukve marto bebia ki ara, SvilTaSvilebis bebiacaa... repeticiebsa da speqtaklebzec Zveleburad aRar mieCqareba...
magram sulSi yvelaferi Zveleburadaa,
ai ise, kedelze Camokidebuli cilindriani fotos gadaRebisas rom iyo...
repeticiaa. parterSi, pirvel rigSi gogi qavTaraZe zis. cnobismoyvareoba maiZulebs, scenas Tvali movwyvito da parterSi mjdom reJisors davakvirde. mas saxeze
yvela gmiris emocia etyoba. cmukavs. xan iseT mimikas iRebs, rom scenisaken gaxedva arc
gWirdeba - iq rac xdeba, yvelaferi aqac viTardeba - am erTi kacis sulsa da gulSi.
cnobili reJisori, romelic cnobili msaxiobicaa, imdenadaa realobidan speqtaklis
cxovrebaSi gadarTuli, rom vfiqrob CemTan sasaubro ganwyoba repeticiis Semdeg
aRar eqneba, isev speqtaklze gaagrZelebs fiqrs-meTqi...
mxolod sizmrebSiRa gogi qavTaraZe es Teatri
SemiZlia vnaxo Cemi sofeli Cemi saxliviT iyo!
qeTevan kiknaZe
miwvia, mere vin ar maCvenebda xeliT - ase migqonda yvavilebio.
am filmiT daiwyo Cemi kariera.
Cemi gariJraJi
adreuli mogonebebi sofels
ukavSirdeba. es mogonebebi macocxlebs da mexmareba yvelaferSi.
zestafonis raionis sofel rodinaulidan iyo deda. borjomis
raionSi muSaobda, amitomac iq vcxovrobdiT... Zalian miyvarda rodinauli, bebia da misi garemo. is saxli, sadac bebia cxovrobda, daingra da axali aaSenes... magram sizmrebSi sul im saxlSi var.
soflis TavSi araCveulebrivi
Zveli eklesiaa. Cems bavSvobaSi
sul daketili iyo. samanqano gzidan moCans es eklesia. fanjaraSi
gadavekidebodi xolme da velodebodi mis gamoCenas. 7-8 welia, rodinaulSi ar vyofilvar. mas mere,
rac deida gardamecvala, romelic
bebiis saxlSi cxovrobda, guli
aRar mimiwevs iqiT.
maxsovs bebias CurCxelis gemo.
ezoSi bevri Txili hqonda, romelic Semdeg aCexa - uxsenebelma
icis TxilSi gaCena da bavSvebi
ar SeSindneno... am Txils nemsiT
vagebdiT Zafze... es mTeli rituali iyo. miyvarda tkbili kveri...
borjomis erT-erT skolaSi
vswavlobdi, magram gamomagdes da
amitom bebiasTan davamTavre aTwledi. ratom gamagdes? mousvenari da
celqi viyavi. vcekvavdi... bevrs vacdendi. maTematikis maswavlebelma
ar mapatia es.
zRapariviT maxsovs bolo klasebi. soflis buxari, ToneSi puris
Cakvra, mWadebis gamocxoba... tyidan
fiCxi momqonda xolme. sokozec
davdiodi. asakTan erTad am yvelafris monatreba momeZala. mxolod
sizmrebSiRa SemiZlia vnaxo Cemi
sofeli...
Cemi dila
skola davamTavre da sabuTebi
Teatralur institutSi Sevitane.
miuxedavad imisa, rom `patroni~
ar myavda, keTilSobil adamianebTan
movxvdi da uangarod damexmarnen.
istoriaSi oriani miviRe gamocdaze... XXI yriloba Semxvda... rom
naxes, ostatobaSi xuTi xuTiani
mewera, davenane Turme saqmeTa mmarTvels. Sevida reqtorTan da sTxova,
am abiturients specialobaSi friadebi aqvs da nu gavwiravTo. masac
gadaukeTebia niSani samianad. cota
xanSi meored Sesula es qalbatoni:
- Camosuli bavSvia, stipendias ver
miiRebs samianiT da ra eSvelebao...
reqtorma: ki, batonoo da xuTianad gadaukeTebia is samiani.
Zalian xalisiani studentoba
mqonda. miuxedavad xelmokleobisa,
yvelaferi kargad maxsendeba. deda
keravda da misi naxelavi mecva.
Cemi pirveli samkauli Tu maxsovs? rogor ara, rom gavTxovdi,
gigam miyida almasisTvliani beWedi... 20 wlisa gavTxovdi... giga
12 wliT ufrosia, am sxvaobas ver
vgrZnobdi. yovelTvis Cemze energiuli da xalisiani iyo. ficxic
iyo, magram mec kargad vicodi
apilpileba. pirveli Svili 21
wlisas SemeZina.
zafxuli rom movidoda, viyiddi CiTCuTebs da vukeravdi bavSvebs...
erT dros uSiSroebis Tavkacs,
Sadurs, roca aCvenes afiSa (es
aucilebeli procedura iyo - unda
scodnoda saxelmwifos, ra ewereboda afiSaze!) - mTavar rolSi
erosi manjgalaZeo, aRSfoTda: erosi
ra saxelia, dawereT erastio...
gaigo es ambavi erosim. gagiJda:
arc Tqveni erasti minda, arc Tqveni
Teatrio... Sav dReSi Cavardnilma
administraciam gamosavali i pova
- arc mwvadi dawva, arc Samfuri:
mTavar rolSi er. manjgalaZeo!
TbilisSi, barnovis quCaze oroTaxian binaSi cxovrobda marto...
Tumca ra marto - yovel saRamos
masTan ikribebodnen megobrebi, romlebmac icodnen paroli - ori
mokle da erTi grZeli zari... midioda kartis TamaSi... erosi sul
mogebuli unda yofiliyo... sxvanairad ar SeeZlo. amitom zogjer
megobrebic `uzrunvelyofdnen~ mis
mogebas. mere iwyeboda lxini. didi
sanaxaoba iyo misi Tamadoba...
fexburTis moyvarulebisaTvis
erosi dResac fexburTis simbolod rCeba. Tumca, amboben quTaisSi erTxel megobruli matCi iTamaSes msaxiobebma da erosis dartymuli TerTmetmetriani karisken
ki ara, sul sxva mxares gafrindao...
maSin uTqvams, fexburTs aRarasodes
viTamaSebo. pirveli radioreportaJi 20 wlisam waiyvana. amis gamo
kinaRam institutidan garicxes...
aba, ras uzamdnen, sadi plomo speqtakli miatova da moskovSi amoyo
Tavi, saidanac pirvelad unda gadmoeca fexburTis matCis reportaJi
qarTul enaze... kidev kargi, akaki
xoravac fexburTis gulSematkivari iyo. erosis mousmina da misi
garicxvac gadaifiqra...
rasac xels mohkidebda, yvelafers suliT da guliT akeTebda.
Tu uyvarda, bolomde uyvarda, Tu
xarobda, ise uxaroda, rom sxva
araferze fiqrobda... sul ubralo
Cemi SuadRe
giga Tu ganicdida, vaJi rom ar
gvyavda? - arasodes. ori gogonas
mere mesame gogona rom SegveZina maiko, maSinac ki Tqva: venacvale,
Svili Svilia, ra biWi, ris biWio...
SuaTana qaliSvili rom SegveZina, giga peterburgSi iyo da Camofrinda. Teatris win iaSa tri polski Sexvda. giga, Sen me gastrolebze mgonixar da aq xaro?.. ho, qaliSvili meyola da Camovfrindio...
qaliSvili Tu geyola, unda gafreniliyavi da Camofrindio?
Cemi SuadRe
24 saaTi TeatrSi viyavi... cota mogvianebiT kinogadaRebebic damewyo. pirveli roli momces filmSi `Sexvedra warsulTan~, meored
`tariel goluaSi~ gadamiRes. maSin 27 wlisa viyavi. siamovnebiT
viTamaSe patara epizodi `zoia ruxaZeSi~, cirkis mocekvave qali...
amas mohyva beCunis roli `daTa
TuTaSxiaSi~...
axla rom viTvli, 16 filmSi
var gadaRebuli.
maxsovs pirveli roli. es sakurso speqtakli iyo, magram msaxiobis bedi Tu ubedoba xom am dros
wydeba. miSa TumaniSvilma dadga
speqtakli `meeqvse sarTulze~. gavitaneT qalaqSi, oTxi speqtakli
viTamaSeT rkinigzelTa saxlSi. es
iyo pirveli teledadgmac studenturi speqtaklisa.
vRelavdi. am speqtakliT gadawyda da rusTavelis TeatrSi gamamweses, magram zustad maSin gamoCnda
giga lorTqifaniZe da miTxra: marjaniSvilis TeatrSi erTad vimuSaoTo... wavedi. amiT Cemi maestro
miSa TumaniSvili ise gavanawyene,
wlebis manZilze xmas ar mcemda.
mere iyo rusTavis Teatri... iqidan isev rusTavelis TeatrSi davbrundi da oTxi weli iq vmuSaobdi. batonma miSam `antigoneSi~
Semiyvana. ismenes roli unda meTamaSa. im dRes repeticiaze ar mivedi.
iTamaSa dubliorma, manve iTamaSa
premierazec... CameTvala, rom gangeb
ar wavedi repeticiaze. sinamdvileSi ra moxda? ubralo mizezi iyo.
Teatridan gogoebi movidnen CemTan.
maT Soris iyo isic, vinc Cemi dubliori unda yofiliyo. uceb adga
- axla TeatrSi mivdivar, generaluri repeticia maqvso. amitom
me aRar wavedi... ar Sevejaxe. miSa
TumaniSvils ise ewyina, mere rom
davureke, batono miSa, xval vTamaSob speqtaklSi da xom mobrZandebiT-meTqi, - yurmili damikida.
cxovrebaSi bevri damiTmia, kompromiszec wavsulvar. es ar SeiZleboda. Teatrs ar uyvars kompromisebi. axalgazrda viyavi da arasworad viqceodi.
yvelaze mZimed ra maxsovs? swored is wlebi, filmidan rom momxsnes. aTi weliwadi kinostudiaSi
ki ara, im quCazec aRar gamivlia.
ra filmi iyo? magas ar vityvi...
etyoba, gulistkena didxans mimyveba. pirad cxovrebaSi ara...
kinoSi reJisori visac unda,
imas aiyvans rolze, magram TeatrSi
Tu xelmZRvaneli xar, araeTikuria,
meuRles misce roli an sxva reJisors miacemino. amitom sul ori
roli maqvs naTamaSebi gigasTan
TeatrSi. isic ar gvapaties...
bevri gulistkena mqonia...
Cemi saRamo
SemiZlia davitrabaxo, rom marTla kargi ojaxi maqvs. sul Tavyriloba da lxinia Cvens ojaxSi.
gansakuTrebiT adre, roca gigas
megobrebi cocxlebi iyvnen... samwuxarod, maTgan TiTo-orolaRa SemorCa. amis gamo Zalian ganvicdi
gigas mdgomareobas - kentad darCa...
gvyavs oTxi SviliSvili da ori
SvilTaSvili...
wyneTSi patara miwis nakveTi
gvaqvs. mwvanilic ki davTese... yvavilebi xom pirvel rigSi gavaSene.
araCveulebrivi vardebi gvaqvs.
baR-bostnisa bevri araferi vicodi, magram nel-nela vswavlob...
erT mxiarul ambavsac giambobT:
iyo dro, xeebis amocnoba ar SemeZlo, ezoSi Turme gargaris xe mdgara. dilaobiT ezoSi dayrili gargari mxvdeboda. erTxel gadavagde,
meored... mere aRvSfoTdi: Zviri
Rirs gargari da ratom yriT ezoSi-meTqi. uceb brax! raRac Camovarda...
gargaris xe ar mdgara ezoSi?!
leqsebis wigni gamoveci. yvelaferi, razec vfiqrob, rasac ganvicdi,
am leqsebSia Tavmoyrili. es aris
Cemi `premiera~.
mifrinavs cxovreba... gonebasa
da gulSi sxva araferi icvleba,
garda imisa, rom wlebs viTvli.
amitom vafrTxileb Svilebs: gaxsovdeT, Zalian male gadis dro...
lela jiyaSvili
didi
da
patara
bavSvi
ambavia: erTxel bazridan dabrunda datvirTuli, orive xeliT mkerdze qaRaldis parkebmixutebuli.
saxlis win mezoblebi daxvdnen misi sayvareli biWebi. biWebs salamio - da orive xeli maRla aswia.
parkebi mowyvetiT dacvivda asfaltze... yvelaferi erTmaneTSi airia.
erosi dabneuli dahyurebda daWyletil pomidvrebs, gafantul
xils... wamoxtnen biWebi. bazarSi
gavardnen da yvelaferi moutanes
sayvarel artistsa da adamians.
erosic Taviseburad gamoxatavda
siyvaruls. yvelas metsaxels arqmevda. Teatralur institutSi
Seqspiris `meTormete Rame~ dadges.
maSin erosi manjgalaZe Teatris
partkomic iyo da sabWos Tavmjdomarec... gadaxeda monawile studentTa sias. erTi gvari moxvda TvalSi - RaRaniZe. samtrediis raionSi aris sofeli Raniri. iq hqondaT
fesvebi RaRaniZeebsac da manjgalaZeebsac. speqtakli rom damTav-
rda - aba, romelia Ranirskio. me
var, batono erosio, - uTqvams moridebiT baton jemals. gadaexvia
Turme. mas mere Seerqva Ranirski
RaRaniZes.
speqtaklSi `dakarguli baraTi~,
jemal RaRaniZe TamaSobda beber
qalaqis mers. erosi edga gverdiT.
erT epizodSi daiZaxebda, - yoCaRo,
da zurgze xels ise magrad urtyamda Ranirskis, Tvalebidan naperwklebs ayrevinebda...
`lamis Tavi damertya scenaze, ixsenebs jemal RaRaniZe, - erTxel
vi pove dasartyami instrumentis
rkinis mrgvali TefSi. Toki movabi, beWebze gadavigde da mosasxamis qveS davmale. damartya erosim
da iseTi xma gamosca `TefSma~,
kinaRam guli gauskda - vai, Sen ra
giTxario~...
`xanumaSi~ erTad TamaSobdnen
ramaz CxikvaZe da erosi. TbilisSi
gri pis epidemiaa. ramaz CxikvaZec
sicxiania, ver sunTqavs, arada simRe-
Teatris garda arc araferze
miocnebia...
skolaSi dram-wre gvqonda. Cveni xelmZRvaneli iyo rezo esaZe
- imavdroulad Cveni fizikisa
da astronomiis maswavlebeli.
Cemze rezo esaZem didi gavlena
moaxdina. SemdegSi, ukve mowifulobaSi, aseve didi gavlena hqonda
robert sturuas.
skola rom davamTavre, moskovSi
wavedi. sxvaTa Soris, moskovSi im
wels vgik-Si abarebda rezo esaZec
- gamocdebis naxva hqonda dagegmili, mere movemzadebio. bedad, mixeil romma SeamCnia da Cairicxa. es
didi sixaruli iyo. me ki staJi
ar mqonda da gamocdebze gasvlis
ufleba ar momces.
Camovedi da marjaniSvilis TeatrSi daviwye muSaoba scenis TanamSromlad. es niSnavs masobriv scenebSi damxmare SemadgenlobaSi yofnas. bednieri viyavi, vuyurebdi marjaniSvilis Teatris korifeebs.
Salva RambaSiZis garda, yvelas moveswari. reJisorobaze vocnebobdi,
amitom sakuTari iniciativiT gavxdi reJisoris TanaSemwis TanaSemwe. vijeqi da viwerdi yvelafers.
erT mSvenier dRes, maSinac, rogorc yovelTvis, Teatrs uWirda,
direqtori ki akaki dvaliSvili
iyo. gamoakres gancxadeba: yvela
StatgareSe TanamSromeli da Statian scenis TanamSromelTa nawili
gaTavisuflebulia Teatridano. me
StatgareSe viyavi, amdenad, kiTxvac
ar mWirdeboda, vicodi, gaTavisuflebuli viyavi. es didi tragedia
iyo CemTvis.
ramdenime dRis mere quCaSi Semxvda aw gansvenebuli bondo goginava, - TeatrSi ratom ar modixaro... gaTavisuflebuli var-meTqi.
Sedi da brZaneba waikiTxeo. mivedi. gamokrulia: scenis StatgareSe TanamSromeli giorgi qavTaraZe Caricxul iqnas StatSi scenis
TanamSromlad da daevalos reJisoris TanaSemwis funqciaco. amaze
didad sasixarulo Cems cxovrebaSi
mere araferi momxdara.
1962 wels Caviricxe Teatralur institutSi da TumaniSvilis studenti gavxdi...
erT dRes isev bondo goginava
Semxvda, gilocavo... ganawilda `me
vxedav mzes~ da Sen sosoias roli
mogceso. rac dawera nodar dumbaZem,
yvelaferi viTamaSe, garda zurikelas rolisa. mere ki, roca reJisori gavxdi, yvela misi nawarmoebi davdgi, maT Soris 4 speqtakli
sazRvargareT.
erT dRes karze zari daireka.
gavaRe - robiko sturua dgas...
mcire scenaze vdgam speqtakls `vaxSmobis win~ da waikiTxe, minda
gaTamaSoo. ase aRmovCndi rusTavelis TeatrSi. daiwyo Cemi da robikos didi megobroba.
sadiplomo speqtakli rusTavelis TeatrSi davdgi. sergo zaqariaZe myavda mTavar rolSi...
1967 wels davdgi `Cven, misi
udidebulesoba~. mTavar rols isev
sergo zaqariaZe TamaSobda. es iyo
pirveli speqtakli qarTuli Teatris istoriaSi, romelic sazRvargareT gavida - gastrolze iyo rumineTSi. cxadia, SemTxveviT moxda,
muSaTa klasze iyo, lenins eZRvneboda da amitom.
bedi mqoniao, me unda vTqva, mixeil kobaxiZem rom `qorwilSi~ mi-
ra aqvs Sesasrulebeli: `doqis
tuCi mirCevnia qalisas~. Relavs,
rogor unda imReros... movida Sesrulebis dro da, rogorc iqna,
imRera... amoisunTqa, rom morCa.
uceb erosi eubneba: - eg rogora,
ra Tqvi - doqis tuCi mirCevnia
qalisaso?.. eg rogora Tqvio... simReraa aseTio, - pasuxobs akofa da
gulma ugrZno, kolega raRacas umzadebs. darbazi icinis, miCveulia,
rom akofas da Tavadis mokle dialogi SeiZleba karga xans gagrZeldes. aba, erTi kidev imRere, kargad
gavigo, ra xdebao... ismis taSi da
sxva ra gzaa, ramaz CxikvaZe meored mReris. erosis eRimeba! simRera mTavrdeba da erosi isev buxunebs: - daa... biWo, akof, mainc ver
gavige, eg rogoraa, roma doqis tuCi
girCevnia qalisas... aba, erTic mimRere, rom gavigo. am dros ki gacecxlda ramazi - gri pi maqvs, kniaz,
gripi! ar SemiZlia, mets ver vimRerebo!
rols didi pasuxismgeblobiT
ekideboda, roca scenaze unda gasuliyo, arc Rvinos gaekareboda, sigaretsac ki ar moswevda.
cxovrebisgan araerTi simware
hqonda nagemi: deda mZime avadmyofi
hyavda, Zma gardaecvala... siyvarulic ki tragikulad damTavrda lena yifSiZesTan Zalian male daengra ojaxi... meore ojaxze aRarc
ufiqria...
msaxiobebic da megobar-mezoblebic bevrs xumrobdnen erosis ZaRlze - tangoze. es saxeli bavSvobaSi erosis sayvarel Zroxas rqmevia... es iyo iaponuri jiSis, rogorc ambobdnen, Zalian ujiSo ZaRli. nugzar juRelis TqmiT, stumrisaTvis tangos SeiZleba Sarvlis
totic moeWama da windac mieyolebina zed... mere iyo da, ZaRli
wamdauwum ikargeboda. barnovis quCis mcxovrebni TavgamodebiT eZebdnen tangos... aba, ra eqnaT, erosis
sixaruli iyo es ZaRli.
saarako ambavia: rumineTSi sagastrolod wasvlaze mxolod imitom Tqva uari, tangos wayvanis nebarTva rom ar misces... SokSi Cavarda Teatri... vidre erosi ar daarwmunes, saukeTeso kinologi Caibarebs Sens tangoso, manam ver daiTanxmes. roca rumineTSi gamarTul
Cemi gariJraJi
1942 wels mamaCemi jarSi waiyvanes. maSin 2 wlis viyavi. rom
vambob, aravis sjera: maxsovs, rogor midioda. mxarze raRac ekida.
makoca. me wavepotine. forma ecva...
zustad ase iyoo, deda meubneboda, magram mainc uWirda dajereba, rom es suraTi mexsierebaSi
mqonda CarCenili.
Cems daze 8 wliT ufrosi var.
is mamaCemis frontidan dabrunebis mere gaCnda, me mamis sexnia
var. dedas qeTevani erqva, Cemi
dac qeTevania. rezo esaZe meubneboda: ra ufantazio xalxi yofila Seni mSoblebi, sxva saxelebi
ver moifiqreso?!
Tbilisis me-19 saSualo skolaSi mimiyvanes. maSin biWebi calke vswavlobdiT, gogonebi - calke.
mere SegvaerTes da ilia WavWavaZis saxelobis 23-e skolaSi
gadavedi. erTxel, maSin meeqvse
klasSi viyavi, Sinidan movi pare
mixeil javaxiSvilis `jayos xiznebi~. akrZaluli wigni iyo. maswavlebelma daminaxa, wamarTva da
mere mSoblebi daibara. es Zalian
saSiSi iyo, miT umetes, rom tyveobaSi namyofi mama yovel wuTs
eloda gadasaxlebas... imjerad
gadarCa... mama mwerali da mTargmneli iyo. maxsovs mweralTa kavSirSi gadaRebuli erTi foto.
ramdenime kacs saxe hqonda amofxekili - isini represirebuli
iyvnen...
zafxulobiT sofelSi Cavdiodi (zestafonis raionis sofeli
cxrawyaro), vcelqobdi, ar viyavi mTlad dalagebuli bavSvi.
dedaCemis mama, daviT barbaqaZe,
mnaTe iyo. eklesiaSi davyavdi
quTaisSi. maxsovs is suni, eklesiaSi rom idga. rom wamovizarde,
merec davdiodi eklesiaSi, xandaxan morigeebi rom gamomiWerdnen,
vityodi: speqtaklisTvis mWirdeba
da imitom veswrebi wirvas-meTqi.
Zalian mousvenari da fantazioric gaxldiT, magram Zneli gasazrdeli ar vyofilvar. xandaxan deda samsaxuridan rom movidoda, iataks moprialebuls davaxvedrebdi.
TbilisSi kamos quCaze vcxovrobdi. sul quCisken mimiwevda
guli, quCaSi myavda axloblebi.
15 wlisac ar viyavi, mamam jibeSi sigareti mipova. mSvidad miTxra, - es ar vargao. nel-nela gadavagde sigareti.
kargad maxsovs, pirvelad rom
gamovTveri. sasadiloSi SevediT,
katletebi vWameT da davlieT.
mere Cemma megobarma, jemal imnaZem mimiyvana Tavis saxlSi. damawvina. yvelaferi trialebda. mamamisis sityvebi maxsovs: qaTamma
uTxra kvercxsao, ase viyavi mecao.
marjaniSvilis TeatrTan axlos vcxovrobdi da es Teatri
Cemi saxliviT iyo...
Cemi dila
kulturis ministrma oTar
TaqTaqiSvilma damibara. mivedi.
miTxra: baTumSi mTavar reJisorad
xom ar waxvidodio. marTla meubnebiT, batono oTar-meTqi? ra, araseriozuli kaci varo?! Tu amas
mandobT, waval-meTqi.
29 wlisa ukve baTumis Teatris mTavari reJisori viyavi...
es iyo saukeTeso wlebi. `aluda
qeTelauri~ da `stumar-maspinZeli~, `revizori~... kidev ramdeni
speqtakli davdgi. davdgi `dro
24 saaTi~. axla rom gadis marjaniSvilSi `giorgi mazniaSvili~,
am Sinaarsis speqtakli iyo. damibares - unda gaaCero speqtaklio.
es iyo erTaderTi SemTxveva. sxva
miTiTeba arasodes mqonia.
gulistkena ra maxsovs? albaT
is, rom baTumidan rusTavelis
TeatrSi dabrunebulma davdgi
`romeo da julieta~, Teatri
gastrolze midioda moskovSi da
es speqtakli ar waiRes. Zalian
mewyina...
TumaniSvili sul amas meubneboda: - Sen rom IV kursze `stumar-maspinZeli~ dadgi, msgavsi araferi dagidgamso!
mere iyo quTaisis Teatris
mTavari reJisoroba da direqtoroba... quTaisidan soxumSi gadavedi. iuri kakuliam da me adgilebi gavcvaleT.
mere 7 weli rusuli Teatris
xelmZRvaneli viyavi TbilisSi.
mere rusTavis Teatrs vxelmZRvanelobdi... mokled, vicxovre, rogorc gemis kapitanma - mogzaurobaSi.
soxumSi viyavi, mama rom gardaicvala. deda ki 1989 wlis 9
aprils gardamecvala - maSin moskovSi stalinis rolSi miRebdnen. sastumroSi mivedi da momaxala erTma: Tbilisidan darekes, deda gardagecvalaTo. ra unda
meqna. dilamde TbilisSi ver wamovidodi. sul erTi gadaReba
mqonda darCenili. reJisorma ra vqnaT, samZimars gicxadebT, mere
gavagrZeloTo. ara-meTqi... saRamos
moval da gadaviRoT-meTqi.
Zalian gaukvirdaT...
diliT pirvel reisze amiRes
bileTi. aeroportSi yuri movkari, ori kaci erTmaneTs ekiTxeboda, - msxverpli didiao? maSin
gavige, ra moxda TbilisSi. gavqvavdi raRacnairad. Camovedi da aeroportSi kaciSvili ar damxvda
mgloviare kacs.
Cemi saRamo
gaisad 70 wlisa vxdebi. vwer
wigns, romelsac erqmeva `Secdomebi~. axla Tavisufali Semoqmedi
var. Tanamdebobaze aRaravin damniSnavs. seriozul opozicionerad aRmiqvamen da aba, ra iqneba...
magram sulac ar yofila cudi Tavisufali Semoqmedis mdgomareoba.
samwuxaroa, rom sofeli ar
maqvs. jer mamam gayida saxli
soflad, mere deduleTSic gayides. miyvars zestafonis raioni...
soxumis Teatris gastrolebi
iyo zestafonSi. daxurvaze moulodnelad momaniWes zestafonis
sapatio moqalaqis wodeba. sityva
momces... vTqvi:
am darbazSi 20-mde kaci mainc
aris, Cemgan Tu kaci dadgeboda,
rom ar egonaT da axla sapatio
moqalaqe gavxdi-meTqi. marTaliao,
- darbazidan iyvires... araseriozuli kacis STabeWdilebas tovebdio.
es, Tqven ggoniaT, rom dilaze,
SuadResa da saRamoze vsaubrobT...
CemTvis sulerTia. rogoric wlebis win viyavi, iseTi var. arc 70
wlis kacs vgavar...
lela jiyaSvili
banketze sadRegrZelos Tqma sTxoves, mokled moWra: - tangos gaumarjoso... aba, vin gaigebda, ras
ambobda erosi. elCma niSani misca
da tango daukres.
amboben, tango rom mokvda, pativiT daasaflava kus tbazeo... dodo
abaSiZem ki depeSa afrina masTan: viziareb Sens mwuxarebas tangos
gardacvalebis gamoo...
erosis Tavzars scemda sikvdili... mezobeli rom gardaecvala,
sastumroSi gadavida sacxovreblad Turme... panaSvidebze rom midioda, mxolod ezoSi dgeboda.
sibneleSi Zilis eSinoda.
amitom saZinebelSi RamiTac ar
aqrobda Suqs. jibeSi uamravi
wamali edo... yvelas egona, erosi didxans, didxans icocxlebda,
jibeebSi wamlebi eqneboda, ivlida repeticiebze, gadaRebebze.
mxiarulad gaivlida korpusis
win, bavSvebs fexburTs eTamaSeboda, mere dominos gaSlida...
yvelas egona, RamiT, mis binaSi sinaTle arasodes Caqreboda.
lela jiyaSvili
8
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
qarTuli cekvisTvis
xelis xleba qarTuli
genis waSlaa
samyaroSi yvelaferi moZraobs
da cvalebadobs, yvelaferi ganviTarebas ganicdis. es samyaros
universaluri wesia...
amgvari SesavliT es werili
imitom daviwyeT, rom kargad gvesmis: arsebobs droTa uwyveti kavSiri; gvesmis, rom `awmyo, Sobili warsulisagan, aris mSobeli
momavalisa~. viciT isic, rom adamianuri sicocxle swrafmedini
da swrafwarmavalia da isic, rom
`igi wava da sxva mova, turfasa
sabaRnarosa~. da mainc, arsebobs
sazogadoebrivi cxovrebis sferoebi, romelTa winsvlasa da
ganviTarebaze laparaki sruliad
pirobiTia. vgulisxmobT, vTqvaT,
zneobas, kulturas (pirvel rigSi,
xelovnebas).
diax, dRes arnaxuli tempiT
viTardeba mecniereba da teqnika.
mxatvruli Semoqmedeba ar aris
CarTuli am `maraTonSi~, rameTu
mxatvruli nawarmoebis siZliere damokidebulia calkeul individTa niWsa da talantze.
`vefxistyaosani~ me-12 saukunis
Zeglia, magram veravin ityvis, rom
mas naklebi mxatvruli Rirebuleba gaaCnia, vidre Semdgom saukuneebSi Seqmnil nawarmoebebs.
xelovneba imiT aris unikaluri, rom misi gameorebac gamoricxulia da `gaumjobesebac~. Tu
es iTqmis xelovnebaze saerTod,
miT umetes es iTqmis xelovnebis Zeglebze. yvelam viciT, rom
msoflios Svidi saocrebidan
mxolod erTia gadarCenili, magram danarCeni eqvsis aRdgena (kidevac rom SeiZlebodes) azrad aravis mouva.
luvris msoflio SedevrTa
Soris aris venera miloselis
xelebmomtvreuli qandakeba, rogorc dasturi JamTa siavisa.
amboben, rom TiTqos iyo misTvis
xelebis `mibmis~, `aRdgenis" calkeuli mcdeloba (rac warmoudgenlad migvaCnia), magram yoveli
aseTi mcdeloba, saboloo jamSi,
did mkrexelobad aRiqves da amitomac qandakeba dResac aseve xelebmomtvreuli dgas da, ueWvelia, ase iqneba manam, sanam kacobrioba iarsebebs da sanam adamianebi mSvenierebas, silamazes miiCneven erT-erT umaRles Rirebulebad.
Cveni Rrma rwmeniT, qarTuli
xalxuri cekvebi da simRerebi
msoflio kulturis marTlac
rom did saganZurs warmoadgens,
Tumca amjerad qarTuli xalxuri cekvis Sesaxeb gveqneba msjeloba. mainc, ratom moi pova qarTulma (xalxurma) cekvam aseTi
sayovelTao aRiareba?
daviwyoT imiT, rom qarTuli
cekva, cxadia, oden mayureblis
garTobisa da siamovnebis miniWebis saSualeba ar aris. masSi,
rogorc qarTuli kulturis
erT-erT fenomenSi, ikiTxeba
erovnuli suli, qarTveli kacis
damokidebuleba bunebasTan, sazogadoebasTan, sxva adamianebTan, sikvdil-sicocxlesTan, misi msoflxedva, RirebulebiTi orientacia, xasiaTi, temperamenti, niWiereba, da es imitom, rom qarTuli
(xalxuri) cekva obieqtad qceuli qarTuli gonia.
rogorc prof. Tamaz buaCiZe
ambobs, eris erToba, upirveles
yovlisa, goniTi erTobaa. qarTvelia is, vinc aiTvisa da gaiTavisa qarTuli obieqturi gonis
fenomenebi, mis siRrmeSi `Camaluli~ qarTuli. swored aseTia qarTuli cekva, umaRlesi kulturuli Rirebuleba, romelic araCveulebrivad saTuT mopyrobasa da
TvalisCiniviT dacvas moiTxovs.
yvelam viciT, rom cekva `xevsurulSi~ qalis gulis mosanadireblad, misTvis Tavis mosawoneblad mamakacebs Soris xmliT
keWnaoba imarTeba. qali udidesi
interesiTa da gulisfancqaliT
adevnebs Tvals am orTabrZolas.
misTvis ar aris advili, gaarkvios,
vin aris Zlieri da vis sasargeblod unda gaakeTos arCevani. mamakacebi amas grZnoben da arc erTi
mxare ukan daxevas ar apirebs.
gamarjvebis wyurvili imdenad
didia TiToeulSi, rom brZola
ufro da ufro mZafrdeba. qals
enaneba erTic da meorec. xedavs,
rom mdgomareoba sul ufro iZabeba, intuiciiT grZnobs mis mosalodnel tragikul dasasruls
da amitomac elvis uswrafesad
migogmandeba morkinal mamakacebTan da maT Sua Tavis TeTr mandils Caagdebs. da xdeba saswuli - mamakacebi mswrafl wyveten
brZolas da qalis winaSe Tavdadrekilebi gaqvavdebian.
TavisTavad cxadia, es cekva
xazs usvams qarTveli mamakacis
simamacesa da brZolisunarianobas,
magram yvelaze metad mis maRal
zneobas, udides mokrZalebasa da
pativiscemas qalisadmi. qalis
mandili am cekvaSi udidesi simboluri datvirTvis detalia.
igi, Tu SeiZleba ase iTqvas, is
mxatvruli saxea, romelmac unda
gagvagebinos cekvis sazrisi da
filosofiuri Sinaarsi.
Tu am cekvidan qalis mandils
amoviRebT, amiT, rogorc suxiSvil-ramiSvilis droindeli (Zveli) ansamblis wevri, legendaruli mocekvave batoni omar mxeiZe ambobs, Cven gavaRaribebT da
gamovfitavT cekvas da, rac mTavaria, gamovacliT qarTul suls
da agresiul cekvad vaqcevT. saqmes ver Svelis verc saukeTeso
saSemsruleblo teqnika da verc
profesionalizmi.
qarTul cekvaTagan erT-erTi
gamorCeulia `xorumi~. igi mogviTxrobs qarTveli xalxis mebrZol sulze, mis gmirobasa da
vaJkacobaze. cekva iwyeba mtris
banakis TvalTvaliT. mebrZolTa
erTi jgufi wres kravs, meoreni
maT mxrebze dgebian da ise zveraven mtris banaks. roca yvelafers
Seiswavlian, meomrebi kvlav sabrZolo wyobaze gadadian da `xorumis Tavis~, anu `Tavmosames~
niSanze jer CaCoqili eparebian
mters, mere welSi swordebian
da mokle xanjlebiT mowinaaRmdegisken miiweven. `Tavmosames~ xelSi gaSlili droSa frialebs,
niSnad qarTvelTa uZlevelobisa
da simtkicisa. swored im momentSi, roca gamarjveba TiTqos garantirebulia, uecrad `Tavmosame~ iWreba, wamiT sabrZolo droSac ixreba qvemoT, magram es mxolod wamiT. Semdeg yvelaferi
isev Zvel mdgomareobas ubrundeba. gaSlili droSa isev zeaRmarTulia, niSnad qarTvelTa uZlevelobisa. meomrebi daWril
meTaurs ze aitaceben da moRimari meTauriT xelSi toveben
sabrZolo moedans, anu scenas.
moRimari meomari imis simboloa, rom qarTvel kacs arc daWris da arc sikvdilis ar eSinia.
diax, viWrebiT da mSvidad varT,
vkvdebiT da maSinac ar vvardebiT sasowarkveTilebaSi, radgan
kargad viciT, rom vewirebiT yvelaze did, yvelaze maRal Rirebulebebs - mSobliur miwa-wyalsa
da mSobel xalxs.
vfiqrobT, cekva `xorumis~ amgvari daxasiaTebis Semdeg sruliad gaugebaria `qalTa xorumis~
arseboba. es ukve emansi paciis
gamoxatulebac ki aRaraa. es aris
qarTveli qalis kdemamosilebis,
sinazis, sinarnaris, sikeklucis
dacinva. aba, vis gaugonia xanjliT
meomari qarTveli qali?! amgvari
eqsperimentebis avtorebi ara marto `xorumis~ filosofiur
siRrmes ver swvdebian, aramed arc
is ician, rom `qarTveli meomari qalis~ terminic ki ar arsebobs (garda miTiuri amorZalebisa). `qalTa xorumi~ es saqarTvelos istoriis falsificirebaa
da, rac mTavaria, qarTuli erovnuli xasiaTis sruli gauTvaliswinebloba da ugulebelyofaa.
igive iTqmis cekva `qarTulze~. am cekvaSi, garda qalisa da
mamakacis garegnuli silamazisa
da momxibvlelobisa, xazgasmulia
mamakacis krZalva da ridi, uRrmesi mowiweba da Tayvaniscema
qalisadmi. Cveni uniWieresi mocekvave, cekva `qarTulis~ ganumeorebeli Semsrulebeli batoni
fridon sulaberiZe marto sacekvao ileTebis ubadlo, virtuozuli SesrulebisaTvis ki ar
Seiyvara qarTvelma xalxma, aramed
imisTvisac, rom misi gmiri (personaJi) namdvili qarTveli raindia, RirsebiTa da sidarbaisliT
savse, zrdili, Tavaziani, qalis
uaRresad pativismcemeli.
kidev erTxel gavimeorebT: qarTulma geniam qarTul cekvaSi
yvela saukeTeso qarTuli Tviseba Cado da amitomac ar SeiZleba misTvis xelis xleba, misi gadakeTeba, misi `ganviTareba~, Tundac imitom, rom aravin icis,
sinamdvileSi es misi ganviTareba iqneba Tu ara. axlandeli qarTuli kultura (iqneb ufro
moda) qalisa da mamakacis urTierTobas ufro sxva TvaliT uyurebs. konkretulad: aTanasworebs
maT, rac cekvis SemTxvevaSi niSnavs - ixtunos an fexis wverebze idges kaciviT, ikenwlaos
xmliT da a.S. magram es ukve
sxva kulturaa, sxva esTetikaa
(ramdenad misaRebi - eg ukve sxva
Temaa!). es ukanaskneli midgoma
iqneb drois Sesabamisad gamarTlebulic ki iyos, magram Zveli
da axali kulturis aseTi meqanikuri gaerTianeba, erTi mxriv,
qalis kulti da, meore mxriv,
kacTan gaTanabrebuli qali, SarvliTa da mxedruli, meomruli
TvisebebiT, SeiZleba iTqvas, Znelad
Sesaguebelia erTmaneTTan.
am dilemidan gamosvlis erTaderT gzad migvaCnia: Zvelis SenarCuneba im saxiT, ra saxiTac
saukuneebis gamovliT movida Cvenamde da amis paralelurad axali
cekvebis Seqmna, romelic bolomde,
cxadia, ar iqneba da verc iqneba
mowyvetili Zvel tradiciebs.
ar gamovricxavT, rom `axalma
qarTvelma~ amgvari axali cekvebi
ufro moiwonos, maT mianiWos
upiratesoba, bazarzec ukeT gaiyidos, rogorc axla uyvarT Tqma,
ufro konkurentunariani gamodges, magram maT qarTuli xalxuri cekva ar unda ewodos da
arc aseTi cekvebis Semsrulebel
ansamblebs erqvaT qarTuli folkloruli cekvis ansamblebi... xolo maT Soris romelia ukeTesi,
dae, momavalma saukuneebma da Taobebma gadawyviton.
prof. revaz balanCivaZe
prof. revaz WaniSvili
atrialeben telearx `stereoze~ aTasnair musikalur videoCanawerebs, aTasnair musikalur
kli pebs, axalgazrduli arxia
da, dae, ilaRos axalgazrdobam,
qarTuli Tu ucxouri simRerebiT gaerTos, SigadaSig, moZrav
striqonsac gaadevnos Tvali
teleekranze - nata, eka, maka, lika... intimur urTierTobebs sTavazoben mayurebels... ra vqna,
simarTle giTxraT, Sevnatri maT
da maxsendeba Soreuli wlebi,
yofil kirovis parkSi, veraze,
me da Cemi Tanmxlebi gogona,
rogor dagvajarima miliciam,
imisTvis, rom mofarebulSi vijeqiT Zelskamze...
magram sityva gameqca... hoda,
rom atrialeben am klipebs,ager,
ekranze warweras vxedav: `anri
joxaZe, simRera Tbilisis ubnebze~. iwyebs anri, kargi, niWieri
momRerali, iwyebs, magram, es xom
dauviwyari giorgi cabaZis cnobili simReraa, buba kikabiZe rom
mReroda Tavis droze da dResac
popularulia?!
ratom viviwyebT giorgi cabaZes?!
`gogolevis quCeli var, mtkvarze
fexiT gavdivar~ (leqsi - moris
focxiSvilis).
ratom, ratom `stereos~ Tavkacebo?! ratom, Cveno Zvirfaso anri?!
dageweraT, biZikoebo, teleekranze:
`giorgi cabaZe, simRera Tbilisze~,
garemiqsebuli anri joxaZis mier~,
deiqceoda qveyanaaa!..
rogorc zemoT aRvniSneT, es ar-
xi axalgazrdulia da, modiT,
nu davabnevT axalgazrdobas, yvelafers Tavisi saxeli davarqvaT!
vilen
mardaleiSvili
“dagruzva” Tanamedrove prozaikosTa wabaZviT!
telediqtorma informacia CaaTava da wagvexumra, darCiT CvenTano. axla amindis gamomcxadebeli gogo gameCiTa. magram misgan amindze ufro is mainteresebs, neta ramdeni kaba aqvs, yoveldRe axalaxaliT rom iSmotkeba. daamTavra Tu ara amindze Tomari, amanac, ar
gadarToT, darCiT CvenTano. iasnia, gvabamen! meti saqme ara aqvs, goimi
ki ar var - gadavrTe ki ara, vabSe gamovrTe.
karoCe, quCaSi gavvardi. ravi, saiT wavide.
gazeTi viyide. kiTxviT ki ar viklav Tavs, magram astroprognozi
misworebs. mSvildosani var. mara ra ginda, sul erTidaigive pontia.
ai, aseTi: `warsulidan viRac brundeba, mas TqvenTvis raRac aqvs saTqmeli~ - yoveldRe ki velodebi Zvel naSebs, mara... gagigonia!
ubneli SemeCexa. Soridan momaZaxa, rogora xar, simonia. jer davezraste, mere gavifiqre, eg kazioli ram Semaxvedra-meTqi. sad yofilxar-meTqi, to, davebazre. marketidan movdivaro. mere anerviulda,
brat, zeTisxili mevaseba da gamyidvels posleze gamovarTvio. gadavwyvite, am jigarTan cotas gadavkrav-meTqi. damiatkaza - mere, kidev
ro miveZale, wamexi piSa. ravi, egeTebi uwin ar icoda, zadni ar Cveoda.
ho, uwindelze gamaxsenda da gulic damegruza. Zvel droSi Cveni
winaprebi bavSvebs hyidnen ucxoelebze. is Rlapebi mameluqebad iqceodnen xolme. axla. Tanamedroveni sportsmenebs yidian. iman gamaxsena, ro... Cemubnelic, ager ro molayunebs, sportsmenia, mara kapiks
mogcems vinme magaSi! kia sportsmeni, magram... ufro sworad, iyo. raRac
imaimuna da srokic aikida. svabodaze rom gamovida, bulkebis cexi
gaxsna da erT-or TveSi gamxmar-Cavardnili loyebi bulkebiviT gauxda. axlac muSaobs iq cexSi da Tan sportsmenebi dahyavs ucxoeTSi, mameluqebiviT yidis. iqaur trenerebs aqedan esemeseba. kai levic rCeba ra. karoCe, magar mayuTs xvetavs, magram rad ginda ra, jibeSi xels ar Caiyofs fulis amosaRebad, Casadebad - ki...
anzor gvaramia
P.S. uxamsi sityvebi, am werilSi rom SemogTavazeT, erTi popularuli `axalgazrda~ mwerlis romanidan amovkrife. igi gagrZelebebiT ibeWdeba erT periodul gamocemaSi.
ra xdeba, axalgazrda prozaikosebs tradiciuli mwerloba quCurze
gadahyavT? arada, swored mwerali unda icavdes metyvelebas quCuri
sityvebisgan, darajad edges qarTul enas. eseni ki dialeqtebidan
moxmobil sityvebs goimurs eZaxian, barbarizmebs ki mwvanes unTeben.
ra gixaria Se SobelZaRlo?!
ara, namdvilad ar mivtiri
sabWour warsuls (Tumca sakmaod gaukuRmarTebulma dRevandelobam lamis xelSesaxebad warmoaCinos im epoqis bevri dadebiTi mxare da sikeTe), magram
imdroindeli televiziis erTi
saRamos gadacema ki aSkarad
momanatres amJamindelma saRamos
satelevizio sainformacio programebma.
im gadacemas `Zili nebisa~
erqva. amJamindelma saRamos `qro-
nika-kurierebma~ ki Zili lamis saerTod dagvifrTxon: Tu raime saSineleba momxdara mTeli dRis
ganmavlobaSi, maTgan yvelaze `gamorCeuls~ ise dawvrilebiT mogviTxroben ki ara, mogvaxlian, rom xasiaTdamZimebul-damJavebulebs Zilis survils dagvikargaven.
Tanac sadme boloSi ki ar ityvian amaze, TavSive `mogvaxareben~.
sailustraciod Sors ar waval:
am kviris orSabaTis saRamos `kurieri~ mkvlelobis siuJetiT daiwyo:
or naqeifar gogos naSuaRamevs
biWis gamo uCxubia da erTs meore
CangliT sasikvdilod gaumetebia.
mTeli xuTi wuTi grZeldeboda
es siuJeti!
meore dRes ufro `ukeTesi~ axali ambiT gagvaxara imave `kurieris~ siuJetma: amJamad dawvrilebiT
mogviTxres, rogor gaaupatiura da
daafexmZima cameti wlis gogona...
mSobelma mamam!
im `kurieris~ `mTavari Tema~
da, Sesabamisad, pirveli, aseve xuTwu-
eh, kargi iyo
`Zili nebisa!~
Tiani siuJetic es iyo!
muxran maWavarianis erTi taepis perifrazirebiT Tu vityviT,
- es gixaria, Se SobelZaRlo
(rogorc am SemTxvevaSi ityvian xolme, piri xisken miqnia!).
xolo Tu ar gixaria da
`umTavresadac~ ar migaCnia, raRa
amiT iwyeb sainformacio gadacemas.
kidev ityvis amis mere vinme,
kargi gadacema ar iyo `Zili
nebisao.~ ruslan rusia
romeli formaa swori da romeli araswori?
metyvelebisa da weris dros
xSirad vuSvebT enobriv Secdomebs, rac ara marto arRvevs
enis kanonzomierebas, aramed abundovnebs saTqmelis azrsac. ubedureba is aris, rom yovelTvis
ar viciT, romelia swori forma
da romeli araswori. aRarc
enis normebis damdgeni kompetenturi komisia arsebobs da visac rogor moesurveba, ise metyvelebs da wers. erTi sityviT,
sruli `Tavisuflebaa~. politikur Tavisuflebas ver vewieT, Torem enobrivi - ukve miRweulia.
gansakuTrebiT momravlda
`Tavisis~ nacvlad `misis~ xmareba, `imaves~ nacvlad `igives~,
`exlas~ nacvlad `axlas~, `papis~ nacvlad `babuas~ xmareba
da a..S.
Tavisi da misi
magaliTad, erT-erTi istoriis profesori Tavis opusSi,
ruseT-saqarTvelos urTierTobis istoriis damaxinjebasTan
erTad qarTul enasac rom amaxinjebs, `Tavisis~ nacvlad waramara `misis~ wers, rac gaugebars xdis, vis ekuTvnis `misis~
kuTvnili sagani:
`erekle || misi da memkvidreebis saxeliT sazeimod acxadebda, rom amieridan samudamod
uars ambobda ecno iranis an
romelime sxva qveynis xelmwifis uzenaesi xelisufleba da
mfarveloba, garda ruseTis imperatorisa da misi memkvidreebisa~.
winadadebis boloSi moxseni-
ebuli `memkvidreebi~ rom namdvilad ruseTis imperators ekuTvnian,
gasagebia. magram vis ekuTvnian winadadebis TavSi moxseniebuli `memkvidreebi~ an vin aris `is~ viRac,
visi saxeliTac erekle || sazeimod acxadebda amas.
kidev kargi, viciT (vinc ar icis,
iman imtvrios Tavi!), rom aravinac
ar aris. erekle ||-m, piradad Tavisi da Tavisi memkvidreebis saxeliT
gamoacxada es. amitom teqsti ase
unda awyobiliyo: `erekle ||, piradad Tavisi da Tavisi memkvidreebis saxeliT, sazeimod acxadebda,
rom amieridan samudamod uars ambobda, ecno iranis an romelime sxva
qveynis xelmwifis uzenaesi xelisufleba da mfarveloba, garda ruseTis imperatorisa da misi memkvidreebisa~.
martivi wesi: Tu sagani ekuTvnis
winadadebis qvemdebares, igi gamoixateba sityva `TavisiT~, xolo Tu
ekuTvnis damatebas (pirdapirs an
iribs), gamoixateba sityva `misiT~.
igive da imave
erT-erTi Jurnalisti erT statiaSi `igives~ nacvlad ramdenjerme
SecdomiT xmarobs `imaves~: `dRes
qarTvel da rus marTlmadideblebs
erTi da imave mteri hyavs~.
cxadia, unda iyos: dRes qarTvel
da rus marTlmadideblebs erTi
da igive mteri hyavs.
meore avtori sxva gazeTSi, piriqiT, `imaves~ nacvlad ramdenjerme
SecdomiT xmarobs `igives~: `ara,
danaSaulis meti ra aqvs Cadenili
saakaSvils igive omTan dakavSirebiT (oRond sakuTari, qarTveli
xalxis winaSe), magram iseTi dana-
Sauli, ris gamoc miloSeviCi gaasamarTles (da axla karajiCs asamarTleben), mas namdvilad ar Caudenia~.
Caudenia Tu ar Caudenia, magas,
albaT, haagis tribunali gaarkvevs.
Cven ki is gavarkvioT, rodis `igive~
vixmaroT da rodis `imave~. zemoT
moyvanil winadadebaSi, magaliTad,
wesi moiTxovda, rom `igives~ nacvlad `imave~ gvexmara iseve, rogorc
qvemoT moyvanil winadadebaSi:
`xelSekrulebis darRvevis gamo
saqarTvelos dadanaSauleba rogorc omis wamomwyebis, rogorc pirveli gasrolis, absoluturad gaumarTlebelia!.. radgan ruseTi igive
xelSekrulebebs wlebis ganmavlobaSi ganuwyvetliv arRvevda~.
pirveli vin isrola da ra moigo im sroliT, magis garkvevas, mgoni,
haagis tribunalic aRar sWirdeba. Cven ki is gvWirdeba, rom davimaxsovroT es martivi wesi: Tu
aRniSnuli CvenebiTi nacvalsaxeli
saxelobiT brunvaSi dasmul sityvas axlavs, ixmareba `igive~, xolo
danarCen SemTxvevaSi - yovelTvis
`imave~.
papa da babua
`papa~ da `babua~ sinonimebad
mohyavs aleqsandre neimans, magram,
sinamdvileSi, isini sinonimebi ar
aris. pirveli literaturulia,
meore - dialeqturi. dialeqtidan
literaturul enaSi sityvis Semotana mxolod im SemTxvevaSi aris
gamarTlebuli da sasurveli, Tu
misi Sesatyvisi ar arsebobs masSi
an, rogorc sinonimi, raRac niuansiT gansxvavdeba misgan. sinonimebi amdidrebs enas, identuri sit-
yvebi ki anagvianebs mas da ena
cdilobs moicilos isini. rac
Seexeba `babuas~, igi, miuxedavad imisa, rom `papis~ identuria, erTgvari siTbo aqvs da
regionalurad koloritulia.
amitom gamarTlebulia, iyos enaSi, regionaluri koloritis
gadmosacemad, magram aramc da
aramc iseT literaturulad
damkvidrebul SesityvebebSi, rogoricaa `Tovlis papa~, `mamapapa~ da misT., xelovnurad Casanacvleblad (`Tovlis babua~),
ris mcdelobasac adgili aqvs
zogjer Cveni imereli da guruli Zmebis mxriv (megrelebma
ician papis yadri: papasqiri, papasqua) da gafuWebis mets aras
rgebs enas. erTxel, `babuistebma~,
`davis~ gadasawyvetad, did akaki
SaniZes mimarTes, Cveni mxrelia,
mxars dagviWerso. ganaTlebulma da ganmanaTlebelma akakim,
sokratesebr kiTxvaze kiTxviT
miugo: `mama-papas~ ra vuyoTo?!
madloba RmerTs, amis Semdeg `mama-babua~ aRar gaCenila!
omar xaxaSvili
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
interesebis RalatSi xelaRebiT
dadanaSauleba nebismieri adamianisTvis mtkivneulia, magram rogor
SeiZleba aseTi ram kaTolikospatriarqs daswamo?! patriarqisaTvis aseTi ramis dabraleba RvTisa
da eris Seuracxyofaa.
ar vici, es gogo marTla gaunaTlebelia Tu uzrdeli, aseTi
saqcieli ganaTlebasTan kavSirSi
arc aris. ar vici, adamians rogor
unda gauCndes aseTi qmedebis survili da Tu es sxvisi karnaxiT
Caidina mag gogom, miT uaresi.
muxran
maWavariani:
patriarqs Crdils ver miayeneben!
me var marTlmadidebeli, magram ar var bneli~ - ase upasuxa erTma friad ganaTlebulma qalbatonma Tea TuTberiZis damcvelebs, romelTac qarTuli eklesia ruseTis specsamsaxurebis buded
monaTles, patriarqis SeuracxyofiT aRSfoTebul sazogadoebas ki lamis Sua saukuneebis klerikalizmi daswames. erTma isic ki Tqva, - qarTuli eklesiis damoukideblobisa da masSi rusuli
Savrazmuli Zalebis asalagmavad bolomde vibrZolebo. zogic Tea TuTberiZeze mosalodnelma
angariSsworebam SeaSfoTa, - ariqa, qalbatoni Tea SurismaZiebelTagan davicvaTo.
miuxedavad imisa, rom intervius Tavs aridebs muxran maWavariani, rodesac saqarTvelos
kaTolikos-patriarqis misamarTiT gakeTebul bolodroindel gacxadebebze vTxoveT komentari, poetma gulistivili ver damala:
- aRmaSfoTebelia, rodesac internetiT patriarqis sawinaaRmdego informacias aqveyneben, mere
ki uwmindess ruseTis agentad
acxadeben. rogor SeiZleba qveynis
sulier liders aseTi ram akadro.
patriarqi WeSmaritad erovnuli
moRvawea, samSobloze mzrunveli
da mlocveli. amitomac bunebrivia
sazogadoebis aRSfoTeba. qveynis
amboben, rom viRacas ar moewona,
rodesac kaTolikos-patriarqma
prezidenti gemis kapitans Seadara
da ganacxada, agvistos omis Tavidan acileba SeiZlebodao. arada,
patriarqma marTlac kargi da
brZnuli magaliTi moiyvana. es
mamaSviluri darigeba iyo mxolod, - iseTive sikeTiTa da siTboTi savse, rogoric mSobels
aqvs Svilisadmi. patriarqis an
Cemi xnis kacma romc gaakritikos prezidenti, ra aris amaSi
cudi. Cven xom imisaTvis gavakritikebT, rom momavalSi aRar
dauSvas Secdoma.
- patriarqis mxardasaWerad aqciebis gamarTvas rogor uyurebT?
- rad unda patriarqs mxardamWeri aqciebi? ra sWirs mas Cveni
dasacavi. vin aris misi winaaRmdegi? ar mgonia, mis winaaRmdeg
raime jgufi moqmedebdes. da Tu
mainc aris aseTi xalxi, tyuilad irjebian. patriarqs Crdils
ver miayeneben. amitomac aqciebis gamarTva zedmetad mimaCnia.
patriarqis siyvaruli RvTismoSiSebiTa da Cveni rwmeniT unda
gamovxatoT.
gavige im gogos emuqrebiano.
rogor gekadrebaT! es araadamianuri, araqristianuli saqcielia. Tea TuTberiZeze gagulisebul xalxs ki minda vuTxra,
damSviddiT. RmerTi mouvlis
yvelas, avsac da kargsac.
izo rikaZe
qarTvel mkiTxvels erTi bedniereba kidev wina aqvT, rogoricaa wakiTxva guram doCanaSvilis axali wignisa, `aris da iyoc ucnauri, adamianic, wuTisofelic~.
am wignis gamosvla saWiroc aris da droulic, radgan sakuTar Tavze dagafiqrebs. guram doCanaSvilis TvaliT ki bevri ram moCans Seulamazebladac da simarTliTac, magram mainc imedianad.
ioli amqveynad araferia, `aris da iyoc ucnauri, adamianic, wuTisofelic~ nel-nela, Tavisi
rTuli - mixveul-moxveuli gziT iwereboda...
- avtobiografiul wigns SedarebiT advilad vwer, - miambobs
batoni gurami, - or an samjer
Tu gadavwer gverds - iq xom
siuJetze fiqri ar mWirdeba...
adre rom vwerdi, yoveli gverdi
8-10-jer mqonda gadawerili, zogjer 25-mdec avdiodi. es ukve
marTlac nametani iyo! am wignsac
Znelad vwerdi... magram weliwadze nakleb droSi ki davamTavre.
TviTonac gamikvirda. samsaxuri
ar maqvs da vmuSaobdi wignze...
axla cota meti mZinavs - 5-6
saaTi, adre ufro naklebi Zili
myofnida. ise, gamomadga fexis
motexa! rom ambobdnen, - sawyals,
ra rTuli motexiloba aqvso,
sawyali ki ara da... am motexilobis wyalobiT davjeqi Sin,
mets vmuSaob. mocekvave da sportsmeni me ar var, rom rameSi xeli SemeSalos. vzivar da vwer.
- Zalian rTul droSi mogixdaT muSaoba. es, cxadia, aisaxeboda nawarmoebzec...
- albaT amisi bralia, rom
`aris da iyoc ucnauri, adamianic, wuTisofelic~ mZimed iwyeba da pirveli 80 gverdi ase mi-
dis. Semdeg gamWvirvale proza iwyeba. unda dasZlio da miadge mniSvnelovans. cxovrebaSic ase ar aris?
- asea...
- imdeni megobari gardamecvala,
imdeni mwuxareba vnaxe, iseTi ubedurebis momswre gavxdi SarSan, agvistoSi... vcdilob, televiziiT sainformacio gamoSvebebs ar vuyuro.
ramdenjerac SemTxveviT wavawydi
informacias, imdenjer wnevam amiwia.
amdeni cudis mosmena autanelia!
operas vusmen da vmSviddebi... Zalian vdardob, erTmaneTis moqiSpe qarTvelebs rom vxedav. 9 aprilis
mere rogor gviyvarda erTmaneTi,
mere ram gagvaborota... saxarebaze
warmodgena ara aqvT da imitom.
didi imedi maqvs, rom yvelaferi
kargad iqneba. televizorSi vxedav,
ramdeni xalxuri simReris gundia,
ra lamazebi da kargebi arian axalgazrdebi, romlebic mRerian. viTvli xolme ramdeni arian. rac mets
daviTvli, miT metad mixaria. erTma
SemomCivla, CamorCeniliviT miyureben, me rom ucxoeTSi wasvla ar
mindao. yvelas ucxoeTSi unda wasvlao. sazRvargareT wasvla samSoblos aspiranturad miaCniaT. arada,
`vzivar zRvis napirze da Tvalcremliani gavcqeri dasaliers, iq,
sadac Camavali mze gulSi ixutebs talRebSi gacril sxivebs.
vfiqrob Cems samSobloze, Cems saqarTveloze. CurCuliT vatan im
sxivebs Cems SvilebTan, Cemi ojaxis wevrebTan - eniT gamouTqmel
siyvaruls, iqneb xval, rodesac mze isev gamoanaTebs, ase monatrebul
Cems sisxlsa da xorcs Cems magivrad saxeze da xelebze mielacicos, Tvalebi daukocnos, suli gauTbos...
menatreba Cemi mamuli, tkivilamde menatreba. ager, ukve me-5 welia,
rac ucxoeTSi var da Cems mSobliur miwaze fexic ar damidgams.
aqauroba gasamoTxebuli jojoxeTia CemTvis, Cemi bedkruli saqarTvelo ki gajojoxeTebuli samoTxe! aqac amodis mze, magram ver aris
iseTi cxraTvala, rogorc iq, Cems
samSobloSi, verc misi sxivebi maTboben ise alersianad...
albaT qarTvelze ufro sevdiani
emigranti ar arsebobs dedamiwaze.
amas winaT meubneboda erTi aqauri ras ganicdi ase, sadac ukeTesad iqnebi,
iq iqneba Seni samSobloo(?!)...
aba, rogor avuxsna am kacs, rom
samSoblo fesvia, romlisgan mowyveta
sulieri sikvdilis tolfasia. is
amas ver grZnobs... me ki vgrZnob da
amitom samSoblo mudam Tan maxlavs.
wamovedi da Tan wamomyva saqarTvelo. Tan wamomyva kavkasionis yinulovani SubliT, modudune mtkvriT, aragvis CqerebiT, amayi da gautexeli
xalxiT...
aba, rogor gavagebino am kacs, rom
aq gancxomiT yofnas iq, Cems tanjul
miwaze sikvdili mirCevnia, rogorc
im qarTvel biWs, gasul kviras rom
dalia suli ucxo miwaze. saqarTveloSi wamasveneT, ar damtovoT am
miwaSio, - esRa aRmoxda sikvdilis win... SevkribeT groS-kapikebi da
mivacileT aeroportamde TuTiis sasaxleSi gamoketili... wavida
micvalebuli, magram mainc bednieri, saqarTvelos miwas Caexuta. gavayoleT Cveni cremlic, magram Cven isev aq davrCiT uaresad atirebulni da gaurkveveli molodiniT guldaserilni... TiTo Wiqac wavuqcieT, Sendobac vuTxariT da TiTqos Cveni Tavic gamovitireT...
aba, riT aris micvalebulze ukeTesi samSoblodan iZulebiT gadaxvewili qarTveli, romelic lukma-purisTvis fesvebs mowyvetili
Tvidan Tvemde miaTrevs gauxarel sicocxles, ileva da dneba saqarTvelos, Svilebis, mSoblebisa da axloblebis monatrebiT, mxolod
imitom, rom samSobloSi ar daayena gaWirvebam, usaxsrobam, SimSilma
da ubedurebam. rac yvelaze mZimea, arc icis, rodis eRirseba saqarTveloSi dabruneba... wlebi ki garbis da Cveni cxovreba sxva araferia, Tu ar `Tavisufali~ katorRa - suls da guls rom adevs monatrebis borkilebad...~
es mcire furcelia erTi qarTveli emigrantis sevdiani, cremliT
dasvelebuli dRiuridan. visac weris niWi aRmoaCnda, wers, visac
ara - sulze lodad awevs es gausaZlisi yofa. cota ar gegonoT es
cremliT dalbobili `sulis dRiurebi~, maTi ricxvi 2 milionamdea da kacma ar icis, kidev ramdeniT gaizrdeba...
odiTgan qarTvels gaWirvebis meti ra unaxavs, magram iseTi masStabebiT qveynidan maTi gasvla, rogorc dRes aris, saqarTvelos ar
moswrebia. icleba soflebi, dabebi da qalaqebi. guls giklavs boqlomdadebuli WiSkrebi, gapartaxebuli samosaxloebi... midian da
midian ucxoeTSi qarTvelebi lukma-puris saSovnelad.
vardebis revoluciis gariJraJze bevri iyo mTavrobis paTosiT
gaJRenTili rixiani gancxadebebi - CamodiT, emigrantebo da aq imuSaveT, yvelasTvis moiZebneba samsaxurio...
xom unda gavigoT, rom RmerTma
ukeT icis, vin sad unda daibados.
goeTe rom CineTSi dabadebuliyo,
an lao Zi germaniaSi, kargi iqneboda?! sadac daibade, iq unda icxovro, iqaa Seni adgili. qarTvelebs ramdeni wmindani mefe gvyavs,
ramden saqmes akeTebdnen... aseTi
diadi mefeebi verafers gaxdebodnen,
gasaWirSi qudze kaci rom ar gamosuliyo. erekles dros naklebi
qarTveli ibrZoda, meti - orTaWalis baRebSi qeifobda... miviReT
kidec Sedegi. ukvalod araferi
Caivlis, arc qiSpoba, arc gulgriloba. Sah-abasi ambobda: qarTvelebi erTmaneTs rom ar mtrobdnen,
aqeT dagvi pyrobdneno. marTalia.
icoda didma dampyrobelma. amitom
mtkiva guli, qiSps rom vxedav.
mTavari damnaSaveebi Cven varT. amdeni miwa wagvarTves da axla mainc
davdgeT erTad... cixe Signidan
tydebao, - Cvenzea naTqvami. imedi
maqvs, mova dro da yvela erTad
davdgebiT...
70 wlis Segueba rom ubralod
ar Cagvivlida, patriarqma jer kidev
maSin brZana, omsa da miwebis dakargvaze rom aravin fiqrobda... damo-
C nanuli cxvediani
sazRvargareT wasvla samSoblos aspiranturad miaCniaT!
nebuli varTo, vambobdiT da iciT,
ramdeni ojaxi zeimobda 7 noembers? purmarils Slidnen... ramdens Sehyavda bavSvi rusul skolaSi... ase rom, CvenSia yvela
marcxis mizezi. getyviT: yvelafers eSveleba... xelovnebac amas
emsaxureba, rom cota ukeTesebi
gavxdeT...
lela jiyaSvili
P.S. `yoveli Semoqmedis
umTavresi daniSnulebaa, adamiani gaxdes ukeTesi, vidre
aris. ubednieresi viqnebi, am
RvarWnilobiTac odnav mainc Tu mivwvdebi amas~, ewera
sul pirvel gverdze avtoris sityvebi. axali wignis
410-e gverdi CavamTavre...
Zalian axlosaa bedniereba...
sityva sityvadve darCa. aba, vin izruna imisaTvis, rom aq dabrunebulebs samsaxuri da normaluri yofa daxvedrodaT? midis qarTveloba sazRvargareT, xelisuflebisgan mitovebuli da mxolod uflis
moimede.
CvenisTana patara erisTvis migraciis aseTi masStabebi katastrofaa!
gaedineba eris sajiSe Taoba. umetesobas ojaxebi saqarTveloSi
hyavs datovebuli. umravlesoba valebiT midis ucxoeTSi. im valebis gastumrebas erTi da ori weli ar hyofnis, radgan Sromis Sesabamis gasamrjeloze bevrad nakleb anazRaurebas imeteben adgilobrivebi. ician, emigrants sxva gza ar aqvs da Tavis sarCenad maTxovrul groSebzec Tanaxmaa. zogis iZulebiTi emigrantoba ukve 10
weliwads da mets iTvlis. iseTebic vici, ise wamoezardnen Svilebi,
rom Tvalic ar daukravT maTTvis,
ise Cavidnen samareSi maTi ojaxis
wevrebi, rom cremli ver daadevnes.
ra qnan? rom Camovidnen, ukan veRar
wavlen savizo problemebis gamo.
meti ubedureba gindaT kidev?
migraciis problema bevr satkivars amaxvilebs kidev. pirad tragediebs rom Tavi davaneboT, ers gamravleba sWirdeba da Cveni demografiis Semxedvare win gaxedvac gveSinia. Suaze gaxleCili ojaxebiT rogor unda gavmravldeT; monur SromaSi ganadgurebuli fsiqikiT aq dabrunebulma qarTvelobam rogor unda
Svas jansaRi momavali? eri Tvalsa
da xels Sua ileva da Canagdeba. iq
fuZndebian ukve, patarebi iqaur skolebSi SehyavT, dedaenis magivrad
ucxo sityvebiT itexen pawia qarTvelebi metyvelebas. ras vakeTebT Cveni gadaxvewili Tanamemamuleebis
yofis Sesamsubuqeblad? erTaderTi - sapatriarqo zrunavs maTi sulebis gadasarCenad. iq afuZneben eklesiebs, eparqiebs da sadac axerxeben sulieri safaneli CaaqvT mrevlisTvis. sxva gza ar aris, rakiRa aqedan wasuli migraciis nakadis SeCereba jerjerobiT SeuZlebelia. erTi moZRvari meubneboda amas winaT, - guli mikvdeba am ubedurebis gamo, dReniadag movuwodeb mrevls, nu waxvalT, samSoblodan
yvela rom gavides, Cvengan aRaraferi darCeba; Cvens winaprebs uaresic unaxavT, magram aqedan mxolod ZaliT gahyavdaT mtrebs-meTqi.
meTanxmebian, magram mainc ver vaCerebT, wlidan wlamde mSieri Svilebis Semyureebze sityva da mowodeba aRar Wris. axla imas vemudarebi, didi xniT ar mowydeT saqarTvelos, male mainc dabrundiT-meTqi.
unda davabrunoT qarTvelebi rogorme... rogor?
yvelafers keTili neba unda, am saqmisTvis alalad zrunva, Wirisufloba... aq uvicebis doRia, erTsa da imave kacs erT savarZelze
ciyviviT atrialeben da ucxoeTSi Cveni inteleqtualuri potenciali uRmerTod ixarjeba loginad Cavardnili gadamTielis pampersebis cvlaSi. wlebi ki mihqris da mihqris... TavianT wil patara
saqarTvelos qmnian ucxo-eTSi, magram vaglax, rom verc amaSi pouloben saSvels...
mxolod sizmarSi, iSviaTi garindebis wuTebSi exutebian Svilebs...
kocnian qarTul miwas da... frTebs, frTebs natroben samSobloSi
dasabruneblad...
vai Cven da vai maT samSoblos, rom frTebi Seakveces `sakatorRed~ gametebulebs da mxolod `cremliani dRiurebisTvis~ gaimetes RvTis moimedeni...
RmerTo, mSvidobiT dagvibrune yvela qarTveli...
male dagvibrune!..
sulis
dRiurebi
zviad sexniaSvili
male qarTveli sazogadoeba telekompania `maestros~ pirdapir
eTerSi saxalxo sasamarTlos ixilavs, romelsac saxalxo mosamarTlis statusiT adamianis uflebaTa evropis sasamarTlos yofili mosamarTle mindia ugrexeliZe waruZRveba. saxalxo bralmdeblis funqcias advokati gela nikolaiSvili itvirTebs. nafici
msajulebis rols sazogadoebisaTvis cnobili da pativcemuli
pirebi moirgeben. dacvis mxaris dakompleqtebas proeqtis avtorebi xelisuflebasa da misdami loialurad ganwyobil iuristebs sTavazoben, magram Tu xelisufleba procesze damcvels ar
gamogzavnis, sazogadoeba mas `saxazino advokats~ dauniSnavs. saxalxo sasamarTlos darbazi, savaraudod, romelime Teatris scenaze
ganTavsdeba da masze dasaswrebad sazogadoeba bileTebs SeiZens.
gansasjelTa skamis win, scenaze, xelisuflebis cnobil warmomadgenelTa suraTebi ganTavsdeba.
proeqtis mizani, misi avtoris, filosofos Sio arseniSvilis
gancxadebiT, xelisuflebis savaraudo samarTaldarRvevaTa sazogadoebriv samsjavroze gatanaa. xalxi xelisuflebis wyaroa da
misi gakontrolebis uflebac aqvs. am proeqtiT xalxi moexmareba
xelisuflebas Secdomebis gamosworebaSi, xalxTan darRveuli
kavSirisa da dakarguli ndobis aRdgenaSi. saxalxo sasamarTlo
saerTaSoriso samarTlebrivi normebis Tanaxmad Catardeba.
`xalxi asamarTlebs~
Sio arseniSvili: - es obieqturi sasamarTlo iqneba, mas gadacdomis ufleba ara aqvs. Cven
ukve vmuSaobT da saqmeebs viRebT.
Semosulia ramdenime mniSvnelovani saqme: miwisa da teritoriebis ukanono warTmevaze, anu qonebis CamorTmevaze, saprezidento
arCevnebis gayalbebaze Semosulia ramdenime ucnobi faqti, ivane
javaxiSvilis saxelobis Tbilisis saxelmwifo universitetze,
Tu rogor SeuzRudes damoukidebloba...
aris, ase vTqvaT, omis saqme.
uamravi zari Semodis da gvatyobinebs, rom arsebobs kadrebi, Tu
rogor wvaven Cvenive jariskacebi
gvamebs, raTa Semdeg isini ugzoukvlod dakargulebad gamoacxadon. es Tu marTalia, namdvilad
saSinelebaa.
siaxlea isic, rom saxalxo
sasamarTlosTan Seiqmna sazogadoebrivi sabWo, romelic dakompleqtebulia TiTqmis yvela seriozuli politikuri partiisa da sazogadoebrivi organizaciis warmomadgenlisgan. male
Ria weriliT mivmarTavT nacionaluri moZraobis liderebs. Tu
nacionaluri moZraoba, rogorc
TviTon amboben, demokratiulia,
maT xels unda aZlevdeT yvelanairi demokratiuli procesi
qveyanaSi. es proeqti, sworedac
rom, Zalian demokratiulia da
misi amoqmedebisTanave, darwmunebuli var, demokratiulobiT pirvel adgilze gaiyvans saqarTvelos. saxalxo sasamarTloTi
mTeli msoflioa dainteresebuli, uamravi zari Semodis, Cveni
saqmianoba gaSuqdeba CNN-ze sxva
qveynis televiziebiT. mivesalmebiT `maestros~ iniciativas, srulad gadasces sasamarTlo procesebi.
- saxalxo sasamarTloze
Tu ganixilaven badri patarkaciSvilisa da zurab Jvanias
gardacvalebis garemoebebs?
- ra Tqma unda. ganxiluli
iqneba saxelmwifos winaSe Cadenili yvela danaSauli, romelTac
xalxi xelisuflebas sdebs bralad. Tu xelisufleba udanaSaulo aRmoCndeba - vaRiarebT,
Tu damnaSave, amas dokumenturad
gavaformebT. saxalxo sasamarTlos piari mTel msoflioSi
ganxorcieldeba. Camovlen damkvirveblebi haagidan. cxadia, sasamarTlo Seiswavlis im audioCanawerebs, razec batoni Temur
SaSiaSvili laparakobs. manamde
ki warmodgenil masalas saerTaSoriso eqspertiza Cautardeba.
proeqtis avtorebisaTvis yvelaze Zneli `saxalxo sasamarTloSi~ monawileobaze mindia ugrexeliZis dayolieba iyo.
mindia ugrexeliZe: - rodesac procesebi CixSi Sedis, rodesac qveyanaSi krizisia, qveyanasa
da xalxs uWirs da politikuri saSualebebiT Wirs am mdgomareobidan gamosvla, iuristebis
moSvelieba xdeba saWiro. minda
daTqma gavakeTo, rom piruTvnelebi viqnebiT. simarTle da mxolod simarTle da araferi sxva.
rac meti sabuTi aRmoCndeba bra-
ldebis winaaRmdeg, miT ukeTesi.
ar vici, ra iqneba procesis Sedegi. sayovelTao, saxalxo impiCmenti Tu gorgaslis didi ordeni
xelisuflebisTvis. nuravin daijerebs amqveynad, rom uzadod
gansjis vinmes. uzado msajuli
uzenaesia. araferi ise ar sWirdeba saqarTvelos, rogorc sanTeli
simarTlis mosaZebnad. osana simarTlesa da simarTlis mZebnel
Zalebs.
gela nikolaiSvili, saxalxo bralmdebeli: - es aris mcdeloba, sazogadoebasa da xelisuflebas Soris dapirispireba samarTlebriv dapirispirebaSi iqnes
gadatanili. sasamarTlo procesze unda gairkves sakiTxebi, rac
aqtualuria sazogadoebaSi, rasac
sazogadoebis didi nawili xelisuflebis danaSaulad miiCnevs.
- iqneb gviTxraT, yvelaze
mZime braldeba ra iqneba?
- yvelaze mZime braldebaa teritoriebis dakargva, moqalaqeebis devnilebad qceva. zogjer
erTi kacis mkvlelobisTvis usjian adamians samudamo patimrobas, SarSan agvistoSi ki asobiT
daiRupa, aTasobiT daiWra da devnilad iqca. Cemi azriT, yvelaze
mZime danaSauli, romelic am xelisuflebas aqvs Cadenili, aris
omis dawyeba da misi Sedegebi.
procesze gamoikveTeba, ramdenad
SeiZleboda am omis acileba, visma
arakompetenturma Tu naCqarevma
moqmedebebma Seuwyo xeli sabrZolo moqmedebebis dawyebas.
aseve mniSvnelovani braldeba
iqneba politikuri niSniT dapatimrebebi. aqcents gavakeTebT im
8 saqmeze, romelSi monawile 19
piri adamianis uflebaTa saerTaSoriso federaciam aRiara politpatimrebad. eseni arian nora
kviciani, merab ratiSvili, igor
giorgaZis 12 momxre da sxvebi.
xelisuflebas aseve wavuyeneb
braldebebs kerZo sakuTrebis ukanono CamorTmevis faqtebze, aseve
quCebSi Cacxriluli adamianebis
gamo, romelTa mkvlelebic ar
arian dasjili. samwuxarod, braldeba mravladaa.
- konkretulad, saakaSvils
ris gamo wauyenebT brals?
- aris sakiTxebi, rac prezidentis gareSe SeuZlebelia gadawyvetiliyo. saomar moqmedebebs
umaRlesi mTavarsardlis gareSe veravin daiwyebda. prezidenti
ar uaryofs, rom misi brZanebiT
CaaxSves cixeSi bunti da gakeTda bevri iseTi ram, rac sazogadoebis azriT ar jdeba samarTlebriv CarCoSi. saakaSvilma
ramdenjerme daarRvia udanaSaulobis prezumfcia.
izo rikaZe
P. S. male, Ramis 23 saaTidan,
mTeli saqarTvelo teleekranebiT
miadevnebs Tvals `saxalxo sasamarTlos~. winaswari prognoziT,
2-3 TveSi ki saxalxod gasamarTlebuli da ganaCengamotanili
xelisufleba gveyoleba. ra iqneba
saboloo verdiqti, - gorgaslis
didi ordeni Tu saxalxo impiCmenti?
10
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
xrmals, romelzedac wyeva
iyo amotvifruli, wyeva misi
dakargviT gamowveuli saSiSroebisa, araTu mxolod patronis, aramed TviT imaTic,
visac daicavda es xrmali.
aietma igrZno, rom mteri moeZaleboda kolxeTs da kolxeTi veRar gaumklavdeboda
mtarvals, Tuki dakargavda
eris mfarvel xrmals.
wyeva rvalma ganamtkica da
wyeva iremSi fesvebad gajda,
rogorc Sxami da balRami.
iremmac igrZno satevris mistiuri Zala, TviTon rom unda
etvirTa es wyevac da madlic.
medeam amis Sesaxeb ara icoda
ra, samagierod, aietma icoda,
Tu raoden saSiSi iyo misTvis
da misi qveynisTvis am jadosnur xrmalTan ganSoreba, iremi ki grZnobda yovelive amas.
medeas ebraleboda furi,
uyura ra mis brZolas da
curdamwvar dedobriv tkivils, es aietma ar icoda da
ase gametebiT imitomac gangmira igi satevariT. medeam ar
icoda, ratom moakvdina mefem
iremi, egona mxolod monadiruli wadiliT Tu hqna es,
ar icoda, rom mamas SeeSinda,
irems ar daeSavebina SvilisTvis raime, xedavda da uyurebda
ra erTmaneTisken ltolvas.
goneba dakarga mamam am suraTis Semyurem da gaeSura Svilis gadasarCenad. yoveli
mxriT wyevlili iremi Tavisi sxeuliT gardaisaxa raRac
sxvad jerarsmenil,
jerarnanax,
jerargancdil cxovelad.
masSi Tavi moiyara yvela
msxverplSewirulma saRvTo
iremma. sxeulebrivad ufro
damZimda, ewvoda curi da
rZesTan erTad sisxli dasdinda. medeas Seebrala ufrore
metad, vidre maSin - nukris
mokvdinebisas, an svav-yvav-yornebTan da tura-afTrebTan brZolisas, radgan fiqrobda, rom
es ukve irmis sikvdils niSnavda da mas araTu tura-afTrebi da svav-yvav-yornebi daglejdnen, aramed TviT adamianebi SeWamdnen da misi xorcis
erTi naWeri SesaZloa TviT
medeas ulufad gamxdariyo.
warmodgenac ar undoda, radgan SemaZrwunebeli suraTi
iqneboda es. xrmali ki rac
dro gadioda, miT ufro xevdeboda irmis TavSi da jvarad isaxeboda. am jvars gadatexva ar ewera, scada aietma,
magram ara, Zvrac ki ver uyo
da ver gadatexa xrmali, Tu
xe, ukve misTvis Zneli gasagebi iyo.
aiets egona wyeva...
aiets eSinoda wyevis...
aietma ar icoda sinamdvileSi ras uwodebda xrmalSi
ganivTebul wyevas...
an ra iyo wyevad saxeldebuli sinamdvile.
eZneleboda mefes xrmalTan
ganSoreba,
medeam gaaSvebina xeli.
mamam Svils mxolod axla
Sexeda da hkiTxa:
- xom ara dagiSava ra iremmao.
medeam bavSvuri miamiti
TvalebiT Sexeda mamas da upasuxa:
- arao, - mere Tavadac hkiTxa, - ratom mokali iremi, me
igi davimegobreo.
- es rogoro?
- Svili movukali, is turebs da afTrebs SeebrZola,
me ki lmobierad momepyroo,
keTili iyo da mitomo.
- me xom es ar vicodio, Secbunda medeas monaTxrobze
aieti, - me davinaxe, rogor
gamoeqana Sensken, me ki Sens
saZebrad davbrundi, gamoveyavi samonadireo amalas da CamovrCi maT, Sen rom menaxe
saR-salamaTi, me ki ra davinaxeo! nu msayvedurob, Sviloo.
- ara, ar gsayvedurob, mamao,
- upasuxa Svilma, - me mxolod
iremi mebralebao.
- me kidev xrmali davkarge da amiT SeiZleba Cven yvelaferi davkargoTo. wyeva
iyo masze amotvifrulio.
medeac SeSinda wyevaze, magram rodesac irmis tkivilebs
uyurebda mixvda, rom is `wyeva~ TviTve itvirTa iremma
da zida xrmali TaviT, rogorc bedi da bediswera. damZimebuli Tavi aswia da cas
miapyro mzera, cis kari ki
ixureboda da Tvali Seavlo
zesknels, im zesknelis simsubuqem srulad Seaxorca xrmali irmis TavSi da mesameqmnil
rqad ganaxorciela.
CauwiTlda irems Tvalebi,
curidan sisxlis cvari dasdinda da misi momwovi aravin
aRmoCnda. ewvoda curi irems
da ara Tavi, radgan mis tvinSi
natvris xis fesvebi iyo gamjdari. tkivilebic Caucxra
curSi da mxolod cis karis
gaRebisas da daxurvisas curidan sisxlnarevi rZe gadmodioda da kvalad gasdevda
irmis nafexurebs, mwvane balaxs zoli miuyveboda yvavil-balaxebisa da erTianad
sioze talRad gadadioda irmis malamo danarCen balaxebze.
gancvifrebuli uyurebdnen
aieti da medea irems, Tu rogor icvleboda misi ieri, mesame RvTaebrivi rqis SezrdiT
gamowveuli, mesame rqam rom
xis qerqi gaikeTa da gantotvam jvari-cxoveli warmosaxa. ar icodnen, es xe gamoisxamda Tu ara nayofs. es ki
ifiqra aietma, TvalTaxedvis
aredan ar unda gamomeparos
es iremi, raTa xrmali davicva
ukeTuris xelidano. isic moifiqra, movklav am irems axlaveo da xrmalsac axlave
davibrunebo, magram mixvda, rom
iremi ara kvdeboda da misi
Tvalebidan TviT saTnoeba imzireboda. amdenad, xelmeored
xeli veRar aRmarTa iremze
da irmis xes Seavedra Tavisi satevari-wyeva, raTa is wyeva iremSi gamjdariyo da ar
gardamosuliyo kolxaze.
sruli simSvidiT pasuxobda
irmis Tvalebi mefis gangaSs
miuxedavad imisa, rom wyevaSi mowamluliyo sxeuli da
zida man es wyeva moukvdineblad, radgan sairxed gardasaxuliyo igi.
mere mzis dasalierisken
gaixeda sairxem da gahyva siSoreSi gadakargul wiTel
mzes. gza-gza gahyva aieti sairxes, magram unayofo iyo
misi dadevneba, sairxem tyes
Seafara Tavi, da mitom. daRonda mefe, aRar icoda sad eZebna
es ucnauri cxoveli, romelic
mis Tvalwin daibada, Tu gardaisaxa, ver gaego. erT rameSi ki Rrmad darwmunda, rom
igi Tu ara, sairxe i povida
mas da gzas gaakvlevinebda
Tavisi samyofelisken, sabolood ki daibrunebda Tavis xrmals, ase-rigad rom javrobda
mis gaqrobas. ver moisvena
mefem.
maleve samonadireo amalam
miakiTxa, damtoveT martoo, ubrZana. medeas Tavisi cxeni
mihgvares da Tan waiyvanes,
aieti ki gaognebuli gahyurebda im mxares, sadac miimala
sairxe. gons mxolod maSin
moego, roca Wotis gabmuli
xma Semoesma. mimoixeda irgvliv da sibnelis, simartovisa da daxocili tura-afTrebis meti araferi iyo. neli
moZraobiT Semoabruna cxeni
aia-qalaqisken da gamoswia.
cxens mTvare unaTebda gzas
da ise miaRwia aia-galavans.
mecixovneni SeSfoTebulni
elodnen mefes. aravisTvis
araferi ganumartavs mas, arc
medeas uTqvams vinmesTvis raime. mefe TavisTan ganmartovda,
arc medeas Seuwuxebia mama,
isic STabeWdilebebiT iyo
savse da masac unda gaesigrZeganebina yvelaferi,
rac moxda,
da rasac Sexeda,
da rasac uyurebda.
im RamiT ar eZina mxolod
aietsa da medeas. orTaves
Tav-Tavisi safiqrali hqonda.
sairxe bedgautexel cixes
Sehkedleboda. Zvalmagaras godolis qurumma ukurna Wrilobebi da daapura, iqve misca
TavSesafari. manve dauTqva mesame rqas wyevis moxsna. yovel
saRamos loculobda igi, roca tyidan mibrundeboda sairxe. wvelavda curs da misi
tkivili gadaecemoda. es rZesisxli kurnavda TviT am
tkivilebsa da yovel natvras
asrulebda. rqebi icvleboda
mxolod, rogorc gvirgvinTSemosva, jvari iyo maradi da
erTaderTi mxolod. qurumma Tavisi natvra Seaba rqebze
da ise gauSva dilas tyeSi.
saRamos natvraSesrulebuli
dabrunda Sin, rqebi ki mocvlili hqonda. iq, sadac isini
moicvala, natvris xe amovida
da am natvris xeze foTlebis
nacvlad adamianTa natvra iyo
Sebmuli. xalxma es gvian gaigo, Tavdapirvelad ki es ucnauroba Worad gaavrceles.
es Wori mefis yuramde mivida, raRac ucnauri irmis
rqebismagvari buCqebia amosuli da zed ucnauri foTlebia Sesxmulio. es iniSna aietma da metis guliT daugdo yuri mosul ambebs. dais
gaando Tavisi saidumlo da
isic xrmlis dakargvis meSvide Jams. mamlis pirvel yivilamde adga dai. lamariatablaSisgan kvanWili67 gamoacxo, maxvSad Zmai miixmo da
is uwonaSi68 kvanWili misca,
manac iloca lamariaze da
SeWama. mere saidumlo gasasvlelidan gavida aia-qalaqidan. ubrad wavida daisgan
Zmai, raTa mSvidobiT dabrunebuliyo Sin. vidre iciskrebda
da mamali pirvelad iyivlebda,
aia-qalaqis Tvals miefara da
yurs gascilda. iyivla mamalma pirvelad da ciskris
varskvlavi gamoCnda Rameul
caze, aieti ki Sua tyeSi miikvlevda saidumlo bilikebiT
gzas. vidre mamali meored
iyivlebda, igi idumali gvirabiT bedgautexel cixeSi Sevida da TavisTan miixmo qurumi. ar eaxla qurumi mas,
mefem ki Tavisi xrmlis siaxlove igrZno. merme iTxova
qurumi da qurumma samlocveloSi Seiwvia mefe da iq Sexvda mas. ara ukiTxavs ra
mefes misTvis, radgan qurumma
TviTve icoda mefis wvevis
mizezi. daumZimda saTqmeli,
magram unda eTqva saTqmeli gauTqva xrmlis bedi da bediswera, raTa kolxTa mefe mzad
yofiliyo yvelafrisaTvis da
uTxra:
- Sen xrmals eZeb wyevlils...
daudastura aietma Tavisi
wadili.
- da irmis bedi ar gawuxebso?
daibna mefe am kiTxvaze,
radgan misi erTaderTi safiqrali xrmali iyo da ara
sxva ram. qurumTan cruobas
azri ar hqonda da upasuxa:
- me xrmals daveZeb, maszea
damokidebuli Cemi eris bedi,
xolo irmis bedze mxolod
mas Semdeg vifiqre, roca movkali da ar mokvda, sanadirod
viyavi wasuli, da mitom. miTumetes davinaxe, rogor ga-
nierebas ar Seswevda Zala
srulad, Tundac nawilobriv
aReqva yovelive es. bolos
hkiTxa xmaCavardnilma aietma
qurums:
- ras mivawero, bero, es
yvelaferi - RvTis risxvas,
Tu RvTis wyalobaso?
pasuxis gacema qurumsac
gauWirda da araferi upasuxa, mxolod mxrebi aiCeCa, rac
pasuxad miiRo mefem. erTi
ki uTxra xucesma, - arsad ar daudarajde
sairxeso. Sen nu moiZieb mas,
mainc ver i povio, roca dro
mova, Tavad gi povis da Tavad
gansjis Seni xrmlis bedsa
da iRbalso, nurc daRondebi,
eqana medeasken rqebiT, me ki,
rogorc mamas, unda damecva
Cemi Svili. davicavi, magram
me xom ar vicodi, xrmals
Tu davkargavdi?
didxans uyura qurumma mefes, mere ki uTxra:
- Sen mama xar, pirvelyovlisa, kolxTa da Semdeg SvilTa SenTa. amdenad Seni wuxili upirvelesad xrmalzea
da ara Svilze, es marTebulia.
Svilis gamo rom dahkarge
xrmali, dakargulad ar CaTvalo, radgan is gacxovelda
da cxovrebas mianiWebs Sens
Svilebs mxolod im SemTxvevaSi, Tu isini uars ar ityvian
mis, rogorc memkvidreobiTi
wyevla-madlis simZimis miRebaze. SiSma ar unda daiuflos
am xrmlis mimRebi, gambedavi
unda iyos igi da aiRos es
mZime jvari, raTa isev xrmlis
saxe daibrunos man da xrmliseuli wyeva gaqres da ase
naTelmosili Zlevamosileba
daubrunos ers. Cven wyevas
vambobT, radgan misi namdvili
arsi da raoba jer adamianis
enas ar gamouTqvams, imdenad
miuwvdomelia es raRac adamianTa SemecnebisTvis. wyeva
davarqviT amitom, risi aRqmac
gagviiolda, imisi. masSi iseTi
ramaa, rom ver gaisigrZeganeb
ase iolad. manamde sairxe
atarebs am jvrad saxul
mTliani eris erTad Sekrebil Zlierebas, gamobrZmedavs
Tavisi tviniT, nayofierebas
miscems da sanatrionad gardasaxavs xrmlis zRaprul idumalebas. eri daelodeba mas
da am usazRvro lodinSi Taobebi gardaivlian da ver ixilaven mas mamulSi dafuZnebuls. eric unda moemzados
sulierad am cxovelsmyofeli jvar-satevaris misaRebad, sairxe Seinaxavs eris
Zlevamosilebas bedgautexel
cixeSi, Zvalmagaras koSki ki
Zalas miscems, raTa ataros
jvari-patiosani da Tqvenamde
moitanos sabolood. unda
damwifdes TviT xrmalic
eris tkivilebiT, romelic sairxesa aqvs gamWol Wrilobad
TavSi, tvinSi ki fesvebada
aqvs gamjdari eris wylulebi. yvelaferi daingreva qveynad - Seni sasaxlec, aia-zRudec, bedgautexeli cixec da
Sig sayrdenad camde awvdili
da qvesknelamde saZirkvelgamjdari Zvalmagaras koSkic,
gatydeba magari Zvlebi da
bedic gatydeba masTan erTad,
mxolod sairxe gadarCeba uvneblad da masSi daivanebs
bedi, Tavisi gautexeli nebiT,
jvari-patiosani gadaarCens
mas, da mitom. is Sens xrmalSi
ganivTebul da jvarSi cxovelsmyofel gamTlianebul
beds moitans. mets verafers
getyvi, radgan meti arc me
vici rao.
daRliloba da daZabuloba
ofliT gadmoiRvara moxuci
qurumis saxidan. gaognebuli
mefe kiTxvasac veRar svamda,
radgan ar icoda ra ekiTxa,
an riT aexsna mis Tavze gadamxdari ambavi. adamianur go-
nurc SeSindebi da nurc gaixareb naadrevad. icxovre ise,
rogorc mefis da mamis movaleobaao.
- kargio, - dahpirda aieti
xucess, - vinmes Tu vuambo
Seni naambobio?
- gonebas mihyevi Tavdapirvelado, - upasuxa qurumma, goneba azriania da sanam ar
momwifdeba amis Tqmis dro,
igi ar mogcems Cveni saubris
gaTqmis uflebas. mere gadaivlis es survili da maSin
guls unda daugdo yuri,
gulma dro icis saTqmelis
gasamJRavnebeli da afeTqdeba
is, rogorc adidebuli fazisis bubuni da iq migiyvans,
sadac unda Tqva da daicalo
sulis tkivili. mere ukve
Seni movaleoba Sesrulebuli
geqneba Seni Svilebis winaSeo.
amis mere didxans iyvnen
mdumared da aseve dacildnen
erTmaneTs. amjerad mamalma
meored iyivla. da iCqara aietma aia-qalaqisaken, vidremde
mamali mesamed iyivlebda. gaaWena Tavisi cxeni tye-RreSi,
miCveuli hyavda Tavisi bedauri tyeSi Wenebas, da mitom.
tyeSi Rame iyo, mefe ki mamals
ugdebda yurs, dro rom ar
gamoparvoda.
gzad margalitebis mdebeli Citi Semoxvda, ar mouxedavs aiets misTvis, droulad
unda misuliyo aia-qalaqSi,
Torem veRar SeaRwevda mere,
mecixovneebi ver Seicnobdnen
patrons. margalitebis mdebelma Citma CauWikWika yurSi,
iqneb raime davacdeninoo, ar
ki upasuxa mefem Citis WikWiks. gaxelda Citi, margalitebi
dado mis Tvalwin. gabrazda
mgzavri da Tavi waacala Cits.
wamoyvinCilda mamali amasobaSi da axali namZinarevi
dedali dapepla, gaigrila Tavi, da mitom. ver daiyivla
droulad, dila gamoepara mamals. amiT ixelTa dro da
Seaswro aietma aia-qalaqSi
dilas. swored maSin iyivla
mamalma mesamed, roca mefem
Tavisi darbazis kari Semoxura, Semoaswro dRes da daivana Tavis oTaxSi. dilam
darbazi gamoaRviZa. dai mieaxla Zmais, xom ar daggvianebiao, SeSinda. raRai naxa maxvSi Sin, dawynarda da ara uTxra ra mas. ganeSora.
aRar uZinia mefes im gamTeniisas. erT rames cdilobda
mxolod, rogorme daviwyeboda qurumis naubari raRac
droiT mainc, amden daZabulobas ver gauZlebda, da mitom.
dRec raRac guliswamRebad
gaiwela, albaT cdida mefes
drois monakveTSi.
XV
wamier gamoxedvaSi
danaxuli adamiani
mkvdari Svilebis xsenebaze sairxem mravalmniSvnelovnad Sexeda medeas da medeam
bevri ram amoikiTxa sairxes
TvalebSi. mere erT sityvaSi
Caatia Tavisi sevda sairxem:
- mec myavda Svili, mec
myavda mokluli Svilio.
medeam veRar gauswora Tvalebi sairxes, aarida mzera,
rogoradac SeeZlo.
- me mogikali Svilio, xmamaRla uTxra medeam sairxes, - axla niSnis mosagebad
mosulxar CemTano?
iwyina sairxem medeas sibraze da ise Caxeda TvalebSi,
rom mas Sercxva Tavisi naTqvamis, ase uTxra Tvalebma:
- me Svili umowyalod SemiWames Cemsa da Sens Tvalwin
da veraferi viRone mis gadasarCenad, Sens Svilebs ki aravin upirebs SeWmas.
gadauara sibrazem medeas,
radgan mixvda, ar iyo marTali sairxesTan - arc axla
da arc maSin. Tu ram ubedureba datrialda sairxes Tavs,
adamianis wyalobiT moxda, anu
misi da mamamisis xeliT.
- raRas memarTlebio, - Tqva
bolos da hkiTxa, - ratom
mosulxar CemTan aseTi ubedurebis Jams, roca gaZarculi var suliT xorcamde.
rogor momiZie kacisgan da
RmerTisgan daviwyebulio, an
ratom mipove am dasakargavSi,
aseTi ra unda gagikeTo, rac
ufro ar dagaziane da dagRupe me TviTon daqceulma da
daRupulma. ras iTxov Cemgano?
- simSvideso, - upasuxa sairxes Tvalebma, - sadaa Seni
spetaki Rimili, iseTi, rogoric Sevxede Cems sairxed gardasaxvamdeo. sada xar, aseTo
medeav?
mwared gaeRima medeas da
xeli Seaxo nazad sairxes maradi iaras, mere jvar-satevars
moefera da uTxra sairxes:
- saTvalavi agrevia, Cemo
daviwyebulo megobaro, cud
dros mosulxar da mosulxar sxvasTan. axla Rimilis
dro ar aris, arc survili
maqvs amisi da arc ganwyoba.
maRizianebs Seni sikeTe da
keTilSobileba. Sen sxva medeasTan moxvedi. igi, visac Sen
Sexede wamieri gaelvebiT, argom STanTqa fazisisa da pontois CqeralebSi. aq am dasakargavSi ra mosakiTxia an
medea, an kidev misi wrfeli
Rimili, miTumetes maSin, roca
marxilSi mkvdari Svilebis
gvamebi dausvenebia. Sen an miamiti xar, an ar vici ra vifiqro. Senc xom dakarge Svili,
SegiWames Sens Tvalwin. maSin
rom eTqvaT SenTvis gaiRimeo,
gaiRimebdi? wregadasuli saTnoeba uazrobas xom ar utoldeba, sairxe?
Tvals ar acilebda sairxe medeas, sinanuli ikiTxeboda
mis TvalebSi, dananeba imisa,
Tu raoden icvala saxe kolxeTis Tvalma. grZnobda sairxe,
rogor waaxdines gadamTielebma medea, gaauxeSes misi
suli. es sinanuli medeamac
gaigona, magram ver gaigo da
gaifiqra, - nuTu ver xvdeba,
rogor miWirs axlao, rogor
miWirs gavugo mis keTil bunebasaco.
- vxvdebio, - daudastura
sairxes Tvalebma, - vxvdebi
da imitom movedi SenTan, rom
am gamouvalobidan gza gapovnino WeSmaritio, Rirseulad
rom daixsna Tavi sakuTari
Tavis tyveobidano. Sen sakuTar sulSi daxetialob da
amitom suls simSvide rom
misce, SenTan movsulvar da
minda Sevamsubuqo Seni tkivilebi da ara davamZimo isini
zedmeti da aravisTvis saWiro TviTdamSvidebiT. risTvisac garjilxar, ufro marTebulad ganaxorcieleb amas
mere...
gaikvirva medeam:
- Sen ra ici, risTvis gavrjilvaro? - xmaSi isev sibraze Seepara, magram undoda
ki daefara Tavisi aforiaqeba sairxesTan SexvedriT gamowveuli. ver SesZlo es, gulwrfeli iyo medea Tavis grZnobebSi da mitom. xolo gulwrfeloba ver damala... da
ver damala swored sairxesTan.
- rad ginda marxili, an
sad migaqvs bavSvebis cxedari,
Tu ara sastiki SurisZiebisaTvis...
CaeRima medeas.
- viTom ra aris amaSi moulodnelio?
- araferio, - upasuxa sairxes Tvalebma, - ubralod,
Seni suli gauxeSda amiTo.
Sen SegiZlia gacilebiT didi
da sastiki sasjeli daado
gadamTielebs, mxolod Sen amaze ar fiqrob, radgan usazRvro
da Sinaarsmoucvelia Seni SurisZiebis samizneo, tanSi rom
gagzaravs, iseTio.
warbebi SeiWmuxna medeam.
- rao, viTom ar daimsaxures eladelebma SurisZieba,
da mere aseTi, Tu keTili
viyo da maT sindisi gavuRviZo?... sada aqvs eladelebs
sindisi?! isini unda gaaogno,
rom TavianT Tavsac rom veRar
cnobdnen SiSisagan da Semzaravi sanaxaobisagan gons ver
moegon. SurisZieba adamianuri grZnobebiT ki ara, araadamianuri SemarTebiT unda ganaxorcielo, cocxal leSad
rom datovo mTeli qalaqi.
ai, am Tavzardamcemi sanaxaobis Semdeg maTi ganadgureba
gacilebiT ioli iqneba, vidre
aTasobiT SeiaraRebuli laS-
qriT darbeva, romelsac gauZlebs da gadaitans.
sairxec Seacbuna medeas
ganzraxvam, imdenad araadamianuri iyo is. cdilobda ki
gadaerwmunebina am nabijis gadadgmisagan.
- vis sWirdeba es da visTvis, an risTvis? - sasxvaTaSorisod ikiTxa sairxem. daufiqreblad upasuxa medeam:
- me mWirdeba Cemi SvilebisTvis. veRar gaige, sairxe,
rom Svilebi momikles daundoblad! ras mibrZaneb, ra vuyo
maT mkvlelebs, movefero?
- gaixsene, medea, rogor Segxvdi me Sen? viTom Sen Cemi
Svilis mokeTe iyavio?
- me monadire viyavi. Sen
kidev - nadirio, Seni Svilic
mosanadirebeli iyo. me igi
rom movkali, Semebrala, masTan
erTad Senc. aq ki brZolaa
samkvdro-sasicocxlo. Sen
sxva araferi SegeZlo, Tu ara
Tavi dagecva, me ki adamiani
var da SemiZlia Tavs davesxa Cems mtrebs da gavanadguro isini. Sen SegeZlo, Sebraleba gamogeCina Cems mimarT,
me ki Seubralebeli unda viyo
Cemi mtrebis mimarT, isinic
Seubraleblebi arian Cems mimarT, da mitom.
sairxem jer varskvlavian
cas Sexeda, mere medeas da
dawmendili TvalebiT upasuxa:
- gana me samkvdro-sasicocxlo brZolas ar veweodio,
Tu isini mxecebi iyvnen, Seni
mtrebi ki naklebi mxecebi
ariano?! Cveni bediswera raRacnairad erTmaneTs hgavso...
- arao, - upasuxa medeam, Sen mets ver gaakeTebdi, rac
gaakeTeo, me isini unda gavanadguroo. me marto SevZleb
maT ganadgurebaso, Sen ver
SeZlebdio. isini Senc Seni
SviliviT SegWamdneno, Cemi
SeWma maT ver SeZles imitom,
rom magaTze Zlieri var da
magaTze daundobelio. Sen Tu
keTilSobileba gamoiCine, mxolod Cems mimarT, me orTave
SemebraleT, da mitomo. me mogikali Sen Svili, magram me
TviTonve vinane Cemi saqcieli. me da Cemi Svilebi aravis
SevbralebivarT, ise damixoces
isinio. Sen Cemi saxiT mteri
ki ara, metoqe gyavda, me ki
mtrebiT viyavi garemoculi.
esaa Cvens Soris sxvaobao.
- ici, kidev ra aris Cven
Soris sxvaobao?! - CakiTxa
sairxe medeas.
- rao, ra ariso?
- me Cemi Svili ar momiklavso.
mkvdris feri daedo medeas da gabrazebulma upasuxa:
- arc me momiklavs Cemi
Svilebio. me qurdbacaca iazonis wili Svilebi davsaje
da ar momiklavso. isini ukve
mkvdrebi iyvnen da mxolod
simwris tkivilma damasjevina
mxolod iazonis ganStoebao,
raTa Ralatis nayofi gind
medeasi iyos da Tu gindac
vinme sxvisi, aucileblad unda
moiSTos, amoiZirkvos fesvebSive, raTa aRar darCes laqebi
suls, Sen rom ambob sakuTar
sulSi daxetialobo, iq. swored iq unda iyos siwminde,
raTa suli ar SemexuTos
codvebisagan. afsirtes muxanaTuri mkvlelobis SurisZiebam momakvlevina Cemive xeliT mkvdrebi, da samwuxarod,
da mainc Cemi Svilebi. amas
Sen ver gaigeb, adamiani ara
xar, da mitom.
damwuxrda ufrore metad
sairxe da Tvalebma gaafrTxila medea mosalodneli gaugebrobisagan:
- ver gaigeben amas eladelebi da Svilebis mkvlelad
gamogacxadeben viRac kacis
TavaSvebuli siyvarulis gamo.
mwared CaeRima medeas.
- miT ufro uaresi maTTvis, Tu amas ityviano, - upasuxa medeam, - Tu isini yvelafer amas brma siyvaruls daabraleben, gamodis, rom Ralati
Camdgara SuaSi. mTavari mainc
siyvaruli ki ara, Ralati
iqneba, TavianTi piriT rom
ityvian amas, Torem siyvaruliT vin iyo, siyvarulis nayofs rom spobda. siyvarulzec Tu midgeba saqme, vinme
gonieri Tu aRmoCndeba maTSi,
ityvis - siyvaruli gulubryviloa adamianTa urTierTobaSi, gulubryvilo da gulwrfeli kaci kacs ver moklavs, miTumetes es kaci Tu
misi Sviliao. Svilebs mxolod suliT Zlieri, Tavxedi
da mizanswrafuli adamiani
Tu moklavso. aseTi Tvisebebis mqones siyvaruli ar SeuZlia gulubryvilod, Tu man
ar gaiazra Tavisi qmedeba da
mizans ar gaamarTlebs qmedebis mizezi. Tu ityvian, Svilebi iazonis siyvarulis gamo
masze eWvianobis safuZvelze
moklao, vinc gonieria, ar daijerebs. da vai maSin maT, Tu
aseTi gonieri kaci ar aRmoaCndaT jiSSi - rogorc wyevlilebi, aseve wyeulebic iqnebian samaradisod.
- magram risTvis gWirdeba
yvelaferi es, aseTi STamomavlobiTi wyevao? - ikiTxa gaognebulma sairxes Tvalebma.
- nuTu ver gaige, sairxev,
rom Cemi Svilebis sisxls
vazRvevineb asmagad araTu mxo-
lod mkvlelebs, aramed - mTels eladas. medeas wyeva gadmova maT STamomavlobaze. me
ara var keTilSobili da arc
minda viyo, sisuste romaa adamianTa modgmisaTvis. me ar
unda viyo susti da laCari.
me erTi, medea, oms vucxadeb
mTels eladas da unda gavanadguro is, radac ar unda
damijdes. me amas SevZleb imitom, rom marTali var maT
winaSe. me ar davsxmivar Tavs
aravis. me Cemi cxovreba mqonda. imaTma damiwyes omi, dagvxoces da gagvanadgures. axla omSi ukan daxeva ar SeiZleba da maSin, roca amis Zala
Segwevs. Senc xom ibrZodi
Seni SvilisTvis, sanam Zala
Segwevda... - mravalmniSvnelovnad hkiTxa medeam da Tan daamata, - pasuxs nu gamcem. amaze
pasuxi Sen ar mogepovebao.
dafiqrda sairxe medeas
naTqvamze da mixvda, rom sadRac igi marTali iyo, magram
isic icoda, rom am Tavis daxlarTul abrundSi adre Tu
gvian TviTonve gaexveoda da
ver ipovida gasasvlels gzaxveulebis ablabudidan.
mere iyo da, sairxem gaaxsena medeas mordus monaTxrobi. medeam ver gaixsena, amitom
sairxem uambo TvalebiT bavSvobaSi bevrjer monasmeni
igavi:
- kaci cxovrobda erT sofelSi. rom moawia drom, erTi
gonieri qali moiyvana colad.
erTad gaatares buniaoba da
mere colma uTxra - wadi
qveyanaze, moiare yvela brZeni
da raRac iswavle, Sen rom
gamogadgeba cxovrebaSio. iara kacma, iara, xuTi weli
brZenidan brZenTan iara, da
raRac iswavla. mere iyo da,
SeuTvala cols, Sin vbrundebio da marTlac gaswia Sinisaken kacma. gzaSi daaRamda.
iqve axlo-maxlo SeamCnia koconi. mivida da naxa mecxvare Tavis cxvris farasTan
dabanakebuliyo tyis piras.
Txova am kacma Ramis masTan
gaTeva da lukmis gayofa. mecxvarem siamovnebiT miiRo Ramis mgzavri. saubari gaabes
erTmaneTSi. mecxvarem rom gaigo, gonieri kacia es kacio,
hkiTxa gamomcdelad: `RmerTis
gvars xom ver metyvio?~ dafiqrda gonieri kaci, ar icoda,
ra epasuxa, radgan arc erT
brZens ar uswavlebia misTvis
RmerTis gvari. ar vicio eTqva, Sercxveboda, arada aseTi
ramis arcodna iTakila kacma.
arc is icoda, RmerTs gvari
Tu hqonda. bolos, rogorc
iqna, gamoutyda, ar vicio, iqneb Sen miTxra da mec mecodinebao. gaeRima mecxvares.
mxarze xeli mouTaTuna gonier kacs da SesTavaza, - `xuTi
weli CemTan imsaxure da Sen
Tu ver mixvdebi, mxolod maSin
getyvio~. ifiqra kacma, xuTi
wliT erTi ubralo cnobismoyvareobisTvis rogor movwyde ojaxso. arada, Zalian
undoda, gaego im ucnaur kiTxvaze pasuxi, Tundac patara
da umniSvnelo pasuxi, magram
mainc undoda. wasZlia sulma
da cnobismoyvareobam da marTlac darCa mecxvaresTan xuTi wliT. saxlSi ki gamoigloves kaci, rom ver gaiges
misi gza-kvali. xuTi wlis
Semdeg, rogorc ki daasrula
msaxuroba gonierma kacma, mecxvarem hkiTxa, - `ra gvarisaa
RmerTio?~ pasuxi ver miiRo
mecxvarem. maSin ase uTxra,
am ramdenime dReSi getyvio.
dReebi ki iweleboda usaSvelod da gonier kacsac moTmineba ekargeboda. sruliad moulodnelad uTxra mecxvarem
Tavis msaxurs, rom dainaxa
moTmineba ekargeba da veRar
ahyavda sakuTari Tavi. iseT
dros uTxra, roca amas igi
ar eloda - `RmerTis gvari
moTminebaao.~ `moTminebao?~gaikvirva gonierma kacma. `ho,
moTminebao. Sen amas unda mimxvdariyavio~. pirobisamebr wavida gonieri kaci da fiqrobda Tavis mitovebul colze.
rom mivida saxlSi, xedavs
misi coli viRac ymawvilTan
erTad ferxuls miscemia da
raRac uxaria. gabrazda kaci,
ase male rogor damiviwya
colmao. satevarze itaca xeli, magram xeli gauSeSda.
uyurebs ymawvils da gons
ver mosula, sad unaxavs es
ymawvili manamde. uyurebs da
sakuTar Tvalebs ar ujerebs,
sakuTar Tavs ver ajerebs, rom
is ymawvili, vinc mis colTan
cekvavs, Tavad igia, aba is, vinc
dgas ganze, romelic TviTonvea, maS, is vinRaa? `dailoca,
RmerTo, Seni gvario!~ - wamoiZaxa bolos kacma da Tavis
col-Svils gadaexvia.
usmina, usmina medeam, moTminebiT usmina sairxes da bolos hkiTxa:
- ra ginda, amiT rom Tqvao.
Sexeda sairxem medeas da
piruTvnelad upasuxa:
- Sen dasasruls eZeb ase
adre, arada Sen yvelafers axla
iwyeb. Sen dasaliers elodebi, ganTiads ki Sexvdebio.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-55
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
fylt v[jkjl ghjatcbjyfkt,c
gvewvieT:
WWW.STUDIOPHOTOVIDEO.COM
tel:
1-347-497-4696
patara sabas dabadebas vulocavT Cvens Zvirfas megobrebs lela furcelaZesa da roini
fafiaSvils. pataras ki vusurvebT sasaxelo
qarTvelad gazrdas, janmrTelobas da mSvidobian samSobloSi cxovrebas.
megobrebi
Tormetwliani ndobiTa da gamocdilebiT niu iorkSi
korporacia `gvanca~ & niko fanculaia
gTavazobT amanaTebis gadazidvas
mudam energiuls, dauRalav maswavlebels, Cvens Zvirfass nino CogovaZes
vulocavT dabadebis dRes, vusurvebT janmrTelobas, sixaruls, gamZleobas,
warmatebebs amerikaSi qarTveli mowafeebis ganaTlebis saqmeSi.
saqarTvelos yvela dasaxlebul punqtsa da dsT-s qveynebSi
gazeT `mamulis~ redaqcia da quTaTuri megobrebi
4801 2nd Avenue
Brooklyn, NY 11232
Phone: 917-470-4277
- TviTmfrinaviT pauntis Rirebuleba 3.69;
- adgilze mitaniT 25 dolaris zednamati;
- mgzavrobis xangrZlivoba 7-dan 14 dRemde;
- tvirTis daukargaobis garantia;
- ufasod wamoReba bruklinidan, nebismieri
Statidan ki xelsayrel fasad;
* * *
gazeT `mamulis~ erTgul megobars, mudam gverdSi mdgoms, Cvens Tiniko
yenias vulocavT dabadebis dRes. sixarulsa da bednierebas, ulev
warmatebebs vusurvebT ojaxsa da sazogadoebriv saqmianobaSi.
gazeT `mamulis~ redaqcia
samZimari
mzia jinWaraZe, iamze goguaZe, dali
xoferia, lia babunaSvili, nana nakaSiZe,
nino xarabaZe TanagrZnobas ucxadeben
cico surmavas mwuxarebaSi dedis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gogi cqifuriSvili, amalia oniani,
lali beTaeva, eka Carkviani, marina
lomiZe TanagrZnobas ucxadeben marine gelaSvils udides mwuxarebaSi Zmis
darejan germanes asuli
ramiSvili-jinWaraZis
nugzar tuxaSvilis
gardacvalebis gamo.
gardacvalebis gamo.
Semowiruloba
gadarCenisaTvis
s
survili maqvs `mamulis~
arsebobisaTvis gaviRo __$
(Tqveni saxeli da gvari)
(saxlis nomeri da quCa, Apt N)
dali xoferia, iamze goguaZe, nana
qaTamaZe, nato nikoliSvili, nino xarabaZe TanagrZnobas ucxadeben marine
gelaSvils udides mwuxarebaSi Zmis
nana beraZe, naTela mosiaSvili, izolda cercvaZe, endi kapanaZe, inga gigauri
Rrma mwuxarebiT TanaugrZnoben marine gelaSvils mwuxarebaSi Zmis
nugzar tuxaSvilis
nugzar tuxaSvilis
gardacvalebis gamo.
gardacvalebis gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia Rrma mwuxarebiT TanaugrZnobs
marine gelaSvils Zmis, nugzar tuxaSvilis, da cico surmavas dedis,
darejan jinWaraZis gardacvalebis gamo.
iyideba
(qalaqi,
Stati,
Zip-kodi)
rusTavSi, qalaqis SemosasvlelSi (Tbilisis
mimdebare teritoria) iyideba axlad gamarTuli, keTilmowyobili samsarTuliani saxli mansardiT (studio), darbaziT da xuTi saZinebeli oTaxiT. saerTo farTi 460 kv.m, funqcionirebs italiuri sistemis gaTboba da wylis gamacxelebeli. miwis farTia 4 measedi.
fasi: 240 000 dolari
telefoni: 8 24 17 65 85 (rusTavi);
011-32-10843206 (briuseli) aleqsandre
qarTveli gamocdili advokatis TanaSemwe -Paralegal
gTavazobT saemigracio momsaxurebas
mogemsaxurebiT saxlidan gausvlelad 7 dRis ganmavlobaSi
niu iorkis, pensilvaniisa da niu jersis maStabiT. aseve SesaZlebelia
fostis, kompiuteris saSualebiT an ofisSi stumrobiT (samxr. niu-jersSi)
qorwinebaze dafuZnebuli GREEN CARDisTvis saWiro sabuTebis momzadeba;
qorwinebaze dafuZnebuli 2-wliani pirobiTi GREEN CARD-is 10-wlianiT Secvla ganqorwinebamde an ganqorwinebis Semdeg;
moqalaqeobis misaRebad saWiro sabuTebis momzadeba;
momaval an kanoniT registrirebul meuRleTaTvis vizebis misaRebad saWiro sabuTebis
momzadeba (K-1; K-3);
moqalaqeobis an GREEN CARD-is mflo-
belTaTvis saqarTvelodan ojaxis wevrebis Camosayvanad saWiro sabuTebis momzadeba;
savizo dokumentaciebi;
daxmareba turistul B1-B2 da studentur F1-F2 vizebis miRebasa da gagrZelebaSi;
statusis Secvla studenturi vizis F-1
formidan an piriqiT; F-1 vizis aRdgena;
J-1 gacvliTi programis vizis moTxovnebis dakmayofileba;
TanamSromloba EESL-is kursebTan, kolejebTan da institutebTan.
(848)
448-9290
Seiswavle
inglisuri!
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis saSualebiT.
347-738-5265 lela
esaladze@yahoo.com
gamosacemad mzad aris manuCar kaWaxiZis publikaciuri werilebisa da esseebis 620-gverdiani wigni
`waSlili samSoblo~, romlis dabeWdvac ferxdeba
mecenatis aryolis gamo.
survilis SemTxvevaSi nebismieri TqvenTagani SeiZleba gaxdes am keTili saqmis Tanamonawile.
konkretuli informaciisaTvis darekeT `mamulis~
redaqciaSi.
Discount plus - YOUR STORE!
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
Georgia-USA Travel
maia ninoSvilis saagento
ewvieT
gemrieli qarTuli kerZebi, Tonis puri,
SekveTebi sadResaswaulo sufrisaTvis, qarTuli suli!!!
SekveTis ufaso mitana bruklinSi.
Riaa dilis 8 saaTidan - sa
Ram
os 11 saaTamde.
saRam
Ramo
1871 86th street, (Between 19th ave & Bay 20th street),
Brooklyn, NY 11214 (Tel: 347-492-3808)
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
12
mraval axal-wels!
dekemberi, 2009, N56
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
andriu jonsoni
ANDREW P. JOHNSON, ESQ.
(yofili saxelmwifo advokati, romelic axla emigrantTa
uflebebs icavs aSS-s mTavrobis winaaRmdeg bolo 10 weli)
politikuri TavSesafari
ukve SesaZlebelia
*
mfhsdtkt,bcfsdbc=
*
ruseTis federaciis samxedro Zalebis saqarTveloSi SemoWrisa da saqarTvelos suverenitetis xelyofis Semdeg saqarTvelos moqalaqeebs uCndebaT samarTliani sababi da TavSesafris
moTxovnis ufleba SeerTebul StatebSi, ganpirobebuli im safrTxeebTan, rac samSobloSi dabrunebulebs emuqrebaT!
- ufaso konsultacia;
- advokatis asistenti yazaxeTidan,
romelic saubrobs rusulad;
- Cven warvmarTavT Tqvens
emigraciul saqmes, deportacias, Asylumis gasaCivrebas da ojaxur peticiebs
1-212-693-3355
asaval
dasavalis
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
EDITOR & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
www.mamuli.com
editor@mamuli.com
Tell: 347-724-0770
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC
patronaJiT
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad
2009 wlis 23 dekembers, aRmosavleT
amerikis droiT 10:00 wuTze