Mamuli No. 59
Title
Mamuli No. 59
extracted text
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
gamomaRviZe, roca mTvarian
RamiT sizmrebi mklavebs momxveven,
roca aravin ar gixaria,
arc nacnobi da arc axlobeli.
roca marto xarT Sen da kedlebi,
Werze WaRi da Zirs tyavi daTvis,
roca ggonia, TiTqos berdebi
da amis gamo gTmoben an dagTmes,
da roca Rames xelSi uWiravs
TeTr zambaxiviT - Seni sxeuli,
mTawmindis
roca aravis moaqvs quCidan
SenTvis simRera fex-areuli.
gamomaRviZe, Tbili sizmridan
amomiyvane, rogorc akvnidan,
amomiyvane, rogorc nislidan,
an rogorc Cvili rZian aprilTan
gamohyavT, nuRar dameridebi,
gulSi kvlav Zveli vnebis naRmi Zevs,
gamomaRviZe, Tu mogindebi, irakli
bazaZe
Tu mogwyurdebi - gamomaRviZe!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
binadari
monatreba
es ucnauri,
ucnauri, ucnauri qalaqi
mze eTxoveba
albaT, axla
turfa tanZias!
maisi
ivnisi,
2010, N59
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
`
arada, aramcTu sxvagan, amJamad, TviT saqarTveloSi,
samwuxarod, arian qarTvelebi, romlebsac maincadamainc didad arafrad miaCniaT Seni qarTveloba!
`
qristesmierno dano da Zmano,
uflis kurTxeviT da bevri keTili
adamianis daxmarebiT, Cven ukve SeviZineT
uzarmazari Senoba Cveni eklesiisaTvis
niu iorkSi, steiten ailendSi.
amJamad Cven qalaqs warvudgineT gegma dasamtkiceblad, romelic
Cvens eklesias qvelmoqmedebiT Seudgina amerikaSi moRvawe arqiteqtorma lika kakabaZem. dRe-dReze velodebiT mis damtkicebas, raTa dauyovnebliv daviwyoT Sida samuSoebi, romelic savaraudod erTi Tve
gagrZeldeba. pirvel rigSi movawyobT eklesias, saklaso oTaxebs
bavSvebisaTvis, samzareulos, biblioTekas, did sakoncerto darbazs
qarTuli RonisZiebebisaTvis. am etapze SevasrulebT mxolod im aucilebel samuSaoebs, rac saWiroa imisaTvis rom saqalaqo samsaxurebma Senobis gamoyenebis nebarTva mogvces.
samuSaoebis Casatareblad dagvWirdeba uamravi saSeni masala, rac
did xarjebTan aris dakavSirebuli. amitom gvinda mokrZalebiT mogmarToT yvela Cvens Tanamemamules da gTxovoT finansurad daexmaroT
Cvens eklesias am rTul da istoriul periodSi.
yoveli Semowiruli dolari didi daxmareba iqneba wm. ninos eklesiisaTvis, TqvenTvis ki - didi madli.
winaswar gixdiT madlobas. RmerTma daglocoT!
Chase Bank,
Routing # 021000021,
Account # 907225332065
P.O. Box 351160,
Brooklyn, NY 11235
qristesmieri siyvaruliT
wm. ninos qarTuli eklesiis winamZRvari
1
es iyo muxran maWavarianis
ukanaskneli sityvebi, an ki
poetis gangaSis zaric?!
dReidan gazeTis am gverdze periodulad SemogTavazebT reportaJs wmida ninos saxelobis qarTuli eklesiis
mSeneblobis mimdinareobaze, raTa Cveni yuradRebis miRma ar darCes am mamuliSviluri saqmis TiToeuli detali.
amJamad Siga rekonstruqciis gegmas gTavazobT!
2
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kontrastebis samefo
roca quTaisze midgeba saubari, pirveli sityva, rac gonebas moawydeba, esaa
nacvalsaxeli `Cemi~. am erT sityvaSi
me yvelafers vatev - Cems sadaurobasac, Cemsa da mis msgavsebasac, Cems mrwamssac da Cems yofierebasac. viRac am
sityvaSi mxolod sadaurobasa da yalb
paTetikas gulisxmobs. me sakiTxis aseT
gamartivebas ar vakadreb quTaiss, radgan
`Cemio~, - vambob da vgulisxmob
sakuTar cxovrebas quTaisSi gatarebulsac,
quTaisTan dakavSirebulsac,
quTaisisTvis garjilsac da
rac mTavaria,quTaisis miRma rac micxovria, imasac,
rac quTaisTan araa kavSirSi, magram
Cemi qalaqis `Cemianobas~ rom warmoaCens mTeli sicxadiT.
amJamad amerikaSi vcxovrob, xval
sad vicxovreb ar vici, magram me quTaisi guliTac damaqvs, rogorc siyvaruli da zurgiTac - rogorc tvirTi,
paradoqsebiTa varT Semosili mec da
Cemi qalaqic, da mitom. qarTvelTa cxovrebaSi paradoqsebi da kontrastebi bevria, magram ase mgonia, quTaisi am ucnaurobaTa epicentria, saidanac momdinareobs qarTuli bunebis sruli nazavi
da ara politikuri mentaloba.
erTi didi Tviseba aqvs quTaiss masSi gamoricxulia politikuri ambicia. iqamde, Cvens qalaqSi politikur
siaxleebsa da Zvrebs sruli indiferentulobiT egebebian. es araa nihilizmi,
es quTaisuri bunebaa Tandayolili.
quTaiss vambob da yvela quTaisels
vgulisxmob, radgan qalaqi adamianTa
gareSe mxolod geografiulad Semofargluli areali da urbanulad gaSenebuli saxlebia, quCebi da wyalsaniaRvre milebis sistemaa. TviT misi zedapiruli iersaxis gamosaxuleba qalaqis
fsiqologiur, Tundac filosofiur
ti ps srulfasovnad ver warmoaCens.
es ganfenilobaa da zedapiruli portreti. TumcaRa quTaiss amaSic aRmoaCnda kontrastuli buneba:
is ar eqvemdebareba qalaqTmSeneblobis
urbanizaciul kanonebs, rameTu araa gaSenebuli geometriuli principis kanonzomierebebiT an wriuli,
an samkuTxa,
an oTxkuTxa,
an mravalkuTxa,
an paralelur-perpendikularuli
ganlagebis wesebiT. quTaisis TiToeuli saxli, romelic warmoqmnis quCas,
isea aSenebuli da iseTi mimarTuleba
aqvs micemuli, rogoric saxlis patronisTvis iyo xelsayreli, an mosaxerxebeli. es ki unikumia, ase iwyeba quTaisuri bunebis Camoyalibeba.
kidev erTi gansakuTrebuli Tviseba,
Tundac umniSvnelo, magram sakmaod damaxasiaTebeli da rac mTavaria TvalSi
mosaxvedri: magaliTad, Tbiliselebi TbilisSi Casulebze ityvian `Camosulebio~,
quTaiseli ki am sityvas ase warmoTqvams
da Sesaferis Sinaarssac aZlevs - `Semomatebuli~...
marto Sinaarss ki ar aZlevs, aramed
TviTonac ise epyroba axladCamosuls,
rogorc warmoTqvams... Semomatebulio,
anu iTavisebs mas, Tavisianad xdis, upiratesobas ar aniWebs sakuTar personas,
radgan unda Camosulic rom gaxdes
quTaiseli da ar dakompleqsdes imiT,
rom waramara Seaxsenos TbiliseliviT
- Sen Camosuli xar, me adgilobrivio,
e.i. `karenoi~. es erTgvarad Seuracxmyofelic aris yvelasTvis. quTaisSi ki
amis problema aravis gaaCnia da imitomac,
rom quTaTurebi arasodes yofilan gafetiSebulebi raRac upiratesobebiT.
kidev erTi:
galaktionis sayovelTaod cnobil
leqss `wyaltubodan quTaisSi mimavalo qaro~... misamReri daamates da ise
ostaturad, saqmeSi Caxeduli kaci Tu
ara, ver mixvdebian, es misamReri galaktions rom ar ekuTvnis.
es zedapirulad.
arsiT, SinaarsiTa da stiliT, ra
Tqma unda, erTi sxvaa da meore sxva, magram erTian sasimRero melodiaSi uerTmaneTod es striqonebi ver iarsebeben.
kontrasti damSvenda,
gamSvenda da
mSvenierebad ganxorcielda.
mTeli quTaisi Tavisi Sinaarsiani
da uSinaarso atributiT esaa!!!
leqsis pirveli, anu galaktioniseuli taepi ase ikiTxeba `wyaltubodan quTaisSi
mimavalo qaro,
Tu maisis quTaisma
gkiTxos vina xaro,
upasuxe, rom sunTqva xar,
ar ki uTxra visi,
amas TviTon migixvdeba
Cemi quTaisi~.
aq poeziaa, peizaJi, pirvelqmnadobis
sunTqva, TiTqosda qarebis sunTqvaSi
suldgmulobs quTaisi. amis iqiT mets
verafers dawer, romc dawero, araa saWiro, ver gaiTavisebs erTi meores, an
sxva danarCens.
magram viRac dardimandma, albaT bolSevikuri eiforiiT, musikisa da leqsis
ase Tu ise mcodnem, romelsac aqvs SemoqmedebiTi ambicia, Tumc arc didi
poetia da arc didi kompozitori.
swored aseTi diapazonis poeti gaemetiqa galaktions da leqss daamata erTi taepi, romelic warmoadgens quTaisisa da wyaltubos ganmartebas gariTmul formaSi`quTaisi qalaqia
industriis mSenebeli,
wyaltubo ki mxare aris
misi damamSvenebelio~.
ra Tqma unda, sruli kontrastia,
magram paradoqsi: es ori urTierTSeuTavsebeli taepi harmoniulad SeaTavsa
musikam - quTaisurma mravalxmianma hangma gitaris TanxlebiT. galaktionis
Semdeg TiTqosda ironiulad, swored
rom quTaisuri sarkazmiT JRers sityvaTSeTanxmeba - `industriis mSenebeli~...
iqneb amisTvis daiwera?
iqneb SeuTavseblobis SeTavseba am
gziT gaiazra quTaisma?
yoveli SemTxvevisTvis, dResac amRereben
sufrebze dardimandebi da didi gatacebiT mRerian qarTuli ansamblebi am simReras imis miuxedavad, rom quTaisidan sapnis
buStiviT gai para industrializacia. me
ki ase mgonia, rom araTu mxolod leqsma
da simReram auRo alRo realobas da Tavisi sicocxlis gasaxangrZliveblad kontrastuli napirebi gaerTiandnen, aramed
TviT cxovrebamac i pova im ybadaRebul
industrializaciaSi sasicocxlo Zala,
sxva gamosavali quTaiss ar hqonda, da
mitom... da es maSin, roca qalaqis naturaSi savsebiT ar zis es ybadaRebuli da
Tavsmoxveuli ekonomikuri politika. xom
yvelam viciT: quTaisis avtoqarxnidan ver
aswrebda avtomobilebi gamosvlas, rom
gzaSi ucvioda nawilebi. Cven ki dRemde
vmReriT, quTaisi industriis mSenebeli
qalaqiao. paradoqsia, aba ra!..
es im andazas magonebs - `virs pitna
ezareboda da cxvirSi atenidneno~... mag-
nobs. amisTvis dResaswaulis rangSi arc
erTi dRe ar gamouyviaT weliwadSi. am
ucnaurobaSic vlindeba quTaisis unikaloba.
magaliTad, Tbilisoba xelovnurad Seqmnili dReobaa da Cvens epoqaSi Seiqmna
da viciT, ratomac. saqme imaSi gaxlavT,
rom ormaisoba quTaisoba araa. mas mxolod
saqmeSi Cauxedavebi aigiveben. quTaisoba,
rogorc aseTi, ar arsebobs da rom Seiqmnas da Tu Seiqmna, TbilisobasaviT xelovnuri da `yuriT moTreuli~ dReoba iqneba da rac mTavaria, utradicio. ormaisobas ki Tavisi ZirZveli tradicia gaaCnia,
romlis darRveva imas niSnavs, rom ugulebelhyo es zeimi. saRoriis tyeSi - Tundac
yiramala dadeqi, mainc izeimeb, sxva SemTxvevaSi Tavisv pewi ekargeba zeims. erTxans
doRic imarTeboda, ZaRlebis Sejibric,
sportuli krosi da sxva msgavsi RonisZiebebi.
ormaisoba yvelas uxaria da ra uxariaT, ar ician.
aqaurs mainc Tavisi azartuli mimzidveloba gaaCnia - Ramis quTaisi.
is mkvdariviT Tvlems, TiTqosda saSinelebaTa filmebis msgavsad Sebindebulze ukacrieldeba mTeli qalaqi. mxolodRa
axladgaremontebul-restavrirebuli quCebia ganaTebuli ukanasknel kenWamde. SenobaTa TiToeul svets dayenebuli aqvs proJeqtori da brWyvialeben Senobis konturebi Ramis sibneleSi.
lamazia Ramis quTaisi da miT ufro
qalaqis centraluri moedani, sadac daviT
aRmaSeneblis Zeglia aRmarTuli maRal
piedestalze. marTalia didi mefis Zegli
metalSi Camosxmuli Ramis burusSi ikargeba da uCinardeba, samagierod piedestals
xvdeba Suqi, ufro sworad gamonaSuqis
anareklebi da ase ggonia, Sua moedanze
stela aRumarTavT viRacis an raRacis
gansasvenariT!
arada, ar arsebobs im RameSi kaci, es
rom SeamCnios. aqedan, am Soreuli qveynidan vxedav amas, esec imitom, rom quTais-
o, es ucnauri,
ucnauri, ucnauri mfkfmb
ram viri risi viria da sadauri brZenia,
rom im pitnasac unda Seeguos. es sulac
ar niSnavs uTavmoyvareobas. piriqiT, amiT
gadarCa quTaisi, rogorc qalaqi, da amitom dRemde aRiniSneba ruqebze quTaisis
adgilmdebareoba didi aRmniSvneli wertiliTa da warweriT `KUTAISI~. TavisTavad
alRo auRo quTaisma sabWoTa industrializacias da qarTul metalurgiul maraqaSi isic CaerTo. magram es miseuli funqcia sulac ar yofila.
iqneb bolSevikebma specialurad datvirTes quTaisi am `davalebiT~, raTa mas
Tavisi daniSnuleba dahkargoda?! es kidev
sxva sakiTxia. paradoqsia, magram qalaqma
gauZlo am simZimes da quTaTurebs mainca
da mainc ar Sexebia es sabWouri saxadi.
albaT quTaiss da mis kopwia quCebs
gulisxmobda muxran maWavariani, mTels
sabWoeTs rom gadaayvira Tavze - `am viwro quCebSi komunizmi ver Semoabijebso~.
ormaisobis
mistiuri dResaswauli
yvela zeimsa da dResaswauls raRac
simboluri datvirTva gaaCnia, an raRac
Rirssaxsovar TariRTanaa is usaTuod
dakavSirebuli.
dedamiwis zurgze ar moiZebneba kalendaruli dRe, romelsac Tavisi istoriuli, religiuri an sxva mniSvneloba ar
hqondes. erTaderTia aseTi TariRi da
isic quTaisSi, romelsac ar gaaCnia Tavisi warmomavlobis specifiuri wanamZRvrebi.
aseTi paradoqsebic xdeba qveynad.
erTi ram tradiciad damkvidrda ormaisobas aucileblad imarTeba sayovelTao seirnobebi saRoriis tyeSi.
es aris da es.
viTom es gulmaviwyobaa? ver vityvi.
gana cota umniSvnelo detali asaxavs
quTaiss? dRes raRa, magram gardasul
wlebSi moxucTaTvis rom gekiTxa, ra moxda
iseTi or maiss quTaisSio, dazustebiT
veravin verafers ambobda.
nabolSevikari pensionerebi imas ambobdnen, rom am dRes Jandarmebma quTaisSi
sapirvelmaiso mitingi daarbieso;
dendebi ase ityodnen, am dRes yvelaze
didi sufra gaiSala da qalaqSi rom ar
daetia, saRoriis tyeSi sufTa haerze
gaSaleso;
msaxiobebi imas ambobdnen, rom or maiss
quTaisSi yvelaze mniSvnelovani premiera
Catardao;
mwerlebi viRac mwerlis raRac Sedevrze ityodnen, es daiwerao;
vaWrebi yvelaze sarfian navaWr dRed
monaTlavdnen am dRes.
erTis sityviT, ormaisoba yvela quTaTurisTvis Taviseburad aRqmadia. is konkretuli profesiis, sazogadoebrivi fenis,
erovnebis Tu konfesiis warmomadgenlis
gansakuTrebuli dRe araa. is quTaisis
dRea da mTelma saqarTvelom amis Sesaxeb icis. ormaisobas quTaisi nebismieri
juris stumrisTvis gansakuTrebuli maspinZelia.
da mainc: ratom sayovelTao seirnobebi da isic tyeSi da Tu seirnobebi, ratom
mainca da mainc or maiss. nuTu sam maiss
ver iseirnebdnen? an Tu seirnoba, ratom
mainca da mainc saRoriis tyeSi?
amaze rom pasuxi gavceT, quTaisis tvinSi unda CavixedoT. amas ki mxolod Tavisi
qalaqis uaRresad moyvaruli SesZlebs.
me ise ver gavkadnierdebi, rom aseTad CavTvalo Tavi, TumcaRa Cemi siyvaruli Cemi
qalaqis mimarT uaRresia, mis tvinSi ki
jer ar Camixednia, albaT arc micdia.
bulonis tyeSic seirnoben frangebi,
magram saamisod konkretuli dRe ar dauwesebiaT - visac rodis unda, maSin seir-
qvecnobierSi Tu CavixedavT, am dRes
sicocxle uxariaT, TviT sixaruli uxariaT. yvela qeifobs, yvela ulocavs erTmaneTs! ulocaven da qeifoben imas, rom
cocxlebi arian (es axla), rom arsebobs
raRac idumali mimzidveloba, erTmaneTisken
rom izidavs erTmaneT-SeuTavseblebsac ki.
arqimede am dros sayrdens eZebda, dedamiwa rom gadaetrialebina, arada, ar icoda,
rogori miwieri sayrdenia quTaisi yvelanairi axirebuli ideis, yvelanairi Tavqariani wamowyebis, oRond TviTon quTaisi
ar unda gaxado yvelafer amis medroSed
da epicentrad. sayrdeni, da ara saTave, an
moTave - esaa mTeli quTaisi Tavisi arsiT,
Torem sxvafriv gind qveyana gadaatriale, gind dedamiwa, da Tu ginda zecac,
misTvis es sul erTia, yvelaferSi mxars
agibams, dagexmareba.
amitom ar Cans ormaisobis saTave, magram
ormaisoba arsebobs da ganagrZobs arsebobas mxolod quTaisSi, quTaisSi naxa
sayrdeni, da mitom. yvelaferi imitom
xdeba ase, rom moqalaqeebis ganzogadebuli portretia is. araa masSi gamokveTili saxelebi da gvarebi (TumcaRa, Tu
davkonkretdebiT, mTeli wyebaa adamianTa,
romlebmac Tavisi Rirseuli da ucvleli
adgili daimkvidres quTaisis cxovrebaSi, isini araTu mxolod qalaqis, TviT
epoqis koloritebad iqcnen).
roca quTaiszea saubari da ara konkretul pirovnebebze, mxolod maSin aRiqvam
mas mTeli sigrZe-siganiT, rameTu isini
TavisTavad Caqsovilni arian qalaqis saxismetyvelebaSi da romelime maTgani rom
vaxseno, gamoiyofa mxolod quTaisis erTi
mciredi detali da dairRveva mTlianoba,
Tvals ver gavadevnebT mis srulmomcvel
fsiqologias.
mere ra, rom qalaqma ganicada inteleqtualuri genocidi da darCa dacarielebuli da faqtobrivad ufunqciod, amaSic ki quTaisi Seudareblad mdidaria,
radgan yovelTvis feniqsiviT wamoimarTeba
maSin, roca mis fexze dadgomas aRaravin
elis. amaSia swored misi Zala. Tu xdeba
inteligenciis permanentuli gadineba qalaqidan, samagierod ulevi madaniviT ibadebian axali Zalebi, raTa isev kvebon sulierebiT sataxto qalaqi, raTa moTxovnileba quTaisze arasodes gaqres.
yvelaze ucnaurad sasacilo sanaxaobac quTaisSia, SeiZleba sxvaganac, magram
Si roca Ramea, aq dRea, me maSin ar mZinavs
da Cems qalaqs vuyureb, araTu binokliT,
aramed mesame TvaliT.
mainc mkvidrdebian
msoflio kacebi quTaisSi
quTaisma rom Zeglebi ar gaaxara, es
sayovelTaod cnobili faqtia, mxolod
isini gadarCa, romlebsac xeliT ver Seswvda. xandisxan Cemi qalaqi uaRres provincializms iCens da savsebiT ar Seefereba gaerTianebuli saqarTvelos pirveli
sataxto qalaqis imijs. magram mizezi
martivia, sxva gasarTobi quTaiss aRaraferi darCenia da miadga debi iSxnelebis,
ilo fotografis, pikasos biWis Zeglebs,
zogs cxviri moamtvria, zogs fexi, zogzec
Tineijeruli avarobiT saxelebi amoCxapna
da SuaSi pliusi dausva. akakis Zegls
ver Seswvda da postamenti mouCxapna qimiuri saRebaviT. daviT aRmaSeneblis Zegli
xom saerTod Ramis ukuneTSi aityorcna.
anazdad mfrinavi fraza maxsendeba kinofilmidan `araCveulebrivi gamofena~ `esaa, biWo, pikasos biWi?
amiT erToba pikaso?~
riTi erToba da riTi ara pikaso, es
pikasos davutovoT, Cven ki pikasosTan da
mis biWTan davrCeT. msofliom ar icis,
rom quTaisSi dgas Zegli, romlis saTauris pirvelwyarom sul raRac ramdenime
wlis win msoflio saxviTi xelovnebis
auqcionze moxsna van-gogis `mzesumzirebis~ rekordi da pablo pikasos `P'tit Louis~ (patara lui) soTbis auqcionze gaiyida 119 milion dolarad. es Tanxa bevrad
aWarbebs da aRemateba quTaisis biujets.
msofliom ar icis, rom pikasos es biWi quTaisSi Sinauri gaxda ise, rogorc
cxovrebis yoveldRiuroba. iqamde, pikasos
Tavis sicocxleSi gagonilic ar eqneboda quTaisis Sesaxeb, miT umetes is, Tu
ase popularuli iqneboda igi da misi
vardisferi periodis Sedevri misTvis
absoluturad ucxo garemoSi. marTalia
Zeglze waiTamaSes, magram isic SeiZleboda, saerTod rionSi gadaegdoT im patara
biWiviT `ampreduzo meduzos~ rom iZaxis
da qudebs arTmevs agulisa da Savlegs...
ra Tqma unda, am popularobaSi lomis
wili udevs mweralsa da scenarist rezo
gabriaZes, magram rom ara quTaisis Tavneba Tviseba ucxos gaTavisebisa, arc es
fraza da arc pikaso da misi biWi ase
`quTaisi `epigonia~
Tavisi arsiT.
iyo raRac mSvenieri
da didi, axla ki mxolod lamobs iyos aseTi. da raki ar gamodis, brazdeba da nihilisturi gaufasurebis qecian eSmaks uvardeba xelSi~.
grigol robaqiZe
xeli-xel sagogmanebi ar iqnebodnen quTaisSi.
es xasiaTi da bunebrivi moTxovnaa
quTaisis, raTa kontrastebis silamaziT
warmoCndes. es iseTive unikaluri momxiblaobaa, rogorc TviT imave pikasos
gasaocari kubisturi naxatebi da am
mimdinareobis upirvelesi winamorbedi
- `avinioneli qalebi~.
amisTvis quTaiss jer ar mouclia.
`pikasos biWebio~, - amboben quTaisSi da ukve am saxelwodebis komediurmusikaluri jgufsac gulisxmoben. erTis sityviT, es sityvaTSeTanxmeba isevea
gaigivebuli quTaTurebTan, rogorc safiCxieli, balaxvneli, Womeli, zastaveli da sxv.
am doneze Tu SeiTvisebda quTaisi
pikasos, araTu pikasom, TviT quTaismac
ar icoda mTeli sicxadiT, radgan siyvaruli da SeTavseba marto kinofilebiT,
an qalaqelobiT ki ar xdeba, aramed raRac gansakuTrebuli da gansxvavebuli
kriteriumiT, romlis siRrmesac jer
kidev ar Cavmwvdarvar. erTi kia, rom am
sayovelTao aRiareba-gaTavisebaSi quTaisur iumors didi mniSvneloba eniWeba.
sicili marto ar hyofnis iumors.
aq meti ram aris saWiro. es metia warmoCenili `pikasos biWSi~, vidre Cafiqrebuli hqonda es baton rezo gabriaZes, an Tundac igive pikasos. am aRiarebis unikalobis gasagebad saWiroa vicodeT TviT quTaisuri iumoris raoba
da parametrebi, Tu riT sazrdoobs is
adamianis Tu adamianTa guliT miRebisa da gaTavisebis mxriv.
quTaisuri iumoris
Tavsatexebi
quTaisma Zalian kargad icis xumrobisa da Seuracxyofis fasi, iqamde,
grZnobs, ra rogor aris naTqvami. amis
naTel dasturad SemiZlia movitano
erTi anekdoti, romelic erovnul-ganmanTavisuflebeli moZraobis gariJraJze
Seiqmna da is srulad asaxavs Cemi
qalaqis fsiqologiur ti paJs.
rodesac sataxto qalaqma sisxlisRvra da omebi gadaiara, sayveduris niSnad Tbiliss uTqvams quTaisisTvis `Sen WurSi wevxaro~... (es imitom, rom
mTels am oromtrialSi quTaisis wvlili ar Canda, iqamde askaciani mitingic
ki ar ewyoboda).
quTaiss upasuxnia sataxto qalaqisTvis - `kuboSi wolas WurSi wola
mirCevniao~. am anekdotze SeiZleba aravis gaecinos, arc maSin gaucinia vinmes. bevrma es naTqvami Seuracxyofad
miiRo, magram masSi aris is, rac quTaisisTvis sanukvaria - simSvide.
is arasodes Careula politikur
bataliebSi. sadac sxva iyo, isic iq
iyo. magram arasodes mas Tavis Tavze
zedmeti ar auRia. imitom ki ara, rom
raimesi SeSinebia quTaiss. ara! mxolod imitom, rom misTvis mTavari iyo
sicocxle, patara qalaqi? is, da mitom. zedmeti yuradReba ar uyvars quTaiss, miTumetes mterTagan, Torem quTaisi iyo swored is qalaqi, sadac
mxedrionis urdo dabanakda. sicocxle Zvirad uRirda quTaiss. marTlac,
WurSi jdoma jobda im dros, kuboSi...
quTaisSi ganviTarebulia TviTgadarCenis virTxiseuli imuniteti. saWiro
dros aucileblad unda davimaloT, qalaqic pataraa, arc satranzito gzaa
da arc sarkinigzo. mters rom moundes, quTaisisTvis xels arc ki gaisvris, industria aRar aris CvenSi, da mitom. amiT gadavrCiT rusebTan omis
dros, quTaisSi erTi bombic rom ar
Camovarda, iqamde erTi rusuli Ceqmac
ki ar dadgmula im oromtrialSi.
SeeZloT?
da mere rogor...
da mere ramdenjer...
an vin uSlida xels...
an axla...
magram ra unda moigos mterma quTaisSi garda imisa, rom sulier WaobSi
Caefloba da daixrCveba. samxedro strategiis mxriv quTaisi mxolod qarTvelTaTvis aris xelsayreli da ara nebismieri momxvdurisTvis,
gindac CrdiloeTidan wamovides is,
gindac samxreTidan,
gindac aRmosavleTidan da
gindac dasavleTidan.
is mxolod da mxolod sulieri
sabadoa qarTveli eris da Tu vinmes
unda am eris ganadgureba, mxolod quTaisi unda aRgavos pirisagan miwisa.
me is kaci ara var, mtrebs rom veubnebi, erekles mezarbazneebi ara hyavso,
me amiT xazs vusvam quTaisis arss,
mis diad Zalas.
TumcaRa, mterma isic icis, rom quTaisi, samxedro strategiis mxriT, mxolod da mxolod qarTvelebisTvisaa
xelsayreli. igi veravin gamoiyena saTavisod - verc arabma, verc Turqma, verc
monRolma, verc osmalom da miT ufro
verc rusma.
quTaiss amis Zala gaaCnia da amitom
quTaisze da tfilisze laSqroba verc
qarTvels gamouvidoda da verc veranair momxvdurs, rameTu Cven yvelani quTaisSi vxvdebiT yvelas - mtersac da
moyvaresac.
* * *
erTaderTi qalaqi, sadac SeiZleboda Sexvedrodnen erTmaneTs CerCili,
stalini da hitleri yovelgvari politikuri ambiciebisa da qvenagrZnobebis
gareSe, ubralod, xoSis gasasworeblad,
es quTaisia.
manuCar kaWaxiZe,
2 maisi, 2010, aSS
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
yvelaferi imiT daiwyo, rom socialur sait `feisbuqze~ moyvarulis mier gadaRebuli kli pi gamoCnda. kadrSi xanSi Sesuli
qali axalgazrdebs Tavis leqsebs ukiTxavs. Rrma da emociuri
leqsebis patronma myisve miiqcia uamravi adamianis yuradReba da
`feisbuqze~ misi asaval-dasavlis Zebna daiwyo. `Zafis gorgalma~
TbilisSi, naZaladevSi, trikotaJis fabrikis saerTo sacxovrebelSi mimiyvana. poeti rusudan giginaSvili erT patara oTaxSi cxovrobs, sadac yvelafers siRaribis kvali etyoba.
`vin xarT, Jurnalisti? - gaocebuli mekiTxeba, - vis gavaxsendi?~ - did, cisfer Tvalebze cremli adgeba da xelebakankalebuli bolomde miRebs kars.
aRmomaCineT!
CemSi borgavs da ismis yoveli,
gamoucnobi cecxli maSinebs,
amqveynad, aba, risTvis movedi gemudarebiT, aRmomaCineT!
aRmomaCineT, iqneb vina var, iqneb, wyaro var ukvdavebisa,
iqneb, vSrialeb Tqvens win Cinarad,
iqneb, cremli var, cremli Svebisa;
iqneb, kvirti var, iqneb, balaxi,
xeli SemaxeT, ar SegaSinebT nu geyolebiT Tundac nanaxi gemudarebiT, aRmomaCineT!
CemSi zRva borgavs, Relavs zvirTebi,
Smagi qarSava talRebs acinebs, male jebirebs gadmovevlebi,
gemudarebiT, aRmomaCineT!
Cveni gazeTis dRevandel nomerSi stumars saSualeba eZleva,
redaqciis Carevis gareSe gamoTqvas Tavisi mosazreba nebismier
Temaze. nomris stumaria mwerali otia ioseliani
balaxze Cumi
qali, balaxTan
erTad waval!
gamodixar, xalxs unda hkiTxo, rogoraa saqme, Cemo xalxo, vqeni rame
sasargeblo TqvenTvis? xo ar SemeSala rame? TargamaZem rom miaxala cxvir-pirSi rac saTqmeli iyo
dia, ai qaRaldio, ase ginda kargi
arCevnebis Catareba?
Sinagan saqmeTa saministroze
codvas ver vityvi, marTla ki muSaobs sxvaze metad, mara mainc maq
ar miwyinoT axla, unda viCxubo am gverdze da Cxubi Cems kiloze
gamomdis mxolod, amitom weriTac
ise davwer, rogorc vlaparakob.
`Cemi cxovreba
RvTis saswaulia~
erovnuli
gamoTayvaneba
Cemo qarTvelebo, marTalia dalxinebuli arasodes vyofilvarT,
magram vicodiT, rac gvWirda da
rac SegveZlo vebrZodiT, axla ar
viciT, ra gvWirs da ras vebrZoloT? erovnuli gamoTayvaneba dagvemarTa. am bolo dros aRar vakeTeb gancxadebebs, imitom, rom araviTari azri ara aqvs. me ra minda
Sengan? qveyanas nu daaqcev, Svilo,
SenTvis gelaparakebi amas, minda
saukeTeso iyo da qveyana iyos kargad, Tu vxedav Sens siglaxes da
Tvals vxuWav, me vcodav maSin.
mogiwodeb gonierebisken, gafrTxileb, ar gesmis Tu ar ginda geigo?
rom gamodixar da meubnebi, vaSeneb
qveyanaso, ki magram me iseTi Steri
var, ver devinaxe es aSenebuli qveyana? amaze meti Seuracxyofa raRa
ginda?
axla amas rom vwer, vici, mainc
ar eqneba Sedegi, kaci udabnoSi
rom moxvdeba, yviris, miSveleTo, ki
icis veravin rom ver uSvelis,
magram mainc yviris, daRupvis SiSi
ayvirebs, swored ase var axla mec,
ki vici, amaT rom ar eyurebaT, magram mainc vyviri, qveynis daRupvis
SiSi mayvirebs, zogierTi Cemi kolega gazeTis furclebidan pirdapir dedas aginebs xelisuflebas,
arc amaze aqvT reaqcia, gavgiJdi
kaci. Tu qveyanas uzneoba daemarTa,
rac unda bevri tvini gqondes, uzneod gamoiyeneb mainc, modiT SevTanxmdeT, rom Cven ver vazrovnebT,
gamodis CemisTana gamoTayvanebuli
moxuci televiziiT da madlobas
ixdis, ra miugde aseTi? did codvas sCadixarT amiT icode. imis
imediRa damrCa, rom am gazeTs asiaTasobiT kaci kiTxulobs da iqneba am erovnul gamoTayvanebas brZola
mainc davuwyoT.
eklesia...
Tu gadavxedavT Cvens istorias,
qarTvels rwmenis gareSe arasodes
ucxovria, garda im 70 weliwadisa. axla ufro Zneli mosaqcevi
varT, vidre pirvel saukuneSi viyaviT. kerpi rom gvyavda, is kerpi
Cveni RmerTi iyo, erTi RmerTidan
meoreze gadasvla advili ar aris,
magram qarTvelma es SeZlo, imitom,
rom qristianoba sakuTrad miiRo.
ganmanaTleblebi cecxliTa da maxviliT ki ar Semosulan saqadagod,
mxolod wigni eWiraT xelSi. axla
rac xdeba, didad sagangaSod ar
mimaCnia, komunistebis dros moiZebna eklesiebis damangrevlebi da
ra gasakviria, TuTberiZeebisnairebi
axlac moiZebnon. RmerTma kargad
mimyofos patriarqi, magi erTi kacia,
ro wvalobs racxas, hoda, ver itans
ageni, qveyniza sxva rom wvalobs,
amitomaa masze Seteva, meSinia, ar
momiklan!
soflis meurneoba
parlamentSi rom gamevida ai
Tqveni prezidenti, Tu axsena saerTod soflis meurneoba, arada es
dargi iyo Seni gadamrCeni, viRacis puriT gvinda viarseboT? avstriaSi viyavi ager axla samkurnalod, aSenda im kacis ojaxi, vincxam gamiSva (akrZaluli maq misi
xseneba), Tvara meti araa Cemi mteri,
es damewera. ro gadeviangariSe Cven
fulze, aTi lari Rirda puri.
kakalaSvili romaa, biznesmeni, miSaie
rom kiTxulobs mis leqsebs, imas
vkiTxe: - kaco, avstriaSi 10 lars
aZlev purSi da aqana larad yidi?
romel yulabaSi yri fuls, maCvene? eg, batono otia, Cveni jadosnuri saidumloao. ki vici, racxa
jadosnuri saidumloa, ras vWamT
da ras vsvamT, kaciSvilma ar icis.
glexi iyo mudam Semqmneli `puri
arsobisas~, es glexi jer koleqtivma mospo, mere amgenma miadga.
glexis akademia aris miwa, im
miwas rom waarTmev, mere aRaraa is
glexi. scadeT aba da gadiT kvirkobis TveSi mzeze, dagartyams imwuTas, glexi ki Toxs ubayunebda im
mzeSi, uyvarda miwa da imitom, traqtorizaciao rom Tqva, sadaa mere?
mieci glexs? Tu saCveneblad ginda
mxolod? axla gazafxulia, arCevnebze ki ara, imaze unda vimtvrevdeT
Tavs, ra CavTesoT. soflis meurne-
21 seqtembers 67 wlis gaxdeba, magram jer misTvis aravis
miulocavs dabadebis dRe, arc
saCuqari miurTmeviaT. arada, mTeli cxovreba natrobs, rom vinmem vardebis Taiguli aCuqos.
ise ki TviTonac yvavils hgavs,
nagvianebs, ukve zamTari rom Sehparvia, magram cisferi Tvalebidan mainc gazafxuls asxivebda.
rusudan giginaSvili ori poeturi krebulis avtoria, mesamec
mzad aqvs gamomcemlis molodinSi.
dRevandel televiziebs ar unda
uyuro, Tvara saxls ver miagneb
obis produqts rom TurqeTidan
Semoitan, ar xar am miwis Rirsi
Sen! minda am gazeTis furclebidan vkiTxo soflis meurneobis
ministrs, ki amboben, axalgazrdaao,
magram me ar deveZeb magas, tvini
Tu ar gaq, 70 wlis rom gaxdebi,
arc maSin geqneba. bakura, biZia, gamagebine ras upireb soflis meurneobas, SarSandelze naklebi miwebi
deixvneba welso, reiza xdeba ase,
amixseni...
opozicia
normalur qveyanaSi opozicia
mTavrobas akvalianebs, mara iq opozicias aqvs xalxis ndoba. alasaniam damireka amas winaT, TbilisSi
dampatiJa, naoperaciebi var-meTqi.
maSin me Camovalo. me saerTod politikosebs saxlSi ar vuSveb da
vuTxari kidec, Sen mimarT undobloba maqvs-meTqi. ras merCio, gaukvirda. ro Camodi amerikidan da
miSaias aTi dRis vada mieci, vifiqre,
racxa Zaan didi ZaliTaa Camosuli-meTqi da memeca imedi. gevida
10 dRe, ra qeni mere? Sens sityvas
xo daukarge fasi? rom mogiSva
CemTan, xo metyvi racxas? gonia,
dagijereb? im opoziciaSi me sityvis kaci ver davinaxe. maxsovs,
wina saprezidento arCevnebze TorTlaZem damireka, maSin ar iyo ase
wyalwaRebuli, movdivar SenTano.
mTamsvleli kacia da vafaseb me
mTamsvlelobas. movida da mohyva
xidaSelis qali da gaCeCilaZe.
sad dawanwalobT-meTqi, vkiTxe.
xalxSi davdivarTo. vai Tqvens
patrons-meTqi, vuTxari, mag Tqvens
nagroveb xmebs mouyris erTad Tavs
miSaie da Ceiyris yuTSi. gaCeCilaZes vuTxari maSin, rais prezidentoba ginda, biWo, Sen-meTqi. arao,
prezidentis posti minda gavauqmoo. magi marTla ki aris gasauqmebeli, ar gvyavs Cven saprezidento
kaci. axla kide noRaidelio, gaiZaxis yvela arxi.
romeli noRaidelia magi, xom
ver metyvi, batono prezidento?
me rom meTqva, milionebi iSovao,
metyodi, damtkiceba unda magaso,
Seni piriT rom Tqvi, Cemi prezidentobis dros iSova milionebio,
ras mivaweroT magi? am daqceul
qveyanaSi kacma magdeni iSova da
ro gouSvi, sad gouSvi? an is unda dageWira, an Seni Tavi! gamowvelil TxasaviT ro iyureba da moskovSi ro dadis, etyoba, is andaza
axsovs, `daTvi rom mogereva, babaia
dauZaxeo~, me mag andazas Cemeburad davumateb: `daTvi rom mogereva, babaia dauZaxe, mara mamad ar
gaixado~.
prezidenti
da parlamenti
giJebi bevri yofila da bevric
iqneba kidev, magram saTaveSi ki ar
unda dasva xelSeuxeblad? rom
da swori kiTxvebi dousva, geeci
pasuxi? aman, TargamaZe abaSiZesTan
idgao, Sen visTan ar ideqi, miTxari erTi?!
ro meubnebi, ekonomika win midiso, me ager vxedav, bazarSi, racxa
win midis ekonomika, 70-TeTriani
Saqari 3 lari gaxda, rafer fiqrob,
ver vxvdebi gansxvavebas 70 TeTrsa
da 3 lars Soris?
okupantia ruseTio, gadeiria
rusi, kaco, rac gavCndi, mas mere
meti araferi mikeTebia da axla
mixvdi Seno? rusi Steria Tu
Wkviani, dampyroblis instinqti mohyveba mainc. gamosavali ra iqneba,
is miTxari, Tvara rusi racxaa,
ver maswavli. dasavleTi demexmareba omSio, Camiwyvita angeloziviT
sajiSe biWebi, degexmara? Tumca
ki degexmara, putins uTxra, ar qna
magio, putinma Tqva - ara, unda
vqnao. Tu unda qna, kai maSin, me
xelebSi xo ar gecemio. moTavda
amiT Seni dasavleTi.
euToa Tu racxa tatyana organizacia, sawylad Txova, SemomiSvi
oseTSio, iman arao, kai maSino, deixura qudi da wevida saxlSi. barselonaSi mimiwvia iqaurma qarTvelebma, didebuli daxvedra momiwyves,
20 aTasi qarTveli Cawerilia iq
ukve. eklesias vaSenebTo, gamaxares,
salocavic eqnebaT male da rafer
fiqrob, dabrundeba igeni saxlSi?
rom momiwodeb qudze kacio, sadaa
qudze kaci? aq vinc darCa, vizebi
ar aqvT, Torem esenic geiqceva.
amnairi parlamenti ro gyavs, ar
grcxvenia? damtkicebulia, normaluri ori kacic ki ar azrovnebs
erTnairad da am 150 kacs rafer
aq erTnairi azrovneba, amixseniT
vinmem? rom awev da dawev xels,
ar unda Tqva, ratom Svebi amas?!
dasavleTi Cven gvTvlis ganviTarebad qveynad. es ras niSnavs?
gamodis, ar varT ganviTarebuli.
axla rom ambob, Secdoma iyo ganaTlebis reformao, vinc gikarnaxa eg
reforma, imas Tu uTxari magi?
ver xvdebi, sxvanairad rom gviyurebs ucxoeli? Cvevebi unda gaswavloTo da gvaswavlis: qva ar unda
visroloT da gamosaCen adgilas
gineba ar unda atexoTo, esaa adamianuri Cvevebi da amas maswavli?
umad Wamdi Sen nadiris xorcs, me
rom vicodi magi Cvevebi.
arCevnebi
cnobiereba rom vaxsene zemoT,
magi cnobiereba arCevnebSia mTavari. `qarTuli akademia~ iyo CemTan
mosuli, mimiwvies, veubnebi, jer cnobiereba unda davamkvidroT xalxSi.
cnobiereba rom ar gvaqvs, imitomacaa, is kaci imarjvebs, vinc Saqars,
fqvils da zeTs arigebs. CerCili
ambobda: ki vici arCevnebi racxa
ubedurebaa, magram ukeTesi jer ar
mougonebiaTo. dedaberi rom Seva
arCevnebze da ikiTxavs, sad Cavagdo,
sasayveduro. vano Semxvda amas winaT, ras Svebi-meTqi, vkiTxe. viWero. ar ici Sen, vin unda deiWiromeTqi. erTi xuTi Senoba vici, wamodi da gadaadgi im Senobebs galiebi, e, maSin iqnebi kargi damWerimeTqi. - gaecina, Cemi Senobac xo
ar Sedis magaSio.
cud dReSia axalgazrdoba, wigni
ar unda aravis, esaa yvelaze didi
saSineleba, kacobrioba rac gaCnda,
mas Semdeg fiqrobs, tani rafer
Seimosos, agenma axla deiwyes gaxda!
fexburTi
mxolod imas gavyviriT mTeli
20 welia, ra eSveleba qarTul
fexburTso. ver mixvdiT, rom araferi eSveleba? 15 wlis fexburTeli rom iyideba azerbaijanSi da
ruseTSi, rais fexburTels aRzrdi
Sen? aris qveynebi, sadac akrZales
25 wlamde fexburTelis gayidva,
Sen rato ar akeTeb ase? amas winaT
dampatiJes TbilisSi, arvelaZis gacilebaa da wamobrZandiTo. sad
TamaSobda-meTqi, vikiTxe. holandiaSio. ki yofila aba gacilebuli
da meti raRa gacileba unda-meTqi.
`modelirebuli
imedi~
magenisgan yovelgvar sisuleles velodi, magram amnairs ara.
gadaries xalxi, kaco. magi SeiZleboda vinmes prezidentis gareSe
gaeSva eTerSi? jer erTi, Jurnalisti ver isulelebda magdens,
miSaies tvini urevia magaSi, amdeni xania vfiqrob, rato gaakeTes
da ver mivxvdi, anda rafer mivxvdebi,
Wkviani rom akeTebs rames, SemiZlia racxa daskvna gavakeTo da
vifiqro: Wkviania da SeiZleba ase
ifiqra da ase unda Tqvas SefarviTo, magram giJi ras akeTebs, rafer
ginda geigo?! napoleoni ro ibrZoda, yvelaze metad eSinoda suleli
sardlebis, Wkvianis nafiqrs gamovTvli, suleli ki ras izams, ra
vici meo da ar upirispirdeboda
is kaci. dRevandel televiziebs
ar unda uyuro, Tvara saxls ver
miagneb.
damifara RmerTma da me ar miyurebia mag sisulelisTvis. ras erCian am gasacodavebul xalxs? vinc
magi gaakeTa, televiziaSi unda amuSavo ki ara, televizors ar unda
ayurebio. noRaideli da burjanaZe ras izams, ra Cemi saqmea? eg
Tqven gaarkvieT Cumad, me ras mzafrav? xom vambob zeviT, daRupulebi da ganwirulebi varT, giJebi ki
arian ager xonSi, magram aravis
arafers uSaveben, ageni gvRupavs
da kaci araa patroni. gamevida
vincxa ucxoeli da gvirCia, fsiqologebi miiyvaneT xelisuflebaSio,
rad minda magis rCeva, me ar vici
ra mWirs? fsiqologi ki araa magenTan misayvani, magenia fsiqiatriulSi misayvani.
dabadebidan 9 wlis ganmavlobaSi arc fexze gamivlia da
sityvac ar miTqvams. RmerTma uceb
da moulodnelad ineba Cemi fexis
da enis adgma. gaviare, sityvac
vTqvi da mas mere RmerTs madlobas vuxdi yoveli dRisaTvis, radgan momca imis niWi, rasac vgrZnob,
poeziis eniT vTqva.
Telavis raionis sofel kondolSi davibade, deda 9 Tvisas
gardamecvala, kidev 9 Tvis Semdeg
mas mamac mihyva. bebia, papa da Zma
mzrdidnen. ficrul qoxSi vcxovrobdiT, sadac zamTarSi qaraSoti danavardobda, magram bebias
damWknari mklavebi da Tbili
mkerdi maTbobda. muxls moidrekda da loculobda xolme, uSvele, RmerTo, Cems oblebso.
fexze dadgomidan maleve bebiac gamomecala xelidan. aRarc
papa iyo. davrCiT me da Cemi Zma.
megona, oblis kveri CveenTvisac
gamocxveboda, magram amao molodinSi gavida dro. TiTqos sikvdili dasdevda Cvens ojaxs.
Cemi Zma da rZalic naadrevad
daiRupnen da ori oboli gogona, ZmisSvilebi damrCa aRsazrdeli. axla orive gaTxovilia.
pirveli siyvaruli
siyvarulze vocnebobdi. Cemi
ocnebis `princi~ maRali, mxrebganieri, cisferTvaleba unda yofiliyo. aseTi `princi~ agroteqnikumSi meore kursze swavlis
dros gamoCnda. Cemze 15 wliT
ufrosi maswavlebeli, Tanac ucolo. cxadia, uamrav lamaz studentSi, me, Raribs da mokrZalebuls, ver SemamCnevda, arada, Semiyvarda. erT dResac praqtikul
swavlebaze, venaxis ZirSi rom
viyavi fiqrebSi CaZiruli, movida da mkiTxa, marto ratom zixaro. sul Camivarda ena. kidev kargi, male dauZaxes da wavida. am
erTwuTiani yuradRebiT TiTqos
didi sinaTle Semovida Cems
cxovrebaSi. Zalian mZimea oboli
gogos cxovreba, roca ici, rom
aravis uyvarxar, aravin getrfis,
aravis unda Seni patronoba. oTxi weli uxmod viswavle. transportiT erTad vmgzavrobdiT
xolme. win is ijda, ukan - me.
mivedi da mivawode leqsi:
.`.. daica, ra zRapars giambob,
SeCerdi, momxede mainca,
saTqmeli rom giTxra, kia dro,
patara Cituna mainc var,
Tu gindac ar vgavde iadons~.
civad gamomarTva leqsi da
amiT dasrulda Cveni urTierToba. mere guli damwyda, rom is
kaci miyvarda. Zalian cudia, rodesac viRac mxolod garegnulad hgavs Seni ocnebis mamakacs,
magram suliereba ara aqvs.
gamxelili grZnoba
didxans ver vbedavdi saqveynod imis Tqmas, rom leqsebs vwerdi. Tumca, trikotaJis fabrikaSi icodnen da erTxelac, rodesac ioseb noneSvili gvestumra,
damiZaxes leqsis saTqmelad. aRfrTovanebulma miTxra, yoCaR, gogona, lamaz leqsebs werTo. amis
Semdeg literaturul wrezec
daviwye siaruli da male daibeWda Cemi leqsebi `aRmomaCine~
da `yayaCoebi~, miwvevdnen televiziebSi, werdnen gazeTebSi...
mogvianebiT gavicani da Zalian Semiyvarda SoTa niSnianiZe.
es iyo uangaro siyvaruli, oRond
is yofiliyo bednieri, sxva araferi mindoda. SoTas gorozi garegnoba hqonda da mzesaviT Tbili
guli. rodesac siyvaruli gavumxile, miTxra, rogorc qali ar
miyvarxar, rusudan, me col-Svili
myavs, Sen ki CemTvis megobari
xar, romelsac yovelTvis gverdSi davudgebio. asec iyo sicocxlis bolo wuTamde. ori krebuli damibeWda. misi gardacvalebis Semdeg mis meuRlesa da qaliSvilTan, naTiasTan ganvagrZob
urTierTobas. Zalian miyvars
orive. leqss davwerdi Tu ara,
pirvelad SoTas vukiTxavdi. veubnebodi xolme, ar iciT, ra Znelia, bedniereba erTi xelis gawvdenaze iyos da ver miswvdemeTqi. eRimeboda da TanamigrZnobda. SoTam Tavisi krebuli rom maCuqa, leqsiT gadavuxade madloba:
`SoTa niSnianiZem
maCuqa wigni,
au, ra margalitebi
awyvia SigniT,
viyavi Raribi da
gavxdi mdidari,
Cems cicqna saxlSia
amxela titani.~
Zalian miyvars marti, gazafxuli, yvavilebi da isic vici,
rom yvavilebs aravin momarTmevs.
amitomac mainc davdivar da vfiqrob, Cems ararsebul Seyvarebulze.
moZRvrisken
mimavali gza...
Cemi cxovreba uflis wyalobaa. dabadebidan dRemde is mifaravs. saswaulebrivad Cndebodnen
adamianebi, vinc mexmareboda, rom
SimSiliT ar movmkvdariyavi. axlac asea, Cemi pensiis amara var.
rom ara daavadebebi, siRaribec
ar madardebda, magram tkivili
mklavs. erTxans nervuli sistemis daavadebam saxe ise daminaoWa, rom adamians aRar vgavdi, magram vgrZnobdi, rom roca saxeze
naoWebi matulobda, Cems sulSi
qreboda isini da etyoba, iZala
naoWgaxsnilma sulma da saxec
gamiswora. iyo mZime droc, roca
yovel wuTs sikvdilze vfiqrobdi. sapatriarqoSi mivedi, magram
samwuxarod, patriarqTan Sexvedra ver SevZeli. mWirdeboda sulieri mama, Tumca dabneulma ver
movZebne moZRvrisken mimavali gza.
erTaderTi ocneba
Zalian minda erTi poeziis
saRamo gavmarTo sadme. aravisTvis
araferi miTxovia. erTxel televiziasa da TeatrSi wavedi dutas
mosaZebnad. Telavelia, egeb damexmaros da xalxs Cemi Tavi Seaxsenos-meTqi. ver vnaxe.
mesame wigni damikonserves, radgan fuli ar mqonda, SoTa ki
momikvda da qveyanac ise daiqca,
Cems sapatronod veRaravin moicala. arada, es leqsebia adamianebisgan siyvarulis miRebis erTaderTi saSualeba CemTvis. rodesac Cemi leqsiT aRtacebas
gamoxataven, mziT vivsebi da mixaria sicocxle.
eka lomiZe
P. S. qalbatoni rusudani
swored iseTia, rogorc erT-erT
leqsSi ambobs:
Cemi ocnebis tyeSi
davexetebi calad,
vcxovrob balaxis RerSi
da maqvs balaxis Zala,
TviTon balaxi mkocnis,
TviTon balaxi maTrobs,
erTad viZinebT locviT,
mciva? balaxi maTbobs.
visTan daviwyeb qadils,
vis gavumarTav davas?
balaxze Cumi qali,
balaxTan erTad waval.
4
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
hf vb.dfhlf ,fdidj,bcfc 3dta[bcn.fjcfyib4 lf - utjuhfabf lf
pbxbc yf[fnt,b8 ,tdhyfbhb 3dta[bcn.fjcfyb4 udmjylf5 thsb uelbfidbkbc yf[fnt,bsfw b.j7 mj,ekf'bc lf7 vujyb7 cfthsjl .dtkfcb7 dbcfw lfe[fnfdc7 vbybfneht,bsfw lf rbltd c[dt,bw7 cek
ecehfsjt,b8
bvbc rbs[dfc f,f cfl itd'kt,lb8 tn.j,f7 hjv dfsdfkbtht,lb7
sfy hfqfwtt,cfw vbfv,j,lyty8 bmtlfy se lfvfvf[cjdhlf vekqfpfypfhb8
fv cf[tkpt lqtvlt dub;lt,b8
fhw dbwb7 dbyvtc se ufvjerdktdbf hjvtkbvt tyfpt7 hfbvt cbn.dfsitsfy[vt,f sef8
pqdt,b7 wb[t-cbvfuhtt,b7 mfkfmt,b7 uekfyifhjt,b7 vfiby itdbn.dt8 tc uekfyifhjw 'fkbfy vjvojylf8 vibifhf dfzht,b b.dyty uelbfidbkbc yf[fnpt7 yfdib vc[ljvyb7 ofv[lfhyb7 ufe,tleht,ekyb
lf fdsfylbkb [tkib ewyfehb [vkbs8 [vfkb fhw b.j7 hfqfw ufybthb8 rfhufl vjbujyf uelbfidbkvf8
cfthsjl7 uelbfidbkbc bkecnhfwbt,b 'fkbfy vfufhb b.j8 uvbht,b fh /ufdlyty fhw fhf,t,c7 fhw
byljtkt,c7 fhw xbytkt,c lf fhw
mfhsdtkt,c8 cfthsjl fhfdbc fh
/ufdlyty ltlfvbobc pehupt8 hfqfwyfbhfl vjmybkt,bw b.dyty7 hfqfwyfbhfl7 vje[tkst,kfl tkfcnbeht,b lf uh'yj,t,bw bctsb fxylfs7 hjv ,fdidb dth vbe[dlt,jlf8
wjnfsb cfibibw rb b.j8 dsmdfs7
[fnftksf vtat hjv vj/.fds ufrjzbkb8
yf[fnt,b ,tdh hfvtc ubfv,jlf
3dta[bcn.fjcybc4 itcf[t,8 mj,ekf'bc [vkt,b vjvojylf7 'dtkb
3dta[bcn.fjcybc4 bc7 hjv .dtkfyb
hfqfwyfbhfl ufqbvt,ekt,b b.dyty7 pbxsfy rb - nfycfwvtkb8
pbxbc yf[fnt,ib .dtkf b.j kfvfpb7 cbvgfsbehb lf7 vujyb7 vfiby
/jkbdelb fh fhct,jlf7 vfuhfv
.dtkfyb vcf[bj,t,b b.dyty8 cflqfw
ufvbujybf7 pbxbc yfneht,bc itcf[t,8 hjwf bc [fnfdlf7 vfiby cfmfhsdtkjib 3dta[bcn.fjcybc4 wjw[fkb cehfst,b b.j gjgekfhekb7
bv lhjbc kfvfpb mfkt,b lf rfwt,b ajnjt,c bqt,lyty itcf,fvbcb
xfwvekj,bs8 fh dbwb7 vujyb7 fvbc
itcf[t, cfufyut,j ufvjrdktdt,bw
fhct,j,c7 dby lfb[vfhf pbxvf7 hfnjv lf hjujh8
cfthsjl7 tc vfufhb stvf bmyt,jlf - 3dta[bcn.fjcybc4 v[fndht,bc itcofdkf8 fb7 uelbfidbkvf
hjujh lf[fnf7 hfnjv vfbywlfvfbyw fct lf[fnf lf fct lfechekt,kfl8 [jv dfv,j,7 ,fdidbcsdbc sdfkbc ofhvnfwb7 hf smvf eylf7 eahj pbxb b.j8
fk,fs7 mj,ekf'tw7 vfuhfv mj,ekf't hfqfwyfbhfl vrfwhb b.j8
vujyb pecnfl bctsb cbyfskt b.j
vbc yf[fnt,ib7 hjujhw ief cfereytt,c ittatht,f8 fvfc f[kf
vbd[dlb lf fh dbwb7 sdbsjy se
abmhj,lf7 hjv ief cfereytt,ib
fh fhct,j,c bctsb cbyfskt7 nf[npt kfqfl ofvjujht,ek fdsfylbkcf lf afnvfyc hjv flufs qfvbs pbxbc yf[fnpt8
vfuhfv uelbfidbkb bctsb b.j7
hjv cfvelfvjl lfufvf[cjdhlt,jlf8
vt hjv vrbs[js7 hfw uelbfidbkvf 3dta[bcn.fjcybcsdbc4 lf[fnf7 .dtkfpt vtnfl fv;qfdyt,c
v[fndhbc cfv.fhjc7 vbc vfibyltk
ufyo.j,fc lf vlujvfhtj,fc8 [tkjdyt,fsvwjlyt lf tmcgthnb vt
dthf dfh7 vfuhfv f[kf uelbfidbkb vbhxtdybf8 hjv b.jc cfsdfkbtht,kfl7 fewbkt,kfl vfc lfdfsdfkbtht,lb8 thsfl7 obuybc ufhtit8 tc 'fkbfy vfufhb bmyt,jlf8
3dta[bcn.fjcfyb4 v[jkjl cehfst,bs8 .dtkfyfbhb 3dta[bcn.fjcfyb4 udfmdc lf f[kf itb'kt,f
fctst,bw ufvjdwts7 v[jkjl v[fndht,bc 3dta[bcn.fjcyt,b47 entmcnjl8 fctsbw fhct,j,c7 cf,zjsf
lhjbcf7 jqjyl fhfchekb8
fv itvs[dtdfib uelbfidbkb
cek c[dfyfbhfl ufvjxylt,jlf lf
3dta[bcn.fjcfybw4 cek c[dfyfbhfl8 ths-thsb ofrbs[df7 fct dsmdfs8 sjhtv7 hfw vtwybtht,c 3dta[bcn.fjcfypt4 eveifdbfs7 hfw vbcb cf[bcvtn.dtkt,fyb lf fctsb
cthbjpekb hfvtt,b erdktdbfs
lf eothbfs7 vujyb7 thsb obuybcsdbc cfhtrjhljw itb'kt,f b.jc8
tc fhw fhbc cfrdbhdtkb8
.dtkfv bwbc7 hjv tc vsfdfhb
obuybf8
sfdblfydt fct ufvjdblf8
/jlf7 fvbnjv7 dby hjujh lf[fnf 3dta[bcn.fjcfyb47 'fkbfy cfbynthtcjf7 bvbnjv7 hjv cfmfhsdtkjib7 cfereytsf vfy'bkpt7 .dtkf
othf-rbs[dbc vwjlyt flfvbfyc
sfdbcb 3dta[bcn.fjcfyb4 /mjylf
sfdib8 vujyb7 fhf v[jkjl sfdib7
fhfvtl 'dfkcf lf h,bkibfw8 ]th
vfhnj [fk[ehb 3dta[bcn.fjcfyb4 hfvltyb fhct,j,c8
@! BDYBCB
utjuhfabf8 vujyb7 3dta[bcn.fjcfyb4 fhbc ths-thsb bidbfsb mfhsekb obuyb7 hjvtkbw vjbwfdc
epfhvfpfh cfv.fhjc8
dbwb7 hjv cfhfbylj hjvfyt,b7
thsudfhfl7 upbc hjvfyt,bf8 rfwvf
se fh bfhf7 hfvtc se fh uflft.fhf7 bct fv,fdbw fh ufvjdf8 sfyfw7
hfbylt,b n.ebkfl rb fh lf[tnbfkj,ty upfpt7 vbpfyb fmds8 vbpfyb
chekbfl rjyrhtnekbw itb'kt,f
b.jc lf chekbfl pjuflbw5 dsmdfs7 cfuvbhj cfmvtsf xdtyt,f vb]yehbcsdbc8 fvbcsdbc cfv.fhjf cfzbhj lf cfhfbylj hjvfyt,bc fdnjhb bujyt,c [jkvt fcts cfv.fhjc8 fy rbltd c[df hjvfyblfy uflvjbqt,c lf uflffc[dfatht,c8 fylf7 cekfw yfvldbk utjuhfabfc
ufvjb.tyt,c lf vfc ufvjujybkb
fv,t,bs uffathflt,c8 itb'kt,f7
hjv cfv.fhjc yfobkb fy vjujybkb b.jc7 fy yfvldbkb8
vjrktl7 utjuhfabf cfzbhjf8
mfhsdtkt,bc lf pqdbc ewyfehb ehsbthsj,f thsvfytssfy7 rfhuf[fybf7 wyj,bkbf8 bcbw wyj,bkbf7 hjv nfhbtkb bylj rb fhbc7
vfuhfv7 f,f7 cflfehb byljf0 fylf
fdsfylbkbc fhf,j,f cfl smvekf8
mfhsdtkb fvfc fhfcjltc lftsfy[vt,f8
f,f7 hfvltyb obuybf lfothbkb
3dta[bcn.fjcfycf4 lf qvthspt lf
bm fkf/b lf ,elf7 vujyb7 fhfdbc
e[ctyt,bf8
sdbsjy uvbht,bw7 qvthspt hjv
kfgfhfrj,ty7 vfc hjv vbvfhsfdty7
gbhlfgbh fhfclhjc f[ctyt,ty sf-
dbfys hovtyfc8 vtwybtht,b cek
c[dflfc[df hfvtt,c othty fvbc
sfj,fpt lf fhfvtwybthb rb7 hjv
ofbrbs[fdc fv cthbjpek yfrdktdc lf abmhc ofvjbo.t,c7 hflufy vtwybthekbc tybs abmhb fh
ite'kbf7 'ytkfl bhxtdc7 hjvtk
vtwybthc vbtyljc8
/j7 tc bvfc vjdf.jkt7 hjv pqdf
lf utjuhfabf8 fv[tkf utjuhfabf7
f,f7 hjvtk mfhsek obuyc fmdc
vtsmb7 yfvldbkb7 fy vjujybkb8
fye7 hecsfdtkbc [bkekb lf vjujybkb cfv.fhj vfbyw fqvjcfdktsbsff7 sevwf7 fdsfylbkb yfvldbkb tdhjgtkb lblvj[tktf lf cfthsjl7 fv obuyib bctsb atjlfkbpvbf7 tdhjgekc hjv vbdfvcufdct,s8 fctsb atjlfkbpvb b.j cfmfhsdtkjib7 lbf[= fvfptw efvhfdb
obuybf lfothbkb8
pqdf bctsbf 3dta[bcn.fjcfyib47 bv[tkff7 hjv kfvbc [vtktsc
fh xfvjedfhlt,f8 pqdf bctlfw ltlfvbobc cfvb vtjs[tlbf lf obuyt,ib vbc cbvhfdktc thblt,bfy
[jkvt8 rfb7 db[evhjs7 hf vj[lf888
sfy tc vtsjhvtnt cfereytf lf
pqdbc cblbflt lf vybidytkj,f
obuyt,ib v[jkjl cfvb cfereybc
itvltu ufbphlt,f lfcfdktsbc
mdt.yt,ib8 fqvjcfdktsib rb cbyl,flb vjupfehj,c lf wehfdc lf
vstkb fv,fdb8
3dta[bcn.fjcybc4 cfv.fhjc ituh'yt,f7 fk,fs7 'fkbfy sfdbct,ehb b.j7 dsmdfs7 vts[esvtnt fylf
vtstmdcvtnt cfereytib8
lhjsf ufyvfdkj,fib7 tc7 fk,fs7 jwyt,fcsfy fy hfqfw 'fkbfy
ijhtek cfthj bltfksfy b.j lfrfdibht,ekb8 fct xfvj.fkb,lf
bvbnjv7 hjv bc7 hfw 3dta[bcn.fjcfyib4 b.j7 cfmfhsdtkjc fh /mjylf8 fye7 /mjylf lf fhw /mjylf7
[tlfdlf lf dth odlt,jlf7 fylf /mjylf lf bctsb dthf7 hjujhw tc
3dta[bcn.fjcfyib4 b.j8
fh dbwb7 hfc ybiyfdc pqfgfhb
ief cfereytt,ib8 fylf7 hjvfyb
hfc ybiyfdc8 hjujh rbs[ekj,ty
vfs lf hfc abmhj,ty7 dsmdfs7 pqfghbc itcf[t,8
fb7 vfufkbsfl7 mf]t,pt hfc
abmhj,ty8 hjv tc e,hfkjl welbf7 se mf]t,b fhct,j,ty0 cfv[htsib b.j fctsb7 mf]sf mfkfmb8
c[df cf[tkt,bw thmdf7 vfuhfv fctsb njgjybvb hecsfdtkbc lhjc
fhct,j,lf8
ofhvjdblubyjs ief cfereytt,bc vrbs[dtkb8 bc fhbcnjrhfnbblfy fhbc8 eahj [ibhfl7 evfqktcb
fhbcnjrhfnbblfy8
cfvqdltkjt,fibw fhbcnjrhfnbff lf mdt.ybc cfsfdtibw8 obuyt,c tc [fk[b rbs[ekj,c8 eahj
cojhfl7 fv obuyc8 obuyb cf[kib7
eahj [ibhfl7 jhbf5 cf[fht,f lf
3dta[bcn.fjcfyb48 tc ,jkj lhjvlt7 futh7 vtw[hfvtnt cfereybc
iefvlt fct b.j xdtekt,hbd mfhsdtk sfdflt,ib8 se7 hf smvf eylf7
dbyvt uflfzfh,t,ekb obuybcvj.dfhtj,bs fh b.j itg.hj,bkb8 fb7
frfrb bujyt,c7 hjv vfvfvbcb cojhtl fv jh obuyc rbs[ekj,lf8 sfy
lblb uh'yj,t,bs8 rbs[ekj,lyty
eahj wjkt,b8 obuyb hjujhqfw
cfj]f[j cfmvtib itlbjlf8
3dta[bcn.fjcybc4 lf cf[fht,bc
v[fhlfv[fh rbs[df lblfl ewyfehb hfvff8 vbsevtntc7 hjwf tc iefcfereytt,bc ufyvfdkj,fib uh'tklt,f8
hjujh vjbgjdf 3dta[bcn.fjcfyvf4 mdt.ybcufy ufye.jakj,bc7
vbcb fewbkt,tkb sfyv[kt,bc vlujvfhtj,f0 fvfc7 fk,fs7 rfhub abkjcjajcb czbhlt,f8
vbcb lfothblfy cfereytsf itvltu7 mfhsdtkb gjtnt,b7 hfqf
smvf eylf7 rdkfdfw fhbcnjrhfnbblfy lf vskfl vtatt,bw7 dth
uftmwyty hecsfdtkbc stmdcvtnvfhwdkbfyc8 fv vfhwdkt,ib 'fkbfy
cecnb dfh7 vfuhfv7 fhfvtwybthekb tybs hjv dsmdf7 vfs fbqtc xfhxj7 hjvtkbw bltfkehfl vbfxylfs8 c[df fh eyljlfs8 bvltyb cfereyt ufdblf lf rbltd t,ffct,jlyty8 w[flbf7 [tkxfcfzblb tc obuyb b.j8 vtjht fctsb fy fvbc vcufdcb fh fhct,j,lf8
vtnb hf ubylf0 bcnjhbek mhjybrt,cfw rb fv ktmcbs othlyty8
@@ BDYBCB
fhbc fctsb lfdbo.t,ekb obuyb5
3lfybtk zjymf't lf vbcb lhj48
tc obuyb abkbgt vf[fhf'tv lfohf8
se uf[cjds abkbgt vf[fhf't8 fvjds[hbs7 hf eylf vsfovbylfptj7
pecnfl bc abkbgt vf[fhf't8 vsfdfhb byntktmnefkb b.j mfhsdtk
,jkitdbrt,c ijhbc7 lblfl lfvcf[eht,ekb7 uh'tkodthbfyb8
bkbf lf fct itvltu5 tc .dtkfv
bwbc7 vfuhfv efvhfdb obuyb hjv
lfothf7 tc dbqfc t[cjvt,f0
/jlf7 fhbc fctsb obuyb8 cfbynthtcj obuybf7 c[dfsf ijhbc7 ]th
rbltd t/ttt7 hjlbc lfothbkb8
bvbnjv ufvf[ctylf7 hjv vbc itcfdfkibdt 3dta[bcn.fjcfyptf4
kfgfhfrb8 abkbgtc fh e.dfhlf
3dta[bcn.fjcfyb48 cflfw ofodlt,jlf7 .dtkufy atjlfkeh hjvfyfl vjb[ctybt,lf lf vfhmcbcnek
zhbkib cfpbfyj obuyflfw rb vbfxylf8 [fk[bcsdbc cfpbfyjf7 [fk[vf eylf bwjltc7 hjv hfw bm othbf7
w[jdht,bctek cbyfvldbktcsfy
fhfyfbhb it[t,f fhf fmdc lf bltfkbpbht,ekb uvbht,b flfvbfyt,c
rfhuc fhfathc vjenfytyj8 sfyfw7
fv,j,lf7 vjhxf tu fv,fdb7 lfvsfdhlf7 dbqfc czbhlt,f fy dbqfc f[cjdc tc obuybj8 fye7 fv,fdc [tlfdlf lf fv,fdb rb cfpbfyj b.j vihjvtkb [fk[bcsdbc7 hfqfwf cfjwyt,j lf vbcf,f'b7 se rbltd c[df7
fh dbwb8
fvbc cfgbhbcgbhjlj7 yfvldbkb
mfhsekb obuyb 3cehfvbc wb[tfj47
othlf8 obuybw fvfptf7 lfybtk zjymf'tpt lf cehfvbc wb[tpt8
f,f7 abkbgtv hf bwjlf7 hjv vbc
jhvjwlffsokbfyb vjqdfotj,bc
vboehekc tc obuyb cnfkbyc lfczbhlt,jlf8 cjcjc7 'dtkt,ehfl8
ytnf7 cnfkbypt hjv abmhj,lf7
hfc t'f[lf uekib abkbgt7 cjcjc7
bvfc7 fvfc7 se rbltd hfqfw eahj
c[dfc8 fh e.dfhlf7 tc wyj,bkb
fv,fdbf8 cnfkbyb rbltd7 flfvbfyfl
fh sdkblf7 cbvfhskt hjv bsmdfc8
vtht7 sjhtv f[fkufphlj,fib relibfw lfcltdlf8 vfufy vfhsdbc
fhfathb bwbcj7 fmts botht,jlf7
vtjhtl hjv lfbg.htc cfmfhsdtkj8
abkbgt lfb,fhf xtrfc yfhrjvvf
vtht lf cek odthb lffukb]fj7
tctw ufvbujybf8 fvbc itvltu7 erdt
vj[ewt,ekc7 vfc cbc[kb xftmwf
lf vjrdlfj8
hf dbwb7 3dta[bcn.fjcfypt4
dkfgfhfrj,lb7 vfuhfv abkbgt hf
pbfycfw [tlfdlf fv obuyib7 bc ufcfut,bf8 cfthsjl7 cfblevkj fv,fdbf7 cnfkbyc hjv lfczbhlf vbcb
rbltd ths[tk hecekfl sfhuvyf
lf fv e'dtktcb .lbs ufvjwtvf8
vujyb bvbc ufvj7 3ujhtwbc4 cf[tkb hjv /mjylf8 vjrktl7 mfhsekb
reknehbc lqtt,b lf fct itvltu8
obuypt7 vfuhfv chekbfl fh evjmvtlbf xtvpt7 hflufy cojhtl fctsb
obuyt,b lf fctsb rdktdf vb.dfhc7
othnbkblfy hjv cfv.fhj ofhvjbmvyt,f [jkvt8
bvfc yfvldbkfl dth dbn.db7 hjv
dtsfy[vt,b fy fh dtsfy[vt,b8 fylf
tc hf vrbs[dtkbc cfsmvtkbf fct
uflfzhbs7 vfuhfv fctsb cfbynthtcj obuyb .dtkfpt lblb mfhsdtkb
ewyj,bc itcf[t,7 vt yfvldbkfl
fh ofvbrbs[fdc8
hf lf hjujh fmdc7 fvbc vj.jkf
cfzbhj fh fhbc8 tut, dbabmhjs7
hf lftvs[df0 fh vujybf7 hjv tc
fewbkt,kfl cbe;tnb lf [fcbfst,b b.jc7 fylf7 cb,h'ytc hjv tn.dbfy7 bc8 fmtlfy7 fk,fs7 .dtkfathb b.j7 vfuhfv vsfdfhb c[df hfqfw
ufvjlbc8 vujyb7 tc fhbc w[jdht,f7
hjvkbsfw ubylf bw[jdhj8 mfhsdtk fhbcnjrhfnbfpt dfv,j,8
!_ BDKBCB
ths-thsb vfufhb hfv7 hfw 3dta-
lqbehb
dta[bcn;fjcfypt
cfbynthtcjf7 tc hjv fh .jabkb.j7 fye7 cfmfhsdtkj hjv yfvldbk mfhsdtk ,jkitdbrt,c tvfhsfs7 fv obuybc cbwjw[kt lf vbcflvb bynthtcb cf,zjsf lhjib fctsb ufyepjvtkb se bmyt,jlf8
ths lhjc7 crjkbc ghjuhfvfib
3dbchfvbfybw4 rb itlbjlf7 vtht
erefultc7 tn.j,f7 cgfhcekbfj7
yfsfhuvybfj lf fh udtrflht,f
xdtyj7 mfhsdtkt,cj8 3tct fv,fdb
cgfhcekb7 mfhsekfl yfsfhuvfyt,b4888
rfb7 db[evhjs7 vbsevtntc7 hjv
dbwbs7 cgfhcek tyfptl fctsb fh
bgjt,bc8 tc df[nfyuvf smdf0 vujyb8 fh vf[cjdc8 bvfy rb bwjlf cgfhcekb kbnthfnehf8 vtht ybrj
vfhb lf bkbf lf7 vfhb fv,j,lf7
fm fhbc gtnth,ehuibj7 cgfhcekbj7 pecnfl fctsb cbe;tnbsj888
fh ufvjextybf8 v[jkjl fv,j,lf8
dthw dthfdby bgjdyf8 fh vujybf7
mfhsdtkb cofdkekb uf.dtc vfhbc vemfhfc8 vjrktl7 hjujhbf
3dta[bcn.fjcybc4 'fkf lqtc0
vbylf dsmdf7 hjv bc 'fkbfy vwbhtf7 se fhbc cfthsjl8
cfv.fhj ufvjbwdfkf8 abkbgt
cojhtl fvfc fv,j,lf7 fqfh fhbc
fvtt,bc lhjj8 smdty ubylfs7 hjv
3dta[bcn.fjcfyb4 hjujhw v[jkjl cfufy'ehb bct fhct,j,ltc0
se ubylfs7 hjv bc wjw[fkb b.jc0
f,f7 smdb7 lqtc dby abmhj,c fvfpt0 vujyb7 fhw fhfdby8
bcnjhbbc hfqfw tnfgpt 3dta[bcn.fjcfyvf4 bctsb hfv uffrtsf7
fhw dbwb7 c[df hfvtc se ufertst,bf8 lqtdfyltkb ufut,bs hjv dsmjs7 fb7 lqtdfyltkb cfv.fhjc
tybs7 fct ufvjdf5 tc7 vujyb7 vcjakbjib eybrfkehb dbhnefkehb
sfvfibf - 3dta[bcn.fjcfyb4 lf bc
]th rbltd vfiby b.j dbhnefkehb
sfvfib7 hjwf mdt.yfl fhw rjvgbenthb fhct,jlf7 fhw tktmnhjtythubf lf fhw ybenjybc yfabmhb8
jltcqfw fct b.j8
@$ BDYBCB
.dtkfpt eahj7 hfw fh vjvojyc
ijsf hecsfdtkbc fv,fdib7 tc vbcb ,e[hbc melbf8 .fkve[bc melb7
c[dfyfbhfl hjv dsmdfs7 rhfdtkbc
,j[j[b7 eahj ufbyntktmnefkeht,ekb .fhfxj[kbc melb7 ptl
vbvfuht,ekb ,fnbc ahsbs8 fh
dbwb7 tc ahsf cfvrfekc fqybiyfdc [jkvt7 se bvfc hjv vothfkb
b.j8 wjnf cgfhcekb fv,fdbf7 wjnfw vbyfneht,bc7 vfuhfv tc ,e[hbc melb dth vjijhlf8 ahtcrfpt
,e[hbc melb fh fmdc8
thsb vtw[hfvtnt cfereybc yf[fnbf7 hjvtkbw rfhuf[fyc b.j gjgekfhekb lf bm 'fkbfy rtsbkb
cf[t fmdc7 jqjyl7 bv lhjbc hecekb cftrktcbj v[fndhj,bc sdfkt,b lf bthb tvxytdf8
vt ahtcrbc v[fhtc dfh7 vtzehzktse[ewtcb ijsf lf vstkb tc
bcnjhbt,b8 vbcb ,bjuhfabf ewyj,bf7 lfyfvldbkt,bs dthfathc ufbut,7 vfuhfv .dtkfpt isfv,tzlfdb7
hfw fvbc itcf[t, ofvbrbs[fdc7 gfdkt byujhj.dfc obuybf8 bcbw ufvbujybf7 hfc fv,j,ty [jkvt fv
sdbsjy 3dta[bcn.fjcybc4 .dtkfpt rfhub ufvjwtvf rb cfcrjkj
dta[bcn.fjcfyb vujybf8 b.j fctsb7
cek e,hfkj bthbcf8 yjlfh yfsf'bcf7 se fh dwlt,b8 fk,fs7 fh
dwlt,b8 'fkbfy rfhub b.j7 flfvbfyc t[vfht,jlf8
3dta[bcn.fjcybc4 cfereytib
mfhsdtkt,b obuyt,c othlyty8 tc
cfew[jj fv,fdbf7 bvbnjv7 hjv vtht lf vtht fvfc ittidyty7 sevwf
vtht bctd lfe,heylyty8 fct bn.dbfy [jkvt7 hjwf pfh,fpyt,b
uhbfkt,ty7 vept,b levfyj8 fh
vujybf7 vfuhfv vfbyw8
sdbsjy hecsfdtkc fmdc xfvjsdkbkb lf efvbcjlfw dbwbs7 hjv
3fvbhfylfht]fybfyb47 3f,lekvtcbf47 3lbkfhuts4 lf rbltd c[dfybwfj8 hf smvf eylf7 cgfhcekb
rdfy'b fhct,j,c vstkc fv fv,fdib7
bvbnjv7 hjv bv lhjbc cgfhctsb
ktmcbc lf pjuflfl [tkjdyt,bc
cfew[jj flubkbf8
bv mdt.fyfib ,hvf gjtnb itb'kt,f mfkfmbc ufvut,tkb b.jc lf
fsfcb c[df hfvtw8 /jlf7 hfnjv
fh itb'kt,f7 hjv ijsf vtzehzktse[ewtcb b.jc0 cfhubc svjudtkb
hf7 rjynhjkbjhb bmyt,jlf nhfvdfbib0 [jv dbwbs dbyw b.j8 bvfcfw
lfeothbf8
vt rbltd hfc dfv,j,8 hfqf 3dta[bcn.fjcfyb4 vtsmb0 dsmdfs hfnjv fhf 3fvbhfylfht]fybfyb40 hf7
mehwbrbc fv,fdb fh fhb vfufhb0
vfhnbdb gfce[bf7 hjv ]j,bf fc]th lf bvbnjv8 hjv lbflb gjtpbff7 hjv bcf7 hjv tcf8 hjv 3dta[bcn.fjcybc4 fv,fdb eahj flfvbfyehb lf uekib xfvodljvbf7 dblht
3fvbhfylfht]fybfybcf48 vfufkbsfl7 dbchvfbfybw epjvjl gjgekfhekb b.j cfmfhsdtkjib8 futh
kfvbc fcb okbc obyfs rb .dtkfpt
rbs[dflb obuyb 3.fhfvfybfyb4 b.j7
lfdbs cfhlfkvf hjv sfhuvyf thtrktc lhjc8
cfmvt7 vujyb7 c[df fhbc8 hf smvf
eylf7 cbn.dfcfw fh dbn.db vbcnbreh vybidytkj,t,pt7 fsfc c[df
stjhbfpt lf fct itvltu8 e,hfkj
rfwvf e,hfkjl eylf smdfc8 f,f7
vt hf dbwb7 lfafhekb hfvtt,bcf0
vt vtcvbc cb.dfhekbc7 cb'ekdbkbc7 cbwbkbc7 nbhbkbc7 cbv'bvbc7
cbvce,embc7 lqbc7 qfvbc7 o.kbc7
[vtktsbc lf fctsb hfvtt,bc8 hfw
.dtkfc tcvbc8 tc e,hfkjf8
e,hfkjl rb fctf5 flfvbfyb obuyc hjv rbs[ekj,c7 fy c]thf vbcb
fy fh c]thf8
fv cfmvtib vfc fdnjhb t[vfht,f8
fye7 fdnjhptf lfvjrblt,ekb7 lfb]tht,c se fhf vrbs[dtkb obuyc8
se lfb]tht,c7 .dtkfathb vfiby
lfbo.t,f8 lf]tht,bc itvltu cohfacohfafl vjlbfy vbqt,f7 lff[kjt,f7 it.dfht,f lf fctsb hfvtt,b8
it.dfht,bcsdbc hfqfw sdbct,t,bf cfzbhj8 eylf lftvs[dtc8 obuybc hfqfwtt,b eylf lftvs[dtc
ofvrbs[dtkbc hfqfwtt,c8 fye7 fm
erdt jhb v[fhtf5 lfvothb lf ofvrbs[dtkb8
uflfvo.dtnb bctd lfvothbf8
hecsdtkb ,ho.bydfkt fdnjhbf8
[bcn.fjcfyc4 ufvj/.df fv cfereytt,bc ufyvfdkj,fib7 fhbc bc7
hjv vfc /.fdlf bynthgjkfnjht,b8
fye flfvbfyt,b7 hjvkt,bw ibuybs
gjtvfibdt othlyty8
thsb it[tldbs7 tc xdtekt,hbdb
fv,fdbf ief cfereytt,ib7 vfuhfv
fh vujybf7 cnfv,bc ufvjujyt,bc
itvltu [ibhb b.jc8 uflfvothkt,c
eahj flht /mjylfs tc sdbct,f
ntmcnbc itdct,bcf7 cbf[kbs7 se
e,hfkjl sfdbfysb fpht,bs ufvlblht,bcf8 [tkyfotht,pt vbyfotht,bcf lf fct lfechekt,kfl8
tc cekfw fh fhbc ufcfrdbhb
hfv8 cek[fy-cf,fc eothbf7 ktmcbrjyc hjv dflutylbj7 thsb vqdltkb b.jj7 se fh dwlt,b7 bj,b
thmdf7 lf cek vkfy'qfdlfj7 hfc
frtst,cj7 wel cbn.dt,c othc ibuj8 .dtkfpt yfcofdkb lf rfkbuhfab vqdltkb b.jj lf7 hjwf vjdhxb fv cfmvtc7 fv vqdltkc vbdtwb
uflfcfothflj lf7 hjwf uflfothf7
yf[t hf myfj5 cflfw xtvb cf[tkb
tothf7 .dtkufy sfdbcb xfothfj8
fctw [lt,jlf lf t't,t vtht
fdnjhb8
uflfvothtkb wjnfsb fdnjhflfw uh'yj,lf sfdc fye fdnjhb
dth b.j bctsb fdnjhekb7 lqtc
hjv fhbc8 hfqfw [tkjcfycf lf
[tkjdfyc ief vj'hfj,ff7 cnflbbc
vcufdcbf8
f,f7 n.ebkfl [jv fh fhct,j,c
3dta[bcn.fjcybc4 ntmcnbc lfvlutyb rjvbcbf8 vstkb cfvtwybthj
lfotct,ekt,ff7 hjvtkbw 3dta[bcn.fjcfyc4 fceasfdt,c yf.fk,tdb
cnhjat,bcufy lf vstkb udthlt,bcufy7 udthlt,bcufy rb fhf7 sfdt,bcufyfw8 thsb wfkrt obuybw fhct,j,c7 hjvtkbw flht vbyf[fdc
lf uflfvbaehwkfdc7 bm vstkb tc
yf.fk,tdb cnhjat,bf sfdvj.hbkb8
vtwybtht,ib7 fk,fs7 rfvfsbf
yfvldbk lf yf.fk,td cnhjat,pt8
bylj-[fnftksf fv,fdb lf fct lfechekt,kfl8
3dta[bcn.fjcybc4 iblf nthbnjhbfpt vjveifdt [fk[bcufy cf[tkbw itvjhxf7 yfyexf wbwbidbkb8
fhxbk vtat fv,j,c7 hjv ,tdhb
xfehbf ibufj8 lblfl cfjwfhb rfwb bmyt,jlf tc yfyexf8
cnfkbyvf thsb cnhjabc hecekfl sfhuvybs itvjafhukf sfdbcb sfyfvjyfobktj,f ntmcnib8
/ufdc7 fhf0 yfyexj,ff hfqfwyfbhb7 itybq,ekb8 [tlfds7 hf fv,bwbf
/mjybf0 yfyexf rbltd - chekbfl
cfjwfhb mfhsdtkb8 vskbfyfl itdblf8 tn.j,f7 hfw itb'kj7 xffvfnf lf xffvfnf8
c[dfyfbhfl hjv dsmdfs7 mfhsdtkb fhbcnjrhfnbf udfhbfyfl yfcbfhekt,bf 3dta[bcn.fjcfyib47
fhf v[jkjl jwyt,bs7 fhfvtl rfkvbs7 lfpjvt,bs7 lfnjkt,bs7 ibuybs [vkbc mytdbs7 jhvjt,bc s[hbs lf c[df fsfcb hfvbs8
tc7 ief cfereytt,bc uflfvothsf ijhbc ufdhwtkt,ekb mvtlt,f7 3dta[bcn.fjcybc4 itvs[dtdfib7 itcf'kjf7 c[dfudfhb bthbcfw b.jc8
3dta[bcn.fjcybc4 ntmcnib cf-
resfhb cnhjat,bs xfhtdf fh fhbc
v[jkjl bvbc cehdbkb7 hjv bcnjhbekb mhjybrf uffvlblhj7 f[fkb
wyj,f7 fy ityb ce,btmnehb fphb
vbfothj c[df vtvfnbfybc yfothc8
fhw bc fhbc v[jkjl7 hjv uflfvothbc cf[tkb erdlfd.jc8
vujyb7 3dta[bcn.fjcfyib4 ktmct,bc xfothf thsbc v[hbd7 uf fcf[btht,c cblbfltib sfyfvjyfobktj,bc cehdbkc7 vtjhtc v[hbd7
iteuet,kj,fc fhct,ek cbyfvldbktcsfy7 vtcfvt v[hbd7 cfresfh
sfdib lfhoveyt,ekj,fc lf erbltufyj fvgfhnfdyt,fc lf7 vtjs[tc
v[hbd7 ufhtcfv.fhjcsfy zblbkib
firfhf e'keht,fc8
gbhlfgbh yfyexfib lf c[df fcib lf jhfcib rb fh fhbc cfmvt7
cfpjuflj cehdbkib7 hjv 3dta[bcn.fjcfyib4 b.j8
vujyb7 flht dbhnekfehb sfvfib df[ctyt8
3dta[bcn.fjcfyib4 ktmct,bc
xfothf7 hfqfwbs fijhlbfc fpyfehj,fcfw rb /ufdc5 w[jdht,f c[dfufy vblbc7 [lt,f htdjkewbt,b7
hecs [tkvobabc nf[nb bh.tdf7
fv lhjc rb mfhsdtkt,b aekc
e[lbfy cjkjvjy fijhlbfc7 hjv
vfy vfs fpyfehekb ofhvjvfdkj,bc cf,est,b itelubyjc8
hf smvf eylf7 .jabsfl7 fijhlbfc fpyfehj,fc c[df vybidytkj,f /mjylf5 ityc idbkc bcts cfcofdkt,kt,ib vbbqt,lyty7 cflfw
v[jkjl 3ldjhbfycndjc4 ittcdkt,jlf7 vfuhfv bltehfl cek
c[dfufy itb'kt,f ofdblts5 mdt.fyf bvbcsdbc byuhtdf7 hjv ojlt,hbj,f uffemvjy7 ity rb yf.fk,td
ojlt,fc .blekj,8 hfqfwbs /ufdc8
yfyexfvfw lf c[dt,vfw [jv
vidtybdhfl bwjlyty7 hjv tc fhbc
[tkbs mvybkb cfertstcj hfv7
hfw vjcltdc cfmfhsdtkjc vstkb
cfereytt,bc ufyvfdkj,fib8 fhf
v[jkjl bwjlyty7 fhfvtl ibyfufyfl fqbfht,lyty rbltw fye ,jkjvlt itcbc[k[jhwt,ekb /mjylfs7 hjv tc fctf5 fvfpt ertstcb7
fhw itb'kt,f hjv hfvt b.jc8
/jlf7 fv ertstcib vjyfobktj,f8 vujyb7 hfqfw fvudfhb cehfsbf8
cehfst,b ,eyljdfybf lf xfvjemytkbf7 vfuhfv vbvfhsekt,f7 vujyb7 c[df fh fhbc8
vtwybthb [jv fh dfh7 vfuhfv7
hjv drbs[ekj,7 ewt, ufdbabmht,5
tc fh bmyt,f hecsfdtkbc lfothbkb8 pju]th7 bcts hfvtt,pt ufdbabmht,7 hjv dthw ufdfv[tk8
!! BDKBCB
'fkbfy vbpblfdc tc dbhnefkehb sfvfibc cehfsb8 vujyb ufvjyfujyb vjvtojyf lf7 vtw hfbvt
yfyexj,f fh lfvtvfhsjc7 bvfc
dabmhj,8 fvbnjv bctd e,hfkjl
]j,bf8
hfw eahj fmts vjlbjlf cfmfhsdtkj vtsjhvtnt cfereyblfy7
vbs eahj e,tlehlt,jlf7 elf,ehlt,jlf lf .jabc fyf,fhf hxt,jlf8 itb'kt,f e,tleht,f fh lfdfhmdfs7 vfuhfv7 ertstc itvs[dtdfib7
tc flubkbc nrtgyf b.j8 eahj cojhfl rb7 hjujhb flubkbc nrtgyf
b.j7 bwbs0 fb7 fcb yf,b]bs erfy
hjv lfb[td lf bm nrtgyb flubkc7
vtht rbltd fcbs lf bm nrtgyb8 nrtgyb lf nrtgyb7 jqjyl fhf bm7 cflfw jltcqfw b.fdb7 fhfvtl cflqfw lf,kf8
oby ofcdkf fh ufvjlbc8 jvbc
lhjc rfwb hjv ujhfrc lfbzthc7
bm7 hfw vtnc ufnrtgybc flubkc7
ertstcbf7 vtht tut, vjqjybthltc
lf c[df ujhfrbw lfbzbhjc8 bmtlfy hjv xfvjfult,ty7 ujhfrbc
'bhib hfvltybw fh eylf nrtgyjc7
[tbhb fh bmyt,f8
bctsb mdt.ybcsdbc7 hjujhbw
b.j7 dsmdfs7 cfmfhsdtkjc cfvtajt,b vtxdblvtnt cfereytib7 fylf
vskfl vtsdhfvtntib7 cflfw jhvjw ktrc itt'kj7 vw[tsfvlt bct
vjcekb.j lf ,t,hbc wb[t bct
lftzbhf7 hjv upfl7 obyfqj,f rb
fhf7 e,hfkjl rfwb fh it[dtlhjlf7 3dta[bcn.fjcybc4 vybidytkj,f fhbc ufyepjvtkb8
vtxdblvtnt cfereytc rbltd hf
ezbhc7 bm .dtkfpt hsek mfhsdtk
vtatc7 .dtkfpt e,tlehc lf cbdthfubs lhjbc itcf,fvbcc7 stbvehfpc hecsfdtkb f[cjdlf8 stbvehfpb gjtnb b.j8
cfbynthtcj tctw fhbc7 hfc abmhj,lf 3dta[bcn.fjcfypt4 ubjhub cffrf't8 cffrf'bc vybidytkj,fpt fqfh vjd.dt,b8 cek c[df v[fhtc ofdfk8 e,hfkjl7 thsb fv,fdb
ufvf[ctylf5 kefhcf, vtjhtc hjv
cffrf'bc vjrdkf uflffo.dtnbytc
lf vc[dthgkb ofdrbcib lfb,fhtc7
bm vbcek vjehfdc vtabc afhtib
,ffrf [th[tekb't lfe[dlf lf uffahs[bkf7 fctf lf ufbmtwbj8 cffrf't eeyfubhj w[tyc vjf[nf lf
uffztyf8 fmtlfy lfbo.j cfmfhsdtkjc bcnjhbbc ths-thsb elbltcb
lf tut, .dtkfpt cbc[kbfyb fv,fdb8
,ffrfc w[dbhb vjczhtc8
vfuhfv fm cfbynthtcj bc fhbc7
hfcfw ths-thsb vtvfnbfyt othc8
vstkb xdtyb e,tleht,f fmtlfy
lfbo.jj8 tc gbhdtkfl b.j7 hjv
vcf[ehvf gfnhjyc eqfkfnfj8 fye7
,ffrfv - vtatc8 ithvflbyvf fdsfylbkbc v[fht fh lfbzbhf8
f,f7 hjlbc fhbc ufwjw[kt,ekb eqjyj ukf[bc yffv,j,ib fdsfylbkbcf lf ithvflbybc fv,fdb0
fv bcnjhbblfy jhfcjhvjwlffsb
okbc itvltu8 tu fhb7 ,bzj7 ityb
ithvflbyj,fj0 hjujhb fdsfylbkbw ity b.fdbj888 lf fct itvltu8
fye7 aenkbfhbfqf lfhxtybkf8
cfhubc rfrf,f'tc thsufy ufrdhbs eothbf7 cbvjy vtat b.j erfyfcrytkb ofhvjvflutytkb hfbylek
cfmfhsdtkjcbj8 cbvjyb kefhcf,
vtjhbc ,f,ef b.j8
hfbylek cfmfhsdtkjcb fye
3dta[bcn.fjcybc4 cfmfhsdtkjcb8
vtht vjdblf cffrf'bc lhj lf
fhf hjvtkbvt vtabcf8 stbvehfpc
f[cjdlf 3dta[bcn.fjcfyb47 vfuhfv tc erdt thsudfhb reknehekb vt[cbtht,f b.j8 cffrf'tc 3dta[bcn.jcfyb4 fh czbhlt,jlf ~fhw
cf[fht,f7 c[dfsf ijhbc`7 bc cojhtlfw hjv lffyuhtdlf bvfc7 hfw
3dta[bcn.jcfyb4 b.j8 fhf hfqfw
ufycfresht,ekb welb rfwj,bc
ufvj7 fhfvtl bvbc ufvj7 hjv cfzbhjt,bclf vb[tldbs7 welbw b.j lf
rfhubw8 fctdt b.j stbvehfpbw8
hjujhw btsbv ueh]b bn.jlf7
dbc itdxbdkj7 hecsfdtkb vrdlfhbf8
vujybf7 hjv tc 'fkbfy cthbjpekb ahfpff lf ,fht jhfc otkboflc bntdc8
me-8 gverdze >>
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
megona saukuneebis miRmidan
mesmoda misi xma. xmac iseTi
hqonda, raRac ufro meti iyo
vidre Zexorcielis yelidan amosuli... TiTqos es xma sityvebis
gareSec sabrZolvelad geZaxda.
TiTqos misi gulic mxolod
imitom Zgerda, rom Sens mkerdqveSac aeCqarebina sisxli
sad ar daRvrili...
nadidgorali, naSamqorali...
saxelic iseTi hqonda - Zalian qarTuli da JReradi, xmadabla Tqma rom ar mouxdeboda
arafriT. amitom Tu daasaxelebdi, omaxianad unda dagesaxelebina
- muxran maWavariani!
verc ki warmomedgina axalgazrda, misi sibrZne asakisa da
gamocdilebis STabeWdilebas qmnida, jer kidev aTeuli wlebis
win, roca asakovnobamde didi
gza hqonda savali. es `asaki da
gamocdileba~ mis yvelaze adreul leqsebSic Canda.
kidev ver warmomedgina muxran
maWavariani saxlSi, savarZelSi
mokalaTebuli, moSvebuli da gancxromili. is xmaliviT iyo, romelsac vadaSi Cagebis Jami jer
ar dasdgomoda... misi aziduli
warbebi TiTqos momarTul da
daWimul sxeulsa da suls bolo Strixs matebda. misi sityva
maSinac ki sabrZolo yiJinasaviT
ismoda, roca brZolis niSan-wyali aRar etyoboda istoriulad
omebiT gadaRlilsa da Zlieri
mezoblis wnexs qveS moyolil saqarTvelos.
is modioda da Tavisi qarTuli
sisxli mohqonda, rogorc Caumqrali cecxli da rogorc sakraluri swavleba, ise unda gadaeca STamomavlobisaTvis. mohqonda sisxli,
romelsac
`gzadagza svamdnen
amRvrevdnen,
Rvridnen,
uRmerTod hryvnidnen,
ugulod hyidnen,
da...
miuxedavad amisa, mainc gamoiara
rusTvelis guli,
gamoiara
vaxtangis guli,
gamoiara
Tamaris guli,
gamoiara
sulxanis guli~...
sakraluri swavleba SemTxveviT
ar mixsenebia. geni da sisxli, rasac
ase xSirad vaxsenebT xolme sxva
araferia, Tu ara cnobiereba Seni
eris fesvis codna-cnobiTa da winapris sibrZniT nakvebi. es genebTan
erTad ki gadmogvecema, magram Sesabamisi swavlebiT Tu ar ganmtkicda, ise ikargeba, rogorc peSvSi Casxmuli wyaros wyali.
maxsovs daRlili, gabrazebuli
da gangeb mdumare poeti. is dro
iyo, roca ukve sakuTari TvaliT
naxa, iq, sadac saqarTvelos gadasarCeni omi unda yofiliyo, eris
bedi unda gadawyvetiliyo, sul
sxva miznebisTvis duRda cxovreba.
- rogor minda, gesaubroT... vuTxari mokrZalebiT.
- ar SemiZlia! marTla ar SemiZlia... vnaxoT, dro gavides, iqneb
gulma sxva miTxras da maTqmevinos kidec... axla ra unda vTqva?
gareT zafxulis xvati idga,
qancgawyvetili qarTveli qalebi
vin icis romeli qveynidan Camotanili uxarisxo tansacmliT savse
did CanTebs daaTrevdnen... gadagvarebamde misuli umuSevari kacebi
iqve daxlTan axlos, sadac qalebi WinWebiTa da bostneuliT vaWrobdnen, saxeldaxelo sufrasTan
isxdnen da sadRegrZeloebs afrqvevdnen. sufra iyo sajayi, iseTi,
rogorzedac adre Zlier mezoblebs davcinodiT - Zexvi, puri da
arayi... an ludi, gamxmari Tevzi
da puris yua...
quCaSi gaWirvebasa da politikas daesadgurebina, politikaSi keTildReobasa da ganurCevlobas.
mas Semdeg lamis aTi welic
gavida. ra Seicvala da ra - ara,
mkiTxveli Tavad mixvdeba. muxran
maWavarianmac, marTalia Zunwad, magram ramdenime sityva Tqva...
80 wlis iubilars prezidenti
ewvia. maSin mTelma saqarTvelom
moismina, ra isurva poetma - wyaro
gamoiyvaneT am ulamazes sofelSio... xalxs sasmeli wyali Soridan moaqvso. wyaro - sicocxlisa
da sisufTavis simbolo - simbo-
lurad dautova maT, viszec loculobda:
`iaron, iaron, iaron! amin!~-o
sxva survili leqsiT hqonda
naTqvami:
`ver mivaRwie,
ver veRirse ukeTu mizans,
ver gaviswore ukeTu xoSi, ra bedenaa didubis da
mTawmindis miwa!..
Tu sikvdilia, ai, wola mesmis SamqorSi!~
oRondac sad Samqori iyo
da sad `Samqors~ gvalandebdnen,
amisi garCeva unda SegvZleboda...
verafriT warmovidgendiT
muxran maWavarians dawolils,
sikvdilTan Sexvedris momlodines... zeciurma ukeT icis, vis
rogor dasasruls miagebs. misi
dasasruli rusTavelis Teatris
scenaze dadga. sityva iyo xmamaRali da omaxiani - iseTive, rogorc misi saxeli - muxran!
81 wlis poeti idga scenaze
da mas ar hqonda asaki, verafriT
daarqmevdi moxucebuls an xandazmuls, rogorc am xnis adamians egeba.
idga droze maRla da xmaliviT SemarTuli. mere Setortmanda da bolo amosunTqva vidre dadgeboda, vidre daecemoda,
sul raRac wamiT, magram mainc
daiCoqa... saqarTvelosTvis, cxadia...
lela
jiyaSvili
vsfovbylf uekib b[ent,c=
qarTuli poeziis muxnari - muxran maWavariani
igi meoce saukuneSi darCa, rogorc maradisoba.
arian ki adamianebi, romlebic
Tavis saukuneSi rCebian, rogorc
didTa kacTa sazomi erTeuli, meti
araferi.
dRes muxran maWavarianze msurs
saubari da misgan gareSe xalxiT
msurs daviwyo Cemi esse. amiT ufro
metis Tqma SeiZleba masze.
zogierTi, davarqvaT am zogierTs
gabevrebuli erTeuloba, Tavis Semoqmedebas warmoaCens (yovelTvis
yofila ase da yovelTvis ase iqneba) rogorc unikums, Sedevrs, epoqalur naqmns. maT umetes SemTxvevaSi droc uwyobs xels, dro mxolod sadReiso da ara maradi moZraobis Carxi. maRali kacebi wyaloben aseT Semoqmedebas, maRali kacebi
da ara didi kacebi. didi kacebi
ki CrdilSi arian da Tavis dros
elian, am SemTxvevaSi maradisobis
ganzomilebas, raTa aiwios am didi
kacebis xma maradiulobis sasworze. didTa kacTa xma ki ar aiwonebao, - ambobda zviadi. did kacTa
xmaze sicocxlisunarianoba eniWeboda da mieniWeba mravalT.
muxran maWavariani oficialurad akrZaluli poeti ar yofila
oficiozisTvis, magram yvela misi
diadi naqmni medroveTa CrdilqveS iyo moqceuli, misi Semoqmedebis damsaxurebis Sesaxeb ki erTxmad dumda kritika. mxolod gansakuTrebiT ganswavlulebma Tu icodnen misi leqsebi zepirad, da mainc
iseTi leqsebi, romliTac warmoCindeba araTu poeti mkiTxvelis winaSe.
Cven gviyvars masStabebi da veTayvanebiT msoflio gaqanebas, ricxobrivad patarebi varT, da mitom. masebsac uyvars msoflio gaqaneba
da ara siRrmiseuli CaRrmaveba.
orive erTarsad Zneli warmosadgenia mkiTxvelis winaSe, Zneli da
ara SeuZlebeli.
muxran maWavarians bedma aRirsa
yofiliyo didi poeti. did poets
vambob da upirveles yovlisa vgulisxmob did adamians, Torem kargi
leqsebis wera bevrma iswavla galaktionis Semdeg. TumcaRa muxrani
martoden karg leqsebs ki ara, Sedevrebs werda, romliTac qarTul
sityvierebisa da azrovnebas masStabi misca haerovani sisadavisa da
filosofiuri simsubuqis.
isic im didi epoqis Svili iyo,
romelic daiwyo ruseTSi andrei
voznesenskis, evgeni evtuSenkos, iosif brodskisa da sxvaTa Taosno-
biT, evropaSi ki idga amindi
biTlzebisa. sabWoeTzec gavrcelda nawilobriv Tavisuflebis siaxlis SegrZnebis es sio. rusul
poeziaSi jer kidev Tavis tans
scemdnen boris pasternaki da anna
axmatova. saqarTveloSi izrdeboda
axali Taoba, romelmac, Tamamad SemiZlia vTqva, gadaaWarba Tavis winamorbedebs, rameTu SemoqmedebiTi Tavisuflebis oazisSi imyofebodnen,
- da imyofebodnen sicocxlis bolomdis, miuxedavad aTasgvari wnexisa da akrZalvebisa.
gvian mixvda xruSCovi Tavis
politikur Secdomas, radgan gatacebuli iyo aRmoefxvra yvelaferi stalinuri, es ki gamoepara,
yvelaze mniSvnelovani da wamoiyvira baxusiT gadareulma - `D djghjcf[ bcreccndf z cnfkbybcn~... es SeZaxili yvelas Seexo, eleqtroSokiviT Semoirbina am
replikam mTeli sabWoeTi. nomenklaturis reaqciac mohyva da Seiqmna
mTeli rigi preiskuranti akrZalvebisa da akrZalulebisa. sabWoeTis
periferiebSi naklebad igrZnoboda
devnaTa axali nakadi, magram mkrTali siosaviT gadauara xruSCovis
risxvam qarTul kulturas, amas
vin daeZebda, qarTvelTa srul deportacias apirebda loTi xruSCovi. Tumca, TviT mbrZanebeli moaSTves male.
Cveni mwerloba ki Tavisi gziT
midioda rudunebiT da did korifeTa Soris gamoikveTa ori saxeli - muxrani da murmani. orTaveni qarTuli poeziis mewinaveebad
iqcnen da aseTad darCnen sicocxlis bolomde. maT poezias mieca
akakiseuli sisaTuTe da ritmis
originaluri stili. am stilma
qarTuli leqsi monumentaluri
gaxada, anu leqsi yurebadi gaxda uyureb,
xedav,
grZnob
da rac mTavaria SeigrZnob imas,
rac weria. ai, magaliTad:
`TevziviT uxmod amomdis suli,
amxobs cruTani qveyanas fici.
Suri mSurs, - Suri!
Suri mSurs, - Suri!
Suri mSurs, - visac
Cemi Surs, - misi~.
es erTi imaTgania, sadac leqsma
ganivTebuli saxe miiRo da amave
dros Tavisi xma hqonda auwonavi.
da es is dro-Jami iyo, roca msoflio majiscema daxSuli iyo sabWoeTis binadarTaTvis. TumcaRa msof-
qvemoT srulad vaqveynebT poetis ukanasknel
sityvas, romlis warmosaTqmeladac avida igi
scenaze, magram bolomde ver daasrula.
`Tbiliso, me rom
SenTan movedi,
siyvaruliviT videq
mdumari...
mec unda viyo
Seni poeti,
me ar viqnebi
Seni stumari~ ase mimarTa saqarTvelos
dedaqalaqs, naxevari saukunis winaT, Cvenma dRevandelma
iubilarma, romelic ukve karga xania, Rirseuli poeti
gaxlavT ara marto Tbilisisa, aramed mTliani saqarTvelosi.
winaTac da dResac yoveli WeSmariti qarTveli poeti saqarTveloTia daavadebuli:
- RmerTo samSoblo
micocxle,
ZilSiac amas vduduneb! -
werda vaJa.
- davbadebulvar, rom viyo
mona da saqarTvelos medgas
uReli! - werda ticiani.
- samSoblo ar dagaviwydeT,
samSoblo umTavresia! - werda galaktioni.
`roca giWirs Sin da gareT
da qveyana Cveni godebs,
RmerTma nu qnas,
sadme qarTvels
qarTveloba ar undodes!~ wers fridon xalvaSi.
arada, aramcTu sxvagan, amJamad, TviT saqarTveloSi, samwuxarod, arian qarTvelebi, romlebsac maincadamainc didad
arafrad miaCniaT Seni qarTveloba! (amis Tqma iyo da waiqca poeti. - red.
red.)
magram, darwmunebuli var,
RmerTi Tavisas miuzRavs yvelas, da dRes ara, - xvale, am
`mamulis~
foto-reportaJi
`maSin epoqa dasrulda didi...~
galaktioni
lio mzeris rakursi did qarTvel
poets sworad hqonda daWerili
da am mzeris parametrebze aawyo
Tavisi leqsis forma, xolo Sinaarsi erovnuli suliskveTebisa misca.
muxranis mTavari safiqrebeli
Temebi vaxtang VI da sulxan-saba
orbelianis bedia. igi meTvramete
saukuneSi uyurebda qveynis axlo
da Soreul momavals. man jer kidev
rodis ganWvrita is, rom saqarTvelos isev daudgeboda Jami orientaciis arCevisa - evropa Tu ruseTi. evropa poetisTvis imedobanas
TamaSi iyo `orbeliani ludoviko
meToTxmetesTan
alodines da...
meTxuTmete kacad Sevida.
cameti ludoviko
kedlidan iyureba,
cicas efereba
lui meToTxmete~
es ver gaiges dRevandelma politikanebma. ludovikoebi bevrni yofilan da arian da iqnebian kidec.
saba erTi iyo, is imedebiT gaityues Tavisi qveynidan. dRes vaipolitikosebi TveobiT uzian Tanamedrove oTxwlian ludovikoebs
sasaxlis karze da meTxuTmete kacad ki ara kacadac ar Tvlian, ise
istumreben TavianTi qveynidan. samagierod, ukve kargad ician, rom
ruseTi sikvdilia.
diax, rom sikvdilia ruseTi saqarTvelosTvis da unda SevagnebinoT
dRevandeli vai politikosebis medalionis meore mxares. ai, marTali sityva, esec xom araa raRac
sxva `moi pariza, moiroma,
moistambula,
mobrunda Sin da
iudasi eZRvna ambori.
moimoskova, ar acala
yinvam Zlierma,
moskovma STanTqa
Zvalni misni, - satanZieni.
mkerdzed gefina CanCqeriviT
qaTqaTa wveri,
gamoalaje sakuTar saflavs...
kurTxeul iyos
saxeli Seni, - saba!~
(`isev saba~ dawerili 1973 wels).
dRes veravis aiZulebs qarTuli poezia es pozicia daikave Tu
isao. ufro ki piriqiT, dRes bevri poetia, romlebic sxvaTa dakrulze buqnaoben. saqarTveloSi
ki qalwuluri siwrfele mxolod
warsul magaliTebad SemogvrCa.
me axla maxsendeba saqarTvelos
uaxlesi istoriis gzisgasayari,
saidanac aTvla daiwyo dRevandelma qarTulma saxelmwifom da aqac
upirvelesi sityva saqarTvelos
bermuxasaviT RvawliT mosil poets miakuTvnes, rodesac muxran
maWavarianma 1990 wlis 14 noembers uzenaesi sabWos pirvel sxdomaze uzenaesi sabWos Tavmjdomared
wamoayena zviad gamsaxurdias kandidatura. amiT eris cxovrebis Carxi sxva mimarTulebiT datrialda (waRma Tu ukuRma, es momavalma
Tqvas, magram datrialda sxva mimarTulebiT, ara imiT, riTac aqamde
iyo). da amaSic pirveli sityva
muxrans miekuTvna. aq zviadis arCevaze ki ar iyo saqme, aramed eris
majiscema xelSi poetebs eWira.
aseTi poeturi gaqaneba arc erT
did poets ar Rirsebia saqarTvelos istoriis mTel manZilze. es
iyo wami, marTlac, udidebulesi, rogorc amas merab kostava ityoda. da davamateb imas, rom es is
wami iyo, roca saqarTvelos bediRbali parizSi, vaSingtonSi da
moskovSi ki ar wydeboda, aramed
TviT saqarTveloSi. ai, es sityva
Tqva im istoriul sxdomaze muxran
maWavarianma da mTeli misi poeziis suli da guli Cado am naTqvamis ganxorcielebaSi. mogvianebiT
ki sasowarkveTilma amoigmina `is iyo, - saxes uprians
iZenda ukve parnasi!
is iyo, - iZirkveboda
TamaSi rusobanasi!
is iyo, - gmiri xevsuri
mkvdreTiT dgeboda samasi!
gamogvecxada (krul iyos!) sisxli rom scxia mamasi,
da... isev rusobanasi
dagvawyebina TamaSi!~
(`rusobana~ - daiwera 1993 wels).
dRes saqarTvelom didi sisxlisa da omis fasad Camoicila rusis
sindromi, nostalgia veRar gaWris,
rameTu mxolod leqsSi da istoriaSi ki aRara gvaqvs warmodgenili rusis saxe, aramed cxadad
vxedavT Cven WogritiT liaxvze
da engurze rusul Ceqmas da vin
vis da, Cveni Tu ara Cveni Svilebis Segnebidan waiSleba xsovna
ruseTis - es monuri daavadeba,
romelic jer kidev im meTvramete
saukuneSi SemoiWra CvenSi mTelis
simZlavriT,
didi muxrani rom fiqrobda
da misi poeziis gamocanad rom
darCa.
e. w. qarTvelTagan, arc erT
maTgans ar ascdeba bedi akaki
wereTlis naTagvari Ramurasi!
iSviaTia poeti, romelsac
sxva poetis danaxvisa da misi
aRiarebis unari Seswevs.
fridon xalvaSi samagaliToa am mxrivac:
`miyvars naavdrali mTebi,
mTebi nislebaCaluli,
kvnesiT daxnul-danaTesi,
iarebiT daSaruli,
rogorc gorgilaZis leqsi
didqarTuli, aWaruli.~
WeSmaritad, uSurvelobisa
da keTilSobilebis zenitia
fridon xalvaSis es `gulidan
xorcad gamonatani~ sityvebi.
udavod, `didqarTulia~ TviTon fridonis Semoqmedebac.
xalxma zepirad icis misi
madliani xelidan gamosuli
araerTi striqoni.
`miTxar, rogoraa memleqeTi,
Cemi sanatreli saqarTvelo,
rame imnairi gamagone,
guli dakodili
gavamrTelo.~
mTel qarTul poeziaSi
TiTo-orola Tua esoden gulSi Camwvdomi leqsi.
fridoni prozaSic iseve
wrfeli da elvarea, rogorc
poeziaSi:
mravlismetyvelia misi
romani `SeiZleba Tu ara, muslimani iyos qarTveli.~
SesaniSnavia misi memorialuri xasiaTis wigni `omri~...
WeSmarit poets, mxurvale mamuliSvils, daucxromel sazogado moRvawes, Cems
Zvel megobars fridon xalvaSs suliTa da guliT vulocav dabadebidan 85 wlisTavs da vusurveb kvlavac
mravalgzis gaexarebinos
qarTveli kacis guli Tavisi leqsiTa Tu proziT.
manuCar kaWaxiZe
muxran maWavariani
15.05.010 Tbilisi
6
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
Znelia moZebno adamiani, vinc levan berZeniSvilTan xuTi-aTi wuTis saubris Semdeg ar mixvdeba, rom
is yofili politikuri patimaria. rogorc Cans, am viTarebam, am ambavma baton levanze waruSleli
STabeWdileba moaxdina. TviT patimrobaSi, am gamocdilebaSi aris raRac iseTi, rasac berZeniSvili
araTu ar malavs, aramed cdilobs, rac SeiZleba swrafad miawodos es informacia sxvas. es aris is,
ramac gansazRvra levan berZeniSvili. berZeniSvili namdvilad gansazRvra uSiSroebis komitetis
gadawyvetilebam, daepatimrebina igi. es ar iyo marto erTjeradi aqti, es iyo oTxwliani devna, Zalian
Taviseburi, romelic patimrobiT dasrulda da amiT damTavrda garkveuli epoqa...
amiT levan berZeniSvilis axalgazrdoba damTavrda.
mZafri STabeWdilebebi bevri SemiZlia gavixseno. magaliTad, SemTxveva, romelic mqonda braziliasa
da samxreT afrikaSi. am qveynebSi
gamZarcves. Zalian Taviseburi ganwyobaa es. braziliaSi orjer gamZarcves. samxreT afrikaSi erTxel,
Tumca mets verc moaswrebdnen. ubralod, cota xniT viyavi. aseve
kargad maxsovs, bavSvobaSi erTma
Cemze nawyenma gogonam Tavisi biZaSvili rom damaxvedra. am danebian
Sexvedraze megobarTan erTad aRmovCndi, romelmac mimatova. aseTi
rameebis daviwyeba SeuZlebelia.
aris bevri ram, rac gaxsovs kacs,
magram aris erTi ram, rac mudmivad maxsovs. es aris patimroba,
rac imdenad aranormaluria da imdenad arasaWiro, rom es krizisi ganukurnebelia da mudmivad Tan axlavs
da Tavis daRs asvams adamians.
vfiqrob, amaSi aris garkveuli
fatalizmi, da rom raRac TvalsazrisiT, isini codonic ki arian,
visac amgvari gamocdileba ara aqvs.
esaa garkveuli simdidre. ra Tqma
unda, ar vici, ramdeni momca uzenaesma Zalam, Tuki is arsebobs, da
ramden xans unda viyo amqveynad,
magram vici, rom ufro met xans
viqnebodi, is wlebi rom ar yofiliyo, imitom, rom fizikurad Cemi
sicocxlidan raRac mniSvnelovani waiRes. Tumca nelson mandelas
rom vakvirdebi, romelic 30 weli
ijda cixeSi, vxvdebi, rom cixe
garkveuli gagebiT, raRaceebsac inaxavs. magram dadebiTi elementebi,
anu plusebi da minusebi rom davuTvaloT Cems dapatimrebas, ra
Tqma unda, plusebi gadaaWarbebs.
amiT aravis movuwodeb, rom saswrafod cixeSi gaiqces. magaliTad,
Seni meuRlis erTgulebasa da siyvarulSi rom darwmunde, amisTvis
dapatimreba ar aris sakmarisi. Cems
irgvliv bevri daapatimres, aqedan
90 procentma dakarga TavianTi
Zvirfasi meuRleebi. cixeSi pantapuntiT modioda telegramebi Ìèëûé, ÿ íàøëà äðóãîãî ÷åëîâåêà. am telegramaze, mis Sinaarsze, sabWoTa kagebe muSaobda. is
aiZulebda qalebs, uari eTqvaT dapatimrebul qmrebze. Cemi SemTxveva imitom ki ar iyo gamorCeuli,
rom qarTuli kagebe sxvanairad
muSaobda, qarTuli kagebe sabWoTa
kagebes Rirseuli nawili iyo...
3 weli hqonda misjili,
magram saTaveSi gorbaCovi
rom ar mosuliyo, axlac iq
iqneboda, Tuki iqneboda saerTod. merab kostavasac cota
miesaja, magram is ijda da
ijda, imitom, rom umatebdnen
da umatebdnen, da kidev daumatebdnen, qveyanaSi globaluri cvlilebebi rom ar momxdariyo. mZime stresul mdgomareobaSi adamiani cdilobs
gaerkves, ra da rogor aris,
da Tu igi amas, rogorc tragedias da usamarTlobas
aRiqvams, maSin is SeiZleba
gadagvardes. magram Tu TavisTavSi sakmaris codvilobas
xedavs, ris gamoc SeiZleba
zogadad daisajos, maSin igi
gadarCeba.
cxovrebaSi bevri damiSavebia saimisod, rom gasaWirSi Cavvardniliyavi. Tu dainaxav, rom samyaroSi
aris garkveuli samarTlianoba, Tundac imaSi, rom Sens CagvraSi
aris raRac kanonzomiereba, imitom,
rom Senc dagiSavebia, an kidev daaSaveb, - maSin SeiZleba iolad gadarCe. moraluri mdgradobis garantia
sakuTari Tavis Sefasebis unaria.
kargad maxsovs rostovis cixeSi gagonili pirveli didi sibrZne:
`Â ãðóçèè - rostovelma qurdma
miTxra, - âñå âîðû äî ïåðâîãî
ñâåòîôîðà~. qarTveli patimrebis
didi nawili Zalian magrad iqceva pirvel gasaWiramde, anu rostovis cixemde. es ar exeba politpatimrebs, romlebic, rogorc wesi, qarTvelebic da somxebic da a.S.
- Zalian medgarni arian xolme,
aramed exeba e.w. axalgazrda, mo-
mavalze mofiqral xalxs. bevri
fiqrobs, rom is qurduli cxovrebis gzas daadgeba, oRond rostovis cixemde. pirvelive seriozuli
gamocda - rostovis cixe, romelic cudi adgilia, Zalian akninebs, ase vTqvaT, im romantikul
warmodgenebs, romlebic axalgazrdebs qurdul samyaroze aqvT. axla
ver vityvi, gaumarjos rostovis
cixes-meTqi, magram man Tavisi funqcia uTuod Seasrula Cvens istoriaSi, da bevri qarTveli adamiani
daabruna dedamiwaze im saeWvo zecidan, romelsac qurduli samyaros
zeca hqvia. bevri kargi ram, rac iq
iyo, isedac iqneboda, ra Tqma unda,
magram Zneli warmosadgenia, sabWoTa
kavSirSi gvevlo da yvelaze Warbi
Tavisufali inteleqtualuri Semadgenloba Segvekriba. uSiSroebas
amis saSualeba hqonda. man Sekriba da, garda amisa, am xalxs gamocda mouwyo, da vinc, ase vTqvaT, TanamSromlobas iolad daTanxmda,
maTgan Cveni rigebi gawminda, ase
vTqvaT, jirkvali ganagdo, da datova
sufTa, dauTanxmebeli masala - xalxi, romelic ar eTanxmeboda sistemas. aseT adgilas moxvedra ar
iyo patara ram, da mimaCnia, uSiSroebam, garkveulwilad, pativi dagvdo
im TvalsazrisiT, rom ar mogvisaja, vTqvaT, gaupatiurebisTvis... arada, SeeZloT, nebismieri saqme SeekeraT. magaliTad, samSoblos RalatisTvis gavesamarTlebineT, magram
patiosnad gviwoda xalxi, romelic antisabWoTa meTodebiT ibrZoda. mere, roca sabWoTa kavSiri
daingreva da mTeli msoflio gaigebs, rom es iyo boroteba, aSkarad
meamayeba, rom antisabWoTa agitaciis
da propagandis muxliT viyavi braldebuli, da ara, vTqvaT, xulignobis an gaupatiurebisa.
vinaidan gairkva, rom sabWoTa
kargi ar yofila da saqarTveloSi sabWoTa kavSirs arcerTi seriozuli adamiani (mxedvelobaSi Tu
ar miviRebT imas, rom xalxi Tavis
axalgazrdobas mistiris. Tumca,
realurad, sabWoTa kavSirSi dabruneba aravis unda, erTi-ori damTxveuli komunistis garda, romelTac
aseve Tavisi uflebebi aqvT) ar
mistiris, amitom, garkveuli gagebiT, antisabWoTa agitaciisa da
propagandisTvis jdoma kargia. meore mxriv, Raribia is adamiani, romelsac miRmuri gamocdileba ara
aqvs. mwerlebs es gamocdileba aqvT,
imitom, rom TviTon gadadian samyarodan samyaroSi, qaRaldze mainc,
xolo qaRaldze ver moxdeba, Tu
SigniT ar moxda sulieri Zvra.
erTsaxovnebaSi didi siRaribea, magaliTad, xuTosnobaSi, kaTedris gamgeobaSi, dafasebaSi, mTawmindaze dakrZalvaSi... aqvs adamians Sansi iwves
mTawmindaze da aravis axsovdes
da ainteresebdes igi. magram aris
sxva Sansic. SeiZleba adamiani sazogadoebisTvis sruliad miuRebeli iyos, magram elvarebdes, rogorc
gmiri da ideali.
me vicnobdi aseT kacs, romelic
xandaxan yvelas gvacinebda Zalian
seriozulad da romelic absoluturad miuRebeli iyo, magram, ra
Tqma unda, is XX saukunis saintereso qarTvelTa sameulSi Sevidoda. es jaba ioseliania. namdvilad
ar viyavi misi gulSematkivari, da
namdvilad mgonia, rom misi azrovneba, araTu dros CamorCeboda, aramed
Zalian gaRma iyo, magram Tqven warmoidgineT, romanis daweras rom
vapirebde, namdvilad vici, rom xuTosnebis bediT ar davinteresdebodi, radgan maTSi araferia saintereso. ioselianisnair adamianebs
sazogadoeba Cuqnis qalTa met yuradRebas, ukeTes garegnobas, da karg
fizikur SesaZleblobebs. minaxavs,
rogor arboda 75 wlis jaba ioseliani meTxuTmete sarTulze. SevardnaZe liftiT adioda, is ki aswrebda xolme. adamiani elvare unda
iyos. ufro sworad, kargi iqneba,
rom iyos. xolo es adamiani swor
gzasac Tu daadgeba, maSin es didi
bednierebaa. aseTi adamianebi gmi-
qaliSvilobis instituti, Cemi azriT, gaTavisuflebuli unda iyos yvelanairi akviatebebisagan. anu, es unda iyos bavSvis arCevani da is Tavisufali unda iyos am arCevanSi. ar vambob, rom gavekidoT yvelas da wavarTvaT qaliSviloba, Tundac xelovnurad an
dabadebisTanave, rom mere veRar gabedos qaliSvilad darCena. magram amave dros dramatulad mimaCnia, rom adamiani cxovrobs da
am cxovrebidan raRac Zalian Zvirfasi gamocdileba ar miaqvs. vfiqrob, maT es gamocdileba sazogadoebam waarTva...
qaliSvili da araqaliSvili adamiani CemTvis ar gansxvavdeba, garda erTi SemTxvevisa, rodesac is valdebulia ubralod ar iyos
qaliSvili. Znelad warmomidgenia, rom qaliSvilma yvelaferi SeZlos, magaliTad, ver
iqneba msaxiobi, minaxavs meZavi qalis roli,
romelic qaliSvilma iTamaSa da ver Seasrula. iseve, rogorc, Tuki patimari ar yofilxar, verasodes mixvdebi, bariers iqidan rogor giyureben... adamiani, romelic am mxriv
sxva adamianebisTvis daxurulia, roca raRac
TvalsazrisiT is ucodvelia, SeiZleba raRac unarebs kargavdes, da piriqiT, raRac unarebs inarCunebdes. iaponiaSi eleqtronul
qarxanaSi adgilia, sadac mxolod qaliSvilebi muSaoben imitom, rom qalwulis TiTebi gamoyofen raRac nivTierebas, romelsac
araqalwulebi ar gamoyofen. Tumca marto
amis gamo, iyo qaliSvili, sasaciloa.
erTi kaxuri gamonaTqvamia - `kargunaxavi~.
samarTlianoba yvelaze saSiSi
sityvaa, es aris sityva, romlis
gamoc yvelaze meti sisxli daiRvara, vidre sxva romelime sityvis
gamo. saqarTveloSi Cven ukve viciT,
rom samarTlianoba iolad miRwevadi ram ar aris. Cven mogviwevs
Segueba imisa, rom vinc iSova, iman
iSova. es am qveynisTvis gadamwyve-
xebic ki, ar eqvemdebareba srul
algoriTmizacias, da is xalxi, visac eCveneba, rom am mxriv raRacis
gakeTeba SeuZlia, brZen xalxad
iTvleba.
xandaxan am sityvas ar uwodeben, magram eubnebian: `Tqvenma zogma
prognozma gaamarTla~, - rac daaxloebiT igivea, anu es ufro Tava-
kaci,
romelic
icinis!
rebad iqcevian xolme. aseTi xalxi, gansakuTrebiT sainteresoa am
gardamaval droSi. vin aris is,
visac unda mibaZo.
pativsacemia prezidentis azri
mis moxeleebze, magram saeWvoa, prezidentma erTi kaci mainc gvaCvenos, romelic Rame im fiqriT iZinebs, rom xval gaiRviZebs da daviT
kezeraSvils emsgavseba.
dRevandel gmirebze, romlebic
xelovnurad iqmnebian, ar SeiZleba
seriozulad laparaki. magaliTad,
`es gmiria~, - ityvis xolme prezidenti, magram isini aseTebi ar arian.
maT aravin baZavs, aravis unda maTnairi iyos.
mxedrionis dros, televiziiT
aCvenes filmi `erTxel amerikaSi~,
romelmac waruSleli gavlena moaxdina saqarTveloze, formebis
TvalsazrisiT. `grand Cerokebze~
momjdari biWebi da maTi saqcieli pirdapir im filmidan iyo gadmoRebuli. anu isini saqarTveloSi amerikuli reketis gariJraJs
qmnidnen. da Zalian kargi, rom es
filmi arsebobda, radgan uamfilmod es biWebi sisastikis ufro
rTul da gaugebar formebs moifiqrebdnen.
maT airCies sisastikis is formebi, romlebic mxatvruli gaformebis saSualebas iZleoda. sabednierod, isini ar gaxdnen qarTuli
sazogadoebis iseTi organuli nawili, rogorc mafia iyo samxreT
italiis sazogadoebis nawili.
amiT imis Tqma minda, rom kargia,
es imas ar niSnavs, rom mosawoni
iyo, magram kargia niSnavs, rom swrafad movineleT da movixadeT es
seni. garkveuli gagebiT, es nacionaluri senia.
qaliSvilebi swored aseTi kargunaxavebi
mgonia. vici, orjer gaTxovili qali, romelmac gardacvalebis win SemomCivla, qaliSvili varo. man es gulistkiviliT Tqva. es CemTvis Soki iyo. mgonia, rom egzistenciur pirobaSi, sikvdilis win, man simarTle Tqva.
Tqva, rom raRac aklda. damejera, rom am adamianebs raRac akliaT. qaliSvilobis instituti sazogadoebam ar unda moiTxovos. danarCeni - adamianis arCevania. ra Tqma unda, ZaliT veravis vaiZulebT, rom ginda Tu ara,
dakargos qaliSviloba. erTxel Zalian gulmodgined rom mReroda kaci da simRera ar
gamosdioda, profesorma rezo siraZem, romelic Cemi maswavlebeli iyo, im kacs uTxra,
cota aigde simRerao. qalwulobazec ase minda vTqva, qalebma unda aigdon qalwulobis
instituti, da qalic unda aigdon.
es aris Tavisufleba, romelsac isini imsaxureben. roca frangi xalxis 55 procentma
Tqva, ar gvinda konstituciao, safrangeTis
prezidentma brZana; ra vqna, es aris Cemi xalxis arCevanio. Tu qarTveli qalebi ityvian,
rom qaliSvilobis instituti maT fexze hkidiaT, sazogadoeba ityvis, rom es maTi qalebis arCevania.
Tu vinmes hgonia, rom adamiani Zvirfasia
imiT, Tu sxeulis romel nawilSi moxda Sexeba da ramdenad Rrmad, da Tu mxolod esaa
mniSvnelovani adamianSi, maSin cudad yofila Cveni saqme, amis mixedviT adamiani ar
unda iwonebodes.
ti momentia, anu qveyana ufro maRla unda dadges, vidre martivi
warmodgena samarTlianobaze. arsebobs didi da patara samarTlianobebi. nel-nela cxovreba gaswavlis sibrZnes. iyo brZeni, niSnavs ar iyo Wkviani. rusTaveli rom
ambobs, am ambavs Wkvianebi ver mixvdebiano, swored amas gulisxmobda.
Wkviani aris - orjer ori oTxia.
ukanonod mopovebuli qoneba rom
unda CamoerTvas vinmes, es Wkvianobaa da, ra Tqma unda, sworia, magram
sibrZne mdgomareobs imaSi, rom saqarTvelom ar unda izrunos yvela
samarTlianobis aRdgenaze.
magaliTad, 44 wels moxda e.w.
Turq mesxTa anu mahmadian qarTvelTa gasaxleba saqarTvelodan.
srulad rom aRdges samarTlianoba, saqarTveloSi naxevari milioni adamiani unda Camovides, romelic Cvens mimarT agresiulad iqneba ganwyobili. anu Zneli warmosadgenia srulad aRadgino samarTlianoba, da SeinarCuno qveyana.
amave dros, arc imis Tqma SeiZleba, rom am xalxs ar daabruneb.
sruliad warmoudgenelia, Tundac
pragmatuli TvalsazrisiT. saqarTvelos ar eqneba amis Sansi. anu
sibrZne sxvaganaa, iq ara, sadac orjer ori oTxia, sibrZne gacilebiT
ufro rTulia da sibrZnis SemTxvevaSi, orjer ori xandaxan ar
aris oTxi, namdvilad ar aris. Tu
vinmes uWirs amis warmodgena, unda
axsovdes, rom aris erTi Teoria,
romelsac efuZneba Cveni codna,
anu erTi wertilidan wrfisadmi
SeiZleba gaavlo erTi paraleli,
da aris ori sxva Teoria, romelic ambobs, rom verc erTs ver
gaavleb. aqedan erTi ambobs, rom
isini erTmaneTs gadakveTen, meores
mixedviT ki isini erTmaneTs arasodes gadakveTen. am orive Teoriis
mixedviT, kacobrioba kosmosSi dafrinavs, da cxovrebas awyobs, da is
Teoria, rom mxolod erTi paralelis gavleba SeiZleba, samwuxarod,
daaxloebiT iseT qveynebs axasiaTebs, rogoric saqarTveloa. lobaCevskis da rimanis geometriebi, es
aris pasuxi imaze, rom sibrZne ar
aris marto evklidoba. Tumca elementaruli codna amis gareSe ar
arsebobs. unda gesmodes, ra aris
samarTlianoba, rom mere gaigo ufro maRali samarTlianoba. ase rom,
zedmeti Tavgamodeba rom ar gamoviCino, vici, ra aris sibrZne-meTqi,
vityvi, rom erT rames Cavwvdi: martivi nabijebi TiTqmis arasodes
niSnavs warmatebas, martivi, anu swori nabijebi. garkveuli gagebiT,
is strategiuli gaTvlebi, romelic SeiZleba arsebriv codnas
daefuZnos, adamianze ukeT SeiZleba kompiuterma gaakeTos. magram
ar meguleba saqarTveloSi arcerTi met-naklebad seriozuli sakiTxi, romelic am doneze SeiZleba
iqnas gaTvlili, da ar gaiTvaliswinos is adamianuri faqtorebi,
romlebsac kompiuteri ver gaiTvaliswinebs. anu jerjerobiT
umartivesi strategiuli sakiT-
ziani formaa imisa, rom kacs uTxra,
brZeni xaro, rac niSnavs, Tqven lamis
mkvdari xarT. Cven ar gviyvars es
sityva, Cvens kulturaSi is cocxali adamianis mimarT ar gamoiyeneba. roca sokrates RmerTma uTxra,
rom igi yvelaze brZenia, Sedegad
amas rac mohyva, yvelam kargad icis.
sxvaTa Soris, ara var momxre, rom
aTenelebi, rogorc borotmoqmedebi ganvixiloT, romlebic ver gaerkvnen, vin vin aris. Zalian kargad
gaerkvnen, 220 kacma, romelmac Tqva,
rom kacs, romelic angrevs saxelmwifos, sicocxlis ufleba aqvs.
280-ma ki Tqva, rom ara aqvs. ase
rom, garkveva SesaniSnavi iyo.
dRevandeli gadasaxedidan Cans,
rom stresuli momentebidan da
sxva adgilebidan miRebuli sibrZne
Cvens qveyanas uTuod gamoadga. am
wlebis ganmavlobaSi garkveuli
raRaceebi gamoviareT, maT Soris
Cvens Tvalwin ori didi samyaro
daingra. pirvel yovlisa, qurduli
samyaro daeca, Cven axla mis nangrevebze vimyofebiT. faqtobrivad, es
ideologia kvdeba, da meore - daeca sxva kriminaluri samyaro, es
iyo romantikul-kriminalur-mxedrionuli ideologia, Tavisi SesaniSnavi, daxvewili sisastikis formebiT. maT Soris Tavis moWrebiT,
trabaxiT, vis ramdeni kaci hyavs
mokluli da a.S. es ori ram Cven
movineleT. amJamad saqarTvelo sxva
ideur sferoSi gadavida. yvela
Zalian swrafad iqca Cveulebrivi
moqalaqidan mrevlis wevrad.
saburTaloze aris erTi patara
eklesia, sadac 20-30 kacis meti
ar eteva. arada, bunebrivia, mrevli
metia. amitom iq xmamaRla molaparakeebia gamotanili. xalxi ezoSi
dgas da ismens. idge iq ramdenime
saaTi - mZimea. farisevels es SeuZlia erTxel, orjer... xuTjer ar
SeuZlia. es imas niSnavs, rom patara
eklesia, Tavisi zomebiT, xels uwyobs mrevlis dawmendas. bolos
SeiZleba aRmoCndes, rom is patara
eklesia, sworad aris patara. anu
imxelaa, ramxelac unda iyos. amas
Zalian pirobiTad vambob. sulac
ar vgulSematkivrob mrevlis Semcirebas. namdvilad vici, rom gulwrfel rwmenaSi aravisTvis ar aris
safrTxe. SeuZlebelia es iyos safrTxe. mTeli 100 procenti Tu
iqneba Rrmadmorwmune, es aravis
araferSi ar Seuqmnis safrTxes,
maT Soris maT, vinc ar ari morwmuneebi. magram Tu am grZnobaSi ar
aris gulwrfeloba, maSin mirCevnia Cemnairi kaci, romelic acxadebs, rom is ar aris eklesiuri.
xsna mxolod individualuri
SeiZleba iyos, nacionalur-qristianuli xsna ar arsebobs iseve, rogorc ar arsebobs nacionalurmusulmanuri an budisturi xsna.
es kerZo adamianis gzaa. amitom,
roca modis vinme da meubneba, Sen
ratom ar iqcevi ise, rogorc unda
moiqce, - Zalian mikvirs. gansakuTrebiT Jurnalistebma ician Zalian
agresiuli Semoteva, dRes esa da
es dResaswaulia, ra iciT amis
Sesaxebo. Tu ityvi, rom araferi
ici, - giteven, ratom ar icio da
a.S. amis mere iwyeba Zalian seriozuli saqmis garCevebi, rogor SeiZleba es ar icodeo da sxva. lamis samSoblos moRalated Segracxon. visurvebdi, rom aseTma adamianma odnav mainc icodes, ra aris
rwmena. da erTxel mainc gamoscados Tavisi Tavi. me, magaliTad, gavuRviZebivar sisxlis wveTebs, romelic yelgamoRadrul kacs sdioda Cems zemoT. da vici, ra aris
sikvdili. yovel SemTxvevaSi, minaxavs, sicocxlis da sikvdilis Sexvedris wamebi. gamocdileba raRacas geubneba. rwmenis TvalsazrisiTac, ra Tqma unda, raRac davijere
da raRac ar davijere.
yvela midrekileba TviTgvemisken, TviTmkvlelobisken, araqristianulia. ar yofila qristianobaSi
arcerTi wami, roca sakuTari sxeulis dangreva ramenairad mowonebuli yofiliyo. moZRvrebaSi devs,
rom yvelafer amas gafrTxileba
sWirdeba, sxeulsac ki. bibliaSi
naTqvamia, rom sanam aq aris mefe,
manamde zeiTunis zeTic unda wavusvaT mas. glova merec gveyofa, roca
is aq aRar iqneba. es Zalian pirdapiri da naTeli miniSnebaa imaze,
Tu ra fasi aqvs sicocxles da
sxeulsac, da am qveynierebasac, romelic ar aris miraJi da araferi.
aseTi ram bevrjer msmenia, da
aseTebi rom msmenia, amitom var
eklesiisgan moridebulad da mokrZalebulad Sors. Tumca saxarebis kiTxva mec miyvars. bevri vici,
vinc ambobs am mZime sityvebs, sicocxles azri ara aqvso, rom es yvelaferi warmavalia, gareT ki `toiota lendkruzeri~ elodeba... arada,
saxarebaSi weria, rom aqlemi ufro
iolad gaZvreba nemsis yunwSi, vidre
mdidari Seva RvTis sasufevelSi.
araferi maqvs sawinaaRmdego mdidrebis mimarT, Tumca arc skot ficjeraldiviT var maTi momRerali.
vici simdidris nakli. kargad mesmis, rom sulier xsnas da dafiqrebas simdidre Zalian xels uSlis.
gakvirvebuli var, rogor dauSva Tundac kaTolikurma eklesiam
(`Tundac~ imitom vambob, rom CvenSi
ise iTvleba, TiTqos kaTolikuri
eklesia yvelanair sisuleles dauSvebda), rom pier paolo pazolinim maTi fuliT da maTi dakveTiT
gadaiRo filmi qristeze. pirveli
is, rom pazolini komunisti iyo,
meorec - is kaTolikuri eklesiisTvis sruliad miuRebeli orientaciis mqone adamiani gaxldaT.
kidev, is iyo kaci, romelmac 1968
wels studentebis winaaRmdeg policielTa qmedeba gaamarTla. man
policielebze Tqva, rom xalxi
esaa, Torem studentebi - elita
ariso. arada, TviTon Zalian elituri iyo, magram esmoda, Cveneburad rom vTqvaT, gldanis da muxianis, da es vakeli kaci, maTi momRerali iyo. Tavis filmSi pazolinim lamazi mdidari kaci gvaCvena,
romelsac adevs Zalian lamazi
Tavsaburavi, romelic mooWvili
araa da Zvirfasi qvebi ar ayria,
anu man gvaCvena maRali rangis
simdidre. qristem am kacs Tavsaburavis gadagdeba moTxova. magram,
ra Tqma unda, es kaci Tavsaburavis
gadamgdebi ar aris. anu imis Tqma
minda, rom farisevloba damTavrdeba
maSin, roca adamians `lendkruzeriT~ aRsarebaze wasvla Sercxveba.
Tumca, es mTel msoflioSi ase
xdeba, yvelgan daqrian `lendkruzerebi~ codvili adamianebiT, romlebic miiReben Tu ara indulgenciebs, saswrafod axali codvis Casadenad garbian. am farisevlobas
vuyureb, rogorc erT-erT gansacdels mas Semdeg, rac Cven ideologiuri gansacdeli gamoviareT.
iyo komunizmi, iyo komunizmis miuRebloba, iyo Cveni gamocda disidentobiT, romelmac garyvna da waaxdina saxelmwifoebriobis idea.
me yofili disidenti var da kargad
mesmis, ra saSiSia disidentoba damoukidebel qveyanaSi, da ra safrTxes uqmnis kanonis mimarT agdebuli damokidebuleba mSenebare saxelmwifos. Cemnairi ti pebi bevri
rom iyos saqarTveloSi, es qveyana
ar aSendeboda. me ukve imdeni vici
am qveyanaze, rom CemTvis Zalian
ioli iqneboda, sruliad cinikosi
adamiani vyofiliyavi, romelsac
arafris sjera. prezidenti rom
paTetikur sityvebs ambobs, SemiZlia TiToeuli misi sityvis ukan
kiTxvis niSani davsva, samwuxarod,
ise kargad vicnob mas. magram Cemi
bedniereba imaSia, rom vici, Cemi
prezidenti alag-alag gulwrfelia. es bednierebaa, RmerTma iseTi
unari momca, rom ar damekarga es
mzera. anu damenaxa is kargi, rac
aris masSi. da ara marto prezidentSi, sxvebSic. aravinaa wyalwaRebuli da ganwiruli. sasikvdilo
sarecelzec SeiZleba kaci cxondes.
Sansi arsebobs mudmivad da yvelasTvis. da es bevrma ar icis, eklesiaSi dadian da ar ician, rom es
Sansi arsebobs.
xSirad ambobs, kargi iqneboda, romelime Tavisufal
qveyanaSi davbadebuliyavi Tavisufal adamianado, magram
rogorc masTan saubrisas
xuT wuTSi nebismier kacs
ecodineba, rom berZeniSvili
yofili politpatimaria, meore xuT wuTSi isic ecodineba, rom is baTumelia.
baTumSi 16 weli icxovra.
me baTumeli var da es Zalian
seriozuli ram mgonia. ara Tu ar
unda Tqva uari Sens am fesvebze,
aramed ver unda Tqva. me rom baTumeli var, es imas niSnavs, rom
Zalian seriozulad mecineba yve-
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
ani epelbuan: Tqveni wardgenisas me unda meTqva: `merab mamardaSvili, qarTveli filosofosi~, magram cotaoden vyoymanob, radgan am
ori sityvis - `filosofosi da
qarTveli~ gverdi-gverd dasma cota ucnaurad JRers. imaT, vinc saqarTvelos icnobs, Tvalwin warmoudgeba is laRi mxiaruleba, romelic erTi SexedviT filosofiisadmi ar gangawyobT. da bolos,
bolo aTwleulebis manZilze ssrkSi `filosofiad~ aRiarebul mecnierebas Rirebuli araferi Seuqmnia. amitom ufro gvinda vicodeT
da gavigoT, rogor mixvediT azrovnebamde im qveyanaSi, romelic sruliad ar gangawyobs fiqrisa da
azrovnebisadmi.
m. mamardaSvili: unda aRvniSno,
rom mec imave qalaqSi davibade,
romelSic stalini daibada. 1930
wlis seqtemberSi. amaSi SesaZloa
monanieba an RvTiuri simetria davinaxoT. gorSi SeiZleba sxva saqmeebis mkeTebeli adamianebic daibadon! amis TqmiT, did siTamamed da
gabedulebad meCveneba vTqva - rogor mivedi azrovnebamde.
vinaidan ufro moridebuli var,
vityvi mxolod, rom me vcdilob
viazrovno; adamianma arasodes icis
azrovnebs igi Tu ara. azrovneba
TiTqmis zeadamianur Zalazea damokidebuli da igi bunebrivad ar
eZleva adamians. is SeiZleba gamovlindes, rogorc erTgvari gaRviZeba
an winare mogoneba adamianisa da
simbolos Soris daWimul velSi.
es unda aexsnas frangul auditorias, radgan igi ar icnobs im qveyanas, romelSic me vcxovrob.…Cven
amJamad gansakuTrebul momentSi
vcxovrobT, azrTan mWidrod dakavSirebul momentSi, romelSic im
uSvelebel qveyanas, romelsac sabWoTa kavSiri hqvia Tu ruseTi, surs,
an unda daubrundes cxovrebas, istoriis, droisa da cxovrebis xangrZlivi uqonlobis Semdeg. imas,
rac moxda 1917 wels, oqtombris
revoluciis mwvervalze, CemTvis
is mniSvneloba aqvs, rom es iyo
ssrk-s Tu ruseTis gasvla droidan, istoriidan da cxovrebidan;
gasvla im meteoriviT, gravitaciis velidan rom vardeba da CaTreulia utopiiT, romlis damaxasiaTebeli niSania, iseve rogorc yvela utopiisTvis, sakuTari Tavis
realizacia: utopiebi xom yovelTvis xorcieldeba. amJamindeli
problema ki isaa, rom `cxovrebas
daubrunde~, roca utopiis devnaSi istoriidan da droidan amovardebi. ikargeba sasicocxlo Zalebis
normaluri urTierTgacvlis grZnoba, adamianTa Soris `urTierTobis~ SegrZneba, rac adamianisa da
misi bunebis istoriul struqturas qmnis. revoluciis Semdeg yvelaferi aranormaluri gaxda; es
iyo sazogadoebisa da saxelmwifos
erTgvari koleqtiuri TviTmkvleloba. qveyana aRmoCnda `cxovrebis
miRma~ da yovelive aman daRi daasva
literaturas, socialur movlenebs,
yvelafers da yvelas, Tu yuradRebiT davakvirdebiT da Tu dasavluri azrovnebis racionalisturi
terminebis ubralo transpozicias
ar movaxdenT, uwyvetad gamoviyenebT
igive metyvelebas, igive azrovnebas ssrk-s Tu ruseTis maStabiT,
Tu davumatebT raRacas, rac unda
speci pikurad rusuli an saWoTa
gamocdilebidan iyos amoRebuli
da imas, rac am metyvelebis ukan
imaleba, maSin am epoqaSi Cans sikvdi-
lis kvali, miRma samyaros cxovrebis kvali. masSi mosCans usicocxlo xatebis cxovreba, anu usxeulo xatebi, fransua viionis msgavsad, romelic realurad cxovrobda.
ar dakargo imis SegrZneba, rom
cocxali xar (da amasTan erTad
am grZnobis tradicia) sakuTari
yofierebis yvela gamovlinebaSi, imaSi, rasac ambob, rasac fiqrob, rasac
akeTeb, - es niSnavs Sen TviTon
erTgvari fundameturi kavSiri SeinarCuno. magram is visac sicocxlisadmi gemo ar gaaCnia, amas ver
gaigebs. SesaZloa isic, rom es
gemo daikargos, magram am SemTxvevaSi imaT, vinc es SegrZneba dakarga,
veRarafers auxsni. Cven iseT viTarebaSi vimyofebiT, rom vinc cxovrebisadmi gemo dakarga, kvlav unda i povos igi, xolo is, visac igi
SerCenili hqonda, magram totalitarulma reJimma daabeCava (rogorc
azrovnebaSi aseve metyvelebaSi; totalitarizmi upirveles yovlisa
lingvisturi dabeCavebaa), xelmeored unda iswavlos cxovreba, dRes
Cven vswavlobT, radgan advili rodia cxovrebas daubrunde.
ani epelbuan: sul dasawyisi gaxsovT? Tqveni azrovnebis dasawyisi? gaxsovT rogor SeajereT sicocxle da sikvdili im xatebSi,
romelsac aRiqvamdiT? rogor gadawyviteT es winaaRmdegoba?
m. mamardaSvili: aranairad ar
visurvebdi es gza xelmeored gamevlo, sulac ar minda axalgazrdoba
damibrundes, 16 wlisa viyo, amboben
ra mSvenieriao axalgazrdoba! ara,
srulebiTac araa ase! srulebiTac
ar visurvebdi kidev gamevlo aryofnis is riski, romelic ase emuqreba axalgazrdebs: roca dRevandeli
axalgazrda iRviZebs sakuTar Tavis,
cnobierebisa da azrovnebis mimarT,
is fexze mdgomi gvamebis tyeSi
aRmoCndeba.
CemTvis TviTgamorkveva ganisazRvreboda cxovrebis arqonis mimarT
dapirispirebiT, dapirispirebiT im
Savi gvirabis mimarT, romelSic
mogvebiviT iZulebuli viyavi mecxovra cxovrebis gareSe da CemTvis
axalgazrdoba warmoadgenda tradiciis aRdgenas am sityvis sruli
mniSvnelobiT; saqme romeliRac konkretul tradicias ki ar exeba,
aramed ukvdavebis tradicias (icinis). es albaT ucnaurad JRers,
radgan konfesianaluri azriT morwmune ara var, me filosofosi var.
filosofia sul sxva ram aris,
vidre Teologia, magram xSirad
mivmarTav religiur simboloebs,
radgan isini ufro metyvelni meCvenebian da adamianuri sulis SesaZleblobaTa, potenciaTa da konstantebis CamoyalibebiT, isini ufro
gasagebs da amosacnobs xdian am
kriteriumebs. amitomac xandaxan
sasargebloa am simboloebis gamoyeneba. maSasadame, ukvdaveba - es
aris sityva, anu adamianSi mkvdari
drois aRdgenis naperwkali; es
aris faqti da aqti, romelic dRemde grZeldeba; sityva aris maradiulobis aqti, romelSic Cven vmonawileobT viTarca adamianebi.
ras vgulisxmob gamoTqmaSi `viTarca adamiani~. me vcdilob gamovxato arseba, romelic bunebis produqti ar aris; buneba ar qmnis
adamianebs. namdvilad Cven mxolod
meore dabadebisas vibadebiT. es
dabadeba ki imyofeba im velSi, romelSic SesaZlo adamiani simbolos
uerTdeba da amas SeerTebis daZabulobisgan anu Tavis Tavze Zalis-
xmevis Sedegad adamianSi adamiani
ibadeba. dantem erT lamaz gamoTqmaSi Tqva, dabadebuls, rogorc aseTi, suli ara aqvso.
ani epelbuan: ra iZleva suls?
ra aZlevs mas suls?
m. mamardaSvili: sityva.
ani epelbuan: Cemi varaudiT, adamianis bunebis Sesaxeb TqvenTvis ar
uswavlebiaT skolaSi.
m. mamardaSvili: skolaSi saerTod araferi maswavles. arc es
da arc amis sawinaaRmdego. sakuTari bedis zogierTi SemTxveviToba
erTgvar eqstra-teritoriulobas
qmnis xolme; SemTxveviTobis iner-
cia, Sens ukan rom dgas, gagriyavs
kunZulze, sadac Sen eqsteritoriuli aRmoCndebi; amgvari iyo
Cemi SemTxveva. me gamitaca kiTxvis
nakadma, romelic SemTxveviT franguli sakiTxavi masala aRmoCnda;
monteni, laboesi, monteskie, ruso...
swored maT Camoayalibes Cemi siWabuke.
ani epelbuan: sad poulobdiT
am wignebs?
m. mamardaSvili: isev da isev
SemTxvevis wyalobiT: Cemi ubnis
biblioTekaSi, TbilisSi. am naSromebs cenzura ar Seexo, arc ganadgurebul wignebis siaSi moxvdnen;
SeiZleba imitom, rom biblioTeka
patara iyo. Tqven uTuod iciT,
rom 1918 wlis `ukaziT~ biblioTekidan amoiRes religiurad da
filosofiurad miCneuli literatura. magaliTad paskali, platoni,
dekarti da sxva. leninis mier
Sedgenil siaSi CamoTvlili iyo
amosaRebi nawarmoebebi da imdroindeli ganaTlebis saministros
oficialurma instruqciam es sia
gaafarTova; masSi saxeldobr Seitana sokrate, romelsac arasodes
araferi dauweria. es instruqcia
sajaro ar yofila, magram mas mainc
yvelgan avrcelebdnen…
ani epelbuan: im dros moskovSi
rom yofiliyaviT, am wignebis biblioTekaSi wakiTxvas SeZlebdiT?
m. mamardaSvili: ara, sajaro biblioTekebSi ver SevZlebdi. magram
iciT, rom is xana, roca moskovSi
swavla daviwye, paradoqsebiT savse
bi armiaSic daiwyo, literaturaSic; aucilebeli iyo daemuxruWebinaT im adamianTa gaRviZeba, vinc
omi gamoscada. imaTTvis, vinc evropa, sxva cxovreba naxa xeli unda
SeeSalaT sakuTari azri gamoeTqvaT. ise rom am adamianebis gaqroba
mTlad uazro wamowyeba ar iyo
(me saxelmwifos interesebis Tvalsazrisidan amovdivar); es sruliad
gonivruli nabiji iyo.
ani epelbuan: magram am xalxs
universitetSi xom mainc SexvdiT?
m. mamardaSvili: diax, isini universitetSi vnaxe, radgan im wlebSi
sazogadoeba ramdenime `fenisagan~
Sedgeboda: iyo CemsaviT axagazrdebis fena; iyvnen 30, 35 wlis omis
veteranebi. mudmiv safrTxesa da
siRatakeSi ki `naperwklebi~ gamokrTebodnen xolme: bukinistebTan SeiZleboda (fulis saSovnelad
xalxs maTTan gasayidad wignebi
mihqondaT) erTi or maneTad geSovnaT berdiaevis, Sestovis, saukunis
damlevis rusi idealisti filosofosebis wignebi. im dros SemeZlo brwyinvale biblioTeka Semeqmna, sacxovrebeli rom mqonoda (magram igi ar mqonda). SeiZleboda
meSova rozanovis, berdiaevis, nicSesa da froidis rusuli Targmanebi da sxva.
ani epelbuan: maSasadame, am wignebis wyalobiT, romelTa wakiTxva
moaxerxeT, Tqven SesZeliT TiTqmis
universaluri ganaTleba migeRoT,
Tanac klasikur tradiciaSi.
m. mamardaSvili: swored amis
dis. adamiani aris Zalian grZeli
arseba, anu adamiani Tavis Tavs
droSi sWedavs.
Cemi axalgazrdobis filosofiur swrafvas mokled Semdegi ideiT SeiZleba gavukeTo reziume: ieso qriste SeiZleba aTasjer dabadebuliyo beTlemSi, magram Tu
is erT dRes SenSi ar mogevlina,
Sen daiRupebodi. es aris tradiciuli xati. iciT, asea Tu ise,
sicocxlis mokvla ar SeiZleba.
yvelaze saSineli reJimi, yvelaze
totalitarulic ki rogorc sabWoTa reJimi iyo, Tavisi saSinelebebiT nacistur reJimsac rom ver
Seedreba, manac ki ver SeZlo sicocxlis ganadgureba, radgan sicocxle trotuars amoxeTqavs, rogorc zogierTi yvavili.
ani epelbuan: mainc rogor unda
avxsnaT is faqti, rom Cven sabWoTa kavSirSi filosofosebs TiTqmis ar vicnobT? Tqven rom pirobebi agviwereT, isini TiTqos xels
uwyobda fiqrsa da azris gaRviZebas; etyoba seriozuli dabrkoleba
SemogxvdaT gzaze, Torem Tqvens
TaobaSi da swored moskovSi unda
Seqmniliyo SesaniSnavi filosofiuri skola.
m. mamardaSvili: iciT, paradoqsi
swored imaSia. udaod arsebobda
xelSemwyobi pirobebi; magram filosofosebi ar Candnen, radgan am
pirobebis gverdiT iyo sistema, romelic mxolod damTrgunveli sistema ar iyo. Tqven ver warmoidgenT (Tumca unda warmoidginoT,
la centralur ideaze, rogoric
aris vTqvaT, qalaqis centraluri
nawilis mkvidrobaze, saqarTvelos
centralur nawilze da saqarTvelos msoflios centrad warmodgenis ideaze. baTumeloba Zalianac
damexmara, rom ar gavmxdariyavi
faSisti, am sityvis yvelanairi gagebiT. baTumeloba CemTvis demokratobas niSnavs. da, sxvaTa Soris, es
aris kidec erT-erTi yvelaze demokratiuli adgili. albaT imitom,
rom ganapira saqarTveloa, pirveli
xvdeba stumars, ucxoels da kontaqtSic iolad Sedis.
didxans ar hqonda sakuTari bina. TbilisSi ubani ar
aris, sadac ar ucxovria. amis
gamo bevri iwvala. mere erTma Zalian Wkvianma kacma uTxra, yvelaferi hqeni, rac ginda
Caidine, oRond erTi Weris
qveS aRmoCndio. sadac ginda
iyos, oRond Seni bina gqondeso. es aswavla irakli Sengeliam, misi laTinuris maswavlebelma.
Cemi Taobis xalxma icis, rom
aseTi genialuri maswavlebeli meore ar yofila. ara marto laTinuris gamo. saerTodac genialuri
pirovneba iyo, warmoudgenlad genialuri. aseT xalxs amJamad ver
naxavT. XXI saukune aseT xalxs
ver amzadebs. es XIX saukunis masalaa. es kaci iona meunargias SviliSvili da saqarTvelos ukanaskneli oqromWedlis Svili gaxldaT.
ra Tqma unda, Tavis droze najdomic iyo. sul maxsovs, rom marto
me ki ar var klasikosebidan, rom
mec myavs represirebuli winamorbedebi. Cveni dargi am mxriv amayia.
Cvens klasikur filologias SeuZlia iamayos. msoflio saxelis
mecnierebi gvyavda, romlebic represirebulni iyvnen. magaliTad, grigol wereTeli, simon yauxCiSvili
da Zalian seriozulad represirebuli irakli Sengelia.
mere, 1980 wels, rogorc
iqna, gauCnda saxli. manamde
TbilisSi 10 weli imoZrava
- ZiriTadad, centralur ubnebSi. `xazeikebTan~ urTi-
erTobebis gaxseneba ar uyvars, imdenad arasaintereso
da rutinuli iyo. am urTierTobam araferi misca mas
da miT ufro mis `xazeikebs~,
imitom, rom cudi mobinadre
gaxldaT. rogorc namdvil
qarTvels, unda, mdgmuroba Tavisi cxovrebidan amoSalos,
radgan qarTvelisTvis maRali Rirebulebaa mkvidroba.
ficxi ki var, magram Tu sityva
ar momces, sityviT ar gamoval. es
Cemi aramokrZalebulobis da qedmaRlobis niSani mgonia. magram aseTi var. ar SemiZlia, saubarSi vinmes
CaveCxiro. amis gamo bevrs egona,
rom debili var. msmenia Sefasebebi Cemze, magram ar gavbrazebulvar,
radgan mesmis, saidan momdinareobdnen isini. garkveuli gagebiT, TviTdafasebuli kaci var, romelsac
sityvis micema sWirdeba. xSirad
mimiRia SeniSvna, rom debatebSi
gamosvla ar mexerxeba, rac imas
niSnavs, rom sxvam SeiZleba Cemze
meti ilaparakos, me ki Cumad vijde.
am Tvisebas CemSi wavSlidi.
levan berZeniSvilma, erTma kacma, mTels sazogadoebas gamowveva gamoucxada. sazogadoebas uTxra, rom misi
azrovneba zogierT SemTxvevaSi Zalian martivi da tendenciuria. sazogadoebas eCveneba,
rom simarTle icis; vTqvaT,
rom levan berZeniSvili msuqania. rodesac adamianze amboben, rom is maRalia, dabalia, msuqania da gamxdaria,
eCvenebaT, rom raRac sidideebze laparakoben. arcerTi
es sidide mudmivi ar aris.
simsuqne da sigamxdre xom
gansakuTrebulad adamianis
xelSia. dResdReobiT 20-30
santimetriT simaRlis momateba nebismier asakSi SeiZleba. simsuqne da sigamxdre
Zalian fardobiTia. ar aris
marTebuli, roca adamians etyvi, rom Sen marTali ara xar,
imitom, rom xar msuqani, da
es levan berZeniSvilma sazogadoebisgan moismina.
ar vici, levan berZeniSvili ra
kacia, magram, sul cota, ori kaci
mainc aris. erTi aris kaci, romelic raRaciT SeiZleba iyos saintereso, imitom, rom Cemi saxeli
da gvari namdvilad arsebobda simsuqnis dros, da garkveuli sazogadoebrivi interesi amasTan dakavSirebiT iyo. erTi levan berZeniSvili xom arsebobda, magram namdvilad vici, rom me CemTan dakavSirebuli meore Tema gavaCine. erTia biblioTeka, politika, araswori
gamonaTqvamebi da sxva, da arsebobs
kidev meore levan berZeniSvili,
mxolod pozitiur aspeqtSi, - kaci,
romelmac wonaSi daiklo, da kaci,
romelic icinis. amiT Cems Tavs
komforti Sevuqmeni. es aris komforti levan berZeniSvilis pozitiurad moxseniebis saSualebisa.
ise, sasaciloa, roca marto is
xar, vinc daiklo. magaliTad, erT
Tavxedur Sedarebas vityvi: ava gardners aRizianebda, rom is lamazi
iyo. anu, es rogor gaaRizianebda
RmerTiviT lamaz qals?! magram
rodesac is marto lamazi iyo,
adamianebisTvis is mxolod silamazesTan asocirdeboda. ra Tqma
unda, es mas aRizianebda. amis gamo,
is Tvreboda, qmars Ralatobda da
Tavs iuSnovebda. gangeb iseT makiaJs ikeTebda, rom lamazi ar yofiliyo. silamazes ubedurebad Tvlida. arada, bevri qali aseT `ubedurebas~ natrobs. aseve, SemiZlia
vTqva, rom, rogorc ava gardners
aRizianebda laparaki marto mis
silamazeze, aseve mec unda maRizianebdes laparaki Cems sigamxdresimsuqneze. magram ava gardnerisgan gansxvavebiT, bednieri adamiani
var. msiamovnebs amaze laparaki, SemiZlia gauTaveblad vilaparako
dietebze, daklebaze da sxva, es
Cemi sayvareli Temaa. marTalia, ara
iseTi, rogoric didma adamianebma,
magram mgonia, rom me Cemi sazogadoebis cxovrebaze raRac kvali
davtove am nabijiT, Cemi 90 kiloTi da jansaRi cxovrebis wesiT.
ara var religiuri moZRvari, me
vTqvi, rom xsna simsuqnidan yovelTvis arsebobs, rom 50 wlis asakSi
SegiZlia cxovreba diametrulad
gamocvalo, Tundac fizikur aspeqtSi.
yovelTvis undoda, kompiuteri Seeswavla. Tumca maSin
dRevandeli formis kompiuteri ar arsebobda, is sxva
rame iyo - didi saxlisxela raRac. magram es ar aris
mTavari, yovelTvis ainteresebda xelovnuri inteleqti.
yovelTvis racionaluri gemovneba hqonda. racionalizmi misi ideali iyo. magram
didi madlobelia politeqnikuri institutisa, romelmac ori wlis mere Tavisi
artaxebidan gauSva. ra Tqma
unda, friadosani studenti
iyo. roca midioda, dekani
ukan misdevda, ar waxvideo.
magram kargia, rom wavida.
racionalizmi misTvis yovelTvis maRali Rirebuleba
iyo. poeti is ar gaxda, magram
klasikur filologiaSi rom
wavida, amiT dRemde kmayofilia. imitom, rom klasikurma
filologiam misi gemovneba
seriozulad Secvala. es iyo
samyaro, romelic disidentebs amzadebda.
me maswavlida rismag gordeziani, romelic iTvleboda, rom komunistur sistemaSi Cawerili kaci
iyo, magram garwmunebT, rismagi dasaWeri kaci iyo. dasaWeri - liberaluri Rirebulebebis gamo.
Zalian did pativs vcem im adamianebs, romlebic, namdvilad vici,
rom Cemi ideologiisa ar arian.
magaliTad, uRrmes pativs vcem gogi
gvaxarias. miuxedavad imisa, rom
vici, is arc amerikas uyurebs CemsaviT da arc memarjvenea. magram namdvilad vici, rom mas Cemgan pativiscema erTi gramiT ar akldeba.
40-42 wlis asakSi qalebis garegnobaze warmodgena
Seecvala. manamde myarad egona, rom mxolod erTi ti pis
qali SeiZleba iyos lamazi.
sxvaTa Soris, amasTan dakavSirebiT kamaTic ki hqonda
Tavis droze.
erTi kaci mixsnida, rom grZel-
Tmiani qali SeiZleba iyos Zalian
lamazi. veubnebodi, es SeuZlebeliameTqi. ra Tqma unda, debili viyavi. rogor SeiZleba, raime SeuZlebeli iyos. mere da mere sxva ramec
davinaxe, ase vTqvaT, mxedveloba gamexsna. aris raRacebi, roca adamianis erTguleba ar ikargeba, Tundac man uari Tqvas Tavis nacionalobaze. SeiZleba vinmem uari Tqvas
qarTvelobaze, magram xaWapuris mimarT darCes erTguli. Tu xaWapurze uars ambob, maSin qarTvelic
aRar xar. somexi, romelsac ar
uyvars sujuxi, ukve aRar aris
somexi. SeiZleba somxurad aRar
laparakobde, magram sanam sujuxi
giyvars, jer kidev somexi xar.
rodesac vnaxe, rom somxuri
warmoSobis erTi didi rusi reJisori sujuxs da basTurmas araTu
ar Wams, aramed ver Wams, vuTxari,
rom misi gvaris `ian~ daboloeba
misTvis zedmetia. es aris ukanaskneli fonetikuri niSani. es kaci
damTavrebulia, rogorc somexi, is
namdvili rusia. svams litrobiT
arays da ara koniaks. marTalia,
xaWapurisadmi erTguleba arsad
midis, magram xaWapuris siyvaruli
Sens nacionalobas gansazRvravs.
Tuki wina cxovreba arsebobda, maSin aucileblad
sokrates erT-erTi mowafe
iqneboda, TviT sokrate Tu
ara. irakli Sengelia xSirad eubneboda, rom TiTqos
berZeniSvili mas sokrates
fizikuradac ki agonebda.
Tumca cxviri cota paWua
aqvs. rodesac mamardaSvils
qarTveli sokrate uwodes,
man es Zalian did komplimentad CaTvala. Tumca, viRaceebs dRes rom uwodon qarTveli sokrate, SeiZleba Seuracxyofad miiRon. arian
adamianebi, visac sokrate ar
moswonT.
pirvel yovlisa, me var maswavlebeli, rac imas niSnavs, rom me
var qarTveli. Tu movaxdenT cnobili gamonaTqvamis perifrazs, `me
var qarTveli, maSasadame, me var evropeli~, CemTvis es niSnavs, me var
epoqa iyo. 1949 welis moskovSi
rom Cavedi, wavedi universitetSi.
es iyo omis Semdgomi gaWirvebis
periodi. moskovi erTdroulad daZabuli, dinamiuri, sacodavi da saintereso qalaqi iyo. amasTan saSiSi qalaqic. adamianuri urTierTobebic Zalian intensiuri, radgan
adamianebis didi nawili omgamovlili iyo. omSi maT iniciativis,
riskis da sikvdilis pirispir dgomis gamocdileba miiRes. amgvari
individebi reJimisTvis erTgvar
saSiSroebas warmoadgendnen, da omis
yvela tyve sabWoTa koncentraciul banakebSi gaasaxles. represie-
Tqma mindoda. radgan gareSe informaciis wyaroebis araviTari saSualeba ar gagvaCnda, uimedobiT moculni da bneli Ramis garemocvaSi, mivxvdi, rom saWiro iyo TviTon
Segveqmna informaciis sakuTari
wyaroebi, TviTon Segveqmna sakuTari Tavi da mec am gzas davadeqi.
namdvilad ar maklda arc sakiTxavi masala da arc is faruli inteleqtualuri cxovreba, romelic
Cemsa da wigns Soris iqmneboda,
Cemsa da sityvas Soris, romelic
Soridan modioda.
magram Tqven iciT, rom adamiani
aris arseba, romelic Soridan mo-
merab
mamardaSvilis
CaxSuli fiqri
saubari ani epelbuanTan pirvelad safrangeTis radioTi gadaica 1990 wlis 12-16 marts
radgan axali evropuli azrovneba socialistur, Tu komunistur
cTunebis mklavebSia moqceuli)
ra mimzidveli da damarwmunebelia
totalitaruli azrovnebis simartive. is Txevadi sawamlaviviTaa,
romelic bevrad ufro efeqturad
moqmedebs, vidre cenzura Tu avtorebis devna. is Signidan gRrnis.
is Signidan iWreba tvinSi da es
Zalze momxiblavia. realurad gizidavs. saidan modis es xibli?
iqidan rom aseTi azrovneba nebas
iZleva Tavi Wkviani gegonos, daijero, rom yvelaferi gesmis, Tavze
yovelgvari Zaldatanebis gareSe.
zogadad adamiani zarmacia, amitom
is spontanurad uerTdeba imas, rac
mas hpirdeba - raRacad gagxdio,
yovelgvari muSaobisa da muyaiTobis gareSe. am cdunebam kargi
nayofi gamoiRo, rogorc sabWoTa
kavSirSi, aseve sxvaganac. inteleqtualur tradiciaSi ara erT samarcxvino epizods vxvdebiT.
ani epelbuan: mivubrundeT omis
Semdgom moskovis sazogadoebas.
universitetis periodidan Tu SemogrCaT Tanamoazreebi? Tqvennairad
bevri fiqrobda Tu ganmartoebuli
iyaviT?
m. mamardaSvili: megona marto
viyavi meTqi, magram universitetis
me-5 kursze aRmovaCine, rom Cems
garSemo myofi adamianebi igives
akeTebdnen, rasac me (im dros `kapitalis~ epistemologiaze vmuSaobdi). 1952-53 ww. raRac duRda.
SeiZleba paradoqsulic mogeCvenoT,
radgan es stalinis sikvdilamde
da partiis me-20 yrilobamde iyo.
mag. me daaxloebuli viyavi aleqsandre zismonovievTan, romelic Cemze sami wliT ufrosi iyo (universitetSi kursis mixedviT, Torem
is Cemze bevrad ufrosia), boris
griSinTan, iuri levadasTan, sociologebTan, erik soloviovTan, romelic filosofiis brwyinvale mkvlevaricaa; mas mxolod enis barieris gamo ar icnobs franguli
sazogadoeba. mec aseT pirobebSi
var, radgan rusulad an qarTulad
vwer, ise rom sanam mTargmnian, aravis
ecodineba raze vwer. magram Cemi
upiratesoba isaa, rom kavSirebi
da megobruli urTierTobebi maqvs
safrangeTsa da italiaSi, Tanac
frangulad da italiurad vlaparakob. sabWoTa kavSirSi ki mxolod
is wignebi gamoica, romlebic `arafers exebodnen~ da Zalian abstraqtulebi iyvnen - ZiriTadad
wignebi epistemologiaSi. es is
sferoa, romelSic aravis araferi
esmis. Tanac Cemi mZime da cudi
stili ufro gaugebars xdida naSromebs. magram gamocemisaTvis es
ufro xelsayreli iyo, radgan cenzura ibneoda (icinis).
es stili Cems nebaze ar aris
damokidebuli; ubralod cudad
vwer. esaa da es. me ukeTesad vlaparakob; Tu SeiZleba ase iTqvas
auditoriasTan urTierTobaSi erTgvari `artistizmi~ maqvs. vici,
rogor aviyolio auditoria; roca
leqcias vatareb an moxsenebas vakeTeb, moxsenebisas Cems cxovrebas
vTamaSob, auditoriis winaSe vdgevar Cemi problemebiT, pirad risks
vwev da vinc mismens, es misTvis
naTelia. amitom isini momyvebian
da im filosofiur terminologiaSi - me rom vxmarob, TavianT pirad gamocdilebas amoicnoben. xolo am terminologiis xmareba mWidro kavSirSia Cemi sakuTari cxovrebis egzistenciasTan.
qarTveli, maSasadame, maswavlebeli.
maswavlebloba aris Cveni erTerTi yvelaze mTavari niSani. es
aris valdebuleba yvela im xalxisa,
vinc Zalian Zvelia. amdeni xani
rom xar, valdebuli xar, guSin
rom xalxi gaCnda, imaT raRac sityva uTxra. magram amas xandaxan
iseTi uxerxuli formiT vakeTebT,
rom sxvebs es aRizianebs.
saakaSvilma rom Tqva, Cven yvelaze Zveli evropelebi varT da Cvengan evropa magaliTs unda iRebdeso, evropaSi siciliT mokvdnen.
magram miuxedavad amisa, mesmis, ras
ambobs saakaSvili. am konkretul
SemTxvevaSi, evropelebisac mesmis
da saakaSvilisac.
es CvenSi devs, Cven maswavleblebi
varT. Cven Cveni siZvelis gamo gvinda,
rom vinmes rame vaswavloT. axla
berZeniSvili SesaniSnavi maswavlebelia dietologiis sferoSi, magram, garda amisa, axlac kiTxulobs
leqciebs, kiTxulobs sokrates apologias.
krizisi, rogorc aseTi,
ojaxSi arasodes hqonia, daZabulobebi - ramdenic gnebavT. vTqvaT, unda eSova kargi
samsaxuri Tavisi SvilisTvis. Tumca kargi samsaxuris
SovnaSi arasodes umarTlebda. bevrs uWirs imis dajereba, rom mas amis gakeTeba
ar SeuZlia, anu ar SeuZlia
sxvisTvis samsaxuris Sovna.
bevri eubneba, rogor uyvars
da ra did pativs scems, magram
es arafers niSnavs, karg samsaxurs mainc veravisTvis ver
Soulobs. misula da uTxovia viRaceebisTvis, dapirebian
kidec, magram warmatebisTvis
ver miuRwevia. rogorc Cans,
ar icnobs romeliRac wesebs,
da arc unda, rom icnobdes.
* * *
esaa levan berZeniSvili dRes
da levan berZeniSvili guSin...
kaci, romelic gaxda...
kaci, romelic icinis...
xval ras SemogvTavazebs axals?
sakiTxavi, ai, es aris!
zaza burWulaZe
8
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
`mamulis~ redaqtoris fotoreportaJebi niu iorkidan
lqbehb
dta[bcn;fjcfypt
cbvjybc vfvf7 kefhcf, gbhdtkb yfvldbkb hfbylb b.j8 chekbfl yfvldbkb8 cbvjybw8 vujyb7
cojhtl vfsb lhjblfy ufvjbrdtsf
3dta[bcn.fjcfyb47 hjujhw dbhnefkehb cfv.fhj mfhsekb fhbcnjrhfnbbcsdbc8
fm bvfc rb fh duekbc[vj,7 sbsmjc7 mfhskbc ,jkj ,fuhfnbjyt,fvlt mfhsek cfvtajt,ib welb
lf eqbhcb fhfathb [lt,jlf8 [lt,jlf7 hjujh fhf7 bvltyb [lt,jlf7
hjv dth lfsdkb7 vfuhfv tc vfbyw
hfbylekb tgjmf b.j8 fut7 vtxdblvtnt cfereybc lfcfo.bcfvlt8 fvbnjv7 3dta[bn.fjcfyb4 wjw[fkb
b.j7 hjujhw fhbcnjrhfnekb vjhfkbc yfobkb8
c[dfsf ijhbc7 yfyexf hjv df[ctyt7 bcbw7 vtstmdcvtnt-vtxdblvtnt cfereytt,bc cfpqdfhpt w[jdhj,lf5 cojhtl bv cfibytk lf
vlblfh lhjib8 ~ewyfehbf7 vt eahj udbfyltkb vtujyf lf vfbyw uflfdfvjovt8` b]lf lf othlf 3dta[bcn.fjcfyib4 cojhtl bv [fyt,ib7
hjwf mfhsek mdt.yt,ib fctsb cbc[kbfyb dyt,t,b nhbfkt,lf5 wfkrt - ufhtlfy7 wfkrt - ibuyblfy8
fctsb dyt,bs cfdct lhj7 vujyb7
cfmfhsdtkjc fhw /mjybf5 vtxdblvtnt cfereybc gbhdtkb jwlffsb
otkboflb8
fv lhjblfy bmwf 3dta[bcn.fjcfyb4 dbhnefkeh sfvfifl7 hjvtkibw mdt.ybc evsfdhtcb flfvbfyt,b itlbjlyty lf sfvfij,lyty7
hflufy ufhts fvbc itcf'kt,kj,f
fqfh b.j8 ufb[ctyts7 hjujh offhsdtc cfwjkt fynjy rfsfkbrjcc
lf hjujh fqbrdtwf ,thfl8 cfbynthtcj bcnjhbff8
tc b.j cfjwfhb dbhnefkehb
sfvfib7 hjvkbc vcufdcbw ltlfvbofpt fh vjb't,yt,jlf8 sevwf7 tc
sfvfib fhfdby bwjlf7 mfhsdtkb
lbludfhjdyt,bc ufhlf8
vbc fqothfc obuyb lfczbhlt,f8
fm yfvldbkfl dth vjdf[th[t,8
bvbc smvf rb itb'kt,f7 hjv fv sfvfivf efvhfdb hfv uflffhxbyf cfmfhsdtkjib8
sevwf7 vtjwt cfereytv sfvfib
vbbdbo.f bvbc vbe[tlfdfl7 hjv fvltyb lf fct zrdbyfehfl lf vtwybthekfl 3dta[bcn.fjcfypt4 fhwths tgjmfib fhfdbc ekfgfhfrbf
lf eothbf8
hfbylj,fw fct fhfclhjc lfvf[by]t,ekf7 .dtkfathc cf,hfkj
,ffrfc rb ye lfdf,hfkt,s8
!$ BDKBCB
vstkc fv fv,t,ib vothfkb vfbynthtct,c [jkvt8 cfthsjl7 obuyc hjv drbs[ekj,7 [ibhfl vothfkb eahj vfbynthtct,c7 dblht cfreshbd obuyb8 eahj cojhfl7 obuyc hjv drbs[ekj,7 v[jkjl ofrbs[ekpt fh dabmhj,7 fhfvtl
bvfptw7 dbyw lfothf8 fct se bct
d[dlt,b [jkvt7 hfc abmhj,lf7
hjwf othlf8 ntmybrbc lf ujyt,bc
fv,fdib8 fctdt uflfo.dtnbkt,t,c5
hfnjv fct7 hfnjv bct fhf8 zflhfrbdbs fhb7 hf7 fb7 rfb gfhnbfc hjv
uffhxtd lf bvfc eabmhlt,b7 fvf
se bv ufysmvekvf vjzflhfrtv
jltcqfw hfnjv lf'hf cojhtl tc
abuehf lf bvbc itvltu .dtkf hfnjv 'hfdc fct8
obuyt,ib wjnf c[dfyfbhflff7
hflufy obuyt,ib vjut,f fh fhbc
cfzbhj8 c[dfyfbhfl hjv dsmdfs7
bm c[df it]b,hb fh fhbc7 ufhlf
thsbcf7 lfvothb sfdbc vjabmht,ekc t,h'dbc lf eylf bct ufvjb.dfyjc7 hjujhw sdbsjy [tlfdc8 cfertstcj itvs[dtdt,ib7 cektkb
yfvldbkfl fh fhbc7 itb'kt,f
wlt,jltc7 vfuhfv vfbyw7 hjujhw
sdbsjy /ujybf7 bct eylf uffrtsjc8
vujyb fvbc ktmcfl rtst,f ufwbkt,bs 'ytkbf8 ufwbkt,bs rb
fhf7 ofhvjelutykfl8
/jlf7 d[dlt,b [jkvt7 vothkt,b hf nbgt,b fhbfy8 hjujhw .dtkfathc fctsc7 fv vb[dtlhfcfw
,eyljdfyt,f f[kfdc7 vfuhfv yfvldbkb qfvbsfw yfvldbkbf5 lfbyf[fd fahfc qfvbc pqdfib lf [dlt,b7 hjv dbqfw vbwehfdc8
/jlf7 fb7 hecsfdtkpt vbylf
dsmdf7 hjv vbzbhc vb[dtlhf8
thsudfhfl .dtkfathb ufhrdtekbf8 fcts obuyc xdtekt,hbdb
flfvbfyb dth lfothc7 seylfw7 ybrj vfhc lfde]thjs lf7 cbe;tnb
cgfhctsblfy vjbnfyjc8
cfthsjl7 fvltyb kfgfhfrb cbe;tnbc ofhvjvfdkj,fpt lqtc7 vujyb7 cbcektktf8 .dtkfathb cfblfyqfw vjlbc8 fcb okbc obyfyltkb kfgfhfrb gkfubfnpt chekbfl 'fkflfrfhuekbf8
fvbc vbe[tlfdfl7 cbe;tnb 'fkbfy vfufhbf lf fhf fmdc fqvjcfdkehb xf[dtekj,f7 vb,heyt,fvj,heyt,f7 uf[kfhsdf7 fsfcthsqfvtj,f lf fctst,b8
rfwb vblbc7 vtht jhb rfwb vblbc7 cek ,jkjc rb cfvb rfwb vblbc lf cfmvtc frtst,c8 .dtkfathb
upfpt [dlt,fs7 akti,tmt,b lhjekb7 fhf lfvqktkb lf fct lfechekt,kfl8 vjrktl7 xdtekt,hbdfl hjv dsmdfs7 vidtybthb fo.j,bkbf8
cbn.dbc smdty bwbs8 vtw[hfvtnt cfereybc lfcfo.bcbc ktmcb
fh utcvbc lf tc utcvbc8 vecbrbcfw smdty bwbs8 fv rfwbc wjlyfyfrbs[j,bcf7 [jv .dtkfv dbwbs8
/jlf7 sbsmjc .dtkfathb dbwbs8
vtht dbn.dbs7 hjv utybjcb b.j lf
vjsfdlf cfmvt8
hf vjsfdlf7 cojhtl vfyl bo.t,f8 vt vfmtlfy vfbynthtct,c8
vfufkbsfl7 hfvlty [fyib lfothf tc obuyb0 lqbcbs eahj othlf7
se qfvbs0 'ytkb ofhvjcflutybf7
afnvfybc fv,t,b qfvbs fh b.jc
lfothbkb8
fcts mfkt,pt lqbcbs fh ufvjlbc8 fh ufvjlbc bctsb7 hjujhbw
cfzbhjf lf hf dmyf0
hjujh othlyty 'dtkb vothkt,b0 ofrbs[ekb vfmdc7 hjujh othlf hf,kt8 hjujh w[jdhj,lf hf,kt8 fhbc ,jrfxjc obuyb lfyntpt8
xdty [jv fhf udfmdc fctsb hfvtt,b8 abhjcvfybc cfakfdbc fh b.jc8
vujyb7 'fkbfy flht b.j hecsfdtkb8 mfhskbc w[jdht,fib7 hfqfwbc ltnfkb cfrvfjl utvhbtkbf [jkvt7 vfuhfv cfrvfjl bidbfsb lf 'eyob8
bc abkjcjajcb fh fhbc8 vothfkbf8 yfvldbkb vothfkb8 sfyfvlt,j,t,b fh ybiyfdc7 hjv hfqfwfib it,jhrbkb .jabkb.j8 se bc
vfhskf vtzehzktse[ewtcb b.j7
,ho.bydfkt vtzehzktse[ewtcb
bmyt,jlf8 sdkf7 fyufhbib lf ufyzdhtnf vothkbcsdbcfw 'fkbfy cfzbhjf8 ktmcfl othlf7 tct bub bsdkblf8
vujyb7 rfb cf[fkbcj hfvtt,c
doth7 vfuhfv vbylf7 hjv lfdbyf[j7
bc rb fh xfyc8
hrbyf7 mcjdbkb7 n.fdb7 .dtkfathb 'fkbfy yfwyj,b b.j vbcsdbc8
jmhj7 mdf7 o.fkb lf bctd pqdf8
tc pqdf fh xfyc ptgbhfl lfothbkb7 sevwf7 vujybf7 hjv vfcsfy
dth uffhrtd7 hf ufvjwlbkt,bsff
yfothb lf hf ofhvjcf[dbs8 vfcnthbw tu fhb7 hj tuht vjf[th[jc8
vbcb lhj fh fhbc .jabsb ltnfkt,bc lhj7 bv lhjbc yfotht,ib
pqdfpt mfhbi[fkb fvjdfhlt,f7 vfuhfv [vtktspt odbvfc dth yf[fds8 bvbnjv7 hjv pqdf ufycfwltkbf lf mfhbi[fkb czbhlt,f7 odbvf rb dbc uff[ctylt,f0 lfcdtklb
lf vjhxf8
obuyt,b7 hjvkt,cfw bc rbs[ekj,lf8 ,tdhb ntmcnib xfyc lf ufvjrdktekbwff7 hf oftrbs[f7 hfpt
vbfybiyt,c7 hfc abmhj,c8 vfuhfv
bc abkjcjajcb fh b.j8 vothfkb
b.j lf cojhtl tc vfbynthtct,c7
uh'yj,lf sfdc vothkfl0 fylf se
uh'yj,lf7 hfc ybiyfdlf bv lhjib
vothkfl .jayf0
vtc[tsb bv lhjc cfmfhsdtkjcsdbc kfvbc bc b.j7 hfw lqtc
s,bkbcbf8 vtc[b b.j0 se bc vtc[b
dbqfw c[df fhbc0 f,f7 hf dbwb8
.jabkf ,fqlflib fy lfvfcrjib0 cgfhctsib0 fctsb7 dsmdfs7 fy
hjvtkbvt fctsb flubkb8
byljtsbc jrtfyt8
bv lhjbc byljtsb8
pehf mfhevb'tv vjvb.df fv cfqfvjc7 hjujh bluf vteqktcsfy
thsfl mfkfm vbkejrbib fdnj,ecbc ufxtht,fpt qfvbs8 hjujh ufxthlf ewt, nfmcb lf uflvjdblf
bmtlfy v'qjkb7 hjvtkbw gbhlfgbh
vfsrty ofvjdblf lf /rbs[f7 fhf,t,b [fhs0 pehfv es[hf5 fhf7 mfhsdtkt,b8 - lfc[tlbs7 ofub.dfys7 b.j gfce[b8 - bct ofub.dfys7 'vehfl8 lf bv nfmcbcnvf es[hf5 smdty fh bwbs7 hf vybidytkj,f 'tdc
fhf,bcsdbc cbn.dfib ueh]b8 hfc
ybiyfdc tc xdtyc vt[cbtht,fib888
xdty lfdrfhuts tc cfv.fhj7 bctdt7 hjujhw bthecfkbvb7 cflfw
fqvjxylf hecsfdtkbc thsflthsb
gjhnhtnb8 vujyb7 hfqfwtt,b cek
c[dfufy eylf dt't,js8 fdsfylbkb
[jv fhf,bf8 ufcfut,bf7 dbwbs7 hjv
tc [th[bf8 tc obuyb vstkb fqvjcfdktsbcsdbc fhbc lf vstkc fqvjcfdktsptf8 xdtyc vfibyltk cfv.fhjpt7 hjvtkbw7 firfhfl eahj
cfbynthtcj lf lbflbf7 dblht xdtyb cfv.fhj ,jkj jhfcb okbc ufyvfdkj,fib8 hfvltyc vjbwfdc 3dta[bcn.fjcfyb4 lf xdty rb ufudbzbhlt,f hfbvt vjdbwdfs8 bvbnjv7
hjv xdty lfdrfhuts xdtyb cfv.fhj8
hfbvt bcnjhbekc lf utjgjkbnbrehc rb fh dfv,j, lf fcts sfyfvtlhjdt rdfynbcnhbfkc7 fhfvtl
,eyt,hbd ibyfufy cfv.fhjc8
fh vf[cjdc7 hjvtk fhf, bcnjhbrjcc eothbf7 t/tt7 fsb cfereybc
obyfyltkc5 s,bkbcb fhbc fctsbj7
fhbc vlbyfhtj7 [blbj lf vjtlfybj7 fv vjtlybc ufhitvj lemyt,bj
lf ibu rb7 /jb qvthsj7 cf[tite,ehfdb mfkt,b c[tlfy lf fv vsbcfc lf bv vsbcfc fv,j,tyj8 zjhfj,ty7 tct bub8
ufhtuyekfl7 fhfathb itwdkbkf7 ibuybs rb888 cfl fhbc hecsfdtkb0
wjnf rb uflfde[dbt7 vfuhfv vfbyw 'fkbfy vfbynthtct,c7 flfvbfyb7 hjvtkbw cfvb hfbylbc lf lblb cb.dfhekbc fv,fdc /.dt,f7 hjvtkcfw vbfxybf7 hjv cb.dfhekpt
vfufhb 'ytkfl hjv hfvt bgjdj
lf vjbgjdj7 hjvtkbw rfwc bmfvlt
vbb.dfyc7 hjv dta[dc frjwybyt,c7
hfc egfce[t,lf dbyvtc7 dbyw7 dsmdfs7 /rbs[fdlf5 hjujh abmhj,7
w[jdht,f hf fhbc0
fh vbs[hfs7 hjv vfiby fctsb
rbs[dt,b fh fhct,j,lf8 mfhsdtkt,b fhf dfhs0 xfvjc[lt,jlyty7 wjnfc lfktdlyty lf uekbcsmvf7
uekbc [vf8
uekbc[vf vb[dtlhfc ybiyfdc
'dtkmfhsekfl7 se fh dwlt,b8 cf[fht,fib fctf7 3dta[bcn.fjcfyib4
rb fh vf[cjdc tc cbn.df8 bmyt,f8
!% BDKBCB
fct7 lfechekt,kfl itb'kt,f8
fctsb obuybf8
c[df lhjc ufdfuh'tkt,888
aka morCilaZe
ukve aRaravis ukvirs ansambl `fesvebis~ saocdaeqvsmaiso koncertebi. es erTgvar tradiciad Camoyalibda Cveni qarTuli emigraciis
cxovrebaSi - `fesvebi~ amerikis qarTvelobas angariSs abarebs gaweuli Sromisas da naTlad vxdebiT imis mowme, Cvens Tvalwin, nabij-nabij
rogor izrdebian es bavSvebi, rogor yalibdebian naRd qarTvelebad,
rogor hyivis maTSi qarTuli sisxli, baleti jiSis...
ase iyo welsac... ori saaTis ganmavlobaSi, antarqtis gareSe scenaze idga TiTqmis Svili wlis ansambli `fesvebi~ da Cven Sorena barbaqaZis, aleqsandre nadareiSvilis, vano goderZiSvilis, TiToeuli monawilisa da maT mSobelTa mravali uZilo Rameebis naRvaws vafasebdiT.
darbazi rom daWimuli mSvildiT xvdeboda am saswauls, es cxadze
ucxadesia, cremlis kurcxalsac rom advilad dainaxavdiT mravalTa
Tvalebidan, - modiT amas nu vityviT!
amerikaSi qarTuli emigraciis kulturul cxovrebaSi Setanili
wvlilisaTvis gazeT `mamulis~ redaqciam bavSvTa qoreografiuli ansambli `fesvebi~ 2010 wlis `mamuliSvilis~ priziT daajildova.
foto-obieqtivmac es daafiqsira.
qarTveli sadac ar unda iyos, maTTvis 26 maisi yvelgan dResaswaulobs. Tundac niu iorkSi, vol stritze!
emociebis zRvaSi daixrCobodi im wamebSi, Tu Tavad gaxdebodi
mowme rogor amayad aiweoda Seni qveynis droSa msoflios gulSi.
am RonisZiebis organizatorebi gaxldnen sami umSvenieresi qalbatoni: saqarTvelos lobi radio `devidsonSi~, qalbatoni lali
samxaraZe, cnobili momRerali qalbatoni Tamriko daviTaSvili, da
manhetenis qarTveli gidi, qalbatoni manana goginava.
improvizebul koncertSi monawileoba miiRes ansamblebma `fesvebi~
(xelmZRvanelebi Sorena barbaqaZe da aleqsandre nadareiSvili), `gelaTi~ (xelmZRvanelebi Tea kandelaki da roini margvelaSvili),
bavSvTa studia `Tamarianma~ (xelmZRvaneli Tamriko daviTaSvili) da
wmida ninos saxelobis eklesiis mgalobelTa qoralma.
vinc iq iyo im dRes, aRniSnavdnen, rom manheteni im wuTebSi qarTuli suliT boboqrobda, qarTuli musika daqroda volstritis
SukebSi. arc mikvirs! sareJisoro pultTan xom STVR da misi
sulisCamdgmeli riCard daviTaSvili iyo!
es kadri kenedis aeroportSia
gadaRebuli, gazeTis gamosvlamde
erTi dRiT adre. qarTveli emigraciis erTi nawili saqarTvelosken
gzas ulocavs `sicilis dedofals~, qalbaton mzia kvirikaSvils.
mas am ramodenime kviris win
RviZlis simsivne daudgines amerikelma eqimebma, rasac filtvebis
trombic daerTo. man mkurnalobis
kursis SeerTebul StatebSi Catarebaze uari ganacxada da saqarTveloSi dabruneba moisurva.
mTeli aeroporti gakvirvebuli
uyurebda, Tu rogori taSis grialiT miaciles sicilis dedofali
aeroportis bolo zRurblamde.
icremleboda...
sicilis dedofali!
emigrantis xvedri rom mZimea, es yvelam viciT da araxalia, magram manam, sanam Sens
qveyanaSi cxovrob, amas ver
grZnob da ase ggonia, rom Sen
es arasodes Segexeba da am
tanjvasac SenTan saerTo araferi eqneba.
saqarTveloSi col-qmars
meuRleebi hqviaT, ara mgonia
msoflioSi romelime ers, romelime enaze ase zustad miegnos da ganemartos sityva colqmris mniSvnelobisaTvis, rogorc Cvens qveyanaSi.
mec meuRle viyavi da vTvlidi, riTac da rogorc SemeZlo unda gamewia didi ojaxis
mZime uReli. qarTveli qali
xom yovelTvis mamakacTan erTad, Tanabrad (Tu mTlianad
ara) eweoda cxovrebis mZime
uRels da amaSi verc gansakuTrebuls xedavda rames.
qveynis ekonomiurma ngrevam
mec sxva qarTveli qalebis
msgavsad, am qveyanaSi gadmomisrola. movdiodi da ukan vtovebdi yvelas da yvelafers,
rac ase Zvirfasi iyo CemTvis
- sam Svils, meuRles, da-Zmas,
samSoblos...
vicodi, rom gamiWirdeboda,
amisaTvis Tavs fsiqologiurad vamzadebdi, magram realoba
ufro mZime aRmoCnda, vidre
warmovidgendi.
arc ekonomiurad gamWirvebia, arc Seuracxyofilad migrZvnia Tavi, magram dedisTvis,
romelsac Svilebis xateba
sul Tan dahyveba, Zalian Znelia sxva qveyanaSi cxovreba
uojaxod,
sevdisferi qalis fiqrebi
uSvilebod,
usiyvarulod.
mxolod telefoni da kompiuteria Cemi da Cemnairebis erTaderTi imedi, misi saSualebiT vukavSirdebiT ojaxebs, axloblebs da
rac mTavaria erTmaneTs.
aq myofi qarTveli qalebi erTmaneTis cxovrebiT vcxovrobT, vcdilobT erTmaneTs gverdSi davudgeT,
davexmaroT, iSviaTad viciniT. vtiriT erTmaneTis da-Zmas, dedas, mamas, Svils. werilebzec vtiriT Svilebis werilebze.
`dediko, Zalian menatrebi, aranairi fufunebis sagnebi ar mWirdeba,
yvelafers davwvav, gadavyri, me Sen
mWirdebi~.
`dediko, Cvens saxlSi jer kidev
trialebs Seni surneli~.
`dediko, Zalian minda Cagexuto,
menatrebi, gTxov Camodi~.
`aravin mogatyuos, rom deidas
dedis suni asdiso, dedis suni
aravis asdis~.
aseTi werilebis wakiTxvis Semdeg yelSi burTiviT raRaca geCxireba, gaxrCobs, suls gixuTavs, cremlebs ki veraferi aCerebs, mogoraven Sens saxeze da nikapTan erTdebian, Semdeg ubeSi miZvrebian da
yvelafers asveleben. cdilob Tavi
xelSi aiyvano, ar itiro, saubris
Tema Secvalo, magram araferi gamogdis. Znelia, ar ifiqro Sens axloblebze da ar Segecodos is xalxi,
romlebmac mSoblebi, da-Zmani da
zogjer Svilebic ver daitires.
Cven, sxvadasxva asakis qalebi,
Cvens dauZlurebul moxucebTan
erTad varT saxlSi gamoketilni.
es daaxloebiT igivea, rac saku-
Tarive fexiT rom Cajde cixeSi,
im gansxvavebiT, rom Tavze SeiaraRebuli badragi ar gicavs da arc
rkinis gisosebia sadme.
quCaSic gadixar, maRaziebSi Sedixar, yidulob tansacmels SvilebisaTvis, mere brundebi saxlSi
da didxans, didxans ar inaxav, uyureb da eferebi, daZinebis win Caalageb, rom meore dRes kvlav amoalago da moefero, ginda warmoidgino rogori iqneba Seni Svili am
tansacmelSi, rogor moixdens...
es qveyana absoluturad gansxvavdeba Cveni qveynisagan da Senc ucxo
xar da miusafari. aravis enaRvlebi
da manam gicinian, sanam Wirdebi,
dagexmarebian kidec, xelsac gamogiwvdian, magram raRac zRvramde...
iqeT arc gadagiSveben da arc Sen
gakadreben rames.
qalaqSi, sadac me vcxovrob, saocari silamaze da sisufTavea. Tvals uxaria, guls ki ara! aranairi
silamaze da simdidre ar mWirdeba
Cemi qveynis da Cemi ojaxis gareSe.
cac sxvanairia, mzec, Rrublebic
ki... Tu sadme `Cvenebur~ yvavils
wavawydebi, ise mixaria, rogorc
didi xnis unaxavi axloblis naxva,
survili mindeba daviCoqo, xeli
Sevaxo, movefero da vkiTxo:
- ici?! rom Seni da-Zmani saqarTveloSi cxovroben, aqedan Sors,
Zalian Sors, zRaprulad lamaz
qveyanaSi. SeiZleba Seni winaprebic
iqidan arian wamosulni?! is xom
uZvelesi qveyanaa, sadac ugemrielesi wylebia, aqaurs ara hgavs,
Sen xom wyali Zalze gWirdeba da
giyvars.
yvavils foTlebi jer kidev sve-
redaqciis fosta
li aqvs (aq xom yoveldRe rwyaven), gakvirvebuli miyurebs, cota
xans kidev vsaubrobT da bolos
vpirdebi, rom mokiTxvas aucileblad gadavcem mis axloblebs.
gakvirvebuli TvalebiT macilebs
da ver gebulobs, ratom vdardob
ase Zalian Cems qveyanaze. arc
mikvirs, imitom rom is aq daibada da misTvis ucxoa es grZnoba.
yvelaze Zalian, rac maklia
am qveyanaSi, es mTebia, saqarTvelos mTebi, oTxiv kuTxidan rom
cdilobs daicvas qveyana gareSe
mtrebisagan, magram araferi gamosdis.
erTxel, meuRlesTan erTad
bakurianSi mivdiodi sofel tbis
gavliT.
adriani dila iyo, nisli jer
kidev ar gadaeyara mTebs, mze
mxolod alag-alag axerxebda burusis gafantvas, iseTi grZnoba
mqonda, rom RrublebSi mivcuravdi manqaniT, xels gaviSverdi da
cas davekidebodi, megona. es grZnoba aq arasodes gagiCndeba, Sens
irgvliv msgavsi araferia.
mapatios mkiTxvelma, Tu Cemi
monaTxrobi cota sevdiani gamomivida.
ara, am qveynis madlieric var,
gulSi rom Camikra, ojaxis gadarCenis saSualeba rom momca...
ubralod yovelwams vgrZob Cemi
qveynis ganumeoreblobas da metireba!
siamayis da monatrebis cremlebiT!
lia kupataZe,
toms riveri, niu jersi
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- ,fnjyj cthuj7 hf vjcfpht,bs
ufvjfhxbf rfkbcnhfnt wbywf’tv
vtkmbctltr a[fkf’t vjcf.lhtl0
- rfsfkbrjc-gfnhbfhm rfkbcnhfnt wbywf’tc vbfxylf7 hjv bv hsek
lf lf’f,ek vlujvfhtj,fib7 hjujhibw cfmfhsdtkjc trktcbf cf,zjsf
[tkbceakt,bc vbth b.j xf.tyt,ekb7
vtvrdblhbc ufvjhxtdbc cfrbs[sfy lfrfdibht,bs lblb cbahs[bkt vfhst,lf8
VTKMBCTLTR A[FKF’T uf[klfs
efqhtcfl ufyfskt,ekb cfcekbthj
gbhb7 byntktmnefkb8 bub itcfybiyfdfl akj,lf ,th’yekc7 3utjhubrfc4
thsb njvb ,th’yekblfy cojhtl vbcb sfhuvybkbf7 fqfhfathc dfv,j,
hecekpt8 fvbc ufhlf7 vfy itcfybiyfdfl bwjlf abpbrf7 vfstvfnbrf7 utjuhfabf7 cfqdsj c]ekb8 cfjwhfl ufyfskt,ekb rfwb b.j7 fvfdt lhjc
bub b.j vrfwhb7 gbhlfgbhb lf vjehblt,tkbw8
ufhlf fvbcf7 rfkbcnhfnt wbywf’bc
fhxtdfyb ufyfgbhj,f rbltd thsvf ufhtvjt,fv5 VFC ITVLTU7 HFW RFSFKBRJC-GFNHBFHMB FV,HJCB [TKFBF
UTYEBC RJYATHTYWBBCFLVB UFUPFDYBKB VTVJHFYLEVBC UFVJ7 [TKBCEAKT,BC CFVBPYT UF[LF7 ,TDH
VQDLTKVSFDFHC C’KBF WLEYT,FV7
VBCB RHBNBRBS [TKBCEAKT,FCSFY ITSFY[VT,FIB ITCEKB.DYTY
LF FVBS CFRESFHB GJPBWBT,B UFTV.FHT,BYFS8 hjujhw obyf cfe,ht,ib vjuf[ctyts7 [tkbceakt,f
fw[flt,lf7 fv,hjcb [tkfbf fhbc vjqfkfnt7 dbyfblfy vfy cfresfh [tkbceakt,fc exbdkf lf wbkb lfcofvf7
mfhsdtkb [fk[bc bynthtct,c bc rb
fhf7 xdty ufvjd[fnfdsj8 ,tdhb vqdltkvsfdhbcufy ufyc[dfdt,bs7 vtkmbctltr a[fkf’t7 hjvtkbw vfiby fh b.j
vqdltkvsfdfhb7 [tkbceakt,bc fv
cekbcrdtst,fc fh f/.df8 xdty dsmdbs
bvbc itcf[t,fw7 hjv fv,hjcb [tkfbf
utyebc rjyathtywbbcflvb ufupfdybkb
vtvjhfylevbc ufvj !)@# okbc
bfydfhib lffgfnbvhtc lf !)@% okbc
vfhnib ufvjdblf wb[blfy8 fvbc itvltu7 gbhdtkb7 hfw vfy uffrtsf7 b.j
bc7 hjv ltrfyjpb vtkmbctltrb tgbcrjgjcbc [fhbc[ib fb.dfyf8 fv,hjcb
[tkfbfc obyffqvltu ,h’jkf wb[blfy
vbcb ufvjcdkbc itvltufw ufuh’tklf8 TGBCRJGJCVF VTKMBCTLTRVF
E.J.VFYJL LFBRFDF RFSFKBRJCGFNHBFHM FV,HJCBC GJPBWBF7 FHF
V[JKJL BVBNJV7 HJV VBC OBYFIT
SFDC LFDFKT,EKFL UH’YJ,LF7
FHFVTL VBFXYLF7 HJV EOVBYLTCB FV,HJCBC VBVFHS VBC VBTH YFREHS[
CFCEKBTHJ GBHSFUFY LBL ECFVFHSKJ,FC /MJYLF FLUBKB8 vtkmbctltrb fv,hjcbc ufycfresht,bs vfiby
lfeluf v[fhib7 hjwf mesfstkb
tgbcrjgjcb lfdbs rfzf[b’t vrdtshfl
lfegbhbcgbhlf vfc8 vbcvf eovbyltcj,fv fv,hjcbv vbbqj uflfo.dtnbkt,f7 hjv mesfbcib lfdbs tgbcrjgjcbc cfmvtt,bc itcfcofdkfl uftupfdyf
ltktufwbf7 hjvtkcfw tgbcrjgjcb
VTKMBCTLTR A[FKF’T e[tkv’qdfytkt,lf8 vtkmbctltrvf mesfbcib ’fkbfy cthbjpekfl bveifdf8 bc it[dlf
lfdbs rfzf[b’bc vjv[htt,cfw7 vjobyffqvltutt,cfw lf lfothf lfcrdyf7
hjv lfdbs rfzf[b’t7 hjujhw cfcekbthj gbhb7 fhbc gfnbjcfyb7 evobrdkj7 ite,qfkfdb7 xbyt,ekb obhdfkjwdbcf lf cfvqdltkvsfdhj cfmvbc
vwjlyt7 vfuhfv vfy7 cfvoe[fhjl7 mesfbcib bctsb cbnefwbf itmvyf7 ev]j,tcbf7 uflf.dfybk bmyfc c[df tgfhmbfibj8 tc bvltyfl pecnfl lf j,btmnehfl lfothbkb lfcrdyf b.j7 hjv
lfdbs rfzf[b’tv vtkmbctltrpt cbn.dfw dth lf’hf8
tc .dtkfathb rfhufl bwjlf rfkbcnhfnt wbywf’tv8 vfy bwjlf bcbw7 hjv vtkmbctltrvf7 hjujhw cfcekbthj vjqdfotv “fkbfy lblb upf
ufbfhf8
- vjlbs7 vtkmbctltr a[fkf’bc
vbth ufydkbkb upbc itcf[t, vjdes[hjs vrbs[dtkc8
- VTKMBCTLTR +thbcrfwj,fib VB[TBK` UBJHUBC ’T A[FKF’T7 lfb,flf !(*@ okbc @ yjtv,thc cbqyfqbc
vfphbc cjatk .fylfehfib8 vbcb obyfght,b vt-!( cfereytib ptvj bvthtsblfy uflfcekfy rf[tsib8 !# okbcfc ufhlftwdfkyty vij,kt,b8 cofdkj,lf ]th stkfdbc cfcekbthj cfcofdkt,tkib7 itvltu s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbfib8 fv lhjc s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbfib cek eahj lf eahj v’kfdhj,lf vfhmcbcnekb bltt,b8 ctvbyfhbtksf thsb
yfobkb vfhmcbcnekb ohtt,bc veifj,fib vjyfobktj,lf8 fvbc ufvj ctvbyfhbblfy ,tdhb cneltynb ufhbw[tc8 vb[tbk a[fkf’tv ofhxbyt,bs
lfchekf s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbf lf cofdkf ufyfuh’j .fpfybc
cfcekbthj frfltvbfib7 hjvtkbw
!)__ otkc qdsbcvtn.dtkt,bc rfylblfnbc [fhbc[bs lffvsfdhf8
!)__-!)_$ okt,ib bub gtlfujubeh
cfmvbfyj,fc totjlf mesfbcib8 !)_$
okblfy hectsib ]th cvjktycrbc ue,thybbc m8 ,tkbc cfcekbthj cfcofdkt,tkib7 [jkj itvltu7 !)_) okblfy7 rfvtytw-gjljkcrbc ctvbyfhbfib
fcofdkblf abpbrf-vfstvfnbrfc8 !)!%
okbc #! vfbcc vqdlkfl bmyf [tklfc[vekb8 cfmfhsdtkjib !)!* otkc7
ybrbnf sfkfrdf’bc lf;byt,ekb vjs[jdybs lf,heylf lf ujhbc cfcekbthj cfcofdkt,kbc ptlfv[tldtkfl
lfbybiyf8 !)!( okbc @! yjtv,thc
ltrfyjpbc [fhbc[b vbtybzf8 !)@_!)@@ okt,ib eveitdfhb b.j7 !)@@
okbc % fghbkc rb cbjybc cfgfnhbfhmj nf’hbc rfyltkfrfl +vyfstl` lfbybiyf8 !)@% OKBC ST,THDFKIB FYXBC[FNBC TRKTCBBC OBYFV’QDHFL
UFLFB.DFYTC8 FVFDT OKBC JMNJV,THIB ]TH ,THFL FQBRDTWF LF
CF[TKFL VTKMBCTLTRB TOJLF7 !$
JMNJV,THC RB EOVBYLTCVF FV,HJCBV TGBCRJGJCFL FREHS[F8 !)@*!)@( okt,ib vtkmbctltrb w[ev-fa[fptsbc tgbcrjgjcbf7 !)@( okbc @$
vfhnblfy rb - obkrybc tgfhmbbc vvfhsdtkb8 !)#% okbc @ bfydfhc bub w[evfa[fptsbc vbnhjgjkbnfl frehs[tc8 !)#* okbc @ vfbcc vbnhjgj-
kbn vtkmbctltrc fctsb ibyffhcbc
othbkb ufeupfdybf eovbyltcb lf
eytnfhtcb rfkbcnhfntcfsdbc5 3vjhxbkt,bs vjdf[ctyt, smdtyc eovbyltcj,fc7 hjv w[ev-fa[fptsbc tgfhmbfib
evqdlkjl lfhxtybkbf cfvb lblb
cjatkb lf f[fkb cfcfakfjc trktcbf cj[evib8 smdtyc eovbyltcj,fc
vjdf[ctyt7 hjv itcfathbcb rfylblfnt,bc e.jkj,bc ufvj f[fkb vqdlkbc rehs[tdf ite’kt,tkb uf[lf8
fvbc ufvj lbl ufzbhdt,fc ufydbwlb48
fvfc lftvfnf !)#* okbc ) jmnjv,thc ltrfyjpt,bc cdbvjy ububytbidbkbcf lf tkbp,fh fyxf,f’bc lfgfnbvht,f8 fvbc itcf[t, vbnhjgjkbnb
vtkmbctltrb eovbyltc rfkbcnhfntc
uekbcnrbdbkbs vjf[ctyt,lf5 3xtvb
tgfhmbbc cjakt,ib vqdlkt,b fqfh
fhbfy7 .dtkfyb lffnecfqtc8 lfdhxb
vfhnj vt jhb vqdlkbs cj[evib8
xdtyw7 dujyt,7 fqlujvbc itvltu vjudtkbc kbrdblfwbf48
flubkj,hbdb [tkbceakt,f vjbs[jdlf mfhsekb7 hecekb7 ,th’yekb7 rfsjkbrehb7 ghjntcnfynekb7
t,hfekb htkbubehb cfpjufljt,t,bc ufthsbfyt,fc ths trktcbfib8
fvfcsfy lfrfdibht,bs vteat vtkmbctltrb [tkbceakt,fc cothlf5 3ufthsbfyt,f itb’kt,f v[jkjl mfhsekb7
hecekb7 ,th’yekb trktcbt,bc8 rfsjkbrehb7 ghjntcnfynekb lf t,hfekb vfcib dth ufthsbfylt,f888 ,th’yekb trktcbbc vqdltkb jhb sdtf7
lfgfnbvht,ekbf7 ,th’yt,b sfdbcb htkbubehb vjs[jdybkt,t,bc lfcfrvf.jabkt,kfl vjvfhsfdty mfhsek
trktcbfc7 cflfw qdsbcvcf[eht,f
cheklt,f mfhsek7 hecek lf ,th’yek tyt,pt8 fvyfbhfl cfrbs[b hxt,f mfhsekb lf hecekb trktcbt,bcf8 se hjvtkb eylf ufemvltc7
’ytkb fh eylf b.jc fv cfrbs[bc uflfodtnf bv cfpjuflj vjqdfott,bcfsdbc7 hjvkt,vfw bwbfy cj[evib
mfhsekb ufptsbc 3cf,zjsf fa[fptsbc4 fhct,j,f7 hjvkt,bw lfrdbhdt,bfy fv ufptsbc gbhdtk yjvthc7 hjvkbc gbhdtk udthlpt fhbc cnfkbybc
lblb cehfsb48 !)#( otkc bub cj[evblfy b’ekt,bs ufvjeidtc lf !)$#
okbc ! fghbkfvlt etgfhmbj vqdltkvsfdfhb uf[klfs8 ! fghbkc rerbbc trktcbbc obyfv’qdhfl ufyfvotctc8
thsb okbc itvltu lble,bc trktcbbc obyfv’qdhfl lfbybiyf lf fctdt
xff,fhtc eh,ybcbc tgfhmbf8 !)%@
OKBC % FGHBKC VT-) CFTRKTCBJ
RHT,FPT VTKMBCTLTR A[FKF’T CFMFHSDTKJC RFSFKBRJC-GFNHB-
kbf tgbcrjgjcbc [fhbc[ib !)@%
otkc8 !)%@ otkc fhxtek bmyf
chekbfl cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmfl8
vtkmbctltr 666 ghbywbgbfkehb flfvbfybf8 bvfdlhjekfl
eylf fqbybiyjc7 hjv cfvqdltkjsf ijhbc fh cfhut,kj,c
rfhub fdnjhbntnbs sfdbcb
ghbywbgbfkj,bc o.fkj,bs8
!)%% otkc cfvqdltkjsf ijhbc vbc obyffqvltu b.j ]ueab7
vfuhfv vjobyffqvltutsfufy yfobkb vj[cyf7 yfobkb sdbsjy
ofdblf8 gfhnbfcf lf vsfdhj,fcsfy vbvfhst,fib kjbfkehbf8
vjwtvekb lhjbcsdbc vbcb
lfvcf[eht,f ufvjb[fnt,f cchrc vsfdhj,bc v[fhlfzthfib
vidblj,bc lfwdbc cfmvtib7 bub
ufvjlbc c[dflfc[df rjyathtywbt,pt vstk vcjakbjib vidblj,bc lfcfwfdfl8 bub ufycfresht,bs fh wlbkj,c vjmvtl
trktcbfsf ufafhsjt,fc8
vtkmbctltr 666 thrdtdf cfthsfijhbcj vjdktyfsf cfrbs[t,ib8
rbs[ekj,c hecge,kbreh ufptst,cf lf ;ehyfkt,c8
xtvc vbvfhs fmdc rfhub lfvjrblt,ekt,f8 .ehc eult,c xtvc hxtdt,c8 fmdc vblhtrbkt,f 3ê íàæèâå47 bnfy]t,f cvtybc lfmdtbst,bcf
lf cecnb v[tldtkj,bc ufvj8 bub
c[dt,pt vfqkf f.tyt,c sfdbc yfwbfc lf nf’hbc uf[cybc uflfo.dtnbcfc wlbkj,c7 uf[cyfc vtnb
mfhsekb nf’fhb lf xtvsfy cfe,fhib ufvj[fnf ibib7 hjv
nfyt ufyw[flt,f vsfdhj,fib8 gbhdtkfl7 vbybcnhsf cf,zjc sfdv]ljvfhbc cf[tkpt7!)%^ okbc fudbcnjib8 vtjhtl7 !)%* okbc !%
vfhnc7 ufyw[flt,bs vbdvfhst cfmfhsdtkjc rjvgfhnbbc wtynhfkehb rjvbntnbc gbhdtk vlbdfyc
dfcbk v;fdfyf’tc7 cfmfhsdtkjc
htkbubbc cfmvtsf hoveyt,ekc
vjct vtmdf,bidbkc7 vjcrjdib htkbubbc cfmvtsf rjvbntnbc sfdv]ljvfhtc rfhgjdc8 gfce[bc qbhcflfw rb fh udsdkbfy lf se
smdty itub’kbfs7 lfudt[vfhjs7 vflkj,tkb dbmyt,bs48
- ofbrbs[f se fhf frfrb [jhfdfv
tc othbkb lf it’kj hfbvtsb lf[vfht,f0
- fvbc itcf[t, wyj,bkb fh fhbc7
SEVWF7 AFMNBF7 HJV CFCEKBTHJ
CTVBYFHBBC UF[CYF S,BKBCIB DTHW
EOVBYLTCB VTKMBCTLTRBC LHJC VJ[TH[LF8
eahj vtnbw7 eovbyltc vtkmbctltrc f,hfkt,lyty7 trktcbt,ib hecekb obhdf-kjwdbc itvjqt,f eylfj8 tc hjv cbwhetf7 lqtcfw ite’kbf lfflfcnehjc mfk,fnjyvf SFBCB NJHJY]F’TV7 hjvtkbw vtkmbctltr rfsfkbrjcvf lfybiyf lble,bc trktcbfib vufkj,tksf ueylbc
[tkv’qdfytkfl lf lffdfkf7 bmyt,7
ufkj,f ytk-ytkf mfhsekpt uflfb.dfyjj8
[tkbceakt,f rbltd ,tdh whe [vt,c
fdhwtkt,lf lf lff]thf rfsfkbrjcgfnhbfhmb vtkmbctltrb7 hjv vbc obyffqvltu [tkbceakt,fib ufupfdybkb
fyjybvehb cfxbdhbc othbkt,bc jh-
melqisedek kaTalikosma saqarTvelos kaTalikosis istoriuli kunkulbartyuli aCuqa ruseTis patriarqs
eovbyltc vtkmbctltrc f,hfkt,lyty7 trktcbt,ib hecekb obhdf-kjwdbc itvjqt,f eylfj8 tc
hjv cbwhetf7 lqtcfw ite’kbf lfflfcnehjc mfk,fnjyvf sfbcb njhjy]f’tv7 hjvtkbw vtkmbctltr
rfsfkbrjcvf lfybiyf lble,bc trktcbfib vufkj,tksf ueylbc [tkv’qdfytkfl lf lffdfkf7 bmyt,7
ufkj,f ytk-ytkf mfhsekpt uflfb.dfyjj8
rfkbcnhfnt wbywf’bc ufhlfwdfkt,bc itvltu cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmb VTKMBCTLTR
A[FKF’T uf[lf8 eovbyltcvf rfkbcnhfntv bub cbwjw[ktibdt ufvjfhxbf vjcf.lhtl8 bcnjhbbc vtwybtht,fsf ljmnjhb7 ghjatcjhb cthuj dfhljcfyb't fv]thfl vbc w[jdht,fcf lf vjqdfotj,fpt
udtcfe,ht,f8
CFMFHSDTKJC RFSFKBRJC
GFNHBFHMB7 EOVBYLTCB LF
EYTNFHTCB VTKMBCTLTR 666 LF
CJVT[SF RFSJKBRJCGFNHBFHMB DFPUTY 6
FHMBC VJCF.LHTL UFVJFHXBTC LF
FVFDT OKBC * FGHBKC GFNHBFHMFL
FREHS[TC8
- hjujh ofhbvfhsf vtkmbctltr
a[fkf’bc gfnhbfhmj,f0
- vfy ufyfuh’j kjbfkj,bcf lf sfyfvihjvkj,bc upf [tkbceakt,fcsfy8 TC FH B.J KJBFKJ,F LF
SFYFVIHJVKJ,F CFMFHSDTKJC
TRKTCBBC BYNTHTCT,BC CFPBFYJL7
FHFVTL7 GBHBMBS7 TC B.J RFKBCNHFNT WBYWF’BC VBTH FHXTEKB UPF7
HJVTKBW CFMFHSDTKJC TRKTCBFC UFF’KBTHT,LF8
cfmfhsdtkjc trktcbf fv lhjc
rdkfd v’bvt vlujvfhtj,fibf7 sevwf7
itlfht,bs ertstcb dbsfht,ff7 hflufy hectsbc trktcbf fqbfht,c cfmfhsdtkjc trktcbbc nthbnjhbek fdnjrtafkbfc lf hfqfw vwbht aeymwbf vfbyw fmdc vfc8 ths-thsb .dtkfpt vsfdfhb fvjwfyf7 hfw rfsfkbrjcgfnhbfhm vtkmbctltrbc obyfit lfluf7 b.j s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbbc uf[cyf7 hjvtkbw !)!* okbc itvltu fqfh aeymwbjybht,lf8 tc utuvf
/mjylf rfsfkbrjc-gfnhbfhmt,c rbhbjyc7 ktjybltc7 fv,hjcbc7 rfkbcnhfntc7 vfuhfv dthwthsvf dth ufyf[jhwbtkf8
[tkbceakt,fv itvjbqj htkbubbc cfmvtsf hoveyt,ekbc sfyfvlt,j,f7 hjvtkbw ]th RFKT MFLFUBIDBKC trfdf7 rfsfkbrjc-gfnhbfhm
vtkmbctltrbc lhjc rb fv sfyfvlt,j,fpt VJCT VTMDF,BIDBKB b.j8 cfbynthtcjf vjct vtmdf,bidbkbc thsb
othbkb [tkbceakt,bcflvb7 cflfw
bc f[fcbfst,c rfsfkbrjc-gfnhbfhm
vtkmbctltrc8
3gfnhbfhm vtkmbctltr 666-bc
lf[fcbfst,f
a[fkf’t vb[tbkb thjdyt,bs
mfhsdtkbf8 lfb,flf !(*@ otkc
rfzhtsbc hfbjybc cja8 .fylfehfib7 cfmfhsdtkjc cch8 mdhbdb8
lffvsfdhf .fpfybc cfcekbthj
frfltvbf !)__ otkc8 [tklfc[ve-
VTKMBCTLTR 666
~A[FKF'T`
CHEKBFL
CFMFHSDTKJC
RFSFKBRJCGFNHBFHMB
!)%@-!)^_
OKT,IB
xdtysfy vjhoveyt mfhsdtkt,b
ufwbkt,bs yfrkt,bf7 dblht
hect,b7 hbc ufvjw cfmfhsdtkjc trktcbfv itcf’kjf lfrfhujc fdnjrtafkbf8
vtkmbctltr 666 htghtcbht,ekb
fh .jabkf8
cfmfhsdtkjc cch vbybcnhsf
cf,zjc hoveyt,ekb cfmfhsdtkjc vfhskvflblt,tkb trktcbbc cfrbs[t,ib v8 vtmdf,bidbkb48
eovbyltcvf vtkmbctltrvf hfvlty]thvt s[jdybs vbvfhsf vjct vtmdf,bidbkc cfcekbthj ctvbyfhbbc lffhct,bc itcf[t,8 [tkbceakt,fv vbc
s[jdyfc egfce[f bvbs7 hjv uffdhwtkf [vt,b - xdty itdsfdfpts rfsfkbrjcgfnhbfhm vtkmbctltrc s,bkbcib
cfcekbthj ctvbyfhbbc uf[cyf7 fctsb
ctvbyfhbf aeymwbjybht,c vjcrjdibw7
rbtdibw7 ktybyuhflibw7 vfuhfv s,bkbcib efhb udbs[htcj888 [tkbceakt,f fdhwtkt,lf [vfc7 sbsmjc rfsfkbrjcb vtkmbctltrb vjcehyt b.j7
obhdf-kjwdf hecek tyfpt xfnfht,ekb.j8 VFIBY FRFRB [JHFDF CF,ZJSF RFDIBHBC EVFQKTCB CF,ZJC
LTGENFNB UF[KLFS8 VFC THS RFWSFY7 HJVTKBW RFSFKBRJCSFY VBBNFYLF VBC CBN.DT,C7 ESMDFVC7 HF
VJEDBLF XDTYC GFNHBFHMC7 SFDFL
'FKBFY UFYFSKT,EKB RFWBF LF
HFNJV TE,YT,F [TKBCEAKT,FC
EFHC CFCEKBTHJ CTVBYFHBBC UF[CYFPTJ8 hjujhw xfyc7 tc cbn.t,b
vfhskfw vbdblf eovbyltcbc .ehfvlt lf fvbc ufvj vfy cfufyut,j othbkb ufeupfdyf frfrb [jhfdfc5
3,FNJYJ FRFRB7 smdty ht;bcjh ijsf vfyfuf’bcfsdbc ubsmdfvs7 hjv gfnhbfhmb vtkmbctltrb cfcekbthj crjkbc uf[cybcf
lf cfcekbthj ;ehyfkbc ufvjidt,bc obyffqvltubfj8 fhf7 ,fnjyj frfrb7 fvfc n.ebkfl fdhwtkt,ty xtvb vnht,b8 eylf vjuf[ctyjs7 hjv fv cfmvtpt jh]th itdb-
ufybpfnjhb TGBCRJGJCB TAHTVB +CBLFVJYB’T‘ uf[klfs8 fvbc ufvj vfs
ijhbc ahbfl lf’f,ekb ehsbthsj,f ofhvjbidf7 vtkmbctltrc ufyphf[ekb /mjylf tahtvbc vqdltkvsfdhj,blfy uflf.tyt,f lf7 cfthsjl7 trktcbblfy ufidt,fw rb8 FB7 FCTSB DBSFHT,F ITMVYF [TKBCEAKT,FV - CEK
$-% VQDLTKVSFDFHB B.J LF BCBYBW
THSVFYTSC MBIGJ,LYTY8
vtkmbctltrbc rfsfkbrjcj,bc gthbjlib thsb vybidytkjdfyb hfv
vj[lf8 !)@# okblfy vjofvtsfc trktcbblfy v[fhtsvwjlytj,bc veptevib
uflf,h’fyt,ekb b.j fhudtsbc thbcsfdt,bc lfdbsbcf lf rjycnfynbytc
ovbylf yfobkt,b8 vjofvtsfc trktcbfib vbcb lf,heyt,bcsdbc vbvlbyfhtj,lf lblb ,h’jkf8 cojhtl rfsfkbrjc-gfnhbfhm vtkmbctltrbc lhjc
vbqotek bmyf itsfy[vt,f7 hjv ovbylf yfobkt,b mesfbcbc v[fhtsvwjlytj,bc veptevblfy bctd vjofvtsfc
trktcbfc lf,heyt,jlf8 !)%$ otkc
MESFSTK VBNHJGJKBN UF,HBTK XFXFYB’TCF lf mesfbcbc mfkfmrjvbc gbhdtk vlbdfyc UHBUJK YFHCBFC ijhbc vj[lf lfgbhbcgbht,f
ovbylf yfobkt,bc cfrbs[sfy lfrfdibht,bs8 [tkbceakt,fc fh cehlf vfsb lf,heyt,f vjofvtsfc trktcbfib7
vfuhfv bvfdt okbc $ bdkbcc [tkbceakt,f b’ekt,ekb uf[lf7 ofcekb.j lfsvj,fpt7 ovbylf yfobkt,bc
lf,heyt,f vj[lf $ bdkbcc7 lbkbc
!! cffspt7 lf tc vtkmbctltr rfsfkbrjcbc lblb lfvcf[eht,f uf[klfs=
cfbynthtcjf thsb afmnb8 RFSFKBRJC-GFNHBFHM VTKMBCTLTRBC
LHJC CFCEKBTHJ VJQDFOTJ,F LFBO.J CFMFHSDTKJC LQTDFYLTKVF RFSJKBRJC-GFNHBFHMVF7 EOVBYLTCVF LF EYTNFHTCVF BKBF VTJHTV8
vfsb ehsbthsj,f cfjwhfl lfbo.j8
[vt,b bvbc itcf[t,7 hjv cfmfhsdtkjc
trktcbf hectsbc trktcbfc eylf vbethsltcj7 xfdblf vjcrjdibw7 cflfw
bv lhjc frfltvbbc cneltynb b.j
bhfrkb ibjkfidbkb8 bub eovbyltc
vtkmbctltrc pfujhcrblfy eupfdybc
fctsb ibyffhcbc othbkc5
3SMDTYJ EOVBYLTCJ,FD7 udfrehs[ts888 fm7 xdty cohtib dhwtklt,f [vt,b bvbc itcf[t,7 hjv cfmfhsdtkjc trktcbbc fdnjrtafkbf sbsmvbc lfcfchekc ef[kjdlt,f7 hflufy5 !8 vstkb hbub
tgfhmbt,b evjmvtljl7 vqdltkvsfdht,bc ufhtitf lf fhw fhct,j,c cfsfyflj rflhb8 @8 qdsbcvcf[eht,bc lhjc trktcbfib vjhoveytsf lfcoht,f thsj, vwbhtf8
#8 cfmfhsdtkjc vfhskvflblt,tk fdnjrtafkeh trktcbfc fhf
fmdc ctvbyfhbf7 ufvjvwtvkj,f7 cftrktcbj veptevb7 obuycfwfdb7 ,b,kbjstrf8 kfgfhfrbf bvbc itcf[t,7
hjv w[ev-fa[fptsbc tgfhmbfib
fh bmyf lfidt,ekb f[kfl [tklfc[vekb mfhsdtkb vqdltkvsfdfhb lf vqdltkvsfdfhsf ijhbc
fhbfy bctst,bw7 hjvkt,bw fhfmfhsdtksf ijhbcfw rb fdhwtkt,ty e,flher fphc cfmfhsdtkjc
vfhskvflblt,tkb cfvjwbmekj
trktcbbc tgfhmbt,bc ufvc[dbkt,bc fewbkt,kj,bc itcf[t,8
ptvjs vj.dfybkb 'bhbsflb
ghj,ktvt,bc bhudkbd smdtyc vbth vbqt,ekb pjvt,b7 cfmfhsdtkjc cch vsfdhj,bc sfdv]ljvfhtcsfy it[dtlhbc xfsdkbs7 xdtysdbc wyj,bkbf7 vfuhfv pjubthsb
vofht cbyfvldbkbc ufvj df’ktds
sfdc yt,fc7 hjv smdtyb .ehflqt,f
vbdfg.hjs itvltu ufhtvjt,fc5
cf,zjsf vsfdhj,bc cfsfyflj
lflutybkt,bc cfae’dtkpt7
hectsbc7 erhfbybc7 cjv[tsbc7
c[df vjrfdibht htcge,kbrt,ib fhct,j,c cfcekbthj ctvbyfhbf-frfltvbt,b7 [lt,f qdsbcvcf[eht,bcsdbc cfzbhj kbnthfnehbc ufvjwtvf7 [fnt,bc ufvhfdkt,f7 trktcbf-vjyfcnht,bc fqlutyf-ufyf[kt,f8 cfmfhsdtkjc trktcbfc se egbhfntcj,f fhf fmdc7 ufvjyfrkbcc vfbyw
fh ofhvjflutyc7 v[jkjl cfzbhjf fv behblbekb eakt,bc
ufvj.tyt,f flubkj,hbdb vsfdhj,bc vtidtj,bs8 cfmfhsdtkjc
cch [tkbceafks7 fhct,ekb otcbc lfwdbs7 vfnthbfkehb itcf’kt,kj,bc afhukt,ib7 ofhtlubyjc othbkj,bsb cf[bc ufyfw[flb
cfmfhsdtkjc fdnjrtafkehb cfvjwbmekj trktcbbc cfcbwjw[kj cfrbs[t,bc itcf[t, lf tythubekfl bmyfc vjs[jdybkb7 gbhdtk
hbuib7 ctvbyfhbbc +fhf rehct,bc` uf[cybc7 cfzbhj kbnthfnehbc ufvjwtvbc7 cftrktcbj veptevbc7 obuycfwfdbc lffhct,bc7 utkfsbc7 obkrybc7 .fp,tubc7 fyfyehbc7 ujhbc trktcbt,ib qdsbcvcf[eht,bc eakt,bc fqlutyf-ufyf[kt,bc itcf[t,888 cfmfhsdtkjc
trktcbbc lf vbcb vtsfehbc
vnthcf lf jhuekc xdtyc gbhfl vnhfl dsdkbs7 vfuhfv ufye[jhwbtkt,tkb ufylblt,bc
cehdbkbc ufvj ufyfo.tyt,ekyb7 gfnhbfhmbc ijhcvzdhtntkb ujyt,bc sdfkbs lf rtsbkb yt,bs7 itb’kt,f xf.tyt,ek bmyfy cfmfhsdtkjc trktcbbc cfrtsbklqtj cfmvbfyj,fib8888
cffqlujvj fhlfltut,bcsdbc
itcf’kjf dtf[kjs smdtyc eovbyltcj,fc lf smdtyb vbsbst,bsf
lf kjwdf-rehs[tdbs7 fhct,ekb
otcbc lfwdbs7 cflqtcfcofekj
mflfut,t,bs vbdvfhsjs vjhoveyt cfpjufljt,fc8 qhvf gfnbdbcwtvbs utfv,jht,bs lf ufvjdbs[jd smdtyc ovblf kjwdfrehs[tdfc8 b8 ibjkfidbkb7 pfujhcrb8 !)%* okbc !@ st,thdfkb48
!)%* okbc !^ fghbkc s,bkbcib7
fktmcfylht ytdtkbc cf[tkj,bc trktcbfib7 rfsfkbrjc-gfnhbfhm vtkmbctltrbc kjwdf-rehs[tdbs TGBCRJGJCVF PBYJ,VF ,thfl fqrdtwf
BHFRKB IBJKFIDBKB7 cf[tkfl
eojlf BKBF7 !( fghbkc vfc BTHJLBFRDYFL [TKB LFFC[F VTKMBCTLTRVF lf es[hf7 itybcsfyf rbltd
(-!_ rfwb hjv v.fdltc7 hfqf vbzbhcj8
fmdt cfbynthtcjf thsb hfv8
PBYJ,B VF;EUF7 hjvtkvfw rfsfkbrjc-gfnhbfhm vtkmbctltrbc kjwdf-rehs[tdbs ,thfl fqrdtwf BHFRKB IBJKFIDBKB7 tgbcrjgjcfl
vtkmbctltr rfsfkbrjcvf frehs[f7
tc b.j !)%^ okbc #_ ltrtv,thc8 vfyfvlt vfy ufyw[flt,bs vbvfhsf cbyjlbc otdht,c7 fct lf fct dfgbht,
lf v[fhc se lfvbzthsj8 PBYJ,B
VF;EUF7 THJDYT,BS HECB7 FKTMCFYLHT YTDTKBC CF[TKJ,BC TRKTCBBC OBYFV’QDFHB UF[KLFS8
VQDLTKVSFDHT,BC EVTNTCJ,F BV
SFJ,BCF B.J7 HJVTKSFW TUPFHMJCJ,BC VVFHSDTKJ,BC VSTKB
CBV’BVT CFRESFH V[HT,PT /MJYLFS
UFLFNFYBKB LF FVBNJV PBYJ,BC
TGBCRJGJCFL REHS[TDBC OBYFFQVLTUB OFDBLYTY8 VTKMBCTLTRVF VFS
FH LFE]THF LF VFBYW FREHS[F8
- hfnjv eyljlf eovbyltc vtkmbctltrc pbyj,bc tgbcrjgjcfl
rehs[tdf0
- FVBS VFY CJV[TSIB FHCT,EKB
HECEKB CFVHTDKJT,B PBYJ,C
LF-EMDTVLT,FHF7 FYE CJV[TSBC
NTHBNJHBFPT FHCT,EKB HECEKB CFVHTDKJT,B CFMFHSDTKJC
TRKTCBBC BEHBCLBMWBFIB ITVJDBLF7 HFPTW HECEKB TRKTCBF LFSFY[VLF8
- hectsbc trktcbfcsfy hjujhb ehsbthsj,f /mjylf eovbyltc
vtkmbctltrc0
- bc hfvlty]thvt xfdblf hectsib7 /mjylf vjkfgfhfrt,t,b hecekb
trktcbbc vtsfeht,sfy8 thsb welb7
hfw vj[lf7 b.j bc7 hjv vfy hectsib xfbnfyf lf hecekb trktcbbc
vtsfehc fxemf cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmbc bcnjhbekb reyrek-,fhn.ekb8
- hjlbc ufhlfbwdfkf vtkmbctltr rfsfkbrjcb lf dby ufvjfhxbf vfy vfyfvlt vjcf.lhtl0
- vtkmbctltrc TAHTVSFY vbvfhst,fib7 hjujhw xfyc7 velfv qhqyblf tzdbc zbf lf hjwf erdt fcfrib
b.j7 sfdbcsfy lfb,fhf MESFSTKB
VBNHJGJKBNB YFEVB +IFDBFYB’T‘
lf es[hf7 xtvb ufhlfwdfkt,bc itvs[dtdfib7 vjcf.lhtl ity eylf lfunjdjj8 yfevvf egfce[f7 vt fh dfh
bc rfwb7 hjvtkcfw ite’kbf cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmj,f7 hfc
bn.dbc cfpjufljt,f7 vjcf.lhtl vt
hjv lfvnjdj vfiby7 hjwf cfmfhsdtkjc trktcbfib fhbc TAHTV CBLFVJYB’T8 vtkmbctltrc vbcsdbc fqfhfathb esmdfvc7 ufvjb’f[f EH,YTKB TGBCRJGJCB LFDBSB +LTDLFHBFYB‘ lf bc ufvjfhxbf vjcf.lhtl8
vfkt7 !)^_ okbc !_ bdybcc7 ufhlfbwdfkf rbltw qhvfl vj[ewt,ekb8
lfrh’fkekbf cbjybc nf’fhib cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmt,bc
udthlbs8
vtkmbctltrbc ufhlfwdfkt,bc itvltu cbyjlvf lfdbs ltdlfhbfyb vjcf.lhtj,blfy uflff.tyf lf gfnhbfhmb tahtv cblfvjyb't uf[lf8
tcfe,hf
stf fcfsbfyb
momaval nomerSi:
patriarqma efremma
marTlmadidebluri
eklesia SeunarCuna
saqarTvelos
10
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
eladelebi saxlSi fexSiSvela dadiodnen, fexsacmelebs ki maSin atarebdnen, roca
saxls gaRma gadadiodnen. qalebi umeteswilad ojaxze
iyvnen mijaWvulebi da amitom
iSviaTad gadiodnen qalaqSi.
isini ubralo sandlebs icvamdnen, romlebic RvedebiT ikvreboda. mogvianebiT lanCebs
wiTlad aferadebdnen, xolo
fexsacmlis daboloebebs yviTlad Rebavdnen. Tavisi ubraloebiT gamoirCeoda terfebze mWidrod Semoxveuli karbatinebi, romelsac xaris
tyavisgan amzadebdnen. mTavari
mainc lanCi iyo, romlis daxvewil formas grepida warmoadgenda da misi momxiblaoba
imaSi mdgomareobda, rom wvivebamdec ki adioda zonarebiT
da isini badiseburad ixlarTeboda da muxls qvemoT wvivze an koWebTan ikvreboda.
am qalaqSi mcxovrebni umeteswilad erTmaneTis naTesavebi iyvnen da icodnen erTmaneTis fasi. qalaqi didi ar
iyo, amitom qalaqelTa marTva
ar iyo Zneli da es maSin,
roca uxucesi yvela qalaqelis naTesavad iTvleboda. rogorc yvelgan, moTaveebSi meti
saidumlo imaleboda, vidre
Cveulebriv xalxSi. amitom
yvela ufrTxoda siavis keTebas, TumcaRa arc uamisoba
iyo. aseT SemTxvevaSi yvela
cdilobda saidumlo, romelic isedac ar daimaleboda
da yvelas yvelaferi ecodineboda mainc, xmamaRla ar
Tqmuliyo. ai, xmamaRla Tqma
warmoSobda aTasnair usiamovnebas. is mere sajarod ganisjeboda. ai, sajaro gansjas
ufrTxoda xalxi, radgan damsjelis pasuxismgebloba ar
surda etvirTa. mona saTvalavSi ar ijerieboda, ZaRlis
yefas ufro didi fasi hqonda,
vidre monis sityvas. amitom
maT winaSe da maT mimarT Secodebas aravin Takilobda,
radgan erTis mxriv Secodebisas TvaliT mxilveli ar
iqneboda, meore SemTxvevaSi
ki arc danaSaulad iTvleboda,
da arc codvad.
medeas ambavi bevrma ar icoda, xolo vinc icoda, isini
mkvlelebi iyvnen. eridebodnen
qalaqSi am ambis gaxmaurebas
manam, sanam ar moifiqrebdnen,
Tu riT emarTlebinaT Tavi.
ar surdaT qalaqelebisaTvis
tkivili mieyenebinaT. amitom
olimpiur sanaxaobaze mTeli
xalxi iyo miwveuli. undodaT Tu ara,
qalebic,
bavSvebic, moxucebic,
monebic ki, erTis sityviT,
mTeli qalaqi unda daswreboda. es ukve savaldebulo iyo.
monebsac darTes neba qalaqis ganapira velze wamosuliyvnen. isini tyispira xeebze
aiyvanes da miabes totebze,
raTa emziraT sanaxaobisaTvis.
TavianTi qmedebiT surdaT
ucxoelebs SeexedaT Soridanac ki am xeebisTvis da darwmunebuliyvnen eladelTa demosTmoyvareobaSi, raTa kargad
dakvirvebodnen, Tundac axlodan, eladaSi monebis uflebas,
isini iyvnen Ria sazogadoebis wevrebi, raTa eTqvaT TavTavianT wreebSi, aseTi kargebi da keTilebi arian eladelebio. ar surdaT, aRSfoTebuliyo, an SeSfoTebuliyo
vinme raimeTi, Tundac moCvenebiTad, da miTumetes medeas
Sesaxeb. es maTTvis daxuruli
sakiTxi iyo, magram mainc viRac Tav-qariani rom aRSfoTebuliyo, an SeSfoTebuliyo
raimeTi, Tundac umniSvneloTi,
fexebze daikidebdnen eladelebi amas, radgan es yvelaferi erTgvari TamaSis wesebi
iyo da samagierod TviTonac
aRSfoTdebodnen, an SeSfoTdebodnen sapasuxod raimeTi,
Tundac raRac umniSvneloTi.
yvela monas Tavisi meTvalyure hyavda da Tu vinme gaqcevas daapirebda, an SesZlebda
amas, meisreebi iqve gangmiravdnen tyeSi damalvas ki azri
ar hqonda - gaqceuli mona
ulmobeli nadirebis msxverpli gaxdeboda bolos.. Tavad
monebic ver gabedavdnen gaqcevas - isars da mxecebs rom
gadarCenodnen, SimSils ver
gaeqceodnen versad, miTumetes
es ucnauri pativi - unda
SeeferebinaT, radgan aseTi sanaxaobebi maTTvis ar iyo gankuTvnili.
XIX
momavalTan
Setoqebuli awmyo
medeas naklebad aRelvebda qalaqis imwuTieri yofacxovreba. man isic ar icoda,
Tu ra imarTeboda sul raRac
ramdenime saaTSi, magram man
gadawyvita Sesuliyo masSi
alal-bedad da iq gamoCndeboda, rasac moimoqmedebda. isev
gadaxeda garemos, Tvali moavlo qalaqs da mis maRlobze
aRmarTul samlocvelos. zizRis dafarva arc ucdia mis
Tvalebs. miafurTxa qalaqs,
ufskrulis piras Camojda da
orive xels daxeda.
karga xans uyura,
daakvirda mtevnebs,
xazebs,
naoWebs,
TiTebs.
uyurebda sakuTar xelebs da
erTmaneTisgan ganasxvavebda marjvenas marcxenasagan
da swavlobda am gansxvavebaTa niSnebs.
am gansxvavebebiTa da msgavsebiT man amoicno kanonzomieri da SemTxveviTi movlenebi, romlebic Tavis cxovrebaSi moxdeboda. civi gonebiT
gansaja man yovelive, radgan
sxva SemTxvevaSi igi Secdeboda da gansjis cru gzas daadgeboda. amitom igi unda yofiliyo ucdomeli, raTa erTi
da isic sasikvdilo dartyma
mieyenebina saZulveli qalaqisaTvis. aseTi miukerZoebeli
arasodes yofila, sakuTari
Tavisic ukvirda da gaocebuliyo Tavis SesaZleblobebSi.
roca civi gonebiT moqmedebda,
maSinac ki vneba da grZnoba
karnaxobda qmedebaTa aucilebel garduvalobas. mTeli misi ubedurebac aqedan modioda. axla saqme sul sxvanairad Semotrialda. igi gorozi guliT, TavisTvis sasurvelis wakiTxvis ugulebelyofiT, uyurebda xelebs da kiTxulobda misgan momavals, romelic aucileblad dadgeboda.
medeas orive xelis mtevani,
Txeli TiTebiT, grZeli, rbili
da moqnili hqonda. es imas
moaswavebda, rom am xelebis
patroni mgrZnobiare da gamWriaxi pirovneba iyo, umeteswilad naCqarev da windauxedav
nabijebs dgamda. misi saqcieli daxvewili iyo da sifaqiziT gamoirCeoda, Tundac
yvelaze uzneo saqcieli. igi
Sors idga mware sinamdvilisgan, romelTa Sedegebis
momkisas xvdeboda mis nayofs,
Secvlas rom aRar eqvemdebareboda. idumali meocnebe
iyo am xelebis patroni, agreTve gadaWarbebuli Tavmoyvareoba ipyrobda Sinagan bunebas da garSemomyofT afrqvevda Tavis am Tvisebas. damoukidebeli pirovneba am damoukideblobas Tavisi axirebulobiT inarCunebda.
Caicina medeam, es rom amoikiTxa Tavisi xelebidan. mere
frCxilebsac daakvirda - isinic sakmaod grZeli iyo odnav momrgvalebuli kuTxeebiTa da gaswvrivi, dawaxnagebuli zolebiT wiTeli ferisa - yvelaferi es mis Zlier
bunebaze metyvelebda, daundoblobaSi rom gadadioda is.
man or ganzomilebaSi ganixila Tavisi xelebiT moTxrobili:
erTi naxevari, romelsac
Sua TiTi hyofda, gare mxares
warmoadgenda, da is or nawilad dahyo - moqmed da umoqmedo Tvisebebad da urTierTobebad, roca moqmedi zeda
nawili iyo, umoqmedo ki qveda.
aseve dahyo xelis mtevnis
meore naxevaric, romelic Sida mxare iyo - zeda nawiliT
Sinagan moqmed Tviseba-urTierTobebs kiTxulobda, qvedaTi ki - Sinagan umoqmedos.
momavlis karibWe SeaRo xelis mtevnebis SeswavliT misi TiTebis Zirebi erTmaneTze mityupebisas rkals warmoSobdnen, romelic miemarTeboda zemodan qvemoT da es niSnavda imas, rom cxovreba savse
iyo aRmafrenebiTa da dacemebiT da ase grZeldeboda mTeli cxovreba vidremde ar
dasruldeboda mTliani cxovrebis gza.
medeam TiTebi gaSala. neka
TiTis daSoreba sxvebTan, romelic yvelaze dablidan iwyeboda da amisda miuxedavad
sigrZiT arc erT TiTs ar
Camouvardeboda, moaswavebda
imas, rom medeas yoveli mniSvnelovani Canafiqri aucileblad ganwiruli iyo gasanadgureblad. aman erTgvarad SeaSfoTa igi, magram TiTebis
saerTo ganlagebam da maT erTmaneTTan Tanabarma daSorebam
is moaswava, rom igi dasaxul
mizans yovelTvis miaRwevda.
cera TiTis mdebareobam Seaxsena, rom es miznebi yovelTvis Svebas ver mohgvrida
da miRweuli mizani gulacruebad gardaisaxeboda.
grZeli da lamazi TiTebi
hqonda medeas, amitom isini
mis gansakuTrebul warmomavlobaze metyvelebdnen. aamoZrava TiTebi, daakvirda ixrebodnen Tu ara ukan, - daaskvna, rom isini odnav ixrebodnen, amitom man CaTvala, rom
igi uSiSi iyo, romelsac SeeZlo ukan daxeva, raTa Semdeg
dasxmoda Tavs mowinaaRmdeges.
saCvenebeli TiTis zeda nawili Sua TiTisken gadaxriliyo da ufro didi iyo,
vidre araTiTi, - amiT medeas
mieniSna, rom igi amayia, roca
raime Canafiqris ganxorcielebas Seudgeboda da usaSvelo sijiuteSi gadadioda mis
CanafiqrTa ganxorcielebis
qmedebebi. viwro iyo es TiTi
da es imas niSnavda, rom mas
nakli hqonda gamZleobaSi da
ar endoboda aravis, iqamde
sakuTar Tavsac ki.
Sua TiTma Tavisi agebulebiT medeas uTxra, rom mas
SeeZlo, keTilgonierebiT daegegma Tavisi momavali da mgrZnobiare yofiliyo moaxlo-
vebuli warmatebisa, Tu warumateblobis mimarT, radgan es
TiTi swori da Tanabarzomieri iyo sxva TiTebTan SedarebiT.
araTiTi, marTalia, grZeli
iyo, magram SuaTiTsa da saCvenebel TiTebze mokle, - es ki
imas niSnavda, rom mgrZnobiare iyo, magram, amasTanave, Tavdajerebuli da swored es Tavdajerebuloba ar aZlevda saSualebas srulad da srulfasovnad SeegrZno mTeli
cxovrebis manZilze masTan mosuli siyvaruli.
neka TiTi ar iyo mTlad
ise patara da TiTebis sawyisTa rkalSi Cavardniliyo, miu-
xedavad amisa is araTiTis
zeda saxsars swvdeboda. am
TiTis SeswavliT is daaskvna,
rom mas aklda sworupovari
neba, raTa dasaxuli miznebi
ise Seesrulebina, rom Sedegad
TviTon yofiliyo kmayofili.
didi TiTi ki swori da
xisti hqonda. es mis Tavdajerebulobaze metyvelebda,
mis sifrTxileze amaxvilebda yuradRebas da mis sikerpes usvamda xazs, romelTa
umravlesoba cxovrebaSi gamouyenebeli darCa, kidev amoikiTxa erTi-ori iseTi Tviseba,
romlebsac ar avlenda arasdros da rom gamoevlina, albaT misTvis ukeTesic iqneboda. ar ki gaamaxvila yuradReba am Tvisebebze.
xelisgulebze borcvebic
Seiswavla. am borcvebma daadastura yvelaferi, rac aqamde amoikiTxa. misi mTavari
sawadeli ki mainc xelisgulebze dasmuli xazebi da niSnebi iyo, romliTac kiTxulobda Tavis axlo da Soreul momavals.
man, pirvelyovlisa, gonebis
xazs gaadevna Tvali da Seiswavla misi mimarTuleba. es
xazi TiTqmis Suaze hyofda
xelisguls zeda da qveda
nawilebad. ovaluri daxra
hqonda mas arSeerTebuli sicocxlis xazTan da rkalad
daxrili, gantotiviT mimavali mTvaris borcvamde. amiT
medeam Tavisi gonebis SesaZleblobebi amoikiTxa, Tu rogor imoqmedebda da iazrovnebda igi yvelaze gadamwyveti
drois monakveTSi. am xazma
igi daaimeda da uTxra, rom
am xelis patroni swrafi
azrovnebis adamiania, romelsac uaxloes momavalSi mouwevs gonebis ukiduresobamde
daZabva, raTa moigos, xolo
ra moigos, es ar ewera xelze.
is ki ewera, rom igi moigebda Tavisi swrafi da ulmobeli gadawyvetilebebiT, es
misi cxovreba iyo, da mitom.
xazi imasac ambobda, rom gonebis aseTi daZabva mas amieridan aRarasodes Sexvdeboda,
TumcaRa axali talRebi moiTxovdnen misgan mzadyofnas
yvelafris mimarT. mTvaris
borcvis misadgomebTan gonebis xazi orad iyofoda erTi usasrulobaSi ikargeboda, meore ki borcvze adioda
da rogorc ukanaskneli wertili, ise Cerdeboda borcvis
TavSi. es ki aRar moewona
medeas, kolxeTi gaaxsena aman,
da mitom. Semdeg gulis xazi
waikiTxa, romelic iwyeboda
iupiterisa da saturnis gaerTianebuli borcvisa da mzis
gadmoweuli da saturnis narCenebTan gaerTianebuli borcvis Suidan, anu SuaTiTis
saxsridan da rkaliT Cadioda merkuris gadidebuli borcvis boloSi da jaWviseburad gaedineboda xelisgulidan. amiT man gaigo Tavisi
sulieri mdgomareoba axlo
da Soreuli momavlisTvis.
es mkveTri xazi iyo msgavsad
gonebis xazisa. am xazma mede-
as uTxra, rom igi eWviania
yvelafris mimarT da amitom
aRgznebuli iqneba yvela wamowyebaTa mimarT, cxovrebiseul siaxleebsac TavkerZobiT
Sexvdeba da miTumetes maSin,
roca mudmivobis naklulobas
ganicdis. megobrebic mis
cxovrebaSi uRimRamo xaziT
Caivlian da ar datoveben
kvals mis cxovrebaSi. aqedanve SeeCvia Ralats da yovelgvari Ralatis mimarT amieridan gulgrili gaxdeba,
radgan adamianebs fasi aqvs
dakarguli mis TvalSi da
maTi Ralatis fassac yvelaze mcire Rirebuleba eqneba
im adamianebisve msgavsad.
sicocxlis xazic daaTvaliera. isic sakmaod mkveTri
da Rrma iyo, romelic iwyeboda saCvenebeli TiTis gverdidan da rkalad Semoevleboda veneras borcvs da mTavrdeboda xelis mtevnis pirvel xazTan. marjvena xelze
sicocxlisa da gonebis xazebi erTmaneTs uerTdeboda
wvrili da patara zoliT,
romelzec ver ityodi romeli maTganis gantotvaa, ufro
is damoukidebeli xazi iyo
da am SeerTebiT erTgvar samkuTxeds qmnida. ori kuTxe
daxuruli, xolo mesame Ria
kuTxe iyo. am Ria kuTxidan
iRebda saTaves sicocxlisa
da gonebis xazebi da TavianT
gzas miuyvebodnen. maT SuawelSi iyo mxolod es SemaerTebeli xazi. marcxena xelze ki is xazi ar iyo, Sesabamisad ar erTdeboda sicocxlisa da gonebis xazebi, arc
samkuTxedi iqmneboda arafridan. aq amoikiTxa medeam Tavisi bedis da bedisweris gaoreba, saidanac aucileblad
gamarjvebuli gamovidoda, gadarCeboda yvela cxovrebiseul oromtrials,
i povida Tavis saboloo
navsayudars,
moigebda,
magram ver gaimarjvebda,
misi mtrebic waagebdnen,
magram ar damarcxdebodnen.
cxovreba da goneba erTmaneTis sawinaaRmdegod mimavalni erTmaneTs daukavSirdebodnen uxilavi ZafiT da gonebis neba warmarTavda cxovrebas. es gadaarCenda mas, romelic garegnulad uxilavi darCeboda, TviT medeasTvisac.
sicocxlis xazis mixedviT,
gamZleoba nebismier viTarebaSi ganuzomlad didi hqonda,
yovelgvar dabrkolebas gadalaxavda araTu gonieri, aramed
sulieri siZlieriT.
marcxena xelze gonebis xazi xelisgulis SuaSi orad
iyofoda - erTi sicocxlis
xazis, meore ki gulis xazis
paralelurad miedineboda da
iqve axloSi mTavrdeboda,
warmoqmnida ra kauWismagvar
naxazs.
am xelze aseve iyo gulis
xazic, oRond igi sam gantotvas akeTebda. amiT medeam is
amoikiTxa, rom guli da goneba
erTmaneTs daupirispirdeboda
sicocxlidan gamomdinare aucileblobiT nakarnaxevi garemoebebis gamo. es jer ar moxdeboda, is Soreuli momavlisTvis iyo gankuTvnili, xolo
ris Sesaxeb, es ver amoikiTxa.
dasawyisSi gantotva TviT
sicocxlis xazsac hqonda marcxena xelze is ekliseburad wawvetiliyo, marjvena
xelze ki paraleluri patara xaziT gamoiyofoda. aq
medeam dedis simware amoikiTxa, sakuTari dedis simware.
aRar gaagrZela fiqri dedaze, amisTvis jer ar ecala,
sicocxlis xazi mas aimedebda, rom mTel Tavis cxovrebas sakuTarive zedamxedvelobiT warmarTavda da gareSe
veRarasodes ver Secvlida
mis dinebas. isic kmaroda, rac
aqamomde Seicvala. sakuTar
Tavsac ki gauwevda umkacres
meTvalyureobas.
axla ki diad gzasayarTan
idga, romelTagan erTi ufskrulSi ikargeboda, meore ki
qalaqSi Sedioda. am qalaqSi
igi ise Sevidoda, rom goneba
ar iazrovnebda, yvelafers wamier angariSmiucemel ltolvaTa mTeli wyeba gadawyvetda,
da gadawyvetda mas medeas
sasargeblod.
qalaqidan male gamova daclili.
magram Tu `daclili~...
maSin rogor `mogebuli~,
an `gamarjvebuli~? am kiTxvaze medeas bedis xazma gasca
pasuxi. marjvena xelze is
mkveTri xaziT majis saxsridan iwyeboda da xelis Suagulamde midioda, romelic
arc erT xazs ar kveTda, xolo misi patara gantotva
gonebis xazamde adioda iseve,
rogorc sicocxlisa da gonebis xazebi uerTdebodnen erTmaneTs. qvemodan amoyolebuli, vidre mTvarisa da veneras borcvebis gayofamde bedis xazi sicocxlis xazis
paralelurad midioda, xolo
zemoT ki igi Tavisi gantotviT sicocxlisa da gonebis
xazebis SemaerTebeli zolis
paralelurad adioda... da saerTo jamSi ormag paralels
qmnida sicocxlis xazisas.
aseve bedis xazi wyvetilwyvetilad mTvaris borcvis
mimarTulebiT ganitotveboda
da aqac samkuTxeds qmnida
gonebis xazTan. marcxena
xelze ki - patara xazi Zlivs
SesamCnevi iyo da iqve sicocxlis xazis daboloebasTan
borcvebs Soris wydeboda da
rogorc landi, ise agrZelebda Tavis gzas gonebis xazisken, aseve xazis Sewyvetis adgilidan mTvaris borcvisken
gadaxriliyo erTi gantotvac,
isic arasrulad. im dalanduli xazis gverdiT jvari
iyo dasmuli ori TaviT Zirs
dadebuli da ori TaviT maRla amarTuli. amaSi medeam
sikvdilis ulmobeloba amoikiTxa. is sicariele ki misi
uSedego gamarjvebis niSani
iyo. jvari ki iqneb is xrmali
iyo, sairxem rom misca da
unda etarebina sazidrad mamulis guliscemis gagonebamde. arc amisTvis ecala medeas
am wuTSi.
mzis xazi bedis xaziT gadarecxiliyo da es imas niSnavda, rom sirTuleebiTa da
gulacruebiT iqneboda aRsavse misi cxovreba, es windamdgari gamarjvebac rom ver
moutanda Svebas.
janmrTelobis xazi is meore gantotva iyo bedis xazidan, mTvaris borcvis mimarTulebiT rom midioda wyvetili
xazebiT marjvena xelze, marcxenaze ki Sewyvetili. amdenad bedi da janmrTeloba medeasTvis Tavsatexs ar warmoadgenda. yovelTvis mkurnalobda sakuTar Tavs da amis
iqeTac mniSvnelovan cvlilebebs ar moeloda.
arc xelisguli uqadda raime gauTvaliswinebels.
STamomavlobis xazi ar uZebnia medeas sakuTar xelze,
arc qorwinebis xazis ZebniT Seuwuxebia Tavi. orTave
did tkivils ayenebda mas.
samajuris xazebi talRebiviT irxeodnen majisa da xelis mtevnebis sazRvarTan da
man am xazebSi pontois talRebi amoicno, mzis sxivebi
rom sxltodnen mis livliva
zedapirze. `argo~ aklia am
talRebso, - gaifiqra TavisTvis da mzes gaxeda.
mzem Tvalebi moWra da
isev xelebs daxeda.
marjvena xelze man marsis
xazi aRmoaCina sicocxlis
xazis paralelurad, romelic
veneras borcvSi iyo Caketili
da arc erT mTavar xazs ar
kveTda. es misi gaorebuli
cxovreba iyo, misi tkivilebiTa da saidumloebebiT aRsavse
gaoreba, is, rac aqamde iyo da
amis iqiTac iqneboda. siyalbesTan da araraisTan iyo es
xazi Caskvnili da amitom ar
kveTda igi arafers. medeas
gaoreba mainc medeasve darCeboda sicocxleSic da sicocxlis iqiTac.
TiTis baliSebsac daxeda
da SeamCnia, rom zog TiTze
bilikebi maryuJiseburad, zogze ki wriulad hqonda moxatuli. es mis keTil bunebaze metyvelebda, mis Zlier
xasiaTsa da cxovrebis mravalferovnebaze.
gansxvavebuli niSnebic amoikiTxa jvrebi,
oTxkuTxedebi,
samkuTxedebi,
samkbilebi,
cxaurebi,
laqebi,
kunZulebi,
gantotvili, wyvetili, ormagi da gadajaWvuli xazebi.
amiT man wvrilmani Tvisebebi da movlenebi amoicno,
romelTa dadgomis Jamsac rogor Sexvdeboda, is gaigo.
magram sabolood mainc sakuTar Tavs daakvirda -
vin iyo igi medea!
xelis mtevnis moyvanilobam
mas ukarnaxa, rom igi cecxlovani stiqiis Svili iyo, romelSic ganzavebulia haeris
niSnebi da miwas da wyals
ebrZvis, radgan miwam Tavisi
stiqioniT dai pyro cecxli,
wyalma ki Caaqro is. axla
haeri aRvivebs am Camqral cecxls da axali ZaliT unda
Seutios orive stiqias. man
icis, rom sabolood haeris
stiqioni mas miatovebs da
martos mouwevs dawva da
igi daiwveba bolos sakuTarsave cecxlSi.
XX
SurisZiebis ukanaskneli zRurbli
sakuTari xelebidan momavlis amokiTxviT daRlilma
isev mzes gaxeda, Tvalebi moWuta, radgan Tvali ver gauswora samyaros Tvals. xelebi
maRla aswia, raTa gadavleboda mas mzianeTis sxivCqeralebi. gvelis perangma ganze
gadaiwia da mkerdi mouSiSvlda, rasac grZnobierad daewafa mze da auxurva ZuZus
kertebi. moSiSvlebul xorcSevsil fexebzec moualersa
ise, rogorc xes,
Tu balaxs,
iseTi sixaruliT,
rogorc bunebis srulqmnilebis erT patara da lamaz
nawils.
mzis Tvali Sevida medeaSi, naadrevi Tvali, romelic
cecxlis mcxunvarebiT nelnela wvavda kans da mziurobiT aferadebda siTeTres.
efereboda ise, rogorc eladelebi geterebs, rom ara rcxvenoda arafris arc erT maTgans.
arc medeas Sercxva siSiSvlis,
arc mzes - am siSiSvlis
dauflebis.
adamianebSi ki SemorCenili
is grZnoba: `viRacam ar Semxedoso~, - medeasTvis ar arsebobda, radgan im wuTebSi igi
ar iyo adamiani. misTvis ar
arsebobda dabrkoleba. mas
surda es alersi, da iqneb
ufro metic, magram dakmayofilda imiT, rac iyo, buniaoba damdgariyo qveynad, da mitom.
Tmebi niavs daexvia xelze
da aTamaSebda. es TamaSi eama
medeas ise, rogorc eameboda
im Soreul kolxeTSi bavSvobisas. Jruantelma dauara
sxeuls, mTeli grZnobiT kidev
erTxel miscemoda bunebas.
aseTi laRi omis win aravin
yofila.
daamSvida mzem medea. manac
ugaloba qveynierebis TvalisCins.
xrmalio, gaaxsenda medeas, sad aris Cemi xrmalio?
bolos jvrad gardasaxuliyo.
moixeda ukan da miwaSi
Casobili naxa xrmalis saxiT.
Semobrunda da Tavis TeTronTan mivida. miualersa cxens
da nel-nela gzas gaudgnen.
Camowva baris sulis SemxuTveli haeri da Sewyvites Citebma Jivili. daiZaba medea,
cxenmac aforiaqebiT daiwyo
svla da floqvebsac aRar
dgamda mwyobrad. xerxemali
gaucivda, frutuni daiwyo da
medeas neba rom yofiliyo,
aucileblad gadaikargeboda
iqedan, raTa ar exila saxilveli. medeas ki mtkiced CaeWira misTvis xeli fafarSi,
meore xeliT ki xrmali mihqonda. patronis simtkicem gaamxneva cxeni da dacxra misi
mRelvareba.
rac ufro uaxlovdebodnen qalaqis misadgomebs, medea miT ufro kuSti xdeboda, warbebi Seeyara Tavisdauneburad da naoWebSi CaiRvara RvarZli da boRma qalaqis
mimarT, romelic sul male
mis Tvalwin gadaiSleboda.
gzispiras CeroSi mTis wyaro
Camoedineboda. mivida medea
wyarosTan da Sesva;
guli gaigrila,
saxeze Seisxa civi wyali,
dilis xalisiani brWyvialebi aTamaSdnen saxeze.
cxenmac ixelTa dro da
wyals daewafa isic. medea iqve,
tyispira borcvze avida, gamoarCia saWmelad vargisi balaxebi, bRujad moglija da SeWama. SimSilis grZnoba gauqra.
isev wyarosTan mibrunda,
isev dalia wyali,
Tavi daisvela, roca wyurvili moikla.
cxenic mzad iyo wasasvlelad, is ukve aRar foriaqobda. miuaxlovda medea, Tavis TeTrons Sublze akoca,
kefaze mouTaTuna xeli da
marxilisken gaswia. xrmali
amjerad jvrad gardasaxuliyo, xelSi aiRo jvari da
Svilebs daxeda.
SeeSinda,
`rogor SegcvliaT saxeebio, - gaifiqra, - sul mTlad
sikvdilis saxe miuRiaT am
patara da lamaz bavSvebs. sadaa Tqveni cocxali gamoxedvao.~
aRar undoda medeas, ecqira SvilebisTvis da uceb gabrunda cxenisken. isev miefe-
ra TeTrons gulmoklulma
dedam. cxenis frutunma gamoafxizla da isev ganagrZes
gza. male gaivakes da qalaqis
karibWes miadgnen. mcvelebi
ar hyavda galavans. gaiara
cota manZili da Zvel Camonangrev kedlebs miadgnen, iqedan Sevidnen qalaqSi. midioda medea quCebSi da ukvirda,rogor gaukacurebula es
qalaqio.
saxlebi mietovebinaT araTu mamakacebs, qalebsac ki.
mteri xom ar Semoseviao
aqaurobas, magram darbeuli
araferi iyo, pirutyvic ki
Sin saguldagulod CaeketaT
da ezoebidan moismoda maTi
xmebi.
- ra xdeba am qalaqSi, Cemo
cxeno, ra Wirma gadaiara Cemamdeo, ase rom waSala adamianis saxsenebeli aqedano. ori
dRis win rogor dagvesxnen
Tavs, xom gaxsovso.
cxenma isev Caifrutuna
dasturis niSnad, TiTqos gaigo medeas naTqvamio.
- eh, TeTrono, Sen kidev ar
icnob eladelebs. isini ase
advilad ar dagvanebeben Tavs.
daiares quCebi. CamiCumic
ar ismoda.
gaamxneva am garemoebam medea, erTad iqnebian qalaqgareT
da yvelas erTad gavanadgurebo. mere Zveli kolxuri
SemosZaxa eladis quCebSi, ise,
rogorc aia-qalaqs momdgari
aieti miaxarebda gamarjvebas,
medeas ufro eTqmoda es simRera da imRera kidec:
`bars Cavel ymaTa gulisTvis,
sio davtove mTisao,
zRvaSi gavidnen, gavige,
simuri vCqife wylisao~.
uceb xma Semoesma yiJinis,
cxenebis floqvebis TqaraTquris, sicilis.
- sadRac axlos ariano.
ar meliano. uxariaT raRacao.
mteri ar SemoseviaTo. gamodis Tu Rriancelia da arc
me melian, raRac Sejibri iqnebao. iqneb Teatroniao. ufro
Sejibriao, radgan Tavdaviwyebulebi gatacebiT yviriano.
hoda, Tu aseao, wavideT da
veaxloT mozeimeebs sikvdilis zeimad.
midioda qalaqis quCebSi,
ori dRis win rom ase saCqarod datova. midioda da veRar cnobda mas, - ase dacarielebuls, gaukacurebuls.
sad daikarga im qalaqis mrisxaneba, romelmac bavSvebze aRmarTa xeli. is iseTi araa,
sircxvilisagan sakuTar naWuWSi rom Caiketos. qalaqs
sircxvili ar gaaCnia, qalaqia,
da mitom, da miTumetes eladelTa qalaqi.
- movedi, Seni gmirobis
msxverpliT, - gasZaxa medeam
cariel quCebs, - datkbi Seni
gmirobis SemoqmedebiTo!
esa Tqva da mkvdar bavSvebs
gadaxada sudara. aqa-iq ki
moismoda Soridan mosuli
xmebi, ufro saxlebi axSobda
mas, Torem qalaqis mkvidrni
Sors ar iqnebodnen wasulebi.
TeTrons gascveToda nabdebi Cliqebidan da axla qvafenilebze axmaurebda mwyobr
nabijebs. medeasac Semoesma
es xma da cxens floqvebze
daxeda. SeaCera is da auwia
saTiTaod yvela fexi da Semoacila Cliqebs ukve arasaWiro naWrebi. cxenic daemorCila patrons, radgan nabdis
nafleTebi siarulSi xels
uSlida da rogorc ki gaiTavisufla Tavi, misi nabijebi ufro mwyobri da gabeduli gaxda. kerpebiviT wamomarTuliyo saxlebi da arafrismTqmeli qviuri siciviT uyurebda qalaqSi Semosulebs, TiTqosda patronebis ganwyobileba gadasdebodaT sacxovrisebs, TiTqos am saxlebma moaxdina SeTqmuleba da axla niSnis mogebiTa da gulqva sixaruliT egebeboda stumrad
mosuls.
aseTi saxlebi kolxeTSi
ar ariso, ase ar xvdebian
CvenSi stumrebso, - amas gaifiqrebda, albaT, medea. man iqneb
icoda raze fiqrobda es utyvi
qvebi, an qvebadve qceuli eladelTa SiSveli RmerTebi.
uceb SeCerda medea da Sexeda gadamwvar saxls, romlisganac mxolod CamoSlili sayrdeni kedlebiRa darCeniliyo. nakverCxali jer kidev ar iyo Camqrali danaxSirebul Zelebze da aqa-iq adioda susti kvamli. naxanZralze
jer kidev buRi idga da damwvari xeebis suni trialebda
irgvliv. gaaxsenda bavSvis
naTqvami; xma aRidgina Svilis
da tanSi Jruantelma dauara amis gaxsenebaze. goneba
daZaba da sityva-sityviT aRidgina es naTqvami, uyurebda
ra mis gvams, ase rom waaxdina sikvdilma.
- albaT, Seityves Cveni gaqcevao...
gaSavebul kedlebs uyurebda medea da rogorc wvaleba,
ise esmoda es xma da undoda
gonebas aRedgina Svilebi da
isini am maxsovrobaSi cocxlebi unda yofiliyvnen.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-58
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
warmatebuli qarTveli sportsmeni Camovida amerikaSi.
kapiton janaSia - karatisti, Savi
qamrisa da meore danis mflobeli, saqarTvelos nakrebis wevri, msoflio federaciis
instruqtori, saerTaSoriso turnirebis,
saqarTvelos mravalgzis gamarjvebuli da
priziori, pedagogi, romelsac aRzrdili
hyavs mravali gamoCenili da saxelovani
sportsmeni, msofliosa da evropis Cempionebi. misma aRzrdilebma araerTxel asaxeles saqarTvelo da sul axlaxans ki israelSi gamarTul did saerTaSoriso turnirze kidev erTxel gvasaxeles.
dRes kapitoni amerikaSi ganagrZobs moRvaweobas, pirveli qarTvelia, romelmac swavla ganagrZo msoflioSi cnobil raskin
karates skolaSi, rac Semdgomi gamarjvebebis
did imeds iZleva.
warmatebebs vusurvebT kapitons Cveni
qveynis saxelis gabrwyinebisaTvis brZolaSi.
kidev mravaljer aRmarTuliyos tatamze
saqarTvelos xuTjvriani droSa da agugunebuliyos Cveni qveynis himni.
swrafad da SeRavaTian fasebSi
gTavazobT
nebismieri saxis Targmans
qarTul, rusul da inglisur enebze.
megobrebi
American Translators Association,
National Association of Legal
Interpreters and Translators
sabuTebis Targmani (notarizebuli); Targmanis redaqtireba da koreqtireba;
satelefono Targmani (Conference call); xmovani teqstis gaSifvra da Targmna.
sertificirebuli Tarjimnis Tanxleba da momsaxureba:
saemigracio da sxva saxis interviuze;
advokatTan Sexvedraze;
wina sasamarTlo procesze (Deposion);
sasamarTloSi; cixeSi;
nebismier samedicino dawesebulebaSi;
a.S.S. sazRvris gadmokveTisas (saerT. aeroportebSi).
inglisuri enis gakveTilebi, momzadeba - ELS, TOEFL, SAT.
dagvikavSirdiT:
telefoni: 347-236-5921;
faqsi: 347-673-6647
el-fosta: maya55577@yahoo.com
momsaxureba SesaZlebelia 24/7,
yvela StatSi, individualurad
da fostiT.
gamosacemad mzad aris manuCar kaWaxiZis publikaciuri werilebisa da esseebis 620-gverdiani wigni
`waSlili samSoblo~, romlis dabeWdvac ferxdeba
mecenatis aryolis gamo.
survilis SemTxvevaSi nebismieri TqvenTagani SeiZleba gaxdes am keTili saqmis Tanamonawile.
konkretuli informaciisaTvis darekeT `mamulis~
redaqciaSi.
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
tkivilis gareSe!
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
operaciamde
Semdeg
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
patara s a l o m e s dabadebas vulocavT Cvens
Zvirfas megobrebs inga geleniZesa da kaxa
g a b o S v i l s . pataras ki vusurvebT sasaxelo
qarTvelad gazrdas, janmrTelobas da mSvidobian samSobloSi cxovrebas.
Cvens sayvarel megobars, dali xoferias vulocavT iubiles. bedniereba da RvTis wyaloba iyos mudam Seni cxovrebis megzuri. male agsrulebodes ocneba da Caxutebode Sens vaJkacsa da SviliSvils.
iamze goguaZe, Tamaz xarabaZis ojaxi,
nana nakaSiZe, nino xarabaZe, manuCar kaWaxiZe
* * *
Cvens nino xarabaZes,
vulocavT dabadebis dRes. uflis wyaloba ar mogklebodes sikeTiTa da
silaRiT aRsavse lamazi sulis qalbatons.
gemRerebodes, gecekvebodes da gemxiarulebodes dalagebul, mSvid
samSobloSi.
dali xoferia, iamze goguaZe, zeinab laliaSvili,
nana nakaSiZe, nana qaTamaZe, marina gelaSvili
* * *
Cveni Zvirfas megobars nana qaTamaZes vulocavT dabadebis dRes.
sixaruls, bednierebas, janmrTelobas, vaJTan da SviliSvilebTan Caxutebas,
dalagebul qveyanaSi cxovrebas vusurvebT. gaixare Cveno nana!
iamze goguaZe, dali xoferia,
marina gelaSvili, nino xarabaZe
Cems sicocxlunas -
koko giorgaZes
vulocav dabadebis dRes.
sasaxelo qarTvelad gazrdas gisurveb Cveni qveynis saamayod da sabednierod.
koko Zalian miyvarxar.
gkocni bevrs.
Seni naTlia
dali gojiaSvili
merab boTeris
Tormetwliani ndobiTa da gamocdilebiT niu iorkSi
korporacia `gvanca~ & niko fanculaia
gTavazobT amanaTebis gadazidvas
saqarTvelos yvela dasaxlebul punqtsa da dsT-s qveynebSi
4801 2nd Avenue
Brooklyn, NY 11232
Phone: 917-470-4277
- TviTmfrinaviT pauntis Rirebuleba 3.69;
- adgilze mitaniT 25 dolaris zednamati;
- mgzavrobis xangrZlivoba 7-dan 14 dRemde;
- tvirTis daukargaobis garantia;
- ufasod wamoReba bruklinidan, nebismieri
Statidan ki xelsayrel fasad;
Discount plus
YOUR STORE!
irina miqaberiZe,
samedicino jgufis
xelmZRvaneli
2 West End Ave.
Brooklyn, NY 11235
1st Floor, apt 3
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
Georgia-USA Travel
maia ninoSvilis saagento
aviabileTebi saqarTvelodan
da saqarTvelomde da msoflios
nebismieri qveynis
mimarTulebiT
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
11 ivliss, kviras,
dilis 9.00 saaTidan
15.00 saaTamde asociacia „Tvistomis“ samedicino jgufi 40
wlis zemoT qalebisaTvis atarebs mkerdis ufaso gamokvlevas - mamografias bruklinis ofisSi.
gamokvlevebi tardeba amerikuli organizacia Women's outreach network-Tan
TanamSromlobiT. es
gamokvlevebi tardeba
asociaciis mier 2004
wlidan yovel 2-3
TveSi erTxel.
Cvens mier Catarebuli gamokvlevis Semdeg
raime problemis aRmoCenis SemTxvevaSi mkurnalobis procesic
ufasoa!!! amasTanave
Catardeba organizmis
sruli ultra-bgeriTi gamokvleva da laboratoriuli analizebi minimalur fasad.
CvenTan ufaso mamografiis programaSi
daTvaliereba gaiara
800-ze metma pacientma.
cnobebisaTvis da
registraciisaTvis
darekeT 917 379 7141
Seiswavle
inglisuri!
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis saSualebiT.
347-738-5265 lela
uRrmes madlobas movaxseneb wignis gamocemis saqmeSi daxmarebisaTvis da gverdSi dgomisaTvis qalbaton aza siWinavasa
da baton gia CubiniZes.
RmerTma gvimravlos Tqvengvari qvelmoqmedebi!
ufals ebarebodeT!
pativiscemiT manuCar kaWaxiZe
samZimari
gazeT `mamulis~ redaqcia, manuCar
kaWaxiZe da nana nakaSiZe TanaugrZnobs
dea da Te
mur SaSiaSvilebs mamisa
Temur
da simamris vasil mWedliSvilis
gardacvalebis gamo.
gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs sruliad saqarTvelos eriskacis,
didi qarTveli poetis
muxran maWavarianis
gardacvalebis gamo.
12
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
momsaxureobis
CamonaTvali
Sokoladis
masaJi
kvebavs kans, aumjobesebs sisxlis
mimoqcevas, organizms aZlevs energias,
xsnis daZabulobas
daacocxlebs kunTebs.
wyalmcenareebis
talaxiT
aumjobesebs saWmlis monelebas, specialuri eTerovani
zeTi xels uwyobs
dagrovebuli qonebis gawovas. am proceduras Cven vaxdenT specialuri savarjiSo manqanebiT,
celulitis arsebobis gaTvaliswinebiT.
silamazis zRapruli sasaxlis Seqmnas Tavisi romantiuli istoria
aqvs. misi Seqmnis idea warmoiSva salonis mepatronis aleqsandre bederofis mogzaurobis dros italiaSi... veneciaSi arxebs Soris gondolebiT mgzavrobis dros man sityva misca Tavis momaval meuRles, rom
am dRis sapativcemlod da samaxsovrod Seqmnida salons.
masSi Serwymuli iqneboda ori arqiteqturuli stili.
pirveli sarTuli evropuli stilisaa, romelsac Cven Zvelebur epoqaSi mivyavarT - Zveleburi wveulebebiTa da Seudarebeli ufliswulebiT. Tumca ukve es raindebi aRWurvili arian Tmis saSrobebiT, sxvadasxva atributebiT.
Cvens dRevandel momsaxureobaSi Sedis ara ubralod Tmis varcxniloba, aramed eqstravaganturi, rogorc klasikuri, amave dros araordinaluri axalgazrduli Tmis varcxnilobac: milireba, gauferuleba
gamaTeTrebelis gareSe, naturalurad Tmis gajansaReba-gasworeba.
erTi sityviT, Cveni ostatebi dagexmarebian SearCioT Tqveni individualuri stili, romelic Tqvenive individualur samyaros gadmoscems, xazs gausvams Tqvens qalur Sinagan samyaros da momxibvlelobas,
Seqmnis SesaniSnavad Tqvens xasiaTs.
meore sarTulze moulodnel samyaroSi moxvdebiT, radgan warmodgenilia epoqis mkveTri cvalebadoba - daxvewil evropaSi Semodis cxeli
aRmosavleTi.
es sarTuli daculia marokos stilSi, iseTive naxevradganaTebuli,
baliSebiT, Soreuli qveynis msubuqi aromatiuli surneliT.
yvelaferi es gaZlevT saSualebas Tavi igrZnoT zRaprul samyaroSi
da daiviwyoT dRevandelobis yvela problema.
www.delacquasalon.com
delacquaspa@gmail.com
Tell: 718-266-1233
saloni `delasqua~
2027 86th Street
Brooklyn, NY 11214
saxis mkurnaloba
mxolod Tqvens
sxeulTan individualuri midgoma, kosmetologebis profesionaluri rCeva
Tqven gagixsniT saidumloebas saxis kanis movlis Sesaxeb.
uamravi asortimentebidan Tqven SegirCeven mxolod imas,
romelic piradad
SegesabamebaT da miscems Tqven saxes axal
elfers, gagisworebT naoWebs da Tvalis qveS arsebul
muq-Crdilebsac gagiqrobT.
masaJis yvela
saxeoba erTad
oTxi dasaxelebis
masaJiT (Rrma qsovilebis, refleqsuri, SuaTSu da Sveduri) Tqven bednierebisagan Tavs meSvide caze igrZnobT,
geqnebaT gadaadgilebis Tavisufali
saSualeba da afrenis xalisic, romelic gamoxatulebas
ipovis Tqvens mimoxvra-moZraobaSi.
***
ar gauSvaT Tqveni SesaZlebloba miiRoT es siamovneba
Cvens salonSi, aCuqeT Tqvens Tavs da
Tqvens axloblebs
siamovnebis dauviwyari wuTebi, romlebic sasicocxlo Zalas da energias Segmateben.
gaaoceT da aRtacebaSi moiyvaneT garSemo samyaro.
cnobili Tbiliseli stilistis, armen mxoianis
`oqros xelebi~ da `jadosnuri makrateli~
armen mxoianis namuSevrebi
pirvel rigSi Tbilisis stilistTa skolis maRal xarisxze saubroben. misi kariera jer kidev 1999 wels
daiwyo da aRiarebaTa warmatebiT grZeldeba, razec misi
klientebis raodenobac metyvelebs.
armen mxoiani, rogorc yvela maRali modisa da xelovnebis warmomadgeneli, gamoirCeva gansakuTrebuli gemovnebiT, stiliTa da saqmesadmi midgomiT. misi Sedevrebi aRafrTovanebs da akvir-
asaval
dasavalis
vebs garSemo myofT da kidev
erTxel vrwmundebiT, rom igi
maRali donis profesionalia.
es namdvilad is emociebia,
rasac adamianebi ganicdian, rodesac pirvelad naxuloben mis
Tavbrudamxvev namusSevrebs.
modiT, isic vaRiaroT, rom
iyo mandilosnebis Seudarebeli stilisti da amave dros
maTi fsiqologi, arc Tu ioli
saqmea.
10 wlis profesionaluri
muSaobis Semdeg, misi namuSevrebi wardgenilni da Sefasebulni iyvnen rogorc adgilob-
rivi, aseve sazRvargareTis
profesionalebis da korifeebis mier. igi monawileobda
prestiJul konkursebze da Cempionatebze. misi di plomebi da
prizebidan unda aRiniSnos:
- pirveli monawileoba evropis Ria Cempionatze (2003)
saqarTvelos aTeulTa wevris
rangSi;
- mesame adgili Ria Cempionatze (erevani, 2004);
- pirveli adgili schwartzkopf-is Sejibrze (Tbilisi);
- pirveli adgili saqarTvelos pirvelobisTvis 2006;
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
VSFDFHB HTLFMNJHB
VFYEXFH RFZF[B't
- monawileobda stilistTa msoflio Cempionatze
(moskovi, 2006);
iyo saqarTvelos nakrebis
mwvrTneli da waradgenda
mis moswavleebs sxvadasxva
konkursebze, monawileobda
Ria pirvelobisTvis germaniis qalaq frankfurtSi da
msoflio stilistTa SejibrSi CikagoSi.
amJamad armen mxoiani muSaobs niu iorkSi, salonSi
`delasqua~, rac Tavad am
salonis prestiJulobaze
metyvelebs.
E D I T O R -IN-CHIEF
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
sagamomcemlo sabWo: nana nakaSiZe (Tavmjdomare), qeTino mandaria, dodo kacia,
nino lorTqifaniZe, dali xoferia, nino xarabaZe, nana ukleba, nana anTiZe,
zeinab laliaSvili, maka alfaiZe, iamze goguaZe, merab Caganava
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
gamomaRviZe, roca mTvarian
RamiT sizmrebi mklavebs momxveven,
roca aravin ar gixaria,
arc nacnobi da arc axlobeli.
roca marto xarT Sen da kedlebi,
Werze WaRi da Zirs tyavi daTvis,
roca ggonia, TiTqos berdebi
da amis gamo gTmoben an dagTmes,
da roca Rames xelSi uWiravs
TeTr zambaxiviT - Seni sxeuli,
mTawmindis
roca aravis moaqvs quCidan
SenTvis simRera fex-areuli.
gamomaRviZe, Tbili sizmridan
amomiyvane, rogorc akvnidan,
amomiyvane, rogorc nislidan,
an rogorc Cvili rZian aprilTan
gamohyavT, nuRar dameridebi,
gulSi kvlav Zveli vnebis naRmi Zevs,
gamomaRviZe, Tu mogindebi, irakli
bazaZe
Tu mogwyurdebi - gamomaRviZe!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
binadari
monatreba
es ucnauri,
ucnauri, ucnauri qalaqi
mze eTxoveba
albaT, axla
turfa tanZias!
maisi
ivnisi,
2010, N59
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
`
arada, aramcTu sxvagan, amJamad, TviT saqarTveloSi,
samwuxarod, arian qarTvelebi, romlebsac maincadamainc didad arafrad miaCniaT Seni qarTveloba!
`
qristesmierno dano da Zmano,
uflis kurTxeviT da bevri keTili
adamianis daxmarebiT, Cven ukve SeviZineT
uzarmazari Senoba Cveni eklesiisaTvis
niu iorkSi, steiten ailendSi.
amJamad Cven qalaqs warvudgineT gegma dasamtkiceblad, romelic
Cvens eklesias qvelmoqmedebiT Seudgina amerikaSi moRvawe arqiteqtorma lika kakabaZem. dRe-dReze velodebiT mis damtkicebas, raTa dauyovnebliv daviwyoT Sida samuSoebi, romelic savaraudod erTi Tve
gagrZeldeba. pirvel rigSi movawyobT eklesias, saklaso oTaxebs
bavSvebisaTvis, samzareulos, biblioTekas, did sakoncerto darbazs
qarTuli RonisZiebebisaTvis. am etapze SevasrulebT mxolod im aucilebel samuSaoebs, rac saWiroa imisaTvis rom saqalaqo samsaxurebma Senobis gamoyenebis nebarTva mogvces.
samuSaoebis Casatareblad dagvWirdeba uamravi saSeni masala, rac
did xarjebTan aris dakavSirebuli. amitom gvinda mokrZalebiT mogmarToT yvela Cvens Tanamemamules da gTxovoT finansurad daexmaroT
Cvens eklesias am rTul da istoriul periodSi.
yoveli Semowiruli dolari didi daxmareba iqneba wm. ninos eklesiisaTvis, TqvenTvis ki - didi madli.
winaswar gixdiT madlobas. RmerTma daglocoT!
Chase Bank,
Routing # 021000021,
Account # 907225332065
P.O. Box 351160,
Brooklyn, NY 11235
qristesmieri siyvaruliT
wm. ninos qarTuli eklesiis winamZRvari
1
es iyo muxran maWavarianis
ukanaskneli sityvebi, an ki
poetis gangaSis zaric?!
dReidan gazeTis am gverdze periodulad SemogTavazebT reportaJs wmida ninos saxelobis qarTuli eklesiis
mSeneblobis mimdinareobaze, raTa Cveni yuradRebis miRma ar darCes am mamuliSviluri saqmis TiToeuli detali.
amJamad Siga rekonstruqciis gegmas gTavazobT!
2
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kontrastebis samefo
roca quTaisze midgeba saubari, pirveli sityva, rac gonebas moawydeba, esaa
nacvalsaxeli `Cemi~. am erT sityvaSi
me yvelafers vatev - Cems sadaurobasac, Cemsa da mis msgavsebasac, Cems mrwamssac da Cems yofierebasac. viRac am
sityvaSi mxolod sadaurobasa da yalb
paTetikas gulisxmobs. me sakiTxis aseT
gamartivebas ar vakadreb quTaiss, radgan
`Cemio~, - vambob da vgulisxmob
sakuTar cxovrebas quTaisSi gatarebulsac,
quTaisTan dakavSirebulsac,
quTaisisTvis garjilsac da
rac mTavaria,quTaisis miRma rac micxovria, imasac,
rac quTaisTan araa kavSirSi, magram
Cemi qalaqis `Cemianobas~ rom warmoaCens mTeli sicxadiT.
amJamad amerikaSi vcxovrob, xval
sad vicxovreb ar vici, magram me quTaisi guliTac damaqvs, rogorc siyvaruli da zurgiTac - rogorc tvirTi,
paradoqsebiTa varT Semosili mec da
Cemi qalaqic, da mitom. qarTvelTa cxovrebaSi paradoqsebi da kontrastebi bevria, magram ase mgonia, quTaisi am ucnaurobaTa epicentria, saidanac momdinareobs qarTuli bunebis sruli nazavi
da ara politikuri mentaloba.
erTi didi Tviseba aqvs quTaiss masSi gamoricxulia politikuri ambicia. iqamde, Cvens qalaqSi politikur
siaxleebsa da Zvrebs sruli indiferentulobiT egebebian. es araa nihilizmi,
es quTaisuri bunebaa Tandayolili.
quTaiss vambob da yvela quTaisels
vgulisxmob, radgan qalaqi adamianTa
gareSe mxolod geografiulad Semofargluli areali da urbanulad gaSenebuli saxlebia, quCebi da wyalsaniaRvre milebis sistemaa. TviT misi zedapiruli iersaxis gamosaxuleba qalaqis
fsiqologiur, Tundac filosofiur
ti ps srulfasovnad ver warmoaCens.
es ganfenilobaa da zedapiruli portreti. TumcaRa quTaiss amaSic aRmoaCnda kontrastuli buneba:
is ar eqvemdebareba qalaqTmSeneblobis
urbanizaciul kanonebs, rameTu araa gaSenebuli geometriuli principis kanonzomierebebiT an wriuli,
an samkuTxa,
an oTxkuTxa,
an mravalkuTxa,
an paralelur-perpendikularuli
ganlagebis wesebiT. quTaisis TiToeuli saxli, romelic warmoqmnis quCas,
isea aSenebuli da iseTi mimarTuleba
aqvs micemuli, rogoric saxlis patronisTvis iyo xelsayreli, an mosaxerxebeli. es ki unikumia, ase iwyeba quTaisuri bunebis Camoyalibeba.
kidev erTi gansakuTrebuli Tviseba,
Tundac umniSvnelo, magram sakmaod damaxasiaTebeli da rac mTavaria TvalSi
mosaxvedri: magaliTad, Tbiliselebi TbilisSi Casulebze ityvian `Camosulebio~,
quTaiseli ki am sityvas ase warmoTqvams
da Sesaferis Sinaarssac aZlevs - `Semomatebuli~...
marto Sinaarss ki ar aZlevs, aramed
TviTonac ise epyroba axladCamosuls,
rogorc warmoTqvams... Semomatebulio,
anu iTavisebs mas, Tavisianad xdis, upiratesobas ar aniWebs sakuTar personas,
radgan unda Camosulic rom gaxdes
quTaiseli da ar dakompleqsdes imiT,
rom waramara Seaxsenos TbiliseliviT
- Sen Camosuli xar, me adgilobrivio,
e.i. `karenoi~. es erTgvarad Seuracxmyofelic aris yvelasTvis. quTaisSi ki
amis problema aravis gaaCnia da imitomac,
rom quTaTurebi arasodes yofilan gafetiSebulebi raRac upiratesobebiT.
kidev erTi:
galaktionis sayovelTaod cnobil
leqss `wyaltubodan quTaisSi mimavalo qaro~... misamReri daamates da ise
ostaturad, saqmeSi Caxeduli kaci Tu
ara, ver mixvdebian, es misamReri galaktions rom ar ekuTvnis.
es zedapirulad.
arsiT, SinaarsiTa da stiliT, ra
Tqma unda, erTi sxvaa da meore sxva, magram erTian sasimRero melodiaSi uerTmaneTod es striqonebi ver iarsebeben.
kontrasti damSvenda,
gamSvenda da
mSvenierebad ganxorcielda.
mTeli quTaisi Tavisi Sinaarsiani
da uSinaarso atributiT esaa!!!
leqsis pirveli, anu galaktioniseuli taepi ase ikiTxeba `wyaltubodan quTaisSi
mimavalo qaro,
Tu maisis quTaisma
gkiTxos vina xaro,
upasuxe, rom sunTqva xar,
ar ki uTxra visi,
amas TviTon migixvdeba
Cemi quTaisi~.
aq poeziaa, peizaJi, pirvelqmnadobis
sunTqva, TiTqosda qarebis sunTqvaSi
suldgmulobs quTaisi. amis iqiT mets
verafers dawer, romc dawero, araa saWiro, ver gaiTavisebs erTi meores, an
sxva danarCens.
magram viRac dardimandma, albaT bolSevikuri eiforiiT, musikisa da leqsis
ase Tu ise mcodnem, romelsac aqvs SemoqmedebiTi ambicia, Tumc arc didi
poetia da arc didi kompozitori.
swored aseTi diapazonis poeti gaemetiqa galaktions da leqss daamata erTi taepi, romelic warmoadgens quTaisisa da wyaltubos ganmartebas gariTmul formaSi`quTaisi qalaqia
industriis mSenebeli,
wyaltubo ki mxare aris
misi damamSvenebelio~.
ra Tqma unda, sruli kontrastia,
magram paradoqsi: es ori urTierTSeuTavsebeli taepi harmoniulad SeaTavsa
musikam - quTaisurma mravalxmianma hangma gitaris TanxlebiT. galaktionis
Semdeg TiTqosda ironiulad, swored
rom quTaisuri sarkazmiT JRers sityvaTSeTanxmeba - `industriis mSenebeli~...
iqneb amisTvis daiwera?
iqneb SeuTavseblobis SeTavseba am
gziT gaiazra quTaisma?
yoveli SemTxvevisTvis, dResac amRereben
sufrebze dardimandebi da didi gatacebiT mRerian qarTuli ansamblebi am simReras imis miuxedavad, rom quTaisidan sapnis
buStiviT gai para industrializacia. me
ki ase mgonia, rom araTu mxolod leqsma
da simReram auRo alRo realobas da Tavisi sicocxlis gasaxangrZliveblad kontrastuli napirebi gaerTiandnen, aramed
TviT cxovrebamac i pova im ybadaRebul
industrializaciaSi sasicocxlo Zala,
sxva gamosavali quTaiss ar hqonda, da
mitom... da es maSin, roca qalaqis naturaSi savsebiT ar zis es ybadaRebuli da
Tavsmoxveuli ekonomikuri politika. xom
yvelam viciT: quTaisis avtoqarxnidan ver
aswrebda avtomobilebi gamosvlas, rom
gzaSi ucvioda nawilebi. Cven ki dRemde
vmReriT, quTaisi industriis mSenebeli
qalaqiao. paradoqsia, aba ra!..
es im andazas magonebs - `virs pitna
ezareboda da cxvirSi atenidneno~... mag-
nobs. amisTvis dResaswaulis rangSi arc
erTi dRe ar gamouyviaT weliwadSi. am
ucnaurobaSic vlindeba quTaisis unikaloba.
magaliTad, Tbilisoba xelovnurad Seqmnili dReobaa da Cvens epoqaSi Seiqmna
da viciT, ratomac. saqme imaSi gaxlavT,
rom ormaisoba quTaisoba araa. mas mxolod
saqmeSi Cauxedavebi aigiveben. quTaisoba,
rogorc aseTi, ar arsebobs da rom Seiqmnas da Tu Seiqmna, TbilisobasaviT xelovnuri da `yuriT moTreuli~ dReoba iqneba da rac mTavaria, utradicio. ormaisobas ki Tavisi ZirZveli tradicia gaaCnia,
romlis darRveva imas niSnavs, rom ugulebelhyo es zeimi. saRoriis tyeSi - Tundac
yiramala dadeqi, mainc izeimeb, sxva SemTxvevaSi Tavisv pewi ekargeba zeims. erTxans
doRic imarTeboda, ZaRlebis Sejibric,
sportuli krosi da sxva msgavsi RonisZiebebi.
ormaisoba yvelas uxaria da ra uxariaT, ar ician.
aqaurs mainc Tavisi azartuli mimzidveloba gaaCnia - Ramis quTaisi.
is mkvdariviT Tvlems, TiTqosda saSinelebaTa filmebis msgavsad Sebindebulze ukacrieldeba mTeli qalaqi. mxolodRa
axladgaremontebul-restavrirebuli quCebia ganaTebuli ukanasknel kenWamde. SenobaTa TiToeul svets dayenebuli aqvs proJeqtori da brWyvialeben Senobis konturebi Ramis sibneleSi.
lamazia Ramis quTaisi da miT ufro
qalaqis centraluri moedani, sadac daviT
aRmaSeneblis Zeglia aRmarTuli maRal
piedestalze. marTalia didi mefis Zegli
metalSi Camosxmuli Ramis burusSi ikargeba da uCinardeba, samagierod piedestals
xvdeba Suqi, ufro sworad gamonaSuqis
anareklebi da ase ggonia, Sua moedanze
stela aRumarTavT viRacis an raRacis
gansasvenariT!
arada, ar arsebobs im RameSi kaci, es
rom SeamCnios. aqedan, am Soreuli qveynidan vxedav amas, esec imitom, rom quTais-
o, es ucnauri,
ucnauri, ucnauri mfkfmb
ram viri risi viria da sadauri brZenia,
rom im pitnasac unda Seeguos. es sulac
ar niSnavs uTavmoyvareobas. piriqiT, amiT
gadarCa quTaisi, rogorc qalaqi, da amitom dRemde aRiniSneba ruqebze quTaisis
adgilmdebareoba didi aRmniSvneli wertiliTa da warweriT `KUTAISI~. TavisTavad
alRo auRo quTaisma sabWoTa industrializacias da qarTul metalurgiul maraqaSi isic CaerTo. magram es miseuli funqcia sulac ar yofila.
iqneb bolSevikebma specialurad datvirTes quTaisi am `davalebiT~, raTa mas
Tavisi daniSnuleba dahkargoda?! es kidev
sxva sakiTxia. paradoqsia, magram qalaqma
gauZlo am simZimes da quTaTurebs mainca
da mainc ar Sexebia es sabWouri saxadi.
albaT quTaiss da mis kopwia quCebs
gulisxmobda muxran maWavariani, mTels
sabWoeTs rom gadaayvira Tavze - `am viwro quCebSi komunizmi ver Semoabijebso~.
ormaisobis
mistiuri dResaswauli
yvela zeimsa da dResaswauls raRac
simboluri datvirTva gaaCnia, an raRac
Rirssaxsovar TariRTanaa is usaTuod
dakavSirebuli.
dedamiwis zurgze ar moiZebneba kalendaruli dRe, romelsac Tavisi istoriuli, religiuri an sxva mniSvneloba ar
hqondes. erTaderTia aseTi TariRi da
isic quTaisSi, romelsac ar gaaCnia Tavisi warmomavlobis specifiuri wanamZRvrebi.
aseTi paradoqsebic xdeba qveynad.
erTi ram tradiciad damkvidrda ormaisobas aucileblad imarTeba sayovelTao seirnobebi saRoriis tyeSi.
es aris da es.
viTom es gulmaviwyobaa? ver vityvi.
gana cota umniSvnelo detali asaxavs
quTaiss? dRes raRa, magram gardasul
wlebSi moxucTaTvis rom gekiTxa, ra moxda
iseTi or maiss quTaisSio, dazustebiT
veravin verafers ambobda.
nabolSevikari pensionerebi imas ambobdnen, rom am dRes Jandarmebma quTaisSi
sapirvelmaiso mitingi daarbieso;
dendebi ase ityodnen, am dRes yvelaze
didi sufra gaiSala da qalaqSi rom ar
daetia, saRoriis tyeSi sufTa haerze
gaSaleso;
msaxiobebi imas ambobdnen, rom or maiss
quTaisSi yvelaze mniSvnelovani premiera
Catardao;
mwerlebi viRac mwerlis raRac Sedevrze ityodnen, es daiwerao;
vaWrebi yvelaze sarfian navaWr dRed
monaTlavdnen am dRes.
erTis sityviT, ormaisoba yvela quTaTurisTvis Taviseburad aRqmadia. is konkretuli profesiis, sazogadoebrivi fenis,
erovnebis Tu konfesiis warmomadgenlis
gansakuTrebuli dRe araa. is quTaisis
dRea da mTelma saqarTvelom amis Sesaxeb icis. ormaisobas quTaisi nebismieri
juris stumrisTvis gansakuTrebuli maspinZelia.
da mainc: ratom sayovelTao seirnobebi da isic tyeSi da Tu seirnobebi, ratom
mainca da mainc or maiss. nuTu sam maiss
ver iseirnebdnen? an Tu seirnoba, ratom
mainca da mainc saRoriis tyeSi?
amaze rom pasuxi gavceT, quTaisis tvinSi unda CavixedoT. amas ki mxolod Tavisi
qalaqis uaRresad moyvaruli SesZlebs.
me ise ver gavkadnierdebi, rom aseTad CavTvalo Tavi, TumcaRa Cemi siyvaruli Cemi
qalaqis mimarT uaRresia, mis tvinSi ki
jer ar Camixednia, albaT arc micdia.
bulonis tyeSic seirnoben frangebi,
magram saamisod konkretuli dRe ar dauwesebiaT - visac rodis unda, maSin seir-
qvecnobierSi Tu CavixedavT, am dRes
sicocxle uxariaT, TviT sixaruli uxariaT. yvela qeifobs, yvela ulocavs erTmaneTs! ulocaven da qeifoben imas, rom
cocxlebi arian (es axla), rom arsebobs
raRac idumali mimzidveloba, erTmaneTisken
rom izidavs erTmaneT-SeuTavseblebsac ki.
arqimede am dros sayrdens eZebda, dedamiwa rom gadaetrialebina, arada, ar icoda,
rogori miwieri sayrdenia quTaisi yvelanairi axirebuli ideis, yvelanairi Tavqariani wamowyebis, oRond TviTon quTaisi
ar unda gaxado yvelafer amis medroSed
da epicentrad. sayrdeni, da ara saTave, an
moTave - esaa mTeli quTaisi Tavisi arsiT,
Torem sxvafriv gind qveyana gadaatriale, gind dedamiwa, da Tu ginda zecac,
misTvis es sul erTia, yvelaferSi mxars
agibams, dagexmareba.
amitom ar Cans ormaisobis saTave, magram
ormaisoba arsebobs da ganagrZobs arsebobas mxolod quTaisSi, quTaisSi naxa
sayrdeni, da mitom. yvelaferi imitom
xdeba ase, rom moqalaqeebis ganzogadebuli portretia is. araa masSi gamokveTili saxelebi da gvarebi (TumcaRa, Tu
davkonkretdebiT, mTeli wyebaa adamianTa,
romlebmac Tavisi Rirseuli da ucvleli
adgili daimkvidres quTaisis cxovrebaSi, isini araTu mxolod qalaqis, TviT
epoqis koloritebad iqcnen).
roca quTaiszea saubari da ara konkretul pirovnebebze, mxolod maSin aRiqvam
mas mTeli sigrZe-siganiT, rameTu isini
TavisTavad Caqsovilni arian qalaqis saxismetyvelebaSi da romelime maTgani rom
vaxseno, gamoiyofa mxolod quTaisis erTi
mciredi detali da dairRveva mTlianoba,
Tvals ver gavadevnebT mis srulmomcvel
fsiqologias.
mere ra, rom qalaqma ganicada inteleqtualuri genocidi da darCa dacarielebuli da faqtobrivad ufunqciod, amaSic ki quTaisi Seudareblad mdidaria,
radgan yovelTvis feniqsiviT wamoimarTeba
maSin, roca mis fexze dadgomas aRaravin
elis. amaSia swored misi Zala. Tu xdeba
inteligenciis permanentuli gadineba qalaqidan, samagierod ulevi madaniviT ibadebian axali Zalebi, raTa isev kvebon sulierebiT sataxto qalaqi, raTa moTxovnileba quTaisze arasodes gaqres.
yvelaze ucnaurad sasacilo sanaxaobac quTaisSia, SeiZleba sxvaganac, magram
Si roca Ramea, aq dRea, me maSin ar mZinavs
da Cems qalaqs vuyureb, araTu binokliT,
aramed mesame TvaliT.
mainc mkvidrdebian
msoflio kacebi quTaisSi
quTaisma rom Zeglebi ar gaaxara, es
sayovelTaod cnobili faqtia, mxolod
isini gadarCa, romlebsac xeliT ver Seswvda. xandisxan Cemi qalaqi uaRres provincializms iCens da savsebiT ar Seefereba gaerTianebuli saqarTvelos pirveli
sataxto qalaqis imijs. magram mizezi
martivia, sxva gasarTobi quTaiss aRaraferi darCenia da miadga debi iSxnelebis,
ilo fotografis, pikasos biWis Zeglebs,
zogs cxviri moamtvria, zogs fexi, zogzec
Tineijeruli avarobiT saxelebi amoCxapna
da SuaSi pliusi dausva. akakis Zegls
ver Seswvda da postamenti mouCxapna qimiuri saRebaviT. daviT aRmaSeneblis Zegli
xom saerTod Ramis ukuneTSi aityorcna.
anazdad mfrinavi fraza maxsendeba kinofilmidan `araCveulebrivi gamofena~ `esaa, biWo, pikasos biWi?
amiT erToba pikaso?~
riTi erToba da riTi ara pikaso, es
pikasos davutovoT, Cven ki pikasosTan da
mis biWTan davrCeT. msofliom ar icis,
rom quTaisSi dgas Zegli, romlis saTauris pirvelwyarom sul raRac ramdenime
wlis win msoflio saxviTi xelovnebis
auqcionze moxsna van-gogis `mzesumzirebis~ rekordi da pablo pikasos `P'tit Louis~ (patara lui) soTbis auqcionze gaiyida 119 milion dolarad. es Tanxa bevrad
aWarbebs da aRemateba quTaisis biujets.
msofliom ar icis, rom pikasos es biWi quTaisSi Sinauri gaxda ise, rogorc
cxovrebis yoveldRiuroba. iqamde, pikasos
Tavis sicocxleSi gagonilic ar eqneboda quTaisis Sesaxeb, miT umetes is, Tu
ase popularuli iqneboda igi da misi
vardisferi periodis Sedevri misTvis
absoluturad ucxo garemoSi. marTalia
Zeglze waiTamaSes, magram isic SeiZleboda, saerTod rionSi gadaegdoT im patara
biWiviT `ampreduzo meduzos~ rom iZaxis
da qudebs arTmevs agulisa da Savlegs...
ra Tqma unda, am popularobaSi lomis
wili udevs mweralsa da scenarist rezo
gabriaZes, magram rom ara quTaisis Tavneba Tviseba ucxos gaTavisebisa, arc es
fraza da arc pikaso da misi biWi ase
`quTaisi `epigonia~
Tavisi arsiT.
iyo raRac mSvenieri
da didi, axla ki mxolod lamobs iyos aseTi. da raki ar gamodis, brazdeba da nihilisturi gaufasurebis qecian eSmaks uvardeba xelSi~.
grigol robaqiZe
xeli-xel sagogmanebi ar iqnebodnen quTaisSi.
es xasiaTi da bunebrivi moTxovnaa
quTaisis, raTa kontrastebis silamaziT
warmoCndes. es iseTive unikaluri momxiblaobaa, rogorc TviT imave pikasos
gasaocari kubisturi naxatebi da am
mimdinareobis upirvelesi winamorbedi
- `avinioneli qalebi~.
amisTvis quTaiss jer ar mouclia.
`pikasos biWebio~, - amboben quTaisSi da ukve am saxelwodebis komediurmusikaluri jgufsac gulisxmoben. erTis sityviT, es sityvaTSeTanxmeba isevea
gaigivebuli quTaTurebTan, rogorc safiCxieli, balaxvneli, Womeli, zastaveli da sxv.
am doneze Tu SeiTvisebda quTaisi
pikasos, araTu pikasom, TviT quTaismac
ar icoda mTeli sicxadiT, radgan siyvaruli da SeTavseba marto kinofilebiT,
an qalaqelobiT ki ar xdeba, aramed raRac gansakuTrebuli da gansxvavebuli
kriteriumiT, romlis siRrmesac jer
kidev ar Cavmwvdarvar. erTi kia, rom am
sayovelTao aRiareba-gaTavisebaSi quTaisur iumors didi mniSvneloba eniWeba.
sicili marto ar hyofnis iumors.
aq meti ram aris saWiro. es metia warmoCenili `pikasos biWSi~, vidre Cafiqrebuli hqonda es baton rezo gabriaZes, an Tundac igive pikasos. am aRiarebis unikalobis gasagebad saWiroa vicodeT TviT quTaisuri iumoris raoba
da parametrebi, Tu riT sazrdoobs is
adamianis Tu adamianTa guliT miRebisa da gaTavisebis mxriv.
quTaisuri iumoris
Tavsatexebi
quTaisma Zalian kargad icis xumrobisa da Seuracxyofis fasi, iqamde,
grZnobs, ra rogor aris naTqvami. amis
naTel dasturad SemiZlia movitano
erTi anekdoti, romelic erovnul-ganmanTavisuflebeli moZraobis gariJraJze
Seiqmna da is srulad asaxavs Cemi
qalaqis fsiqologiur ti paJs.
rodesac sataxto qalaqma sisxlisRvra da omebi gadaiara, sayveduris niSnad Tbiliss uTqvams quTaisisTvis `Sen WurSi wevxaro~... (es imitom, rom
mTels am oromtrialSi quTaisis wvlili ar Canda, iqamde askaciani mitingic
ki ar ewyoboda).
quTaiss upasuxnia sataxto qalaqisTvis - `kuboSi wolas WurSi wola
mirCevniao~. am anekdotze SeiZleba aravis gaecinos, arc maSin gaucinia vinmes. bevrma es naTqvami Seuracxyofad
miiRo, magram masSi aris is, rac quTaisisTvis sanukvaria - simSvide.
is arasodes Careula politikur
bataliebSi. sadac sxva iyo, isic iq
iyo. magram arasodes mas Tavis Tavze
zedmeti ar auRia. imitom ki ara, rom
raimesi SeSinebia quTaiss. ara! mxolod imitom, rom misTvis mTavari iyo
sicocxle, patara qalaqi? is, da mitom. zedmeti yuradReba ar uyvars quTaiss, miTumetes mterTagan, Torem quTaisi iyo swored is qalaqi, sadac
mxedrionis urdo dabanakda. sicocxle Zvirad uRirda quTaiss. marTlac,
WurSi jdoma jobda im dros, kuboSi...
quTaisSi ganviTarebulia TviTgadarCenis virTxiseuli imuniteti. saWiro
dros aucileblad unda davimaloT, qalaqic pataraa, arc satranzito gzaa
da arc sarkinigzo. mters rom moundes, quTaisisTvis xels arc ki gaisvris, industria aRar aris CvenSi, da mitom. amiT gadavrCiT rusebTan omis
dros, quTaisSi erTi bombic rom ar
Camovarda, iqamde erTi rusuli Ceqmac
ki ar dadgmula im oromtrialSi.
SeeZloT?
da mere rogor...
da mere ramdenjer...
an vin uSlida xels...
an axla...
magram ra unda moigos mterma quTaisSi garda imisa, rom sulier WaobSi
Caefloba da daixrCveba. samxedro strategiis mxriv quTaisi mxolod qarTvelTaTvis aris xelsayreli da ara nebismieri momxvdurisTvis,
gindac CrdiloeTidan wamovides is,
gindac samxreTidan,
gindac aRmosavleTidan da
gindac dasavleTidan.
is mxolod da mxolod sulieri
sabadoa qarTveli eris da Tu vinmes
unda am eris ganadgureba, mxolod quTaisi unda aRgavos pirisagan miwisa.
me is kaci ara var, mtrebs rom veubnebi, erekles mezarbazneebi ara hyavso,
me amiT xazs vusvam quTaisis arss,
mis diad Zalas.
TumcaRa, mterma isic icis, rom quTaisi, samxedro strategiis mxriT, mxolod da mxolod qarTvelebisTvisaa
xelsayreli. igi veravin gamoiyena saTavisod - verc arabma, verc Turqma, verc
monRolma, verc osmalom da miT ufro
verc rusma.
quTaiss amis Zala gaaCnia da amitom
quTaisze da tfilisze laSqroba verc
qarTvels gamouvidoda da verc veranair momxvdurs, rameTu Cven yvelani quTaisSi vxvdebiT yvelas - mtersac da
moyvaresac.
* * *
erTaderTi qalaqi, sadac SeiZleboda Sexvedrodnen erTmaneTs CerCili,
stalini da hitleri yovelgvari politikuri ambiciebisa da qvenagrZnobebis
gareSe, ubralod, xoSis gasasworeblad,
es quTaisia.
manuCar kaWaxiZe,
2 maisi, 2010, aSS
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
yvelaferi imiT daiwyo, rom socialur sait `feisbuqze~ moyvarulis mier gadaRebuli kli pi gamoCnda. kadrSi xanSi Sesuli
qali axalgazrdebs Tavis leqsebs ukiTxavs. Rrma da emociuri
leqsebis patronma myisve miiqcia uamravi adamianis yuradReba da
`feisbuqze~ misi asaval-dasavlis Zebna daiwyo. `Zafis gorgalma~
TbilisSi, naZaladevSi, trikotaJis fabrikis saerTo sacxovrebelSi mimiyvana. poeti rusudan giginaSvili erT patara oTaxSi cxovrobs, sadac yvelafers siRaribis kvali etyoba.
`vin xarT, Jurnalisti? - gaocebuli mekiTxeba, - vis gavaxsendi?~ - did, cisfer Tvalebze cremli adgeba da xelebakankalebuli bolomde miRebs kars.
aRmomaCineT!
CemSi borgavs da ismis yoveli,
gamoucnobi cecxli maSinebs,
amqveynad, aba, risTvis movedi gemudarebiT, aRmomaCineT!
aRmomaCineT, iqneb vina var, iqneb, wyaro var ukvdavebisa,
iqneb, vSrialeb Tqvens win Cinarad,
iqneb, cremli var, cremli Svebisa;
iqneb, kvirti var, iqneb, balaxi,
xeli SemaxeT, ar SegaSinebT nu geyolebiT Tundac nanaxi gemudarebiT, aRmomaCineT!
CemSi zRva borgavs, Relavs zvirTebi,
Smagi qarSava talRebs acinebs, male jebirebs gadmovevlebi,
gemudarebiT, aRmomaCineT!
Cveni gazeTis dRevandel nomerSi stumars saSualeba eZleva,
redaqciis Carevis gareSe gamoTqvas Tavisi mosazreba nebismier
Temaze. nomris stumaria mwerali otia ioseliani
balaxze Cumi
qali, balaxTan
erTad waval!
gamodixar, xalxs unda hkiTxo, rogoraa saqme, Cemo xalxo, vqeni rame
sasargeblo TqvenTvis? xo ar SemeSala rame? TargamaZem rom miaxala cxvir-pirSi rac saTqmeli iyo
dia, ai qaRaldio, ase ginda kargi
arCevnebis Catareba?
Sinagan saqmeTa saministroze
codvas ver vityvi, marTla ki muSaobs sxvaze metad, mara mainc maq
ar miwyinoT axla, unda viCxubo am gverdze da Cxubi Cems kiloze
gamomdis mxolod, amitom weriTac
ise davwer, rogorc vlaparakob.
`Cemi cxovreba
RvTis saswaulia~
erovnuli
gamoTayvaneba
Cemo qarTvelebo, marTalia dalxinebuli arasodes vyofilvarT,
magram vicodiT, rac gvWirda da
rac SegveZlo vebrZodiT, axla ar
viciT, ra gvWirs da ras vebrZoloT? erovnuli gamoTayvaneba dagvemarTa. am bolo dros aRar vakeTeb gancxadebebs, imitom, rom araviTari azri ara aqvs. me ra minda
Sengan? qveyanas nu daaqcev, Svilo,
SenTvis gelaparakebi amas, minda
saukeTeso iyo da qveyana iyos kargad, Tu vxedav Sens siglaxes da
Tvals vxuWav, me vcodav maSin.
mogiwodeb gonierebisken, gafrTxileb, ar gesmis Tu ar ginda geigo?
rom gamodixar da meubnebi, vaSeneb
qveyanaso, ki magram me iseTi Steri
var, ver devinaxe es aSenebuli qveyana? amaze meti Seuracxyofa raRa
ginda?
axla amas rom vwer, vici, mainc
ar eqneba Sedegi, kaci udabnoSi
rom moxvdeba, yviris, miSveleTo, ki
icis veravin rom ver uSvelis,
magram mainc yviris, daRupvis SiSi
ayvirebs, swored ase var axla mec,
ki vici, amaT rom ar eyurebaT, magram mainc vyviri, qveynis daRupvis
SiSi mayvirebs, zogierTi Cemi kolega gazeTis furclebidan pirdapir dedas aginebs xelisuflebas,
arc amaze aqvT reaqcia, gavgiJdi
kaci. Tu qveyanas uzneoba daemarTa,
rac unda bevri tvini gqondes, uzneod gamoiyeneb mainc, modiT SevTanxmdeT, rom Cven ver vazrovnebT,
gamodis CemisTana gamoTayvanebuli
moxuci televiziiT da madlobas
ixdis, ra miugde aseTi? did codvas sCadixarT amiT icode. imis
imediRa damrCa, rom am gazeTs asiaTasobiT kaci kiTxulobs da iqneba am erovnul gamoTayvanebas brZola
mainc davuwyoT.
eklesia...
Tu gadavxedavT Cvens istorias,
qarTvels rwmenis gareSe arasodes
ucxovria, garda im 70 weliwadisa. axla ufro Zneli mosaqcevi
varT, vidre pirvel saukuneSi viyaviT. kerpi rom gvyavda, is kerpi
Cveni RmerTi iyo, erTi RmerTidan
meoreze gadasvla advili ar aris,
magram qarTvelma es SeZlo, imitom,
rom qristianoba sakuTrad miiRo.
ganmanaTleblebi cecxliTa da maxviliT ki ar Semosulan saqadagod,
mxolod wigni eWiraT xelSi. axla
rac xdeba, didad sagangaSod ar
mimaCnia, komunistebis dros moiZebna eklesiebis damangrevlebi da
ra gasakviria, TuTberiZeebisnairebi
axlac moiZebnon. RmerTma kargad
mimyofos patriarqi, magi erTi kacia,
ro wvalobs racxas, hoda, ver itans
ageni, qveyniza sxva rom wvalobs,
amitomaa masze Seteva, meSinia, ar
momiklan!
soflis meurneoba
parlamentSi rom gamevida ai
Tqveni prezidenti, Tu axsena saerTod soflis meurneoba, arada es
dargi iyo Seni gadamrCeni, viRacis puriT gvinda viarseboT? avstriaSi viyavi ager axla samkurnalod, aSenda im kacis ojaxi, vincxam gamiSva (akrZaluli maq misi
xseneba), Tvara meti araa Cemi mteri,
es damewera. ro gadeviangariSe Cven
fulze, aTi lari Rirda puri.
kakalaSvili romaa, biznesmeni, miSaie
rom kiTxulobs mis leqsebs, imas
vkiTxe: - kaco, avstriaSi 10 lars
aZlev purSi da aqana larad yidi?
romel yulabaSi yri fuls, maCvene? eg, batono otia, Cveni jadosnuri saidumloao. ki vici, racxa
jadosnuri saidumloa, ras vWamT
da ras vsvamT, kaciSvilma ar icis.
glexi iyo mudam Semqmneli `puri
arsobisas~, es glexi jer koleqtivma mospo, mere amgenma miadga.
glexis akademia aris miwa, im
miwas rom waarTmev, mere aRaraa is
glexi. scadeT aba da gadiT kvirkobis TveSi mzeze, dagartyams imwuTas, glexi ki Toxs ubayunebda im
mzeSi, uyvarda miwa da imitom, traqtorizaciao rom Tqva, sadaa mere?
mieci glexs? Tu saCveneblad ginda
mxolod? axla gazafxulia, arCevnebze ki ara, imaze unda vimtvrevdeT
Tavs, ra CavTesoT. soflis meurne-
21 seqtembers 67 wlis gaxdeba, magram jer misTvis aravis
miulocavs dabadebis dRe, arc
saCuqari miurTmeviaT. arada, mTeli cxovreba natrobs, rom vinmem vardebis Taiguli aCuqos.
ise ki TviTonac yvavils hgavs,
nagvianebs, ukve zamTari rom Sehparvia, magram cisferi Tvalebidan mainc gazafxuls asxivebda.
rusudan giginaSvili ori poeturi krebulis avtoria, mesamec
mzad aqvs gamomcemlis molodinSi.
dRevandel televiziebs ar unda
uyuro, Tvara saxls ver miagneb
obis produqts rom TurqeTidan
Semoitan, ar xar am miwis Rirsi
Sen! minda am gazeTis furclebidan vkiTxo soflis meurneobis
ministrs, ki amboben, axalgazrdaao,
magram me ar deveZeb magas, tvini
Tu ar gaq, 70 wlis rom gaxdebi,
arc maSin geqneba. bakura, biZia, gamagebine ras upireb soflis meurneobas, SarSandelze naklebi miwebi
deixvneba welso, reiza xdeba ase,
amixseni...
opozicia
normalur qveyanaSi opozicia
mTavrobas akvalianebs, mara iq opozicias aqvs xalxis ndoba. alasaniam damireka amas winaT, TbilisSi
dampatiJa, naoperaciebi var-meTqi.
maSin me Camovalo. me saerTod politikosebs saxlSi ar vuSveb da
vuTxari kidec, Sen mimarT undobloba maqvs-meTqi. ras merCio, gaukvirda. ro Camodi amerikidan da
miSaias aTi dRis vada mieci, vifiqre,
racxa Zaan didi ZaliTaa Camosuli-meTqi da memeca imedi. gevida
10 dRe, ra qeni mere? Sens sityvas
xo daukarge fasi? rom mogiSva
CemTan, xo metyvi racxas? gonia,
dagijereb? im opoziciaSi me sityvis kaci ver davinaxe. maxsovs,
wina saprezidento arCevnebze TorTlaZem damireka, maSin ar iyo ase
wyalwaRebuli, movdivar SenTano.
mTamsvleli kacia da vafaseb me
mTamsvlelobas. movida da mohyva
xidaSelis qali da gaCeCilaZe.
sad dawanwalobT-meTqi, vkiTxe.
xalxSi davdivarTo. vai Tqvens
patrons-meTqi, vuTxari, mag Tqvens
nagroveb xmebs mouyris erTad Tavs
miSaie da Ceiyris yuTSi. gaCeCilaZes vuTxari maSin, rais prezidentoba ginda, biWo, Sen-meTqi. arao,
prezidentis posti minda gavauqmoo. magi marTla ki aris gasauqmebeli, ar gvyavs Cven saprezidento
kaci. axla kide noRaidelio, gaiZaxis yvela arxi.
romeli noRaidelia magi, xom
ver metyvi, batono prezidento?
me rom meTqva, milionebi iSovao,
metyodi, damtkiceba unda magaso,
Seni piriT rom Tqvi, Cemi prezidentobis dros iSova milionebio,
ras mivaweroT magi? am daqceul
qveyanaSi kacma magdeni iSova da
ro gouSvi, sad gouSvi? an is unda dageWira, an Seni Tavi! gamowvelil TxasaviT ro iyureba da moskovSi ro dadis, etyoba, is andaza
axsovs, `daTvi rom mogereva, babaia
dauZaxeo~, me mag andazas Cemeburad davumateb: `daTvi rom mogereva, babaia dauZaxe, mara mamad ar
gaixado~.
prezidenti
da parlamenti
giJebi bevri yofila da bevric
iqneba kidev, magram saTaveSi ki ar
unda dasva xelSeuxeblad? rom
da swori kiTxvebi dousva, geeci
pasuxi? aman, TargamaZe abaSiZesTan
idgao, Sen visTan ar ideqi, miTxari erTi?!
ro meubnebi, ekonomika win midiso, me ager vxedav, bazarSi, racxa
win midis ekonomika, 70-TeTriani
Saqari 3 lari gaxda, rafer fiqrob,
ver vxvdebi gansxvavebas 70 TeTrsa
da 3 lars Soris?
okupantia ruseTio, gadeiria
rusi, kaco, rac gavCndi, mas mere
meti araferi mikeTebia da axla
mixvdi Seno? rusi Steria Tu
Wkviani, dampyroblis instinqti mohyveba mainc. gamosavali ra iqneba,
is miTxari, Tvara rusi racxaa,
ver maswavli. dasavleTi demexmareba omSio, Camiwyvita angeloziviT
sajiSe biWebi, degexmara? Tumca
ki degexmara, putins uTxra, ar qna
magio, putinma Tqva - ara, unda
vqnao. Tu unda qna, kai maSin, me
xelebSi xo ar gecemio. moTavda
amiT Seni dasavleTi.
euToa Tu racxa tatyana organizacia, sawylad Txova, SemomiSvi
oseTSio, iman arao, kai maSino, deixura qudi da wevida saxlSi. barselonaSi mimiwvia iqaurma qarTvelebma, didebuli daxvedra momiwyves,
20 aTasi qarTveli Cawerilia iq
ukve. eklesias vaSenebTo, gamaxares,
salocavic eqnebaT male da rafer
fiqrob, dabrundeba igeni saxlSi?
rom momiwodeb qudze kacio, sadaa
qudze kaci? aq vinc darCa, vizebi
ar aqvT, Torem esenic geiqceva.
amnairi parlamenti ro gyavs, ar
grcxvenia? damtkicebulia, normaluri ori kacic ki ar azrovnebs
erTnairad da am 150 kacs rafer
aq erTnairi azrovneba, amixseniT
vinmem? rom awev da dawev xels,
ar unda Tqva, ratom Svebi amas?!
dasavleTi Cven gvTvlis ganviTarebad qveynad. es ras niSnavs?
gamodis, ar varT ganviTarebuli.
axla rom ambob, Secdoma iyo ganaTlebis reformao, vinc gikarnaxa eg
reforma, imas Tu uTxari magi?
ver xvdebi, sxvanairad rom gviyurebs ucxoeli? Cvevebi unda gaswavloTo da gvaswavlis: qva ar unda
visroloT da gamosaCen adgilas
gineba ar unda atexoTo, esaa adamianuri Cvevebi da amas maswavli?
umad Wamdi Sen nadiris xorcs, me
rom vicodi magi Cvevebi.
arCevnebi
cnobiereba rom vaxsene zemoT,
magi cnobiereba arCevnebSia mTavari. `qarTuli akademia~ iyo CemTan
mosuli, mimiwvies, veubnebi, jer cnobiereba unda davamkvidroT xalxSi.
cnobiereba rom ar gvaqvs, imitomacaa, is kaci imarjvebs, vinc Saqars,
fqvils da zeTs arigebs. CerCili
ambobda: ki vici arCevnebi racxa
ubedurebaa, magram ukeTesi jer ar
mougonebiaTo. dedaberi rom Seva
arCevnebze da ikiTxavs, sad Cavagdo,
sasayveduro. vano Semxvda amas winaT, ras Svebi-meTqi, vkiTxe. viWero. ar ici Sen, vin unda deiWiromeTqi. erTi xuTi Senoba vici, wamodi da gadaadgi im Senobebs galiebi, e, maSin iqnebi kargi damWerimeTqi. - gaecina, Cemi Senobac xo
ar Sedis magaSio.
cud dReSia axalgazrdoba, wigni
ar unda aravis, esaa yvelaze didi
saSineleba, kacobrioba rac gaCnda,
mas Semdeg fiqrobs, tani rafer
Seimosos, agenma axla deiwyes gaxda!
fexburTi
mxolod imas gavyviriT mTeli
20 welia, ra eSveleba qarTul
fexburTso. ver mixvdiT, rom araferi eSveleba? 15 wlis fexburTeli rom iyideba azerbaijanSi da
ruseTSi, rais fexburTels aRzrdi
Sen? aris qveynebi, sadac akrZales
25 wlamde fexburTelis gayidva,
Sen rato ar akeTeb ase? amas winaT
dampatiJes TbilisSi, arvelaZis gacilebaa da wamobrZandiTo. sad
TamaSobda-meTqi, vikiTxe. holandiaSio. ki yofila aba gacilebuli
da meti raRa gacileba unda-meTqi.
`modelirebuli
imedi~
magenisgan yovelgvar sisuleles velodi, magram amnairs ara.
gadaries xalxi, kaco. magi SeiZleboda vinmes prezidentis gareSe
gaeSva eTerSi? jer erTi, Jurnalisti ver isulelebda magdens,
miSaies tvini urevia magaSi, amdeni xania vfiqrob, rato gaakeTes
da ver mivxvdi, anda rafer mivxvdebi,
Wkviani rom akeTebs rames, SemiZlia racxa daskvna gavakeTo da
vifiqro: Wkviania da SeiZleba ase
ifiqra da ase unda Tqvas SefarviTo, magram giJi ras akeTebs, rafer
ginda geigo?! napoleoni ro ibrZoda, yvelaze metad eSinoda suleli
sardlebis, Wkvianis nafiqrs gamovTvli, suleli ki ras izams, ra
vici meo da ar upirispirdeboda
is kaci. dRevandel televiziebs
ar unda uyuro, Tvara saxls ver
miagneb.
damifara RmerTma da me ar miyurebia mag sisulelisTvis. ras erCian am gasacodavebul xalxs? vinc
magi gaakeTa, televiziaSi unda amuSavo ki ara, televizors ar unda
ayurebio. noRaideli da burjanaZe ras izams, ra Cemi saqmea? eg
Tqven gaarkvieT Cumad, me ras mzafrav? xom vambob zeviT, daRupulebi da ganwirulebi varT, giJebi ki
arian ager xonSi, magram aravis
arafers uSaveben, ageni gvRupavs
da kaci araa patroni. gamevida
vincxa ucxoeli da gvirCia, fsiqologebi miiyvaneT xelisuflebaSio,
rad minda magis rCeva, me ar vici
ra mWirs? fsiqologi ki araa magenTan misayvani, magenia fsiqiatriulSi misayvani.
dabadebidan 9 wlis ganmavlobaSi arc fexze gamivlia da
sityvac ar miTqvams. RmerTma uceb
da moulodnelad ineba Cemi fexis
da enis adgma. gaviare, sityvac
vTqvi da mas mere RmerTs madlobas vuxdi yoveli dRisaTvis, radgan momca imis niWi, rasac vgrZnob,
poeziis eniT vTqva.
Telavis raionis sofel kondolSi davibade, deda 9 Tvisas
gardamecvala, kidev 9 Tvis Semdeg
mas mamac mihyva. bebia, papa da Zma
mzrdidnen. ficrul qoxSi vcxovrobdiT, sadac zamTarSi qaraSoti danavardobda, magram bebias
damWknari mklavebi da Tbili
mkerdi maTbobda. muxls moidrekda da loculobda xolme, uSvele, RmerTo, Cems oblebso.
fexze dadgomidan maleve bebiac gamomecala xelidan. aRarc
papa iyo. davrCiT me da Cemi Zma.
megona, oblis kveri CveenTvisac
gamocxveboda, magram amao molodinSi gavida dro. TiTqos sikvdili dasdevda Cvens ojaxs.
Cemi Zma da rZalic naadrevad
daiRupnen da ori oboli gogona, ZmisSvilebi damrCa aRsazrdeli. axla orive gaTxovilia.
pirveli siyvaruli
siyvarulze vocnebobdi. Cemi
ocnebis `princi~ maRali, mxrebganieri, cisferTvaleba unda yofiliyo. aseTi `princi~ agroteqnikumSi meore kursze swavlis
dros gamoCnda. Cemze 15 wliT
ufrosi maswavlebeli, Tanac ucolo. cxadia, uamrav lamaz studentSi, me, Raribs da mokrZalebuls, ver SemamCnevda, arada, Semiyvarda. erT dResac praqtikul
swavlebaze, venaxis ZirSi rom
viyavi fiqrebSi CaZiruli, movida da mkiTxa, marto ratom zixaro. sul Camivarda ena. kidev kargi, male dauZaxes da wavida. am
erTwuTiani yuradRebiT TiTqos
didi sinaTle Semovida Cems
cxovrebaSi. Zalian mZimea oboli
gogos cxovreba, roca ici, rom
aravis uyvarxar, aravin getrfis,
aravis unda Seni patronoba. oTxi weli uxmod viswavle. transportiT erTad vmgzavrobdiT
xolme. win is ijda, ukan - me.
mivedi da mivawode leqsi:
.`.. daica, ra zRapars giambob,
SeCerdi, momxede mainca,
saTqmeli rom giTxra, kia dro,
patara Cituna mainc var,
Tu gindac ar vgavde iadons~.
civad gamomarTva leqsi da
amiT dasrulda Cveni urTierToba. mere guli damwyda, rom is
kaci miyvarda. Zalian cudia, rodesac viRac mxolod garegnulad hgavs Seni ocnebis mamakacs,
magram suliereba ara aqvs.
gamxelili grZnoba
didxans ver vbedavdi saqveynod imis Tqmas, rom leqsebs vwerdi. Tumca, trikotaJis fabrikaSi icodnen da erTxelac, rodesac ioseb noneSvili gvestumra,
damiZaxes leqsis saTqmelad. aRfrTovanebulma miTxra, yoCaR, gogona, lamaz leqsebs werTo. amis
Semdeg literaturul wrezec
daviwye siaruli da male daibeWda Cemi leqsebi `aRmomaCine~
da `yayaCoebi~, miwvevdnen televiziebSi, werdnen gazeTebSi...
mogvianebiT gavicani da Zalian Semiyvarda SoTa niSnianiZe.
es iyo uangaro siyvaruli, oRond
is yofiliyo bednieri, sxva araferi mindoda. SoTas gorozi garegnoba hqonda da mzesaviT Tbili
guli. rodesac siyvaruli gavumxile, miTxra, rogorc qali ar
miyvarxar, rusudan, me col-Svili
myavs, Sen ki CemTvis megobari
xar, romelsac yovelTvis gverdSi davudgebio. asec iyo sicocxlis bolo wuTamde. ori krebuli damibeWda. misi gardacvalebis Semdeg mis meuRlesa da qaliSvilTan, naTiasTan ganvagrZob
urTierTobas. Zalian miyvars
orive. leqss davwerdi Tu ara,
pirvelad SoTas vukiTxavdi. veubnebodi xolme, ar iciT, ra Znelia, bedniereba erTi xelis gawvdenaze iyos da ver miswvdemeTqi. eRimeboda da TanamigrZnobda. SoTam Tavisi krebuli rom maCuqa, leqsiT gadavuxade madloba:
`SoTa niSnianiZem
maCuqa wigni,
au, ra margalitebi
awyvia SigniT,
viyavi Raribi da
gavxdi mdidari,
Cems cicqna saxlSia
amxela titani.~
Zalian miyvars marti, gazafxuli, yvavilebi da isic vici,
rom yvavilebs aravin momarTmevs.
amitomac mainc davdivar da vfiqrob, Cems ararsebul Seyvarebulze.
moZRvrisken
mimavali gza...
Cemi cxovreba uflis wyalobaa. dabadebidan dRemde is mifaravs. saswaulebrivad Cndebodnen
adamianebi, vinc mexmareboda, rom
SimSiliT ar movmkvdariyavi. axlac asea, Cemi pensiis amara var.
rom ara daavadebebi, siRaribec
ar madardebda, magram tkivili
mklavs. erTxans nervuli sistemis daavadebam saxe ise daminaoWa, rom adamians aRar vgavdi, magram vgrZnobdi, rom roca saxeze
naoWebi matulobda, Cems sulSi
qreboda isini da etyoba, iZala
naoWgaxsnilma sulma da saxec
gamiswora. iyo mZime droc, roca
yovel wuTs sikvdilze vfiqrobdi. sapatriarqoSi mivedi, magram
samwuxarod, patriarqTan Sexvedra ver SevZeli. mWirdeboda sulieri mama, Tumca dabneulma ver
movZebne moZRvrisken mimavali gza.
erTaderTi ocneba
Zalian minda erTi poeziis
saRamo gavmarTo sadme. aravisTvis
araferi miTxovia. erTxel televiziasa da TeatrSi wavedi dutas
mosaZebnad. Telavelia, egeb damexmaros da xalxs Cemi Tavi Seaxsenos-meTqi. ver vnaxe.
mesame wigni damikonserves, radgan fuli ar mqonda, SoTa ki
momikvda da qveyanac ise daiqca,
Cems sapatronod veRaravin moicala. arada, es leqsebia adamianebisgan siyvarulis miRebis erTaderTi saSualeba CemTvis. rodesac Cemi leqsiT aRtacebas
gamoxataven, mziT vivsebi da mixaria sicocxle.
eka lomiZe
P. S. qalbatoni rusudani
swored iseTia, rogorc erT-erT
leqsSi ambobs:
Cemi ocnebis tyeSi
davexetebi calad,
vcxovrob balaxis RerSi
da maqvs balaxis Zala,
TviTon balaxi mkocnis,
TviTon balaxi maTrobs,
erTad viZinebT locviT,
mciva? balaxi maTbobs.
visTan daviwyeb qadils,
vis gavumarTav davas?
balaxze Cumi qali,
balaxTan erTad waval.
4
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
hf vb.dfhlf ,fdidj,bcfc 3dta[bcn.fjcfyib4 lf - utjuhfabf lf
pbxbc yf[fnt,b8 ,tdhyfbhb 3dta[bcn.fjcfyb4 udmjylf5 thsb uelbfidbkbc yf[fnt,bsfw b.j7 mj,ekf'bc lf7 vujyb7 cfthsjl .dtkfcb7 dbcfw lfe[fnfdc7 vbybfneht,bsfw lf rbltd c[dt,bw7 cek
ecehfsjt,b8
bvbc rbs[dfc f,f cfl itd'kt,lb8 tn.j,f7 hjv dfsdfkbtht,lb7
sfy hfqfwtt,cfw vbfv,j,lyty8 bmtlfy se lfvfvf[cjdhlf vekqfpfypfhb8
fv cf[tkpt lqtvlt dub;lt,b8
fhw dbwb7 dbyvtc se ufvjerdktdbf hjvtkbvt tyfpt7 hfbvt cbn.dfsitsfy[vt,f sef8
pqdt,b7 wb[t-cbvfuhtt,b7 mfkfmt,b7 uekfyifhjt,b7 vfiby itdbn.dt8 tc uekfyifhjw 'fkbfy vjvojylf8 vibifhf dfzht,b b.dyty uelbfidbkbc yf[fnpt7 yfdib vc[ljvyb7 ofv[lfhyb7 ufe,tleht,ekyb
lf fdsfylbkb [tkib ewyfehb [vkbs8 [vfkb fhw b.j7 hfqfw ufybthb8 rfhufl vjbujyf uelbfidbkvf8
cfthsjl7 uelbfidbkbc bkecnhfwbt,b 'fkbfy vfufhb b.j8 uvbht,b fh /ufdlyty fhw fhf,t,c7 fhw
byljtkt,c7 fhw xbytkt,c lf fhw
mfhsdtkt,c8 cfthsjl fhfdbc fh
/ufdlyty ltlfvbobc pehupt8 hfqfwyfbhfl vjmybkt,bw b.dyty7 hfqfwyfbhfl7 vje[tkst,kfl tkfcnbeht,b lf uh'yj,t,bw bctsb fxylfs7 hjv ,fdidb dth vbe[dlt,jlf8
wjnfsb cfibibw rb b.j8 dsmdfs7
[fnftksf vtat hjv vj/.fds ufrjzbkb8
yf[fnt,b ,tdh hfvtc ubfv,jlf
3dta[bcn.fjcybc4 itcf[t,8 mj,ekf'bc [vkt,b vjvojylf7 'dtkb
3dta[bcn.fjcybc4 bc7 hjv .dtkfyb
hfqfwyfbhfl ufqbvt,ekt,b b.dyty7 pbxsfy rb - nfycfwvtkb8
pbxbc yf[fnt,ib .dtkf b.j kfvfpb7 cbvgfsbehb lf7 vujyb7 vfiby
/jkbdelb fh fhct,jlf7 vfuhfv
.dtkfyb vcf[bj,t,b b.dyty8 cflqfw
ufvbujybf7 pbxbc yfneht,bc itcf[t,8 hjwf bc [fnfdlf7 vfiby cfmfhsdtkjib 3dta[bcn.fjcybc4 wjw[fkb cehfst,b b.j gjgekfhekb7
bv lhjbc kfvfpb mfkt,b lf rfwt,b ajnjt,c bqt,lyty itcf,fvbcb
xfwvekj,bs8 fh dbwb7 vujyb7 fvbc
itcf[t, cfufyut,j ufvjrdktdt,bw
fhct,j,c7 dby lfb[vfhf pbxvf7 hfnjv lf hjujh8
cfthsjl7 tc vfufhb stvf bmyt,jlf - 3dta[bcn.fjcybc4 v[fndht,bc itcofdkf8 fb7 uelbfidbkvf
hjujh lf[fnf7 hfnjv vfbywlfvfbyw fct lf[fnf lf fct lfechekt,kfl8 [jv dfv,j,7 ,fdidbcsdbc sdfkbc ofhvnfwb7 hf smvf eylf7 eahj pbxb b.j8
fk,fs7 mj,ekf'tw7 vfuhfv mj,ekf't hfqfwyfbhfl vrfwhb b.j8
vujyb pecnfl bctsb cbyfskt b.j
vbc yf[fnt,ib7 hjujhw ief cfereytt,c ittatht,f8 fvfc f[kf
vbd[dlb lf fh dbwb7 sdbsjy se
abmhj,lf7 hjv ief cfereytt,ib
fh fhct,j,c bctsb cbyfskt7 nf[npt kfqfl ofvjujht,ek fdsfylbkcf lf afnvfyc hjv flufs qfvbs pbxbc yf[fnpt8
vfuhfv uelbfidbkb bctsb b.j7
hjv cfvelfvjl lfufvf[cjdhlt,jlf8
vt hjv vrbs[js7 hfw uelbfidbkvf 3dta[bcn.fjcybcsdbc4 lf[fnf7 .dtkfpt vtnfl fv;qfdyt,c
v[fndhbc cfv.fhjc7 vbc vfibyltk
ufyo.j,fc lf vlujvfhtj,fc8 [tkjdyt,fsvwjlyt lf tmcgthnb vt
dthf dfh7 vfuhfv f[kf uelbfidbkb vbhxtdybf8 hjv b.jc cfsdfkbtht,kfl7 fewbkt,kfl vfc lfdfsdfkbtht,lb8 thsfl7 obuybc ufhtit8 tc 'fkbfy vfufhb bmyt,jlf8
3dta[bcn.fjcfyb4 v[jkjl cehfst,bs8 .dtkfyfbhb 3dta[bcn.fjcfyb4 udfmdc lf f[kf itb'kt,f
fctst,bw ufvjdwts7 v[jkjl v[fndht,bc 3dta[bcn.fjcyt,b47 entmcnjl8 fctsbw fhct,j,c7 cf,zjsf
lhjbcf7 jqjyl fhfchekb8
fv itvs[dtdfib uelbfidbkb
cek c[dfyfbhfl ufvjxylt,jlf lf
3dta[bcn.fjcfybw4 cek c[dfyfbhfl8 ths-thsb ofrbs[df7 fct dsmdfs8 sjhtv7 hfw vtwybtht,c 3dta[bcn.fjcfypt4 eveifdbfs7 hfw vbcb cf[bcvtn.dtkt,fyb lf fctsb
cthbjpekb hfvtt,b erdktdbfs
lf eothbfs7 vujyb7 thsb obuybcsdbc cfhtrjhljw itb'kt,f b.jc8
tc fhw fhbc cfrdbhdtkb8
.dtkfv bwbc7 hjv tc vsfdfhb
obuybf8
sfdblfydt fct ufvjdblf8
/jlf7 fvbnjv7 dby hjujh lf[fnf 3dta[bcn.fjcfyb47 'fkbfy cfbynthtcjf7 bvbnjv7 hjv cfmfhsdtkjib7 cfereytsf vfy'bkpt7 .dtkf
othf-rbs[dbc vwjlyt flfvbfyc
sfdbcb 3dta[bcn.fjcfyb4 /mjylf
sfdib8 vujyb7 fhf v[jkjl sfdib7
fhfvtl 'dfkcf lf h,bkibfw8 ]th
vfhnj [fk[ehb 3dta[bcn.fjcfyb4 hfvltyb fhct,j,c8
@! BDYBCB
utjuhfabf8 vujyb7 3dta[bcn.fjcfyb4 fhbc ths-thsb bidbfsb mfhsekb obuyb7 hjvtkbw vjbwfdc
epfhvfpfh cfv.fhjc8
dbwb7 hjv cfhfbylj hjvfyt,b7
thsudfhfl7 upbc hjvfyt,bf8 rfwvf
se fh bfhf7 hfvtc se fh uflft.fhf7 bct fv,fdbw fh ufvjdf8 sfyfw7
hfbylt,b n.ebkfl rb fh lf[tnbfkj,ty upfpt7 vbpfyb fmds8 vbpfyb
chekbfl rjyrhtnekbw itb'kt,f
b.jc lf chekbfl pjuflbw5 dsmdfs7 cfuvbhj cfmvtsf xdtyt,f vb]yehbcsdbc8 fvbcsdbc cfv.fhjf cfzbhj lf cfhfbylj hjvfyt,bc fdnjhb bujyt,c [jkvt fcts cfv.fhjc8 fy rbltd c[df hjvfyblfy uflvjbqt,c lf uflffc[dfatht,c8 fylf7 cekfw yfvldbk utjuhfabfc
ufvjb.tyt,c lf vfc ufvjujybkb
fv,t,bs uffathflt,c8 itb'kt,f7
hjv cfv.fhjc yfobkb fy vjujybkb b.jc7 fy yfvldbkb8
vjrktl7 utjuhfabf cfzbhjf8
mfhsdtkt,bc lf pqdbc ewyfehb ehsbthsj,f thsvfytssfy7 rfhuf[fybf7 wyj,bkbf8 bcbw wyj,bkbf7 hjv nfhbtkb bylj rb fhbc7
vfuhfv7 f,f7 cflfehb byljf0 fylf
fdsfylbkbc fhf,j,f cfl smvekf8
mfhsdtkb fvfc fhfcjltc lftsfy[vt,f8
f,f7 hfvltyb obuybf lfothbkb
3dta[bcn.fjcfycf4 lf qvthspt lf
bm fkf/b lf ,elf7 vujyb7 fhfdbc
e[ctyt,bf8
sdbsjy uvbht,bw7 qvthspt hjv
kfgfhfrj,ty7 vfc hjv vbvfhsfdty7
gbhlfgbh fhfclhjc f[ctyt,ty sf-
dbfys hovtyfc8 vtwybtht,b cek
c[dflfc[df hfvtt,c othty fvbc
sfj,fpt lf fhfvtwybthb rb7 hjv
ofbrbs[fdc fv cthbjpek yfrdktdc lf abmhc ofvjbo.t,c7 hflufy vtwybthekbc tybs abmhb fh
ite'kbf7 'ytkfl bhxtdc7 hjvtk
vtwybthc vbtyljc8
/j7 tc bvfc vjdf.jkt7 hjv pqdf
lf utjuhfabf8 fv[tkf utjuhfabf7
f,f7 hjvtk mfhsek obuyc fmdc
vtsmb7 yfvldbkb7 fy vjujybkb8
fye7 hecsfdtkbc [bkekb lf vjujybkb cfv.fhj vfbyw fqvjcfdktsbsff7 sevwf7 fdsfylbkb yfvldbkb tdhjgtkb lblvj[tktf lf cfthsjl7 fv obuyib bctsb atjlfkbpvbf7 tdhjgekc hjv vbdfvcufdct,s8 fctsb atjlfkbpvb b.j cfmfhsdtkjib7 lbf[= fvfptw efvhfdb
obuybf lfothbkb8
pqdf bctsbf 3dta[bcn.fjcfyib47 bv[tkff7 hjv kfvbc [vtktsc
fh xfvjedfhlt,f8 pqdf bctlfw ltlfvbobc cfvb vtjs[tlbf lf obuyt,ib vbc cbvhfdktc thblt,bfy
[jkvt8 rfb7 db[evhjs7 hf vj[lf888
sfy tc vtsjhvtnt cfereytf lf
pqdbc cblbflt lf vybidytkj,f
obuyt,ib v[jkjl cfvb cfereybc
itvltu ufbphlt,f lfcfdktsbc
mdt.yt,ib8 fqvjcfdktsib rb cbyl,flb vjupfehj,c lf wehfdc lf
vstkb fv,fdb8
3dta[bcn.fjcybc4 cfv.fhjc ituh'yt,f7 fk,fs7 'fkbfy sfdbct,ehb b.j7 dsmdfs7 vts[esvtnt fylf
vtstmdcvtnt cfereytib8
lhjsf ufyvfdkj,fib7 tc7 fk,fs7 jwyt,fcsfy fy hfqfw 'fkbfy
ijhtek cfthj bltfksfy b.j lfrfdibht,ekb8 fct xfvj.fkb,lf
bvbnjv7 hjv bc7 hfw 3dta[bcn.fjcfyib4 b.j7 cfmfhsdtkjc fh /mjylf8 fye7 /mjylf lf fhw /mjylf7
[tlfdlf lf dth odlt,jlf7 fylf /mjylf lf bctsb dthf7 hjujhw tc
3dta[bcn.fjcfyib4 b.j8
fh dbwb7 hfc ybiyfdc pqfgfhb
ief cfereytt,ib8 fylf7 hjvfyb
hfc ybiyfdc8 hjujh rbs[ekj,ty
vfs lf hfc abmhj,ty7 dsmdfs7 pqfghbc itcf[t,8
fb7 vfufkbsfl7 mf]t,pt hfc
abmhj,ty8 hjv tc e,hfkjl welbf7 se mf]t,b fhct,j,ty0 cfv[htsib b.j fctsb7 mf]sf mfkfmb8
c[df cf[tkt,bw thmdf7 vfuhfv fctsb njgjybvb hecsfdtkbc lhjc
fhct,j,lf8
ofhvjdblubyjs ief cfereytt,bc vrbs[dtkb8 bc fhbcnjrhfnbblfy fhbc8 eahj [ibhfl7 evfqktcb
fhbcnjrhfnbblfy8
cfvqdltkjt,fibw fhbcnjrhfnbff lf mdt.ybc cfsfdtibw8 obuyt,c tc [fk[b rbs[ekj,c8 eahj
cojhfl7 fv obuyc8 obuyb cf[kib7
eahj [ibhfl7 jhbf5 cf[fht,f lf
3dta[bcn.fjcfyb48 tc ,jkj lhjvlt7 futh7 vtw[hfvtnt cfereybc
iefvlt fct b.j xdtekt,hbd mfhsdtk sfdflt,ib8 se7 hf smvf eylf7
dbyvt uflfzfh,t,ekb obuybcvj.dfhtj,bs fh b.j itg.hj,bkb8 fb7
frfrb bujyt,c7 hjv vfvfvbcb cojhtl fv jh obuyc rbs[ekj,lf8 sfy
lblb uh'yj,t,bs8 rbs[ekj,lyty
eahj wjkt,b8 obuyb hjujhqfw
cfj]f[j cfmvtib itlbjlf8
3dta[bcn.fjcybc4 lf cf[fht,bc
v[fhlfv[fh rbs[df lblfl ewyfehb hfvff8 vbsevtntc7 hjwf tc iefcfereytt,bc ufyvfdkj,fib uh'tklt,f8
hjujh vjbgjdf 3dta[bcn.fjcfyvf4 mdt.ybcufy ufye.jakj,bc7
vbcb fewbkt,tkb sfyv[kt,bc vlujvfhtj,f0 fvfc7 fk,fs7 rfhub abkjcjajcb czbhlt,f8
vbcb lfothblfy cfereytsf itvltu7 mfhsdtkb gjtnt,b7 hfqf
smvf eylf7 rdkfdfw fhbcnjrhfnbblfy lf vskfl vtatt,bw7 dth
uftmwyty hecsfdtkbc stmdcvtnvfhwdkbfyc8 fv vfhwdkt,ib 'fkbfy
cecnb dfh7 vfuhfv7 fhfvtwybthekb tybs hjv dsmdf7 vfs fbqtc xfhxj7 hjvtkbw bltfkehfl vbfxylfs8 c[df fh eyljlfs8 bvltyb cfereyt ufdblf lf rbltd t,ffct,jlyty8 w[flbf7 [tkxfcfzblb tc obuyb b.j8 vtjht fctsb fy fvbc vcufdcb fh fhct,j,lf8
vtnb hf ubylf0 bcnjhbek mhjybrt,cfw rb fv ktmcbs othlyty8
@@ BDYBCB
fhbc fctsb lfdbo.t,ekb obuyb5
3lfybtk zjymf't lf vbcb lhj48
tc obuyb abkbgt vf[fhf'tv lfohf8
se uf[cjds abkbgt vf[fhf't8 fvjds[hbs7 hf eylf vsfovbylfptj7
pecnfl bc abkbgt vf[fhf't8 vsfdfhb byntktmnefkb b.j mfhsdtk
,jkitdbrt,c ijhbc7 lblfl lfvcf[eht,ekb7 uh'tkodthbfyb8
bkbf lf fct itvltu5 tc .dtkfv
bwbc7 vfuhfv efvhfdb obuyb hjv
lfothf7 tc dbqfc t[cjvt,f0
/jlf7 fhbc fctsb obuyb8 cfbynthtcj obuybf7 c[dfsf ijhbc7 ]th
rbltd t/ttt7 hjlbc lfothbkb8
bvbnjv ufvf[ctylf7 hjv vbc itcfdfkibdt 3dta[bcn.fjcfyptf4
kfgfhfrb8 abkbgtc fh e.dfhlf
3dta[bcn.fjcfyb48 cflfw ofodlt,jlf7 .dtkufy atjlfkeh hjvfyfl vjb[ctybt,lf lf vfhmcbcnek
zhbkib cfpbfyj obuyflfw rb vbfxylf8 [fk[bcsdbc cfpbfyjf7 [fk[vf eylf bwjltc7 hjv hfw bm othbf7
w[jdht,bctek cbyfvldbktcsfy
fhfyfbhb it[t,f fhf fmdc lf bltfkbpbht,ekb uvbht,b flfvbfyt,c
rfhuc fhfathc vjenfytyj8 sfyfw7
fv,j,lf7 vjhxf tu fv,fdb7 lfvsfdhlf7 dbqfc czbhlt,f fy dbqfc f[cjdc tc obuybj8 fye7 fv,fdc [tlfdlf lf fv,fdb rb cfpbfyj b.j vihjvtkb [fk[bcsdbc7 hfqfwf cfjwyt,j lf vbcf,f'b7 se rbltd c[df7
fh dbwb8
fvbc cfgbhbcgbhjlj7 yfvldbkb
mfhsekb obuyb 3cehfvbc wb[tfj47
othlf8 obuybw fvfptf7 lfybtk zjymf'tpt lf cehfvbc wb[tpt8
f,f7 abkbgtv hf bwjlf7 hjv vbc
jhvjwlffsokbfyb vjqdfotj,bc
vboehekc tc obuyb cnfkbyc lfczbhlt,jlf8 cjcjc7 'dtkt,ehfl8
ytnf7 cnfkbypt hjv abmhj,lf7
hfc t'f[lf uekib abkbgt7 cjcjc7
bvfc7 fvfc7 se rbltd hfqfw eahj
c[dfc8 fh e.dfhlf7 tc wyj,bkb
fv,fdbf8 cnfkbyb rbltd7 flfvbfyfl
fh sdkblf7 cbvfhskt hjv bsmdfc8
vtht7 sjhtv f[fkufphlj,fib relibfw lfcltdlf8 vfufy vfhsdbc
fhfathb bwbcj7 fmts botht,jlf7
vtjhtl hjv lfbg.htc cfmfhsdtkj8
abkbgt lfb,fhf xtrfc yfhrjvvf
vtht lf cek odthb lffukb]fj7
tctw ufvbujybf8 fvbc itvltu7 erdt
vj[ewt,ekc7 vfc cbc[kb xftmwf
lf vjrdlfj8
hf dbwb7 3dta[bcn.fjcfypt4
dkfgfhfrj,lb7 vfuhfv abkbgt hf
pbfycfw [tlfdlf fv obuyib7 bc ufcfut,bf8 cfthsjl7 cfblevkj fv,fdbf7 cnfkbyc hjv lfczbhlf vbcb
rbltd ths[tk hecekfl sfhuvyf
lf fv e'dtktcb .lbs ufvjwtvf8
vujyb bvbc ufvj7 3ujhtwbc4 cf[tkb hjv /mjylf8 vjrktl7 mfhsekb
reknehbc lqtt,b lf fct itvltu8
obuypt7 vfuhfv chekbfl fh evjmvtlbf xtvpt7 hflufy cojhtl fctsb
obuyt,b lf fctsb rdktdf vb.dfhc7
othnbkblfy hjv cfv.fhj ofhvjbmvyt,f [jkvt8
bvfc yfvldbkfl dth dbn.db7 hjv
dtsfy[vt,b fy fh dtsfy[vt,b8 fylf
tc hf vrbs[dtkbc cfsmvtkbf fct
uflfzhbs7 vfuhfv fctsb cfbynthtcj obuyb .dtkfpt lblb mfhsdtkb
ewyj,bc itcf[t,7 vt yfvldbkfl
fh ofvbrbs[fdc8
hf lf hjujh fmdc7 fvbc vj.jkf
cfzbhj fh fhbc8 tut, dbabmhjs7
hf lftvs[df0 fh vujybf7 hjv tc
fewbkt,kfl cbe;tnb lf [fcbfst,b b.jc7 fylf7 cb,h'ytc hjv tn.dbfy7 bc8 fmtlfy7 fk,fs7 .dtkfathb b.j7 vfuhfv vsfdfhb c[df hfqfw
ufvjlbc8 vujyb7 tc fhbc w[jdht,f7
hjvkbsfw ubylf bw[jdhj8 mfhsdtk fhbcnjrhfnbfpt dfv,j,8
!_ BDKBCB
ths-thsb vfufhb hfv7 hfw 3dta-
lqbehb
dta[bcn;fjcfypt
cfbynthtcjf7 tc hjv fh .jabkb.j7 fye7 cfmfhsdtkj hjv yfvldbk mfhsdtk ,jkitdbrt,c tvfhsfs7 fv obuybc cbwjw[kt lf vbcflvb bynthtcb cf,zjsf lhjib fctsb ufyepjvtkb se bmyt,jlf8
ths lhjc7 crjkbc ghjuhfvfib
3dbchfvbfybw4 rb itlbjlf7 vtht
erefultc7 tn.j,f7 cgfhcekbfj7
yfsfhuvybfj lf fh udtrflht,f
xdtyj7 mfhsdtkt,cj8 3tct fv,fdb
cgfhcekb7 mfhsekfl yfsfhuvfyt,b4888
rfb7 db[evhjs7 vbsevtntc7 hjv
dbwbs7 cgfhcek tyfptl fctsb fh
bgjt,bc8 tc df[nfyuvf smdf0 vujyb8 fh vf[cjdc8 bvfy rb bwjlf cgfhcekb kbnthfnehf8 vtht ybrj
vfhb lf bkbf lf7 vfhb fv,j,lf7
fm fhbc gtnth,ehuibj7 cgfhcekbj7 pecnfl fctsb cbe;tnbsj888
fh ufvjextybf8 v[jkjl fv,j,lf8
dthw dthfdby bgjdyf8 fh vujybf7
mfhsdtkb cofdkekb uf.dtc vfhbc vemfhfc8 vjrktl7 hjujhbf
3dta[bcn.fjcybc4 'fkf lqtc0
vbylf dsmdf7 hjv bc 'fkbfy vwbhtf7 se fhbc cfthsjl8
cfv.fhj ufvjbwdfkf8 abkbgt
cojhtl fvfc fv,j,lf7 fqfh fhbc
fvtt,bc lhjj8 smdty ubylfs7 hjv
3dta[bcn.fjcfyb4 hjujhw v[jkjl cfufy'ehb bct fhct,j,ltc0
se ubylfs7 hjv bc wjw[fkb b.jc0
f,f7 smdb7 lqtc dby abmhj,c fvfpt0 vujyb7 fhw fhfdby8
bcnjhbbc hfqfw tnfgpt 3dta[bcn.fjcfyvf4 bctsb hfv uffrtsf7
fhw dbwb7 c[df hfvtc se ufertst,bf8 lqtdfyltkb ufut,bs hjv dsmjs7 fb7 lqtdfyltkb cfv.fhjc
tybs7 fct ufvjdf5 tc7 vujyb7 vcjakbjib eybrfkehb dbhnefkehb
sfvfibf - 3dta[bcn.fjcfyb4 lf bc
]th rbltd vfiby b.j dbhnefkehb
sfvfib7 hjwf mdt.yfl fhw rjvgbenthb fhct,jlf7 fhw tktmnhjtythubf lf fhw ybenjybc yfabmhb8
jltcqfw fct b.j8
@$ BDYBCB
.dtkfpt eahj7 hfw fh vjvojyc
ijsf hecsfdtkbc fv,fdib7 tc vbcb ,e[hbc melbf8 .fkve[bc melb7
c[dfyfbhfl hjv dsmdfs7 rhfdtkbc
,j[j[b7 eahj ufbyntktmnefkeht,ekb .fhfxj[kbc melb7 ptl
vbvfuht,ekb ,fnbc ahsbs8 fh
dbwb7 tc ahsf cfvrfekc fqybiyfdc [jkvt7 se bvfc hjv vothfkb
b.j8 wjnf cgfhcekb fv,fdbf7 wjnfw vbyfneht,bc7 vfuhfv tc ,e[hbc melb dth vjijhlf8 ahtcrfpt
,e[hbc melb fh fmdc8
thsb vtw[hfvtnt cfereybc yf[fnbf7 hjvtkbw rfhuf[fyc b.j gjgekfhekb lf bm 'fkbfy rtsbkb
cf[t fmdc7 jqjyl7 bv lhjbc hecekb cftrktcbj v[fndhj,bc sdfkt,b lf bthb tvxytdf8
vt ahtcrbc v[fhtc dfh7 vtzehzktse[ewtcb ijsf lf vstkb tc
bcnjhbt,b8 vbcb ,bjuhfabf ewyj,bf7 lfyfvldbkt,bs dthfathc ufbut,7 vfuhfv .dtkfpt isfv,tzlfdb7
hfw fvbc itcf[t, ofvbrbs[fdc7 gfdkt byujhj.dfc obuybf8 bcbw ufvbujybf7 hfc fv,j,ty [jkvt fv
sdbsjy 3dta[bcn.fjcybc4 .dtkfpt rfhub ufvjwtvf rb cfcrjkj
dta[bcn.fjcfyb vujybf8 b.j fctsb7
cek e,hfkj bthbcf8 yjlfh yfsf'bcf7 se fh dwlt,b8 fk,fs7 fh
dwlt,b8 'fkbfy rfhub b.j7 flfvbfyc t[vfht,jlf8
3dta[bcn.fjcybc4 cfereytib
mfhsdtkt,b obuyt,c othlyty8 tc
cfew[jj fv,fdbf7 bvbnjv7 hjv vtht lf vtht fvfc ittidyty7 sevwf
vtht bctd lfe,heylyty8 fct bn.dbfy [jkvt7 hjwf pfh,fpyt,b
uhbfkt,ty7 vept,b levfyj8 fh
vujybf7 vfuhfv vfbyw8
sdbsjy hecsfdtkc fmdc xfvjsdkbkb lf efvbcjlfw dbwbs7 hjv
3fvbhfylfht]fybfyb47 3f,lekvtcbf47 3lbkfhuts4 lf rbltd c[dfybwfj8 hf smvf eylf7 cgfhcekb
rdfy'b fhct,j,c vstkc fv fv,fdib7
bvbnjv7 hjv bv lhjbc cgfhctsb
ktmcbc lf pjuflfl [tkjdyt,bc
cfew[jj flubkbf8
bv mdt.fyfib ,hvf gjtnb itb'kt,f mfkfmbc ufvut,tkb b.jc lf
fsfcb c[df hfvtw8 /jlf7 hfnjv
fh itb'kt,f7 hjv ijsf vtzehzktse[ewtcb b.jc0 cfhubc svjudtkb
hf7 rjynhjkbjhb bmyt,jlf nhfvdfbib0 [jv dbwbs dbyw b.j8 bvfcfw
lfeothbf8
vt rbltd hfc dfv,j,8 hfqf 3dta[bcn.fjcfyb4 vtsmb0 dsmdfs hfnjv fhf 3fvbhfylfht]fybfyb40 hf7
mehwbrbc fv,fdb fh fhb vfufhb0
vfhnbdb gfce[bf7 hjv ]j,bf fc]th lf bvbnjv8 hjv lbflb gjtpbff7 hjv bcf7 hjv tcf8 hjv 3dta[bcn.fjcybc4 fv,fdb eahj flfvbfyehb lf uekib xfvodljvbf7 dblht
3fvbhfylfht]fybfybcf48 vfufkbsfl7 dbchvfbfybw epjvjl gjgekfhekb b.j cfmfhsdtkjib8 futh
kfvbc fcb okbc obyfs rb .dtkfpt
rbs[dflb obuyb 3.fhfvfybfyb4 b.j7
lfdbs cfhlfkvf hjv sfhuvyf thtrktc lhjc8
cfmvt7 vujyb7 c[df fhbc8 hf smvf
eylf7 cbn.dfcfw fh dbn.db vbcnbreh vybidytkj,t,pt7 fsfc c[df
stjhbfpt lf fct itvltu8 e,hfkj
rfwvf e,hfkjl eylf smdfc8 f,f7
vt hf dbwb7 lfafhekb hfvtt,bcf0
vt vtcvbc cb.dfhekbc7 cb'ekdbkbc7 cbwbkbc7 nbhbkbc7 cbv'bvbc7
cbvce,embc7 lqbc7 qfvbc7 o.kbc7
[vtktsbc lf fctsb hfvtt,bc8 hfw
.dtkfc tcvbc8 tc e,hfkjf8
e,hfkjl rb fctf5 flfvbfyb obuyc hjv rbs[ekj,c7 fy c]thf vbcb
fy fh c]thf8
fv cfmvtib vfc fdnjhb t[vfht,f8
fye7 fdnjhptf lfvjrblt,ekb7 lfb]tht,c se fhf vrbs[dtkb obuyc8
se lfb]tht,c7 .dtkfathb vfiby
lfbo.t,f8 lf]tht,bc itvltu cohfacohfafl vjlbfy vbqt,f7 lff[kjt,f7 it.dfht,f lf fctsb hfvtt,b8
it.dfht,bcsdbc hfqfw sdbct,t,bf cfzbhj8 eylf lftvs[dtc8 obuybc hfqfwtt,b eylf lftvs[dtc
ofvrbs[dtkbc hfqfwtt,c8 fye7 fm
erdt jhb v[fhtf5 lfvothb lf ofvrbs[dtkb8
uflfvo.dtnb bctd lfvothbf8
hecsdtkb ,ho.bydfkt fdnjhbf8
[bcn.fjcfyc4 ufvj/.df fv cfereytt,bc ufyvfdkj,fib7 fhbc bc7
hjv vfc /.fdlf bynthgjkfnjht,b8
fye flfvbfyt,b7 hjvkt,bw ibuybs
gjtvfibdt othlyty8
thsb it[tldbs7 tc xdtekt,hbdb
fv,fdbf ief cfereytt,ib7 vfuhfv
fh vujybf7 cnfv,bc ufvjujyt,bc
itvltu [ibhb b.jc8 uflfvothkt,c
eahj flht /mjylfs tc sdbct,f
ntmcnbc itdct,bcf7 cbf[kbs7 se
e,hfkjl sfdbfysb fpht,bs ufvlblht,bcf8 [tkyfotht,pt vbyfotht,bcf lf fct lfechekt,kfl8
tc cekfw fh fhbc ufcfrdbhb
hfv8 cek[fy-cf,fc eothbf7 ktmcbrjyc hjv dflutylbj7 thsb vqdltkb b.jj7 se fh dwlt,b7 bj,b
thmdf7 lf cek vkfy'qfdlfj7 hfc
frtst,cj7 wel cbn.dt,c othc ibuj8 .dtkfpt yfcofdkb lf rfkbuhfab vqdltkb b.jj lf7 hjwf vjdhxb fv cfmvtc7 fv vqdltkc vbdtwb
uflfcfothflj lf7 hjwf uflfothf7
yf[t hf myfj5 cflfw xtvb cf[tkb
tothf7 .dtkufy sfdbcb xfothfj8
fctw [lt,jlf lf t't,t vtht
fdnjhb8
uflfvothtkb wjnfsb fdnjhflfw uh'yj,lf sfdc fye fdnjhb
dth b.j bctsb fdnjhekb7 lqtc
hjv fhbc8 hfqfw [tkjcfycf lf
[tkjdfyc ief vj'hfj,ff7 cnflbbc
vcufdcbf8
f,f7 n.ebkfl [jv fh fhct,j,c
3dta[bcn.fjcybc4 ntmcnbc lfvlutyb rjvbcbf8 vstkb cfvtwybthj
lfotct,ekt,ff7 hjvtkbw 3dta[bcn.fjcfyc4 fceasfdt,c yf.fk,tdb
cnhjat,bcufy lf vstkb udthlt,bcufy7 udthlt,bcufy rb fhf7 sfdt,bcufyfw8 thsb wfkrt obuybw fhct,j,c7 hjvtkbw flht vbyf[fdc
lf uflfvbaehwkfdc7 bm vstkb tc
yf.fk,tdb cnhjat,bf sfdvj.hbkb8
vtwybtht,ib7 fk,fs7 rfvfsbf
yfvldbk lf yf.fk,td cnhjat,pt8
bylj-[fnftksf fv,fdb lf fct lfechekt,kfl8
3dta[bcn.fjcybc4 iblf nthbnjhbfpt vjveifdt [fk[bcufy cf[tkbw itvjhxf7 yfyexf wbwbidbkb8
fhxbk vtat fv,j,c7 hjv ,tdhb
xfehbf ibufj8 lblfl cfjwfhb rfwb bmyt,jlf tc yfyexf8
cnfkbyvf thsb cnhjabc hecekfl sfhuvybs itvjafhukf sfdbcb sfyfvjyfobktj,f ntmcnib8
/ufdc7 fhf0 yfyexj,ff hfqfwyfbhb7 itybq,ekb8 [tlfds7 hf fv,bwbf
/mjybf0 yfyexf rbltd - chekbfl
cfjwfhb mfhsdtkb8 vskbfyfl itdblf8 tn.j,f7 hfw itb'kj7 xffvfnf lf xffvfnf8
c[dfyfbhfl hjv dsmdfs7 mfhsdtkb fhbcnjrhfnbf udfhbfyfl yfcbfhekt,bf 3dta[bcn.fjcfyib47
fhf v[jkjl jwyt,bs7 fhfvtl rfkvbs7 lfpjvt,bs7 lfnjkt,bs7 ibuybs [vkbc mytdbs7 jhvjt,bc s[hbs lf c[df fsfcb hfvbs8
tc7 ief cfereytt,bc uflfvothsf ijhbc ufdhwtkt,ekb mvtlt,f7 3dta[bcn.fjcybc4 itvs[dtdfib7 itcf'kjf7 c[dfudfhb bthbcfw b.jc8
3dta[bcn.fjcybc4 ntmcnib cf-
resfhb cnhjat,bs xfhtdf fh fhbc
v[jkjl bvbc cehdbkb7 hjv bcnjhbekb mhjybrf uffvlblhj7 f[fkb
wyj,f7 fy ityb ce,btmnehb fphb
vbfothj c[df vtvfnbfybc yfothc8
fhw bc fhbc v[jkjl7 hjv uflfvothbc cf[tkb erdlfd.jc8
vujyb7 3dta[bcn.fjcfyib4 ktmct,bc xfothf thsbc v[hbd7 uf fcf[btht,c cblbfltib sfyfvjyfobktj,bc cehdbkc7 vtjhtc v[hbd7
iteuet,kj,fc fhct,ek cbyfvldbktcsfy7 vtcfvt v[hbd7 cfresfh
sfdib lfhoveyt,ekj,fc lf erbltufyj fvgfhnfdyt,fc lf7 vtjs[tc
v[hbd7 ufhtcfv.fhjcsfy zblbkib
firfhf e'keht,fc8
gbhlfgbh yfyexfib lf c[df fcib lf jhfcib rb fh fhbc cfmvt7
cfpjuflj cehdbkib7 hjv 3dta[bcn.fjcfyib4 b.j8
vujyb7 flht dbhnekfehb sfvfib df[ctyt8
3dta[bcn.fjcfyib4 ktmct,bc
xfothf7 hfqfwbs fijhlbfc fpyfehj,fcfw rb /ufdc5 w[jdht,f c[dfufy vblbc7 [lt,f htdjkewbt,b7
hecs [tkvobabc nf[nb bh.tdf7
fv lhjc rb mfhsdtkt,b aekc
e[lbfy cjkjvjy fijhlbfc7 hjv
vfy vfs fpyfehekb ofhvjvfdkj,bc cf,est,b itelubyjc8
hf smvf eylf7 .jabsfl7 fijhlbfc fpyfehj,fc c[df vybidytkj,f /mjylf5 ityc idbkc bcts cfcofdkt,kt,ib vbbqt,lyty7 cflfw
v[jkjl 3ldjhbfycndjc4 ittcdkt,jlf7 vfuhfv bltehfl cek
c[dfufy itb'kt,f ofdblts5 mdt.fyf bvbcsdbc byuhtdf7 hjv ojlt,hbj,f uffemvjy7 ity rb yf.fk,td
ojlt,fc .blekj,8 hfqfwbs /ufdc8
yfyexfvfw lf c[dt,vfw [jv
vidtybdhfl bwjlyty7 hjv tc fhbc
[tkbs mvybkb cfertstcj hfv7
hfw vjcltdc cfmfhsdtkjc vstkb
cfereytt,bc ufyvfdkj,fib8 fhf
v[jkjl bwjlyty7 fhfvtl ibyfufyfl fqbfht,lyty rbltw fye ,jkjvlt itcbc[k[jhwt,ekb /mjylfs7 hjv tc fctf5 fvfpt ertstcb7
fhw itb'kt,f hjv hfvt b.jc8
/jlf7 fv ertstcib vjyfobktj,f8 vujyb7 hfqfw fvudfhb cehfsbf8
cehfst,b ,eyljdfybf lf xfvjemytkbf7 vfuhfv vbvfhsekt,f7 vujyb7 c[df fh fhbc8
vtwybthb [jv fh dfh7 vfuhfv7
hjv drbs[ekj,7 ewt, ufdbabmht,5
tc fh bmyt,f hecsfdtkbc lfothbkb8 pju]th7 bcts hfvtt,pt ufdbabmht,7 hjv dthw ufdfv[tk8
!! BDKBCB
'fkbfy vbpblfdc tc dbhnefkehb sfvfibc cehfsb8 vujyb ufvjyfujyb vjvtojyf lf7 vtw hfbvt
yfyexj,f fh lfvtvfhsjc7 bvfc
dabmhj,8 fvbnjv bctd e,hfkjl
]j,bf8
hfw eahj fmts vjlbjlf cfmfhsdtkj vtsjhvtnt cfereyblfy7
vbs eahj e,tlehlt,jlf7 elf,ehlt,jlf lf .jabc fyf,fhf hxt,jlf8 itb'kt,f e,tleht,f fh lfdfhmdfs7 vfuhfv7 ertstc itvs[dtdfib7
tc flubkbc nrtgyf b.j8 eahj cojhfl rb7 hjujhb flubkbc nrtgyf
b.j7 bwbs0 fb7 fcb yf,b]bs erfy
hjv lfb[td lf bm nrtgyb flubkc7
vtht rbltd fcbs lf bm nrtgyb8 nrtgyb lf nrtgyb7 jqjyl fhf bm7 cflfw jltcqfw b.fdb7 fhfvtl cflqfw lf,kf8
oby ofcdkf fh ufvjlbc8 jvbc
lhjc rfwb hjv ujhfrc lfbzthc7
bm7 hfw vtnc ufnrtgybc flubkc7
ertstcbf7 vtht tut, vjqjybthltc
lf c[df ujhfrbw lfbzbhjc8 bmtlfy hjv xfvjfult,ty7 ujhfrbc
'bhib hfvltybw fh eylf nrtgyjc7
[tbhb fh bmyt,f8
bctsb mdt.ybcsdbc7 hjujhbw
b.j7 dsmdfs7 cfmfhsdtkjc cfvtajt,b vtxdblvtnt cfereytib7 fylf
vskfl vtsdhfvtntib7 cflfw jhvjw ktrc itt'kj7 vw[tsfvlt bct
vjcekb.j lf ,t,hbc wb[t bct
lftzbhf7 hjv upfl7 obyfqj,f rb
fhf7 e,hfkjl rfwb fh it[dtlhjlf7 3dta[bcn.fjcybc4 vybidytkj,f fhbc ufyepjvtkb8
vtxdblvtnt cfereytc rbltd hf
ezbhc7 bm .dtkfpt hsek mfhsdtk
vtatc7 .dtkfpt e,tlehc lf cbdthfubs lhjbc itcf,fvbcc7 stbvehfpc hecsfdtkb f[cjdlf8 stbvehfpb gjtnb b.j8
cfbynthtcj tctw fhbc7 hfc abmhj,lf 3dta[bcn.fjcfypt4 ubjhub cffrf't8 cffrf'bc vybidytkj,fpt fqfh vjd.dt,b8 cek c[df v[fhtc ofdfk8 e,hfkjl7 thsb fv,fdb
ufvf[ctylf5 kefhcf, vtjhtc hjv
cffrf'bc vjrdkf uflffo.dtnbytc
lf vc[dthgkb ofdrbcib lfb,fhtc7
bm vbcek vjehfdc vtabc afhtib
,ffrf [th[tekb't lfe[dlf lf uffahs[bkf7 fctf lf ufbmtwbj8 cffrf't eeyfubhj w[tyc vjf[nf lf
uffztyf8 fmtlfy lfbo.j cfmfhsdtkjc bcnjhbbc ths-thsb elbltcb
lf tut, .dtkfpt cbc[kbfyb fv,fdb8
,ffrfc w[dbhb vjczhtc8
vfuhfv fm cfbynthtcj bc fhbc7
hfcfw ths-thsb vtvfnbfyt othc8
vstkb xdtyb e,tleht,f fmtlfy
lfbo.jj8 tc gbhdtkfl b.j7 hjv
vcf[ehvf gfnhjyc eqfkfnfj8 fye7
,ffrfv - vtatc8 ithvflbyvf fdsfylbkbc v[fht fh lfbzbhf8
f,f7 hjlbc fhbc ufwjw[kt,ekb eqjyj ukf[bc yffv,j,ib fdsfylbkbcf lf ithvflbybc fv,fdb0
fv bcnjhbblfy jhfcjhvjwlffsb
okbc itvltu8 tu fhb7 ,bzj7 ityb
ithvflbyj,fj0 hjujhb fdsfylbkbw ity b.fdbj888 lf fct itvltu8
fye7 aenkbfhbfqf lfhxtybkf8
cfhubc rfrf,f'tc thsufy ufrdhbs eothbf7 cbvjy vtat b.j erfyfcrytkb ofhvjvflutytkb hfbylek
cfmfhsdtkjcbj8 cbvjyb kefhcf,
vtjhbc ,f,ef b.j8
hfbylek cfmfhsdtkjcb fye
3dta[bcn.fjcybc4 cfmfhsdtkjcb8
vtht vjdblf cffrf'bc lhj lf
fhf hjvtkbvt vtabcf8 stbvehfpc
f[cjdlf 3dta[bcn.fjcfyb47 vfuhfv tc erdt thsudfhb reknehekb vt[cbtht,f b.j8 cffrf'tc 3dta[bcn.jcfyb4 fh czbhlt,jlf ~fhw
cf[fht,f7 c[dfsf ijhbc`7 bc cojhtlfw hjv lffyuhtdlf bvfc7 hfw
3dta[bcn.jcfyb4 b.j8 fhf hfqfw
ufycfresht,ekb welb rfwj,bc
ufvj7 fhfvtl bvbc ufvj7 hjv cfzbhjt,bclf vb[tldbs7 welbw b.j lf
rfhubw8 fctdt b.j stbvehfpbw8
hjujhw btsbv ueh]b bn.jlf7
dbc itdxbdkj7 hecsfdtkb vrdlfhbf8
vujybf7 hjv tc 'fkbfy cthbjpekb ahfpff lf ,fht jhfc otkboflc bntdc8
me-8 gverdze >>
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
megona saukuneebis miRmidan
mesmoda misi xma. xmac iseTi
hqonda, raRac ufro meti iyo
vidre Zexorcielis yelidan amosuli... TiTqos es xma sityvebis
gareSec sabrZolvelad geZaxda.
TiTqos misi gulic mxolod
imitom Zgerda, rom Sens mkerdqveSac aeCqarebina sisxli
sad ar daRvrili...
nadidgorali, naSamqorali...
saxelic iseTi hqonda - Zalian qarTuli da JReradi, xmadabla Tqma rom ar mouxdeboda
arafriT. amitom Tu daasaxelebdi, omaxianad unda dagesaxelebina
- muxran maWavariani!
verc ki warmomedgina axalgazrda, misi sibrZne asakisa da
gamocdilebis STabeWdilebas qmnida, jer kidev aTeuli wlebis
win, roca asakovnobamde didi
gza hqonda savali. es `asaki da
gamocdileba~ mis yvelaze adreul leqsebSic Canda.
kidev ver warmomedgina muxran
maWavariani saxlSi, savarZelSi
mokalaTebuli, moSvebuli da gancxromili. is xmaliviT iyo, romelsac vadaSi Cagebis Jami jer
ar dasdgomoda... misi aziduli
warbebi TiTqos momarTul da
daWimul sxeulsa da suls bolo Strixs matebda. misi sityva
maSinac ki sabrZolo yiJinasaviT
ismoda, roca brZolis niSan-wyali aRar etyoboda istoriulad
omebiT gadaRlilsa da Zlieri
mezoblis wnexs qveS moyolil saqarTvelos.
is modioda da Tavisi qarTuli
sisxli mohqonda, rogorc Caumqrali cecxli da rogorc sakraluri swavleba, ise unda gadaeca STamomavlobisaTvis. mohqonda sisxli,
romelsac
`gzadagza svamdnen
amRvrevdnen,
Rvridnen,
uRmerTod hryvnidnen,
ugulod hyidnen,
da...
miuxedavad amisa, mainc gamoiara
rusTvelis guli,
gamoiara
vaxtangis guli,
gamoiara
Tamaris guli,
gamoiara
sulxanis guli~...
sakraluri swavleba SemTxveviT
ar mixsenebia. geni da sisxli, rasac
ase xSirad vaxsenebT xolme sxva
araferia, Tu ara cnobiereba Seni
eris fesvis codna-cnobiTa da winapris sibrZniT nakvebi. es genebTan
erTad ki gadmogvecema, magram Sesabamisi swavlebiT Tu ar ganmtkicda, ise ikargeba, rogorc peSvSi Casxmuli wyaros wyali.
maxsovs daRlili, gabrazebuli
da gangeb mdumare poeti. is dro
iyo, roca ukve sakuTari TvaliT
naxa, iq, sadac saqarTvelos gadasarCeni omi unda yofiliyo, eris
bedi unda gadawyvetiliyo, sul
sxva miznebisTvis duRda cxovreba.
- rogor minda, gesaubroT... vuTxari mokrZalebiT.
- ar SemiZlia! marTla ar SemiZlia... vnaxoT, dro gavides, iqneb
gulma sxva miTxras da maTqmevinos kidec... axla ra unda vTqva?
gareT zafxulis xvati idga,
qancgawyvetili qarTveli qalebi
vin icis romeli qveynidan Camotanili uxarisxo tansacmliT savse
did CanTebs daaTrevdnen... gadagvarebamde misuli umuSevari kacebi
iqve daxlTan axlos, sadac qalebi WinWebiTa da bostneuliT vaWrobdnen, saxeldaxelo sufrasTan
isxdnen da sadRegrZeloebs afrqvevdnen. sufra iyo sajayi, iseTi,
rogorzedac adre Zlier mezoblebs davcinodiT - Zexvi, puri da
arayi... an ludi, gamxmari Tevzi
da puris yua...
quCaSi gaWirvebasa da politikas daesadgurebina, politikaSi keTildReobasa da ganurCevlobas.
mas Semdeg lamis aTi welic
gavida. ra Seicvala da ra - ara,
mkiTxveli Tavad mixvdeba. muxran
maWavarianmac, marTalia Zunwad, magram ramdenime sityva Tqva...
80 wlis iubilars prezidenti
ewvia. maSin mTelma saqarTvelom
moismina, ra isurva poetma - wyaro
gamoiyvaneT am ulamazes sofelSio... xalxs sasmeli wyali Soridan moaqvso. wyaro - sicocxlisa
da sisufTavis simbolo - simbo-
lurad dautova maT, viszec loculobda:
`iaron, iaron, iaron! amin!~-o
sxva survili leqsiT hqonda
naTqvami:
`ver mivaRwie,
ver veRirse ukeTu mizans,
ver gaviswore ukeTu xoSi, ra bedenaa didubis da
mTawmindis miwa!..
Tu sikvdilia, ai, wola mesmis SamqorSi!~
oRondac sad Samqori iyo
da sad `Samqors~ gvalandebdnen,
amisi garCeva unda SegvZleboda...
verafriT warmovidgendiT
muxran maWavarians dawolils,
sikvdilTan Sexvedris momlodines... zeciurma ukeT icis, vis
rogor dasasruls miagebs. misi
dasasruli rusTavelis Teatris
scenaze dadga. sityva iyo xmamaRali da omaxiani - iseTive, rogorc misi saxeli - muxran!
81 wlis poeti idga scenaze
da mas ar hqonda asaki, verafriT
daarqmevdi moxucebuls an xandazmuls, rogorc am xnis adamians egeba.
idga droze maRla da xmaliviT SemarTuli. mere Setortmanda da bolo amosunTqva vidre dadgeboda, vidre daecemoda,
sul raRac wamiT, magram mainc
daiCoqa... saqarTvelosTvis, cxadia...
lela
jiyaSvili
vsfovbylf uekib b[ent,c=
qarTuli poeziis muxnari - muxran maWavariani
igi meoce saukuneSi darCa, rogorc maradisoba.
arian ki adamianebi, romlebic
Tavis saukuneSi rCebian, rogorc
didTa kacTa sazomi erTeuli, meti
araferi.
dRes muxran maWavarianze msurs
saubari da misgan gareSe xalxiT
msurs daviwyo Cemi esse. amiT ufro
metis Tqma SeiZleba masze.
zogierTi, davarqvaT am zogierTs
gabevrebuli erTeuloba, Tavis Semoqmedebas warmoaCens (yovelTvis
yofila ase da yovelTvis ase iqneba) rogorc unikums, Sedevrs, epoqalur naqmns. maT umetes SemTxvevaSi droc uwyobs xels, dro mxolod sadReiso da ara maradi moZraobis Carxi. maRali kacebi wyaloben aseT Semoqmedebas, maRali kacebi
da ara didi kacebi. didi kacebi
ki CrdilSi arian da Tavis dros
elian, am SemTxvevaSi maradisobis
ganzomilebas, raTa aiwios am didi
kacebis xma maradiulobis sasworze. didTa kacTa xma ki ar aiwonebao, - ambobda zviadi. did kacTa
xmaze sicocxlisunarianoba eniWeboda da mieniWeba mravalT.
muxran maWavariani oficialurad akrZaluli poeti ar yofila
oficiozisTvis, magram yvela misi
diadi naqmni medroveTa CrdilqveS iyo moqceuli, misi Semoqmedebis damsaxurebis Sesaxeb ki erTxmad dumda kritika. mxolod gansakuTrebiT ganswavlulebma Tu icodnen misi leqsebi zepirad, da mainc
iseTi leqsebi, romliTac warmoCindeba araTu poeti mkiTxvelis winaSe.
Cven gviyvars masStabebi da veTayvanebiT msoflio gaqanebas, ricxobrivad patarebi varT, da mitom. masebsac uyvars msoflio gaqaneba
da ara siRrmiseuli CaRrmaveba.
orive erTarsad Zneli warmosadgenia mkiTxvelis winaSe, Zneli da
ara SeuZlebeli.
muxran maWavarians bedma aRirsa
yofiliyo didi poeti. did poets
vambob da upirveles yovlisa vgulisxmob did adamians, Torem kargi
leqsebis wera bevrma iswavla galaktionis Semdeg. TumcaRa muxrani
martoden karg leqsebs ki ara, Sedevrebs werda, romliTac qarTul
sityvierebisa da azrovnebas masStabi misca haerovani sisadavisa da
filosofiuri simsubuqis.
isic im didi epoqis Svili iyo,
romelic daiwyo ruseTSi andrei
voznesenskis, evgeni evtuSenkos, iosif brodskisa da sxvaTa Taosno-
biT, evropaSi ki idga amindi
biTlzebisa. sabWoeTzec gavrcelda nawilobriv Tavisuflebis siaxlis SegrZnebis es sio. rusul
poeziaSi jer kidev Tavis tans
scemdnen boris pasternaki da anna
axmatova. saqarTveloSi izrdeboda
axali Taoba, romelmac, Tamamad SemiZlia vTqva, gadaaWarba Tavis winamorbedebs, rameTu SemoqmedebiTi Tavisuflebis oazisSi imyofebodnen,
- da imyofebodnen sicocxlis bolomdis, miuxedavad aTasgvari wnexisa da akrZalvebisa.
gvian mixvda xruSCovi Tavis
politikur Secdomas, radgan gatacebuli iyo aRmoefxvra yvelaferi stalinuri, es ki gamoepara,
yvelaze mniSvnelovani da wamoiyvira baxusiT gadareulma - `D djghjcf[ bcreccndf z cnfkbybcn~... es SeZaxili yvelas Seexo, eleqtroSokiviT Semoirbina am
replikam mTeli sabWoeTi. nomenklaturis reaqciac mohyva da Seiqmna
mTeli rigi preiskuranti akrZalvebisa da akrZalulebisa. sabWoeTis
periferiebSi naklebad igrZnoboda
devnaTa axali nakadi, magram mkrTali siosaviT gadauara xruSCovis
risxvam qarTul kulturas, amas
vin daeZebda, qarTvelTa srul deportacias apirebda loTi xruSCovi. Tumca, TviT mbrZanebeli moaSTves male.
Cveni mwerloba ki Tavisi gziT
midioda rudunebiT da did korifeTa Soris gamoikveTa ori saxeli - muxrani da murmani. orTaveni qarTuli poeziis mewinaveebad
iqcnen da aseTad darCnen sicocxlis bolomde. maT poezias mieca
akakiseuli sisaTuTe da ritmis
originaluri stili. am stilma
qarTuli leqsi monumentaluri
gaxada, anu leqsi yurebadi gaxda uyureb,
xedav,
grZnob
da rac mTavaria SeigrZnob imas,
rac weria. ai, magaliTad:
`TevziviT uxmod amomdis suli,
amxobs cruTani qveyanas fici.
Suri mSurs, - Suri!
Suri mSurs, - Suri!
Suri mSurs, - visac
Cemi Surs, - misi~.
es erTi imaTgania, sadac leqsma
ganivTebuli saxe miiRo da amave
dros Tavisi xma hqonda auwonavi.
da es is dro-Jami iyo, roca msoflio majiscema daxSuli iyo sabWoeTis binadarTaTvis. TumcaRa msof-
qvemoT srulad vaqveynebT poetis ukanasknel
sityvas, romlis warmosaTqmeladac avida igi
scenaze, magram bolomde ver daasrula.
`Tbiliso, me rom
SenTan movedi,
siyvaruliviT videq
mdumari...
mec unda viyo
Seni poeti,
me ar viqnebi
Seni stumari~ ase mimarTa saqarTvelos
dedaqalaqs, naxevari saukunis winaT, Cvenma dRevandelma
iubilarma, romelic ukve karga xania, Rirseuli poeti
gaxlavT ara marto Tbilisisa, aramed mTliani saqarTvelosi.
winaTac da dResac yoveli WeSmariti qarTveli poeti saqarTveloTia daavadebuli:
- RmerTo samSoblo
micocxle,
ZilSiac amas vduduneb! -
werda vaJa.
- davbadebulvar, rom viyo
mona da saqarTvelos medgas
uReli! - werda ticiani.
- samSoblo ar dagaviwydeT,
samSoblo umTavresia! - werda galaktioni.
`roca giWirs Sin da gareT
da qveyana Cveni godebs,
RmerTma nu qnas,
sadme qarTvels
qarTveloba ar undodes!~ wers fridon xalvaSi.
arada, aramcTu sxvagan, amJamad, TviT saqarTveloSi, samwuxarod, arian qarTvelebi, romlebsac maincadamainc didad
arafrad miaCniaT Seni qarTveloba! (amis Tqma iyo da waiqca poeti. - red.
red.)
magram, darwmunebuli var,
RmerTi Tavisas miuzRavs yvelas, da dRes ara, - xvale, am
`mamulis~
foto-reportaJi
`maSin epoqa dasrulda didi...~
galaktioni
lio mzeris rakursi did qarTvel
poets sworad hqonda daWerili
da am mzeris parametrebze aawyo
Tavisi leqsis forma, xolo Sinaarsi erovnuli suliskveTebisa misca.
muxranis mTavari safiqrebeli
Temebi vaxtang VI da sulxan-saba
orbelianis bedia. igi meTvramete
saukuneSi uyurebda qveynis axlo
da Soreul momavals. man jer kidev
rodis ganWvrita is, rom saqarTvelos isev daudgeboda Jami orientaciis arCevisa - evropa Tu ruseTi. evropa poetisTvis imedobanas
TamaSi iyo `orbeliani ludoviko
meToTxmetesTan
alodines da...
meTxuTmete kacad Sevida.
cameti ludoviko
kedlidan iyureba,
cicas efereba
lui meToTxmete~
es ver gaiges dRevandelma politikanebma. ludovikoebi bevrni yofilan da arian da iqnebian kidec.
saba erTi iyo, is imedebiT gaityues Tavisi qveynidan. dRes vaipolitikosebi TveobiT uzian Tanamedrove oTxwlian ludovikoebs
sasaxlis karze da meTxuTmete kacad ki ara kacadac ar Tvlian, ise
istumreben TavianTi qveynidan. samagierod, ukve kargad ician, rom
ruseTi sikvdilia.
diax, rom sikvdilia ruseTi saqarTvelosTvis da unda SevagnebinoT
dRevandeli vai politikosebis medalionis meore mxares. ai, marTali sityva, esec xom araa raRac
sxva `moi pariza, moiroma,
moistambula,
mobrunda Sin da
iudasi eZRvna ambori.
moimoskova, ar acala
yinvam Zlierma,
moskovma STanTqa
Zvalni misni, - satanZieni.
mkerdzed gefina CanCqeriviT
qaTqaTa wveri,
gamoalaje sakuTar saflavs...
kurTxeul iyos
saxeli Seni, - saba!~
(`isev saba~ dawerili 1973 wels).
dRes veravis aiZulebs qarTuli poezia es pozicia daikave Tu
isao. ufro ki piriqiT, dRes bevri poetia, romlebic sxvaTa dakrulze buqnaoben. saqarTveloSi
ki qalwuluri siwrfele mxolod
warsul magaliTebad SemogvrCa.
me axla maxsendeba saqarTvelos
uaxlesi istoriis gzisgasayari,
saidanac aTvla daiwyo dRevandelma qarTulma saxelmwifom da aqac
upirvelesi sityva saqarTvelos
bermuxasaviT RvawliT mosil poets miakuTvnes, rodesac muxran
maWavarianma 1990 wlis 14 noembers uzenaesi sabWos pirvel sxdomaze uzenaesi sabWos Tavmjdomared
wamoayena zviad gamsaxurdias kandidatura. amiT eris cxovrebis Carxi sxva mimarTulebiT datrialda (waRma Tu ukuRma, es momavalma
Tqvas, magram datrialda sxva mimarTulebiT, ara imiT, riTac aqamde
iyo). da amaSic pirveli sityva
muxrans miekuTvna. aq zviadis arCevaze ki ar iyo saqme, aramed eris
majiscema xelSi poetebs eWira.
aseTi poeturi gaqaneba arc erT
did poets ar Rirsebia saqarTvelos istoriis mTel manZilze. es
iyo wami, marTlac, udidebulesi, rogorc amas merab kostava ityoda. da davamateb imas, rom es is
wami iyo, roca saqarTvelos bediRbali parizSi, vaSingtonSi da
moskovSi ki ar wydeboda, aramed
TviT saqarTveloSi. ai, es sityva
Tqva im istoriul sxdomaze muxran
maWavarianma da mTeli misi poeziis suli da guli Cado am naTqvamis ganxorcielebaSi. mogvianebiT
ki sasowarkveTilma amoigmina `is iyo, - saxes uprians
iZenda ukve parnasi!
is iyo, - iZirkveboda
TamaSi rusobanasi!
is iyo, - gmiri xevsuri
mkvdreTiT dgeboda samasi!
gamogvecxada (krul iyos!) sisxli rom scxia mamasi,
da... isev rusobanasi
dagvawyebina TamaSi!~
(`rusobana~ - daiwera 1993 wels).
dRes saqarTvelom didi sisxlisa da omis fasad Camoicila rusis
sindromi, nostalgia veRar gaWris,
rameTu mxolod leqsSi da istoriaSi ki aRara gvaqvs warmodgenili rusis saxe, aramed cxadad
vxedavT Cven WogritiT liaxvze
da engurze rusul Ceqmas da vin
vis da, Cveni Tu ara Cveni Svilebis Segnebidan waiSleba xsovna
ruseTis - es monuri daavadeba,
romelic jer kidev im meTvramete
saukuneSi SemoiWra CvenSi mTelis
simZlavriT,
didi muxrani rom fiqrobda
da misi poeziis gamocanad rom
darCa.
e. w. qarTvelTagan, arc erT
maTgans ar ascdeba bedi akaki
wereTlis naTagvari Ramurasi!
iSviaTia poeti, romelsac
sxva poetis danaxvisa da misi
aRiarebis unari Seswevs.
fridon xalvaSi samagaliToa am mxrivac:
`miyvars naavdrali mTebi,
mTebi nislebaCaluli,
kvnesiT daxnul-danaTesi,
iarebiT daSaruli,
rogorc gorgilaZis leqsi
didqarTuli, aWaruli.~
WeSmaritad, uSurvelobisa
da keTilSobilebis zenitia
fridon xalvaSis es `gulidan
xorcad gamonatani~ sityvebi.
udavod, `didqarTulia~ TviTon fridonis Semoqmedebac.
xalxma zepirad icis misi
madliani xelidan gamosuli
araerTi striqoni.
`miTxar, rogoraa memleqeTi,
Cemi sanatreli saqarTvelo,
rame imnairi gamagone,
guli dakodili
gavamrTelo.~
mTel qarTul poeziaSi
TiTo-orola Tua esoden gulSi Camwvdomi leqsi.
fridoni prozaSic iseve
wrfeli da elvarea, rogorc
poeziaSi:
mravlismetyvelia misi
romani `SeiZleba Tu ara, muslimani iyos qarTveli.~
SesaniSnavia misi memorialuri xasiaTis wigni `omri~...
WeSmarit poets, mxurvale mamuliSvils, daucxromel sazogado moRvawes, Cems
Zvel megobars fridon xalvaSs suliTa da guliT vulocav dabadebidan 85 wlisTavs da vusurveb kvlavac
mravalgzis gaexarebinos
qarTveli kacis guli Tavisi leqsiTa Tu proziT.
manuCar kaWaxiZe
muxran maWavariani
15.05.010 Tbilisi
6
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
Znelia moZebno adamiani, vinc levan berZeniSvilTan xuTi-aTi wuTis saubris Semdeg ar mixvdeba, rom
is yofili politikuri patimaria. rogorc Cans, am viTarebam, am ambavma baton levanze waruSleli
STabeWdileba moaxdina. TviT patimrobaSi, am gamocdilebaSi aris raRac iseTi, rasac berZeniSvili
araTu ar malavs, aramed cdilobs, rac SeiZleba swrafad miawodos es informacia sxvas. es aris is,
ramac gansazRvra levan berZeniSvili. berZeniSvili namdvilad gansazRvra uSiSroebis komitetis
gadawyvetilebam, daepatimrebina igi. es ar iyo marto erTjeradi aqti, es iyo oTxwliani devna, Zalian
Taviseburi, romelic patimrobiT dasrulda da amiT damTavrda garkveuli epoqa...
amiT levan berZeniSvilis axalgazrdoba damTavrda.
mZafri STabeWdilebebi bevri SemiZlia gavixseno. magaliTad, SemTxveva, romelic mqonda braziliasa
da samxreT afrikaSi. am qveynebSi
gamZarcves. Zalian Taviseburi ganwyobaa es. braziliaSi orjer gamZarcves. samxreT afrikaSi erTxel,
Tumca mets verc moaswrebdnen. ubralod, cota xniT viyavi. aseve
kargad maxsovs, bavSvobaSi erTma
Cemze nawyenma gogonam Tavisi biZaSvili rom damaxvedra. am danebian
Sexvedraze megobarTan erTad aRmovCndi, romelmac mimatova. aseTi
rameebis daviwyeba SeuZlebelia.
aris bevri ram, rac gaxsovs kacs,
magram aris erTi ram, rac mudmivad maxsovs. es aris patimroba,
rac imdenad aranormaluria da imdenad arasaWiro, rom es krizisi ganukurnebelia da mudmivad Tan axlavs
da Tavis daRs asvams adamians.
vfiqrob, amaSi aris garkveuli
fatalizmi, da rom raRac TvalsazrisiT, isini codonic ki arian,
visac amgvari gamocdileba ara aqvs.
esaa garkveuli simdidre. ra Tqma
unda, ar vici, ramdeni momca uzenaesma Zalam, Tuki is arsebobs, da
ramden xans unda viyo amqveynad,
magram vici, rom ufro met xans
viqnebodi, is wlebi rom ar yofiliyo, imitom, rom fizikurad Cemi
sicocxlidan raRac mniSvnelovani waiRes. Tumca nelson mandelas
rom vakvirdebi, romelic 30 weli
ijda cixeSi, vxvdebi, rom cixe
garkveuli gagebiT, raRaceebsac inaxavs. magram dadebiTi elementebi,
anu plusebi da minusebi rom davuTvaloT Cems dapatimrebas, ra
Tqma unda, plusebi gadaaWarbebs.
amiT aravis movuwodeb, rom saswrafod cixeSi gaiqces. magaliTad,
Seni meuRlis erTgulebasa da siyvarulSi rom darwmunde, amisTvis
dapatimreba ar aris sakmarisi. Cems
irgvliv bevri daapatimres, aqedan
90 procentma dakarga TavianTi
Zvirfasi meuRleebi. cixeSi pantapuntiT modioda telegramebi Ìèëûé, ÿ íàøëà äðóãîãî ÷åëîâåêà. am telegramaze, mis Sinaarsze, sabWoTa kagebe muSaobda. is
aiZulebda qalebs, uari eTqvaT dapatimrebul qmrebze. Cemi SemTxveva imitom ki ar iyo gamorCeuli,
rom qarTuli kagebe sxvanairad
muSaobda, qarTuli kagebe sabWoTa
kagebes Rirseuli nawili iyo...
3 weli hqonda misjili,
magram saTaveSi gorbaCovi
rom ar mosuliyo, axlac iq
iqneboda, Tuki iqneboda saerTod. merab kostavasac cota
miesaja, magram is ijda da
ijda, imitom, rom umatebdnen
da umatebdnen, da kidev daumatebdnen, qveyanaSi globaluri cvlilebebi rom ar momxdariyo. mZime stresul mdgomareobaSi adamiani cdilobs
gaerkves, ra da rogor aris,
da Tu igi amas, rogorc tragedias da usamarTlobas
aRiqvams, maSin is SeiZleba
gadagvardes. magram Tu TavisTavSi sakmaris codvilobas
xedavs, ris gamoc SeiZleba
zogadad daisajos, maSin igi
gadarCeba.
cxovrebaSi bevri damiSavebia saimisod, rom gasaWirSi Cavvardniliyavi. Tu dainaxav, rom samyaroSi
aris garkveuli samarTlianoba, Tundac imaSi, rom Sens CagvraSi
aris raRac kanonzomiereba, imitom,
rom Senc dagiSavebia, an kidev daaSaveb, - maSin SeiZleba iolad gadarCe. moraluri mdgradobis garantia
sakuTari Tavis Sefasebis unaria.
kargad maxsovs rostovis cixeSi gagonili pirveli didi sibrZne:
`Â ãðóçèè - rostovelma qurdma
miTxra, - âñå âîðû äî ïåðâîãî
ñâåòîôîðà~. qarTveli patimrebis
didi nawili Zalian magrad iqceva pirvel gasaWiramde, anu rostovis cixemde. es ar exeba politpatimrebs, romlebic, rogorc wesi, qarTvelebic da somxebic da a.S.
- Zalian medgarni arian xolme,
aramed exeba e.w. axalgazrda, mo-
mavalze mofiqral xalxs. bevri
fiqrobs, rom is qurduli cxovrebis gzas daadgeba, oRond rostovis cixemde. pirvelive seriozuli
gamocda - rostovis cixe, romelic cudi adgilia, Zalian akninebs, ase vTqvaT, im romantikul
warmodgenebs, romlebic axalgazrdebs qurdul samyaroze aqvT. axla
ver vityvi, gaumarjos rostovis
cixes-meTqi, magram man Tavisi funqcia uTuod Seasrula Cvens istoriaSi, da bevri qarTveli adamiani
daabruna dedamiwaze im saeWvo zecidan, romelsac qurduli samyaros
zeca hqvia. bevri kargi ram, rac iq
iyo, isedac iqneboda, ra Tqma unda,
magram Zneli warmosadgenia, sabWoTa
kavSirSi gvevlo da yvelaze Warbi
Tavisufali inteleqtualuri Semadgenloba Segvekriba. uSiSroebas
amis saSualeba hqonda. man Sekriba da, garda amisa, am xalxs gamocda mouwyo, da vinc, ase vTqvaT, TanamSromlobas iolad daTanxmda,
maTgan Cveni rigebi gawminda, ase
vTqvaT, jirkvali ganagdo, da datova
sufTa, dauTanxmebeli masala - xalxi, romelic ar eTanxmeboda sistemas. aseT adgilas moxvedra ar
iyo patara ram, da mimaCnia, uSiSroebam, garkveulwilad, pativi dagvdo
im TvalsazrisiT, rom ar mogvisaja, vTqvaT, gaupatiurebisTvis... arada, SeeZloT, nebismieri saqme SeekeraT. magaliTad, samSoblos RalatisTvis gavesamarTlebineT, magram
patiosnad gviwoda xalxi, romelic antisabWoTa meTodebiT ibrZoda. mere, roca sabWoTa kavSiri
daingreva da mTeli msoflio gaigebs, rom es iyo boroteba, aSkarad
meamayeba, rom antisabWoTa agitaciis
da propagandis muxliT viyavi braldebuli, da ara, vTqvaT, xulignobis an gaupatiurebisa.
vinaidan gairkva, rom sabWoTa
kargi ar yofila da saqarTveloSi sabWoTa kavSirs arcerTi seriozuli adamiani (mxedvelobaSi Tu
ar miviRebT imas, rom xalxi Tavis
axalgazrdobas mistiris. Tumca,
realurad, sabWoTa kavSirSi dabruneba aravis unda, erTi-ori damTxveuli komunistis garda, romelTac
aseve Tavisi uflebebi aqvT) ar
mistiris, amitom, garkveuli gagebiT, antisabWoTa agitaciisa da
propagandisTvis jdoma kargia. meore mxriv, Raribia is adamiani, romelsac miRmuri gamocdileba ara
aqvs. mwerlebs es gamocdileba aqvT,
imitom, rom TviTon gadadian samyarodan samyaroSi, qaRaldze mainc,
xolo qaRaldze ver moxdeba, Tu
SigniT ar moxda sulieri Zvra.
erTsaxovnebaSi didi siRaribea, magaliTad, xuTosnobaSi, kaTedris gamgeobaSi, dafasebaSi, mTawmindaze dakrZalvaSi... aqvs adamians Sansi iwves
mTawmindaze da aravis axsovdes
da ainteresebdes igi. magram aris
sxva Sansic. SeiZleba adamiani sazogadoebisTvis sruliad miuRebeli iyos, magram elvarebdes, rogorc
gmiri da ideali.
me vicnobdi aseT kacs, romelic
xandaxan yvelas gvacinebda Zalian
seriozulad da romelic absoluturad miuRebeli iyo, magram, ra
Tqma unda, is XX saukunis saintereso qarTvelTa sameulSi Sevidoda. es jaba ioseliania. namdvilad
ar viyavi misi gulSematkivari, da
namdvilad mgonia, rom misi azrovneba, araTu dros CamorCeboda, aramed
Zalian gaRma iyo, magram Tqven warmoidgineT, romanis daweras rom
vapirebde, namdvilad vici, rom xuTosnebis bediT ar davinteresdebodi, radgan maTSi araferia saintereso. ioselianisnair adamianebs
sazogadoeba Cuqnis qalTa met yuradRebas, ukeTes garegnobas, da karg
fizikur SesaZleblobebs. minaxavs,
rogor arboda 75 wlis jaba ioseliani meTxuTmete sarTulze. SevardnaZe liftiT adioda, is ki aswrebda xolme. adamiani elvare unda
iyos. ufro sworad, kargi iqneba,
rom iyos. xolo es adamiani swor
gzasac Tu daadgeba, maSin es didi
bednierebaa. aseTi adamianebi gmi-
qaliSvilobis instituti, Cemi azriT, gaTavisuflebuli unda iyos yvelanairi akviatebebisagan. anu, es unda iyos bavSvis arCevani da is Tavisufali unda iyos am arCevanSi. ar vambob, rom gavekidoT yvelas da wavarTvaT qaliSviloba, Tundac xelovnurad an
dabadebisTanave, rom mere veRar gabedos qaliSvilad darCena. magram amave dros dramatulad mimaCnia, rom adamiani cxovrobs da
am cxovrebidan raRac Zalian Zvirfasi gamocdileba ar miaqvs. vfiqrob, maT es gamocdileba sazogadoebam waarTva...
qaliSvili da araqaliSvili adamiani CemTvis ar gansxvavdeba, garda erTi SemTxvevisa, rodesac is valdebulia ubralod ar iyos
qaliSvili. Znelad warmomidgenia, rom qaliSvilma yvelaferi SeZlos, magaliTad, ver
iqneba msaxiobi, minaxavs meZavi qalis roli,
romelic qaliSvilma iTamaSa da ver Seasrula. iseve, rogorc, Tuki patimari ar yofilxar, verasodes mixvdebi, bariers iqidan rogor giyureben... adamiani, romelic am mxriv
sxva adamianebisTvis daxurulia, roca raRac
TvalsazrisiT is ucodvelia, SeiZleba raRac unarebs kargavdes, da piriqiT, raRac unarebs inarCunebdes. iaponiaSi eleqtronul
qarxanaSi adgilia, sadac mxolod qaliSvilebi muSaoben imitom, rom qalwulis TiTebi gamoyofen raRac nivTierebas, romelsac
araqalwulebi ar gamoyofen. Tumca marto
amis gamo, iyo qaliSvili, sasaciloa.
erTi kaxuri gamonaTqvamia - `kargunaxavi~.
samarTlianoba yvelaze saSiSi
sityvaa, es aris sityva, romlis
gamoc yvelaze meti sisxli daiRvara, vidre sxva romelime sityvis
gamo. saqarTveloSi Cven ukve viciT,
rom samarTlianoba iolad miRwevadi ram ar aris. Cven mogviwevs
Segueba imisa, rom vinc iSova, iman
iSova. es am qveynisTvis gadamwyve-
xebic ki, ar eqvemdebareba srul
algoriTmizacias, da is xalxi, visac eCveneba, rom am mxriv raRacis
gakeTeba SeuZlia, brZen xalxad
iTvleba.
xandaxan am sityvas ar uwodeben, magram eubnebian: `Tqvenma zogma
prognozma gaamarTla~, - rac daaxloebiT igivea, anu es ufro Tava-
kaci,
romelic
icinis!
rebad iqcevian xolme. aseTi xalxi, gansakuTrebiT sainteresoa am
gardamaval droSi. vin aris is,
visac unda mibaZo.
pativsacemia prezidentis azri
mis moxeleebze, magram saeWvoa, prezidentma erTi kaci mainc gvaCvenos, romelic Rame im fiqriT iZinebs, rom xval gaiRviZebs da daviT
kezeraSvils emsgavseba.
dRevandel gmirebze, romlebic
xelovnurad iqmnebian, ar SeiZleba
seriozulad laparaki. magaliTad,
`es gmiria~, - ityvis xolme prezidenti, magram isini aseTebi ar arian.
maT aravin baZavs, aravis unda maTnairi iyos.
mxedrionis dros, televiziiT
aCvenes filmi `erTxel amerikaSi~,
romelmac waruSleli gavlena moaxdina saqarTveloze, formebis
TvalsazrisiT. `grand Cerokebze~
momjdari biWebi da maTi saqcieli pirdapir im filmidan iyo gadmoRebuli. anu isini saqarTveloSi amerikuli reketis gariJraJs
qmnidnen. da Zalian kargi, rom es
filmi arsebobda, radgan uamfilmod es biWebi sisastikis ufro
rTul da gaugebar formebs moifiqrebdnen.
maT airCies sisastikis is formebi, romlebic mxatvruli gaformebis saSualebas iZleoda. sabednierod, isini ar gaxdnen qarTuli
sazogadoebis iseTi organuli nawili, rogorc mafia iyo samxreT
italiis sazogadoebis nawili.
amiT imis Tqma minda, rom kargia,
es imas ar niSnavs, rom mosawoni
iyo, magram kargia niSnavs, rom swrafad movineleT da movixadeT es
seni. garkveuli gagebiT, es nacionaluri senia.
qaliSvilebi swored aseTi kargunaxavebi
mgonia. vici, orjer gaTxovili qali, romelmac gardacvalebis win SemomCivla, qaliSvili varo. man es gulistkiviliT Tqva. es CemTvis Soki iyo. mgonia, rom egzistenciur pirobaSi, sikvdilis win, man simarTle Tqva.
Tqva, rom raRac aklda. damejera, rom am adamianebs raRac akliaT. qaliSvilobis instituti sazogadoebam ar unda moiTxovos. danarCeni - adamianis arCevania. ra Tqma unda, ZaliT veravis vaiZulebT, rom ginda Tu ara,
dakargos qaliSviloba. erTxel Zalian gulmodgined rom mReroda kaci da simRera ar
gamosdioda, profesorma rezo siraZem, romelic Cemi maswavlebeli iyo, im kacs uTxra,
cota aigde simRerao. qalwulobazec ase minda vTqva, qalebma unda aigdon qalwulobis
instituti, da qalic unda aigdon.
es aris Tavisufleba, romelsac isini imsaxureben. roca frangi xalxis 55 procentma
Tqva, ar gvinda konstituciao, safrangeTis
prezidentma brZana; ra vqna, es aris Cemi xalxis arCevanio. Tu qarTveli qalebi ityvian,
rom qaliSvilobis instituti maT fexze hkidiaT, sazogadoeba ityvis, rom es maTi qalebis arCevania.
Tu vinmes hgonia, rom adamiani Zvirfasia
imiT, Tu sxeulis romel nawilSi moxda Sexeba da ramdenad Rrmad, da Tu mxolod esaa
mniSvnelovani adamianSi, maSin cudad yofila Cveni saqme, amis mixedviT adamiani ar
unda iwonebodes.
ti momentia, anu qveyana ufro maRla unda dadges, vidre martivi
warmodgena samarTlianobaze. arsebobs didi da patara samarTlianobebi. nel-nela cxovreba gaswavlis sibrZnes. iyo brZeni, niSnavs ar iyo Wkviani. rusTaveli rom
ambobs, am ambavs Wkvianebi ver mixvdebiano, swored amas gulisxmobda.
Wkviani aris - orjer ori oTxia.
ukanonod mopovebuli qoneba rom
unda CamoerTvas vinmes, es Wkvianobaa da, ra Tqma unda, sworia, magram
sibrZne mdgomareobs imaSi, rom saqarTvelom ar unda izrunos yvela
samarTlianobis aRdgenaze.
magaliTad, 44 wels moxda e.w.
Turq mesxTa anu mahmadian qarTvelTa gasaxleba saqarTvelodan.
srulad rom aRdges samarTlianoba, saqarTveloSi naxevari milioni adamiani unda Camovides, romelic Cvens mimarT agresiulad iqneba ganwyobili. anu Zneli warmosadgenia srulad aRadgino samarTlianoba, da SeinarCuno qveyana.
amave dros, arc imis Tqma SeiZleba, rom am xalxs ar daabruneb.
sruliad warmoudgenelia, Tundac
pragmatuli TvalsazrisiT. saqarTvelos ar eqneba amis Sansi. anu
sibrZne sxvaganaa, iq ara, sadac orjer ori oTxia, sibrZne gacilebiT
ufro rTulia da sibrZnis SemTxvevaSi, orjer ori xandaxan ar
aris oTxi, namdvilad ar aris. Tu
vinmes uWirs amis warmodgena, unda
axsovdes, rom aris erTi Teoria,
romelsac efuZneba Cveni codna,
anu erTi wertilidan wrfisadmi
SeiZleba gaavlo erTi paraleli,
da aris ori sxva Teoria, romelic ambobs, rom verc erTs ver
gaavleb. aqedan erTi ambobs, rom
isini erTmaneTs gadakveTen, meores
mixedviT ki isini erTmaneTs arasodes gadakveTen. am orive Teoriis
mixedviT, kacobrioba kosmosSi dafrinavs, da cxovrebas awyobs, da is
Teoria, rom mxolod erTi paralelis gavleba SeiZleba, samwuxarod,
daaxloebiT iseT qveynebs axasiaTebs, rogoric saqarTveloa. lobaCevskis da rimanis geometriebi, es
aris pasuxi imaze, rom sibrZne ar
aris marto evklidoba. Tumca elementaruli codna amis gareSe ar
arsebobs. unda gesmodes, ra aris
samarTlianoba, rom mere gaigo ufro maRali samarTlianoba. ase rom,
zedmeti Tavgamodeba rom ar gamoviCino, vici, ra aris sibrZne-meTqi,
vityvi, rom erT rames Cavwvdi: martivi nabijebi TiTqmis arasodes
niSnavs warmatebas, martivi, anu swori nabijebi. garkveuli gagebiT,
is strategiuli gaTvlebi, romelic SeiZleba arsebriv codnas
daefuZnos, adamianze ukeT SeiZleba kompiuterma gaakeTos. magram
ar meguleba saqarTveloSi arcerTi met-naklebad seriozuli sakiTxi, romelic am doneze SeiZleba
iqnas gaTvlili, da ar gaiTvaliswinos is adamianuri faqtorebi,
romlebsac kompiuteri ver gaiTvaliswinebs. anu jerjerobiT
umartivesi strategiuli sakiT-
ziani formaa imisa, rom kacs uTxra,
brZeni xaro, rac niSnavs, Tqven lamis
mkvdari xarT. Cven ar gviyvars es
sityva, Cvens kulturaSi is cocxali adamianis mimarT ar gamoiyeneba. roca sokrates RmerTma uTxra,
rom igi yvelaze brZenia, Sedegad
amas rac mohyva, yvelam kargad icis.
sxvaTa Soris, ara var momxre, rom
aTenelebi, rogorc borotmoqmedebi ganvixiloT, romlebic ver gaerkvnen, vin vin aris. Zalian kargad
gaerkvnen, 220 kacma, romelmac Tqva,
rom kacs, romelic angrevs saxelmwifos, sicocxlis ufleba aqvs.
280-ma ki Tqva, rom ara aqvs. ase
rom, garkveva SesaniSnavi iyo.
dRevandeli gadasaxedidan Cans,
rom stresuli momentebidan da
sxva adgilebidan miRebuli sibrZne
Cvens qveyanas uTuod gamoadga. am
wlebis ganmavlobaSi garkveuli
raRaceebi gamoviareT, maT Soris
Cvens Tvalwin ori didi samyaro
daingra. pirvel yovlisa, qurduli
samyaro daeca, Cven axla mis nangrevebze vimyofebiT. faqtobrivad, es
ideologia kvdeba, da meore - daeca sxva kriminaluri samyaro, es
iyo romantikul-kriminalur-mxedrionuli ideologia, Tavisi SesaniSnavi, daxvewili sisastikis formebiT. maT Soris Tavis moWrebiT,
trabaxiT, vis ramdeni kaci hyavs
mokluli da a.S. es ori ram Cven
movineleT. amJamad saqarTvelo sxva
ideur sferoSi gadavida. yvela
Zalian swrafad iqca Cveulebrivi
moqalaqidan mrevlis wevrad.
saburTaloze aris erTi patara
eklesia, sadac 20-30 kacis meti
ar eteva. arada, bunebrivia, mrevli
metia. amitom iq xmamaRla molaparakeebia gamotanili. xalxi ezoSi
dgas da ismens. idge iq ramdenime
saaTi - mZimea. farisevels es SeuZlia erTxel, orjer... xuTjer ar
SeuZlia. es imas niSnavs, rom patara
eklesia, Tavisi zomebiT, xels uwyobs mrevlis dawmendas. bolos
SeiZleba aRmoCndes, rom is patara
eklesia, sworad aris patara. anu
imxelaa, ramxelac unda iyos. amas
Zalian pirobiTad vambob. sulac
ar vgulSematkivrob mrevlis Semcirebas. namdvilad vici, rom gulwrfel rwmenaSi aravisTvis ar aris
safrTxe. SeuZlebelia es iyos safrTxe. mTeli 100 procenti Tu
iqneba Rrmadmorwmune, es aravis
araferSi ar Seuqmnis safrTxes,
maT Soris maT, vinc ar ari morwmuneebi. magram Tu am grZnobaSi ar
aris gulwrfeloba, maSin mirCevnia Cemnairi kaci, romelic acxadebs, rom is ar aris eklesiuri.
xsna mxolod individualuri
SeiZleba iyos, nacionalur-qristianuli xsna ar arsebobs iseve, rogorc ar arsebobs nacionalurmusulmanuri an budisturi xsna.
es kerZo adamianis gzaa. amitom,
roca modis vinme da meubneba, Sen
ratom ar iqcevi ise, rogorc unda
moiqce, - Zalian mikvirs. gansakuTrebiT Jurnalistebma ician Zalian
agresiuli Semoteva, dRes esa da
es dResaswaulia, ra iciT amis
Sesaxebo. Tu ityvi, rom araferi
ici, - giteven, ratom ar icio da
a.S. amis mere iwyeba Zalian seriozuli saqmis garCevebi, rogor SeiZleba es ar icodeo da sxva. lamis samSoblos moRalated Segracxon. visurvebdi, rom aseTma adamianma odnav mainc icodes, ra aris
rwmena. da erTxel mainc gamoscados Tavisi Tavi. me, magaliTad, gavuRviZebivar sisxlis wveTebs, romelic yelgamoRadrul kacs sdioda Cems zemoT. da vici, ra aris
sikvdili. yovel SemTxvevaSi, minaxavs, sicocxlis da sikvdilis Sexvedris wamebi. gamocdileba raRacas geubneba. rwmenis TvalsazrisiTac, ra Tqma unda, raRac davijere
da raRac ar davijere.
yvela midrekileba TviTgvemisken, TviTmkvlelobisken, araqristianulia. ar yofila qristianobaSi
arcerTi wami, roca sakuTari sxeulis dangreva ramenairad mowonebuli yofiliyo. moZRvrebaSi devs,
rom yvelafer amas gafrTxileba
sWirdeba, sxeulsac ki. bibliaSi
naTqvamia, rom sanam aq aris mefe,
manamde zeiTunis zeTic unda wavusvaT mas. glova merec gveyofa, roca
is aq aRar iqneba. es Zalian pirdapiri da naTeli miniSnebaa imaze,
Tu ra fasi aqvs sicocxles da
sxeulsac, da am qveynierebasac, romelic ar aris miraJi da araferi.
aseTi ram bevrjer msmenia, da
aseTebi rom msmenia, amitom var
eklesiisgan moridebulad da mokrZalebulad Sors. Tumca saxarebis kiTxva mec miyvars. bevri vici,
vinc ambobs am mZime sityvebs, sicocxles azri ara aqvso, rom es yvelaferi warmavalia, gareT ki `toiota lendkruzeri~ elodeba... arada,
saxarebaSi weria, rom aqlemi ufro
iolad gaZvreba nemsis yunwSi, vidre
mdidari Seva RvTis sasufevelSi.
araferi maqvs sawinaaRmdego mdidrebis mimarT, Tumca arc skot ficjeraldiviT var maTi momRerali.
vici simdidris nakli. kargad mesmis, rom sulier xsnas da dafiqrebas simdidre Zalian xels uSlis.
gakvirvebuli var, rogor dauSva Tundac kaTolikurma eklesiam
(`Tundac~ imitom vambob, rom CvenSi
ise iTvleba, TiTqos kaTolikuri
eklesia yvelanair sisuleles dauSvebda), rom pier paolo pazolinim maTi fuliT da maTi dakveTiT
gadaiRo filmi qristeze. pirveli
is, rom pazolini komunisti iyo,
meorec - is kaTolikuri eklesiisTvis sruliad miuRebeli orientaciis mqone adamiani gaxldaT.
kidev, is iyo kaci, romelmac 1968
wels studentebis winaaRmdeg policielTa qmedeba gaamarTla. man
policielebze Tqva, rom xalxi
esaa, Torem studentebi - elita
ariso. arada, TviTon Zalian elituri iyo, magram esmoda, Cveneburad rom vTqvaT, gldanis da muxianis, da es vakeli kaci, maTi momRerali iyo. Tavis filmSi pazolinim lamazi mdidari kaci gvaCvena,
romelsac adevs Zalian lamazi
Tavsaburavi, romelic mooWvili
araa da Zvirfasi qvebi ar ayria,
anu man gvaCvena maRali rangis
simdidre. qristem am kacs Tavsaburavis gadagdeba moTxova. magram,
ra Tqma unda, es kaci Tavsaburavis
gadamgdebi ar aris. anu imis Tqma
minda, rom farisevloba damTavrdeba
maSin, roca adamians `lendkruzeriT~ aRsarebaze wasvla Sercxveba.
Tumca, es mTel msoflioSi ase
xdeba, yvelgan daqrian `lendkruzerebi~ codvili adamianebiT, romlebic miiReben Tu ara indulgenciebs, saswrafod axali codvis Casadenad garbian. am farisevlobas
vuyureb, rogorc erT-erT gansacdels mas Semdeg, rac Cven ideologiuri gansacdeli gamoviareT.
iyo komunizmi, iyo komunizmis miuRebloba, iyo Cveni gamocda disidentobiT, romelmac garyvna da waaxdina saxelmwifoebriobis idea.
me yofili disidenti var da kargad
mesmis, ra saSiSia disidentoba damoukidebel qveyanaSi, da ra safrTxes uqmnis kanonis mimarT agdebuli damokidebuleba mSenebare saxelmwifos. Cemnairi ti pebi bevri
rom iyos saqarTveloSi, es qveyana
ar aSendeboda. me ukve imdeni vici
am qveyanaze, rom CemTvis Zalian
ioli iqneboda, sruliad cinikosi
adamiani vyofiliyavi, romelsac
arafris sjera. prezidenti rom
paTetikur sityvebs ambobs, SemiZlia TiToeuli misi sityvis ukan
kiTxvis niSani davsva, samwuxarod,
ise kargad vicnob mas. magram Cemi
bedniereba imaSia, rom vici, Cemi
prezidenti alag-alag gulwrfelia. es bednierebaa, RmerTma iseTi
unari momca, rom ar damekarga es
mzera. anu damenaxa is kargi, rac
aris masSi. da ara marto prezidentSi, sxvebSic. aravinaa wyalwaRebuli da ganwiruli. sasikvdilo
sarecelzec SeiZleba kaci cxondes.
Sansi arsebobs mudmivad da yvelasTvis. da es bevrma ar icis, eklesiaSi dadian da ar ician, rom es
Sansi arsebobs.
xSirad ambobs, kargi iqneboda, romelime Tavisufal
qveyanaSi davbadebuliyavi Tavisufal adamianado, magram
rogorc masTan saubrisas
xuT wuTSi nebismier kacs
ecodineba, rom berZeniSvili
yofili politpatimaria, meore xuT wuTSi isic ecodineba, rom is baTumelia.
baTumSi 16 weli icxovra.
me baTumeli var da es Zalian
seriozuli ram mgonia. ara Tu ar
unda Tqva uari Sens am fesvebze,
aramed ver unda Tqva. me rom baTumeli var, es imas niSnavs, rom
Zalian seriozulad mecineba yve-
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
ani epelbuan: Tqveni wardgenisas me unda meTqva: `merab mamardaSvili, qarTveli filosofosi~, magram cotaoden vyoymanob, radgan am
ori sityvis - `filosofosi da
qarTveli~ gverdi-gverd dasma cota ucnaurad JRers. imaT, vinc saqarTvelos icnobs, Tvalwin warmoudgeba is laRi mxiaruleba, romelic erTi SexedviT filosofiisadmi ar gangawyobT. da bolos,
bolo aTwleulebis manZilze ssrkSi `filosofiad~ aRiarebul mecnierebas Rirebuli araferi Seuqmnia. amitom ufro gvinda vicodeT
da gavigoT, rogor mixvediT azrovnebamde im qveyanaSi, romelic sruliad ar gangawyobs fiqrisa da
azrovnebisadmi.
m. mamardaSvili: unda aRvniSno,
rom mec imave qalaqSi davibade,
romelSic stalini daibada. 1930
wlis seqtemberSi. amaSi SesaZloa
monanieba an RvTiuri simetria davinaxoT. gorSi SeiZleba sxva saqmeebis mkeTebeli adamianebic daibadon! amis TqmiT, did siTamamed da
gabedulebad meCveneba vTqva - rogor mivedi azrovnebamde.
vinaidan ufro moridebuli var,
vityvi mxolod, rom me vcdilob
viazrovno; adamianma arasodes icis
azrovnebs igi Tu ara. azrovneba
TiTqmis zeadamianur Zalazea damokidebuli da igi bunebrivad ar
eZleva adamians. is SeiZleba gamovlindes, rogorc erTgvari gaRviZeba
an winare mogoneba adamianisa da
simbolos Soris daWimul velSi.
es unda aexsnas frangul auditorias, radgan igi ar icnobs im qveyanas, romelSic me vcxovrob.…Cven
amJamad gansakuTrebul momentSi
vcxovrobT, azrTan mWidrod dakavSirebul momentSi, romelSic im
uSvelebel qveyanas, romelsac sabWoTa kavSiri hqvia Tu ruseTi, surs,
an unda daubrundes cxovrebas, istoriis, droisa da cxovrebis xangrZlivi uqonlobis Semdeg. imas,
rac moxda 1917 wels, oqtombris
revoluciis mwvervalze, CemTvis
is mniSvneloba aqvs, rom es iyo
ssrk-s Tu ruseTis gasvla droidan, istoriidan da cxovrebidan;
gasvla im meteoriviT, gravitaciis velidan rom vardeba da CaTreulia utopiiT, romlis damaxasiaTebeli niSania, iseve rogorc yvela utopiisTvis, sakuTari Tavis
realizacia: utopiebi xom yovelTvis xorcieldeba. amJamindeli
problema ki isaa, rom `cxovrebas
daubrunde~, roca utopiis devnaSi istoriidan da droidan amovardebi. ikargeba sasicocxlo Zalebis
normaluri urTierTgacvlis grZnoba, adamianTa Soris `urTierTobis~ SegrZneba, rac adamianisa da
misi bunebis istoriul struqturas qmnis. revoluciis Semdeg yvelaferi aranormaluri gaxda; es
iyo sazogadoebisa da saxelmwifos
erTgvari koleqtiuri TviTmkvleloba. qveyana aRmoCnda `cxovrebis
miRma~ da yovelive aman daRi daasva
literaturas, socialur movlenebs,
yvelafers da yvelas, Tu yuradRebiT davakvirdebiT da Tu dasavluri azrovnebis racionalisturi
terminebis ubralo transpozicias
ar movaxdenT, uwyvetad gamoviyenebT
igive metyvelebas, igive azrovnebas ssrk-s Tu ruseTis maStabiT,
Tu davumatebT raRacas, rac unda
speci pikurad rusuli an saWoTa
gamocdilebidan iyos amoRebuli
da imas, rac am metyvelebis ukan
imaleba, maSin am epoqaSi Cans sikvdi-
lis kvali, miRma samyaros cxovrebis kvali. masSi mosCans usicocxlo xatebis cxovreba, anu usxeulo xatebi, fransua viionis msgavsad, romelic realurad cxovrobda.
ar dakargo imis SegrZneba, rom
cocxali xar (da amasTan erTad
am grZnobis tradicia) sakuTari
yofierebis yvela gamovlinebaSi, imaSi, rasac ambob, rasac fiqrob, rasac
akeTeb, - es niSnavs Sen TviTon
erTgvari fundameturi kavSiri SeinarCuno. magram is visac sicocxlisadmi gemo ar gaaCnia, amas ver
gaigebs. SesaZloa isic, rom es
gemo daikargos, magram am SemTxvevaSi imaT, vinc es SegrZneba dakarga,
veRarafers auxsni. Cven iseT viTarebaSi vimyofebiT, rom vinc cxovrebisadmi gemo dakarga, kvlav unda i povos igi, xolo is, visac igi
SerCenili hqonda, magram totalitarulma reJimma daabeCava (rogorc
azrovnebaSi aseve metyvelebaSi; totalitarizmi upirveles yovlisa
lingvisturi dabeCavebaa), xelmeored unda iswavlos cxovreba, dRes
Cven vswavlobT, radgan advili rodia cxovrebas daubrunde.
ani epelbuan: sul dasawyisi gaxsovT? Tqveni azrovnebis dasawyisi? gaxsovT rogor SeajereT sicocxle da sikvdili im xatebSi,
romelsac aRiqvamdiT? rogor gadawyviteT es winaaRmdegoba?
m. mamardaSvili: aranairad ar
visurvebdi es gza xelmeored gamevlo, sulac ar minda axalgazrdoba
damibrundes, 16 wlisa viyo, amboben
ra mSvenieriao axalgazrdoba! ara,
srulebiTac araa ase! srulebiTac
ar visurvebdi kidev gamevlo aryofnis is riski, romelic ase emuqreba axalgazrdebs: roca dRevandeli
axalgazrda iRviZebs sakuTar Tavis,
cnobierebisa da azrovnebis mimarT,
is fexze mdgomi gvamebis tyeSi
aRmoCndeba.
CemTvis TviTgamorkveva ganisazRvreboda cxovrebis arqonis mimarT
dapirispirebiT, dapirispirebiT im
Savi gvirabis mimarT, romelSic
mogvebiviT iZulebuli viyavi mecxovra cxovrebis gareSe da CemTvis
axalgazrdoba warmoadgenda tradiciis aRdgenas am sityvis sruli
mniSvnelobiT; saqme romeliRac konkretul tradicias ki ar exeba,
aramed ukvdavebis tradicias (icinis). es albaT ucnaurad JRers,
radgan konfesianaluri azriT morwmune ara var, me filosofosi var.
filosofia sul sxva ram aris,
vidre Teologia, magram xSirad
mivmarTav religiur simboloebs,
radgan isini ufro metyvelni meCvenebian da adamianuri sulis SesaZleblobaTa, potenciaTa da konstantebis CamoyalibebiT, isini ufro
gasagebs da amosacnobs xdian am
kriteriumebs. amitomac xandaxan
sasargebloa am simboloebis gamoyeneba. maSasadame, ukvdaveba - es
aris sityva, anu adamianSi mkvdari
drois aRdgenis naperwkali; es
aris faqti da aqti, romelic dRemde grZeldeba; sityva aris maradiulobis aqti, romelSic Cven vmonawileobT viTarca adamianebi.
ras vgulisxmob gamoTqmaSi `viTarca adamiani~. me vcdilob gamovxato arseba, romelic bunebis produqti ar aris; buneba ar qmnis
adamianebs. namdvilad Cven mxolod
meore dabadebisas vibadebiT. es
dabadeba ki imyofeba im velSi, romelSic SesaZlo adamiani simbolos
uerTdeba da amas SeerTebis daZabulobisgan anu Tavis Tavze Zalis-
xmevis Sedegad adamianSi adamiani
ibadeba. dantem erT lamaz gamoTqmaSi Tqva, dabadebuls, rogorc aseTi, suli ara aqvso.
ani epelbuan: ra iZleva suls?
ra aZlevs mas suls?
m. mamardaSvili: sityva.
ani epelbuan: Cemi varaudiT, adamianis bunebis Sesaxeb TqvenTvis ar
uswavlebiaT skolaSi.
m. mamardaSvili: skolaSi saerTod araferi maswavles. arc es
da arc amis sawinaaRmdego. sakuTari bedis zogierTi SemTxveviToba
erTgvar eqstra-teritoriulobas
qmnis xolme; SemTxveviTobis iner-
cia, Sens ukan rom dgas, gagriyavs
kunZulze, sadac Sen eqsteritoriuli aRmoCndebi; amgvari iyo
Cemi SemTxveva. me gamitaca kiTxvis
nakadma, romelic SemTxveviT franguli sakiTxavi masala aRmoCnda;
monteni, laboesi, monteskie, ruso...
swored maT Camoayalibes Cemi siWabuke.
ani epelbuan: sad poulobdiT
am wignebs?
m. mamardaSvili: isev da isev
SemTxvevis wyalobiT: Cemi ubnis
biblioTekaSi, TbilisSi. am naSromebs cenzura ar Seexo, arc ganadgurebul wignebis siaSi moxvdnen;
SeiZleba imitom, rom biblioTeka
patara iyo. Tqven uTuod iciT,
rom 1918 wlis `ukaziT~ biblioTekidan amoiRes religiurad da
filosofiurad miCneuli literatura. magaliTad paskali, platoni,
dekarti da sxva. leninis mier
Sedgenil siaSi CamoTvlili iyo
amosaRebi nawarmoebebi da imdroindeli ganaTlebis saministros
oficialurma instruqciam es sia
gaafarTova; masSi saxeldobr Seitana sokrate, romelsac arasodes
araferi dauweria. es instruqcia
sajaro ar yofila, magram mas mainc
yvelgan avrcelebdnen…
ani epelbuan: im dros moskovSi
rom yofiliyaviT, am wignebis biblioTekaSi wakiTxvas SeZlebdiT?
m. mamardaSvili: ara, sajaro biblioTekebSi ver SevZlebdi. magram
iciT, rom is xana, roca moskovSi
swavla daviwye, paradoqsebiT savse
bi armiaSic daiwyo, literaturaSic; aucilebeli iyo daemuxruWebinaT im adamianTa gaRviZeba, vinc
omi gamoscada. imaTTvis, vinc evropa, sxva cxovreba naxa xeli unda
SeeSalaT sakuTari azri gamoeTqvaT. ise rom am adamianebis gaqroba
mTlad uazro wamowyeba ar iyo
(me saxelmwifos interesebis Tvalsazrisidan amovdivar); es sruliad
gonivruli nabiji iyo.
ani epelbuan: magram am xalxs
universitetSi xom mainc SexvdiT?
m. mamardaSvili: diax, isini universitetSi vnaxe, radgan im wlebSi
sazogadoeba ramdenime `fenisagan~
Sedgeboda: iyo CemsaviT axagazrdebis fena; iyvnen 30, 35 wlis omis
veteranebi. mudmiv safrTxesa da
siRatakeSi ki `naperwklebi~ gamokrTebodnen xolme: bukinistebTan SeiZleboda (fulis saSovnelad
xalxs maTTan gasayidad wignebi
mihqondaT) erTi or maneTad geSovnaT berdiaevis, Sestovis, saukunis
damlevis rusi idealisti filosofosebis wignebi. im dros SemeZlo brwyinvale biblioTeka Semeqmna, sacxovrebeli rom mqonoda (magram igi ar mqonda). SeiZleboda
meSova rozanovis, berdiaevis, nicSesa da froidis rusuli Targmanebi da sxva.
ani epelbuan: maSasadame, am wignebis wyalobiT, romelTa wakiTxva
moaxerxeT, Tqven SesZeliT TiTqmis
universaluri ganaTleba migeRoT,
Tanac klasikur tradiciaSi.
m. mamardaSvili: swored amis
dis. adamiani aris Zalian grZeli
arseba, anu adamiani Tavis Tavs
droSi sWedavs.
Cemi axalgazrdobis filosofiur swrafvas mokled Semdegi ideiT SeiZleba gavukeTo reziume: ieso qriste SeiZleba aTasjer dabadebuliyo beTlemSi, magram Tu
is erT dRes SenSi ar mogevlina,
Sen daiRupebodi. es aris tradiciuli xati. iciT, asea Tu ise,
sicocxlis mokvla ar SeiZleba.
yvelaze saSineli reJimi, yvelaze
totalitarulic ki rogorc sabWoTa reJimi iyo, Tavisi saSinelebebiT nacistur reJimsac rom ver
Seedreba, manac ki ver SeZlo sicocxlis ganadgureba, radgan sicocxle trotuars amoxeTqavs, rogorc zogierTi yvavili.
ani epelbuan: mainc rogor unda
avxsnaT is faqti, rom Cven sabWoTa kavSirSi filosofosebs TiTqmis ar vicnobT? Tqven rom pirobebi agviwereT, isini TiTqos xels
uwyobda fiqrsa da azris gaRviZebas; etyoba seriozuli dabrkoleba
SemogxvdaT gzaze, Torem Tqvens
TaobaSi da swored moskovSi unda
Seqmniliyo SesaniSnavi filosofiuri skola.
m. mamardaSvili: iciT, paradoqsi
swored imaSia. udaod arsebobda
xelSemwyobi pirobebi; magram filosofosebi ar Candnen, radgan am
pirobebis gverdiT iyo sistema, romelic mxolod damTrgunveli sistema ar iyo. Tqven ver warmoidgenT (Tumca unda warmoidginoT,
la centralur ideaze, rogoric
aris vTqvaT, qalaqis centraluri
nawilis mkvidrobaze, saqarTvelos
centralur nawilze da saqarTvelos msoflios centrad warmodgenis ideaze. baTumeloba Zalianac
damexmara, rom ar gavmxdariyavi
faSisti, am sityvis yvelanairi gagebiT. baTumeloba CemTvis demokratobas niSnavs. da, sxvaTa Soris, es
aris kidec erT-erTi yvelaze demokratiuli adgili. albaT imitom,
rom ganapira saqarTveloa, pirveli
xvdeba stumars, ucxoels da kontaqtSic iolad Sedis.
didxans ar hqonda sakuTari bina. TbilisSi ubani ar
aris, sadac ar ucxovria. amis
gamo bevri iwvala. mere erTma Zalian Wkvianma kacma uTxra, yvelaferi hqeni, rac ginda
Caidine, oRond erTi Weris
qveS aRmoCndio. sadac ginda
iyos, oRond Seni bina gqondeso. es aswavla irakli Sengeliam, misi laTinuris maswavlebelma.
Cemi Taobis xalxma icis, rom
aseTi genialuri maswavlebeli meore ar yofila. ara marto laTinuris gamo. saerTodac genialuri
pirovneba iyo, warmoudgenlad genialuri. aseT xalxs amJamad ver
naxavT. XXI saukune aseT xalxs
ver amzadebs. es XIX saukunis masalaa. es kaci iona meunargias SviliSvili da saqarTvelos ukanaskneli oqromWedlis Svili gaxldaT.
ra Tqma unda, Tavis droze najdomic iyo. sul maxsovs, rom marto
me ki ar var klasikosebidan, rom
mec myavs represirebuli winamorbedebi. Cveni dargi am mxriv amayia.
Cvens klasikur filologias SeuZlia iamayos. msoflio saxelis
mecnierebi gvyavda, romlebic represirebulni iyvnen. magaliTad, grigol wereTeli, simon yauxCiSvili
da Zalian seriozulad represirebuli irakli Sengelia.
mere, 1980 wels, rogorc
iqna, gauCnda saxli. manamde
TbilisSi 10 weli imoZrava
- ZiriTadad, centralur ubnebSi. `xazeikebTan~ urTi-
erTobebis gaxseneba ar uyvars, imdenad arasaintereso
da rutinuli iyo. am urTierTobam araferi misca mas
da miT ufro mis `xazeikebs~,
imitom, rom cudi mobinadre
gaxldaT. rogorc namdvil
qarTvels, unda, mdgmuroba Tavisi cxovrebidan amoSalos,
radgan qarTvelisTvis maRali Rirebulebaa mkvidroba.
ficxi ki var, magram Tu sityva
ar momces, sityviT ar gamoval. es
Cemi aramokrZalebulobis da qedmaRlobis niSani mgonia. magram aseTi var. ar SemiZlia, saubarSi vinmes
CaveCxiro. amis gamo bevrs egona,
rom debili var. msmenia Sefasebebi Cemze, magram ar gavbrazebulvar,
radgan mesmis, saidan momdinareobdnen isini. garkveuli gagebiT, TviTdafasebuli kaci var, romelsac
sityvis micema sWirdeba. xSirad
mimiRia SeniSvna, rom debatebSi
gamosvla ar mexerxeba, rac imas
niSnavs, rom sxvam SeiZleba Cemze
meti ilaparakos, me ki Cumad vijde.
am Tvisebas CemSi wavSlidi.
levan berZeniSvilma, erTma kacma, mTels sazogadoebas gamowveva gamoucxada. sazogadoebas uTxra, rom misi
azrovneba zogierT SemTxvevaSi Zalian martivi da tendenciuria. sazogadoebas eCveneba,
rom simarTle icis; vTqvaT,
rom levan berZeniSvili msuqania. rodesac adamianze amboben, rom is maRalia, dabalia, msuqania da gamxdaria,
eCvenebaT, rom raRac sidideebze laparakoben. arcerTi
es sidide mudmivi ar aris.
simsuqne da sigamxdre xom
gansakuTrebulad adamianis
xelSia. dResdReobiT 20-30
santimetriT simaRlis momateba nebismier asakSi SeiZleba. simsuqne da sigamxdre
Zalian fardobiTia. ar aris
marTebuli, roca adamians etyvi, rom Sen marTali ara xar,
imitom, rom xar msuqani, da
es levan berZeniSvilma sazogadoebisgan moismina.
ar vici, levan berZeniSvili ra
kacia, magram, sul cota, ori kaci
mainc aris. erTi aris kaci, romelic raRaciT SeiZleba iyos saintereso, imitom, rom Cemi saxeli
da gvari namdvilad arsebobda simsuqnis dros, da garkveuli sazogadoebrivi interesi amasTan dakavSirebiT iyo. erTi levan berZeniSvili xom arsebobda, magram namdvilad vici, rom me CemTan dakavSirebuli meore Tema gavaCine. erTia biblioTeka, politika, araswori
gamonaTqvamebi da sxva, da arsebobs
kidev meore levan berZeniSvili,
mxolod pozitiur aspeqtSi, - kaci,
romelmac wonaSi daiklo, da kaci,
romelic icinis. amiT Cems Tavs
komforti Sevuqmeni. es aris komforti levan berZeniSvilis pozitiurad moxseniebis saSualebisa.
ise, sasaciloa, roca marto is
xar, vinc daiklo. magaliTad, erT
Tavxedur Sedarebas vityvi: ava gardners aRizianebda, rom is lamazi
iyo. anu, es rogor gaaRizianebda
RmerTiviT lamaz qals?! magram
rodesac is marto lamazi iyo,
adamianebisTvis is mxolod silamazesTan asocirdeboda. ra Tqma
unda, es mas aRizianebda. amis gamo,
is Tvreboda, qmars Ralatobda da
Tavs iuSnovebda. gangeb iseT makiaJs ikeTebda, rom lamazi ar yofiliyo. silamazes ubedurebad Tvlida. arada, bevri qali aseT `ubedurebas~ natrobs. aseve, SemiZlia
vTqva, rom, rogorc ava gardners
aRizianebda laparaki marto mis
silamazeze, aseve mec unda maRizianebdes laparaki Cems sigamxdresimsuqneze. magram ava gardnerisgan gansxvavebiT, bednieri adamiani
var. msiamovnebs amaze laparaki, SemiZlia gauTaveblad vilaparako
dietebze, daklebaze da sxva, es
Cemi sayvareli Temaa. marTalia, ara
iseTi, rogoric didma adamianebma,
magram mgonia, rom me Cemi sazogadoebis cxovrebaze raRac kvali
davtove am nabijiT, Cemi 90 kiloTi da jansaRi cxovrebis wesiT.
ara var religiuri moZRvari, me
vTqvi, rom xsna simsuqnidan yovelTvis arsebobs, rom 50 wlis asakSi
SegiZlia cxovreba diametrulad
gamocvalo, Tundac fizikur aspeqtSi.
yovelTvis undoda, kompiuteri Seeswavla. Tumca maSin
dRevandeli formis kompiuteri ar arsebobda, is sxva
rame iyo - didi saxlisxela raRac. magram es ar aris
mTavari, yovelTvis ainteresebda xelovnuri inteleqti.
yovelTvis racionaluri gemovneba hqonda. racionalizmi misi ideali iyo. magram
didi madlobelia politeqnikuri institutisa, romelmac ori wlis mere Tavisi
artaxebidan gauSva. ra Tqma
unda, friadosani studenti
iyo. roca midioda, dekani
ukan misdevda, ar waxvideo.
magram kargia, rom wavida.
racionalizmi misTvis yovelTvis maRali Rirebuleba
iyo. poeti is ar gaxda, magram
klasikur filologiaSi rom
wavida, amiT dRemde kmayofilia. imitom, rom klasikurma
filologiam misi gemovneba
seriozulad Secvala. es iyo
samyaro, romelic disidentebs amzadebda.
me maswavlida rismag gordeziani, romelic iTvleboda, rom komunistur sistemaSi Cawerili kaci
iyo, magram garwmunebT, rismagi dasaWeri kaci iyo. dasaWeri - liberaluri Rirebulebebis gamo.
Zalian did pativs vcem im adamianebs, romlebic, namdvilad vici,
rom Cemi ideologiisa ar arian.
magaliTad, uRrmes pativs vcem gogi
gvaxarias. miuxedavad imisa, rom
vici, is arc amerikas uyurebs CemsaviT da arc memarjvenea. magram namdvilad vici, rom mas Cemgan pativiscema erTi gramiT ar akldeba.
40-42 wlis asakSi qalebis garegnobaze warmodgena
Seecvala. manamde myarad egona, rom mxolod erTi ti pis
qali SeiZleba iyos lamazi.
sxvaTa Soris, amasTan dakavSirebiT kamaTic ki hqonda
Tavis droze.
erTi kaci mixsnida, rom grZel-
Tmiani qali SeiZleba iyos Zalian
lamazi. veubnebodi, es SeuZlebeliameTqi. ra Tqma unda, debili viyavi. rogor SeiZleba, raime SeuZlebeli iyos. mere da mere sxva ramec
davinaxe, ase vTqvaT, mxedveloba gamexsna. aris raRacebi, roca adamianis erTguleba ar ikargeba, Tundac man uari Tqvas Tavis nacionalobaze. SeiZleba vinmem uari Tqvas
qarTvelobaze, magram xaWapuris mimarT darCes erTguli. Tu xaWapurze uars ambob, maSin qarTvelic
aRar xar. somexi, romelsac ar
uyvars sujuxi, ukve aRar aris
somexi. SeiZleba somxurad aRar
laparakobde, magram sanam sujuxi
giyvars, jer kidev somexi xar.
rodesac vnaxe, rom somxuri
warmoSobis erTi didi rusi reJisori sujuxs da basTurmas araTu
ar Wams, aramed ver Wams, vuTxari,
rom misi gvaris `ian~ daboloeba
misTvis zedmetia. es aris ukanaskneli fonetikuri niSani. es kaci
damTavrebulia, rogorc somexi, is
namdvili rusia. svams litrobiT
arays da ara koniaks. marTalia,
xaWapurisadmi erTguleba arsad
midis, magram xaWapuris siyvaruli
Sens nacionalobas gansazRvravs.
Tuki wina cxovreba arsebobda, maSin aucileblad
sokrates erT-erTi mowafe
iqneboda, TviT sokrate Tu
ara. irakli Sengelia xSirad eubneboda, rom TiTqos
berZeniSvili mas sokrates
fizikuradac ki agonebda.
Tumca cxviri cota paWua
aqvs. rodesac mamardaSvils
qarTveli sokrate uwodes,
man es Zalian did komplimentad CaTvala. Tumca, viRaceebs dRes rom uwodon qarTveli sokrate, SeiZleba Seuracxyofad miiRon. arian
adamianebi, visac sokrate ar
moswonT.
pirvel yovlisa, me var maswavlebeli, rac imas niSnavs, rom me
var qarTveli. Tu movaxdenT cnobili gamonaTqvamis perifrazs, `me
var qarTveli, maSasadame, me var evropeli~, CemTvis es niSnavs, me var
epoqa iyo. 1949 welis moskovSi
rom Cavedi, wavedi universitetSi.
es iyo omis Semdgomi gaWirvebis
periodi. moskovi erTdroulad daZabuli, dinamiuri, sacodavi da saintereso qalaqi iyo. amasTan saSiSi qalaqic. adamianuri urTierTobebic Zalian intensiuri, radgan
adamianebis didi nawili omgamovlili iyo. omSi maT iniciativis,
riskis da sikvdilis pirispir dgomis gamocdileba miiRes. amgvari
individebi reJimisTvis erTgvar
saSiSroebas warmoadgendnen, da omis
yvela tyve sabWoTa koncentraciul banakebSi gaasaxles. represie-
Tqma mindoda. radgan gareSe informaciis wyaroebis araviTari saSualeba ar gagvaCnda, uimedobiT moculni da bneli Ramis garemocvaSi, mivxvdi, rom saWiro iyo TviTon
Segveqmna informaciis sakuTari
wyaroebi, TviTon Segveqmna sakuTari Tavi da mec am gzas davadeqi.
namdvilad ar maklda arc sakiTxavi masala da arc is faruli inteleqtualuri cxovreba, romelic
Cemsa da wigns Soris iqmneboda,
Cemsa da sityvas Soris, romelic
Soridan modioda.
magram Tqven iciT, rom adamiani
aris arseba, romelic Soridan mo-
merab
mamardaSvilis
CaxSuli fiqri
saubari ani epelbuanTan pirvelad safrangeTis radioTi gadaica 1990 wlis 12-16 marts
radgan axali evropuli azrovneba socialistur, Tu komunistur
cTunebis mklavebSia moqceuli)
ra mimzidveli da damarwmunebelia
totalitaruli azrovnebis simartive. is Txevadi sawamlaviviTaa,
romelic bevrad ufro efeqturad
moqmedebs, vidre cenzura Tu avtorebis devna. is Signidan gRrnis.
is Signidan iWreba tvinSi da es
Zalze momxiblavia. realurad gizidavs. saidan modis es xibli?
iqidan rom aseTi azrovneba nebas
iZleva Tavi Wkviani gegonos, daijero, rom yvelaferi gesmis, Tavze
yovelgvari Zaldatanebis gareSe.
zogadad adamiani zarmacia, amitom
is spontanurad uerTdeba imas, rac
mas hpirdeba - raRacad gagxdio,
yovelgvari muSaobisa da muyaiTobis gareSe. am cdunebam kargi
nayofi gamoiRo, rogorc sabWoTa
kavSirSi, aseve sxvaganac. inteleqtualur tradiciaSi ara erT samarcxvino epizods vxvdebiT.
ani epelbuan: mivubrundeT omis
Semdgom moskovis sazogadoebas.
universitetis periodidan Tu SemogrCaT Tanamoazreebi? Tqvennairad
bevri fiqrobda Tu ganmartoebuli
iyaviT?
m. mamardaSvili: megona marto
viyavi meTqi, magram universitetis
me-5 kursze aRmovaCine, rom Cems
garSemo myofi adamianebi igives
akeTebdnen, rasac me (im dros `kapitalis~ epistemologiaze vmuSaobdi). 1952-53 ww. raRac duRda.
SeiZleba paradoqsulic mogeCvenoT,
radgan es stalinis sikvdilamde
da partiis me-20 yrilobamde iyo.
mag. me daaxloebuli viyavi aleqsandre zismonovievTan, romelic Cemze sami wliT ufrosi iyo (universitetSi kursis mixedviT, Torem
is Cemze bevrad ufrosia), boris
griSinTan, iuri levadasTan, sociologebTan, erik soloviovTan, romelic filosofiis brwyinvale mkvlevaricaa; mas mxolod enis barieris gamo ar icnobs franguli
sazogadoeba. mec aseT pirobebSi
var, radgan rusulad an qarTulad
vwer, ise rom sanam mTargmnian, aravis
ecodineba raze vwer. magram Cemi
upiratesoba isaa, rom kavSirebi
da megobruli urTierTobebi maqvs
safrangeTsa da italiaSi, Tanac
frangulad da italiurad vlaparakob. sabWoTa kavSirSi ki mxolod
is wignebi gamoica, romlebic `arafers exebodnen~ da Zalian abstraqtulebi iyvnen - ZiriTadad
wignebi epistemologiaSi. es is
sferoa, romelSic aravis araferi
esmis. Tanac Cemi mZime da cudi
stili ufro gaugebars xdida naSromebs. magram gamocemisaTvis es
ufro xelsayreli iyo, radgan cenzura ibneoda (icinis).
es stili Cems nebaze ar aris
damokidebuli; ubralod cudad
vwer. esaa da es. me ukeTesad vlaparakob; Tu SeiZleba ase iTqvas
auditoriasTan urTierTobaSi erTgvari `artistizmi~ maqvs. vici,
rogor aviyolio auditoria; roca
leqcias vatareb an moxsenebas vakeTeb, moxsenebisas Cems cxovrebas
vTamaSob, auditoriis winaSe vdgevar Cemi problemebiT, pirad risks
vwev da vinc mismens, es misTvis
naTelia. amitom isini momyvebian
da im filosofiur terminologiaSi - me rom vxmarob, TavianT pirad gamocdilebas amoicnoben. xolo am terminologiis xmareba mWidro kavSirSia Cemi sakuTari cxovrebis egzistenciasTan.
qarTveli, maSasadame, maswavlebeli.
maswavlebloba aris Cveni erTerTi yvelaze mTavari niSani. es
aris valdebuleba yvela im xalxisa,
vinc Zalian Zvelia. amdeni xani
rom xar, valdebuli xar, guSin
rom xalxi gaCnda, imaT raRac sityva uTxra. magram amas xandaxan
iseTi uxerxuli formiT vakeTebT,
rom sxvebs es aRizianebs.
saakaSvilma rom Tqva, Cven yvelaze Zveli evropelebi varT da Cvengan evropa magaliTs unda iRebdeso, evropaSi siciliT mokvdnen.
magram miuxedavad amisa, mesmis, ras
ambobs saakaSvili. am konkretul
SemTxvevaSi, evropelebisac mesmis
da saakaSvilisac.
es CvenSi devs, Cven maswavleblebi
varT. Cven Cveni siZvelis gamo gvinda,
rom vinmes rame vaswavloT. axla
berZeniSvili SesaniSnavi maswavlebelia dietologiis sferoSi, magram, garda amisa, axlac kiTxulobs
leqciebs, kiTxulobs sokrates apologias.
krizisi, rogorc aseTi,
ojaxSi arasodes hqonia, daZabulobebi - ramdenic gnebavT. vTqvaT, unda eSova kargi
samsaxuri Tavisi SvilisTvis. Tumca kargi samsaxuris
SovnaSi arasodes umarTlebda. bevrs uWirs imis dajereba, rom mas amis gakeTeba
ar SeuZlia, anu ar SeuZlia
sxvisTvis samsaxuris Sovna.
bevri eubneba, rogor uyvars
da ra did pativs scems, magram
es arafers niSnavs, karg samsaxurs mainc veravisTvis ver
Soulobs. misula da uTxovia viRaceebisTvis, dapirebian
kidec, magram warmatebisTvis
ver miuRwevia. rogorc Cans,
ar icnobs romeliRac wesebs,
da arc unda, rom icnobdes.
* * *
esaa levan berZeniSvili dRes
da levan berZeniSvili guSin...
kaci, romelic gaxda...
kaci, romelic icinis...
xval ras SemogvTavazebs axals?
sakiTxavi, ai, es aris!
zaza burWulaZe
8
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
`mamulis~ redaqtoris fotoreportaJebi niu iorkidan
lqbehb
dta[bcn;fjcfypt
cbvjybc vfvf7 kefhcf, gbhdtkb yfvldbkb hfbylb b.j8 chekbfl yfvldbkb8 cbvjybw8 vujyb7
cojhtl vfsb lhjblfy ufvjbrdtsf
3dta[bcn.fjcfyb47 hjujhw dbhnefkehb cfv.fhj mfhsekb fhbcnjrhfnbbcsdbc8
fm bvfc rb fh duekbc[vj,7 sbsmjc7 mfhskbc ,jkj ,fuhfnbjyt,fvlt mfhsek cfvtajt,ib welb
lf eqbhcb fhfathb [lt,jlf8 [lt,jlf7 hjujh fhf7 bvltyb [lt,jlf7
hjv dth lfsdkb7 vfuhfv tc vfbyw
hfbylekb tgjmf b.j8 fut7 vtxdblvtnt cfereybc lfcfo.bcfvlt8 fvbnjv7 3dta[bn.fjcfyb4 wjw[fkb
b.j7 hjujhw fhbcnjrhfnekb vjhfkbc yfobkb8
c[dfsf ijhbc7 yfyexf hjv df[ctyt7 bcbw7 vtstmdcvtnt-vtxdblvtnt cfereytt,bc cfpqdfhpt w[jdhj,lf5 cojhtl bv cfibytk lf
vlblfh lhjib8 ~ewyfehbf7 vt eahj udbfyltkb vtujyf lf vfbyw uflfdfvjovt8` b]lf lf othlf 3dta[bcn.fjcfyib4 cojhtl bv [fyt,ib7
hjwf mfhsek mdt.yt,ib fctsb cbc[kbfyb dyt,t,b nhbfkt,lf5 wfkrt - ufhtlfy7 wfkrt - ibuyblfy8
fctsb dyt,bs cfdct lhj7 vujyb7
cfmfhsdtkjc fhw /mjybf5 vtxdblvtnt cfereybc gbhdtkb jwlffsb
otkboflb8
fv lhjblfy bmwf 3dta[bcn.fjcfyb4 dbhnefkeh sfvfifl7 hjvtkibw mdt.ybc evsfdhtcb flfvbfyt,b itlbjlyty lf sfvfij,lyty7
hflufy ufhts fvbc itcf'kt,kj,f
fqfh b.j8 ufb[ctyts7 hjujh offhsdtc cfwjkt fynjy rfsfkbrjcc
lf hjujh fqbrdtwf ,thfl8 cfbynthtcj bcnjhbff8
tc b.j cfjwfhb dbhnefkehb
sfvfib7 hjvkbc vcufdcbw ltlfvbofpt fh vjb't,yt,jlf8 sevwf7 tc
sfvfib fhfdby bwjlf7 mfhsdtkb
lbludfhjdyt,bc ufhlf8
vbc fqothfc obuyb lfczbhlt,f8
fm yfvldbkfl dth vjdf[th[t,8
bvbc smvf rb itb'kt,f7 hjv fv sfvfivf efvhfdb hfv uflffhxbyf cfmfhsdtkjib8
sevwf7 vtjwt cfereytv sfvfib
vbbdbo.f bvbc vbe[tlfdfl7 hjv fvltyb lf fct zrdbyfehfl lf vtwybthekfl 3dta[bcn.fjcfypt4 fhwths tgjmfib fhfdbc ekfgfhfrbf
lf eothbf8
hfbylj,fw fct fhfclhjc lfvf[by]t,ekf7 .dtkfathc cf,hfkj
,ffrfc rb ye lfdf,hfkt,s8
!$ BDKBCB
vstkc fv fv,t,ib vothfkb vfbynthtct,c [jkvt8 cfthsjl7 obuyc hjv drbs[ekj,7 [ibhfl vothfkb eahj vfbynthtct,c7 dblht cfreshbd obuyb8 eahj cojhfl7 obuyc hjv drbs[ekj,7 v[jkjl ofrbs[ekpt fh dabmhj,7 fhfvtl
bvfptw7 dbyw lfothf8 fct se bct
d[dlt,b [jkvt7 hfc abmhj,lf7
hjwf othlf8 ntmybrbc lf ujyt,bc
fv,fdib8 fctdt uflfo.dtnbkt,t,c5
hfnjv fct7 hfnjv bct fhf8 zflhfrbdbs fhb7 hf7 fb7 rfb gfhnbfc hjv
uffhxtd lf bvfc eabmhlt,b7 fvf
se bv ufysmvekvf vjzflhfrtv
jltcqfw hfnjv lf'hf cojhtl tc
abuehf lf bvbc itvltu .dtkf hfnjv 'hfdc fct8
obuyt,ib wjnf c[dfyfbhflff7
hflufy obuyt,ib vjut,f fh fhbc
cfzbhj8 c[dfyfbhfl hjv dsmdfs7
bm c[df it]b,hb fh fhbc7 ufhlf
thsbcf7 lfvothb sfdbc vjabmht,ekc t,h'dbc lf eylf bct ufvjb.dfyjc7 hjujhw sdbsjy [tlfdc8 cfertstcj itvs[dtdt,ib7 cektkb
yfvldbkfl fh fhbc7 itb'kt,f
wlt,jltc7 vfuhfv vfbyw7 hjujhw
sdbsjy /ujybf7 bct eylf uffrtsjc8
vujyb fvbc ktmcfl rtst,f ufwbkt,bs 'ytkbf8 ufwbkt,bs rb
fhf7 ofhvjelutykfl8
/jlf7 d[dlt,b [jkvt7 vothkt,b hf nbgt,b fhbfy8 hjujhw .dtkfathc fctsc7 fv vb[dtlhfcfw
,eyljdfyt,f f[kfdc7 vfuhfv yfvldbkb qfvbsfw yfvldbkbf5 lfbyf[fd fahfc qfvbc pqdfib lf [dlt,b7 hjv dbqfw vbwehfdc8
/jlf7 fb7 hecsfdtkpt vbylf
dsmdf7 hjv vbzbhc vb[dtlhf8
thsudfhfl .dtkfathb ufhrdtekbf8 fcts obuyc xdtekt,hbdb
flfvbfyb dth lfothc7 seylfw7 ybrj vfhc lfde]thjs lf7 cbe;tnb
cgfhctsblfy vjbnfyjc8
cfthsjl7 fvltyb kfgfhfrb cbe;tnbc ofhvjvfdkj,fpt lqtc7 vujyb7 cbcektktf8 .dtkfathb cfblfyqfw vjlbc8 fcb okbc obyfyltkb kfgfhfrb gkfubfnpt chekbfl 'fkflfrfhuekbf8
fvbc vbe[tlfdfl7 cbe;tnb 'fkbfy vfufhbf lf fhf fmdc fqvjcfdkehb xf[dtekj,f7 vb,heyt,fvj,heyt,f7 uf[kfhsdf7 fsfcthsqfvtj,f lf fctst,b8
rfwb vblbc7 vtht jhb rfwb vblbc7 cek ,jkjc rb cfvb rfwb vblbc lf cfmvtc frtst,c8 .dtkfathb
upfpt [dlt,fs7 akti,tmt,b lhjekb7 fhf lfvqktkb lf fct lfechekt,kfl8 vjrktl7 xdtekt,hbdfl hjv dsmdfs7 vidtybthb fo.j,bkbf8
cbn.dbc smdty bwbs8 vtw[hfvtnt cfereybc lfcfo.bcbc ktmcb
fh utcvbc lf tc utcvbc8 vecbrbcfw smdty bwbs8 fv rfwbc wjlyfyfrbs[j,bcf7 [jv .dtkfv dbwbs8
/jlf7 sbsmjc .dtkfathb dbwbs8
vtht dbn.dbs7 hjv utybjcb b.j lf
vjsfdlf cfmvt8
hf vjsfdlf7 cojhtl vfyl bo.t,f8 vt vfmtlfy vfbynthtct,c8
vfufkbsfl7 hfvlty [fyib lfothf tc obuyb0 lqbcbs eahj othlf7
se qfvbs0 'ytkb ofhvjcflutybf7
afnvfybc fv,t,b qfvbs fh b.jc
lfothbkb8
fcts mfkt,pt lqbcbs fh ufvjlbc8 fh ufvjlbc bctsb7 hjujhbw
cfzbhjf lf hf dmyf0
hjujh othlyty 'dtkb vothkt,b0 ofrbs[ekb vfmdc7 hjujh othlf hf,kt8 hjujh w[jdhj,lf hf,kt8 fhbc ,jrfxjc obuyb lfyntpt8
xdty [jv fhf udfmdc fctsb hfvtt,b8 abhjcvfybc cfakfdbc fh b.jc8
vujyb7 'fkbfy flht b.j hecsfdtkb8 mfhskbc w[jdht,fib7 hfqfwbc ltnfkb cfrvfjl utvhbtkbf [jkvt7 vfuhfv cfrvfjl bidbfsb lf 'eyob8
bc abkjcjajcb fh fhbc8 vothfkbf8 yfvldbkb vothfkb8 sfyfvlt,j,t,b fh ybiyfdc7 hjv hfqfwfib it,jhrbkb .jabkb.j8 se bc
vfhskf vtzehzktse[ewtcb b.j7
,ho.bydfkt vtzehzktse[ewtcb
bmyt,jlf8 sdkf7 fyufhbib lf ufyzdhtnf vothkbcsdbcfw 'fkbfy cfzbhjf8 ktmcfl othlf7 tct bub bsdkblf8
vujyb7 rfb cf[fkbcj hfvtt,c
doth7 vfuhfv vbylf7 hjv lfdbyf[j7
bc rb fh xfyc8
hrbyf7 mcjdbkb7 n.fdb7 .dtkfathb 'fkbfy yfwyj,b b.j vbcsdbc8
jmhj7 mdf7 o.fkb lf bctd pqdf8
tc pqdf fh xfyc ptgbhfl lfothbkb7 sevwf7 vujybf7 hjv vfcsfy
dth uffhrtd7 hf ufvjwlbkt,bsff
yfothb lf hf ofhvjcf[dbs8 vfcnthbw tu fhb7 hj tuht vjf[th[jc8
vbcb lhj fh fhbc .jabsb ltnfkt,bc lhj7 bv lhjbc yfotht,ib
pqdfpt mfhbi[fkb fvjdfhlt,f7 vfuhfv [vtktspt odbvfc dth yf[fds8 bvbnjv7 hjv pqdf ufycfwltkbf lf mfhbi[fkb czbhlt,f7 odbvf rb dbc uff[ctylt,f0 lfcdtklb
lf vjhxf8
obuyt,b7 hjvkt,cfw bc rbs[ekj,lf8 ,tdhb ntmcnib xfyc lf ufvjrdktekbwff7 hf oftrbs[f7 hfpt
vbfybiyt,c7 hfc abmhj,c8 vfuhfv
bc abkjcjajcb fh b.j8 vothfkb
b.j lf cojhtl tc vfbynthtct,c7
uh'yj,lf sfdc vothkfl0 fylf se
uh'yj,lf7 hfc ybiyfdlf bv lhjib
vothkfl .jayf0
vtc[tsb bv lhjc cfmfhsdtkjcsdbc kfvbc bc b.j7 hfw lqtc
s,bkbcbf8 vtc[b b.j0 se bc vtc[b
dbqfw c[df fhbc0 f,f7 hf dbwb8
.jabkf ,fqlflib fy lfvfcrjib0 cgfhctsib0 fctsb7 dsmdfs7 fy
hjvtkbvt fctsb flubkb8
byljtsbc jrtfyt8
bv lhjbc byljtsb8
pehf mfhevb'tv vjvb.df fv cfqfvjc7 hjujh bluf vteqktcsfy
thsfl mfkfm vbkejrbib fdnj,ecbc ufxtht,fpt qfvbs8 hjujh ufxthlf ewt, nfmcb lf uflvjdblf
bmtlfy v'qjkb7 hjvtkbw gbhlfgbh
vfsrty ofvjdblf lf /rbs[f7 fhf,t,b [fhs0 pehfv es[hf5 fhf7 mfhsdtkt,b8 - lfc[tlbs7 ofub.dfys7 b.j gfce[b8 - bct ofub.dfys7 'vehfl8 lf bv nfmcbcnvf es[hf5 smdty fh bwbs7 hf vybidytkj,f 'tdc
fhf,bcsdbc cbn.dfib ueh]b8 hfc
ybiyfdc tc xdtyc vt[cbtht,fib888
xdty lfdrfhuts tc cfv.fhj7 bctdt7 hjujhw bthecfkbvb7 cflfw
fqvjxylf hecsfdtkbc thsflthsb
gjhnhtnb8 vujyb7 hfqfwtt,b cek
c[dfufy eylf dt't,js8 fdsfylbkb
[jv fhf,bf8 ufcfut,bf7 dbwbs7 hjv
tc [th[bf8 tc obuyb vstkb fqvjcfdktsbcsdbc fhbc lf vstkc fqvjcfdktsptf8 xdtyc vfibyltk cfv.fhjpt7 hjvtkbw7 firfhfl eahj
cfbynthtcj lf lbflbf7 dblht xdtyb cfv.fhj ,jkj jhfcb okbc ufyvfdkj,fib8 hfvltyc vjbwfdc 3dta[bcn.fjcfyb4 lf xdty rb ufudbzbhlt,f hfbvt vjdbwdfs8 bvbnjv7
hjv xdty lfdrfhuts xdtyb cfv.fhj8
hfbvt bcnjhbekc lf utjgjkbnbrehc rb fh dfv,j, lf fcts sfyfvtlhjdt rdfynbcnhbfkc7 fhfvtl
,eyt,hbd ibyfufy cfv.fhjc8
fh vf[cjdc7 hjvtk fhf, bcnjhbrjcc eothbf7 t/tt7 fsb cfereybc
obyfyltkc5 s,bkbcb fhbc fctsbj7
fhbc vlbyfhtj7 [blbj lf vjtlfybj7 fv vjtlybc ufhitvj lemyt,bj
lf ibu rb7 /jb qvthsj7 cf[tite,ehfdb mfkt,b c[tlfy lf fv vsbcfc lf bv vsbcfc fv,j,tyj8 zjhfj,ty7 tct bub8
ufhtuyekfl7 fhfathb itwdkbkf7 ibuybs rb888 cfl fhbc hecsfdtkb0
wjnf rb uflfde[dbt7 vfuhfv vfbyw 'fkbfy vfbynthtct,c7 flfvbfyb7 hjvtkbw cfvb hfbylbc lf lblb cb.dfhekbc fv,fdc /.dt,f7 hjvtkcfw vbfxybf7 hjv cb.dfhekpt
vfufhb 'ytkfl hjv hfvt bgjdj
lf vjbgjdj7 hjvtkbw rfwc bmfvlt
vbb.dfyc7 hjv dta[dc frjwybyt,c7
hfc egfce[t,lf dbyvtc7 dbyw7 dsmdfs7 /rbs[fdlf5 hjujh abmhj,7
w[jdht,f hf fhbc0
fh vbs[hfs7 hjv vfiby fctsb
rbs[dt,b fh fhct,j,lf8 mfhsdtkt,b fhf dfhs0 xfvjc[lt,jlyty7 wjnfc lfktdlyty lf uekbcsmvf7
uekbc [vf8
uekbc[vf vb[dtlhfc ybiyfdc
'dtkmfhsekfl7 se fh dwlt,b8 cf[fht,fib fctf7 3dta[bcn.fjcfyib4
rb fh vf[cjdc tc cbn.df8 bmyt,f8
!% BDKBCB
fct7 lfechekt,kfl itb'kt,f8
fctsb obuybf8
c[df lhjc ufdfuh'tkt,888
aka morCilaZe
ukve aRaravis ukvirs ansambl `fesvebis~ saocdaeqvsmaiso koncertebi. es erTgvar tradiciad Camoyalibda Cveni qarTuli emigraciis
cxovrebaSi - `fesvebi~ amerikis qarTvelobas angariSs abarebs gaweuli Sromisas da naTlad vxdebiT imis mowme, Cvens Tvalwin, nabij-nabij
rogor izrdebian es bavSvebi, rogor yalibdebian naRd qarTvelebad,
rogor hyivis maTSi qarTuli sisxli, baleti jiSis...
ase iyo welsac... ori saaTis ganmavlobaSi, antarqtis gareSe scenaze idga TiTqmis Svili wlis ansambli `fesvebi~ da Cven Sorena barbaqaZis, aleqsandre nadareiSvilis, vano goderZiSvilis, TiToeuli monawilisa da maT mSobelTa mravali uZilo Rameebis naRvaws vafasebdiT.
darbazi rom daWimuli mSvildiT xvdeboda am saswauls, es cxadze
ucxadesia, cremlis kurcxalsac rom advilad dainaxavdiT mravalTa
Tvalebidan, - modiT amas nu vityviT!
amerikaSi qarTuli emigraciis kulturul cxovrebaSi Setanili
wvlilisaTvis gazeT `mamulis~ redaqciam bavSvTa qoreografiuli ansambli `fesvebi~ 2010 wlis `mamuliSvilis~ priziT daajildova.
foto-obieqtivmac es daafiqsira.
qarTveli sadac ar unda iyos, maTTvis 26 maisi yvelgan dResaswaulobs. Tundac niu iorkSi, vol stritze!
emociebis zRvaSi daixrCobodi im wamebSi, Tu Tavad gaxdebodi
mowme rogor amayad aiweoda Seni qveynis droSa msoflios gulSi.
am RonisZiebis organizatorebi gaxldnen sami umSvenieresi qalbatoni: saqarTvelos lobi radio `devidsonSi~, qalbatoni lali
samxaraZe, cnobili momRerali qalbatoni Tamriko daviTaSvili, da
manhetenis qarTveli gidi, qalbatoni manana goginava.
improvizebul koncertSi monawileoba miiRes ansamblebma `fesvebi~
(xelmZRvanelebi Sorena barbaqaZe da aleqsandre nadareiSvili), `gelaTi~ (xelmZRvanelebi Tea kandelaki da roini margvelaSvili),
bavSvTa studia `Tamarianma~ (xelmZRvaneli Tamriko daviTaSvili) da
wmida ninos saxelobis eklesiis mgalobelTa qoralma.
vinc iq iyo im dRes, aRniSnavdnen, rom manheteni im wuTebSi qarTuli suliT boboqrobda, qarTuli musika daqroda volstritis
SukebSi. arc mikvirs! sareJisoro pultTan xom STVR da misi
sulisCamdgmeli riCard daviTaSvili iyo!
es kadri kenedis aeroportSia
gadaRebuli, gazeTis gamosvlamde
erTi dRiT adre. qarTveli emigraciis erTi nawili saqarTvelosken
gzas ulocavs `sicilis dedofals~, qalbaton mzia kvirikaSvils.
mas am ramodenime kviris win
RviZlis simsivne daudgines amerikelma eqimebma, rasac filtvebis
trombic daerTo. man mkurnalobis
kursis SeerTebul StatebSi Catarebaze uari ganacxada da saqarTveloSi dabruneba moisurva.
mTeli aeroporti gakvirvebuli
uyurebda, Tu rogori taSis grialiT miaciles sicilis dedofali
aeroportis bolo zRurblamde.
icremleboda...
sicilis dedofali!
emigrantis xvedri rom mZimea, es yvelam viciT da araxalia, magram manam, sanam Sens
qveyanaSi cxovrob, amas ver
grZnob da ase ggonia, rom Sen
es arasodes Segexeba da am
tanjvasac SenTan saerTo araferi eqneba.
saqarTveloSi col-qmars
meuRleebi hqviaT, ara mgonia
msoflioSi romelime ers, romelime enaze ase zustad miegnos da ganemartos sityva colqmris mniSvnelobisaTvis, rogorc Cvens qveyanaSi.
mec meuRle viyavi da vTvlidi, riTac da rogorc SemeZlo unda gamewia didi ojaxis
mZime uReli. qarTveli qali
xom yovelTvis mamakacTan erTad, Tanabrad (Tu mTlianad
ara) eweoda cxovrebis mZime
uRels da amaSi verc gansakuTrebuls xedavda rames.
qveynis ekonomiurma ngrevam
mec sxva qarTveli qalebis
msgavsad, am qveyanaSi gadmomisrola. movdiodi da ukan vtovebdi yvelas da yvelafers,
rac ase Zvirfasi iyo CemTvis
- sam Svils, meuRles, da-Zmas,
samSoblos...
vicodi, rom gamiWirdeboda,
amisaTvis Tavs fsiqologiurad vamzadebdi, magram realoba
ufro mZime aRmoCnda, vidre
warmovidgendi.
arc ekonomiurad gamWirvebia, arc Seuracxyofilad migrZvnia Tavi, magram dedisTvis,
romelsac Svilebis xateba
sul Tan dahyveba, Zalian Znelia sxva qveyanaSi cxovreba
uojaxod,
sevdisferi qalis fiqrebi
uSvilebod,
usiyvarulod.
mxolod telefoni da kompiuteria Cemi da Cemnairebis erTaderTi imedi, misi saSualebiT vukavSirdebiT ojaxebs, axloblebs da
rac mTavaria erTmaneTs.
aq myofi qarTveli qalebi erTmaneTis cxovrebiT vcxovrobT, vcdilobT erTmaneTs gverdSi davudgeT,
davexmaroT, iSviaTad viciniT. vtiriT erTmaneTis da-Zmas, dedas, mamas, Svils. werilebzec vtiriT Svilebis werilebze.
`dediko, Zalian menatrebi, aranairi fufunebis sagnebi ar mWirdeba,
yvelafers davwvav, gadavyri, me Sen
mWirdebi~.
`dediko, Cvens saxlSi jer kidev
trialebs Seni surneli~.
`dediko, Zalian minda Cagexuto,
menatrebi, gTxov Camodi~.
`aravin mogatyuos, rom deidas
dedis suni asdiso, dedis suni
aravis asdis~.
aseTi werilebis wakiTxvis Semdeg yelSi burTiviT raRaca geCxireba, gaxrCobs, suls gixuTavs, cremlebs ki veraferi aCerebs, mogoraven Sens saxeze da nikapTan erTdebian, Semdeg ubeSi miZvrebian da
yvelafers asveleben. cdilob Tavi
xelSi aiyvano, ar itiro, saubris
Tema Secvalo, magram araferi gamogdis. Znelia, ar ifiqro Sens axloblebze da ar Segecodos is xalxi,
romlebmac mSoblebi, da-Zmani da
zogjer Svilebic ver daitires.
Cven, sxvadasxva asakis qalebi,
Cvens dauZlurebul moxucebTan
erTad varT saxlSi gamoketilni.
es daaxloebiT igivea, rac saku-
Tarive fexiT rom Cajde cixeSi,
im gansxvavebiT, rom Tavze SeiaraRebuli badragi ar gicavs da arc
rkinis gisosebia sadme.
quCaSic gadixar, maRaziebSi Sedixar, yidulob tansacmels SvilebisaTvis, mere brundebi saxlSi
da didxans, didxans ar inaxav, uyureb da eferebi, daZinebis win Caalageb, rom meore dRes kvlav amoalago da moefero, ginda warmoidgino rogori iqneba Seni Svili am
tansacmelSi, rogor moixdens...
es qveyana absoluturad gansxvavdeba Cveni qveynisagan da Senc ucxo
xar da miusafari. aravis enaRvlebi
da manam gicinian, sanam Wirdebi,
dagexmarebian kidec, xelsac gamogiwvdian, magram raRac zRvramde...
iqeT arc gadagiSveben da arc Sen
gakadreben rames.
qalaqSi, sadac me vcxovrob, saocari silamaze da sisufTavea. Tvals uxaria, guls ki ara! aranairi
silamaze da simdidre ar mWirdeba
Cemi qveynis da Cemi ojaxis gareSe.
cac sxvanairia, mzec, Rrublebic
ki... Tu sadme `Cvenebur~ yvavils
wavawydebi, ise mixaria, rogorc
didi xnis unaxavi axloblis naxva,
survili mindeba daviCoqo, xeli
Sevaxo, movefero da vkiTxo:
- ici?! rom Seni da-Zmani saqarTveloSi cxovroben, aqedan Sors,
Zalian Sors, zRaprulad lamaz
qveyanaSi. SeiZleba Seni winaprebic
iqidan arian wamosulni?! is xom
uZvelesi qveyanaa, sadac ugemrielesi wylebia, aqaurs ara hgavs,
Sen xom wyali Zalze gWirdeba da
giyvars.
yvavils foTlebi jer kidev sve-
redaqciis fosta
li aqvs (aq xom yoveldRe rwyaven), gakvirvebuli miyurebs, cota
xans kidev vsaubrobT da bolos
vpirdebi, rom mokiTxvas aucileblad gadavcem mis axloblebs.
gakvirvebuli TvalebiT macilebs
da ver gebulobs, ratom vdardob
ase Zalian Cems qveyanaze. arc
mikvirs, imitom rom is aq daibada da misTvis ucxoa es grZnoba.
yvelaze Zalian, rac maklia
am qveyanaSi, es mTebia, saqarTvelos mTebi, oTxiv kuTxidan rom
cdilobs daicvas qveyana gareSe
mtrebisagan, magram araferi gamosdis.
erTxel, meuRlesTan erTad
bakurianSi mivdiodi sofel tbis
gavliT.
adriani dila iyo, nisli jer
kidev ar gadaeyara mTebs, mze
mxolod alag-alag axerxebda burusis gafantvas, iseTi grZnoba
mqonda, rom RrublebSi mivcuravdi manqaniT, xels gaviSverdi da
cas davekidebodi, megona. es grZnoba aq arasodes gagiCndeba, Sens
irgvliv msgavsi araferia.
mapatios mkiTxvelma, Tu Cemi
monaTxrobi cota sevdiani gamomivida.
ara, am qveynis madlieric var,
gulSi rom Camikra, ojaxis gadarCenis saSualeba rom momca...
ubralod yovelwams vgrZob Cemi
qveynis ganumeoreblobas da metireba!
siamayis da monatrebis cremlebiT!
lia kupataZe,
toms riveri, niu jersi
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- ,fnjyj cthuj7 hf vjcfpht,bs
ufvjfhxbf rfkbcnhfnt wbywf’tv
vtkmbctltr a[fkf’t vjcf.lhtl0
- rfsfkbrjc-gfnhbfhm rfkbcnhfnt wbywf’tc vbfxylf7 hjv bv hsek
lf lf’f,ek vlujvfhtj,fib7 hjujhibw cfmfhsdtkjc trktcbf cf,zjsf
[tkbceakt,bc vbth b.j xf.tyt,ekb7
vtvrdblhbc ufvjhxtdbc cfrbs[sfy lfrfdibht,bs lblb cbahs[bkt vfhst,lf8
VTKMBCTLTR A[FKF’T uf[klfs
efqhtcfl ufyfskt,ekb cfcekbthj
gbhb7 byntktmnefkb8 bub itcfybiyfdfl akj,lf ,th’yekc7 3utjhubrfc4
thsb njvb ,th’yekblfy cojhtl vbcb sfhuvybkbf7 fqfhfathc dfv,j,
hecekpt8 fvbc ufhlf7 vfy itcfybiyfdfl bwjlf abpbrf7 vfstvfnbrf7 utjuhfabf7 cfqdsj c]ekb8 cfjwhfl ufyfskt,ekb rfwb b.j7 fvfdt lhjc
bub b.j vrfwhb7 gbhlfgbhb lf vjehblt,tkbw8
ufhlf fvbcf7 rfkbcnhfnt wbywf’bc
fhxtdfyb ufyfgbhj,f rbltd thsvf ufhtvjt,fv5 VFC ITVLTU7 HFW RFSFKBRJC-GFNHBFHMB FV,HJCB [TKFBF
UTYEBC RJYATHTYWBBCFLVB UFUPFDYBKB VTVJHFYLEVBC UFVJ7 [TKBCEAKT,BC CFVBPYT UF[LF7 ,TDH
VQDLTKVSFDFHC C’KBF WLEYT,FV7
VBCB RHBNBRBS [TKBCEAKT,FCSFY ITSFY[VT,FIB ITCEKB.DYTY
LF FVBS CFRESFHB GJPBWBT,B UFTV.FHT,BYFS8 hjujhw obyf cfe,ht,ib vjuf[ctyts7 [tkbceakt,f
fw[flt,lf7 fv,hjcb [tkfbf fhbc vjqfkfnt7 dbyfblfy vfy cfresfh [tkbceakt,fc exbdkf lf wbkb lfcofvf7
mfhsdtkb [fk[bc bynthtct,c bc rb
fhf7 xdty ufvjd[fnfdsj8 ,tdhb vqdltkvsfdhbcufy ufyc[dfdt,bs7 vtkmbctltr a[fkf’t7 hjvtkbw vfiby fh b.j
vqdltkvsfdfhb7 [tkbceakt,bc fv
cekbcrdtst,fc fh f/.df8 xdty dsmdbs
bvbc itcf[t,fw7 hjv fv,hjcb [tkfbf
utyebc rjyathtywbbcflvb ufupfdybkb
vtvjhfylevbc ufvj !)@# okbc
bfydfhib lffgfnbvhtc lf !)@% okbc
vfhnib ufvjdblf wb[blfy8 fvbc itvltu7 gbhdtkb7 hfw vfy uffrtsf7 b.j
bc7 hjv ltrfyjpb vtkmbctltrb tgbcrjgjcbc [fhbc[ib fb.dfyf8 fv,hjcb
[tkfbfc obyffqvltu ,h’jkf wb[blfy
vbcb ufvjcdkbc itvltufw ufuh’tklf8 TGBCRJGJCVF VTKMBCTLTRVF
E.J.VFYJL LFBRFDF RFSFKBRJCGFNHBFHM FV,HJCBC GJPBWBF7 FHF
V[JKJL BVBNJV7 HJV VBC OBYFIT
SFDC LFDFKT,EKFL UH’YJ,LF7
FHFVTL VBFXYLF7 HJV EOVBYLTCB FV,HJCBC VBVFHS VBC VBTH YFREHS[
CFCEKBTHJ GBHSFUFY LBL ECFVFHSKJ,FC /MJYLF FLUBKB8 vtkmbctltrb fv,hjcbc ufycfresht,bs vfiby
lfeluf v[fhib7 hjwf mesfstkb
tgbcrjgjcb lfdbs rfzf[b’t vrdtshfl
lfegbhbcgbhlf vfc8 vbcvf eovbyltcj,fv fv,hjcbv vbbqj uflfo.dtnbkt,f7 hjv mesfbcib lfdbs tgbcrjgjcbc cfmvtt,bc itcfcofdkfl uftupfdyf
ltktufwbf7 hjvtkcfw tgbcrjgjcb
VTKMBCTLTR A[FKF’T e[tkv’qdfytkt,lf8 vtkmbctltrvf mesfbcib ’fkbfy cthbjpekfl bveifdf8 bc it[dlf
lfdbs rfzf[b’bc vjv[htt,cfw7 vjobyffqvltutt,cfw lf lfothf lfcrdyf7
hjv lfdbs rfzf[b’t7 hjujhw cfcekbthj gbhb7 fhbc gfnbjcfyb7 evobrdkj7 ite,qfkfdb7 xbyt,ekb obhdfkjwdbcf lf cfvqdltkvsfdhj cfmvbc
vwjlyt7 vfuhfv vfy7 cfvoe[fhjl7 mesfbcib bctsb cbnefwbf itmvyf7 ev]j,tcbf7 uflf.dfybk bmyfc c[df tgfhmbfibj8 tc bvltyfl pecnfl lf j,btmnehfl lfothbkb lfcrdyf b.j7 hjv
lfdbs rfzf[b’tv vtkmbctltrpt cbn.dfw dth lf’hf8
tc .dtkfathb rfhufl bwjlf rfkbcnhfnt wbywf’tv8 vfy bwjlf bcbw7 hjv vtkmbctltrvf7 hjujhw cfcekbthj vjqdfotv “fkbfy lblb upf
ufbfhf8
- vjlbs7 vtkmbctltr a[fkf’bc
vbth ufydkbkb upbc itcf[t, vjdes[hjs vrbs[dtkc8
- VTKMBCTLTR +thbcrfwj,fib VB[TBK` UBJHUBC ’T A[FKF’T7 lfb,flf !(*@ okbc @ yjtv,thc cbqyfqbc
vfphbc cjatk .fylfehfib8 vbcb obyfght,b vt-!( cfereytib ptvj bvthtsblfy uflfcekfy rf[tsib8 !# okbcfc ufhlftwdfkyty vij,kt,b8 cofdkj,lf ]th stkfdbc cfcekbthj cfcofdkt,tkib7 itvltu s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbfib8 fv lhjc s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbfib cek eahj lf eahj v’kfdhj,lf vfhmcbcnekb bltt,b8 ctvbyfhbtksf thsb
yfobkb vfhmcbcnekb ohtt,bc veifj,fib vjyfobktj,lf8 fvbc ufvj ctvbyfhbblfy ,tdhb cneltynb ufhbw[tc8 vb[tbk a[fkf’tv ofhxbyt,bs
lfchekf s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbf lf cofdkf ufyfuh’j .fpfybc
cfcekbthj frfltvbfib7 hjvtkbw
!)__ otkc qdsbcvtn.dtkt,bc rfylblfnbc [fhbc[bs lffvsfdhf8
!)__-!)_$ okt,ib bub gtlfujubeh
cfmvbfyj,fc totjlf mesfbcib8 !)_$
okblfy hectsib ]th cvjktycrbc ue,thybbc m8 ,tkbc cfcekbthj cfcofdkt,tkib7 [jkj itvltu7 !)_) okblfy7 rfvtytw-gjljkcrbc ctvbyfhbfib
fcofdkblf abpbrf-vfstvfnbrfc8 !)!%
okbc #! vfbcc vqdlkfl bmyf [tklfc[vekb8 cfmfhsdtkjib !)!* otkc7
ybrbnf sfkfrdf’bc lf;byt,ekb vjs[jdybs lf,heylf lf ujhbc cfcekbthj cfcofdkt,kbc ptlfv[tldtkfl
lfbybiyf8 !)!( okbc @! yjtv,thc
ltrfyjpbc [fhbc[b vbtybzf8 !)@_!)@@ okt,ib eveitdfhb b.j7 !)@@
okbc % fghbkc rb cbjybc cfgfnhbfhmj nf’hbc rfyltkfrfl +vyfstl` lfbybiyf8 !)@% OKBC ST,THDFKIB FYXBC[FNBC TRKTCBBC OBYFV’QDHFL
UFLFB.DFYTC8 FVFDT OKBC JMNJV,THIB ]TH ,THFL FQBRDTWF LF
CF[TKFL VTKMBCTLTRB TOJLF7 !$
JMNJV,THC RB EOVBYLTCVF FV,HJCBV TGBCRJGJCFL FREHS[F8 !)@*!)@( okt,ib vtkmbctltrb w[ev-fa[fptsbc tgbcrjgjcbf7 !)@( okbc @$
vfhnblfy rb - obkrybc tgfhmbbc vvfhsdtkb8 !)#% okbc @ bfydfhc bub w[evfa[fptsbc vbnhjgjkbnfl frehs[tc8 !)#* okbc @ vfbcc vbnhjgj-
kbn vtkmbctltrc fctsb ibyffhcbc
othbkb ufeupfdybf eovbyltcb lf
eytnfhtcb rfkbcnhfntcfsdbc5 3vjhxbkt,bs vjdf[ctyt, smdtyc eovbyltcj,fc7 hjv w[ev-fa[fptsbc tgfhmbfib
evqdlkjl lfhxtybkbf cfvb lblb
cjatkb lf f[fkb cfcfakfjc trktcbf cj[evib8 smdtyc eovbyltcj,fc
vjdf[ctyt7 hjv itcfathbcb rfylblfnt,bc e.jkj,bc ufvj f[fkb vqdlkbc rehs[tdf ite’kt,tkb uf[lf8
fvbc ufvj lbl ufzbhdt,fc ufydbwlb48
fvfc lftvfnf !)#* okbc ) jmnjv,thc ltrfyjpt,bc cdbvjy ububytbidbkbcf lf tkbp,fh fyxf,f’bc lfgfnbvht,f8 fvbc itcf[t, vbnhjgjkbnb
vtkmbctltrb eovbyltc rfkbcnhfntc
uekbcnrbdbkbs vjf[ctyt,lf5 3xtvb
tgfhmbbc cjakt,ib vqdlkt,b fqfh
fhbfy7 .dtkfyb lffnecfqtc8 lfdhxb
vfhnj vt jhb vqdlkbs cj[evib8
xdtyw7 dujyt,7 fqlujvbc itvltu vjudtkbc kbrdblfwbf48
flubkj,hbdb [tkbceakt,f vjbs[jdlf mfhsekb7 hecekb7 ,th’yekb7 rfsjkbrehb7 ghjntcnfynekb7
t,hfekb htkbubehb cfpjufljt,t,bc ufthsbfyt,fc ths trktcbfib8
fvfcsfy lfrfdibht,bs vteat vtkmbctltrb [tkbceakt,fc cothlf5 3ufthsbfyt,f itb’kt,f v[jkjl mfhsekb7
hecekb7 ,th’yekb trktcbt,bc8 rfsjkbrehb7 ghjntcnfynekb lf t,hfekb vfcib dth ufthsbfylt,f888 ,th’yekb trktcbbc vqdltkb jhb sdtf7
lfgfnbvht,ekbf7 ,th’yt,b sfdbcb htkbubehb vjs[jdybkt,t,bc lfcfrvf.jabkt,kfl vjvfhsfdty mfhsek
trktcbfc7 cflfw qdsbcvcf[eht,f
cheklt,f mfhsek7 hecek lf ,th’yek tyt,pt8 fvyfbhfl cfrbs[b hxt,f mfhsekb lf hecekb trktcbt,bcf8 se hjvtkb eylf ufemvltc7
’ytkb fh eylf b.jc fv cfrbs[bc uflfodtnf bv cfpjuflj vjqdfott,bcfsdbc7 hjvkt,vfw bwbfy cj[evib
mfhsekb ufptsbc 3cf,zjsf fa[fptsbc4 fhct,j,f7 hjvkt,bw lfrdbhdt,bfy fv ufptsbc gbhdtk yjvthc7 hjvkbc gbhdtk udthlpt fhbc cnfkbybc
lblb cehfsb48 !)#( otkc bub cj[evblfy b’ekt,bs ufvjeidtc lf !)$#
okbc ! fghbkfvlt etgfhmbj vqdltkvsfdfhb uf[klfs8 ! fghbkc rerbbc trktcbbc obyfv’qdhfl ufyfvotctc8
thsb okbc itvltu lble,bc trktcbbc obyfv’qdhfl lfbybiyf lf fctdt
xff,fhtc eh,ybcbc tgfhmbf8 !)%@
OKBC % FGHBKC VT-) CFTRKTCBJ
RHT,FPT VTKMBCTLTR A[FKF’T CFMFHSDTKJC RFSFKBRJC-GFNHB-
kbf tgbcrjgjcbc [fhbc[ib !)@%
otkc8 !)%@ otkc fhxtek bmyf
chekbfl cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmfl8
vtkmbctltr 666 ghbywbgbfkehb flfvbfybf8 bvfdlhjekfl
eylf fqbybiyjc7 hjv cfvqdltkjsf ijhbc fh cfhut,kj,c
rfhub fdnjhbntnbs sfdbcb
ghbywbgbfkj,bc o.fkj,bs8
!)%% otkc cfvqdltkjsf ijhbc vbc obyffqvltu b.j ]ueab7
vfuhfv vjobyffqvltutsfufy yfobkb vj[cyf7 yfobkb sdbsjy
ofdblf8 gfhnbfcf lf vsfdhj,fcsfy vbvfhst,fib kjbfkehbf8
vjwtvekb lhjbcsdbc vbcb
lfvcf[eht,f ufvjb[fnt,f cchrc vsfdhj,bc v[fhlfzthfib
vidblj,bc lfwdbc cfmvtib7 bub
ufvjlbc c[dflfc[df rjyathtywbt,pt vstk vcjakbjib vidblj,bc lfcfwfdfl8 bub ufycfresht,bs fh wlbkj,c vjmvtl
trktcbfsf ufafhsjt,fc8
vtkmbctltr 666 thrdtdf cfthsfijhbcj vjdktyfsf cfrbs[t,ib8
rbs[ekj,c hecge,kbreh ufptst,cf lf ;ehyfkt,c8
xtvc vbvfhs fmdc rfhub lfvjrblt,ekt,f8 .ehc eult,c xtvc hxtdt,c8 fmdc vblhtrbkt,f 3ê íàæèâå47 bnfy]t,f cvtybc lfmdtbst,bcf
lf cecnb v[tldtkj,bc ufvj8 bub
c[dt,pt vfqkf f.tyt,c sfdbc yfwbfc lf nf’hbc uf[cybc uflfo.dtnbcfc wlbkj,c7 uf[cyfc vtnb
mfhsekb nf’fhb lf xtvsfy cfe,fhib ufvj[fnf ibib7 hjv
nfyt ufyw[flt,f vsfdhj,fib8 gbhdtkfl7 vbybcnhsf cf,zjc sfdv]ljvfhbc cf[tkpt7!)%^ okbc fudbcnjib8 vtjhtl7 !)%* okbc !%
vfhnc7 ufyw[flt,bs vbdvfhst cfmfhsdtkjc rjvgfhnbbc wtynhfkehb rjvbntnbc gbhdtk vlbdfyc
dfcbk v;fdfyf’tc7 cfmfhsdtkjc
htkbubbc cfmvtsf hoveyt,ekc
vjct vtmdf,bidbkc7 vjcrjdib htkbubbc cfmvtsf rjvbntnbc sfdv]ljvfhtc rfhgjdc8 gfce[bc qbhcflfw rb fh udsdkbfy lf se
smdty itub’kbfs7 lfudt[vfhjs7 vflkj,tkb dbmyt,bs48
- ofbrbs[f se fhf frfrb [jhfdfv
tc othbkb lf it’kj hfbvtsb lf[vfht,f0
- fvbc itcf[t, wyj,bkb fh fhbc7
SEVWF7 AFMNBF7 HJV CFCEKBTHJ
CTVBYFHBBC UF[CYF S,BKBCIB DTHW
EOVBYLTCB VTKMBCTLTRBC LHJC VJ[TH[LF8
eahj vtnbw7 eovbyltc vtkmbctltrc f,hfkt,lyty7 trktcbt,ib hecekb obhdf-kjwdbc itvjqt,f eylfj8 tc hjv cbwhetf7 lqtcfw ite’kbf lfflfcnehjc mfk,fnjyvf SFBCB NJHJY]F’TV7 hjvtkbw vtkmbctltr rfsfkbrjcvf lfybiyf lble,bc trktcbfib vufkj,tksf ueylbc
[tkv’qdfytkfl lf lffdfkf7 bmyt,7
ufkj,f ytk-ytkf mfhsekpt uflfb.dfyjj8
[tkbceakt,f rbltd ,tdh whe [vt,c
fdhwtkt,lf lf lff]thf rfsfkbrjcgfnhbfhmb vtkmbctltrb7 hjv vbc obyffqvltu [tkbceakt,fib ufupfdybkb
fyjybvehb cfxbdhbc othbkt,bc jh-
melqisedek kaTalikosma saqarTvelos kaTalikosis istoriuli kunkulbartyuli aCuqa ruseTis patriarqs
eovbyltc vtkmbctltrc f,hfkt,lyty7 trktcbt,ib hecekb obhdf-kjwdbc itvjqt,f eylfj8 tc
hjv cbwhetf7 lqtcfw ite’kbf lfflfcnehjc mfk,fnjyvf sfbcb njhjy]f’tv7 hjvtkbw vtkmbctltr
rfsfkbrjcvf lfybiyf lble,bc trktcbfib vufkj,tksf ueylbc [tkv’qdfytkfl lf lffdfkf7 bmyt,7
ufkj,f ytk-ytkf mfhsekpt uflfb.dfyjj8
rfkbcnhfnt wbywf’bc ufhlfwdfkt,bc itvltu cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmb VTKMBCTLTR
A[FKF’T uf[lf8 eovbyltcvf rfkbcnhfntv bub cbwjw[ktibdt ufvjfhxbf vjcf.lhtl8 bcnjhbbc vtwybtht,fsf ljmnjhb7 ghjatcjhb cthuj dfhljcfyb't fv]thfl vbc w[jdht,fcf lf vjqdfotj,fpt
udtcfe,ht,f8
CFMFHSDTKJC RFSFKBRJC
GFNHBFHMB7 EOVBYLTCB LF
EYTNFHTCB VTKMBCTLTR 666 LF
CJVT[SF RFSJKBRJCGFNHBFHMB DFPUTY 6
FHMBC VJCF.LHTL UFVJFHXBTC LF
FVFDT OKBC * FGHBKC GFNHBFHMFL
FREHS[TC8
- hjujh ofhbvfhsf vtkmbctltr
a[fkf’bc gfnhbfhmj,f0
- vfy ufyfuh’j kjbfkj,bcf lf sfyfvihjvkj,bc upf [tkbceakt,fcsfy8 TC FH B.J KJBFKJ,F LF
SFYFVIHJVKJ,F CFMFHSDTKJC
TRKTCBBC BYNTHTCT,BC CFPBFYJL7
FHFVTL7 GBHBMBS7 TC B.J RFKBCNHFNT WBYWF’BC VBTH FHXTEKB UPF7
HJVTKBW CFMFHSDTKJC TRKTCBFC UFF’KBTHT,LF8
cfmfhsdtkjc trktcbf fv lhjc
rdkfd v’bvt vlujvfhtj,fibf7 sevwf7
itlfht,bs ertstcb dbsfht,ff7 hflufy hectsbc trktcbf fqbfht,c cfmfhsdtkjc trktcbbc nthbnjhbek fdnjrtafkbfc lf hfqfw vwbht aeymwbf vfbyw fmdc vfc8 ths-thsb .dtkfpt vsfdfhb fvjwfyf7 hfw rfsfkbrjcgfnhbfhm vtkmbctltrbc obyfit lfluf7 b.j s,bkbcbc cfcekbthj ctvbyfhbbc uf[cyf7 hjvtkbw !)!* okbc itvltu fqfh aeymwbjybht,lf8 tc utuvf
/mjylf rfsfkbrjc-gfnhbfhmt,c rbhbjyc7 ktjybltc7 fv,hjcbc7 rfkbcnhfntc7 vfuhfv dthwthsvf dth ufyf[jhwbtkf8
[tkbceakt,fv itvjbqj htkbubbc cfmvtsf hoveyt,ekbc sfyfvlt,j,f7 hjvtkbw ]th RFKT MFLFUBIDBKC trfdf7 rfsfkbrjc-gfnhbfhm
vtkmbctltrbc lhjc rb fv sfyfvlt,j,fpt VJCT VTMDF,BIDBKB b.j8 cfbynthtcjf vjct vtmdf,bidbkbc thsb
othbkb [tkbceakt,bcflvb7 cflfw
bc f[fcbfst,c rfsfkbrjc-gfnhbfhm
vtkmbctltrc8
3gfnhbfhm vtkmbctltr 666-bc
lf[fcbfst,f
a[fkf’t vb[tbkb thjdyt,bs
mfhsdtkbf8 lfb,flf !(*@ otkc
rfzhtsbc hfbjybc cja8 .fylfehfib7 cfmfhsdtkjc cch8 mdhbdb8
lffvsfdhf .fpfybc cfcekbthj
frfltvbf !)__ otkc8 [tklfc[ve-
VTKMBCTLTR 666
~A[FKF'T`
CHEKBFL
CFMFHSDTKJC
RFSFKBRJCGFNHBFHMB
!)%@-!)^_
OKT,IB
xdtysfy vjhoveyt mfhsdtkt,b
ufwbkt,bs yfrkt,bf7 dblht
hect,b7 hbc ufvjw cfmfhsdtkjc trktcbfv itcf’kjf lfrfhujc fdnjrtafkbf8
vtkmbctltr 666 htghtcbht,ekb
fh .jabkf8
cfmfhsdtkjc cch vbybcnhsf
cf,zjc hoveyt,ekb cfmfhsdtkjc vfhskvflblt,tkb trktcbbc cfrbs[t,ib v8 vtmdf,bidbkb48
eovbyltcvf vtkmbctltrvf hfvlty]thvt s[jdybs vbvfhsf vjct vtmdf,bidbkc cfcekbthj ctvbyfhbbc lffhct,bc itcf[t,8 [tkbceakt,fv vbc
s[jdyfc egfce[f bvbs7 hjv uffdhwtkf [vt,b - xdty itdsfdfpts rfsfkbrjcgfnhbfhm vtkmbctltrc s,bkbcib
cfcekbthj ctvbyfhbbc uf[cyf7 fctsb
ctvbyfhbf aeymwbjybht,c vjcrjdibw7
rbtdibw7 ktybyuhflibw7 vfuhfv s,bkbcib efhb udbs[htcj888 [tkbceakt,f fdhwtkt,lf [vfc7 sbsmjc rfsfkbrjcb vtkmbctltrb vjcehyt b.j7
obhdf-kjwdf hecek tyfpt xfnfht,ekb.j8 VFIBY FRFRB [JHFDF CF,ZJSF RFDIBHBC EVFQKTCB CF,ZJC
LTGENFNB UF[KLFS8 VFC THS RFWSFY7 HJVTKBW RFSFKBRJCSFY VBBNFYLF VBC CBN.DT,C7 ESMDFVC7 HF
VJEDBLF XDTYC GFNHBFHMC7 SFDFL
'FKBFY UFYFSKT,EKB RFWBF LF
HFNJV TE,YT,F [TKBCEAKT,FC
EFHC CFCEKBTHJ CTVBYFHBBC UF[CYFPTJ8 hjujhw xfyc7 tc cbn.t,b
vfhskfw vbdblf eovbyltcbc .ehfvlt lf fvbc ufvj vfy cfufyut,j othbkb ufeupfdyf frfrb [jhfdfc5
3,FNJYJ FRFRB7 smdty ht;bcjh ijsf vfyfuf’bcfsdbc ubsmdfvs7 hjv gfnhbfhmb vtkmbctltrb cfcekbthj crjkbc uf[cybcf
lf cfcekbthj ;ehyfkbc ufvjidt,bc obyffqvltubfj8 fhf7 ,fnjyj frfrb7 fvfc n.ebkfl fdhwtkt,ty xtvb vnht,b8 eylf vjuf[ctyjs7 hjv fv cfmvtpt jh]th itdb-
ufybpfnjhb TGBCRJGJCB TAHTVB +CBLFVJYB’T‘ uf[klfs8 fvbc ufvj vfs
ijhbc ahbfl lf’f,ekb ehsbthsj,f ofhvjbidf7 vtkmbctltrc ufyphf[ekb /mjylf tahtvbc vqdltkvsfdhj,blfy uflf.tyt,f lf7 cfthsjl7 trktcbblfy ufidt,fw rb8 FB7 FCTSB DBSFHT,F ITMVYF [TKBCEAKT,FV - CEK
$-% VQDLTKVSFDFHB B.J LF BCBYBW
THSVFYTSC MBIGJ,LYTY8
vtkmbctltrbc rfsfkbrjcj,bc gthbjlib thsb vybidytkjdfyb hfv
vj[lf8 !)@# okblfy vjofvtsfc trktcbblfy v[fhtsvwjlytj,bc veptevib
uflf,h’fyt,ekb b.j fhudtsbc thbcsfdt,bc lfdbsbcf lf rjycnfynbytc
ovbylf yfobkt,b8 vjofvtsfc trktcbfib vbcb lf,heyt,bcsdbc vbvlbyfhtj,lf lblb ,h’jkf8 cojhtl rfsfkbrjc-gfnhbfhm vtkmbctltrbc lhjc
vbqotek bmyf itsfy[vt,f7 hjv ovbylf yfobkt,b mesfbcbc v[fhtsvwjlytj,bc veptevblfy bctd vjofvtsfc
trktcbfc lf,heyt,jlf8 !)%$ otkc
MESFSTK VBNHJGJKBN UF,HBTK XFXFYB’TCF lf mesfbcbc mfkfmrjvbc gbhdtk vlbdfyc UHBUJK YFHCBFC ijhbc vj[lf lfgbhbcgbht,f
ovbylf yfobkt,bc cfrbs[sfy lfrfdibht,bs8 [tkbceakt,fc fh cehlf vfsb lf,heyt,f vjofvtsfc trktcbfib7
vfuhfv bvfdt okbc $ bdkbcc [tkbceakt,f b’ekt,ekb uf[lf7 ofcekb.j lfsvj,fpt7 ovbylf yfobkt,bc
lf,heyt,f vj[lf $ bdkbcc7 lbkbc
!! cffspt7 lf tc vtkmbctltr rfsfkbrjcbc lblb lfvcf[eht,f uf[klfs=
cfbynthtcjf thsb afmnb8 RFSFKBRJC-GFNHBFHM VTKMBCTLTRBC
LHJC CFCEKBTHJ VJQDFOTJ,F LFBO.J CFMFHSDTKJC LQTDFYLTKVF RFSJKBRJC-GFNHBFHMVF7 EOVBYLTCVF LF EYTNFHTCVF BKBF VTJHTV8
vfsb ehsbthsj,f cfjwhfl lfbo.j8
[vt,b bvbc itcf[t,7 hjv cfmfhsdtkjc
trktcbf hectsbc trktcbfc eylf vbethsltcj7 xfdblf vjcrjdibw7 cflfw
bv lhjc frfltvbbc cneltynb b.j
bhfrkb ibjkfidbkb8 bub eovbyltc
vtkmbctltrc pfujhcrblfy eupfdybc
fctsb ibyffhcbc othbkc5
3SMDTYJ EOVBYLTCJ,FD7 udfrehs[ts888 fm7 xdty cohtib dhwtklt,f [vt,b bvbc itcf[t,7 hjv cfmfhsdtkjc trktcbbc fdnjrtafkbf sbsmvbc lfcfchekc ef[kjdlt,f7 hflufy5 !8 vstkb hbub
tgfhmbt,b evjmvtljl7 vqdltkvsfdht,bc ufhtitf lf fhw fhct,j,c cfsfyflj rflhb8 @8 qdsbcvcf[eht,bc lhjc trktcbfib vjhoveytsf lfcoht,f thsj, vwbhtf8
#8 cfmfhsdtkjc vfhskvflblt,tk fdnjrtafkeh trktcbfc fhf
fmdc ctvbyfhbf7 ufvjvwtvkj,f7 cftrktcbj veptevb7 obuycfwfdb7 ,b,kbjstrf8 kfgfhfrbf bvbc itcf[t,7
hjv w[ev-fa[fptsbc tgfhmbfib
fh bmyf lfidt,ekb f[kfl [tklfc[vekb mfhsdtkb vqdltkvsfdfhb lf vqdltkvsfdfhsf ijhbc
fhbfy bctst,bw7 hjvkt,bw fhfmfhsdtksf ijhbcfw rb fdhwtkt,ty e,flher fphc cfmfhsdtkjc
vfhskvflblt,tkb cfvjwbmekj
trktcbbc tgfhmbt,bc ufvc[dbkt,bc fewbkt,kj,bc itcf[t,8
ptvjs vj.dfybkb 'bhbsflb
ghj,ktvt,bc bhudkbd smdtyc vbth vbqt,ekb pjvt,b7 cfmfhsdtkjc cch vsfdhj,bc sfdv]ljvfhtcsfy it[dtlhbc xfsdkbs7 xdtysdbc wyj,bkbf7 vfuhfv pjubthsb
vofht cbyfvldbkbc ufvj df’ktds
sfdc yt,fc7 hjv smdtyb .ehflqt,f
vbdfg.hjs itvltu ufhtvjt,fc5
cf,zjsf vsfdhj,bc cfsfyflj
lflutybkt,bc cfae’dtkpt7
hectsbc7 erhfbybc7 cjv[tsbc7
c[df vjrfdibht htcge,kbrt,ib fhct,j,c cfcekbthj ctvbyfhbf-frfltvbt,b7 [lt,f qdsbcvcf[eht,bcsdbc cfzbhj kbnthfnehbc ufvjwtvf7 [fnt,bc ufvhfdkt,f7 trktcbf-vjyfcnht,bc fqlutyf-ufyf[kt,f8 cfmfhsdtkjc trktcbfc se egbhfntcj,f fhf fmdc7 ufvjyfrkbcc vfbyw
fh ofhvjflutyc7 v[jkjl cfzbhjf fv behblbekb eakt,bc
ufvj.tyt,f flubkj,hbdb vsfdhj,bc vtidtj,bs8 cfmfhsdtkjc
cch [tkbceafks7 fhct,ekb otcbc lfwdbs7 vfnthbfkehb itcf’kt,kj,bc afhukt,ib7 ofhtlubyjc othbkj,bsb cf[bc ufyfw[flb
cfmfhsdtkjc fdnjrtafkehb cfvjwbmekj trktcbbc cfcbwjw[kj cfrbs[t,bc itcf[t, lf tythubekfl bmyfc vjs[jdybkb7 gbhdtk
hbuib7 ctvbyfhbbc +fhf rehct,bc` uf[cybc7 cfzbhj kbnthfnehbc ufvjwtvbc7 cftrktcbj veptevbc7 obuycfwfdbc lffhct,bc7 utkfsbc7 obkrybc7 .fp,tubc7 fyfyehbc7 ujhbc trktcbt,ib qdsbcvcf[eht,bc eakt,bc fqlutyf-ufyf[kt,bc itcf[t,888 cfmfhsdtkjc
trktcbbc lf vbcb vtsfehbc
vnthcf lf jhuekc xdtyc gbhfl vnhfl dsdkbs7 vfuhfv ufye[jhwbtkt,tkb ufylblt,bc
cehdbkbc ufvj ufyfo.tyt,ekyb7 gfnhbfhmbc ijhcvzdhtntkb ujyt,bc sdfkbs lf rtsbkb yt,bs7 itb’kt,f xf.tyt,ek bmyfy cfmfhsdtkjc trktcbbc cfrtsbklqtj cfmvbfyj,fib8888
cffqlujvj fhlfltut,bcsdbc
itcf’kjf dtf[kjs smdtyc eovbyltcj,fc lf smdtyb vbsbst,bsf
lf kjwdf-rehs[tdbs7 fhct,ekb
otcbc lfwdbs7 cflqtcfcofekj
mflfut,t,bs vbdvfhsjs vjhoveyt cfpjufljt,fc8 qhvf gfnbdbcwtvbs utfv,jht,bs lf ufvjdbs[jd smdtyc ovblf kjwdfrehs[tdfc8 b8 ibjkfidbkb7 pfujhcrb8 !)%* okbc !@ st,thdfkb48
!)%* okbc !^ fghbkc s,bkbcib7
fktmcfylht ytdtkbc cf[tkj,bc trktcbfib7 rfsfkbrjc-gfnhbfhm vtkmbctltrbc kjwdf-rehs[tdbs TGBCRJGJCVF PBYJ,VF ,thfl fqrdtwf
BHFRKB IBJKFIDBKB7 cf[tkfl
eojlf BKBF7 !( fghbkc vfc BTHJLBFRDYFL [TKB LFFC[F VTKMBCTLTRVF lf es[hf7 itybcsfyf rbltd
(-!_ rfwb hjv v.fdltc7 hfqf vbzbhcj8
fmdt cfbynthtcjf thsb hfv8
PBYJ,B VF;EUF7 hjvtkvfw rfsfkbrjc-gfnhbfhm vtkmbctltrbc kjwdf-rehs[tdbs ,thfl fqrdtwf BHFRKB IBJKFIDBKB7 tgbcrjgjcfl
vtkmbctltr rfsfkbrjcvf frehs[f7
tc b.j !)%^ okbc #_ ltrtv,thc8 vfyfvlt vfy ufyw[flt,bs vbvfhsf cbyjlbc otdht,c7 fct lf fct dfgbht,
lf v[fhc se lfvbzthsj8 PBYJ,B
VF;EUF7 THJDYT,BS HECB7 FKTMCFYLHT YTDTKBC CF[TKJ,BC TRKTCBBC OBYFV’QDFHB UF[KLFS8
VQDLTKVSFDHT,BC EVTNTCJ,F BV
SFJ,BCF B.J7 HJVTKSFW TUPFHMJCJ,BC VVFHSDTKJ,BC VSTKB
CBV’BVT CFRESFH V[HT,PT /MJYLFS
UFLFNFYBKB LF FVBNJV PBYJ,BC
TGBCRJGJCFL REHS[TDBC OBYFFQVLTUB OFDBLYTY8 VTKMBCTLTRVF VFS
FH LFE]THF LF VFBYW FREHS[F8
- hfnjv eyljlf eovbyltc vtkmbctltrc pbyj,bc tgbcrjgjcfl
rehs[tdf0
- FVBS VFY CJV[TSIB FHCT,EKB
HECEKB CFVHTDKJT,B PBYJ,C
LF-EMDTVLT,FHF7 FYE CJV[TSBC
NTHBNJHBFPT FHCT,EKB HECEKB CFVHTDKJT,B CFMFHSDTKJC
TRKTCBBC BEHBCLBMWBFIB ITVJDBLF7 HFPTW HECEKB TRKTCBF LFSFY[VLF8
- hectsbc trktcbfcsfy hjujhb ehsbthsj,f /mjylf eovbyltc
vtkmbctltrc0
- bc hfvlty]thvt xfdblf hectsib7 /mjylf vjkfgfhfrt,t,b hecekb
trktcbbc vtsfeht,sfy8 thsb welb7
hfw vj[lf7 b.j bc7 hjv vfy hectsib xfbnfyf lf hecekb trktcbbc
vtsfehc fxemf cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmbc bcnjhbekb reyrek-,fhn.ekb8
- hjlbc ufhlfbwdfkf vtkmbctltr rfsfkbrjcb lf dby ufvjfhxbf vfy vfyfvlt vjcf.lhtl0
- vtkmbctltrc TAHTVSFY vbvfhst,fib7 hjujhw xfyc7 velfv qhqyblf tzdbc zbf lf hjwf erdt fcfrib
b.j7 sfdbcsfy lfb,fhf MESFSTKB
VBNHJGJKBNB YFEVB +IFDBFYB’T‘
lf es[hf7 xtvb ufhlfwdfkt,bc itvs[dtdfib7 vjcf.lhtl ity eylf lfunjdjj8 yfevvf egfce[f7 vt fh dfh
bc rfwb7 hjvtkcfw ite’kbf cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmj,f7 hfc
bn.dbc cfpjufljt,f7 vjcf.lhtl vt
hjv lfvnjdj vfiby7 hjwf cfmfhsdtkjc trktcbfib fhbc TAHTV CBLFVJYB’T8 vtkmbctltrc vbcsdbc fqfhfathb esmdfvc7 ufvjb’f[f EH,YTKB TGBCRJGJCB LFDBSB +LTDLFHBFYB‘ lf bc ufvjfhxbf vjcf.lhtl8
vfkt7 !)^_ okbc !_ bdybcc7 ufhlfbwdfkf rbltw qhvfl vj[ewt,ekb8
lfrh’fkekbf cbjybc nf’fhib cfmfhsdtkjc rfsfkbrjc-gfnhbfhmt,bc
udthlbs8
vtkmbctltrbc ufhlfwdfkt,bc itvltu cbyjlvf lfdbs ltdlfhbfyb vjcf.lhtj,blfy uflff.tyf lf gfnhbfhmb tahtv cblfvjyb't uf[lf8
tcfe,hf
stf fcfsbfyb
momaval nomerSi:
patriarqma efremma
marTlmadidebluri
eklesia SeunarCuna
saqarTvelos
10
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
eladelebi saxlSi fexSiSvela dadiodnen, fexsacmelebs ki maSin atarebdnen, roca
saxls gaRma gadadiodnen. qalebi umeteswilad ojaxze
iyvnen mijaWvulebi da amitom
iSviaTad gadiodnen qalaqSi.
isini ubralo sandlebs icvamdnen, romlebic RvedebiT ikvreboda. mogvianebiT lanCebs
wiTlad aferadebdnen, xolo
fexsacmlis daboloebebs yviTlad Rebavdnen. Tavisi ubraloebiT gamoirCeoda terfebze mWidrod Semoxveuli karbatinebi, romelsac xaris
tyavisgan amzadebdnen. mTavari
mainc lanCi iyo, romlis daxvewil formas grepida warmoadgenda da misi momxiblaoba
imaSi mdgomareobda, rom wvivebamdec ki adioda zonarebiT
da isini badiseburad ixlarTeboda da muxls qvemoT wvivze an koWebTan ikvreboda.
am qalaqSi mcxovrebni umeteswilad erTmaneTis naTesavebi iyvnen da icodnen erTmaneTis fasi. qalaqi didi ar
iyo, amitom qalaqelTa marTva
ar iyo Zneli da es maSin,
roca uxucesi yvela qalaqelis naTesavad iTvleboda. rogorc yvelgan, moTaveebSi meti
saidumlo imaleboda, vidre
Cveulebriv xalxSi. amitom
yvela ufrTxoda siavis keTebas, TumcaRa arc uamisoba
iyo. aseT SemTxvevaSi yvela
cdilobda saidumlo, romelic isedac ar daimaleboda
da yvelas yvelaferi ecodineboda mainc, xmamaRla ar
Tqmuliyo. ai, xmamaRla Tqma
warmoSobda aTasnair usiamovnebas. is mere sajarod ganisjeboda. ai, sajaro gansjas
ufrTxoda xalxi, radgan damsjelis pasuxismgebloba ar
surda etvirTa. mona saTvalavSi ar ijerieboda, ZaRlis
yefas ufro didi fasi hqonda,
vidre monis sityvas. amitom
maT winaSe da maT mimarT Secodebas aravin Takilobda,
radgan erTis mxriv Secodebisas TvaliT mxilveli ar
iqneboda, meore SemTxvevaSi
ki arc danaSaulad iTvleboda,
da arc codvad.
medeas ambavi bevrma ar icoda, xolo vinc icoda, isini
mkvlelebi iyvnen. eridebodnen
qalaqSi am ambis gaxmaurebas
manam, sanam ar moifiqrebdnen,
Tu riT emarTlebinaT Tavi.
ar surdaT qalaqelebisaTvis
tkivili mieyenebinaT. amitom
olimpiur sanaxaobaze mTeli
xalxi iyo miwveuli. undodaT Tu ara,
qalebic,
bavSvebic, moxucebic,
monebic ki, erTis sityviT,
mTeli qalaqi unda daswreboda. es ukve savaldebulo iyo.
monebsac darTes neba qalaqis ganapira velze wamosuliyvnen. isini tyispira xeebze
aiyvanes da miabes totebze,
raTa emziraT sanaxaobisaTvis.
TavianTi qmedebiT surdaT
ucxoelebs SeexedaT Soridanac ki am xeebisTvis da darwmunebuliyvnen eladelTa demosTmoyvareobaSi, raTa kargad
dakvirvebodnen, Tundac axlodan, eladaSi monebis uflebas,
isini iyvnen Ria sazogadoebis wevrebi, raTa eTqvaT TavTavianT wreebSi, aseTi kargebi da keTilebi arian eladelebio. ar surdaT, aRSfoTebuliyo, an SeSfoTebuliyo
vinme raimeTi, Tundac moCvenebiTad, da miTumetes medeas
Sesaxeb. es maTTvis daxuruli
sakiTxi iyo, magram mainc viRac Tav-qariani rom aRSfoTebuliyo, an SeSfoTebuliyo
raimeTi, Tundac umniSvneloTi,
fexebze daikidebdnen eladelebi amas, radgan es yvelaferi erTgvari TamaSis wesebi
iyo da samagierod TviTonac
aRSfoTdebodnen, an SeSfoTdebodnen sapasuxod raimeTi,
Tundac raRac umniSvneloTi.
yvela monas Tavisi meTvalyure hyavda da Tu vinme gaqcevas daapirebda, an SesZlebda
amas, meisreebi iqve gangmiravdnen tyeSi damalvas ki azri
ar hqonda - gaqceuli mona
ulmobeli nadirebis msxverpli gaxdeboda bolos.. Tavad
monebic ver gabedavdnen gaqcevas - isars da mxecebs rom
gadarCenodnen, SimSils ver
gaeqceodnen versad, miTumetes
es ucnauri pativi - unda
SeeferebinaT, radgan aseTi sanaxaobebi maTTvis ar iyo gankuTvnili.
XIX
momavalTan
Setoqebuli awmyo
medeas naklebad aRelvebda qalaqis imwuTieri yofacxovreba. man isic ar icoda,
Tu ra imarTeboda sul raRac
ramdenime saaTSi, magram man
gadawyvita Sesuliyo masSi
alal-bedad da iq gamoCndeboda, rasac moimoqmedebda. isev
gadaxeda garemos, Tvali moavlo qalaqs da mis maRlobze
aRmarTul samlocvelos. zizRis dafarva arc ucdia mis
Tvalebs. miafurTxa qalaqs,
ufskrulis piras Camojda da
orive xels daxeda.
karga xans uyura,
daakvirda mtevnebs,
xazebs,
naoWebs,
TiTebs.
uyurebda sakuTar xelebs da
erTmaneTisgan ganasxvavebda marjvenas marcxenasagan
da swavlobda am gansxvavebaTa niSnebs.
am gansxvavebebiTa da msgavsebiT man amoicno kanonzomieri da SemTxveviTi movlenebi, romlebic Tavis cxovrebaSi moxdeboda. civi gonebiT
gansaja man yovelive, radgan
sxva SemTxvevaSi igi Secdeboda da gansjis cru gzas daadgeboda. amitom igi unda yofiliyo ucdomeli, raTa erTi
da isic sasikvdilo dartyma
mieyenebina saZulveli qalaqisaTvis. aseTi miukerZoebeli
arasodes yofila, sakuTari
Tavisic ukvirda da gaocebuliyo Tavis SesaZleblobebSi.
roca civi gonebiT moqmedebda,
maSinac ki vneba da grZnoba
karnaxobda qmedebaTa aucilebel garduvalobas. mTeli misi ubedurebac aqedan modioda. axla saqme sul sxvanairad Semotrialda. igi gorozi guliT, TavisTvis sasurvelis wakiTxvis ugulebelyofiT, uyurebda xelebs da kiTxulobda misgan momavals, romelic aucileblad dadgeboda.
medeas orive xelis mtevani,
Txeli TiTebiT, grZeli, rbili
da moqnili hqonda. es imas
moaswavebda, rom am xelebis
patroni mgrZnobiare da gamWriaxi pirovneba iyo, umeteswilad naCqarev da windauxedav
nabijebs dgamda. misi saqcieli daxvewili iyo da sifaqiziT gamoirCeoda, Tundac
yvelaze uzneo saqcieli. igi
Sors idga mware sinamdvilisgan, romelTa Sedegebis
momkisas xvdeboda mis nayofs,
Secvlas rom aRar eqvemdebareboda. idumali meocnebe
iyo am xelebis patroni, agreTve gadaWarbebuli Tavmoyvareoba ipyrobda Sinagan bunebas da garSemomyofT afrqvevda Tavis am Tvisebas. damoukidebeli pirovneba am damoukideblobas Tavisi axirebulobiT inarCunebda.
Caicina medeam, es rom amoikiTxa Tavisi xelebidan. mere
frCxilebsac daakvirda - isinic sakmaod grZeli iyo odnav momrgvalebuli kuTxeebiTa da gaswvrivi, dawaxnagebuli zolebiT wiTeli ferisa - yvelaferi es mis Zlier
bunebaze metyvelebda, daundoblobaSi rom gadadioda is.
man or ganzomilebaSi ganixila Tavisi xelebiT moTxrobili:
erTi naxevari, romelsac
Sua TiTi hyofda, gare mxares
warmoadgenda, da is or nawilad dahyo - moqmed da umoqmedo Tvisebebad da urTierTobebad, roca moqmedi zeda
nawili iyo, umoqmedo ki qveda.
aseve dahyo xelis mtevnis
meore naxevaric, romelic Sida mxare iyo - zeda nawiliT
Sinagan moqmed Tviseba-urTierTobebs kiTxulobda, qvedaTi ki - Sinagan umoqmedos.
momavlis karibWe SeaRo xelis mtevnebis SeswavliT misi TiTebis Zirebi erTmaneTze mityupebisas rkals warmoSobdnen, romelic miemarTeboda zemodan qvemoT da es niSnavda imas, rom cxovreba savse
iyo aRmafrenebiTa da dacemebiT da ase grZeldeboda mTeli cxovreba vidremde ar
dasruldeboda mTliani cxovrebis gza.
medeam TiTebi gaSala. neka
TiTis daSoreba sxvebTan, romelic yvelaze dablidan iwyeboda da amisda miuxedavad
sigrZiT arc erT TiTs ar
Camouvardeboda, moaswavebda
imas, rom medeas yoveli mniSvnelovani Canafiqri aucileblad ganwiruli iyo gasanadgureblad. aman erTgvarad SeaSfoTa igi, magram TiTebis
saerTo ganlagebam da maT erTmaneTTan Tanabarma daSorebam
is moaswava, rom igi dasaxul
mizans yovelTvis miaRwevda.
cera TiTis mdebareobam Seaxsena, rom es miznebi yovelTvis Svebas ver mohgvrida
da miRweuli mizani gulacruebad gardaisaxeboda.
grZeli da lamazi TiTebi
hqonda medeas, amitom isini
mis gansakuTrebul warmomavlobaze metyvelebdnen. aamoZrava TiTebi, daakvirda ixrebodnen Tu ara ukan, - daaskvna, rom isini odnav ixrebodnen, amitom man CaTvala, rom
igi uSiSi iyo, romelsac SeeZlo ukan daxeva, raTa Semdeg
dasxmoda Tavs mowinaaRmdeges.
saCvenebeli TiTis zeda nawili Sua TiTisken gadaxriliyo da ufro didi iyo,
vidre araTiTi, - amiT medeas
mieniSna, rom igi amayia, roca
raime Canafiqris ganxorcielebas Seudgeboda da usaSvelo sijiuteSi gadadioda mis
CanafiqrTa ganxorcielebis
qmedebebi. viwro iyo es TiTi
da es imas niSnavda, rom mas
nakli hqonda gamZleobaSi da
ar endoboda aravis, iqamde
sakuTar Tavsac ki.
Sua TiTma Tavisi agebulebiT medeas uTxra, rom mas
SeeZlo, keTilgonierebiT daegegma Tavisi momavali da mgrZnobiare yofiliyo moaxlo-
vebuli warmatebisa, Tu warumateblobis mimarT, radgan es
TiTi swori da Tanabarzomieri iyo sxva TiTebTan SedarebiT.
araTiTi, marTalia, grZeli
iyo, magram SuaTiTsa da saCvenebel TiTebze mokle, - es ki
imas niSnavda, rom mgrZnobiare iyo, magram, amasTanave, Tavdajerebuli da swored es Tavdajerebuloba ar aZlevda saSualebas srulad da srulfasovnad SeegrZno mTeli
cxovrebis manZilze masTan mosuli siyvaruli.
neka TiTi ar iyo mTlad
ise patara da TiTebis sawyisTa rkalSi Cavardniliyo, miu-
xedavad amisa is araTiTis
zeda saxsars swvdeboda. am
TiTis SeswavliT is daaskvna,
rom mas aklda sworupovari
neba, raTa dasaxuli miznebi
ise Seesrulebina, rom Sedegad
TviTon yofiliyo kmayofili.
didi TiTi ki swori da
xisti hqonda. es mis Tavdajerebulobaze metyvelebda,
mis sifrTxileze amaxvilebda yuradRebas da mis sikerpes usvamda xazs, romelTa
umravlesoba cxovrebaSi gamouyenebeli darCa, kidev amoikiTxa erTi-ori iseTi Tviseba,
romlebsac ar avlenda arasdros da rom gamoevlina, albaT misTvis ukeTesic iqneboda. ar ki gaamaxvila yuradReba am Tvisebebze.
xelisgulebze borcvebic
Seiswavla. am borcvebma daadastura yvelaferi, rac aqamde amoikiTxa. misi mTavari
sawadeli ki mainc xelisgulebze dasmuli xazebi da niSnebi iyo, romliTac kiTxulobda Tavis axlo da Soreul momavals.
man, pirvelyovlisa, gonebis
xazs gaadevna Tvali da Seiswavla misi mimarTuleba. es
xazi TiTqmis Suaze hyofda
xelisguls zeda da qveda
nawilebad. ovaluri daxra
hqonda mas arSeerTebuli sicocxlis xazTan da rkalad
daxrili, gantotiviT mimavali mTvaris borcvamde. amiT
medeam Tavisi gonebis SesaZleblobebi amoikiTxa, Tu rogor imoqmedebda da iazrovnebda igi yvelaze gadamwyveti
drois monakveTSi. am xazma
igi daaimeda da uTxra, rom
am xelis patroni swrafi
azrovnebis adamiania, romelsac uaxloes momavalSi mouwevs gonebis ukiduresobamde
daZabva, raTa moigos, xolo
ra moigos, es ar ewera xelze.
is ki ewera, rom igi moigebda Tavisi swrafi da ulmobeli gadawyvetilebebiT, es
misi cxovreba iyo, da mitom.
xazi imasac ambobda, rom gonebis aseTi daZabva mas amieridan aRarasodes Sexvdeboda,
TumcaRa axali talRebi moiTxovdnen misgan mzadyofnas
yvelafris mimarT. mTvaris
borcvis misadgomebTan gonebis xazi orad iyofoda erTi usasrulobaSi ikargeboda, meore ki borcvze adioda
da rogorc ukanaskneli wertili, ise Cerdeboda borcvis
TavSi. es ki aRar moewona
medeas, kolxeTi gaaxsena aman,
da mitom. Semdeg gulis xazi
waikiTxa, romelic iwyeboda
iupiterisa da saturnis gaerTianebuli borcvisa da mzis
gadmoweuli da saturnis narCenebTan gaerTianebuli borcvis Suidan, anu SuaTiTis
saxsridan da rkaliT Cadioda merkuris gadidebuli borcvis boloSi da jaWviseburad gaedineboda xelisgulidan. amiT man gaigo Tavisi
sulieri mdgomareoba axlo
da Soreuli momavlisTvis.
es mkveTri xazi iyo msgavsad
gonebis xazisa. am xazma mede-
as uTxra, rom igi eWviania
yvelafris mimarT da amitom
aRgznebuli iqneba yvela wamowyebaTa mimarT, cxovrebiseul siaxleebsac TavkerZobiT
Sexvdeba da miTumetes maSin,
roca mudmivobis naklulobas
ganicdis. megobrebic mis
cxovrebaSi uRimRamo xaziT
Caivlian da ar datoveben
kvals mis cxovrebaSi. aqedanve SeeCvia Ralats da yovelgvari Ralatis mimarT amieridan gulgrili gaxdeba,
radgan adamianebs fasi aqvs
dakarguli mis TvalSi da
maTi Ralatis fassac yvelaze mcire Rirebuleba eqneba
im adamianebisve msgavsad.
sicocxlis xazic daaTvaliera. isic sakmaod mkveTri
da Rrma iyo, romelic iwyeboda saCvenebeli TiTis gverdidan da rkalad Semoevleboda veneras borcvs da mTavrdeboda xelis mtevnis pirvel xazTan. marjvena xelze
sicocxlisa da gonebis xazebi erTmaneTs uerTdeboda
wvrili da patara zoliT,
romelzec ver ityodi romeli maTganis gantotvaa, ufro
is damoukidebeli xazi iyo
da am SeerTebiT erTgvar samkuTxeds qmnida. ori kuTxe
daxuruli, xolo mesame Ria
kuTxe iyo. am Ria kuTxidan
iRebda saTaves sicocxlisa
da gonebis xazebi da TavianT
gzas miuyvebodnen. maT SuawelSi iyo mxolod es SemaerTebeli xazi. marcxena xelze ki is xazi ar iyo, Sesabamisad ar erTdeboda sicocxlisa da gonebis xazebi, arc
samkuTxedi iqmneboda arafridan. aq amoikiTxa medeam Tavisi bedis da bedisweris gaoreba, saidanac aucileblad
gamarjvebuli gamovidoda, gadarCeboda yvela cxovrebiseul oromtrials,
i povida Tavis saboloo
navsayudars,
moigebda,
magram ver gaimarjvebda,
misi mtrebic waagebdnen,
magram ar damarcxdebodnen.
cxovreba da goneba erTmaneTis sawinaaRmdegod mimavalni erTmaneTs daukavSirdebodnen uxilavi ZafiT da gonebis neba warmarTavda cxovrebas. es gadaarCenda mas, romelic garegnulad uxilavi darCeboda, TviT medeasTvisac.
sicocxlis xazis mixedviT,
gamZleoba nebismier viTarebaSi ganuzomlad didi hqonda,
yovelgvar dabrkolebas gadalaxavda araTu gonieri, aramed
sulieri siZlieriT.
marcxena xelze gonebis xazi xelisgulis SuaSi orad
iyofoda - erTi sicocxlis
xazis, meore ki gulis xazis
paralelurad miedineboda da
iqve axloSi mTavrdeboda,
warmoqmnida ra kauWismagvar
naxazs.
am xelze aseve iyo gulis
xazic, oRond igi sam gantotvas akeTebda. amiT medeam is
amoikiTxa, rom guli da goneba
erTmaneTs daupirispirdeboda
sicocxlidan gamomdinare aucileblobiT nakarnaxevi garemoebebis gamo. es jer ar moxdeboda, is Soreuli momavlisTvis iyo gankuTvnili, xolo
ris Sesaxeb, es ver amoikiTxa.
dasawyisSi gantotva TviT
sicocxlis xazsac hqonda marcxena xelze is ekliseburad wawvetiliyo, marjvena
xelze ki paraleluri patara xaziT gamoiyofoda. aq
medeam dedis simware amoikiTxa, sakuTari dedis simware.
aRar gaagrZela fiqri dedaze, amisTvis jer ar ecala,
sicocxlis xazi mas aimedebda, rom mTel Tavis cxovrebas sakuTarive zedamxedvelobiT warmarTavda da gareSe
veRarasodes ver Secvlida
mis dinebas. isic kmaroda, rac
aqamomde Seicvala. sakuTar
Tavsac ki gauwevda umkacres
meTvalyureobas.
axla ki diad gzasayarTan
idga, romelTagan erTi ufskrulSi ikargeboda, meore ki
qalaqSi Sedioda. am qalaqSi
igi ise Sevidoda, rom goneba
ar iazrovnebda, yvelafers wamier angariSmiucemel ltolvaTa mTeli wyeba gadawyvetda,
da gadawyvetda mas medeas
sasargeblod.
qalaqidan male gamova daclili.
magram Tu `daclili~...
maSin rogor `mogebuli~,
an `gamarjvebuli~? am kiTxvaze medeas bedis xazma gasca
pasuxi. marjvena xelze is
mkveTri xaziT majis saxsridan iwyeboda da xelis Suagulamde midioda, romelic
arc erT xazs ar kveTda, xolo misi patara gantotva
gonebis xazamde adioda iseve,
rogorc sicocxlisa da gonebis xazebi uerTdebodnen erTmaneTs. qvemodan amoyolebuli, vidre mTvarisa da veneras borcvebis gayofamde bedis xazi sicocxlis xazis
paralelurad midioda, xolo
zemoT ki igi Tavisi gantotviT sicocxlisa da gonebis
xazebis SemaerTebeli zolis
paralelurad adioda... da saerTo jamSi ormag paralels
qmnida sicocxlis xazisas.
aseve bedis xazi wyvetilwyvetilad mTvaris borcvis
mimarTulebiT ganitotveboda
da aqac samkuTxeds qmnida
gonebis xazTan. marcxena
xelze ki - patara xazi Zlivs
SesamCnevi iyo da iqve sicocxlis xazis daboloebasTan
borcvebs Soris wydeboda da
rogorc landi, ise agrZelebda Tavis gzas gonebis xazisken, aseve xazis Sewyvetis adgilidan mTvaris borcvisken
gadaxriliyo erTi gantotvac,
isic arasrulad. im dalanduli xazis gverdiT jvari
iyo dasmuli ori TaviT Zirs
dadebuli da ori TaviT maRla amarTuli. amaSi medeam
sikvdilis ulmobeloba amoikiTxa. is sicariele ki misi
uSedego gamarjvebis niSani
iyo. jvari ki iqneb is xrmali
iyo, sairxem rom misca da
unda etarebina sazidrad mamulis guliscemis gagonebamde. arc amisTvis ecala medeas
am wuTSi.
mzis xazi bedis xaziT gadarecxiliyo da es imas niSnavda, rom sirTuleebiTa da
gulacruebiT iqneboda aRsavse misi cxovreba, es windamdgari gamarjvebac rom ver
moutanda Svebas.
janmrTelobis xazi is meore gantotva iyo bedis xazidan, mTvaris borcvis mimarTulebiT rom midioda wyvetili
xazebiT marjvena xelze, marcxenaze ki Sewyvetili. amdenad bedi da janmrTeloba medeasTvis Tavsatexs ar warmoadgenda. yovelTvis mkurnalobda sakuTar Tavs da amis
iqeTac mniSvnelovan cvlilebebs ar moeloda.
arc xelisguli uqadda raime gauTvaliswinebels.
STamomavlobis xazi ar uZebnia medeas sakuTar xelze,
arc qorwinebis xazis ZebniT Seuwuxebia Tavi. orTave
did tkivils ayenebda mas.
samajuris xazebi talRebiviT irxeodnen majisa da xelis mtevnebis sazRvarTan da
man am xazebSi pontois talRebi amoicno, mzis sxivebi
rom sxltodnen mis livliva
zedapirze. `argo~ aklia am
talRebso, - gaifiqra TavisTvis da mzes gaxeda.
mzem Tvalebi moWra da
isev xelebs daxeda.
marjvena xelze man marsis
xazi aRmoaCina sicocxlis
xazis paralelurad, romelic
veneras borcvSi iyo Caketili
da arc erT mTavar xazs ar
kveTda. es misi gaorebuli
cxovreba iyo, misi tkivilebiTa da saidumloebebiT aRsavse
gaoreba, is, rac aqamde iyo da
amis iqiTac iqneboda. siyalbesTan da araraisTan iyo es
xazi Caskvnili da amitom ar
kveTda igi arafers. medeas
gaoreba mainc medeasve darCeboda sicocxleSic da sicocxlis iqiTac.
TiTis baliSebsac daxeda
da SeamCnia, rom zog TiTze
bilikebi maryuJiseburad, zogze ki wriulad hqonda moxatuli. es mis keTil bunebaze metyvelebda, mis Zlier
xasiaTsa da cxovrebis mravalferovnebaze.
gansxvavebuli niSnebic amoikiTxa jvrebi,
oTxkuTxedebi,
samkuTxedebi,
samkbilebi,
cxaurebi,
laqebi,
kunZulebi,
gantotvili, wyvetili, ormagi da gadajaWvuli xazebi.
amiT man wvrilmani Tvisebebi da movlenebi amoicno,
romelTa dadgomis Jamsac rogor Sexvdeboda, is gaigo.
magram sabolood mainc sakuTar Tavs daakvirda -
vin iyo igi medea!
xelis mtevnis moyvanilobam
mas ukarnaxa, rom igi cecxlovani stiqiis Svili iyo, romelSic ganzavebulia haeris
niSnebi da miwas da wyals
ebrZvis, radgan miwam Tavisi
stiqioniT dai pyro cecxli,
wyalma ki Caaqro is. axla
haeri aRvivebs am Camqral cecxls da axali ZaliT unda
Seutios orive stiqias. man
icis, rom sabolood haeris
stiqioni mas miatovebs da
martos mouwevs dawva da
igi daiwveba bolos sakuTarsave cecxlSi.
XX
SurisZiebis ukanaskneli zRurbli
sakuTari xelebidan momavlis amokiTxviT daRlilma
isev mzes gaxeda, Tvalebi moWuta, radgan Tvali ver gauswora samyaros Tvals. xelebi
maRla aswia, raTa gadavleboda mas mzianeTis sxivCqeralebi. gvelis perangma ganze
gadaiwia da mkerdi mouSiSvlda, rasac grZnobierad daewafa mze da auxurva ZuZus
kertebi. moSiSvlebul xorcSevsil fexebzec moualersa
ise, rogorc xes,
Tu balaxs,
iseTi sixaruliT,
rogorc bunebis srulqmnilebis erT patara da lamaz
nawils.
mzis Tvali Sevida medeaSi, naadrevi Tvali, romelic
cecxlis mcxunvarebiT nelnela wvavda kans da mziurobiT aferadebda siTeTres.
efereboda ise, rogorc eladelebi geterebs, rom ara rcxvenoda arafris arc erT maTgans.
arc medeas Sercxva siSiSvlis,
arc mzes - am siSiSvlis
dauflebis.
adamianebSi ki SemorCenili
is grZnoba: `viRacam ar Semxedoso~, - medeasTvis ar arsebobda, radgan im wuTebSi igi
ar iyo adamiani. misTvis ar
arsebobda dabrkoleba. mas
surda es alersi, da iqneb
ufro metic, magram dakmayofilda imiT, rac iyo, buniaoba damdgariyo qveynad, da mitom.
Tmebi niavs daexvia xelze
da aTamaSebda. es TamaSi eama
medeas ise, rogorc eameboda
im Soreul kolxeTSi bavSvobisas. Jruantelma dauara
sxeuls, mTeli grZnobiT kidev
erTxel miscemoda bunebas.
aseTi laRi omis win aravin
yofila.
daamSvida mzem medea. manac
ugaloba qveynierebis TvalisCins.
xrmalio, gaaxsenda medeas, sad aris Cemi xrmalio?
bolos jvrad gardasaxuliyo.
moixeda ukan da miwaSi
Casobili naxa xrmalis saxiT.
Semobrunda da Tavis TeTronTan mivida. miualersa cxens
da nel-nela gzas gaudgnen.
Camowva baris sulis SemxuTveli haeri da Sewyvites Citebma Jivili. daiZaba medea,
cxenmac aforiaqebiT daiwyo
svla da floqvebsac aRar
dgamda mwyobrad. xerxemali
gaucivda, frutuni daiwyo da
medeas neba rom yofiliyo,
aucileblad gadaikargeboda
iqedan, raTa ar exila saxilveli. medeas ki mtkiced CaeWira misTvis xeli fafarSi,
meore xeliT ki xrmali mihqonda. patronis simtkicem gaamxneva cxeni da dacxra misi
mRelvareba.
rac ufro uaxlovdebodnen qalaqis misadgomebs, medea miT ufro kuSti xdeboda, warbebi Seeyara Tavisdauneburad da naoWebSi CaiRvara RvarZli da boRma qalaqis
mimarT, romelic sul male
mis Tvalwin gadaiSleboda.
gzispiras CeroSi mTis wyaro
Camoedineboda. mivida medea
wyarosTan da Sesva;
guli gaigrila,
saxeze Seisxa civi wyali,
dilis xalisiani brWyvialebi aTamaSdnen saxeze.
cxenmac ixelTa dro da
wyals daewafa isic. medea iqve,
tyispira borcvze avida, gamoarCia saWmelad vargisi balaxebi, bRujad moglija da SeWama. SimSilis grZnoba gauqra.
isev wyarosTan mibrunda,
isev dalia wyali,
Tavi daisvela, roca wyurvili moikla.
cxenic mzad iyo wasasvlelad, is ukve aRar foriaqobda. miuaxlovda medea, Tavis TeTrons Sublze akoca,
kefaze mouTaTuna xeli da
marxilisken gaswia. xrmali
amjerad jvrad gardasaxuliyo, xelSi aiRo jvari da
Svilebs daxeda.
SeeSinda,
`rogor SegcvliaT saxeebio, - gaifiqra, - sul mTlad
sikvdilis saxe miuRiaT am
patara da lamaz bavSvebs. sadaa Tqveni cocxali gamoxedvao.~
aRar undoda medeas, ecqira SvilebisTvis da uceb gabrunda cxenisken. isev miefe-
ra TeTrons gulmoklulma
dedam. cxenis frutunma gamoafxizla da isev ganagrZes
gza. male gaivakes da qalaqis
karibWes miadgnen. mcvelebi
ar hyavda galavans. gaiara
cota manZili da Zvel Camonangrev kedlebs miadgnen, iqedan Sevidnen qalaqSi. midioda medea quCebSi da ukvirda,rogor gaukacurebula es
qalaqio.
saxlebi mietovebinaT araTu mamakacebs, qalebsac ki.
mteri xom ar Semoseviao
aqaurobas, magram darbeuli
araferi iyo, pirutyvic ki
Sin saguldagulod CaeketaT
da ezoebidan moismoda maTi
xmebi.
- ra xdeba am qalaqSi, Cemo
cxeno, ra Wirma gadaiara Cemamdeo, ase rom waSala adamianis saxsenebeli aqedano. ori
dRis win rogor dagvesxnen
Tavs, xom gaxsovso.
cxenma isev Caifrutuna
dasturis niSnad, TiTqos gaigo medeas naTqvamio.
- eh, TeTrono, Sen kidev ar
icnob eladelebs. isini ase
advilad ar dagvanebeben Tavs.
daiares quCebi. CamiCumic
ar ismoda.
gaamxneva am garemoebam medea, erTad iqnebian qalaqgareT
da yvelas erTad gavanadgurebo. mere Zveli kolxuri
SemosZaxa eladis quCebSi, ise,
rogorc aia-qalaqs momdgari
aieti miaxarebda gamarjvebas,
medeas ufro eTqmoda es simRera da imRera kidec:
`bars Cavel ymaTa gulisTvis,
sio davtove mTisao,
zRvaSi gavidnen, gavige,
simuri vCqife wylisao~.
uceb xma Semoesma yiJinis,
cxenebis floqvebis TqaraTquris, sicilis.
- sadRac axlos ariano.
ar meliano. uxariaT raRacao.
mteri ar SemoseviaTo. gamodis Tu Rriancelia da arc
me melian, raRac Sejibri iqnebao. iqneb Teatroniao. ufro
Sejibriao, radgan Tavdaviwyebulebi gatacebiT yviriano.
hoda, Tu aseao, wavideT da
veaxloT mozeimeebs sikvdilis zeimad.
midioda qalaqis quCebSi,
ori dRis win rom ase saCqarod datova. midioda da veRar cnobda mas, - ase dacarielebuls, gaukacurebuls.
sad daikarga im qalaqis mrisxaneba, romelmac bavSvebze aRmarTa xeli. is iseTi araa,
sircxvilisagan sakuTar naWuWSi rom Caiketos. qalaqs
sircxvili ar gaaCnia, qalaqia,
da mitom, da miTumetes eladelTa qalaqi.
- movedi, Seni gmirobis
msxverpliT, - gasZaxa medeam
cariel quCebs, - datkbi Seni
gmirobis SemoqmedebiTo!
esa Tqva da mkvdar bavSvebs
gadaxada sudara. aqa-iq ki
moismoda Soridan mosuli
xmebi, ufro saxlebi axSobda
mas, Torem qalaqis mkvidrni
Sors ar iqnebodnen wasulebi.
TeTrons gascveToda nabdebi Cliqebidan da axla qvafenilebze axmaurebda mwyobr
nabijebs. medeasac Semoesma
es xma da cxens floqvebze
daxeda. SeaCera is da auwia
saTiTaod yvela fexi da Semoacila Cliqebs ukve arasaWiro naWrebi. cxenic daemorCila patrons, radgan nabdis
nafleTebi siarulSi xels
uSlida da rogorc ki gaiTavisufla Tavi, misi nabijebi ufro mwyobri da gabeduli gaxda. kerpebiviT wamomarTuliyo saxlebi da arafrismTqmeli qviuri siciviT uyurebda qalaqSi Semosulebs, TiTqosda patronebis ganwyobileba gadasdebodaT sacxovrisebs, TiTqos am saxlebma moaxdina SeTqmuleba da axla niSnis mogebiTa da gulqva sixaruliT egebeboda stumrad
mosuls.
aseTi saxlebi kolxeTSi
ar ariso, ase ar xvdebian
CvenSi stumrebso, - amas gaifiqrebda, albaT, medea. man iqneb
icoda raze fiqrobda es utyvi
qvebi, an qvebadve qceuli eladelTa SiSveli RmerTebi.
uceb SeCerda medea da Sexeda gadamwvar saxls, romlisganac mxolod CamoSlili sayrdeni kedlebiRa darCeniliyo. nakverCxali jer kidev ar iyo Camqrali danaxSirebul Zelebze da aqa-iq adioda susti kvamli. naxanZralze
jer kidev buRi idga da damwvari xeebis suni trialebda
irgvliv. gaaxsenda bavSvis
naTqvami; xma aRidgina Svilis
da tanSi Jruantelma dauara amis gaxsenebaze. goneba
daZaba da sityva-sityviT aRidgina es naTqvami, uyurebda
ra mis gvams, ase rom waaxdina sikvdilma.
- albaT, Seityves Cveni gaqcevao...
gaSavebul kedlebs uyurebda medea da rogorc wvaleba,
ise esmoda es xma da undoda
gonebas aRedgina Svilebi da
isini am maxsovrobaSi cocxlebi unda yofiliyvnen.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-58
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
warmatebuli qarTveli sportsmeni Camovida amerikaSi.
kapiton janaSia - karatisti, Savi
qamrisa da meore danis mflobeli, saqarTvelos nakrebis wevri, msoflio federaciis
instruqtori, saerTaSoriso turnirebis,
saqarTvelos mravalgzis gamarjvebuli da
priziori, pedagogi, romelsac aRzrdili
hyavs mravali gamoCenili da saxelovani
sportsmeni, msofliosa da evropis Cempionebi. misma aRzrdilebma araerTxel asaxeles saqarTvelo da sul axlaxans ki israelSi gamarTul did saerTaSoriso turnirze kidev erTxel gvasaxeles.
dRes kapitoni amerikaSi ganagrZobs moRvaweobas, pirveli qarTvelia, romelmac swavla ganagrZo msoflioSi cnobil raskin
karates skolaSi, rac Semdgomi gamarjvebebis
did imeds iZleva.
warmatebebs vusurvebT kapitons Cveni
qveynis saxelis gabrwyinebisaTvis brZolaSi.
kidev mravaljer aRmarTuliyos tatamze
saqarTvelos xuTjvriani droSa da agugunebuliyos Cveni qveynis himni.
swrafad da SeRavaTian fasebSi
gTavazobT
nebismieri saxis Targmans
qarTul, rusul da inglisur enebze.
megobrebi
American Translators Association,
National Association of Legal
Interpreters and Translators
sabuTebis Targmani (notarizebuli); Targmanis redaqtireba da koreqtireba;
satelefono Targmani (Conference call); xmovani teqstis gaSifvra da Targmna.
sertificirebuli Tarjimnis Tanxleba da momsaxureba:
saemigracio da sxva saxis interviuze;
advokatTan Sexvedraze;
wina sasamarTlo procesze (Deposion);
sasamarTloSi; cixeSi;
nebismier samedicino dawesebulebaSi;
a.S.S. sazRvris gadmokveTisas (saerT. aeroportebSi).
inglisuri enis gakveTilebi, momzadeba - ELS, TOEFL, SAT.
dagvikavSirdiT:
telefoni: 347-236-5921;
faqsi: 347-673-6647
el-fosta: maya55577@yahoo.com
momsaxureba SesaZlebelia 24/7,
yvela StatSi, individualurad
da fostiT.
gamosacemad mzad aris manuCar kaWaxiZis publikaciuri werilebisa da esseebis 620-gverdiani wigni
`waSlili samSoblo~, romlis dabeWdvac ferxdeba
mecenatis aryolis gamo.
survilis SemTxvevaSi nebismieri TqvenTagani SeiZleba gaxdes am keTili saqmis Tanamonawile.
konkretuli informaciisaTvis darekeT `mamulis~
redaqciaSi.
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
tkivilis gareSe!
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
operaciamde
Semdeg
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
patara s a l o m e s dabadebas vulocavT Cvens
Zvirfas megobrebs inga geleniZesa da kaxa
g a b o S v i l s . pataras ki vusurvebT sasaxelo
qarTvelad gazrdas, janmrTelobas da mSvidobian samSobloSi cxovrebas.
Cvens sayvarel megobars, dali xoferias vulocavT iubiles. bedniereba da RvTis wyaloba iyos mudam Seni cxovrebis megzuri. male agsrulebodes ocneba da Caxutebode Sens vaJkacsa da SviliSvils.
iamze goguaZe, Tamaz xarabaZis ojaxi,
nana nakaSiZe, nino xarabaZe, manuCar kaWaxiZe
* * *
Cvens nino xarabaZes,
vulocavT dabadebis dRes. uflis wyaloba ar mogklebodes sikeTiTa da
silaRiT aRsavse lamazi sulis qalbatons.
gemRerebodes, gecekvebodes da gemxiarulebodes dalagebul, mSvid
samSobloSi.
dali xoferia, iamze goguaZe, zeinab laliaSvili,
nana nakaSiZe, nana qaTamaZe, marina gelaSvili
* * *
Cveni Zvirfas megobars nana qaTamaZes vulocavT dabadebis dRes.
sixaruls, bednierebas, janmrTelobas, vaJTan da SviliSvilebTan Caxutebas,
dalagebul qveyanaSi cxovrebas vusurvebT. gaixare Cveno nana!
iamze goguaZe, dali xoferia,
marina gelaSvili, nino xarabaZe
Cems sicocxlunas -
koko giorgaZes
vulocav dabadebis dRes.
sasaxelo qarTvelad gazrdas gisurveb Cveni qveynis saamayod da sabednierod.
koko Zalian miyvarxar.
gkocni bevrs.
Seni naTlia
dali gojiaSvili
merab boTeris
Tormetwliani ndobiTa da gamocdilebiT niu iorkSi
korporacia `gvanca~ & niko fanculaia
gTavazobT amanaTebis gadazidvas
saqarTvelos yvela dasaxlebul punqtsa da dsT-s qveynebSi
4801 2nd Avenue
Brooklyn, NY 11232
Phone: 917-470-4277
- TviTmfrinaviT pauntis Rirebuleba 3.69;
- adgilze mitaniT 25 dolaris zednamati;
- mgzavrobis xangrZlivoba 7-dan 14 dRemde;
- tvirTis daukargaobis garantia;
- ufasod wamoReba bruklinidan, nebismieri
Statidan ki xelsayrel fasad;
Discount plus
YOUR STORE!
irina miqaberiZe,
samedicino jgufis
xelmZRvaneli
2 West End Ave.
Brooklyn, NY 11235
1st Floor, apt 3
2910 Brighton 8th street
Corner of Neptune ave
in Brooklyn
satelefono
baraTebi
fasdaklebiT
Georgia-USA Travel
maia ninoSvilis saagento
aviabileTebi saqarTvelodan
da saqarTvelomde da msoflios
nebismieri qveynis
mimarTulebiT
1950 86th street, 2FL
Brooklyn, NY 11214
dRisiT: 917-974-7166
saRamos: 718-621-6846
11 ivliss, kviras,
dilis 9.00 saaTidan
15.00 saaTamde asociacia „Tvistomis“ samedicino jgufi 40
wlis zemoT qalebisaTvis atarebs mkerdis ufaso gamokvlevas - mamografias bruklinis ofisSi.
gamokvlevebi tardeba amerikuli organizacia Women's outreach network-Tan
TanamSromlobiT. es
gamokvlevebi tardeba
asociaciis mier 2004
wlidan yovel 2-3
TveSi erTxel.
Cvens mier Catarebuli gamokvlevis Semdeg
raime problemis aRmoCenis SemTxvevaSi mkurnalobis procesic
ufasoa!!! amasTanave
Catardeba organizmis
sruli ultra-bgeriTi gamokvleva da laboratoriuli analizebi minimalur fasad.
CvenTan ufaso mamografiis programaSi
daTvaliereba gaiara
800-ze metma pacientma.
cnobebisaTvis da
registraciisaTvis
darekeT 917 379 7141
Seiswavle
inglisuri!
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis saSualebiT.
347-738-5265 lela
uRrmes madlobas movaxseneb wignis gamocemis saqmeSi daxmarebisaTvis da gverdSi dgomisaTvis qalbaton aza siWinavasa
da baton gia CubiniZes.
RmerTma gvimravlos Tqvengvari qvelmoqmedebi!
ufals ebarebodeT!
pativiscemiT manuCar kaWaxiZe
samZimari
gazeT `mamulis~ redaqcia, manuCar
kaWaxiZe da nana nakaSiZe TanaugrZnobs
dea da Te
mur SaSiaSvilebs mamisa
Temur
da simamris vasil mWedliSvilis
gardacvalebis gamo.
gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs sruliad saqarTvelos eriskacis,
didi qarTveli poetis
muxran maWavarianis
gardacvalebis gamo.
12
gadavarCinoT `mamuli~
maisi-ivn, 2010, N59
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
momsaxureobis
CamonaTvali
Sokoladis
masaJi
kvebavs kans, aumjobesebs sisxlis
mimoqcevas, organizms aZlevs energias,
xsnis daZabulobas
daacocxlebs kunTebs.
wyalmcenareebis
talaxiT
aumjobesebs saWmlis monelebas, specialuri eTerovani
zeTi xels uwyobs
dagrovebuli qonebis gawovas. am proceduras Cven vaxdenT specialuri savarjiSo manqanebiT,
celulitis arsebobis gaTvaliswinebiT.
silamazis zRapruli sasaxlis Seqmnas Tavisi romantiuli istoria
aqvs. misi Seqmnis idea warmoiSva salonis mepatronis aleqsandre bederofis mogzaurobis dros italiaSi... veneciaSi arxebs Soris gondolebiT mgzavrobis dros man sityva misca Tavis momaval meuRles, rom
am dRis sapativcemlod da samaxsovrod Seqmnida salons.
masSi Serwymuli iqneboda ori arqiteqturuli stili.
pirveli sarTuli evropuli stilisaa, romelsac Cven Zvelebur epoqaSi mivyavarT - Zveleburi wveulebebiTa da Seudarebeli ufliswulebiT. Tumca ukve es raindebi aRWurvili arian Tmis saSrobebiT, sxvadasxva atributebiT.
Cvens dRevandel momsaxureobaSi Sedis ara ubralod Tmis varcxniloba, aramed eqstravaganturi, rogorc klasikuri, amave dros araordinaluri axalgazrduli Tmis varcxnilobac: milireba, gauferuleba
gamaTeTrebelis gareSe, naturalurad Tmis gajansaReba-gasworeba.
erTi sityviT, Cveni ostatebi dagexmarebian SearCioT Tqveni individualuri stili, romelic Tqvenive individualur samyaros gadmoscems, xazs gausvams Tqvens qalur Sinagan samyaros da momxibvlelobas,
Seqmnis SesaniSnavad Tqvens xasiaTs.
meore sarTulze moulodnel samyaroSi moxvdebiT, radgan warmodgenilia epoqis mkveTri cvalebadoba - daxvewil evropaSi Semodis cxeli
aRmosavleTi.
es sarTuli daculia marokos stilSi, iseTive naxevradganaTebuli,
baliSebiT, Soreuli qveynis msubuqi aromatiuli surneliT.
yvelaferi es gaZlevT saSualebas Tavi igrZnoT zRaprul samyaroSi
da daiviwyoT dRevandelobis yvela problema.
www.delacquasalon.com
delacquaspa@gmail.com
Tell: 718-266-1233
saloni `delasqua~
2027 86th Street
Brooklyn, NY 11214
saxis mkurnaloba
mxolod Tqvens
sxeulTan individualuri midgoma, kosmetologebis profesionaluri rCeva
Tqven gagixsniT saidumloebas saxis kanis movlis Sesaxeb.
uamravi asortimentebidan Tqven SegirCeven mxolod imas,
romelic piradad
SegesabamebaT da miscems Tqven saxes axal
elfers, gagisworebT naoWebs da Tvalis qveS arsebul
muq-Crdilebsac gagiqrobT.
masaJis yvela
saxeoba erTad
oTxi dasaxelebis
masaJiT (Rrma qsovilebis, refleqsuri, SuaTSu da Sveduri) Tqven bednierebisagan Tavs meSvide caze igrZnobT,
geqnebaT gadaadgilebis Tavisufali
saSualeba da afrenis xalisic, romelic gamoxatulebas
ipovis Tqvens mimoxvra-moZraobaSi.
***
ar gauSvaT Tqveni SesaZlebloba miiRoT es siamovneba
Cvens salonSi, aCuqeT Tqvens Tavs da
Tqvens axloblebs
siamovnebis dauviwyari wuTebi, romlebic sasicocxlo Zalas da energias Segmateben.
gaaoceT da aRtacebaSi moiyvaneT garSemo samyaro.
cnobili Tbiliseli stilistis, armen mxoianis
`oqros xelebi~ da `jadosnuri makrateli~
armen mxoianis namuSevrebi
pirvel rigSi Tbilisis stilistTa skolis maRal xarisxze saubroben. misi kariera jer kidev 1999 wels
daiwyo da aRiarebaTa warmatebiT grZeldeba, razec misi
klientebis raodenobac metyvelebs.
armen mxoiani, rogorc yvela maRali modisa da xelovnebis warmomadgeneli, gamoirCeva gansakuTrebuli gemovnebiT, stiliTa da saqmesadmi midgomiT. misi Sedevrebi aRafrTovanebs da akvir-
asaval
dasavalis
vebs garSemo myofT da kidev
erTxel vrwmundebiT, rom igi
maRali donis profesionalia.
es namdvilad is emociebia,
rasac adamianebi ganicdian, rodesac pirvelad naxuloben mis
Tavbrudamxvev namusSevrebs.
modiT, isic vaRiaroT, rom
iyo mandilosnebis Seudarebeli stilisti da amave dros
maTi fsiqologi, arc Tu ioli
saqmea.
10 wlis profesionaluri
muSaobis Semdeg, misi namuSevrebi wardgenilni da Sefasebulni iyvnen rogorc adgilob-
rivi, aseve sazRvargareTis
profesionalebis da korifeebis mier. igi monawileobda
prestiJul konkursebze da Cempionatebze. misi di plomebi da
prizebidan unda aRiniSnos:
- pirveli monawileoba evropis Ria Cempionatze (2003)
saqarTvelos aTeulTa wevris
rangSi;
- mesame adgili Ria Cempionatze (erevani, 2004);
- pirveli adgili schwartzkopf-is Sejibrze (Tbilisi);
- pirveli adgili saqarTvelos pirvelobisTvis 2006;
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
VSFDFHB HTLFMNJHB
VFYEXFH RFZF[B't
- monawileobda stilistTa msoflio Cempionatze
(moskovi, 2006);
iyo saqarTvelos nakrebis
mwvrTneli da waradgenda
mis moswavleebs sxvadasxva
konkursebze, monawileobda
Ria pirvelobisTvis germaniis qalaq frankfurtSi da
msoflio stilistTa SejibrSi CikagoSi.
amJamad armen mxoiani muSaobs niu iorkSi, salonSi
`delasqua~, rac Tavad am
salonis prestiJulobaze
metyvelebs.
E D I T O R -IN-CHIEF
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
sagamomcemlo sabWo: nana nakaSiZe (Tavmjdomare), qeTino mandaria, dodo kacia,
nino lorTqifaniZe, dali xoferia, nino xarabaZe, nana ukleba, nana anTiZe,
zeinab laliaSvili, maka alfaiZe, iamze goguaZe, merab Caganava