Mamuli No. 66
Title
Mamuli No. 66
extracted text
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
enkenisTve,
RvinobisTve.
2011, N66
mamuls guli upirveles yovlisa!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
am taZris
aRmSenebels saqarTvelos
moqalaqeoba ar hqonia!
1
2
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
I. siyvarulis akademia
filosofiuri qvisa ar iyos, kacobrioba odiTganve eZebda siyvarulis formulebsa da eleqsirebs, es iyo grZnobisSemboWavi Tu grZnobisgamxsneli mistiuri muxti. omebisa da mtroba-siZulvilis miuxedavad kacobrioba mainc trialebda siyvarulis garSemo.
erTni ambobdnen:
vertikaluria siyvarulio,
meoreni amtkicebdnen:
piriqiT, horizontaluriao.
xolo Tu vin iyo am orSi marTali,
dRemde da dReis iqiTac maradiulad irkveva iq - zecaSi.
erTi WeSmariteba ki namdvilad aris
siyvarulSi, romelic moqmedebda kacobriobis gaCenidan dRemde.
mis irgvliv trialebdnen
homerosic,
ovidiusic,
horaciusic,
rusTvelic,
dantec,
Seqspiric,
servantesic...
da moyolebuli dRemde da dReis iqiTac
maradis yvela poeti itrialebs am grZnobebis garSemo...
da iqneba urTierTdapirispireba
azrebis,
fiqrebis,
grZnobebis.
siyvaruli araTu mxolod vertikaluri an horizontaluria,
is maradiulia Tavisi erTaderTi martivi kanonzomierebiT ors plius erTi,
an ubralod ori, romelTagan
erTi realuria,
meore - miraJi,
Tu miraJi ara da isic realuri,
maSin Sidawvis kanonzomiereba afeTqebs
erTs, an orives.
amis garSemo trialebs msoflio,
SeSlili,
SeSlili,
SeSlili msoflio.
xolo Tu raa TviT siyvaruli Tavisi
xibliTa da mimzidvelobiT, amas qarTuli
azrovneba ase icnobs;
da icnobs lakonurad da xatovnad,
pirdapir, gakvirveba SeiZleba.
srulad aris mocemuli pasuxi mTeli
am grZnobis, poeturi metyvelebis darTviT,
sxartazrovnebiT, msoflio poetebi rom
sixaruliT moawerdnen am leqsze xels
da daSvendebodaT kidec `Siraqis gzaze mivdivar,
ukan mabrunebs qario,
win Semeyara pepela,
wiTlad uCanda mxario,
sayvarlis kabas vamsgavse,
RmerTo, damwere jvario.~
aq winswrafvacaa da sulswrafvac, raTa
formula `erTs plus erTi~ urRvevi da
wmida yofiliyo.
azrovneba ki ivseboda, mdidrdeboda sityvakazmulobis ferweriT. sxva araferia
mTeli anakreontea (antiur epoqaSi) da
omar xaiami (saSualo saukuneebSi).
cnobisaTvis - anakreonti antiuri epoqis poetia, romlis
poeziis erTaderT daniSnulebas
warmoadgenda xotba siyvaruls,
romelic erotizebul formebs
iZenda, aseve iyo omar xaiamic
muslimanur samyaroSi, magram mis
poeziaSi Cndeba kidev erTi daviwyebuli Tematika, romelic saTaves warmarTobidan iRebs baxusi. baxusisa da eresis sinTezia mTeli omar xaiami...
da midioda...
da grZeldeboda tendencia am sinTezisa
kacebs uyvardaT
Rvino
da qalebi
da leqsebi.
es iyo winare saxe don-Juanisa. magram
Cven vizrdebodiT da viwrTobodiT aseTi
poeziiT. gemovnebac da msoflmxedvelobac aseTi gviyalbideboda.
Wkuosanni SeTanxmebuliyvnen,
rom siyvaruli
viRacisTvis vertikaluria,
viRacisTvis ki horizontaluri.
amiT gaiyo poezia
sentimentalurad da
optimisturad.
da kidev erTi ram, rasac yvela Seyvarebuli emorCileba... da emorCileba dRemde,
radgan kacobriobas gamovlili aqvs siyvarulis akademia:
poeziis pirveli akordi
mxolod
(an upirvelesad,
an umTavresad)
siyvarulis niadagze gaismis.
Tu vinme iwyebs leqsis weras, is uTuod
Seyvarebulia da misi STagonebis wyaro
da saleqso Sinaarsi trfobas eZRvneba.
aris kidev garTulebuli formebi, ase
vTqvaT, Tvalis asaxvevad pirveli leqsebi ara siyvarulze, aramed
patriotul grZnobebze da misTana sakiTxebzea Seqmnili,
magram Zalian iolad qveteqstebiT mijnuroba ikiTxeba ara samSoblosi, aramed
gulis murazisa. SeniRbva imdenad martivia damwyebi poetisTvis, rom gonieri mkiTxveli iolad mixvdeba ymawvilkacis gulwrfel miswrafebebs.
es sayovelTaod nacadi meTodia satrfos daarqva samSoblo da rogorc ginda
ise ubruno siyvaruli satrfos. es SeniRbva siqalwulis sispetakis sakralobiT
nasazrdovebi kdemamosilebidan modis. es
damwyebi poeti ramdenad seriozulad Camoyalibdeba poetad, es masze da misYSromazea damokidebuli.
aris SemTxvevebi, rodesac siyvarulSi
warmatebuli leqsebis mwerali tovebs
leqsebis weras, radgan risTvisac daiwyo
man es saqmianoba, gaamarTla da Tavis mizans miaRwia. amis iqiT misTvis leqsi saWiro aRaraa.
poezias aZlierebs melanqolia,
siyvarulis pirveli marcxi.
am dros poeti sakuTar azrovnebas uRrmavdeba da iwyebs dabadebas didi poeti.
pirveli miamituri leqsebi yvelaferze
da mainc mxolod siyvarulze icvleba siRrmiseuli poeturi kazmulsityvaobiT.
igi mkiTxvelis Tvalwin izrdeba da ixveweba
`amaRldi, sulo, TeTr akldamaze
mSvenierebis leqsiT mqebeli!
dRes yvelgan mzea da silamaze
sikvdilTan Seni Semrigebeli.~
manamde ki iyo mokrZalebuli galaktioni, aravisgan gamorCeuli da verc ki
SeniSnavdi masSi poetis mefes iseve, rogorc bavSvSi ver amoicnob momaval avazaksa
Tu mamuliSvils. igi galaktionobamde
Cveulebrivi yvawvili iyo akakiT moxibluli, romelmac ar icoda msoflio qariSxalTa moZraoba da kmayofildeboda mxolod siosTan TamaSiT -
`da sarTiWalas meTare saqo
CvenTvis akakis mReris `sulikos~.
Cvenc xom imisTvis gvyolia satrfo,
rom isic ase dakarguliyo...~
tic
ian tab
iZe
ician
tabiZe
`minda davtovo
amqveyniuri yvela sibilwe,
Suri da mtroba
da iq gavfrinde,
varskvlavT wrfel cimcims
SevuTanabro me Cemi grZnoba.~
arada, esec galaktionia.
sasiyvarulo poezias mudam Tan dasdevs
melanqolia. es erTgvari modaa, erTgvari
gulTampyrobeli, romlis miRma poeturi
xilvebiT mdidrdeba Segneba, romelic STagonebaSi gadadis umeteswilad.
siyvaruli cecxlia, romelic erTidan
meoreze gadadis da misi Caqroba SeuZlebelia.
ase daibada qarTul realobaSi `cecxlmokidebulTa~ ordeni, dRes rom `cisferyanwelebad vicnobT~.
maTi urTierTSerwymis erTi mTavari
qvakuTxedi, siyvarulSi Tanamoazreoba iyo
da parizuli bohemis gadmotana qarTul
niadagze. cisferyanwelebi siyvarulSic
da urTierTsiyvarulSic samagaliToni
iyvnen da aseTebadve darCnen. sevdis modernizmi Semoitanes qarTul poeziaSi `sezonis qalbatons
hqonda es afiSa dapyrobil parizSi
Cahyveba gerildad,
roca sxva poeti
leqss dawers kafeSi.
leqsisTvis samSoblo
mas kidev eloda.
astrali wevari,
madana afTari...
melita, kaxeTis
gvirgvini gamtydari.~
sasiyvarulo poeziis eleganturoba mainc ZvelTagan modis,
modis amRerebiT.
ase rom, gulTamxilavi igrZnobs mis
saWiroebas, araTu mxolod TanagrZnobisTvis, aramed xatovani sityvis ganviTarebisTvis.
iliasac ki Tavis mwir poetur qmnilebebSi igrZnoba da ikiTxeba kidec siyvarulisTvis gaRebuli xarki. arada, Cven
mis poezias vicnobT
rogorc mebrZols,
rogorc publicistikis gagrZelebas
Tu danarTs,
rogorc umowyalo kritikas.
misi poezia brZolaa
TiTqosda liriulobas moklebuli,
TiTqosda viRacis gamosajavreblad Tu
gamosafxizleblad dawerili...
ara haerovnad,
aramed mZimed.
maTi kiTxvisas kiTxvis ostati unda
iyo, raTa intonaciurad gadmosce srulad
avtoris naazrevi.
am dros ki ilia poulobs dros da
Sesaferis adgils, raTa siyvaruls Taviseburad, mismieri sinaziT ugalobos...
da es iSviaTi nimuSebic sevdiTaa moculi, gardauvali ganSoreba rom sdevs Tan `gaxsovs, turfav, Cvens did baRSi,
me da Sen rom erTad vrbodiT?
neta im dros... siyvarulis
mets arafers Cven ar vgrZnobdiT.~
Cven am leqsis kiTxvisas vgrZnobT IXX
saukunis aristokratiis cxovrebas,
mis flirtis teqnikas,
gonis azrovnebas da
azrTa urTierTmiswrafebebs ama Tu im
sagnebisadmi,
gansxvavebuls saSualo saukuneebisagan.
CvenSi nel-nela Semodioda don-Juanizmi zomierad, Sefarulad.
qali yovelTvis gviyvarda, magram maTi
grZnobebis mopovebis saSualebebi icvleboda, rac TavSekavebuli da asketuri bunebis iliasTanac ki kargad gamoCnda. iqneb
am asketizmis brali iyo sakuTar TavSi
qalisadmi ltolvis TavSekavebac `an Sen maSin ra icodi,
an Sen giJma ra icoda,
rom im vardze adre Seni
siyvaruli dasWkneboda!..~
magram poezias Tavisi mimzidveloba
da damatyvevebeli muxti gaaCnia.
giyvars Tu ara,
ara aqvs mniSvneloba, Tu eziarebi,
Tavs Segayvarebs.
haerivania,
RrublebSi mfreni
da swored amiT aris is mimzidvli.
Tanac ar emorCileba arc erT dadginebul wesebs da kanonebs,
cxovrebiseuli iqneba es Tu literaturaTmcodneobiTi,
an sulac saleqso Teoriidan gamomdinare.
leqsi mariadi ganaxlebadi eTeriuli
organizmia da am WrilSi moqceuli siyvaruli grZnobieri opiumia.
TviT akakim Tavisi liriuli hangebis
umravlesoba siyvaruls miuZRvna.
bevri maTgani gviswavlia,
bevri maTgani gvimReria,
bevri maTgani ar viciT.
haerovanio, vityviT `sulikoze~, magram
es leqsi erT-erTi idumal leqsTagania
akakis SemoqmedebaSi. masSi mTeli simZafriT daixata siyvarulis Tematikis erTerTi atributi - sikvdili,
da daixata naTeli ferebiT,
mTelis sisadaviT.
aq ar aris edgar pos SiSismomgvreli
damTrgunveloba.
piriqiT,
ginda sul iq itrialo,
am leqsis wiaRSi iyo.
es sayovelTaod cnobili lirikuli
Sedevria, magram, aranakleb mimzidvelia
akakis naklebad cnobili leqsebi, sadac
Tavidan bolomde Cans poetis sidiade.
iyo dro da epoqa, rodesac erTi leqsisTvis qalebi yvelafers gaakeTebdnen,
erTi nagleji xelnawerisTvis.
axla fanebi hqvia aseT moyvarulebs.
samwuxarod, literaturam da ufro
poeziam dakarga dRes Tavisi mimzidveloba.
dRes yvelas SeuZlia leqsis wera,
bevrs kargi leqsis werac SeuZlia,
siyvarulis
eleganturi elegia
magram rogorc yovelTvis, iseve dResac cotas Tu SeuZlia Sedevrebis Seqmna.
amitom TiTqosda gaufasurda poeturi qmnilebebis mniSvneloba mkiTxvelSi.
magram vkiTxulobT ra did poezias, is
xsovna imTaviTve feniqsiviT aRorZindeba
CvenSi. Tundac es `rotSildis qoneba me,
(if, if, if...)
Seqspiris goneba me,
(ho, ho, ho...)
yvelazed ufrosoba,
Seni ki - monoba me!~ (oooo...)
es xumrobaa
da iseTi xumroba,
rom Segiyoliebs da Segityuebs Tavis
wiaRSi...
`Sevardenisa frena me!
bulbulisa stvena me!
da Sengamo, Sengan me tkbili cremlis dena me!~
am striqonebSi ukve ikveTeba akakis
saxe, iseTi, rogorsac vcnobT da verc vcnobT. ritmiT is ar Seefereba IXX saukunes, yvelaze naklebad aris masSi akakiseuli saleqso estetika. masSi modernizmis ritmika ufroa galaktionTan da cisferyanwelebTan daaxlovebuli. mxolod
sityvaTSeTanxmebaa kliSed dadebuli akakis saukunis `sxva vinatro raRa me!
raRa dRe da ra Rame!
roca Senma siSorem
guli damidaRa me!~
yvelaferi mainc xatovanebaa, sityvisa
da sityvis Tqmis kultura, riTac ixiblebodnen odiTganve mSvenieri banovanebi, gulTampyrobeli vaJkacebi ki vswavlobdiT
am siyvarulis akademiaSi da TiToeuli
xrtili da muxli poeturi metyvelebisa zogjer cxovrebaSic gadagvqonda.
es kalkireba zog SemTxvevaSi miamituri iyo,
magram im leqsiviT lamazi,
romelTa tyveobaSic vimyofebodiT.
gvSvenoda sikvdilze gadaWarbebuli
fiqric,
cremlTa denac,
yvavilebis mosiyvarulebac,
Tundac Cvens bunebaSi ar yofiliyo
esa Tu is qmedeba ganivTebuli,
mainc am akademiis damRa dagvyveboda,
radgan Cvenc vwerdiT leqsebs,
Cvenc gviyvarda da
gvegona, im erTi Tu ori leqsis fasad
siyvaruls SeviZendiT.
mere vtyuvdebodiT da pesimizms mivecemodiT axali siyvarulis molodinSi.
mere ki pirveli siyvarulis marcxis
gamocdilebiT mivudgebodiT axal siyvaruls da ase Semdeg. gulSi ki vimeorebdiT vaJas sityvebs, rogorc locvasa da
avgarozs `me ro tirili mewados,
Tqven vis ra gindaT netara?
erTi icinis, sxva tiris,
eseTi aris qveyana.
visac ar mogwonT tirili,
is nu dasjdebiT CemTana;
mtiralis stviris patroni
fexs rogor gavswvdi TqvenTana?!
magram gavigebT erTxelac,
vin axlo vsdgavarT RmerTTana.~
poeziam poetica da mkiTxvelic gagvaTanabra. Cven gviyvars satrfo da yovel
sasiyvarulo leqsSi Cvens satrfos vgulisxmobT. samwuxaroa, rom saswavleblebSi
naklebad aswavlian anakreontul poezias.
Cven CveniT vswavlobT,
CveniT vkiTxulobT,
CveniT vzomavT da vwoniT,
CveniT viyalibebT esTetiur gemovnebas,
satrfoc iseTi gveCveneba,
rogori momxiblavicaa esa Tu is leqsi.
xandaxan CveniTve vvardebiT poetis azrovnebis diqtatis qveS. iSviaTad ibeWdeboda, da isic an anTologiebSi terenti
granelis poezia. is Tavisi wyeulobiTa
da tragizmiT, siSaviTa da simZimiT raRacnairad esalbuneba yoveli Seyvarebulis
guls siyvarulis raRac etapze. vgrZnobT
mis striqonebSi sikvdiliTa da siRaribiT mani pulacias da ufro da ufro viZirebiT mis poetur xilvebSi, radgan axalgazrdul siyvaruls mometebulad sCvevia
kaeSani.
citatebad vimeorebT poetis sityvebs
da mometebulad varCevT siSaveSi ferTa
mravalferovnebas.
sul sxvanairad vuyurebT Cven-Cveni siyvarulis sagansa da obieqts,
vizepirebT, radgan sadRegrZeloebad vambobT am leqsebs da
Tavi geniosebad migvaCnia, Cven rom gavigeT da davinaxeT Ramis ferebis mraval-
saxeoba `me Senze vfiqrob
da TiTqos gxedav,
vfiqrob da isev dRea mziani.
Zvirfaso, mosvla rad gagiZnelda,
Zvirfaso, riTvis daigviane.
axla es grZnoba ufro metia,
axla qarebi arxeven tirifs.
me Sen giambob Cems tragedias
da rogorc bavSvi,
daviwyeb tirils.~
Cven aseT leqsebs ar gvaswavlidnen saswavleblebSi, samagierod siyvarulis akademiam Tavisi Tavdaviwyebuli SemarTebiT
gvaswavla akrZalul da dawyevlil poetebTan misasvleli gzebi. es ar iyo ukuRmarToba, es gansxvavebuli fiqrebis samWedlo iyo mxolod, raTa cxovrebas miscemoda gadasaxvevi sakuTar TavTan gansamartoveblad.
II. siyvarulis axsna da
Tavdaviwyebuli paemnebi
ganebivrebuliyvnen poetebi TayvanismcemelTa gadaWarbebuli yuradRebiT. TandaTan siyvarulic modioda uCumrad.
komplimenti kompliments scvlida,
leqsi - leqss,
Sedevri - Sedevrs.
ase izrdeboda poeti Tavisi Tayvanismcemlebis garemocvaSi. samadlobelic uxvad iyo, romelic siyvarulis axsnas hgavda...
da asec iyo.
ixunZleboda sityvakazmulobiT, mignebuli poeturi metyvelebiTa da uzenaesi
grZnobebiT vaJisa da qalis erTmaneTisken
fiziologiuri ltolvis prozeuli simartive, xolo rTuldeboda ferebisa da
saxeebis saxviT grZnobaTa mdidari warmosaxvebi.
poeti werda,
Cven gulmodgined vimeorebdiT.
raTa maradi satrfos idea sakralurad
da wmidad darCeniliyo `Rames elvare dRe Seucvlia
Tqveni Tvalebis Rrma sibneleTi,
amnair grZnobas xom SeuZlia
daimorCilos mTeli xmeleTi.
momkaliT! yofna mainc Suqia
Tqvenze aRmarTul sadRegrZeloTa,
Sexvedra enas ver Seuqia,
Sexvedra gana ase gveloda?~
aq zeaRmatebuli qaTinauricaa da sevdis
motivic, elegauri ganwyobilebiT rom
qargavs leqss, radgan sevda beWedia siyvarulis, Tundac usafuZvlo da umizezo.
fiziologiuri TvalsazrisiT mas SeiZleba moepovos axsna, poeturi TvalTaxedviT
ki swored sevdaa warmmarTveli sasiyvarulo azrovnebisa,
zogi nazi da saTuTi grZnobebSi rom
ifrqveva,
zogi ki vulgarul da uxeS gamovlinebaSi Tavisi wadilisa.
qarTul poeziaSi, diax, mogvepoveba Tavdaviwyebamde misuli siyvarulis Slegi
grZnobebi, raRac momentSi rom gamarTlebulia aseTi gadareva. vkiTxulobT da gvinda
Cvenc iseTebi viyoT, magram umeteswilad
raRac gvakavebs da gvboWavs. es SeboWiloba siyvarulicaa da Tavmoyvarobac maRalzneobriobiT nakvebi, esec rom damRupvelia siyvarulisa, raRac SemTxvevebSi.
mSvenier banovans mainc uyvars mis gamo
Cadenili umagaliTo saqmeebi, magram
ara yovelTvis,
ara yvelgan,
ara yvelasgan da
ara yvelasTvis.
erTeulebia, romlebic mietrfian siyvarulis siSleges, aravisa da arafers rom
ar uwevs angariSs. amitom mRerian kolxeTSi dResac `zRvisferi gaqvs Tvalebi da
Tavad hgavxar zRvas,
Tu ar Segebralebi da
misTxovdebi sxvas,
mivatoveb gazafxulze
Tesvasa da xvnas,
gadavlaxav adidebul
Woroxsa da mtkvars,
cecxls gavatan Sens samyofels,
Sens siyvaruls qars,
da mogiklav, moRalatev,
mag nafereb qmars...
zRvisferi gaqvs Tvalebi da
Tavad hgavxar zRvas...~
sigiJea es,
magram yovelTvis mindoda aseTi gadareuli Seyvarebuli vyofiliyavi,
gadareul enguris rom ar SemSineboda
da meTqva Tavaweulad da xmamaRla `me im gvars vekuTvni, visac ukan daxeva ar sCveviao~
da satrfos gamo gadareul engurs ar
SevuSindebodi.
neta, aseT siyvaruls ra moklavs... veranairi enguri da veranairi qmari ver daukavdeba aseT wrfel da gadareul swrafvas
ai, qmediTi axsna siyvarulis, da ara sityvebiT. aTaseuli wlebic rom gavides, mainc
darCeba xsovnad aseTi trfoba `qsanzed, aragvzed isev hyvavian
xodabunebi TavTuxebisa,
Seni tuCebic ise tkbilia,
rogorc badagi daduRebisas...~
xsovnaSi isaa CarCenili, istoria rom
ver waSlis da amorecxavs epikuri wyobis
dramatizms ubralo da sayofacxovrebo
ambisgan.
ise, vin iyo aseTi qali,
an qmari,
an sayvareli,
ase-rigad rom aawriala qarTuli azrovneba da mainc rom jiqur midian erTmaneTis sapirispirod erTmaneTTan misaaxleblad... `tramal da tramal gamogedevne,
Semovamtvrie gzebi tiali,
mcxeTas vumtvrie saketurebi,
vlewe taZrebi kelaptriani!
magram, TviTonac daileweba,
dabadebula vinc ki yivCaRad,
muzaradian Sens qmars Semovxvdi,
Tavi Suaze gadamiCexa!~
mainc ar uSindebian,
ar epuebian qmrisa da maspinZlis risxvas,
axlac Camesmis momxiblavi qalis Setireba
`vai cols cudis ymisasao...~
yivCaRi ki mainc ar nebdeba dasanebars,
radgan icis siyvarulis fasi, imis miuxedavadac miiltvis satrfosken, qmari gadaeRobeba Tu ara maT ltolvas erTmaneTisken, Tundac gamxecebulma gaWras cxenica
da kacic da xrmlis wveric moxvdenoda
qviSas, mainc midis da miimReris `modi!
geZaxi aTas wlis mere,
damnacros elvam Senis tanisa;
vardis furclobis niSani aris
da dro axali paemanisa!...~
yvelaferi es poeturi naqmnia da TviT
poeti xdeboda sulTa qurumad, romelsac
SeuZlia `daimorCilos mTeli xmeleTi...~
uyvardaT poetebi qalebs mTeli SegrZnebiT, mTeli azriT
da ara grZnobiT.
azri dayolebuli grZnobebs angariSiani da winaswargamiznul Sedegze orientirebuli qmedebaa. poeti ki arasodes
ar fiqrobs winaswar Sedegebze.
magram man icis SeCerebuli mSvenieri
wamis maradisoba, TiToeuli qvekuTxedidan,
cxovrebiseuli yoveldRiurobidan rom
Wedavs ukvdavebas. am ukvdavebaSi ki TiToeuli Cvenganni varT ganivTebulni, mTavaria im energiis denas SeuerTdes da mis
siaxloves iyo.
istorias bevri geiSa da getera SemorCa
mxolod imitom, rom diadi Semoqmedebis
oromtrialSi iyo moxvedrili.
Cven axla vkiTxulobT mSvidad Cven
samyofelSi TiToeul Sedevrs da xandaxan ocneba migvityuebs TavisTan da davinaxavT am ocnebaSi sakuTar miznebs, Tu
rogor gagvzarda siyvarulma da rogor
gvaqcia geniosebad.
vkiTxulobT da gvjera am simSvideSi
im oromtrialis tragiulobis simZafris
ukvdaveba. didi poetis naqandakari sityvebidan stimuls vRebulobT SemoqmedebiTs,
raTa Cvenc vaqandakoT Cveni siyvaruli `Sen gairyvnebi, aSkara aris,
vgrZnob Sens dacemas winaswarulad,
Seni sxeuli naqandakari
xelidan xelSi wava farulad.~
cota vulgarulobacaa,
cota sinanulic,
magram gardauvalia bediswera da amas
mTelis sicxadiT SeigrZnobs poeti.
cxovrebiseul wvrilmanebze zeaRmatebuli sevdac swored aqedan modis. mas unda am wamierebis SeCereba, raTa uvneblad
darCes gauryvneloba. amisTvis SemoqmedebiT wvas miandobs im wuTierebas... da iqmneba znemrTeli da Zlieri saxeebi poeturad gadaWrili... vkiTxulobT da Sinaganad viZabebiT `oqrosfer TmebiT
Semoburul Subls
RvTaebriobis aCnda niSani,
mzis sxivze TiTqos oqrosi iyo
gaSiSvlebuli geteras tani.
imgvarad TeTri, viT marmarilo,
TrToda, tokavda Zlieri mkerdi,
roca iqave mdgomma mxatvarma
urcxv qals SesZaxa: `qsante SeCerdi!~
galaktioniseulma baladam ase Seqmna
gaSiSvlebuli geteras tanidan didebu-
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
li afroditas ukvdavi qandakeba, romelic
aTaswleulebs iTvlis. esec siyvarulis
axsnaa Taviseburad, ufro Zlieradac, vidre
raRac Tavdaviwyebuli manqaneba.
da mainc poeziaSi didia erotizmis
gamovlineba mTelis simZafriTa da JiniT,
rogorc mcxunvarebis dauokebloba. esec
siyvarulia - poeziaSi Cawero mTeli survilebi da afeTqebuli wadili.
kiTxulob da grZnob,
kiTxulob da gesmis,
kiTxulob da ugeb,
rogori didia dauflebis wadili,
TiTqosda Tanabari xar poetTan.
es araa aRviraxsniloba, masSi siyvarulis gacxovelebas grZnob, rogor gamxecebiT uyureb mSvenierebas. es araa pornografia - es survilia zegrZnobadi -
xalas da ara xundebians,
radgan male xundeba xundebiani poezia. pativs mivagebT da amis gamo Tvalsawieridan gamogvrCa, rom qarTul poeziaSi swored
aseTi Zalis,
aseTi energiisa da
aseTi melodiurobis matarebeli poezia gagvaCnia.
ai, Tundac SevadaroT zemoT motanil
puSkinis citatas `ra damaviwyebs Sens lamaz Tvalebs,
ram damaviwyos es alublebi!
icode, roca sxvas Seviyvareb,
am siyvarulze vesaubrebi.
vdilze. marTalia, sikvdilze galaktioni yovelTvis fiqrobda, magram sxva iyo
ymawvilkacis mier daxatuli sikvdilis
ferebi. axla ki is siberis saxeSi gamovlinda. ymawvilkacobaSi gatacebiT werda
ukanasknel siyvarulze da Cvenc vgrZnobdiT,
rom is jer Sors iyo da poetma kargad
ar icoda misi realuri gemo, axalgazrda
iyo, da mitom.
sul sxva dafiqreba iyo im avbediT
1937 wels. efemerulma saxem realuri
konturebi SeiZina. sikvdilis SiSi yvelas
wvevia qveynad da albaT galations pirvelad maSin ewvia es grZnoba, roca Tqva `ar megona, rom rodesme
Caesmoda sayvareli adamianis xma, TiTqos
bednieri da galaktioniviT ironiuli `Zvirfas galaktions Cemi
salami! konstituciis dRes
gilocav! gal, Cemi pirveli
werili, SesaZloa axlaxan
miiRe, veli pasuxs mouTmenlad. gimeoreb, rom yovelTviurad SeiZleba gamogigzavno ori werili: ramdeni
saqme maqvs, garda amisa, avadmyofob da me ki arafriT
SemiZlia dagexmaro, gexvevi
da gkocni Sen Cemo Zvirfaso, rogorc bavSvs (...)
`rogorc avaza Sen tanxurvali
daeZeb kuros - rom dagiurvos...
gxedav da vici: Seni kunTebi
daTeslilia Cemi surviliT.
wamoviwevi... Sen gabrundebi
gadalewili mxecis surviliT da gavardebi...
dagedevnebi...
TeTri muxlebi TiTqo hkivian:
Seni var Seni, modi, gevnebi.~
da TavdaviwyebaSi gadafrena TiTqos
Svebaa vnebaTaRelvis daokebiT miniWebuli.
Cven vgrZnobT poeturi simsuyiT vnebis
Sekrebas sigamZRramde, meti rom ar SegiZlia, ise...
da mainc giyvars uzomod
da elodebi axal damSevas,
raTa yvelaferi daiwyos Tavidan `naTeli xviTo.
dayviTluli sivrceTa guga.
Ria zafrana, yaramfili.
mtevani fallos.
saZroxes suni, atexili
moangrevs palos
akvrivebuli tanmagari
zangela buRa.
xuruSi Tesli materiis
da avi xorci.
Rvria surneli. vnebis texa.
titveli xvati.
cecxlis ZuZuebs gametebiT
wovs mruSi xvadi keTrovan tanze daRvenTili
luesis lorwiT.~
`me Zlier miyvars iisferi Tovlis
qalwulebiviT xididan fena:
mwuxare grZnoba civi sisvelis
da siyvarulis ase moTmena.~
Tovli siyvarulis piroba ki ara, siyvarulis ganwyobaa iseve rogorc qari, `xeTa
rigs, xeTa jars~ rom xris rkalad, da
sadRac qari waiRebs poetis Zaxils `sada xar, sada xar, sada xar!..~
poetebma sasiyvarulo mravalferovani
garemo dagvixates,
iqneba es zRva,
RrublebSi frena,
magnolia da tirifi,
Tu sxva mravali,
rac ki gonebisTvis xelmisawvdomic
da xelmiuwvdomelic Tanabrad iqneba.
siyvarulisTvis yvelaferi misaRebia,
rac Seqmnis ganwyobilebas. raRac SemTxvevaSi SeiZleba gadajaWvuli iyos patriotul lirikasTan ise, rom sazRvaric
ver daadgino,
sad iwyeba da mTavrdeba erTica da
meorec, magram aris, TvalnaTliv xedav,
rogor uyvars poets satrfo Tundac
ananurTan,
an rogor aris sakuTar TavSi gansaxierebuli Tergdaleuloba...
da rogor uyvars im Tergdaleuls
samSoblo da satrfo,
erTmaneTisgan, rom ver arCevs.
igi mzadaa aragvze Casafrebul yaCaRebTan mivides, raTa moklan da mere sikviliT moeferos samSoblosa da satrfos
da orives uTxras `Sen Cems sikvdilSi
ar gidevs bralio.~
TiTqos alegoriaa,
magram arc aris alegoria.
es ulmobeli bedisweraa, romlis Tavidan
acileba SeuZlebelia, radgan amiT gaRiarebs eri Tavis moZRvrad. Sen, marTalia,
giyureben, rogorc kerps, magram sulis
siRrmeSi mainc gagaCnia diadi grZnobebi
da amas sisustis gamovlinebad aRiqvam,
yovel SemTxvevaSi garegnulad ase gsurs
warmoaCino, Torem Tavadac kargad ici,
rom siyvaruli sisuste sulac ar aris
da misi aSkara gamovlineba araa dasaZraxisi -
ra Tqma unda, aseT poezias aravin gvaswavlida, arada bunebaSi arsebobda da arsebobda mTeli Tavisi siZlieriTa da gatacebiT, mTeli Tavisi silamaziT.
mas arsebobis ufleba iseve aqvs, rogorc
yvelaze
naz,
saTuT da
uwyinar leqss.
siyvarulis gamovlineba aravisze naklebia maTSi, araTu marto gamovlineba, qmedebiTac damtkiceba siyvarulis, radgan swored poetur aRviraxsnilobaSi aris Sesiyvarulebis TavSekaveba. swored imitom
gviyvars satrfo, rom es eqstazi ganvicadoT srulad da Tu poeziac Tanamdevia
yvelafer amis da wuTiT ar gtovebs poets marto, albaT amis gamo werda galaktioni da amasve gulisxmobda, roca ambobda-
`Sen aq ra ginda, magram yovelTvis
momagondebi am ananurTan.
Savi aragvi TeTr aragvs erTvis,
Cveni gaTiSva ki yvelas surda.~
es leqsi ticianma Tamunia wereTels
miuZRvna, mas uzomod uyvarda Tamunia
(iqneb aqedan wamovida qarTul literaturaSi Tamunias mistiuri saxe? m.k.) Cvenc
gvyavda saTayvano mandilosnebi da meuRleobis erTgulebis uRalateblad mainc
gviyvarda da amis magaliTi swored ticianma mogvca. amaSi aranairi vulgaruloba
da aRviraxsniloba ar yofila. ubralod
qarTveli poetebi vetrfodiT maradi silamazes da iseTi colebi gvyavda, rom maTac
kargad esmodaT amisi da icodnen fasi
da yadri am platonuri siyvarulisa.
garemos garemoebis srulmomcvelobiT
gardasaxva mohyva, radgan sxvadasxva viTarebaSi danaxuli satrfo gacilebiT mimzidvelia da es gardasaxva warmoadgens
artistul xilvebs sinamdvilisas, radgan
poeti Tavisi STagonebiT artisti unda
iyos, raTa dainaxos da Seisisxlxorcos
irealuri samyaro da daxatos ise, rogorc
realuri. amave dros ar kargavs siyvarulis SegrZnebis simZafres, Tanac teqnikuradac maRal donezea leqsi gamarTuli.
sxvafriv poeziis mSveniereba xiblsa da
mimzidvelobas dakargavda. erT moqnil
frazaSi Caatia saqarTveloca da satrfoc
mTeli RirsebiT, TiTqos erTmanmeTisTvis
Seqmnilano. `TiTqoso~, - amas Cven vambobT,
Torem poetisTvis es sityva am konteqstSi
ar igulisxmeba. igi rasac wers, Tavis naTqvamSi darwmunebulia, rasac ambobs, ise
rom yofiliyo, marTlac saucxoo Serwyma
gamovidoda satrfosi da samSoblosio.
`mTavazobdiT debi vardiT
da ambobdiT landebiT:
`Tqven iseTi kargi xarT,
`Tqven poeti brZandebiT~.
da gavida ivlisi
da movida, wamebo,
SfoTiani tfilisi:
poetebis samefo!~
iyo dro, roca ana-banasaviT vswavlobdiT puSkins, mis dekabristul leqsebsa
da zedmoyolebul anna kernisadmi miZRvnil
leqsebs. vizepirebdiT da vTargmnidiT
yovelis mxridan yovel striqons Taviseburad da gvsiamovnebda da Tavs viwonebdiT `z gjvyz xeäyjt vuyjdtymt=
gthtlj vyjq zdbkfcm vs=
rfr vbvjk/nyjt dbltymt=
rfr utybq xbcnjq rhfcjns\~~
iyo dro da
iyvnen qalebi,
am da aseTi leqsebis gamo rom Wkuas
kargavdnen da TavianTi xvaSiadis gadmofrqveviT Cvenc gvakargvinebdnen Wkuas.
magram es ar iyo adamianTa siyvaruli,
es mxolod da mxolod poeziisadmi
Tayvaniscema iyo da sxva araferi
da amis gamo yvlaferze wamsvlelebi
viyaviT Cvenc da isinic...
da mivdiodiT kidec.
marTalia maradi xelovnebam erovnulobis sazRvrebi ar icis da araTu puSkini,
SeiZleba Sellica da baironic, rilkeca
da mistralic aseTive ZaliT gviyvardes,
Tuki gvecodineba maTi Semoqmedeba. Cven
ki mxolod rusuli literaturis codnas
gvaZalebdnen, sxvas arafers. amitom vRebulobdiT TviTganaTlebas da amisi saukeTeso saSualeba siyvarulis akademia iyo
da is gvaiZulebda amogvekriba sabWoTa
kritikidan akrZalul mweralTa citatebi da ase gagvecno msoflio klasika da
Tanamedrove literatura.
puSkini ki xeluxlebeli iyo iseve,
rogorc `marqsizmis klasikosebi~, radgan
puSkini rusi iyo da dekabristuli buntisken gadaxrili... da axla isic irkveva, rom igi moisyida mefem. xolo mosyidulis poezia imdenad kargi da mSvenieri aRar iyo. bevrjer gegmavda poetur
gaqcevas (`ïîtnbxtccrbq gj,tu~, - rogorc amas Tavad uwodebda. m.k.), erTi aseTi
gaqcevis Sedegad man Tavi saqarTveloSi
amohyo.
ase iyo Tu ise, qarTvel qalebTan sayovelTaod cnobil meqalTanes araferi gamouvida. tyveobidan Tavi ver daaRwia saqarTveloSi, radgan kavkasiaSi es-es iyo fexi
hqonda mokidebuli rusT xelmwifes da
puSkini misTvis advili mosaxelTebeli
iyo.
parizSi moiwadina bolos gaqceva da
swored frangis xeliT daasrula amqveyniuri sicocxle didma poetma. puSkinis
cxovrebis bolo periodze vambobdiT
`tyveoba iyoo~, sinamdvileSi ruseTis imperatorma misi genia Seisyida mTeli Tavisi avladidebiT.
misTvis mTavari puSkini iyo, Tu ara
gercens da gogols ase eqnaT, TavSi qva
exalaT.
am politikur TamaSSi uZluri iyo
siyvaruli, ojaxi da misi wesiereba sabediswero aRmoCnda poetisTvis.
Cven ki, mkiTxvelebi, pativs mivagebT
mxolod mis gulwrfel poezias,
ma imsxverples. siyvaruli revoluciebze da TviT sikvdilzec maRali, amaRelvebeli da momajadovebelia. am leqsSi gaixsna Tovlis mravalferovneba - vardisferisa, Semdeg ukve iisferisa.
es garemoa siyvarulis, sadac mxolod
da mxolod valdebuli xar, rom giyvardes:
vetyvi, Tu rogor gviyvarda Zvelad
Cven trfialeba wregadasuli,
Tu rogor gaqra ocneba yvela
da mogonebad darCa warsuli.~
da kidev erTi - tragizmis mTeli sidiadiT rogor aris gamJRavnebuli dumili, SemaZrwunebeli dumili.
didsulovani unda iyo,
raRac demonuri unda ijdes SenSi,
rom es waikiTxo da dadumde:
`Zvirfaso gal, aq zamTari
TandaTan ZalaSi Sedis. TiTqmis yovel dRe Tovs. guSinwin
saRamos seirnobis dros wvrilad Tovda, eleqtronis Suqze
fifqebi yvavilis TeTri furclebiviT cvioda, tyemlis yvavilis TeTri furclebiviT. gaxsovs, gal, rogor cvioda xolme yvavili gazafxulze, niavis
naz wamoqrolvaze. hoda, es Tovlis fantelebi im TeTri furclebiviT rialebs, TiTqos iRimebian, udardelad cekvaven, daqrian marjvniv da marcxniv trialeben, trialeben. aseve Cemi fiqrebi Sen dagtrialeben...
vigoneb Sens leqsebs `Tovli~,
`atmis yvavilebi~... gexveviT
da gkocniT Sen da Sens leqsebs,
rogor TavdaviwyebiT myvarebixarT Tqven!~
didi moTminebaa saWiro, am werilis
wakiTxvisas rom ar iyviro, iRrialo, rom
Sehyaro mTeli qveyana, radgan es werili
1937 wlis miwuruls miswera galaktions misma meuRlem patimrobaSi myofma.
galaktionma ki yvelaferi es SesaZrwunebeli dumiliT gadaitana. galaktioni arafers swerda meuRles. igi sakuTar TavSi
Caiketa ise, TiTqo Secvaleso kaci. did
poetebs ase ebrZodnen yovel droSi da
yovel epoqaSi mefeebi da gensekebi.
magram yvelafris miuxedavad, garegnuli dumilis mkacrad dacvis miRma im
didma grZnobam, siyvaruli rom hqvia saxelad, daafiqra didi poeti, araTu sakuTar qmedebebze, aramed sibereze da sik-
dasWkneboda vardi,
me megona - magnoliebs
ver daZlevdaT dardi.
ar megona, Tu sibere
aris sinamdvile,
me megona - maradisi
aris siymawvile.~
raRacatom (?) aekviata matareblebis,
liandagebisa da sadgurebis Tema.
mosvenebas ar aZlevda aqoSinebuli matareblebis xilva. metalurgiuli simZimis
xmaurSi TiT-qos Tavis kivils axSobs
ise, rom aravin gaigonos.
arc gaugonia aravis,
arc mas,
visac unda gaegona `mowmea rbevis da
TareSis xvadguris
bindbundi sazizRari
rkinigzis sadguris,
agzavnis sadRaca kuboebs - vagonebs
da maTi kivili im dReebs magonebs.
rodesac am gzebze gaekra vaeba...
nuTu is kivili liandags Caeba?~
da bolos, siberis gamonaTeba yvelafris
Semdeg da yvelafris bolos. man es aRiqva,
rogorc naTlad damdgari faqti da SiSiT
ki ara sevdanarevi xalisiT Seegeba mas.
masSi ukve gamoZaxilia im pirveli SiSisa da tkivilis, avadmyofobisa da sikvdilis, romlis winaSec ukve SexumrebulSeTamaSebulia `am Cems TmebSi
vercxlis Crdilebs,
siberis dro aqsovs,
ar vemduri siyvawviles,
is xom, kargad maxsovs.
sinamdviles ar vemduri,
ar yofila TiTqmis;
aryofilze sayveduri
arasodes iTqmis.
da arc SiSi gaorebis
ar migrZvnia mware...
me xom mTeli gza cxovrebis
ase gavatare.~
es leqsi TiTqos mobodiSebaa im diadi siyvarulis mimarT, ase gulmodgined
rom daudumda. iqneb am leqsis werisas
gkocni Zlier. Seni olia.
1937 wlis 5 dekemberi.~
rodesac damTavrda stalinuri epoqa,
nel-nela daiwyo represirebulma xalxma
Sin dabruneba, 1956 wlis Semdeg ki masiurad daiwyo reabilitaciis procesi. olRa
okujavas aRaravin hyavda Wirisufali, sikvdilis Semdeg rom moexdinaT misi reabilitacia. galaktioni sxva colis xelSi
iyo moxvedrili.
III. siyvarulis garemo
da kidev erTi mcire detali galaktionis anakreontuli poeziis garSemo. es,
ra Tqma unda, hi poTezis saxiT:
1919 wels gamovida galaktionis meore wigni saTauriT: `GR`ANE AUX FLEURS
ARTISTIQUES~ (`artistuli yvavilebi~).
me ar vityvi am krebulis literaturul
da istoriul mniSvnelobaze. mxolod
erT sakiTxs mivaqcev yuradRebas am krebulSi mexuTe nomrad dabeWdilia leqsi saTauriT `mariam antuaneta~.
am saTauriT es leqsi mxolod am krebulSia dabeWdili, Torem sxva gamocemebSi am
nawarmoebs hqvia `mova, magram rodis~. TariRadac dasmuli aqvs `1918-1919 wlis
ivnisamde (anu leqsi pirvelad gamoqveynda maSin, roca gamoica wigni da masze
muSaoba mimdinareobda krebulze muSaobis periodSi. m.k.)~.
ratom moxda saTauris Secvla Semdeg
gamocemebSi, Zneli warmosadgeni ar unda
iyos. es mxolod Tvalis asaxvevad gakeTda,
raTa SeniRbuliyo adresatisa da prototi pis vinaoba... da esec sabWour epoqaSi.
`Soreuli qalis eSxi
mova, magram rodis,
siyvaruli sasaxleSi
mxolod erTxel modis!
aseTia nazi bedi,
bedi rCeul feris;
sicocxleSi TeTri gedi
mxolod erTxel mReris.~
leitmotivi da kvanZis gaxsna am leqsisa
TeTr geds Sedarebuli safrangeTisa da
ruseTis samefo ojaxebis meuRleebSi igulixmeba, romelnic swored revoliucieb-
`Sen saqarTvelos
dedofloba dagmSvendeboda...
dagmSvendeboda da rarigad
dagmSvendeboda.
Sens erT sityvaze
qalaqebi aSendeboda
da daiwyebda udabnoSi
Srials walkoti.
erTi SexedviT
vaJkacebis gulebs dahkoddi
da mzis TinaTins
dahkodavdi TvalTa cialiT,
dalocdi laSqars
da im RvTiur locvis gamgonebs,
ar eqnebodaT spaTa SenTa
mterTan ziani.~
mere imasac ambobs, rom
`Sen rusTavelis
siyvarulic dagmSvendebodao.~
didi poeturi xilvaa da siTamame, romelic SeSvenis kazmulsityvaobas. am leqsSi
siyvarulis gulwrfelobaa, gardasaxvis
moxdeniloba ise, rom araferi SebRalos.
ai, amitomaa poeti saTayvanelebi, misi grZnoba saTuTi. didi saidumloa Cadebuli
RmerTisgan adamianurobaSi poeturobiT.
SeiZleba bevri ram mecnierebaSi formulebamde daiyvano, magram verasodes SesZleb
poetis sulis Sefasebas, radgan poeziaSi
RmerTia davanebuli da amitomaa Tundac
garegnulad datyvevebuli, Sinaganad Tavisufali poeti.
da bolos, reziumes saxiT irakli abaSiZes moviSvelieb `da Seni wasvla gvaneboda
daiss, avdrians,
daiss, romelsac sxva Sesafers
veRar upovi,
Seni sasaxle mxriT ezida
Salva dadians,
ukan `muStariT~ gagyoloda
dalgaukovi.
da samaris win CaeTvaleT
Senda saqebrad,
marad cocxlebSi, marad mxneSi,
marad mRviZarSi mere, odesme wmida mTaze
asamaRleblad,
rogorc lombardSi
SeenaxeT vakis miwaSi...~
manuCar kaWaxiZe,
2011 wlis 20 agvisto
4
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
mxolod da mxolod qarTvel mkiTxvelTa interesis gamo
vbeWdavT biZina ivaniSvilis Ria werils sazogadoebisadmi
sanam mTavar saTqmelze gadavidodeT, minda oriode sityva sakuTar Tavzec giTxraT.
Cemi, rogorc biznesmenis warmatebis mTavari saidumlo SemdegSi
mdgomareobs: me SemiZlia swrafad
Sevafaso situacia, miviRo swori
gadawyvetileba, sworad SevarCio
kadrebi da kargi menejmentis saSualebiT swrafad mivaRwio dasaxul
mizans.
garda amisa, mimaCnia, rom nebismieri saqme sufTa xelebiT, adamianebTan gulwrfeli da gaxsnili
urTierTobebis safuZvelze unda
keTdebodes.
ase vicxovre, ase movedi aqamde
da ase micnoben rogorc saqarTveloSi, aseve msoflios sxvadasxva
qveynebSi. amis dasamtkiceblad me
gavixseneb ramdenime detals Cemi
erTaderTi interviudan, romelic
rusul gazeT `vedomosts~ miveci
2005 wels (imasac minda gavusva
xazi, rom verafers gadaWarbebuls
interviuSi ver vityodi, radgan
elementarul cdomilebasac aravin
mapatiebda).
interviuSi kargad Cans Jurnalistis gamZafrebuli mcdeloba
rogorme mamxilos raime arakanonierebaSi, Tumca isic kargad Cans,
rom man verafers miaRwia, piriqiT,
am interviuSi Tqven SegiZliaT
naxoT ramodenime ruseTisa da aramarto ruseTis biznesisTvis uprecendento magaliTebi, romlebsac
dResac siamayiT vixseneb. ai, erTerTi maTgani:
1998 wels, roca ruseTis saxelmwifom defolti gamoacxada, Cemi banki erTaderTi iyo im umsxvilesi bankebidan (sxvadasxva tipis
sabanko reitingebSi me-2_me-5 adgilze imyofeboda, xolo filialebis
raodenobiT me-2 iyo `sberbankis~
Semdeg), romelmac pirnaTlad Seasrula meanabreebTan da biznespartniorebTan nakisri yvela valdebuleba.
imave interviuSi me vixseneb, ruseTis maSindeli finansTa ministris sityvebs evropisa da amerikis
gawbilebul bizneselitasTan Sexvedrisas, sadac is ambobda Tu rogor zewolas ganicdida maTgan,
rom ase uxeSad gadaagdes isini,
ris Sedegadac uamravi fuli dakarges ruseTSi da rom mis mZime
pozicias rogor amsubuqebda erTaderTi precendentiT, romelic Cemi
bankis saqmianobiT Seiqmna.
am precendentiT da aramarto
amiT, me umwikvlo saxeli maqvs,
rogorc ruseTis, ise evropis da
amerikis bizneselitaSi. amitomac
rodesac saakaSvilis absoluturad aradi plomatiuri, Seuracxmyo-feli gancxadebis Sedegad
ruseTis mTavrobis misamarTiT, ruseTis mTavroba ise gaRizianda, rom
saerTaSoriso samarTlisTvis miuRebeli da gauazrebeli qarTvelebis deportacia daiwyo. maSinac
ki veravin gabeda Cemi biznesisTvis
xelis xleba.
vfiqrob, is gamocdileba da is
Tvisebebi, rac biznesSi mravalwlianma moRvaweobam SemZina, xels Semiwyobs sworad warvmarTo Cemi saqmianoba politikaSic.
rogori menejeri var me, amis
dasamtkiceblad Tundac is faqti
kmara, rom cxra welia ruseTSi
ar Cavsulvar, magram Cems mier awyobili biznesstruqturebi absoluturad gamarTulad muSaoben.
miuxedavad imisa, rom saqarTvelos xelisufleba da mis mier
marTuli sainformacio saSualebebi jiutad cdiloben rusul politikasTan mimaban da lamis ruseTis agentad gamomacxadon, veravin
damisaxelebs amis damadasturebel
Tundac erT faqts, radgan aseTi
ram bunebaSi ar arsebobs.
rogorc vTqvi, cxra weli ruseTSi ar vyofilvar da am xnis ganmavlobaSi ar yofila arcerTi
zari Cems telefonze ruseTis politikuri wreebidan, ar mqonia arcerTi Sexvedra rus politikosebTan.
saqarTvelos xelisuflebas amis
gadamowmeba ar gauWirdeba, Tumca
maT amis gadamowmebac ar sWirdebaT - maT isedac SesaniSnavad ician,
rom aranairi kavSiri ar mqonia
da ar maqvs rusul politikasTan.
xelisuflebis mier SeTiTxnil
binZur Worebze da absurdul braldebebze Tavis marTlebas ar vapireb, vityvi mxolod erTs - saqme,
romelsac me wlebis ganmavlobaSi
vakeTeb saqarTveloSi, Tu sindisis
natamali aqvs, rogor SeiZleba ruseTis politikur interesebs daukavSiros vinmem?
sad aris aq elementaruli logika? saqmeman Senman gamogaCinoso,
naTqvamia.
2008 wlis Semdeg, roca saqarTvelos xelisuflebam arCevnebi
gaayalba, ris gamoc am xelisuflebasTan yovelgvari kavSiri gavwyvite,
Cems winaaRmdeg saxelmwifo manqana mTeli simZlavRiT amuSavda, wamovida sibinZuris niaRvari teleekranebidan, gazeTebidan, daiwyo muqarebi, SantaJi, magram verafers gaxdnen - Cems saqmianobaSi Savi laqebi
da xarvezebi ver ipoves. verc ipovnian mas, rac bunebaSi ar arsebobs.
sxvaTaSoris, am usafuZvlo braldebebis gasabaTileblad gamoica
sakmaod didi moculobis wigni,
sadac amomwuravi pasuxia gacemuli cilismwameblur da TiTidan
gamowovil braldebebze.
aqve visargebleb SemTxveviT da
Jurnalistebs vTxov xelaxla nu
daiwyeben saubars im Temebze da
xelaxla nu momTxoven pasuxs im
kiTxvebze, romelzec pasuxi ukve
gacemulia.
da bolos, radgan gadavwyvite
politikaSi mosvla, me aucileblad
moval xelisuflebaSi.
rogorc zemoT vTqvi, me yovelTvis vasruleb Cems danapirebs, yovelTvis vasruleb Cems sityvas da
nakisr valdebulebas.
radgan qarTvel xalxs sityvas
vaZlev, rom moval xelisuflebaSi,
e.i. aucileblad moval!
xolo roca es moxdeba, imasac
gpirdebiT, rom mTels Cems gamocdilebas, Cems yvela resurss saqarTvelos aRorZinebas da ayvavebas, saqarTvelos TiToeuli moqalaqis keTildReobas movaxmar.
amasTan erTad imasac gpirdebiT,
rom viqnebi samarTliani, obieqturi,
lmobieri, humanuri da amave dros
ukiduresad princi puli, mkacri
da momTxovni TiToeuli im adamianis mimarT, romelsac saxelmwifo
struqturebis ama Tu im ubanze
mouwevT muSaoba.
sazogadoebisTvis cnobilia, rom
me Zalian axlobel adamianebsac
ar vapatie, roca maT kanoniT dawesebul normebs da moralur-zneobriv princi pebs gadauxvies.
Secdomebis gamosworebis Sansi
yvelas miecema, magram aravis ar
miecema imis ufleba, rom saqveyno
saqmeebi Tavis pirad interesebs
moargos da sxvis xarjze, xalxis
xarjze sakuTari keTildReoba moiwyos.
vimeoreb, me aucileblad moval
xelisuflebaSi, radgan sityva mogeciT, aucileblad moval!
ratom movedi
politikaSi
bevri svams kiTxvas da bevrs
ukvirs, me, warmatebulma biznesmenma, yovelmxriv uzrunvelyofilma
adamianma, ratom Sevagde yvelaferi
sasworze da ratom gadavwyvite
politikaSi mosvla?
am kiTxvaze pasuxi Zalian martivia imitom, rom vxedav samSoblo
mekargeba, xolo rodesac samSoblo
gekargeba, arafers ar aqvs fasi,
arc qonebas, arc fuls, arc privilegirebul mdgomareobas.
es sityvebi Cvens komformizmiT
daavadebul sazogadoebaSi SeiZleba
vinmes xmamaRla naTqvamad moeCvenos da swored amaSia Cveni yofis
ubedureba. ar davmalav, sanam politikaSi mosvlas gadavwyvetdi, orjer davapire saqarTvelodan wasvla.
visac ar sjera SeuZlia gadaamowmos da naxos, rogorc davabrune
ukan SekveTili TviTmfrinavebi, bolos saqme iqamde mivida, rom ojaxis wevrebma, Cemma meuRlem da Cemma
vaJebma miTxres - Sen SegiZlia waxvide, es Seni nebaa, magram Cven aq
vrCebiTo.
Cemma ufrosma vaJma, utam miTxra,
Tu Sen ar waxval politikaSi, maSin me wavalo. me da Cemma meuRlem imas mivaRwieT, rom Cveni Svilebi, romlebic safrangeTSi gaizardnen, Cvenze ufro didi patriotebi da Cvenze ufro kargi qarTvelebi arian. utas sityvebi bolo
wveTi iyo, ramac yvelaferi gadaswona da yvelafers Tavisi adgili
miuCina.
me SevZeli mejobna sakuTari TavisTvis, dameZlia Cems TavSi SiSi,
eWvi, skepticizmi, axla ki jeri
Tqvenzea.
axla TiToeulma Tqvenganma, am
qveynis TiTeulma moqalaqem, unda
SesZlos sakuTar Tavze gamarjveba
da saerTo saqveyno saqmis garSemo darazmva.
am brZolaSi Cven yvelani Tanabarni da Tanasworuflebiani varT
da yvelas Tanabrad gvawevs pasuxismgebloba qveynis awmyosa da momavalze.
politikaSi imitom movdivar,
rom mivxvdi, mxolod qvelmoqmedebiT, finansuri daxmarebiT da sponsorobiT, calkeul sferoebSi investiciebis CadebiT da lokaluri
RonisZiebebiT, qveyanaSi arsebul
saerTo viTarebas da saerTo mdgomareobas ver Secvli, Tu yovelive
amas qveynis xelisufalTa poli-
tikuri neba da mxardaWera ar
umagrebs zurgs.
me mivxvdi Cems Secdomebs da
mivedi im daskvnamde, rom saWiro
da aucilebelia pirvelyovlisa
Seicvalos politikuri garemo
qveyanaSi, Seicvalos zogadad politikosis da politikis arsis da
daniSnulebis gageba Cvens cnobierebaSi.
me movdivar politikaSi ara
vinmes dasamarcxeblad, ara vinmeze
Suris saZieblad, aramed saqarTvelos TiToeuli moqalaqis gasamarjveblad.
saqarTvelos dasakargi kaci ar
hyavs, TiToeuli adamianis potenciali unda iqnes saTanadod gamoyenebuli da dafasebuli, Cven yvelani
unda gaverTiandeT, me yvelas vuwvdi xels saTanamSromlod, maT Soris Cems oponentebsac, Cven yvelani unda gaverTiandeT, magram sanam
gaverTiandebodeT, yvelas da yvelafers Tavisi namdvili saxeli unda
daerqvas, yvela unda warvdgeT erTmaneTis winaSe ara niRbiT, aramed
Cveni namdvili saxiT, yvela unda
gavTavisufldeT nebsiT Tu uneblieT wamokiduli tvirTisagan.
me mzad var sazogadoebisgan wamosul nebismier kiTxvas gavce amomwuravi pasuxi da amasve moviTxov
sxvebisganac.
arc me var uSecdomo da Cems
Secdomebs ar vmalav, vfiqrob, aseve
unda moiqcnen sxvebic da raRaceebze uari unda Tqvan, ai, amis Semdeg
me mzad var nebismier maTganTan
viTanamSromlo, sxvanairad da sxvagvarad Cveni urTierToba ar Sedgeba.
Cemi azriT, jer unda gaivlos
sademarkacio xazi, unda Seiqmnas
ori polusi da naTlad unda iTqvas,
mizezTa da mizezTa gamo visi gverdiT ver davdgebi da visTan ver
viTanamSromleb.
visTan ver
viTanamSromleb?
ver viTanamSromleb fsevdoopoziciur partiebTan, romlebic xelisuflebasTan farul garigebasa
da kavSirSi arian da misi instruqciebiT da miTiTebebiT moqmedeben.
Cemi azriT, swored fsevdoopoziciuri partiebia qveynis demokratiuli ganviTarebisTvis yvelaze damabrkolebeli da xelisSemSleli Zala, romelic gadamwyvet
momentSi xelisuflebis yvelaze
saimedo mokavSired da partniorad gvevlineba.
sinamdvileSi saakaSvilis xelisufleba am fsevdoopoziciuri Zalebis mxrebze dgas - es Zalebi
uqmnian saakaSvilis reJims demokratiulobis fons danarCeni msoflios winaSe da faqtobrivad erTpartiul qarTul parlaments TavianTi fsevdoopoziciuri moRvaweobiT mravalpartiuli parlamentis
imijs uqmnian.
swored maT SeaqvT ganxeTqileba da areuloba WeSmaritad opoziciuri Zalebis nebismier wamowyebaSi, isini axSoben, aneitraleben
da kalapots ucvlian xalxis saprotesto ganwyobas.
me ar moveridebi maT dasaxelebas da Riad vacxadeb: ver viTanamSromleb `qristian-demokratebTan",
`leiboristebTan", `axal memarjveneebTan", `edp"-sTan, `qarTul partiasTan", TorTlaZis, daviTaias partiebTan.
`qristian-demokratebis" lideris giorgi TargamaZis politikuri saqmianoba uamrav saeWvo moments Seicavs, dawyebuli aslan
abaSiZesTan misi TanamSromlobiT,
gagrZelebuli badri patarkaciSvilis mimarT mis mier Cadenili
RalatiT da damTavrebuli imiT,
rom Ralatis safasurad xelisuflebam TargamaZes partia Seuqmna,
daufinansa da gayalbebis gziT parlamentSi Seiyvana.
xelisuflebis dakveTas asruleben zemoTnaxsenebi partiebis liderebi Salva naTelaSvili, daviT
gamyreliZe, erosi kiwmariSvili, baCuki qardava.
diax, me ver viTanamSromleb am
adamianebTan, Tumca ar gamovricxav,
rom am fsevdoopoziciuri partiebis zogierT wevrTan urTierTobaze davTanxmde, Tu isini sakuTari
politikuri warsulis revizias
SeZleben.
ar SemiZlia oriode sityva ar
vTqva sozar subarze, adamianze, romelsac ombudsmenis sapasuxismgeblo postze bevri kargi saqme aqvs
gakeTebuli da romelsac araerTxel daufiqsirebia mtkice pozicia xelisuflebis Tavnebobis winaaRmdeg.
didi gulistkiviliT da sinanuliT vambob, rom sozar subari
aRmoCnda iq, sadac misi adgili
ar iyo.
Tu baton sozars survili eqneba
Cvens politikur organizacias SemouerTdes, me amas mxolod mivesalmebi.
kidev vimeoreb, TanamSromlobaze
uars vacxadeb zemoT dasaxelebul
opoziciur partiebTan da ara am
partiebis calkeul keTilsindisier wevrebTan.
masmedia
gamomdinare iqedan, rom qarTul
mediasTan mimarTebaSi Cems mier
gakeTebulma gancxadebam gansakuTrebuli aJiotaJi gamoiwvia, saWirod CavTvale aRniSnul sakiTxze
ramdenime ganmartebis gakeTeba.
simarTle mwarea, magram Tu Cven
ar miveCvieT misTvis Tvalis gasworebas, es qveyana ganwirulia mudmiv
SiSsa da sicrueSi arsebobisaTvis.
me vekiTxebi `maestros~ Jurnalistebs da Tundac mis administraciasa Tu damfuZneblebs - rodesac televizias marTavs fsevdoopozicioneris erosi kiwmariSvilis kompania, adamianis, romelmac
sxvas rom Tavi davaneboT, misive
aRiarebiT 2008 wels dRevandel
xelisuflebasTan erTad daasamara
xalxis realuri arCevani, SeiZleba
Tu ara rom viRacas hqondes iluzia, rom aseTi ti pis adamiani gaxdeba Tavisufali sityvis garanti?
me kidev erTxel vTavazob maT:
1. mzad var Tqvens winaSe aviRo
yvela is finansuri valdebuleba,
romelsac zemoT aRniSnuli piri,
kacma ar icis saidan motanili
dafinansebiT, asrulebs (an ar asrulebs) Tqvens winaSe.
2. gavaformo saredaqcio damoukideblobis sagarantio xelSekruleba, romliTac uzrunvelyofili
iqneba Jurnalistis Tavisufleba,
Tundac kritikuli damokidebuleba
Cems moRvaweobasTan dakavSirebiT.
3. dasaqmebuli iqneba yvela qarTveli Jurnalisti, romlisTvisac
Zvirfasia Tavisufali sityva da
profesiuli Rirseba. Cven erTad
SevuqmnaT maT saSualeba, gaTavisufldnen fsevdo-keTildReobis marwuxebidan.
4. erTad unda davubrunoT xelisufleba xalxs da daviwyoT
es meoTxe xelisuflebiT, anu TqveniT.
aqve minda visargeblo SemTxveviT da mivmarTo `maestros~ wamyvan
Jurnalists Salva ramiSvils.
Salva, Sen rodesac `dardubalas~ akeTebdi, me Cemi ojaxiT parizSi vcxovrobdi.
`dardubala~-s yoveli gasvla
ekranze CvenTvis iyo namdvili dResaswauli, niWierebis, talantis namdvili feierverki. Sen, maSin rogorc CemTvis da Cemi ojaxisTvis,
aseve mTeli saqarTvelosTvis kumiri iyavi, romelmac gasaocari niWierebiT warmoaCine qveyanaSi arsebuli damyayebul-daWaobebuli garemo da adamianebs pirdapir uTxari, rom am WaobSi cxovreba Seuracxmyofelia adamianis RirsebisaTvis.
dRes ra mogivida, dRes ra dagemarTa, Salva? Sen, aseTi elvare
niWiT dajildovebuli kaci uniWos rogor emsaxurebi? niWi RvTisagan boZebuli madlia da Sen am
madls uRirsTa da ukeTurTa samsaxurSi rogor flangav?
Salva, rogor ver xvdebi, rom
Sens mier Seqmnili `dardubalas~
personaJebs daemsgavse TandaTan?
Sen axla axal `dardubalas"
unda qmnide da am dros saakaSvilTan garigebuli `maestros" mepatroneebi dagarbenineben aRma-daRma
xelisbiWiviT.
wamodi Salva da axali `dardubalas" gadaReba daiwye, romlis
gamzadebuli siuJeti, Zveli `dardubalas" siuJetze gacilebiT mZafri siuJeti, axali odiozuri
personaJebiT, cxovrebam magidaze
dagido, Sen ki misi aReba gezareba.
saxalxod gaZlev sityvas, Sen
daiwye axali "dardubalas" gadaReba da me davafinanseb!
da bolos: JurnalistTa SesaniSnavi korpusi muSaobs `maestroSi", SesaniSnavi axalgazrdebi arian,
niWierebi, lamazebi, ganaTlebulni.
me maT rogorc sakuTar Svilebs
ise vuyureb da Zalian ganvicdi
im mdgomareobas, romelSic isini
aRmoCndnen.
Zalian ganvicdi, rom `maestrosTvis~ cdeba eka beriZe, es uaRresad niWieri da amasTan erTad moqalaqeobrivi pasuxismgeblobiT da
keTilsindisierebiT gamorCeuli
Jurnalisti.
gamosavali erTia: erTad wamodiT yvelani am orsaxovani Tu
samsaxovani televiziidan da Tqveni
profesiiT dasaqmebis garantias me
gaZlevT!
axla ki daviT aqubardias minda
mivmarTo, rogorc mas qarTveli
xalxi siyvaruliT uwodebs, baton aqus.
batono daviT, me maxsovs Tqveni
gadacema 30 ivniss, roca Tqven yuri auwieT da politikur farisevlobaSi amxileT `qristian-demokratebi~ da mamuka kacitaZe.
Tqven maSin brwyinvale iyaviT,
Tqveni argumentebi absoluturad
damajerebeli iyo, Tqveni pozocia
absoluturad swori.
imave saRamos Tqven erosi kiwmariSvili gyavdaT stumrad da Tu
pirvel gadacemaSi Tqven namdvilad
mowodebis simaRleze ideqiT, kiwmariSvilTan saubrisas saocrad
daTrgunuli, yalbi, uniaTo brZandebodiT da aSkarad getyobodaT, rom
dakveTas asrulebdiT.
batono daviT, Tqven erudirebuli, analizis SesaniSnavi unaris
mqone Jurnalisti xarT, romelmac
profesionalur doneze iciT ekonomika, istoria, literatura, brwinvaled erkveviT politikuri cxovrebis labirinTebSi, magram xSirad
RalatobT sakuTar Tavs, sakuTar
principebs da sxvadasxva motiviT
da mizeziT fsevdoopoziciur, fsevdoobieqtur subieqtebs aZlevT asparezs.
batono daviT, ar minda me Tqveni
`kavkasia~ - nurc momyidiT da nurc maCuqebT, magram Tqven iyaviT
obieqturi, marTali da obieqturi
oRond ara dRegamoSvebiT, ara xandaxan, aramed mTlianad, mTeli 24
saaTis ganmavlobaSi.
finansuri problemebi giSliT
xels? araferi ar minda Tqvengan,
ise dagexmarebiT, oRond Tqvens Tavisuflebas da sakuTar mrwamss
naZirlebze nu gayidiT.
Cemi amaswinandeli gancxadeba
`kavkasiis" Tu `maestros" yidvasTan
dakavSirebiT zogma arasworad gaigo. me Jurnalistebis yidva ki
ara, maTi gaTavisufleba minda im
Seuracxmyofeli da SemoqmedebiTi
damoukideblobis SemzRudveli atmosferosgan, romelSic dRes maT
uwevT muSaoba.
masmediis misamarTiT gakeTebuli
Cemi gancxadebis mizani iyo, sazogadoebisTvis damemtkicebina, rom
am viTom opoziciur telearxebs
sinamdvileSi saakaSvili akontrolebs da misi dasturis da nebarTvis gareSe, am telekompaniis mesveurebs raime gadawyvetilebis miReba
ar SeuZliaT.
me mizans mivaRwie _ am organizaciis xelmZRvanelebma TavianTi
komentarebiT faqtobrivad daadastures, rom maTi organizaciebis
namdvili mepatrone saakaSvilia.
fsevdoobieqturoba
fsevdoopozicionerTa kvaldakval upriani iqneba Tu fsevdoobieqturobis im mavne zemoqmedebazec
visaubrebT, romelsac fsevdoobieqturebi axdenen sazogadoebas
cxovrebaze.
dRes, rodesac sicruis manqana
mTeli ZaliT muSaobs adamianTa
tvinebis gamorecxvaze da modelirebuli virtualuri fsevdorealobis realobad da sinamdviled
warmoCenaze, Znelia gaarCio vin
tyuis da vin ambobs simarTles!
xelisuflebis ZalisxmeviT egreTwodebul eqspertTa, politologTa, analitikosTa, sociologTa
sakmaod mravalricxovani da mobiluri jgufi Camoyalibda, romelic
xelisuflebis mier daweril scenars axmovanebs da utifrad asaRebs Savs TeTrad da piriqiT.
Cven am adamianebs yoveldRe vusmenT teleekranebze, vkiTxulobT
maT werilebs, interviuebs, romelic
simarTlis warmoCenas ki ara simarTlis miCqmalvas emsaxureba da
cxadia, adamianebs swori arCevanis
da swori daskvnebis gakeTebis saSualebas uxSobs.
imdenad mravalricxovania fsevdoobieqturTa Wreli gundi, yvela
maTganis CamoTvla Zalian Sors
wagviyvans, Tumca Tavisi niWierebiT
gamorCeul ramdenime pirovnebaze
mainc SevCerdebi.
pirvel rigSi minda davasaxelo
ia anTaZe, gamorCeulad niWieri qalbatoni, kargi analitikosi, romelic
eWvi maqvs rom zogjer Zalian ostaturad da SeniRbulad emsaxureba xelisuflebis interesebs.
amis damadasturebeli mravali
magaliTis dasaxeleba SeiZleba,
Tumca amjerad mxolod erTze SevCerdebi.
ia anTaZem amas winaT yovelgvari argumentebis gareSe me prorusul Zalad, saakaSvili ki prodasavluri liberaluri Rirebulebebis apologetad gamoacxada.
ki, batono, ia anTaZem rac unda
is miwodos, ar mewyineba, magram
rogor SeiZleba saakaSvilSi, romelmac avtoritaruli reJimi daamyara saqarTveloSi, liberaloba
da prodasavluroba dainaxo?
roca gaqvs avtoriteti, roca
sazogadoeba gicnobs, rogorc kvalificiur da keTilsindisier Jurnalists da aseT daskvnebs akeTeb,
es ukve danaSaulis tolfasi qmedebaa.
naklebi safrTxis Semcvelia,
vTqvaT, soso cincaZis primitiuli da abdaubda mosazrebebi, romlebsac SegiZlia yuradRebac ki
ar miaqcio, imdenad susti da calmxrivia misi msjeloba, magram roca
iseTi gonieri da analitikuri
niWiT dajildoebuli pirovneba,
rogoric ramaz sayvareliZea, zogjer ormagi standartebiT TamaSisken midrekilebas amJRavnebs, es ukve
sagangaSoa.
amaswinaT ramaz sayvareliZis da
paata zaqareiSvilis paeqrobas vusmine. paata zaqareiSvili udaod
inteleqtualuri da gonebagamWriaxi politikosi, emociuri pirovnebaa da Tavis mosazrebebs am gadacemis drosac emociurad gamoxatavda, sayvareliZe ki `amSvidebda":
_ nu nerviulob, nu geSinia, Sen
eqimTan xar! orjer gaumeora man
zaqareiSvils es fraza, rac xulignobas ufro hgavs, vidre inteligentis saqciels.
eqstazSi Sesulma ramazma isic
ki Tqva, rom opozicias imdenive
moeTxoveba, ramdenic xelisuflebaso, razec zaqareiSvilma sakadrisi
pasuxi gasca.
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
amdeni sicruisgan, amdeni tyuilisgan, amdeni fsiqologiuri zewolis da zemoqmedebisgan Cveni
sazogadoeba SeiZleba marTlac
aris daavadebuli, magram misi gankurneba mxolod simarTliT aris
SesaZlebeli da ara cinizmiT da
lamazad SefuTuli sicruiT.
dRes didi simarTlis Tqmis
droa!
Tu gvinda rom qveyana am naxevrad mkvdruli mdgomareobidan, am
Sokidan gamovides, pirvel rigSi
simarTle unda vilaparakoT da
vinc ar aris kaxaberi, kaxaberad
ar unda gamovacxadoT.
saxelisuflo gundi
pirdapir minda ganvacxado, saxelisuflo gundTan da mis ideologebTan, vinc saakaSvils emsaxureba, aranairi pretenzia ar maqvs,
radgan maTTan yvelaferi garkveulia da aqedan gamomdinare, fsevdopoziciisgan gansxvavebiT, maTi arCevani, maTi pozicia Ria da gamWirvalea.
yvelas aqvs ufleba uerTgulos
da mxari dauWiros mas, vinc moswons rogorc politikosi da rogorc lideri. am adamianebs saakaSvili moswonT, is maT politikur gemovnebas yovelmxriv akmayofilebs, gemovnebaze ki, rogorc ityvian, ar davoben. Tumca Cemi piradi azriT, swored rom gemovnebaa
mTavari sadao da sakamaTo... daviT
darCiaSvili, nugzar wiklauri, akaki minaSvili, xaTuna oCiauri, zurab
meliqiSvili, paliko kublaSvili
am xelisuflebis gamokveTili ideologebi arian.
marTalia, es ideologia xSirad
demagogiaSi gadadis da piradad
CemTvis absoluturad miuRebelia,
magram, rogorc vTqvi, es maTi arCevania.
Tavis droze saakaSvils bevri
uWerda mxars, maTgan zogma kritikulad gadaxeda Tavis pozicias
da droze wamovida misi gundidan,
zogi ki darCa da dRemde masTanaa.
me mesmis am adamianebis mdgomareobisa. SeiZleba zogs guliT
undodes saxelisuflo gundis datoveba, magram es arc ise iolad
misaRebi gadawyvetilebaa.
isini erTxel gakeTebuli mcdari arCevanis mZevlebi arian da me
maT ufro TanagrZnobiT vuyureb.
me ar maqvs maT mimarT agresiuli
ganwyoba, is ki ara romelime maTganma Tavisi politikuri mrwamsi da
pozicia rom Seicvalos, ar gamovricxav, maTTan TanamSromlobis SesaZleblobasac... me xelisuflebasTan vaigiveb sam telekompanias: `sazogadoebriv mauwyebels~ `rusTavi-2~-s, `imeds~ da rac zemoT aRvniSne, es am televiziebis TanamSromlebsac exebaT.
CemTvis ar aris pirovnebis Sefasebis kriteriumebi vin muSaobda
da vin muSaobs saakaSvilTan, vin
muSaobda da vin muSaobs saxelmwifo struqturebSi. gadamwyveti es
ar aris, mTavaria, adamiani droze
mixvdes Cadenil Secdomebs da sikeTisken gadadgas nabiji.
rogorc ukve vTqvi, saqarTvelos
dasakargi da misakveTi adamianebi
ar hyavs.
radgan saxelisuflo gundze
Camovarda sityva, aqve minda mivmarTo merabiSvils, romelsac vicnob,
rogorc karg menejers, karg organizators da bevri dadebiTi Tvisebebis mqone pirovnebas.
merabiSvilma didi Sromis Sedegad moaxerxa da Seqmna gamarTuli
sistema Sinagan saqmeTa saministros saxiT. sapatrulo policia
Tu sxva Zalovani struqturuli
danayofebi romlebsac is sadamsjelo, jalaTuri funqcia rom movaSoroT, SeiZleba sazogadoebisTvis
Zalze sasargeblo roli iTamaSon.
merabiSvili xSirad maocebda
xolme ekonomikis sferoSi sakmaod seriozuli kompetenturobiT,
Tumca mec bevrjer gamiocebia igi
Cemi profesiidan Sors mdgari ama
Tu im sakiTxis gadawyvetisas.
sakmaod bevri faqtidan mxolod
erTs Sevaxseneb vano merabiSvils.
gaxsovs vano, saakaSvilma didi
xvewnis Semdeg rom damiyolia, bokeriasTan mivsuliyavi rom misTvis
gadamefiqrebina qveynisTvis erTi
Zalian sarisko da sabediswero
gadawyvetilebis miReba.
es xdeboda 2008 wlis agvistomde weliwadnaxevriT adre. maSinac
igive scenari ganixileboda, rac
Tqven 2008 wlis agvistoSi ganaxorcieleT.
bokeria daJinebiT iTxovda qarTuli jarebis Seyvanas samaCabloSi da imedi hqonda, rom rusi samxedroebi gaiweodnen da qarTul
jars cxinvalSi uomrad SeuSvebdnen.
me maSin SevZeli bokeria damerwmunebina, rom ar SeiZleboda am
nabijis gadadgma.
saakaSvilTan erTad Senc eswrebodi am Sexvedras da me maxsovs
Seni aRfrTovaneba, romelsac Sen
gamoxatavdi Cemi misamarTiT. ormoc
wuTSi bokerias davumtkice, rom
is, ris gakeTebasac is gegmavda,
wminda wylis provokacia da avantiura iyo. bokeriam ukan daixia
da dasaxul gegmaze uari Tqva,
magram uceb saakaSvilma Tqva: xom SeiZleba TviTon rusebma SemogvTavazon amis gakeTeba, maSin ra
vqnaTo?
- sanam ruseTis sagareo saqmeTa saministro oficialur gancxadebas ar gaakeTebs, romc gaCuqoT
es teritoria, xeli ar axloT
arafers-meTqi, gavafrTxile.
maSin ki SevZeli droebiT SemeCerebina is sabediswero gadawyvetileba, magram mogvianebiT mainc
igive scenariT imoqmedeT da ra
Sedegic miviReT 2008 wlis agvistoSi, saxezea.
Cemo vano, erTi ambavic minda
gagaxseno da amiT davamTavreb.
vardebis revoluciidan daaxloebiT erTi wlis Semdeg, saakaSvili specialurad Camofrinda boboyvaTSi CemTan Sesaxvedrad (me
im dros urekSi viyavi) da miTxra,
merabiSvili unda gavuSvao.
me maSin yvelaferi gavakeTe, rom
saakaSvils Seni gaSveba gadaefiqrebina. me is davarwmune, rom Sen bunebiT erTguli kaci xar, gonieri
organizatori da windaxeduli menejeri.
saakaSvilma maSin damijera da
arc unania, rac udaod Seni damsaxurebaa. me misTvis arasodes ar
mimicia cudi rCeva, arc misTvis,
arc SenTvis.
axla ki kidev erTi rCeva minda
mogce - urCie saakaSvils, rom droze gadadges!
saakaSvili daiRala, gamoifita
da qveyanac da sakuTar Tavsac
ufskrulisken miaqanebs, Sen da Seni
maswavlebeli adeiSvili ki mas
daTvur samsaxurs uwevT da Zalauflebas unarCunebT.
es ar aris gamosavali, es ar
SeiZleba maradiulad gagrZeldes
da ase, Zalismieri meTodebiT Zalauflebis SenarCunebis mcdeloba
erT sabediswero dRes SeiZleba
didi katastrofiT damTavrdes.
urCie saakaSvils, rom gadadges!
es aris erTaderTi Sansi, rom mas
sakuTar qveyanaSi cxovrebis saSualeba mieces.
Tu saakaSvili Sens rCevas yurad
ar iRebs, maSin Sen TviTon gadadeqi, radgan SenTvisac es yvelaze
saukeTeso gamosavalia da amiT Sen
darCebi saqarTveloSi sapativcemulo da Rirseul adamianad.
manamde ki erT saidumlos gagimxel, vano!
vici, mTeli mTavroba, mTeli saxelisuflo gundi gaognebuli
xarT Tu ratom gaigeT ase dagvianebiT informacia Cemi politikaSi mosvlis gadawyvetilebis Sesaxeb.
saqme is aris, me visargeble Cems
organizaciaSi Tqvens mier daverbovkebuli Tqveni agentis ufaso `momsaxurebiT~, romelsac periodulad
varwmunebdi, rom politikaSi arasodes ar movidodi, rom es sfero
saerTod ar mainteresebda da male
saqarTvelosac davtovebdi. Tqveni
agentic ijerebda Cems naTqvams da
mere Tqvenc garwmunebdaT, rom Cemi
mxridan politikaSi mosvla gamoricxulia. Tqvenc mSvidad da arxeinad brZandebodiT, amitomac iyo
Sokis momgvreli da Tavzardamcemi Cemi gancxadeba TqvenTvis.
Tqven es adamiani axla ki ara,
sami wlis winaT gadaibireT, anu
maSin, roca Cvens Soris jer kidev
normaluri urTierToba iyo.
aseTebi xarT Tqven. aseTi zne
gaqvT - dandoba da siyvaruli ar
iciT!
Tqvenma agentma jer ar icis,
rom gaSifrulia.
is amas dRes, gazeTebidan gaigebs. is kargi finansistia, waiyvaneT, gamogadgebaT.
`qarTu jgufis~ prezidentze,
giga Crdilelze, vlaparakobdi...
TqvenTvis amis gageba didi dartyma iqneba, magram gafrTxilebT,
yvela Tqveni mcdeloba Cvens garSemo jaSuSuri qselis xlarTvisa,
zustad iseTi kraxiT damTavrdeba,
rogorc es damTavrda.
2008 wlis wagebuli omidan
ori-sami Tvis Semdeg Semdeg, roca
qveyanas didi areuloba da qaosi
emuqreboda, me TviTon gavugzavne
werili mixeil saakaSvils da vurCie gadamdgariyo.
qarTveli xalxi sulgrZeli, mimtevebeli xalxia da gapatiebs, rac
SegeSala. gadadgoma Sen saSualebas mogcems ara marto gaagrZelo
Sens qveyanaSi cxovreba, aramed gaagrZelo politikuri saqmianobac vwerdi saakaSvils.
miSa, Sen is miSa xar, xelisuflebaSi rom moxvedi da aRmaSeneblis saflavze daifice, riTac saqarTvelos mianiSne, rom aRmaSeneblobas apirebdi, magram dro gavida da aRmaSeneblis nacvlad breJnevs daemsgavse, breJnevis epoqas
miuaxlovdi.
amis dasturia Tundac Seni bolo Sexvedra TelavelebTan, sadac
daqiravebuli taSis damkvrelebi
kaxelebis saxeliT gikravdnen taSs
da - miSa! miSas! gayviroden.
Sen da Seni gundi qarTveli
kacisaTvis wmindaTawmindas, eklesiasac ki SeexeT da mxcovani patriarqi, es brZeni adamiani ukiduresad mZime situaciaSi CaayeneT.
imis nacvlad, rom daxmarebodiT
patriarqs, eklesiis SigniT sulmokle adamianebis Zebna da maTi moqrTamva da mosyidva daiwyeT.
SeCerdi, miSa, Sen ufskrulis
piras dgaxar da SeCerdi!
me SenTvis arasodes momicia
Cemi piradi interesebiT nakarnaxevi
rCeva da axlac Cemi ki ara Seni
interesebidan gamomdinare geubnebi amas – gadadeqi!
romel politikur
ZalebTan vapireb
TanamSromlobas?
pirvel rigSi minda vaxseno respublikuri partia, rogorc erTerTi yvelaze gamocdili da mraval
bataliebSi gamobrZmedili partia,
politikuri biografiis didi staJiT, SesaSuri inteleqtualuri
resursiT da naTlad gamokveTili
politikuri liderebiT.
Tanamedrove yaidis saintereso
da imedismomcem politikur organizaciad vTvli partia `Tavisufal demokratebs~, xolo misi li-
deri irakli alasania qarTul sinamdvileSi erT-erTi wonadi da
angariSgasawevi figuraa. `respublikelebisgan~ gansxvavebiT irakli
alasaniasTan da mis partiasTan
SekiTxvebi ar maqvs.
cxadia, am mimarTvaSi yvela im
politikoss da politikur organizacias ver CamovTvli, visTanac
TanamSromlobas vapireb.
uaxloes xanebSi dro yvelafers
Tavis adgilas daalagebs da Cveni
momavali partniorebis siac ufro
dazustdeba da dakonkretdeba.
respublikur partiasTan marTlac didi siamovnebiT viTanamSromlebdi, magram Cemda gasakvirad Cemi
gancxadebis Semdeg, `respublikuri
partiis~ ramdenime wevrma Cems mimarT Zalze agresiuli komentarebi
gaakeTa.
respublikuri partiis erT-erT
damfuZnebels, levan berZeniSvils
minda vkiTxo:
im dros, rodesac xelisuflebam
`alia-holdingis~ saSualebiT Semogvitia da lafis srola dagviwyo, levan berZeniSvilma orWofuli
pozocia daikava da mravalmniSvnelovani toniT ganacxada, me vici,
saidan iSova fuli ivaniSvilma
da ar amalaparakoT axlao.
Cven amas maSinve gamovexmaureT
da ganmarteba mogTxoveT, magram
pasuxs Tavi aarideT.
Tu Tqven marTlac iciT konkretuli ram, keTili inebeT da Riad,
sajarod miTxariT, Tu arada. am
arafrismTqmel narTaulebs Tavi
daanebeT, batono levan!
did bodiSs vixdi, samgzis vixdi
bodiSs, magram aqve minda yvela
opoziciur partias davusva erTi
saerTo da yvelasaTvis savaldebulo kiTxva: - riT arsebobT Tqven
da saidan iRebT partiis Sesanax
Tanxebs, Tu es Tanxebi gagaCniaT?
guluxv megobrebze aqcentis gakeTeba ar ikmarebs - am `arguments~
ver miviReb!
am kiTxvaze pasuxi CemTvis ukiduresad mniSvnelovania da sanam
zusti informacia ar meqneba, TanamSromlobac ver Sedgeba.
da bolos, isev Cems Sesaxeb...
ar minda am mimarTvis wakiTxvis
Semdeg sazogadoebas iseTi STabeWdileba Seeqmnas, rom, ai, movedi me,
viRac ucodveli kravi da sxvebs
ganvikiTxav da morals vukiTxav.
ara, es ase ar aris, mec bevri
Secdoma damiSvia da bevrjer SemSlia, rac xmamaRla miRiarebia da
sakuTari Tavi gamikicxavs.
Cven yvelani Tanabaruflebiani
da Tanaswori moqalaqeebi varT am
qveynisa da me arasodes, vimeoreb,
arasodes mifiqria, rom me Cemi
simdidriT vinmeze, materialurad
Tundac xelmokle adamianze raimeTi meti var.
arc is mifiqria odesme, rom me
ufro met saqmes vakeTeb am qveynisTvis, vidre ubralo glexi, romelic vazs uvlis, kalatozi, romelic agurs agurze adebs, poeti,
romelic leqss wers, sportsmeni,
romelic sportSi moRvaweobs.
mTavaria yvelam Cveni SesaZleblobis maqsimumi gamovavlinoT da
bolomde davixarjoT saqveyno saqmisaTvis.
mimarTvis dasawyisSi vTqvi da
axlac gavimeoreb, wasvla mindoda
aqedan da Cems gadawyvetilebas imiT
vxsnidi, rom politikaSi mosvliT
me TviTonve vuaryofdi Cems mierve savaldebulod miCneul normas,
rom me arasodes moval politikaSi. da meore, qarTul presaSi gamoqveynda `vedomostSi" dabeWdili intervius gagrZeleba, sadac me Camovayalibe Cemi damokidebuleba qvelmoqmedebasTan, romelSic Cemi msoflmxedveloba iyo asaxuli, politikaSi mosvliT ki, am msoflmxedvelobas mTlianad vangrevdi.
magram didi sulieri Widilis
Semdeg im daskvnamde mivedi, rom
vcdebodi, aqedan ki erTi nabiji
iyo darCenili imis aRiarebamde,
rom rasac aqamde vakeTebdi, zogi
ram Secdoma iyo.
me vapireb gamovasworo es Secdoma da sruliad axleburi midgomiT da perspeqtivaze orientirebuli gaTvlebiT cxovreba gavuadvilo saqarTvelos TiToeul moqalaqes.
Secdoma iyo, me vityodi, Ralatis tolfasi Secdoma iyo, saqarTvelodan wasvla rom davapire.
wasvla erTia, magram mere ra piriT
unda dabrunde ukan, roca Sens
qveyanas im dros miatoveb, roca
Zalian uWirs. roca dabrundebi,
dagxvdeba ki aq qveyana?
rogorc giTxariT, Cemma uaxloesma adamianebma damarwmunes, rom
vcdebodi, Tumca arc imis uTqmeloba ivargebs, rom Cemi ojaxic,
sxva qarTuli ojaxebiviT, ori
wlis ganmavlobaSi CurCuliT velaparakebodiT erTmaneTs, magram
erTmaneTis imediT da TanadgomiT
SiSi vZlieT.
SiSis da CurCulis dro damTavrda – axla xmamaRla, mTeli xmiT,
mTeli saqarTvelos da mTeli msoflios gasagonad laparakis droa,
rom mTel saqarTvelos, mTel msoflios mivawvdinoT Cveni simarTle.
Cven erTad unda avixdinoT `qarTuli ocneba~ _ es aris erTiani,
mTliani, Zlieri, samarTliani saqarTvelo!”
2005-2010 wlebSi
biZina ivaniSvilma
qvelmoqmedebaze
1 156 081 151 lari daxarja
2005 wlidan 2010 wlis CaTvliT ivaniSvilma qvelmoqmedebaze sul 1 156 081 151 lari
daxarja. qvelmoqmedeba fondebis
- `qarTu", `istoriul ZeglTa
dacvisa da gadarCenis fondi"
da asociacia `atus" meSveobiT
xorcieldeboda. Tanxa kulturis, xelovnebis, sportis, medicinis, mecnierebis, ganaTlebis, soflis meurneobis sferoebsa da
socialurad daucvel pirTa
daxmarebaze gadanawilda.
fond `qarTus" 2005-2010 wlebSi qvelmoqmedebis saxiT daxarjuli aqvs 966 565 155 lari,
`istoriul ZelgTa dacvisa da
gadarCenis fonds" - 56 186 113
lari, xolo asociacia `atus"
- 133 329 883 lari.
2010 weli
2010 wels saerTaSoriso saqvelmoqmedo fond `qarTus" Semosavlis saxiT miRebuli aqvs 134
499 001 lari, romelic srulad
gaxarjulia qvelmoqmedebaSi.
2010 wlis programuli angariSis Tanaxmad, 18 089 169 lariT fondi kulturisa da xelovnebis sferos daexmara.
kerZod, 4 579 493 lari iSxnis eklesiis albomis gamocemas, alaverdis taZris meore
rigis aRdgeniT samuSaoebs, kompleqsur sarestavracio da sakonservacio samuSaoebs moxmarda; 3 668 400 lari xelovnebis damsaxurebuli muSakebis socialur daxmarebaze, 2 120 203
lari ki `Tbilisis saxelmwifo
sakoncerto darbazis" reabilitaciaze daixarja.
7 517 003 lariT fondma
sportis sfero daafinansa. kerZod, 3 510 500 lari sportsmenebisa da mwvrTnelebis socialur daxmarebaze, 2 085 545
lari ki saqarTvelos ragbis
kavSirisTvis daixarja.
medicinis sferom fondisgan
10 928 224 laris odenobis
daxmareba miiRo. aqedan, 7 402
266 lari Sps `sadazRvevo kompania qarTus" saCxeris raionis
mosaxleobis nebayoflobiTi samedicino dazRvevisTvis gamoeyo, 3 065 420 lari ki kavSir
`dostaqars", saCxeris raionis
mcxovrebTa ufaso samedicino
momsaxurebisTvis.
mecnierebis sferom fondisgan
2010 wlis ganmavlobaSi 2 753
420 lari miiRo. aqedan 1 169
032 lari Tbilisis botanikuri
baRisa da botanikis institutis TanamSromlebis socialur
daxmarebas, komunalur gadasaxadebs, botanikur eqspediciebs,
sazRvargareTis mivlinebebs, kompiuteruli da sabaRosno inventaris SeZenas moxmarda; 1 036
400 lari ki mecnierebaTa akademiis akademikosebisa da wevrkorespondentebis socialur daxmarebas.
980 607 lari fondma ganaTlebis sferoSi gadaricxa. aqedan
505 753 lari kavSir `sxiv
XXI"-s sajaro skolebis kompiuteruli teqnikiT uzrunvelsayofad gamoeyo, 240 aTasi ki
wminda tbel abuseriZis saxelobis universitets.
soflis meurneobis sfero
`qarTum" 2010 wels 884 509
lariT daafinansa. fondisve kuTvnilma asociacia `atu"-m regionalur ganviTarebaSi 2010 wels
88 385 025 lari daxarja.
aqedan, 17 261 100 lariT dafinansebulia "franguli skolis
mSenebloba", 10 mln lariT proeqti "qonebis dagroveba 2010
wlis sagranto programebis Sesrulebisa da saqvelmoqmedo saqmianobisTvis". 6 791 100 lari
- saCxeris raionis miwisZvriT
dazaralebuli mosaxleobis saxlebis reabilitaciaze, 6 673
500 lari - saCxeris samedicino kompleqsis mSeneblobaze, 6
041 600 lari ki ragbis stadionebis mSeneblobaze daixarja.
socialurad daucveli pirebis dasaxmareblad 2010 wels
`qarTum" 592 726 lari gamoyo.
sanam gazeTi daibeWdeboda
zedamxedvelobis samsaxuri qarTu jgufs erekle mefis moedanze
„rostom mefis“ sasaxleSi muSaobis gagrZelebis saSualebas ar aZlevs. zedamxedvelobis samsaxuris TanmSromlebi rostom mefis sasaxleSi guSin gvian RamiT mividnen da samuSaoebis dauyovnebliv
Sewyveta mosTxoves da TanamSromlebs teritoria daatovebines.
problema Seeqmna qarTu jgufs erekles moedanze mdebare 3000
sxvadasxva xarjebs (administraciul-sameurneo xarjebi, sesxis procenti da sakurso sxvaoba) ki 1
990 318 lari dasWirda.
saqarTvelos istoriul ZeglTa
dacvisa da gadarCenis fondma ki
2010 wels Tanxa 212 eklesiis
restavraciisTvis gamoyo.
istoriuli taZrebis aRdgenarestavraciaze 4 246 504 lari
daixarja. amave fondma 2009 wels
133 istoriuli Zeglis reabilitacia 4 340 403 lariT daafinansa.
2009 weli
saerTaSoriso saqvelmoqmedo
fond `qarTus" 2009 wels qvelmoqmedebis saxiT sul gacemuli
aqvs 125 391 897 lari.
fond `qarTus" oficialuri monacemebis Tanaxmad, xelovnebis damsaxurebuli muSakebze, sportsmenebsa da mwvrTnelebze socialuri
daxmarebis saxiT sul 7 875 065
lari aqvs gacemuli.
fond `qarTus" oficialuri
monacemebiT, 2009 wlis dasawyisSi
fondis angariSze naSTis saxiT 4
354 478 lari iyo, wlis ganmavlobaSi Semosavlis saxiT miRebulia
125 037 419 lari.
2009 wels `qarTus" xelovnebis damsaxurebuli muSakebisTvis
socialuri daxmarebis saxiT gacemuli aqvs 4 438 065 lari, maT
Soris 663 720 lari gacemulia
n.dumbaZis mozardmayurebelTa Teatris TanamSromelTa socialur
daxmarebaze, 636 000 lari - kaxiZeebis musikaluri kavSirisTvis,
xolo 541 500 lari - ansambl
`qarTuli xmebisTvis".
2009 wels fondidan sportsmenebsa da mwvrTnelebze socialuri
daxmarebis saxiT gacemulia 3 437
000 lari, maT Soris `qarTum"
668 730 lariT daafinansa saqarTvelos ragbis kavSiri, 520 946
lariT - safexburTo klubi "saCxeris Cixura", 187 000 lariT - saqarTvelos sambos erovnuli federacia.
`qarTudan" istoriuli ZeglTa
dacvisa da gadarCenis fondSi
2009 wels gadaricxulia 4 480
606 lari, Tanxa gankuTvnili iyo
saqarTvelos Sua saukuneebis arqiteqturisa da ferweris Zeglebis
kompleqsuri sarestavracio samuSaoebisTvis.
amave wels fondma `qarTum" Tbilisis botanikuri baRi 1 015 009
lariT daafinansa. Tanxa daixarja
baRis TanamSromelTa socialur
daxmarebaze, komunalur gadasaxadebze, botanikur eqspediciebsa da
sazRvargareT TanamSromelTa mivlinebaze, kompiuteruli teqnikis
SeZenaze, sabaRe inventarisa da sasoflo-sameurneo teqnikis SeZenaze da sxva.
rac Seexeba ganaTlebis sferos,
fondma `qarTum” kavSir `sxivi
XXI"-Si 2009 wels 1 430 465
lari gadaricxa, romeliTac saqarTvelos sajaro skolebi kompiuteruli teqnikiT aRWurves.
fondidan sadazRvevo kompania
`qarTuSi" 2009 wels saCxeris
mosaxleobis nebayoflobiTi samedicino dazRvevisTvis gadaricxulia 6 830 080 lari, xolo kavSir
`dostaqarSi" - saCxeris raionis
mkvidrTa ufaso samedicino momsaxurebisTvis - 2 617 200 lari,
saCxeris samedicino kompleqsis
mSeneblobisTvis - 3 214 300 lari,
saCxeris medikosTa qalaqis mSeneblobisTvis - 3 269 700 lari.
2009 wels fondi afinansebda
soflis meurneobis dargsac. kerZod, `qarTudan" aai p `agroSi" gadaricxulia 1 067 169 lari vazis
jansaRi nergebis gamosayvanad.
fondi afinansebda regionaluri ganviTarebis proeqtebsac. kerZod, 2009 wels fondma `qarTum"
proeqtisTvis - `masalebisa da manqana-danadgarebis SeZena" (sareabilitacio obieqtebis uzrunvelyofa saimporto da adgilobrivi manqana-danadgarebiT da masalebiT) 17 368 081 lari gaiRo.
`qarTus" j. kaxiZis musikaluri centris rekonstruqciisTvis
2009 wels gamoyofili aqvs 4
681 100 lari, janaSias saxelobis
saxelmwifo muzeumis rekonstruqciisTvis - 1 431 400 lari,
xolo al. griboedovis saxelobis Teatris rekonstruqciisTvis - 1 338 300 lari.
fondma am periodSi baTumis
delfinariumis mSenebloba 4 525
000 lariT daafinansa, xolo
natanebis sakoncerto darbazis
mSenebloba - 4 950 900 lariT.
2008 weli
`saqarTvelos istoriul ZeglTa dacvisa da gadarCenis fondis" 2008 wlis angariSSi qvelmoqmedebaze daxarjuli Tanxis
saxiT 4 198 162 laria aRnusxuli. Tanxa 113 eklesiis restavraciaze daixarja.
fondma `qarTum" 10 sxvadasxva
sfero daafinansa. 2008 wels
qvelmoqmedebis saxiT fondma 170
223 837 lari daxarja.
2007 weli
`saqarTvelos istoriul ZeglTa dacvisa da gadarCenis fondma" 2007 wels qvelmoqmedebaze 2 818 094 lari daxarja.
TanxiT dafinansda istoriulkulturuli Zeglebis, kerZod,
81 eklesiis restavracia.
amave wels, saerTaSoriso saqvelmoqmedo fondma `qarTum" qvelmoqmedebas 181 916 475 lari
moaxmara. Tanxa wminda samebis
sakaTedro taZris mSeneblobas,
kulturis, xelovnebis, medicinis, mecnierebis, ganaTlebis, soflis meurneobis, regionaluri
ganviTarebisa da uZravi qonebis
sferoebs, aseve socialurad daucvel pirTa Semweobas moxmarda.
2006 weli
oficialuri monacemebiT, 2006
wels fondma `qarTum" 272 933
005 laris Rirebulebis proeqtebi daafinansa, maT Soris - medicinis sferosTvis gamoiyo 38
401 243 lari, ganaTlebis sferosTvis - 37 255 889 lari,
xolo 9 280 000 lari - samebis sakaTedro taZris mSeneblobisTvis.
amave wels `saqarTvelos istoriuli ZeglTa dacvisa da
gadarCenis fondma” 69 istoriuli Zeglisa da eklesiis mSenebloba daafinansa, razec 2 349
883 lari daixarja. maT Soris
- 141 803 lari moxmarda zemo
krixis mTavarangelozis eklesiis restavracias, 69 772 lari
- yinwvisis monastris wm. RvTismSoblis da wm. nikolozis eklesiebis mxatvrobas.
rac Seexeba asociacia
`atus", 2006 wels asociaciam
daxarja 146 139 009 lari, maT
Soris 36 704 936 lariT dafinansda dasvenebisa da kulturul-gasarTobi obieqtebis mSenebloba-reabilitacia, xolo 24
218 341 lariT - ganaTlebis
obieqtebi.
2005 weli
oficialuri monacemebiT, fondma `qarTum" 2005 wels 81 600
900 laris Rirebulebis proeqtebi daafinansa, maT Soris, regionaluri socialuri ganviTarebis proeqtebs fondidan 45 040
002 lari moxmarda, kulturis
sferos - 16 585 793 lari, xolo
saeklesio mSeneblobebs - 10 090
382 lari.
amave wels `saqarTvelos istoriul ZeglTa dacvisa da gadarCenis fondma" 15 Zeglisa da
eklesiis restavracia daafinansa,
razec 419 027 lari daixarja.
148 439 lari qarelis raionSi dirbis samonastro kompleqsis mSenebloba-restavracias moxmarda, 53 995 lari - walkis
raionis sofel arjevan-sarvanis
eklesiis saproeqto-sarestavracio samuSaoebs.
asociacia `atum" 2005 wels
qvelmoqmedebis saxiT 44 944
858 lari daxarja, maT Soris 32 780 274 lari sxvadasxva
obieqtebis mSeneblobasa da masalebs moxmarda, xolo 6 069 121
lari - gzebis mSeneblobas.
kvadratuli metri miwis farTobzec. es farTobi qarTu jgufma
saxelmwifosgan 2010 wels 59 wlis vadiT Seisyida da iq miwisqveSa avtofarexis gakeTebas gegmavda.
avtofarexis mSeneblobaze arsebobda dedaqalaqis meriisgan winaswari nebarTvac, gvirabis mSenebloba 2010 wlis 26 maisisTvis
dasrulda da iq mxolod mosapirkeTebeli samuSaoebi iyo darCenili. dedaqalaqis meriam yvelanairi gafrTxilebis gareSe qarTu
jgufs miwis nakveTi da miwisqveSa avtosadgomi, romelic 100 manqanaze iyo gaTvlili, CamoarTva.
6
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- batono biZina, sazogadoeba xedavs, ra nabijebs dgams xelisufleba Tqven winaaRmdeg da im xalxis winaaRmdegac, romlebic TqvenTan arian dakavSirebulni. ras
elodebiT kidev?
- me vfiqrob, ZiriTadi ukve
gaakeTes - naTelia, ra meTodebsac
gamoiyeneben. daiWires Cemi uaxloesi mrCevlis da TanamSemwis - irakli RaribaSvilis - simamri, avtomati Caudes, rogorc amaT CveviaT.
aseTive xelweriT daiWires Cemi
Svilis megobari, popularuli dijei, narkotiki Caudes. `qarTu bankis” sainkasacio manqana daapatimres. Ramis TerTmetis naxevarze
Cems dacvas iaraRis Cabareba mosTxoves. SeiZleba prokuratura Sevides da daxuros `qarTu banki”;
SeiZleba, saqvelmoqmedo fondic
daxuron - qvelmoqmedeba qrTamad
CamiTvalon. Cemi Svilis erT megobars da mis meuRles manqanebi dasdeven. SeiZleba, Cemi naTesavi da
axlobeli daapatimron bankidan.
dRenaxevarSi maT Tavisi saxis
lustracia moaxdines imiT, rac
gaakeTes.
- piradad Tqveni SesaZlo deportis Sesaxeb rom ganacxades, amaze
ras ityviT?
- am xelisuflebaSi menejmenti
saerTod ar ician. stuqturebi
arsebobs, xelfasebs arigeben, magram
gadawyvetilebas sami kaci iRebs
kabinetSi. sam kacs unda, rom qveyana
marTos. qveyana ki ara, patara sawarmo ar SeiZleba, rom ase imarTebodes. maT rom gadanawilebuli hqondeT funqciebi saministroebze, aseT
umecrebas ar Caidendnen. isic ki
ver gaTvales, rom Tu Cem SemTxvevaSi raRac mosadavebeli kidev iyo,
Cemi meuRlis moqalaqeobasTan dakavSirebiT SekiTxvac ar SeiZleba
daisvas.
erTma deputatma qalbatonma axsena 90 dRe da deportacia. isic
ki ar icis, rom evrokavSiris qveynebis moqalaqeebs erTi weli aqvT
uvizod yofnis ufleba. maTi ubedureba is aris, rom mag gundSi
Wkviani kaci ar Cans, rom sworad
gaaanalizos viTareba. amitom, ar
gamovricxav, Tqvan - es kaci saSiSia saxelmwifosTviso - da Cemi
deportacia gadawyviton. magram
es arafers Secvlis. amiT mxolod
mdgomareobas gaiuareseben.
maT undaT, mTel qveyanas Savi
farda gadaafaron; Suqi sadac aRwevs da vinc raRacas xedavs, isini
daaSinon; meore nawili ki sicruis
manqaniT moatyuon. maTgan yvelaferia mosalodneli da arc imas gamovricxav, rom mesrolon, amas vacnobiereb da frTxilad var.
Zalian ar momwons maTi araswori nabijebi da yvelanairad vcdilob, rom aq kadafizacia ar daiwyos. Cemi mTavari mizania, rom eseni
rogorme SevaCeroT, rogorme kanonierebis farglebSi davabrunoT.
amitom, yvelafers vakeTeb, rom Sida
temperatura davwio, raTa ar moxdes dapirispireba. Zalian meSinia,
quCis aqciebi ar daiwyos, rac amaT
awyobT. ar unda viTamaSoT maTi
TamaSi. rogorme arCevnebamde unda
mivideT.
- biznesmeni iRebs im gadawyvetilebas, romelic saukeTesod miaCnia da piradi keTildReobiT riskavs. politikosi iZulebulia, gadawyvetilebebi sxvebTan SeaTanxmos
da mis riskebze qveynis mosaxleobis keTildReobaa damokidebuli.
Tu xelisufali imas akeTebs, rac
mas surs, ese igi, qveyanaSi avtoritarizmia. biznesidan wamoRebuli
ra gamocdileba gamogadgebaT politikaSi da ramdenad xarT mzad
kompromisebisa da SeTanxmebebisTvis?
- sinamdvileSi, Zalian bevria
saerTo, gansxvaveba ki - cota. Cems
kompaniebSi, sadac 100 000 kaci
muSaobda, yovelTvis 10-12 kacTan
erTad viRebdi gadawyvetilebas.
vinc ver axerxebda Cems kritikas,
imas axlos ar vikarebdi. ar SeiZleba, kacma warmatebas miaRwio, Tu
Sen karnaxob yvelas, ra unda gaakeTos - rogorc Cveni mTavroba
iqceva.
vinc warmatebas miaRwia - da me
ar viqnebi gamonaklisi - is yovelTvis maqsimalur oponirebas moiTxovs, raTa Secdoma ar dauSvas.
Tu ginda, warmatebas miaRwio, aucileblad unda daeyrdno liberalizmsa da demokratias.
biznesmeni, romelic ver axerxebs
demokratiul marTvas, ver axerxebs
oponentebis mosmenas da iseTi gundis Seqmnas, romelSic gadawyvetilebis miRebamde Tavisuflad gamoiTqmeba sxvadasxva azri, Cemi azriT,
seriozul warmatebas ver miaRwevs.
amis Sedegi iyo, rom rodesac defolti moxda da banki mZime mdgomareobaSi aRmoCnda, arc erTi TanamSromeli adgilidan ar daZrula,
TveobiT muSaobdnen uxelfasod.
axla politikosi da biznesmeni SevadaroT. demokratia ra aris?
xalxma unda miiRos gadawyvetileba. biznesmeni ver miaRwevs warmatebas, Tu liberali ar aris da
erTpirovnulad marTavs. meore
mxriv, politikosic piradi warmatebisTvis iRvwis, Tumca, cdilobs,
sxvagvarad warmoaCindes. magram, sinamdvileSi, es asea.
warmatebisken swrafvaSi politikosi biznesmenisgan ar gansxvavdeba, piriqiT, xSirad ufro metadac agresiulia. biznesmeni TandaTan izrdeba da TviTon qmnis Tavis
samoqmedo areals, politikosi ki
modis gamzadebulze da sazogadoebisgan ukve Seqmnilis moxmarebas
iwyebs. niWier politikoss SeuZlia - da amis magaliTi bevria rom saxelmwifoc ganaviTaros da
skamic SeinarCunos. uniWo da nakle-
bad niWieri, romelic orives erTad
ver axerxebs, ra Tqma unda, pirvel
adgilze skams ayenebs da yvelaferze midis mis SesanarCuneblad. gaaCnia, ra doneze miscems amis uflebas sazogadoeba. sinamdvileSi, sxvaoba biznesmensa da politikoss
Soris arc Tu ise didia marTvis
kuTxiT.
- amboben, mixeil saakaSvilma Seqmna qmedunariani, energiuli mTavroba. am process saqarTvelos mosaxleoba garkveuli periodis ganmavlobaSi imediT Sehyurebda. Semdeg
xelisufleba sul ufro arapopularuli da miuRebeli gaxda. Tqveni azriT, ra iyo is mTavari mizezi, ramac xelisuflebisadmi ndoba
undoblobad gadaaqcia?
- qmedunariani mTavroba?! ver
dageTanxmebiT. ramdenime proeqti
marTlac ganxorcielda. policiaSi moxda reforma da is sircxvilic moviSoreT, rodesac umaRlesSi qrTamiT ewyobodnen. me ar minda,
rom is kargi davkargo, rac gakeTda. magram ganaTlebis sistemaSi
uamravi Secdoma dauSves, razec
axla ar SevCerdebi. saubedurod,
policiamac is efeqturoba mTlianad dakarga, rac Tavidan hqonda praqtikulad, saTavisod da xalxis
dasaSinebel manqanad iyeneben.
amitomac, ver daveTanxmebi im
azrs, rom qmedunariani mTavroba
Seiqmna. Tanamdebobis pirTa mudmivi
gadaadgilebebi sabavSvo TamaSebs
hgavs. marTlac qmedunariani mTavroba cota sxvanair Sedegebs miiRebda. qmediTi Seqmnes fulis Segrovebis meqanizmi biujetSi, raSic
mec mivexmare da rasac SevardnaZis
mTavroba ver axerxebda.
saxelmwifos funqciaa, rom unda
mokribos gadasaxadi. sagadasaxado
samsaxurSi da sabaJoze fulis
didi nawili adgilze rCeboda da
nawildeboda, imis magivrad, rom
biujetSi wasuliyo. aqedan gamomdinare, saxelmwifo Tavis funqcias
ver asrulebda. pirvel etapze es
iyo efeqturi, roca biujets Tavisi saxe mieca. raRac inversticiebi Semovida, mSeneblobebi daiwyo,
magram didi da seriozuli investicia aq ar ganxorcielebula.
fulis Segroveba rom moaxerxes,
es namdvilad unda CavuTvaloT,
magram rac am bolo dros xdeba,
warmoudgenelia. CemTvis sruliad
miuRebelia, rac finansTa saministroSi xdeba. an ras hgavs saxelmwifo biujeti?! finansTa saministro da biujeti sakuTar jibed
gadaiqcies. atareben koncertebs,
uazro RonisZiebebs, es nonsensia.
aseTi ram ver moxdeba, magaliTad,
safrangeTSi, romelic sakmaod warmatebuli saxelmwifoa.
- mainc, ra iyo mizezi, rom ndoba
undoblobiT Seicvala? yvelam Tavisi gza gaiara ndobidan undoblobamde. Tavidan xom iyo ndoba?
- diax, ndoba iyo da mec eiforiaSi viyavi. cal-calke vityvi,
ra iyo undoblobis gaCenis mizezi CemTvis, da ra iyo, Cemi azriT,
imaves mizezi xalxisTvis. ndobam
Caqroba daiwyo maSin, roca amaT
Tavisi realuri saxis Cveneba daiwyes; roca raRac gaugebari mizezebis gamo saxlebs angrevdnen, rodesac damsaxurebul adamianebs abuCad
igdebdnen da ase Semdeg.
diax, eiforia namdvilad iyo,
rom movida demokratiuli mTavroba. mec am ganwyobiT viyavi. Tundac,
igive mecxre arxi, romelic demokratiis mxardamWer saTadarigo arxad mqonda. mTelma personalma
icoda, rom Tu rame moxdeboda,
Cven gamoviwevdiT wina planze Tavisufali sityvis dasacavad. roca
es mTavroba movida, ver vikadre,
rom am televizias funqcionireba
gaegrZelebina. vfiqrobdi, rom, asrulda Cveni ocneba da ar mindoda, Casafrebulis rolSi aRmovCeniliyavi. xelisuflebas vaCuqe televizia, romlis nawili “rusTavi
2”-s misces, nawili, me mgoni, pirvel
arxs gadauloces.
gaxsovT, xalxs quCaSi gamosvla
ar apaties... amas mohyva ukanono
ngreva, qonebis warTmeva, kidev sxva
da sxva... xalxma Cemze adre daiwyo sinamdvilis gacnobiereba.
maT nel-nela gamoaCines sakuTari saxe. dRes xom ar dabadebulan? yovelTvis aseTebi iyvnen. me,
Cemda samwuxarod, gvian gavacnobiere, vin arian eseni. amis mizezi,
albaT, is iyo, rom mTlianad viyavi CarTuli Cems saqmeSi, mqonda
Cemi dRis reJimi, dakavebuli viyavi ojaxiT, ar vxvdebodi politikosebs. saerTod, politika Cemi
Tema ar iyo. CemTvis informacia
an Tavad saakaSvils mohqonda, an
merabiSvils, romelsac xandaxan miSa gamogzavnida xolme, roca Camosvla ar SemeZlo. mTavrobaSic TiTqmis aravis vicnobdi.
arada, Tavidan yvelanairad gverdSi vedeqi - rCeviT, finansebiT.
veubnebodi, oRond Tqven korufcia
mospeT da wesrigi daamyareT, rac
saWiroa, yvelafriT dagexmarebiTmeTqi. sazogadoebas rom egona, mTavrobas sorosi afinansebda, sinamdvileSi im Tanxas, ZiriTadad, me vixdidi.
dro rom gadioda, raRaceebi mesmoda da ar momwonda, magram 7 noembers ukve Zalian daviZabe da miSas davureke. miTxra, me mogcem
yvela masalas, merabiSvili Camova
da Camogitanso. amasobaSi `imedis”
ambebi datrialda. Zalian gacecxlebulma davureke, WorvilaSi viyavi. kategoriulad movTxove: `SeaCere!” meubneboda: Sen ar ici, ra
xdeba... saSineleba xdeba... saxelmwifo gadatrialeba xdeba... mere agixsnio.
meore dRes Camovedi da vkiTxe,
aba, ra moxda-meTqi. ra Tqma unda,
araferi hqondaT realuri, riTic
damarwmunebdnen.
sul meubneboda, SenTan urTierToba CemTvis Zalian Zvirfasiao.
me vuTxari, rom Cvens urTierTobaze aRar iyo saubari - `saswrafod gadadeqi da sazogadoebam Seafasos Seni saqcieli. pirdapir
geubnebi, rom CemTvis miuRebeli
prezidenti xar”.
meore dRes damireka da miTxra,
gadavdgebio. mere gavige, rom amaSi
ucxoeTic yofila Careuli.
gamixarda, rom gadadga. magram
amiT raRac pasuxismgeblobac vigrZeni. radgan rCeviT daxmarebas mTxovda, mec, nawilobriv, CaverTe procesSi. televizoris yureba daviwye
da amasobaSi mivxvdi, rom ar yofila saqme ise, me rom megona. Turme,
Tbiliselebi dasanaxad veRar itandnen.
arCevnebamde ori kviriT adre
da-vinaxe, rom aman sazogadoebis
ise ganawyeneba moaxerxa, - xmebs
ver agrovebs. vuTxari - ise Cans,
arCevnebs ver moigeb-meTqi. Tavidan
ixtibars ar itexda, magram arCevnebamde erTi kviriT adre gamomityda, mZimed aris saqmeo. ukve mivxvdi,
rac xdeboda, magram dawyebulis
gawyveta da procesidan gamosvla
ver vikadre, magram kontaqti Sevamcire. Zalian Semrcxva Cemi Tavisa
am yvelafris Semdeg. ganvicade, rom
swori pozicia ver daviWire droulad. mokled, ase iyo Tu ise, inauguraciis dRes davureke da vuTxari,
rom erTmaneTs vemSvidobebodiT.
im wuTSi Zalian Secba da miTxra
- mtovebo? me ki vupasuxe, ras niSnavs, gtoveb - inauguraciis dRe
gaqvs, arCevnebs xom ar iwyeb-meTqi.
ase damTavrda es ambavi.
- rogor fiqrobT, xelisuflebam ndoba imis gamo xom ar dakarga, rom 2004 wlidan moyolebuli,
mixeil saakaSvils erTpirovnuli
Zalaufleba hqonda? parlamentSi
nacionalur moZraobas mudmivad
gahyavda sakonstitucio umravlesoba, xolo yvela adgilobriv arCeviT organoSi – umravlesoba; rac
saxelisuflo partias saSualebas
aZlevda, aravisTvis gaewia angariSi da TviTneburi gadawyvetilebebi
mieRo.
- geTanxmebiT. rodesac me vambob,
rom absoluturi umravlesobiT
moval, vgulisxmob sakonstitucio
umravlesobas. CemTvis idealuria
parlamenti, sadac sami partiaa da
arc erTs maTgans ar aqvs 50%.
orpartiuli parlamenti ar mimaCnia saukeTeso variantad. oTxic
SeiZleba iyos, xuTic da metic,
magram vfiqrob, rom parlamentSi
yvelaze efeqturi iqneba sami partia. roca partia sul ramdenime
adamianiT aris warmodgenili parlamentSi da gundi ar hyavs, xedvebs
ver ayalibebs da procesebze gavlenas ver axdens. am etapze sakonstitucio umravlesobis aucileblobas imitom vxedav, rom, ufro patara
gundiT arsebiT sistemur cvlilebebs ver ganvaxorcielebT, vinaidan
Cveni da nacionalebis xedvebi Zireulad gansxvavdeba erTmaneTisgan.
arada, pirveli, rac unda gavakeToT,
aucilebelia, rom konstitucia gavmarToT.
- rogori iqneboda kargi konstitucia TqvenTvis? ra pretenzia
gaqvT am konstituciasTan?
- amaT xelweras vxedav - roca
undaT da rogorc undaT, erT RameSi ise gadaweren da moirgeben konstitucias, rom xelisuflebaSi
darCnen da miaRwion singapurizacias, Tu raRac aseTs... magaT rom
hkiTxo, sul egeni unda iyvnen da
iyvnen. kargi is konstitucia ki
ar iqneba, romelsac me davwer, aramed,
is, romelzec sazogadoeba SeTanxmdeba. aseve, unda Sedges - rasac
miSasac vTavazobdi - qveynis ganviTarebis strategiuli gegma: ra
unda gakeTdes dasavleTSi, aRmosavleTSi, mTaSi, barSi... es gegma unda
Seadginon profesionalebma da is
misawvdomi unda iyos sazogadoebis yvela wevrisTvis. me ki maqvs
Cemi warmodgena, magram marto arafers gadavwyvet, sazogadoebam unda
gadawyvitos, rogori wesiT surs
cxovreba.
- mixeil saakaSvili sakonstitucio umravlesobis aucileblobas
xsnida imiT, rom qveyanaSi swraf
da efeqtian reformebs mxolod
erTiani, Sekruli gundi gaatarebda.
prezidentis gadawyvetilebebi arc
mTavrobaSi ferxdeba da arc parlamentSi, magram am realobam Seiwira demokratia. xom ar jobda, reformebi ufro nela, debatebisa
da diskusiebis fonze warmarTuliyo, rac, marTalia, xelisuflebis
warmomadgenlebs nervebis wyvetis
fasad daujdebodaT, magram aseT
reJimSi muSaoba mosaxleobas bevri
TviTneburi gadawyvetilebisgan daicavda? is argumenti, rac Tqven
brZaneT, zustad emTxveva saakaSvilis arguments.
- reformebis eqsportiori qveyana varTo, rom acxadebdnen, realurad, ori reforma gaatares da
orive didi xarvezebiT, razec zemoTac gesaubreT. amis garda, maT arc
erTi reforma ar ganuxorcielebiaT.
marTvis gamocdileba ar gaaCniaT,
arc ician da verc SeiZenen verasdros. rac moxda, amaT siCqaris
gamo ki ar mouvidaT, aramed ucodinrobiT. ver davwameb, rom ar
undodaT. bevri meubneboda, eseni
qveynis dasangrevad arian mosulebio. me amas ver viziareb. bevr rames maTi umecrebiTa da TaviseburebiT vxsni.
axla Tqven meubnebiT, rom rasac
isini ambobdnen, Tqvenc imaves ambobT
da ratom unda dagijeroTo. ramdenic unda virtya gulSi xeli, ra
Tqma unda, Teoriulad amis safrTxe
arsebobs. Tumca, imisTvis, rom men-
doT, warsulSi unda gavixedoT,
Cemi gavlili gza unda gaiTvaliswinoT - ras mivaRwie da ra damokidebuleba maqvs Cemi qveynis
mimarT.
SeiZleba, msoflioSi ver naxoT
magaliTi, roca kacs politika kategoriulad ar undoda da mainc
politikaSi movida. roca vambob,
rom evropelebi SeiZleba gavakvirvo demokratiiT, vgulisxmob imas,
rom saqarTvelo patara qveyanaa
da bevri ramis gakeTeba SedarebiT
iolad SeiZleba. Tumca, me meocnebe var, magram pragmatizmic myofnis
da konservatizmic. politikaSi
radgan movedi, ese igi, maqvs gancda,
rom SemiZlia, es movaxerxo.
- da mainc unda CageZioT. damoukidebeli saqarTvelos istorias
cudad daebeda e.w. “absoluturi
umravlesobis” sindromi. SeuZlebelia, daviviwyoT, rom partiebi xelisuflebaSi modiodnen didi umravlesobiT da didi ndobiT, magram
midiodnen politikuri katakliz-
meti - ara. me ukidures variants
geubnebiT, amis mets ver SeZleben.
- 2003 wels mixeil saakaSvilma Tavisuflebis moedanze Sekrebil xalxs mimarTa, Tu SevardnaZe
xalxis nebis winaaRmdeg wava, is
miiRebs revoluciaso. Tqven ganacxadeT, rom saakaSvils ar unda
mivceT qveynis marTvis gagrZelebis
ufleba saprezidento vadis amowurvis Semdeg. Tu igi mainc ver
Seeleva Zalauflebas, am SemTxvevaSi, Tqvens leqsikonSi xom ar gaCndeba sityva “revolucia”?
- Zalian ar minda, rom es sityva gamoviyeno. Tu am sityvis gamoyeneba momixda, CavTvli, rom Cemi
mosvla politikaSi mcdari iyo.
magram, me mgonia, rom droulad da
sworad movedi da xelisuflebis
Secvlas yovelgvari revoluciis
gareSe movaxerxebT. Tu saakaSvili
arCevnebis gayalbebas sxvadasxva
meqanizmiT moaxerxebs, SevZlebT misi
aralegitimurobis damtkicebas. is
xelisuflebaSi gayalbebuli arCev-
magram rogor SeiZleba, rom am
xalxs ar davexmaroT?! samarTlianoba unda aRdges im sasamarTlos
meSveobiT, romlis Camoyalibebac
Cveni erT-erTi mTavari mizania.
- xelisufleba daJinebiT cdilobs axali adamianis, axali qarTvelis Seqmnas. Tqven rogori warmogidgeniaT es axali adamiani?
ra damokidebuleba gaqvT am ideis
mimarT?
- aseTi terminebi, rogoricaa
`axali adamianis Seqmna” - komkavSiruli gamonaTqvamebis msgavsia
da CemTvis sruliad miuRebelia.
sazogadoeba unda gardaiqmnas. amaze
Cems pirvel werilSic mogaxseneT
- uaxloes droSi unda SevqmnaT
Tavisuflad moazrovne adamianebis
kritikuli masa. sazogadoeba daSlilia. amaT moaxerxes da is muxti, rac iyo, bolomde gaanadgures.
me sazogadoebriv cvlilebebze maqvs
pretenzia, sazogadoebasTan erTad
davdgebi da viqnebi, sanam cocxali var. axali ti pis adamianis
ief eylf
mebiT. maT adgils ikavebda axali
umravlesoba – imave perspeqtiviT.
Tqven saqarTvelos mosaxleobas
hpirdebiT, rom absoluturi umravlesobiT moxvalT da or–sam weliwadSi arsebiT reformebs gaatarebT. Tavad es umravlesoba xom
ar aRmoCndeba safrTxe, erTi mxriv,
TqvenTvis da, meore mxriv, mosaxleobisTvis? ukeTesi xom ar iqneba,
rom mojadoebuli wre gairRves
da ZalTa balansze damyarebuli
parlamenti Camoyalibdes? Tundac,
Seiqmnas kanoni, romelic gamarjvebul partias mandatebis raodenobis zeda zRvars ganusazRvravs da
koaliciis Seqmnas aiZulebs?
- Zalian kargi kiTxvaa. zustad
amas vapireb, roca konstituciur
cvlilebebze vsaubrob. Cven iseTi
konstitucia unda SevqmnaT, rom
gamovricxoT riskebi. magram am
etapze, CemTvis idealuri balansiT
- erTi mesamediT rom movideT, qveyanaSi araferi Seicvleba. me ki
Zireul cvlilebebs vgegmav da amis
Semdeg xelisuflebidan waval.
aqamde es ar miTqvams: vapireb, gadavide Cven mier Seqmnili mTavrobis
opoziciaSi. roca Cems pirvel werilSi vTqvi, rom ori-sami wlis
Semdeg waval. es imas niSnavs, rom
Cemi mTavrobis pirveli oponenti
me viqnebi da yvelanairad gavaZliereb opozicias, raTa saTanado kontroli gavuwio xelisuflebas.
amis precedenti minda, rom Sevqmna.
- axla Tqven Zalian mniSvnelovani gancxadeba gaakeTeT, romelic
gulze Camokidebuli lodiviT geqnebaT: gindaT, moxvideT umravlesobiT, raTa SeqmnaT konstitucia
da qveynis marTvis modeli, romelic erTpartiul marTvas da avtoritarizms gamoricxavs.
- diax, konstitucia Zalian mniSvnelovania. magram avtoritarizmisgan mxolod konstitucia ver
dagvicavs. sazogadoebac mzad unda
iyos. swored sazogadoebis gaZlierebas vapireb, es aris Cemi umTavresi mizani.
- bevri kritika ismis dRevandeli mTavrobis personaluri Semadgenlobis mimarT. apirebT Tu ara,
saparlamento arCevnebamde gamoacxadoT Crdilovani kabinetis Semadgenloba, raTa sazogadoebas hqondes
Sedarebis saSualeba?
- Crdilovan kabinetze jer ar
mifiqria, mza pasuxi ar maqvs. nelnela Semeqmneba xedva, vis ra SeuZlia da vin sad ajobebs, rom dadges.
zogs ar moswons alasania, zogs
respublikelebi, zogs sxva da zogs
- sxva. magram, Cveni sazogadoeba es
aris. mTvaridan xalxs ver moviyvan. mec bevrs ar movwonvar... unda
gavigoT, rom arCevani Cveni sazogadoebidan unda gavakeToT. mec aqedan
SevarCev optimalur variants.
- bevri darwmunebulia, rom Tqven
arCevnebis mosagebad sakmaris xmebs
moizidavT; aseve, bevri ambobs, rom
saarCevno garemos Secvlis gareSe
arCevnebSi Tqvens monawileobasac
ki ekargeba azri – radgan nacionaluri moZraoba mainc im Sedegs
dadebs, rac mas sWirdeba. rogor
apirebT, aiZuloT xelisufleba,
Secvalos saarCevno garemo? Tu
migaCniaT, rom arsebul pirobebSic
SesaZlebelia arCevnebis mogeba? sakuTari politikuri gundis Camoyalibebas Tu apirebT?
- gundis Camoyalibebas aucileblad vapireb. cxadia, partiac unda
Camovayalibo. marTalia, arsebobs
gancda, rom es SeuZlebelia, magram
mjera, rom es SesaZlebeli iqneba.
vfiqrob, xelisufleba legitimur CarCoSi moeqceva. amis rwmenas
ar vkargav. rac Seexeba saarCevno
garemos: magaliTad, mzad var piradad davafinanso biometriuli pasportebi, raki mTavrobam ganacxada,
rom amis fuli ar aqvs. Tumca,
mimaCnia, rom arCevnebs arsebul pirobebSic movigebT, sul rom araferi Seicvalos.
es kanonmdebloba maSina aris
saSiSi, Tuki Cveni da maTi Sedegi
axlos iqneba erTmaneTTan. nacionalebi realurad miiReben aTidan
oc procentamde xmebs. imisaTvis,
rom amerikam da evropam Sedegebi
legitimurad cnos, maqsimum, am procentis gaormageba SeuZliaT da
nebiT ver mova. sityva `revoluciis” gagoneba ar minda da arc sityva `quCis” xseneba minda. xelisuflebis arCevnebiT Secvlis pirveli precedenti unda SevqmnaT.
es erT-erTi didi warmateba iqneba.
- bevr adamians gaukvirda Tqveni
mxridan TanamSromlobis SeTavazeba
vano merabiSvilisadmi, romelic
xelisuflebas sakuTar xerxemlad
miaCnia. merabiSvili - an politikur gadawyvetilebebze pasuxismgebeli sxva pirebi - rogor SeiZleba sasargeblo da misaRebi aRmoCndnen im sazogadoebisTvis, romelic Tqvengan dRevandeli sistemis
Zirfesvianad Secvlas elodeba?
- roiterma aseTi SekiTxvac ki
damisva, mTavrobaSi Tu moiazrebT
merabiSvilso. cxadia, rom ara. ra
Tqma unda, es ar mqonda mxedvelobaSi, roca merabiSvils mivmarTe.
dRevandeli xelisuflebis sakvanZo
figurebi axal mTavrobaSi araviTar SemTxvevaSi ar moiazrebian.
maT daTvuri samsaxuri gauwies
TviTon saakaSvils da dRes rac
gvWirs - amaSi maTi didi wvlilia.
merabiSvilisadmi Cemi mimarTvis
arsi iyo is, rom Tu sworad moiqcevian da kanonis farglebSi darCebian arCevnebamde - risi didi survilic maqvs - maT miecemaT saSualeba, rom, Tundac, politikuri partia Seqmnan, Tundac, iyvnen biznesSi, an sxva rame moifiqron. magram
Cvens mTavrobaSi ar iqnebian.
- male axlos gaicnobT qarTul
sasamarTlos da mogecemaT Sansi,
amtkicoT, rom im qveynis moqalaqe
brZandebiT, sadac SobilxarT, gazrdilxarT da gisroliaT isari...
Tqven brZaneT, rom Tqveni erTerTi
prioritetia damoukidebeli sasamarTlo. Tavis droze, mixeil saakaSvili iyo sasamarTlo reformis
avtori. Tqven ras gvTavazobT rom vendoT Tqvens keTil nebas,
Tu raime meqanizmi gegulebaT sasamarTlos damoukideblobis garantad?
- ar maqvs mza recepti, magram
maqvs princi puli pozicia, rom
sasamarTlo damoukidebeli unda
iyos. saqarTveloSi mravlad arian
kvalificiuri iuristebi. zog maTgans ukve Sevxvdi. Tavs uflebas
ar mivcem, rom gadavwyvito, ra meqanizmebiT unda ganxorcieldes sasamarTlos damoukidebloba. movkreb
specialistebs da politikuri nebis pirobebSi swored isini miiReben gadawyvetilebebs meqanizmebis
Sesaxeb. me ar maqvs amis codna,
magram vici, rogor movTxovo
mcodneebs da rogor miviRo saukeTeso Sedegi.
- saqarTveloSi metad mtkivneulia ukanono patimrebis Tema. rogor unda gaimijnon erTmaneTisgan
ukanono da kanonieri patimrebi?
arsebulma sasamarTlom unda gadaxedos maT saqmeebs? Tu axali sasamarTlos formirebas unda daelodon? an, iqneb, raime sagangebo
komisia unda Seiqmnas swrafi da
samarTliani gadawyvetilebebis misaRebad?
- Zalian rTuli kiTxva momeciT. mza pasuxi ar maqvs, vinaidan
es sakiTxic specialistebis gadasawyvetia. procedurebi maT unda
SeimuSaon. mesmis, rom es Zalian
mniSvnelovani sakiTxia da amaze
bevri mifiqria. Sevqmni im pirobebs,
rom specialistebma SeZlon samarTliani gadawyvetilebebis miReba.
saSinel dReSi Caagdes sazogadoeba.
magram ise ar unda vqnaT, rom Secdomas Secdoma davamatoT. vacnobiereb, ra saSineleba damxvdeba am
kuTxiTac. sazogadoebis didi nawili gaatares pirobiTi sasjelebis
wnexSi. es mosaxleobis gaRaribebis erT-erTi mizezia. adamianebi
saxlebs yidian, rom ojaxis wevri
cixidan daixsnan. wamlis fuli
aRar rCebaT, xalxi gaugonar siRatakemde miiyvanes. yvelafers yidian
da quCaSi rCebian. araferi gaaCniaT, garda valebisa.
- saqarTvelos araerTma moqalaqem Tavisi kuTvnili qoneba, sxvadasxva saxis zewolis Sedegad, saxelmwifos aCuqa. maT unda hqondeT
Tu ara imedi, rom sakuTar qonebas
daibruneben?
- myisierad verc es moxdeba,
Seqmna da axali ti pis adamianis
gamoyvana CemTvis Zalian uxerxuli
terminebia. sazogadoebam unda moaxerxos gardaqmna. am procesSi qarTvelebma bevri ram unda viswavloT
da SevcvaloT.
- Tqven gaavleT sademarkacio
xazi dRevandeli xelisuflebis
momxreebsa da mowinaaRmdegeebs Soris da yvelas mouwodeT, rom mkafiod gansazRvros Tavisi adgili.
sad utovebT sivrces damoukidebel
medias?
- obieqturi media, visac unda
cvlilebebi - aris sademarkacio
xazis aqeT. me ufro televiziebs
vakvirdebodi, radgan isini qmnian
ZiriTad klimats da amjerad mxolod maTze visaubreb. `imedi”, `rusTavi 2” da sazogadoebrivi mauwyebeli namdvilad xazis iqiT arian.
ar gamovricxav, rom cota gadaWarbebuli iyo Cemi reaqcia `maestrosa” da `kavkasiis” mimarT. aqve minda Cemi pativiscema gamovxato
baton ramaz sayvareliZis mimarT.
damoukidebeli media CemTvis iseTive mniSvnelovania, rogorc damoukidebeli sasamarTlo. Tu ar iqna
damoukidebeli media, ver iqneba
damoukidebeli sasamarTlo da piriqiT. damoukidebeli media aris
demokratiis erT-erTi qvakuTxedi,
romelic unda SevqmnaT.
- magram sadermakacio xazis aqeT
yofna opozicionerobas niSnavs.
opozicioneroba ki ar aris Jurnalistis saqme. keTilsindisierebaa
mTavari.
- me opozicionerobisken aravis
movuwodeb. etyoba, Tqvenc ver gamigeT, an Cems teqstSi ver gamovxate kargad. ar maqvs pretenzia yvelafris codnaze da SeiZleba, terminebi sworad ar gamoviyene. minda,
rom, pirvel rigSi, Jurnalistma
aCvenos sinamdvile iseTi, rogoric
is aris da meore - is iyos Rirebulebebis mxares. unda moaxerxos,
rom kargi da cudi gaarCios da
Tu orive cudia, gaarCios, romelia cudi da romeli - uaresi.
- rogoria qveynis ekonomikuri
ganviTarebis Tqveneuli xedva? romeli sferoebi migaCniaT prioritetulad?
- me kargad vici Tanamedrove
ekonomika. soflis meurneoba arc
erT ganviTarebul qveyanaSi ar aris
wamyvani, ar aris `orTqmavali”.
umetes qveynebSi soflis meurneoba dotaciazea. magram yvela ganviTarebuli qveyana, maT Soris, amerika,
aucileblad inarCunebs soflis
meurneobas.
Cven, tradiciulad, agraruli
qveyana varT, amitom, soflis meurneobis ganviTareba CvenTan advilia.
Tumca, mTavaria is, razec visaubre
Cems werilSi da rasac ocnebis
proeqti davarqvi: maRali teqnologiebis universiteti. inteleqti
unda iyos qveyanaSi. ra Tqma unda,
inteleqti SenarCundeba safinanso
jgufebSi, sabanko seqtroSi, Tu es
sferoebi kargad awyobili ar aris,
ekonomika ar ganviTardeba. sabanko
sistemasTan dakavSirebiT arsebobs
kiTxvebi, magram es sistema, ZiriTadad, gamarTulia.
turizmi, TavisTavad, sainteresoa. magram es biznesma unda gadawyvitos, sad ra gaakeTos, karnaxiT
ar moxdeba. saintereso qveyanaa,
saintereso klimaturi pirobebi
gvaqvs, Camovlen, naxaven, gadawyveten.
mTavari safuZveli kanonierebaa,
es unda Seiqmnas. biznesmens ar
unda hqondes gancda, rom dauZaxeben da raRacas mosTxoven. me vici,
ra afrTxobs biznesmens. aucilebelia stabiluri politika. kanondebloba unda Seiqmnas iseTi, rom
Cinovniks ar hqondes ufleba, kanonis zeviT biznesmens raRac mosTxovos. saqarTvelo patara qveyanaa
da maqvs gancda, rom amas movaxerxeb. Cinovniki biznesmens Tu ar
Camoexsna, iluziaa, rom evropelebi
aq investicias Cadeben.
qarTvelebi zarmacebi rom hgoniaT da amboben, saqmis keTeba ar
iciano, sinamdvileSi, qarTvelebs
didi kultura gvaqvs. kultura
ki iwvevs imas, rom Tu sworad
auxsni, uceb igeben. oRond, erTi
ram ar SegveSalos: zogierT qarTvels rom miaCnia, rom Cven gvaqvs
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
is, rac sxvas aravis aqvs, ase ar
aris. magram qarTvels aqvs yvelaferi is, rac SeiZleba sxvaganac
naxo. sxvaganac mSvenieri bunebaa,
magram am erTi bewo miwaze Tu
yvelaferi ginaxavs, sxvagan aRaraferi gagaocebs.
- rogor sagadasaxado mowyobas
uWerT mxars?
- Zalian mokled getyviT: mTavrobam imdeni kvercxi unda gamoarTvas qaTams, ramdenic mis gamravlebas ar Seaferxebs. Tumca, pensionerebis raodenobac unda gaiTvaliswinos. saxelmwifo struqturebsac Senaxva unda. es yvela qveyanaSi mudmivad sakamaTo Temaa.
amas verc saqarTvelo gadaurCeba.
Sualeduri pozicia unda movZebnoT. qaTami ar unda davklaT, anu
biznesi ar unda wavaqcioT. yvelaze
mZime iqneba Cemi mosvlidan 6 Tve,
maqsimum, 1 weli. eiforiaSi myof
xalxs egoneba, fuls dagvirigeben
da yvelani uceb gavmdidrdebiTo.
magram ase ver moxdeba. situaci-
leuloba da Secdoma televiziis
daxurva iyo.
- saxelmwifoSi risi gayidva
migaCniaT SeuZleblad?
- ar SeiZleba im obieqtebis gayidva, rac saxelmwifo usafrTxoebas ukavSirdeba. mgoni, aseTi aRaraferi datoves, Tumca, gaviTvaliswinoT, rom, zogadad, saxelmwifo sakuTrebis yvelaze araefeqturi mmarTvelia.
- ruseTs okupirebuli aqvs saqarTvelos teritoriis mniSvnelovani nawili. am or qveyanas, faqtobrivad, gawyvetili aqvs diplomatiuri urTierToba. dRevandeli
xelisufleba jerjerobiT uSedegod cdilobs, saerTaSoriso Tanamegobrobis meSveobiT moaxdinos
ruseTze zemoqmedeba. ra aris Tqveni
strategiis Sinaarsi? rogor gesaxebaT teritoriuli mTlianobis
aRdgenis perspeqtiva?
- Zalian rTuli kiTxvaa. vacnobiereb, rom didi arCevani ar gvaqvs.
Cven gvqonda ufro farTo arCeva-
- pirveli da gadamwyvetia, rom
Cven unda gavxdeT samarTlebrivi,
demokratiuli saxelmwifo, afxazebisTvis da osebisTvis mimzidveli
qveyana; meore - es aris ruseTTan
interesebis Tanxvedra; mesame - xelsayreli saerTaSoriso viTareba
da demokratiuli qveynebis mxridan
ufro Zlieri mxardaWera. am sami
komponentis erTianoba warmoadgens
problemis gasaRebs.
- sagareo safrTxeebisgan Tavis
dacvis yvelaze efeqtur gzad xelisuflebas amerikis strategiuli
partnioroba esaxeba. Tqven brZaneT,
rom saqarTvelos SeuZlia i povos
roli, romelic misaRebi iqneba amerikisTvis, evropisa da ruseTisTvis.
iqneb, ufro meti gviTxraT am rolis realur konturebze. rogor
jdeba am konteqstSi natoSi gawevrianebis Tema? xom ar gulisxmobs
es roli saqarTvelos mxridan neitralitetis gamocxadebas?
- neitralitets, me mgoni, Cven
ver SevZlebT. aseTi susti saxel-
Cven. dRes misTvis imdenadve sainteresoa saakaSvili, ramdenadac CvenTvis.
dRes saqarTvelos mimarT interesi Zalian dabalia. xelisuflebam moaxerxa lobisturi jgufebis
Seqmna, amaSi uamrav fuls xarjavs
da lobistebs erTi davaleba aqvT,
rom aq dagvajeron; gareT yvelam
yvelaferi icis, magram Cvens gasakeTebels aravin gaakeTebs.
mimaCnia, rom romelime erTi qveynis sateliti ar unda viyoT; ar
unda gavauaresoT da mxolod unda
gavaumjobesoT urTierToba amerikasTan, kidev ufro gavaRrmavoT
urTierToba evropasTan da davalagoT urTierToba ruseTTan.
is, rac Cvenma mTavrobam gaakeTa
- ar aris politika da amas mxolod ruseTTan omis gamo ar vambob.
omamde maT, faqtobrivad, moaxerxes
da yvelanairi urTierToba gawyvites ruseTTan, saakaSvilis aradiplomatiuri, emociuri, gauazrebeli,
Seuracxmyofeli gamonaTqvamebis ga-
ufbrhbajc=
is awon-dawonva mogviwevs, rogorc
ojaxSi - amdeni da amdeni fuli
gvaqvs, rogor moviqceT? Sarvali
viyidoT? TeatrSi wavideT? axali
saxlis mSenebloba daviwyoT?
mokled rom vTqvaT, iseTi sagadasaxado sistema unda gvqondes,
rom arc pensionerebi davxocoT
SimSiliT da biznessac hqondes
ganviTarebis saSualeba.
- dRevandel xelisuflebas saxelmwifos idealad singapuri miaCnia. gviambeT cota ram im saqarTveloze, romelSi cxovrebasac
Tqven hpirdebiT mosaxleobas; magaliTad, saxelmwifo ra doziT monawileobs axalgazrdebis ganaTlebaSi? janmrTelobisa da socialur
dacvaSi? mecnierebis, kulturisa
da sportis ganviTarebaSi?
- am sferoebSi saxelmwifo iSviaTad da naklebad unda Caerios;
magram unda Caerios iq, sadac aucilebelia. amis magaliTi iyo, roca
miSas vuTxari, rom davexmarebodi
soflis meurneobas. aseve SeiZleba moxdes ganaTlebaSic - masac
dasWirdes daxmareba. strategiul
dargebSi - ganaTleba iqneba Tu
mecniereba - ganviTarebuli saxelmwifoebi amis koordinacias axdenen
da CvenTanac ase moxdeba. ra doziT
Caereva saxelmwifo, amaze pasuxis
gacema amJamad rTulia. konkretuli situaciidan gamomdinare miviRebT gadawyvetilebebs, specialistebTan erTad. soflis meurneobas
ar SeiZleboda, ar davxmarebodiT.
sxvaTa Soris, pirveli ori weliwadi mevenaxeebs vexmarebodi. mesame
weliwads miSam miTxra, aRar aris
saWiroo.
- Tqven mimarT gamoTqvamen pretenzias, rom Tqveni fondi akademikosebs exmareboda, romlebic ukve
naklebad produqtiulebi arian.
faqtobrivad, fondi adamianebs exmareboda sicocxlis gadarCenaSi,
magram progresze ar iyo orientirebuli.
- momavals unda mivceT dafinanseba pirvel rigSi da es unda
avuxsnaT sazogadoebas. magram, Tqven
akademikosebi axseneT da arc damsaxurebuli adamianebi unda gavwiroT SimSiliT sikvdilisTvis. visac qveynisTvis mniSvnelovani ram
Seuqmnia da dRes aRar SeuZliaT,
maTac unda mivxedoT, es Cveni valia.
ra Tqma unda, Cemi poziciaa, rom
qvelmoqmedeba ar aris saukeTeso
gamosavali. qveynisTvis saukeTesoa
samuSao adgilebis Seqmna, raTa adamiani TviTon dasaqmdes, Tavisi fuli iSovnos. megobrebi davkarge
amis gamo. Tu exmarebi, damokidebuli xdeba da veRar inarCunebs
obieqturobas. mZimea, roca TvalebSi giyurebs kaci imis gamo, rom
davalebulia. iseTi saxelmwifo
unda avaSenoT, rom adamianebs es
ar sWirdebodeT. am gaWirvebul
yofaSi sxva veraferi SevZeli da
ioli gza vnaxe. ufro didi daxmareba iqneboda qveynisTvis, rom me
rac SeiZleba meti samuSao adgilebi Semeqmna. ori proeqti movifiqre, razec werilSic vsaubrobdi. pirveli ar gamomivida, radgan
uari miTxres; meore proeqtis maRali teqnologiebis universitetis idea moewonaT, oRond, Senobis
nawilSi. maSinve miTxres, caTambjeni
aaSeneo. Zlivs davarwmuneT `Cveni
maRali”, rom es ar SeiZleboda.
- samuSao adgilebTan dakavSirebiT gamaxsenda - ufro adre unda
mekiTxa - telekompania mecxre arxi
ratom daxureT?
- Cven gveWira Sualeduri pozicia. SegiZliaT, Jurnalistebs hkiTxoT. SevardnaZis mTavrobis dros
sxvadasxva tipis safrTxeebi igrZnoboda. Canda, rom raRac ar moswondaT `rusTavi 2”-is, romelic kargad asrulebda Tavis funqcias.
amitom, Cven Sualeduri pozicia
gveWira da saTadarigo televiziis roli gvqonda. Tu `rusTavi
2”-s safrTxe daemuqreboda, wina
planze gadavidodiT. yvelaze didi
Secdoma maSin davuSvi, rodesac,
revoluciis mere, eiforiaSi myofma,
veRar vikadre, rom saTadarigo televizia SemenarCunebina, rac Casafrebulis poziciaSi yofnas niSnavda. am viTarebis SeqmnaSi, dRes
rac gvaqvs, Cemi yvelaze didi bra-
ni gamsaxurdias mTavrobis dros,
magram Secdomebi dauSves. amas mohyva axali Secdomebi SevardnaZis
mTavrobis dros, mesamem kidev daamata, Tavis mxriv. manevris saSualeba sul ufro metad Segvimcirda.
patara qveynebis saqme asea: zogs
amerikis gavlenis sferoSi asaxeleben, zogs - ruseTis... Cven unda
movZebnoT Cveni adgili. am mxriv
saqarTvelo rTul situaciaSia.
Cveni amocanaa teritoriuli mTlianobis aRdgena da maqsimaluri
Tavisuflebis SenarCuneba.
rom giTxraT, rom maqvs konkretuli gegma - rogor davibrunoT
dakarguli teritoriebi, Tanac, rogor movaxerxoT es uaxloes droSi - swori ar viqnebi. me vici erTi ram, istoria da dRevandeloba
dialeqtikaSi unda ganvixiloT.
ekonomikurma krizisma aiZula didi
saxelmwifoebi, rom urTierTobisTvis gadaexedaT. amerikis da ruseTis damokidebuleba Seicvala erTmaneTis mimarT da kidev Seicvleba,
iseve, rogorc evropisa da ruseTis.
erTi ram zustad vici: Tu ar
gveqneba samarTlebrivi saxelmwifo
da ar gavxdebiT saintereso afxazebisTvis da osebisTvis, Tu sazogadoeba ar iqneba erTiani da Zlieri,
- Sedegs ver mivaRwevT. Sida viTareba did gavlenas axdens sagareo
urTierTobebzec. afxazebi ki ara,
qarTvelebi garbian saqarTvelodan.
aq gaCereba aravis unda. am pirobebSi, rogor moaxerxeb, afxazi daarwmuno, CvenTan modi, CvenTan jobiao.
mdgomareoba Tu ar Seicvala,
Tu ar dainaxes, rom aq marTlac
demokratiaa da komfortuli garemoa, TviTon Tu ar gauCndaT cduneba,
Zalian rTuli iqneba maTTan saubari.
calke Temaa ruseTi. ruseTTan
dakavSirebiT erT-erTi - da ara
erTaderTi - imedi isaa, rom masTan
interesebis Tanxvedra moxdes. Cveni teritoriis okupacia, me mgoni,
ruseTsac yelSi aqvs gaCxerili.
Tu ruseTi gegmavs civilizebul
samyarosTan urTierTobis dalagebas, winsvlas am kuTxiT, ra Tqma
unda, afxazeTis da samxreT oseTis
sakiTxi lodiviT eqneba Camokidebuli. Tanac, amas Zalian kargad
iyeneben misi oponentebi da mudmivad gamoiyeneben momavalSic. garda
amisa, es TviTon ruseTis mdgradobisTvisac saSiSia. kavkasia Zalian
rTuli regionia da am mimarTulebiT SesaZlebelia saqarTvelos da
ruseTis interesebis Tanxvedra.
- rogor fiqrobT, ras iTxovs
ruseTi saqarTvelosgan, Tu arsebobs raRac iseTi, risi daTmobac
ruseTs daakmayofilebda da saqarTvelos saxelmwifo interesebs ar
daazaralebda?
- marTali mogaxsenoT, ar vici,
ra aris iseTi, rac SegviZlia, davTmoT. damoukidebloba iyo da yovelTvis iqneba umTavresi. Tavisuflebis gareSe araferi gvinda. es
arc ki SeiZleba, kiTxvis sagani
gaxdes. ekonomikidan rame seriozuli, rac ruseTs SeiZleba ainteresebdes, mgoni, araferi dagvrCa.
is, rac moxda, saSinelebaa CvenTvis. da arc maTTvis aris momgebiani. imedi maqvs, amas Cem gareSec
mixvdebian da mec Sevecdebi, davarwmuno. amis imedi maqvs ZiriTadad.
aseTi samxreT oseTi da aseTi afxazeTi ruseTisTvisac mZime tvirTia. sxva ram damatebiT SeTavazebebs ruseTisTvis me ver vxedav.
Tu rame gamoCnda momavalSi, sazogadoebas davekiTxebi.
- Tu uSvebT, rom ise waxvideT
xelisuflebidan, teritoriuli
mTlianoba ver aRadginoT?
- ra Tqma unda. amas vacnobiereb. Zalian dabalia albaToba, rom
es or-sam weliwadSi moxdeba, Tumca,
gamoricxuli ar aris.
- sul rom ar daiZras procesi
adgilidan?
- amas TiTqmis gamovricxav.
procesis daZvras aucileblad movaxerxebT. mtkice gancda maqvs, rom
odesme afxazeTi da samxreT oseTi
erTian saqarTveloSi dabrundebian. aucileblad moxdeba, iseT vadebSi rom me namdvilad moveswrebi.
- amisTvis ra nabijebi unda gadaidgas?
mwifos pirobebSi, susti ekonomikiT, arsebuli viTarebidan gamomdinare - rom vTqva, neitralitatisTvis vibrZoleb-meTqi - amis molodini nu gveqneba. idealuri, ra
Tqma unda, nato iyo CvenTvis da masTan daaxloebas kvlavac vecdebi.
nato saukeTeso varianti iqneba
Cveni usafrTxoebisTvis, magram ar
maqvs iluzia, rom am mimarTulebiT
viTareba swrafad Seicvleba. is
Sansi, rac gauSves xelidan didi
xniT, imedi maqvs, rom samudamod
ar dagvikargavs da am sakiTxs unda
davubrundeT.
ra Tqma unda, amerikasTan strategiul partniorobas udidesi mniSvneloba aqvs. am qveyanas Zalian
bevri aqvs gakeTebuli CvenTvis da
madlierebis meti araferi SeiZleba
gamovxatoT mis mimarT. momavalSi
unda vcadoT am urTierTobis gaRrmaveba da Cven unda viyoT saintereso, pirvel rigSi, maTTvis. es
Cven SegviZlia da unda gavakeToT.
da, ra Tqma unda, mniSvnelovania
ruseTis faqtori, romelic saqarTvelos yvelaze didi mezobelia.
mas veravin Secvlis da sxvagan
ver gadaitans.
- ramdenad Tavsebadia erTmaneTTan nato, ruseTi, amerika, evropa...
- globaluri politikis WrilSi natos da ruseTis daaxloeba
Cven gareSe mimdinareobs. seriozulma politikosebma es ician.
procesi iqiT midis, rom maT erTmaneTi safrTxed ar ganixilon. me
maqvs imedi, rom globalur politikaSi moxdeba daaxloebebi da
xisti poziciebi Serbildeba. es
Cvenc mogvcems, saSualebas, rom ufro iolad viyoT komfortuli
yvelasTvis da Cvenc vipovoT Cveni
usafrTxo adgili.
- migaCniaT, Tu ara, rom mixeil
saakaSvili iyo da aris kargi partniori amerikisTvis?
- raRac etapze, ra Tqma unda,
amerika saqarTvelos ganixilavda,
rogorc saintereso precedents
regionSi, sadac SeiZleboda demokratizaciis procesi daCqarebuliyo. vardebis revoluciis Semdeg,
amerikelebs, qarTvelebis mgavsad,
hqondaT eiforia, rom moxda is,
rac maT surdaT. am mxriv, ra Tqma
unda, saakaSvili saintereso iyo
maTTvis, iseve, rogorc bevri qarTvelisTvis. pirdapir gavavlebdi paralels. rogorc gviyvarda revoluciis dros da pirvel xanebSi, iseve
uyvardaT maSin amerikelebs. me mgoni, is gawbileba, rac qarTvelebma
ganvicadeT, ganicades amerikaSic.
ra Tqma unda, yvela saxelmwifo
Tavisi interesebis mixedviT moqmedebs. amerikas saqarTveloze uaresi
demokratiis qveynebTanac aqvs dabalansebuli urTierToba. amerikelebi ar gadadeben Tavs, rom saqarTveloSi moxdes is, rac Cven, qarTvelebs, sanatreli gvaqvs. amerikas
Tavisi interesebi aqvs da unda
miiRos is, rac surs. amavdroulad, amerika gvexmareboda da Cven
ver gamoviyeneT es daxmareba.
riTia gamorCeuli maincdamainc
saakaSvili? Cvenc movaxerxebT, rom
angariSi gavuwioT da yvelaze didi
saxelmwifos interesebi gaviTvaliswinoT. ras akeTebs saakaSvili
iseTs, rasac Cven ver gavakeTebT?
amerika iseTive msxverplia Tavisi
proeqtis - saakaSvilis - rogorc
mo saqarTvelosTvis daiketa rusuli bazari, im dros, roca mTeli
msoflio am bazrisken garbis. da
arc omis Semdeg gadaudia vinmes
CvenTvis Tavi. yvela cdilobs, rom
ruseTs zedmetad ar awyeninos.
amaT es moaxerxes. Rvino veRar
gaaqvT ruseTSi da gaaqvT Cinur
bazarze. Cinelebi kidev Rvinos ar
svamen.
- ese igi, Tqven balanss uWerT
mxars?
- diax, Cven yvelasTvis saintereso unda viyoT da amiT vipovnoT
CvenTvis saintereso adgili cis
qveS. me darwmunebuli var, rom
amas movaxerxebT.
- bevri adamiani saubrobs biZina ivaniSvilis mier ganxorcielebul did proeqtebze da qvelmoqmedebaze. Tumca, Wor–marTali erTmaneTSia areuli da sazogadoebam
cota ram Tu icis maT konkretul
Sinaarssa da masStabze. xom ar
dadga dro, rom saqarTvelos mosaxleobas am sakiTxze sruli informacia miawodoT?
- msoflio bankisgan aRiarebuli
xuTi auditoruli firma arsebobs. maTgan erT-erTi yovel weliwads awarmoebs Cemi saqmianobis
audits. yvelaferi, rasac vakeTeb,
sruliad Riaa - fulis warmoSoba,
moZraoba, sad midis da raSi ixarjeba. kidev erTxel geubnebiT, amas
msoflio bankis mier aRiarebuli
auditoruli jgufi amowmebs.
- Tqven mimarT samgvari damokidebuleba SeimCneva: bevrs gulwrfelad eimedebiT; amave dros, Tqven
winaaRmdeg RvarZliani kampania mimdinareobs da, amis paralelurad,
Tqveni gaidealebis tendenciac SeiniSneba. rogorc wesi, aseT garemoSi
maamebluri garemocva lidersa da
xalxs Soris TandaTan gadaulaxav
dabrkolebad iqceva da mliqvnelebi gacilebiT saSiSebi xdebian, vidre aSkara mowinaaRmdegeebi. rogor
fiqrobT, ramdenad gemuqrebaT aseTi
safrTxe dRes da, miT umetes, samomavlod, Tuki Tqvens did avtoritets da finansur resurss parlamentSi absoluturi umravlesobac
daemateba? vin da ra SeiZleba aRmoCndes Tqveni sapirwone?
- Zalian kargia, es rom mkiTxeT.
Cemi pirovneba, Cemi cxovrebis wesi
unda iyos Cemi sapirwone. Cemi ganvlili cxovrebis garda, sxva mtkicebulebebi ar gamaCnia. Cvens politikosebs ritorikaSi ver vajobeb.
amboben, Tu ginda, kaci gaicno, mieci mas fuli da Zalauflebao.
mgonia, rom orive gamocda Cavabare. xelisuflebaSi arc fulisTvis movdivar da arc ZalauflebisTvis. vinc agresiulad mlanZRavs,
mgonia, rom maTi umravlesoba mTavrobis mier aris daqiravebuli, vinaidan, arc erTi qarTvelisTvis lanZRvis safuZveli ar mimicia Cemi
cxovrebis wesiT.
Cems Svilebsac imas vaswavli,
rom, sul cota, Seni mezobeli ar
unda Seawuxo Seni yofiT. me ase
vcxovrob da saginebeli ratom
unda viyo? imis gamo, rom viRaceebma konkurentad mimiCnies, mlanZRvelTa mTeli jari daiqiraves,
internetic da televiziebic amiT
aris aWrelebuli.
- mainc mgonia, rom gamarjvebis
SemTxvevaSi, Zalian Zlieri centri
gamogivaT. sainteresoa, ra dagabala-
nsebT?
- mxolod Cemi adamianoba, Cem
mier ganvlili cxovreba da xelwera. sxva argumenti ar maqvs. aba,
Cemze ufro lamazad sxva politikosebi laparakoben.
- rogor moaxerxebT, Tavi daicvaT im mliqvnelebisgan, vinc Tqvensa
da sazogadoebas Soris Cadgomas
Seecdebian?
- movaxerxeb, movaxerxeb. Cemi
warmatebis safuZveli - Tu Tqvenc
iziarebT, rom warmatebuli var
biznesSi - zustad is aris, rom
Zalian kargad verkvevi adamianebSi.
Tu adamians cota ram aklia warmatebisTvis, vexmarebi, rom swrafad
Camoyalibdes - es kargad vici.
yvelaze naklebad amis meSinia. radgan es iyo Cemi warmatebis mTavari mizezi - kargad verkveodi, kargad vayalibebdi da kargad vexmarebodi. ruseTSi pirveli koleji
me Sevqmeni, leqtori viyavi da uamravi kadri gavzarde. kadrebis samWedlos eZaxdnen `rosiiski kredits”. mTeli sabanko seqtori uzrunvelvyavi, imdeni axalgazrda gavzarde. nadiroba iyo Cem mier gamozrdil kadrebze.
- kidev erT Temaze minda visaubroT. im adamianebis mimarT, romlebic Tqven gverdiT SeiZleba aRmoCndnen xval da zeg, eWvi gamoiTqmis xolme, rom maTi mxardaWera
nayidia. adamianebi amiT TiTqos
dakompleqsdnen. bevri SeiZleba gulwrfelad giWerdeT mxars, magram
Tavi Seikavos demonstrirebisgan
swored imis gamo, rom `nayidis”
iarliyi ar miewebos.
- kargi SekiTxvaa. maqsimalurad
vcdilob, Secdomebi ar davuSva.
mrCevelTa sabWos Seqmna jer ar
damTavrebula da yvela wevrTan
dakavSirebiT Zalian vfrTxilob.
ar minda, sazogadoebas imedi gaucruvdes. mgoni, SevZleb, Tu saukeTeso ara, optimaluri jgufis Sekrebas.
Secdomebi, ra Tqma unda, iqneba.
nu momTxoven, rom yvela idealuri
iyos. TviTon Cemi idealizebac Cemive seriozuli problemaa. sadac
maidealebdnen rogorc yovelisSemZles, am iluzias swrafad vuqarwylebdi, radgan arasdros aravis
vpirdebi imas, rac ar gakeTdeba.
rac Seexeba kadrebs, pirvel rigSi, vecdebi, rom umwikvlo adamianebi Semovikribo. meorec - Tu saWiro gaxda, calkeul pirebTan dakavSirebiT ganmartebebs gavakeTeb.
SemiZlia, rom warsuli Secdomebic vapatio, Tu romelime pirovnebas Tavisi gamocdilebiT sazogadoebisTvis sargeblobis motana SeuZlia.
erTad unda davdgeT, aravin unda
darCes procesebisgan gariyuli.
sazogadoebaSi isedac cota resursia, Cven es varT, rac varT - es
aris Cveni sazogadoeba da am resursiT unda wavideT win. cudic
gvaqvs da kargic, warsulic gvaqvs,
awmyoc da momavalic unda gvqondes.
- dRevandeli saubris fonze,
ar migaCniaT, rom Tqveni werilebi
konfrontaciuli iyo?
- me vfiqrob, rom pirveli ori
werili swori iyo. da rac vTqvi,
amis Tqma mniSvnelovnad da saCqarod mimaCnda. Zalian meSinia Sualeduri poziciis. viTom SuaSi
mdgomi da sinamdvileSi orpiri
xalxia CemTvis yvelaze didi safrTxe.
Sua unda gaikrifos.
imitom, rom yvelafers Tavisi
saxeli daerqvas. xalxs unda mivceT mkafio arCevanis saSualeba.
mogwons saakaSvili? RmerTma mogaxmaros - dauWire mxari. oRond,
nu TamaSob, rom, TiTqos, arc iqiT
xar da arc aqeT. es aris orpiroba. da Tu orpiroba darCa SuaSi,
amas ver Seveguebi, radgan Tu Sevegue, mec iseve CaviZirebi, rogorc
Cemze gamocdili politikosebi CaiZirnen.
yvelam zustad unda gaarkvios,
me miWers mxars Tu saakaSvils.
CemTvis princi pulia, rom moxdes polarizeba. iseTi polarizeba ki ara, rom samoqalaqo dapirispireba daiwyos - RmerTma dagvifaros amisgan - aramed is, rom xalxs hqondes Savis da TeTris garCevis saSualeba.
- magram, xom aris xalxi, visac
unda, rom arc iqiT iyos da arc
aqeT.
- isini Cumad arian. ar TamaSoben da ar cdiloben, zemoqmedeba
moaxdinon procesebze.
- ese igi, problema gqoniaT orpirobasTan da ara im adamianebTan,
visac arc iqiT unda dgoma da
arc aqeT.
- diax, maTTan problema ar maqvs.
aseTebi televiziiT ar gamodian.
es kargi xalxia.
me moTamaSe-molaparakeebs vamxel,
sajarod rom gamodian da gvatyueben. Torem, RmerTma gaumarjos im
adamianebs, romlebic TavisTvis arian, sul eWviT giyureben, popularobis pikzec rom iyo, mainc imas
amboben - mxari rom dagiWiro, kidev
unda gamogcado, ras warmoadgeno!
- sazogadoebam bevri araferi
icis Tqveni ojaxis Sesaxeb, Tumca,
bera metad popularulia. ramdeni
Svili gyavT? vin aris Tqveni sayvareli mwerali? simRera Tu gexerxebaT? rogoria Tqveni damokidebuleba qarTuli sufris mimarT?
Tamadoba Tu giwevT? romel Rvinos
scemT gansakuTrebul pativs? nardi,
Wadraki Tu giyvarT? ra interesebi aqvT Tqvens Svilebs?
- evropul asakSi davqorwindi
- 35 wlis viyavi. vieSmake da 19
wlis gogona moviyvane colad. oTxi Svili gvyavs. yvelaze kargi,
rac Semiqmnia cxovrebaSi, Cemi oja-
xia. maqvs pretenzia, rom Tu kargi
ojaxi arsebobs, Cveni - swored
aseTia. meuRle - eka xvedeliZe Cemi yvelaze axlo megobaria. dRes
Cveni jvrisweris oci wlisTavia
da CemTvis, iseve, rogorc Cemi ojaxisTvis, Zalian mniSvnelovani dRea.
Svilebi swor adamianebad gavzarde. arc erTi maTgani ar ikadrebs, rom sxvisi ubedurebiT iotisodena bednierebas waetanos. SeZleben Tu ara, rom Tavisi niWiT mxarSi
amoudgnen vinme sxvas - es calke
sakiTxia.
rac Seexeba sayvarel mwerlebs,
qarTvelebs gverds ver avuvli.
vaJa bumberazia CvenTvis da Wabua
gvyavs cocxali. kiTxva bavSvobidan Zalian miyvarda da radgan
wignebis SemrCevi ar myavda, yvelafers vkiTxulobdi. diuma gansakuTrebiT miyvarda. TiTqmis zepirad vicodi. misaReb gamocdebze
Tema davwere da citatebi moviyvane. egonaT, gadaviwere. damibares
da gamesaubrnen. maRali niSani ar
mimiRia, oTxiani miviRe imitom, rom
gramatikuli Secdomebi mqonda.
mzeqala SaniZe iyo komisiis Tavmjdomare da rTuli Temebi moitanes. Cawva xalxi, ver davwereT,
`texnarebi” viyaviT. bolos Tavisufali Tema Semoagdes da davwere `Cemi sayvareli mwerali”.
Cemi meuRle Zalian kargi mkiTxvelia. didxans mexveweboda, oruelis `cxovelebis ferma” wauRe
miSaso. Cemi sayvareli mweraliameTqi, ver vityvi, magram es wigni
ki marTlac gagaxsenebs Cveni mTavrobis ambavs.
radgan simReraze mkiTxeT, simRera Cemi hobia. kargad vmRerodi.
Cemi Zma profesionalia, mamia xateliSvilis gundSi mReroda. mamaCemi da dedaCemic kargad mRerodnen. Cems Svilebs oTxives absoluturi smena aqvs da sxvadasxva instrumentze ukraven.
uta myavs 19 wlis, bera - 16-is,
14 wlis myavs gvanca da 6 wlis cotne. utas ki SeeZlo, magram musikosoba ar moindoma. universitetSi swavlobs safrangeTSi. gvanca Zalian kargad xatavs, ukravs
da mReris. ar mindoda, rom Cemi
ojaxis wevrebi politikaSi CarTuliyvnen. rogorc me viyavi neitraluri politikis mimarT, ise iyvnen
esenic. magram ase moxda, rom gvancas garda yvelani CaverTeT. patara cotnemac ki Caicva maisuri
`qarTuli ocnebiT” da yovel saRamos maxsenebs, mamiko, Sen ratom ar
gacviao.
sufrazec vTqvaT. Tamadoba miwevs,
roca saxlSi stumrebi myavs da
roca xasiaTze var, magaliTad, roca
Cems megobrebTan var, `qarTul xmebTan”. maT uyvarT Cemi Tamadoba.
aravis ewyinos, magram, kargi tradicia cota ar iyos davamaxinjeT:
sami kaci rom Seikribeba da 60
sadRegrZelos ambobs - ar mgonia
lamazi. es unda xdebodes iSviaTad da im pewiT, rac amSvenebs qarTul sufras. kargi leqsi unda
iTqvas sufraze, kargi simRera, unda
SezarxoSde kidec da ara - gatialde. da es SezarxoSeba, raRa dagimaloT, Zalian miyvars. magram es
yoveldRiuri cxovrebis wesad ar
unda iqces.
qarTuli Rvinoebi momwons Zalian. Rvinos saxlSi vayeneb, mamaCemis danatovar qvevrebSi. Cemi simamric moyvaruli iyo am saqmis.
am aTi wlis win didi tragedia
gvqonda Cems meuRles da me - sami
mSobeli davmarxeT erT weliwadSi.
deda myavs 89 wlis. erTad vagrZelebT im tradicias, rac mamaCems hqonda da mec Zalian miyvars
es saqme. mxolod Cemi saxlis Rvinos movixmar, Tumca fraguli Rvinoebis kargi koleqcia maqvs.
dedaCemma politikaSi Cemi wasvlis ambavi rom gaigo, telefonSi
miTxra, Svilo, dawinaurebas gisurvebo. meorejer rom davelaparake
- Cemi yoveli dila imiT iwyeba,
rom dedas vurekav da movikiTxav,
sadac ar unda viyo - vekiTxebi,
deda, dawinaurebas aRar misurvebmeTqi? ecineba da meubneba, kargi,
damanebe Tavi, daiviwye, rac giTxario.
nardi Zalian miyvars da Wadraksac kargad vTamaSob. nardi CemTvis
dasvenebis erT-erTi saSualebaa.
grZeli nardi miyvars Zalian da
`qarTul xmebTan” magari omi gvaqvs. Cempionatebs vatarebT xolme.
- ra niSnavs TqvenTvis Worvila? riTi xarT sofelSi dakavebuli Tavisufal dros? nadirobT?
TevzaobT? bostans uvliT?
- arc vnadirob da arc vTevzaob. Zalian miyvars buneba da amas
verafriT vikadreb. maxsovs, 19
wlis viyavi, roca mwyerze nadirobidan vbrundebodi. naxnavebidan
gvriti afrinda da vesrole. wafrTxialda da davarda. meore, rogorc
etyoba, misi wyvili iyo. imdeni
iwvala, Cavida-amovida imis amosayvanad, Cavida-amovida. ise gamifuWda
xasiaTi, davagde orluliani Tofi
da maxsovs, rom kondaxi SuaSi
amotyda. imis Semdeg Tofi xelSi
aRar amiRia.
sxvaTa Soris beRurebi ar miyvars. mudmivad arTmeven budes mercxlebs da es ver mi patiebia.
buneba Zalian mitacebs. Cemi hobia - seirnoba da fiqri. Worvilaa Cemi samSoblo. yvelaferi miyvars misi, sul mesizmreboda. sami
weliwadia, gareT ar gavsulvar,
ise meZneleboda misi datoveba. unikaluri nergebi Camovitane. Zalian
miyvars baRis gaSeneba da sul Cemi xeliT vakeTe parki jer WorvilaSi, mere urekSi da TbilisSic.
uamravi nergi maqvs darguli...
esaubra
ia anTaZe
8
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
`sinetiki~ axal sezons xsnis!
paata da irina ciquriSvilebis
mier vaSingtonSi daarsebuli sinetikis Teatri me-11 sezons xsnis.
„usityvo Seqspiri“ - am saxelwodebiT Teatri 14 seqtembridan
23 dekembramde Seqspiris festivals marTavs. „makbetis“, „otelos“ da „romeo da julietas“
retrospeqtuli warmodgena kidev
erTxel umaspinZlebs amerikis dedaqalaqis binadarT da mis stumrebs.
am sam speqtakls 26 nominacia da
10 helen heizis prestiJuli Teatraluri jildo aqvs mopovebuli.
samiveSi paata ciquriSvilma saukeTeso reJisoris prizi aiRo. danarCen jildoebs Sorisaa msaxiobTa saukeTeso ansambli, saukeTeso
qoreografia, kostumebis dizaini,
xmis dizaini da sxva mravali.
Teatri 2012 wlis dasawyisidan
kidev ramdenime axal proeqts SesTavazebs mayurebels. lansburgis
Seqspiris TeatrSi naCvenebi iqneba paatas „Wirveulis morjuleba“.
Semdeg Teatris wiaRSive aRzrdili
msaxiobi da reJisoris asistenti
ben kunisi warmoadgens reJisorul
debiuts „genezisi“. mogvianebiT
Teatri praRis erT-erT aratradiciul Teatralur dass umaspinZlebs, romelic Camoitans trilogias, saxelwodebiT - „naTeba bnelSi“. sezonis daxurvisTvis ki paata saintereso proeqts gegmavs, romlis Sesaxebac is Tavad mogviTxrobs:
- „Zalian minda „jariskacis
mama“ davdga, magram jerjerobiT
saboloo gadawyvetileba miRebuli
ar aris, radgan filmis avtorebTan
molaparakebis stadiaSi vimyofebiT.
Tanamedrove varianti ase warmomidgenia: qarTul ojaxi kalifornia-
Si mkvidrdeba da iq sakuTar venaxs gaaSenebs. moulodnelad Svili acxadebs, rom omSi midis. mama
winaaRmdegobas uwevs, magram verafers gaxdeba.
visac paatas speqtaklebi unaxavs,
isic icis, rom improvizacia misTvis panacea ar aris. interpretacia umetesad kargad gaazrebuli
da daxvewili gemovnebiT gadmocemuli patara Strixia, romelic
nawarmoebis didebulebas kidev ufro mkveTrad usvams xazs. aseTi
iyo frestoni, sruliad axali personaJi servantesis „don kixotSi“.
speqtaklSi lamanCeli idalgo tradiciuli qaris wisqvilebis nacvlad frestons erkineba, romelSic
Tavad borotebaa gansxeulebuli.
mravali orTabrZolis Semdeg don
kixoti xvdeba, rom frestoni misive sxeulSi da sulSi budobs,
rom boroteba jer sakuTar TavSi
unda eZebos da daamarcxos.
mayurebelTa da kritikosTa aseve
didi mowoneba daimsaxura „mefe
liris“ paataseulma gaazrebam. mesame qaliSvilis nacvlad speqtaklSi lirs aratradiciuli sqesobrivi orientaciis vaJi hyavs, romelsac ampartavani monarqi swored
misi gamorCeulobis gamo hkravs
xels.
* * *
sinetikis Teatri paata da irinas SemoqmedebiTi fantaziis pirmSoa. yvelaferi 1997 wels amerikaSi maTi gadmosvliT daiwyo. sruliad axali Teatris koncefciis
damkvidreba wyvilma xelovnebis
sxvadasxva dargis da ramdenime
Teatraluri Janris sinTezis saSualebiT SeZlo.
sinetikis debiuti 2002 wels
Sedga. pirvelive speqtaklSi Teatrma helen heizis 3 prizi moi pova. oRond, aqve isic unda gaviTvaliswinoT, rom sinetikis warmodgenebs yovelwliurad vaSingtonSi
da mis mimdebare teritoriaze moqmedi 90-mde profesionaluri Teatraluri dasi uwevs konkurencias.
- paatasTvis Teatri yvelaferia,
mTeli cxovrebaa - ambobs irina.
„CaTvaleT, rom tradiciuli qmari
ar vici ra aris. simarTle giTxraT,
arc is vici, ra qvia Cvens urTierTobas. Teatria yvelgan, saxli
iqneba es, manqana, restorani, Tu
samsaxuri. mogzaurobaSic ki ar
maqvs Sesvenebis saSualeba. Cven
TeatrSi vcxovrobT 24 saaTis ganmavlobaSi, Sin da gareT. ar aqvs
mniSvneloba, ras vakeTebT, vWamT,
films vuyurebT, sardafSi remonts
vakeTebT - saubris Tema yovelTvis
da yvelgan Teatria. ubednieresi
adamiani var, radgan Teatri uzomod miyvars“.
Tavad irinas, rogorc sinetikis qoreografs da msaxiobs, helen
heizis 30 nominacia da 10 prizi
aqvs mopovebuli. maT Soris wlis
saukeTeso qoreografis 7 jildoa.
irina periodulad jorjTaunis
da amerikis universitetebSi miwveul qoreografad muSaobs da wlis
ganmavlobaSi intensiur Treiningebsac atarebs.
TeatrSi paata da irinasTan erTad kidev ramdenime qarTveli xelovania dasaqmebuli. maT Soris
arian dasis erT-erTi wamyvani msaxiobi - irakli kavsaZe da kompozitori - konstantine lorTqifaniZe. ramdenime speqtaklis mxatvruli gaformeba saxelovan qarTvel xelovans, giorgi aleqsi-me-
Tqven usmenT `amerikis xmas~ vaSingtonidan
V O A sagazeTo blogi maia qvarcxavasTan erTad
sxiSvils ekuTvnis. zogierT speqtaklSi ki cnobili kompozitoris,
gia yanCelis musikaa gamoyenebuli,
risTvisac paata maT did madlobas
uxdis.
vaSingtonis yovelkvireulma gazeTma „Metro Weekly” sinetikis
Sesaxeb erTxel Tqva: „es aris Teatri, romelic adamianis suls
wvdeba da aforiaqebs“.
marTlac Znelia am Teatridan
gamosuli gulgrili mayureblis
moZebna, ra asakis da ra interesebisac ar unda iyos is.
autaneli sicxis miuxedavad,
vaSingtonSi smiTsonis folklorul festivals milionamde stumari ewvia. tradicias 45 wlis
win Caeyara safuZveli. mas Semdeg
sazafxulo festivali amerikis
dedaqalaqSi yovelwliurad imarTeba da mas erTi romelime qveyana maspinZlobs. wels kolumbiis mdidari kulturuli da istoriuli tradiciebi iyo naCvenebi. festivalma kidev ori Tema
warmoadgina: musikaluri Janris,
ritmenbluzis, istoria da mSvidobis korpusis 50 wlis iubile.
CvenTvis sruliad moulodneli siurprizi qarTuli pavilioni gaxldaT, romelic mSvidobis
korpusis moxalises, joni makreis,
iniciativiT momzadda. joni saqarTveloSi ukve ori welia msaxurobs. man gadawyvita qarTuli
Rvinis damzadebis tradicia gaacnos amerikelebs. yvarleli
lika useinaSvilic daixmara da
amerikelebs dReSi ramdenime saaTi xinklis damzadebas da Rvinis
dawurvis process aswavlida.
“mTavari mizezi, ris gamoc
saqarTvelo ase Zalian miyvars,
aris is mravalferovneba, rome-
lic msoflios am patara kuTxeSi iyris Tavs. yovelTvis mindoda amerikelebisTvis es siyvaruli gameziarebina. minda avuxsna,
ratom aris Rvino qarTuli kulturis ganuyofeli nawili. rogoria is, riT gamoirCeva, ratom
aris popularuli?
vcdilob yvelas gavagebino,
rom Rvinis da saWmlis mravalferovneba SemTxveviTi ar aris.
saqarTvelo aRmosavleT evropis
da aziis gzajvaredinze mdebareobs. Sesabamisad, masSi uamravi
kulturul-istoriuli Tavisebureba iyris Tavs, romelsac es
ori, erTmaneTisgan sruliad gansxvavebuli samyaro atarebs”
SekiTxvebs bolo aRar uCanda.
`amerikelebs yvelaferi ainteresebT, Rvinis Senaxvis tradiciiT
dawyebuli, saqarTveloSi vizitis organizebiT damTavrebuli”
- ambobs lika useinaSvili. bavSvebs mainc yvelaze metad yurZnis
Wyletis tradicia moewonaT.
jonma maTTvis yvela zomis rezinis maRalyeliani Ceqma moitana.
isinic enTuziazmiT CaerTven
Rvinis damzadebis procesSi da
yurZnis WyletiT gaixares.
vaSingtonis festivali
qarTuli RviniT
valerian
valerian Zamia
Zamia da
da 50-iani
50-iani wlebis
wlebis mejlisebi
mejlisebi
dRevandel Cvens gverdze, pirvel
niu
stumrad gvinda erT-erTi didi
niu iorkSi
iorkSi
xnis emigranti warmogidginoT, ro-
melsac axlaxan 90 weli Seusrulda. Zia valiko SeerTebul StatebSi evropidan 1956 wels Camovida da amerikis qarTul saTvistomos usasyidlod TiTqmis 30
wlis manZilze emsaxura.
valerian Zamias uSualo monawileobiT 90-ian wlebSi ramodenimejer didi raodenobiT humanitaruli daxmareba gaigzavna saqarTveloSi. is da misi megobrebi
sakuTari saxsrebiT sakveb produqts da medikamentebs iZendnen da
periodulad samSoblos awvdidnen.
amas garda Zia valiko samecniero-dokumenturi filmis dabeWdvaSi, gamofenis mowyobaSi da mravali sxvadasxva saxis RonisZiebis
organizebaSic araerTxel daxmarebia qarTvelebs.
profesiiT is gamagrilebel sistemaTa inJiner-damproeqtebelia. valerian Zamias proeqtiT da uSualo xelmZRvanelobiT niu-iorkis
bevr dawesebulebaSi damontaJda
centraluri gamagrilebeli sistema, maT Soris cnobili bankebi, satelefono kompaniebi da klinikebia.
SeiZleba gsmeniaT kidec federaluri sarezervo bankis, an brodveize mdebare presviterianTa klinikis Sesaxeb.
Zia valikosTan saxlSi uamravi
saintereso dokumenti Tu istoriuli foto moviZieT. maT Soris
Cveni yuradReba 50-iani wlebis
mdidruli mejlisebis Sav-TeTrma
fotoebma miiqcia, romelSic is
qarTul CoxaSi gamowyobili mTiulurs cekvavs. Cveni Txovnis Semdeg,
ufro dawvrilebiT moeyola mejlisebis da im mSvenieri qalbatonebis Sesaxeb, romlebic fotoebSi
mas partniorobas uweven, Zia valikos TvalebSi celqi varskvlavebi
aukiafda.
„es iyo niu iorkSi“…- daiwyo
man. siko erisTavi 50-iani wlebis
miwurulSi yovelwliurad grandiozul mejlisebs awyobda. mis
mier Camoyalibebul organizacias
„alaverdi“ erqva. mdidruli mejlisebi niu-iorkis saukeTeso sastumroebSi imarTeboda. maT im periodis iseTi cnobili amerikuli
ojaxebi eswrebodnen, rogoric iyo
rokfelerebi, fibsebi, morganebi da
maRali sazogadoebis bevri sxva
warmomadgeneli. sadili sikos ojaxSi imarTeboda xolme - isTsaidze, 89-e quCaze. iqidan ki yvelani
manqanebiT, an avtobusebiT mejlisze
midiodnen.
mejlisi ZiriTadad evropul
cekvebs eTmoboda. gansakuTrebuli
popularobiT Turme qarTuli xalxuri cekva „mTiuluri“ sargeblobda. Zia valikom Coxa warmoSobiT Cerqez mkerav qalTan Seikera. masve daukveTes qarTuli kabebic. qarTuli cekva kargad ar axsovda, saqarTvelodan didi xnis
wamosuli iyo da SemTxveviT rusul maRaziaSi napovni daviT javriSvilis wigni daexmara, romelSic
notebic iyo da moZraobebic. javriSvilis wigniT Zia valikom cekva
nino vaCnaZes aswavla, elizbar vaCnaZis qaliSvils (elizbari qaquca
ColoyaSvilis TanamebrZoli, SeficulTa razmis erT-erTi xelmZRvaneli iyo).
am fotoze Zia valikos partniori en fibsia, siko erisTavis rZali. Zalian niWieri qalbatoni iyo,
igonebs is. cekva uceb Seiswavla
da yvela qarTvelze ukeT asrulebda.
90 wlis iubiles gilocavT
Zia valiko da bevri saintereso
mogonebis imediT gemSvidobebiT.
“grin kartis”
gaTamaSeba daiwyo!
amerikis kongresis ganCinebiT
50 aTas ucxo qveynis moqalaqes
yovelwliurad SeerTebul StatebSi cxovrebis da muSaobis
ufleba eniWeba. maTi SerCeva specialuri latariis gaTamaSebis
Sedegad xdeba, romelsac oficialurad Diversity Visa (DV) Lottery hqvia. xalxSi ki mas Green
Card, anu „mwvane baraTs“ eZaxian.
saqarTvelos moqalaqeebs am
gaTamaSebaSi mogebaTa gansazRvruli limiti aqvT. is yovelwliurad sxvadasxvaa, vinaidan kanonmdebloba monawile qveynebTan
dakavSirebiT periodulad icvleba. saxelmwifo departamentis
sakonsulo saqmeTa biuro cdilobs sxvadasxva qveynebidan emigrantTa raodenoba daabalansos
da amiT mravalferovneba da samarTlianoba maqsimalurad daicvas. ase magaliTad, monawile qveynebis wlevandel sias gamoaklda
bangladeSi, radgan am qveynidan
emigrantTa raodenoba amerikaSi
ukanaskneli 5 wlis ganmavlobaSi sagrZnoblad gaizarda.
ukanaskneli 5 wlis monacemebiT weliwadSi saSualod 628
saqarTvelos moqalaqe igebs SeerTebul StatebSi cxovrebis
da muSaobis uflebas. aq ar igulisxmeba maTi ojaxis is wevrebi, romelTac aseve eniWebaT imigraciis ufleba. bolo 5 wlis
monacemebiT gaTamaSebaSi weliwadSi saSualod 17824 saqarTvelos moqalaqe monawileobs. 2009
wels 16197 adamianidan 516 moigo. 2012 wlis gaTamaSebaSi ki,
anu ukanasknel latariaSi, 23024
adamianidan 618 gaumarTla.
Worebi „mwvane baraTis“ latariis gauqmebaze usafuZvlo aRmoCnda. monawileobis msurvelebs
2011 wlis 4 oqtombridan internetze sakuTari monacemebis Seyvana SeuZliaT. ecadeT, ar daigvianoT. 2013 wlis „mwvane baraTis“
mosagebad sabuTebis Sevseba sakmaod mkacri vadiT aris gansazRvruli: mxolod 4 oqtombris SuadRis 12 saaTidan – 5 noembris
12 saaTamde SegiZliaT sabuTebis
internetze Sevseba (igulisxmeba
vaSingtonis dro).
es gaxlavT oficialuri internet-misamarTi, sadac ixilavT
oficialur instruqciebs da im
mTavar gverds, romelzec sabuTebis Sevseba warmoebs: www.
dvlottery.state.gov/
SekiTxvebs sakonsulo saqmeTa
biuros sazogadoebasTan urTierTobis samsaxuris warmomadgeneli rebeka dodsi pasuxobs.
saubris dasawyisSi qalbatonma rebeka dodsma gvTxova TqvenTvis aucileblad gadmogveca,
rom latariaSi monawileoba srulebiT ufasoa. sanam ar moigebT da sakonsuloSi gasaubrebaze ar gamogiZaxeben, sabuTebis
Sevsebis procesSi arc erTi TeTri ar unda dagexarjoT. is girCevT daxmarebisTvis aravis mimarToT da TviTon ecadoT SeiyvanoT internetze sakuTari monacemebi. amisTvis im veb-gverdze,
romelsac saxelmwifo departamenti gawvdiT, aris instruqciebis rusuli variantic, imaTTvis, vinc rusuli inglisur
enaze ukeT icis.
saqarTveloSi ramdenime kompania moqmedebs, romlebic garkveuli sazRauris safasurad „mwvane
baraTis“ mogebis msurvelebs latariaSi monawileobis miRebaSi
exmarebian. zogierTi maTgani erTjerad fiqsirebul Tanxas iTxovs,
zogic-yovelTviur gadasaxads.
iseTebic arian, vinc 4-wliani
vadiT pirdeba gaTamaSebaSi monawileobas.
kiTxvaze, aris Tu ara saqarTveloSi kompania, romelic uSualod saxelmwifo departamentTan TanamSromlobs da maTi akreditaciiT moqmedebs, qalbatoni
dodsis pasuxi erTmniSvnelovani iyo: ara!
„saxelmwifo departamenti arcerT kompanias msgavs uflebebs
ar aniWebs. vcdilobT procedura
rac SeiZleba gavamartivoT. msurvelebs dabejiTebiT vurCevT
TviTon Seavson sabuTebi da ar
gamoiyenon sxvisi daxmareba. amiT
isini Secdomebsac Tavidan aicileben. es aranakleb mniSvnelovania, vidre mogeba, radgan sabuTebis Sevsebisas daSvebuli uzustobis gamo Zalian xSiria mogebulTa diskvalifikaciis SemTxvevebi“.
sabuTebis kerZo firmaSi Sevsebis SemTxvevaSi saxelmwifo
departamenti garantias ver mogcemT, rom Tqveni saxeli gaTamaSebis siaSia moxvedrili. magram
Tuki oficialur veb-gverdze SeavsebT sabuTebs, Tqven zustad
gecodinebaT, rom latariaSi monawileobT. qalbatoni dodsi
aseve gvafrTxilebs eleqtronuli Tu tradiciuli fostiT
miRebuli yalbi Setyobinebebis
Sesaxeb. Cven werilebs ar vagzavniT, Tqven unda SemoxvideT internetSi da Cvens gverdze SeamowmoT, moigo Tu ara Tqvenma
nomerma.
„mogebisTvis araviTari mniSvneloba ar aqvs sad SeavsebT sabuTebs, amerikaSi Tu saqarTveloSi. SeiZleba muSaobT an swavlobT saberZneTSi, an italiaSi.
mTavaria mxolod is, rom Tqven
saqarTvelos moqalaqeebi xarT.
oRond maT, vinc amerikis savizo
reJimi daarRvia da iq kanongareSe cxovrobs, SesaZloa mogebis
SemTxvevaSi SeerTebul StatebSi
cxovrebis uflebaze uari ganucxadon“.
qalbatoni dodsi gvirCevs
imasac mivaqcioT yuradReba, rom
internet-eqsploreris versia
iyos aucileblad 6.0 an 7.0,
raTa elementarulad sabuTebis
Sevsebis saSualeba mogveces. misi
TqmiT wlevandeli, anu 2013 wlisTvis „mwvane baraTis“ gaTamaSebaSi mogebul qarTvelTa zusti raodenoba gansazRvruli ar
aris. savaraudod, is daaxloebiT imdenive iqneba, rac ukanaskneli 5 wlis maCvenebeli gaxldaT.
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
gamokiTxvaSi meoce saukunis saukeTeso qarTul speqtaklad „kavkasiuri carcis wre“ daasaxela
ocidan ocma respodentma, maTgan
Svidma - pirvel poziciaze.
„Cven yovelTvis mayureblis gaocebas vcdilobT. vfiqrob rom gaoceba, rogorc esTetikuri kategoria, yvela sferoSi unda arsebobdes“ - es rom robert sturuam
ucxour presas ganucxada, ukve
gaocebuli hyavda mTeli msoflio
„kavkasiuri carcis wriT“.
sturuam mayurebeli Tavis brehtianuli karnavaliT zustad 35
wlis win gaaoca da es gaoceba
iqca „present qontniusad“ mTeli
30 wlis manZilze.
am xnis ganmavlobaSi saqarTvelosa da mis farglebs gareT „kavkasiuri carcis wre“ Svidasjer
iTamaSes. rusTvelis Teatris scenaze 1994 wlis 23 ivliss 550ed
iTamaSes, „kavkasiuriT“ daixura
1995 wlis sezonic. meoce saukunis marTlac saukunis speqtaklma
sicocxle 21-e saukuneSic ganagrZo
- 2002 wels ramaz CxikvaZis dabadebidan 74 wlis aRsaniSnavad TbilisSi ramodenimejer, Semdeg moskovSi zedized oTxjer iTamaSes
„kavkasiuri“, iTamaSes 2006 welsac
- misi varskvlavis gaxsnisas.
ramaz CxikvaZe iyo ucvleli
azdaki, mxolod mcire xniT iyo
erosi manjgalaZe misi dubliori.
ar Secvlilan guram saRaraZe, karlo sakandeliZe, jemal RaRaniZe,
mayurebelma iza gigoSvilis gruSes Semdeg ixila TaTuli doliZis gruSe, kaxi kavsaZis simon CaCavas Semdeg - levan berikaSvilis
simon CaCava, marine Tbilelis naTela abaSvilis Semdeg - lia gudaZis, Semdeg marina kaxianis naTela
abaSvilebi. icvleoboda Taobebi da
icvlebodnen miSiko abaSvilebic.
ruseTis xelovnebaTmcodneobis
institutma gamosca „meoce saukunis speqtaklebi“, sadac meoce
saukunis manZilze mTels msoflioSi dadgmuli asi saukeTeso speqtaklia Sesulia. am as speqtaklSi
Sesulia mxolod ori qarTuli
speqtakli - sandro axmetelis „yaCaRebi“ da robert sturuas „kavkasiuri carcis wre“.
sturuam Tavisi genialuri Sedevri 1975 wels Seqmna. im droisaTvis is mxolod 37 wlis iyo
da es Sedevri mis mier rusTvelis
TeatrSi dadgmuli rigiT 21-e
speqtakli iyo… swored „kavkasiuri carcis wriT“ gaarRvia rusTavelis Teatrma sabWouri rkinis
wre da gavida sazRvargareT.
rogorc Tavad sturua ityvis,
„kavkasiurSi“ moxda wina speqtaklebis dadgmisas ganxorcielebuli
rTuli Ziebebis koncentracia, misi
Semoqmedebis garkveuli etapis dagvirgvineba. maestro ityvis imasac,
rom „kavkasiuri“ swrafad ki ara,
erTi amosunTqviT ibadeboda, radgan
„kavkasiurs“ win uswrebda „yvaryvare“, sadac man ukve miagno brehtiseuli stilistikis gasaRebs. is
ambobs, magram xom araa es „Zis sixaruliT“ dakargul-daviwyebuli
ilaos msgavsi senebi, is samSobiaro tkivilebi, romelic axlda „kavkasiuris“ Sobas?
„robert sturuas pirveli repeticiebidan msaxiobebi gaeqcnen,
anu rogorc TeatrSi amboben „rolidan aiTesnen“. mere ki sananebeli gauxdaT es „aTesva“ da robertma mwared daumaxsovra zogierTs
es sulmokleoba“ - dawers nodar
gurabaniZe.
zogierTebis „rolidan aTesva“
imiTac iyo ganpirobebuli rom im
droisaTvis, Tavad sturuas ki hqonda mignebuli brehtis stilistikis gasaRebi, magram qarTuli TeatrisTvis, msaxiobebisTvis ucxo iyo
brehtis „gaucxoebis efeqti“, „rolidan distancireba“, misi piesebis
specifikuri Teatraloba, Tavad piesa „kavkasiuri carcis wre“ Tavisi
didaqtikuri paTosiT, gaatvirTuli socialuri zongebiT, veeba monologebiT, wamyvanis TxrobiT.
magram reJisors Rrmad swamda
imis, rasac akeTebda „kavkasiurze“
muSaobisas darwmunda, rom qarTuli Teatraluri skolis principebisTvis arc ise Soreuli iyo
brehtis Teoria, rogorc manamde
eCvenebodaT.
sturuam araTu ubralod miagno brehtis gasaRebs, bevrad Sorsac
wavida.
Tu brehti kritikulad iTvisebda klasikosTa Semoqmedebas, sturuasTvis Tavad brehti iyo ukve klasikosi da… SemogvTavaza brehtiseuli gaucxoebis efeqtis sruliad
Taviseburi, axleburi interpretacia, brehtis „Cveulebrivi“ koncefciis „araCveulebrivi“ rakursi.
ambobda kidec sturua - „Tu
„gaucxoeba“ gvaiZulebs sinamdviles SevxedoT ise, TiTqos igi
saerTod ar gvenaxos, maSin Cven
(mapatieT siTamame!) avdeqiT da
TviT brehti „gavaucxoveT“, ufro
zustad gavaucxoeT Stampad qceuli Sexeduleba am saocar renesansul kacze“.
* * *
wlebis manZilze ixdeboda farda da Cvens Tvalwin TamaSdeboda
Tavbrudamxvevi karnavaluri sanaxaoba. erTmaneTs enacvleboda epizodebi, epizodebi, romlebic warmoadgendnen Tavis TavSi dasrulebul
Teatralur formas. dasrulebuli
epizodi momdevno epizods TiTqos
ewinaaRdegeboda kidec, es momdevno
arc mosalodneli iyo da arc
winas logikuri gagrZeleba, Tu
romelime epizods calke amoglejdi absurduladac mogeCveneboda,
magram epizodebis es urTierTjanyi
moCvenebiTi iyo, maT aerTianebdaT
didi ideasTan wilnayari metafo-
ruli, poeturi azrovneba. sturuasTan speqtaklis agebis amgvari,
epizoduri agebis princi pi ukve
„yvaryvareSi“ gamoikveTa, „kavkasiurSi“ ki srulyofilebas miaRwia.
epizodebis amgvari sistema reJisors saSualebas aZlevda Seeqmna
mravalnairi Teatraluri iluziebi,
Teatraluri formebi, erTmaneTis
gverdiT earseba farssa da tragedias, burlesksa da komedias, bufonadasa da dramas.
acxadebda kidec sturua - „Cven
gvinda rom Cvens dadgmebSi yvela
Janri erTdrulad arsebobdes. farsi erwymodes fsiqologizms, klounada _ dramas, tragedia - musikalur-plastikur gadawyvetas. Cveni
kredoa universaluri Teatri“.
sturuasave gancaxdebiT, masze
udidesi gavlena iqonia m. baxti-
riv kavSirSi araa moqmedebis Semdgom ganviTarebasTan, magram swored
igia kamertoni am karnavaluri, ironiuli ganwyobilebis. reJisori
gvamcnobs, rom aq ibatonebs TamaSis stiqia.
* * *
brehtis piesaSi moqmedeba saqarTveloSi mimdinareobs, sturuam ki
mayurebels SesTavaza erTgvari Sualeduri varianti evropasa da saqarTvelos Soris. „brehti ar icnobda saqarTvelos da Cveni qveyana aq Tavis Tavs ar hgavda, rasac
umalve SeniSnavda qarTveli mayurebeli. amitomac amoviReT epilogi,
sadac moqmedeba saqarTveloSi mimdinareobs (igi Zalze boWavda Cven
Tavisuflebas) da Sereuli kostiumebi davamzadeT. brehtis SeuRlebam erovnul xasiaTTan mogvca uc-
CemTvis arsebiTi mniSvneloba ar
hqonia. Zalian gamixarda roberts
rom vxvdebodi, radgan 8 weli ise
gavida „seilemis procesis“ Semdeg,
rom robertTan ar mimuSavia. muSaobis periodi saocrad rTuli iyo.
is stili, rasac roberti gvTavazobda, ucnobi iyo da amitom Zalian bevri vikiTxe brehtis garSemo, nanaxi mqonda „berliner ansamblis“ speqtaklebi, didi xani viwvaleT. TiTqmis 6 Tve. TiToeul formaze karga xans vfiqrobdi. gia
yanCels mohqonda miniSnebiTi musika,
mesxiSvils eskizebi da iciT, Cems
gruSes maincdamainc ver vxedavdi.
mere TviT brehti momexmara, igi
wers: gruSes rolis Semsrulebels
vurCev naxos namuSevari breigelisa
`SeSlili margarita~. mec movZebne
da vnaxe, Semdeg Cavedi garderobSi,
petre demiCevs, cekas politbiuros
wevrobis kandidats. mas aucileblad unda enaxa „kavkasiuri“, rom
es Tanxmoba miRebuliyo. arada, TiTqos problema arc iyo, imxanad
rusTavelis Teatri gastrolebs
marTavda moskovSi da demiCevis
speqtaklze miyvana SesaZlebeli
iyo. magram moskovSi iyo „kulturuli obieqtebi“, sadac politbiurobs wevrebs da wevrobis kandidatebs misvla ekrZalebodaT maTive
usafrTxoebis mizniT. aseTi obieqtebis nusxaSi Sedioda maiakovskis saxelobis Teatri, sadac gastrolebs marTavda rusTavelis Teatri. demiCevis moadgileebi, mrCevlebi TaqTaqiSvils urCevdnen arc
eocnebaT demiCevis dapatiJebaze,
radgan am Teatris Senobis istoriaSi aseTi ram mxolod erTxel
speqtakli, romelic mxolod
gbyudbyt,c fh eyf[fds!
nis ideebma karnavalizaciaze, romlis mixedviT „maRali“ da „mdabali“, warsuli da momavali, groteski da realizmi, niRabi da cocxali saxe karnavalurad erTiandebian. sturuam brehtis piesidan Seqmna
genialuri karnavali, magram rogor? karnavali xom unapiroa, TavaSvebuli, brehtis piesa ki savsea
zongebiT, monologebiT, komentarebiT romelic wyveten moqmedebas
da aranairad ar ukavSirdebian „karnavalur uweso TamaSs“? rudnickis ganmartebiT am winaaRdegobas
ar daufrTxia sturua, piriqiT
gaaxara da sargebelic naxa „SeuTavsebelis SeTavsebiT“.
„speqtaklSi ufro meti wyvetilebi iyo vidre piesaSi, magram
wamyvanis - Janri lolaSvilis sentenciebi ki ar aferxebda karnavalur kavkaladas, piriqiT aCqarebda,
mierekeboda mis srbolas, es iyo
rogorc Soltis tkacuni, romlis
Semdeg TamaSis tonusi maRla aiWreboda xolme, raTa erTi gaqanebiT daeZlia is zRude, romelic
brehtis erT epizods meoresTan
acalkevebs“ - werda rudnicki.
* * *
„kavkasiuris“ scenografiuli
gadawyveta mikarnaxa rusi mxatvris
g. gagarinis tilom „Tbilisuri
bazari“, aq erTmaneTSia aRreuli
sul sxvadasxva qveynebi da epoqebi - aRmosavleTi, dasavleTi, siZveleni da maSindeli ukanaskneli
moda. Cven isRa dagvrCenoda rom
am domxalisTvis Tanamedrove da
uaxlesi warsuli motivebi dagvematebina. dekoraciac TiTqos bazris moedans gamoxatavs. iqvea xis
uxeSi Robe da daZonZil-dakerebuli fardebi“ - acxadebda gogi
mesxiSvili.
dekoracia TiTqos bazris moedans gamoxatavs, magram TiTqos, imitom rom garemo gantvirTulia
yovelgvar zedmetisgan, sagnebi gamqralia scenidan, mxolod aucilebeli sagnebi SemoaqvT, warmatebiTaa
gamoyenebuli iaponur Teatr „nos“
es princi pi (rac cnobili iyo
brehtisTvis), msaxiobi sakuTar
plastikas da warmosaxvas, fantaziasaa mindobili. uzarmazar sivrces swored msaxiobTa moZraoba,
plastika, poza, cekva avsebda. iuri
zareckis qoreografia mnaxvels atyvevebda. msaxiobTa plastikuri
formebis sayrdeni gia yanCelis
musikaSi ido. gia yanCeli adrec
werda musikas sturuas speqtaklebisTvis, magram maTi TanamSromloba
aseTi nayofieri arasodes yofila.
„speqtakli TiTqos dabadebulia
musikis stiqiisgan“ - werda musikaTmcodne givi orjonikiZe.
scenaze TiTqos bazaria, bazari
imitom rom swored bazarze unda
gaTamaSdes karnavali.
speqtakli karnavaluri sceniT
iwyeba „iyideT, iyideT, iyideT“.
es scena aranair uSualo azrob-
nauri hibridi“ - werda sturua.
sturuaseul speqtakls „pirobiTad SeiZleba ewodos „gruSe“ da
„azdaki“ - SeniSnavs nodar gurabaniZe. brehtTan, uamrav epizodebSi,
siuJetur svlebSi TiTqos ikargeba
kidec am ori ZiriTadi personaJis cxovrebis ambebi, magram sturuam pirvel da meore moqmedebis
centridanul Zalad gruSe aqcia,
mesame da meoTxe moqmedebis RerZad
- azdaki, es ori paraleluri siuJeturi xazi gawminda epizodebis
autaneli simravlisgan da yvelaferi mTavar ideas - sikeTisTvis
brZolas daumorCila.
am karnavalur kavkaladaSi uecrad ikveTeboda sikeTis motivi.
es motivi TiTqos arc Canda,
TiTqos Segnebulad Cqmalavdnen am
did Sinaarss. kokispirulad daSvebul feierverkul epizodebSi bolomde verafers gaarkvevdi, bolomde verc siuJetur ganviTarebaSi
gaerkveodi, ar icodi daTmobda
Tu ara bavSvs gruSe, an azdaki ra
kaci iyo, an vis miakuTvnebda bavSvs.
magram bolos reliefurad ikveTeboda mTvari idea da rac yvelaze
saocari iyo, am mTavar ideas - sikeTis ideas TiTqos Tavad Sen mayurebeli aRmoaCendi, anu ki ar mogaxvies Tavs, ki ar „Semogtenes“, Tavad
aRmoaCine. im ulev sixarulTan
erTad speqtakli bolos gimaspinZldeboda am aRmoCenis sixaruliTac.
realurad ki sturua warmoCinda rogorc udidesi manipulatori,
rogorc Sedevraluri sanaxaobis
maestro. maestro, romelic uaryofs sinamdvilis pirdapiri Cvenebis gzas da Tavad qmnis axal sinamdviles. sinamdviles, romelsac
Tavisi kanonebi aqvs, sinamdviles simbolurs, alegoriuls, parabolurs - savses gaxelebuli TeatralobiT, ukiduresi pirobiTobiT.
„Cemi, rogorc reJisoris CamoyalibebaSi, izas udidesi wvlili
miuZRvis. pirveli nabijebi: „vaxSmobis win“, „braldeba“, „seilemis
procesi“…da Semdeg pauza... ras
izam, TeatrSi xSirad xdeba ase.
samuSao arc me maklda da arc mas,
magram rogorc Cans orives mogveZala erTad muSaobis survili.
erTxel kibeze SemomefeTa, sayeloSi
xeli Camavlo, momqaCa da CamCurCula: „Se unamuso, erTad aRar unda
vimuSaoT?“ reJisorulma ampartavnebam mZlia da vuTxari, ara-meTqi.
ra icoda, rom erT TveSi „kavkasiur carcis wreze“ viwyebdi muSaobas da gruSes roli eloda.
gruSe vaCnaZe - mxolod es rom
eTamaSa izas, mainc ubadlo msaxiobad darCeboda“ - werda robert
sturua.
qalbatoni iza ki, „kavkasiuris“
20 wlisTavze CemTan interviuSi
ixsenebda: „piesa wakiTxuli arc
mqonda, gruSe vaCnaZe ki brehts
sadRac meSvide uweria, magram amas
movZebne Sesaferisi kostiumi: daZonZili perangi, winsafari, CiTebi, sxva
wvrilmani. Cemi laRi Tmac xels
miSlida, mimaCnda rom gruSes sevdian saxes ufro mZime Tma mouxdeboda. swored am dros Cemma qaliSvilma Tma SeiWra. me misi xorblisferi mZime Tma waviRe TeatrSi da
pariki gavakeTebine. magram vicodi,
rom roberts ar uyvars pariki da
saerTod butaforias erideba, vfiqrobdi rogor meTqva misTvis. Cvenma
qoreografma iuri zarickim mirCia, ar meTqva da ise meTamaSa. marTlac premiera ise viTamaSe, rom
robertma mere gaigo, rom pariki
medo Tavze da miTxra, aRar moixadoo.
yvela gastroli CemTvis bedniereba iyo, radgan migvqonda Cveni
qarTuli kultura. zaarbriukenSi
30 wuTi gvikravdnen taSs, scenaze
amovidnen germaneli msaxiobebi, vedekindma, rogorc speqtaklSi vyavar ayvanili simon CaCavas, ase amiyvana xelSi da naxevari saaTi mxarze
vejeqi. ai, maSin rom damTavrebuliyo Cemi Semoqmedeba, mainc bednieri viqnebodi. servantesis saerTaSoriso festivalis dros gazeTebSi ibeWdeboda Cemi didi fotoebi da werdnen, rom gruSe iyo
festivalis dedofali.
pirvel skolaSi mesame klaselebs daawerines sakontrolo „romeli msaxiobi mogwonT“ da erTma
moswavlem sul ori fraza dawera: „vnaxe „kavkasiuri carcis wre“
da dediko ufro Semiyvarda“. megobrebma TeatrSi da Teatrs gareT,
„kavkasiuris“ Semdeg bavSvebi aiyvanes~.
iza gigoSvili tkiviliT ixsenebda, rogor CamoaSores gruSes
rols. Semdeg rolze aRadgines
da ukve dublTan erTad TamaSobda.
iza gigoSvili: „Tavidan me erTaderTi dubliori myavda - zeiko
bocvaZe. zeiko, garda imisa rom
niWieri qali iyo, gonieri da keTilSobilic iyo. ramodenime repeticias daeswro da roberts uTxra:
iciT ra, me ar moval repeticiaze
da ar gewyinoT. roberti daTanxmda. Semdeg, mogvianebiT dubliori Semoiyvanes“.
rusTavelis Teatris pirvel
gastrolebSi gadamwyveti roli
saqarTvelos maSindelma kulturis
ministrma oTar TaqTaqiSvilma iTamaSa. arada mas, maincdamainc ar
mowonda „kavkasiuri“, igi aRiarebda
sturuas did niWierebas, magram
ar iziarebda mis esTetikur poziciebs, garda amisa, „kavkasiuris“
kompozitori iyo gia yanCeli, romlelTanac mas umwvavesi konfliqti
hqonda.
„kavkasiuri“ miweveuli iyo zaarbriukenSi, magram sabWoTa kavSiris kulturis ministris Tanxmobis gareSe maSin verc erTi Teatri ver gadioda sazRvargareT. maSin
kulturis ministris posti ekava
momxdara - ssrk-s ministrTa sabWos
Tavjdomare kosigini daswrebia
safrangeTis erovnuli Teatris
speqtakls, Jan vilaris mier dadgmul kornelis „sidis“, sadac mTavar rols arc meti arc naklebi
Jerar filipi TamaSobda. uCiCinebdnen, es politikuri Jesti iyo
da aRar ganmeordebao. magram ganmeorda - TaqTaqiSvilma speqtaklze
miiyvana demiCevi. demiCevi brwyinvaled Cavlili speqtaklis Semdeg
xmas ar iRebda, magram TaqTaqiSvilma laparak-laparakSi demiCevi
Teatris direqtoris kabinetSi Seityua - guluxvad gaSlil sufrasTan, demiCevs 2-3 Wiqa koniakis
Semdeg ena gaexsna da Tqva „es
speqtakli yvelam unda naxos“.
da daiwyo „kavkasiuris“ triumfaluri gamosvlebi msoflios saxelganTqmul scenebze.
pirvelad rusTavelis Teatri
1977 wlis martSi wavida gastrolebze dasavleT germaniaSi, zaarbriukenSi, swored iqidan daiwyo
saerTaSoriso aRiareba, magram am
did dasawyiss didi gulistkenebis gareSe ar Cauvlia.
yvelaferi gastrolebamde daiwyo - ramaz CxikvaZe RamiT, sibneleSi, Tavaxdil WaSi Cavarda da muxlebi ise daeCeCqva, karga xans fexze
ver dgeboda da didxans uWirda
azdakis TamaSi. Teatris xelmZRvanelobam swored maSin daniSna
erosi manjgalaZe dublad azdakis
rolze.
am faqtma gaanawyena ramaz CxikvaZe - ra iyo, fexi viRrZe,xom ar
vkvdebodio.
nodar gurabaniZe aRniSnavs, rom
Tavis droze, roca „kavkasiuris“
dadgma daiwyo, erosi manjgalaZes
arc piesa moswonebia da arc azdakis roli, uTqvams kidec gurabaniZisTvis, ver gavige ra kacia es
azdaki, ra unda iTamaSos ramazma,
komedia Tu drama? Tu komediaa sasacilo araa da Tu dramaa dramatuli simZafre akliao.
es gasagebiacaa, brehtis Taviseburebani ara mxolod misTvis iyo
maSin ucxo... am Taviseburebebs erosi manjgalaZe sturuasTan repeticiebisas Caswvda. erosi manjgalaZiseuli azdaki „ar iyo ramazis
azdakiviT „kloSari“, klouni, moednis msaxiobi, igi garemoebis gamo
autsaiderad qceuli artisti iyo.
keTilSobili, humanuri, ufro „kulturuli“. erosim Taviseburad
iTamaSa es roli, es Tavisebureba
imaSic gamoixata, rom azdakis miseuli Sesruleba erTgvarad upirispirdeboda speqtaklis stilistikas. es garemoeba TbilisSi stumrad myofma giunter blicmac aRniSna (diuseldorfis Teatris generalitetma) da dabejiTebiT gvTxova, Tu diuseldorfSi CamoxvalT,
azdakis roli aucileblad ramaz
CxikvaZem unda iTamaSoso“.
zaarbriukenis gastrolebisTvis
Teatrs ukve ori azdaki hyavda ramaz CxikvaZe da erosi manjgalaZe.
ramaz CxikvaZes unda eTamaSa pirvel
dRes, erosi manjgalaZes - meore
dRes. magram, meore dRes, sastumroSi
midis gastrolis organizatori,
Teatris generalidendanti herman
vedekindi, qarTul mxares acnobebs,
rom speqtaklze modis uamravi
stumari, saerTaSoriso festivalebis organizatorebi, prodiuserebi germaniis sxvadasxva qalaqebidan, parizidan, Jenevidan, briuselidan da dabejiTebiT urCevs, iTamaSos isev ramaz CxikvaZem.
„vedekindi dabejiTebiT gvimtkicebda, Tu gsurT Tqvenma Teatrma
msoflios scenebisken gaikvalos
gza, umjobesia ramazma iTamaSos,
Tumca me manjgalaZec momwonso“.
delikaturi situaciidan gamosavlis saZieblad sturua, akaki
baqraZe, gia yanCeli, guram saRaraZe da nodar gurabaniZe Sekrebilan,
umsjeliaT, magram veraferi gadauwyvetiaT. Semdeg sturua erosisTan dasalaparakeblad gasula am
sakiTxze da maleve kmayofili dabrunebula. erosis umtkivneulod
miuRia es ambavi. magram SemTxveviTobam yvelaferi aria, rogorc gurabaniZe ixsenebs, ramazi SemTxveviT
Sevida maTTan, gaigo, rom mas unda
eTamaSa im saRamosac, „ar SeiZleba,
xalxo aseTi ram, dRes erosim unda iTamaSos, magis jeria da ase
icis mag kacmac“, uTqvams da ise
gavardnila erosisTan, rom arc
gaugia erosi da sturua rom ukve
SeTanxmebuli iyvnen amis Taobaze.
nodar gurabaniZe: „erosi „gabusunebuli“ da nawyeni daxvda oTaxSi. ramac ramazi gaakvirva. „erosi,
xom ici dRes Sen TamaSob azdaks?“
erosim ucnaurad Sexeda da uTxra:
„dedaCemi rom adges saflavidan
da mTxovos iTamaSeo, arc dRes
da arc arasodes, am rols ar viTamaSeb“. (marTlac Seasrula Tavis sityva da am rols aRar gahkarebia). safiqrebelia, erosim erTgvar dacinvadac ki miiRo ramazis es sityvebi, radgan darwmunebuli iyo, man ukve icoda misi da
r. sturuas laparakis Sinaarsi.
mxolod maSin gadauara sibrazem,
roca darwmunda, rom ramazma araferi icoda maTi Sexvedris Sesaxeb.“
gurabaniZe ixsenebs, rom im dReebSi erosis wyenis natamali aRar
etyoboda da varaudobs, rom mas
Semdeg, gzaSi, saqarTveloSi dabrunebisas, mouwamles suli.
nodar gurabaniZe: „etyoba erosis
erTsa da imaves CasCiCinebdnen: „ra
giqna es sturuam, rogor mogWra
Tavi, ase rogor gagabiTura, wagiyvanes kaci evropaSi da erTi speqtaklic ar gaTamaSes?“ SeSales kaci
kinaRam. Zneli misaxvedri araa, vin
iyo es xalxi, upirvelesad xelmocaruli msaxiobebi, romelTac pretenzia hqondaT mTavar rolebze,
sturua ki maT am rolebs ar
aZlevda. reJisorze daboRmilebma
Sesaferi momenti i poves da Seesivnen erosis, sturuasTan rom daepirispirebinaT.“
zaarbriukenis Semdeg rusTavelis Teatrma diuseldorfSi gamarTa speqtakli. diuseldorfi
saxelganTqmuli iyo civi mayurebliT, romelsac Znelad Tu aRafrTovanebdi, taSs ver gaametebinebdi, ris gamoc „calxelas“ eZaxdnen,
magram ai, gamoCnda Tu ara scenaze
ramaz CxikvaZe, sityvac ar hqonda
naTqvami, darbazi taSiT daingra.
arada, ra icodnen vin iyo ramaz
CxikvaZe?
nodar gurabaniZe: „es iyo albaT msaxiobis auxsneli, Sinagani
Zala, romelic mayurebels ipyrobs,
is fluidebi, romelsac didi xelovani avrcelebs sivrceSi. speqtaklis msvlelobisas r. CxikvaZes
TamaSs taSiT awyvetinebdnen, azdakis cnobili ariis Sesrulebis
Semdeg ki saerTod SeuZlebeli
gaxda speqtaklis gagrZeleba. Janri
lolaSvili iZulebuli iyo mayureblisTvis eniSnebina, msaxiobs TamaSi vacaloTo“.
zaarbriukensa da diuseldorfSi
miRweul warmatebas didi rezonansi mohyva msoflio Teatralur
samyaroSi, daiZra miwvevebi saerTaSoriso Teatraluri festivalebidan. pirveli aseTi festivali meqsikaSi, qalaq guanaxutoSi gamarTuli „servantino-5“ iyo. swored
iq, meqsikaSi moixsenies pirvelad
ramaz CxikvaZe msoflio mniSvnelobis Teatralur varskvlavad, swored meqsikis am qalaqidan da ara
zaarbriukenidan, an diuseldorfidan emcno mTel evroopas „kavkasiuris“ genialuroba - swored
am festivalze akreditirebuli
korespodentebi agzavnidnen saxotbo recenziebs evropis qveynebSi.
pirveloba maik kovens ekuTvnis, romelmac vrceli recenzia gamoaqveyna
„fainenSal taimsSi“, ramaz CxikvaZe kavkasiel lourens olivied
gamoacxada. „ramaz CxikvaZe erTerTi udidesi msaxiobTagania, vinc
ki odesme minaxavs“ - werda koveni.
„wuxel saRamos, laisimies samefo TeatrSi edinburgis festivalis erT-erTi yvelaze brwyinvale
warmodgena uCvenes speqtakli mxiarulad mihqris im Teatralur teritoriaze, sadac CoCials miveCvieT.
didi xania ar minaxavs ufro gamomsaxveli msaxiobi, vidre ramaz CxikvaZea“ - werda „skotsmeni“.
„speqtaklis varskvlavi loTi
azdakia da ramaz CxikvaZe am rols
ise asrulebs, rogorc varskvlavs
ekadreba“ - „fainenSal taimsi“.
rusTvelis Teatrma „kavkasiuri“ fexi daadga dedamiwis yvela
kontinentze, mxiarulad Tu vityviT,
igi mxolod antaqtidaze ar uxilavT pingvinebsa da TeTr daTvebs.
rezo SatakiSvili
10
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
is xan patrons Sescqeroda,
xan xrmals,
xanac miwas CasCereboda
da grZnobda ucxo miwas
cxoveluri geSiT,
balaxeulTa gemoc ar iyo
misTvis siRrmiseulad nacnobi. xolo ratom grZnobda
Tavs mSobliur garemoSi, es
ver gaego da arc iyo amis
gageba misTvis esoden mniSvnelovani, cxoveli iyo, da mitom. roca medea Sexedavda
Tavis cxens, is coxnas Sewyvetda da TvalebSi miCereboda patrons. medeas TvalebSi
ganurCevlobas kiTxulobda,
sul cota xnis win ki, roca
bavSvebi daxocilebi iyvnen,
mis TvalebSi usazRvro mwveli cecxli gizgizebda, axla
muguzalis dari sicocxle
rom aRar SerCenoda Tvalebs.
uyurebda am Tvalebs da eZebda
maTSi Tavis patrons da mxolod garegnul ierSi poulobda narCenebs im momxiblavi medeasagan.
medea ki sizmareuliviT dafrinavda kolxeTis caze am
jejilis haerovan livlivSi.
miwaze ar eSveboda, radgan
miwaze elada eguleboda da
Sors, zRvis gaRma napirebTan
Tavisi kolxeTi. sindisis qarebi hqroda TavSi da daSvebas ar anebebda. axal samyarosTan Seguebam, masTan Tavisi mxedvelobisa da msoflWvretis SeTavsebam da gaTavisebam Tavbru daaxvia da karga
xans efemerul cxadebad eCveneboda yvelaferi. ucxo qveynis mcire nawilma male moxibla, magram maleve aucrua guli, ucxo xalxi umal SeigrZno mTeli simZafriT da gauwbilda yoveli naocnebari.
saRamovdeboda. Sors horizontze mokaSkaSe mze TandaTan dasalierisken iwevda da
cecxlisebr sxivebs mwvane
talRebze aTamaSebda. da uceb,
rogorc bunebasTan Sexmatkbileba, nacnobi xma Semoesma medeas, iseTi nacnobi, erTianad
rom Secvlis adamianis guneba-ganwyobilebas. es ar iyo
vinmes xma, rom dafiqrebuliyo, saidan mecno is, an vin ariso am xmis patroni. is ufro
Rrma da eniT uTqmelad mSobliuri iyo, mTels mis modgmis
arss rom aerTianebs. es xma
ar SeiZleba yofiliyo gankerZoebuli, is yvela kolxisTvis
sacnauri xmaa yvelgan da yvela droSi. Tavdapirvelad medeam ifiqra, momeCenao, Torem
aq ram momasmina is da miT
umetes aseTi mtkice siZlieriT. ahyva xmis mdinarebas da
aTrTolda, erTbaSad aiyvana
misi momsmeni zegrZnobier cxadebaSi da mosveneba daukarga.
- es SemTxveviT ar moxdebodao,- gaifiqra medeam,- es
ar aris Cveneba da zmanebao,
Torem ras unda mivawero mWadis yanasTan erTad Canguris
xma? aq xom arc mWads Tesaven da arc Cangurze ukraven.
Rimili moefina medeas saxes, TvalebiT Wamda sivrces
da yurTasmenas avsebda tkbilxmovanebiT, saRamois mSvenierebas rom ganicdida sakravis
jadosnurobaSi, xmovanebaze
etyoboda ostatis madliani
xeli da mitom.
bgeraTa samyarom medea miaxvedra, rom Canguris mTeli
korpusi sakmao moculobisa
iqneboda. masalas drekadi xisgan SearCevda, xmovanebis sisufTavem daarwmuna msmeneli
imaSi, rom xe erTiani iyo,
xolo vibraciis siZlierem
is Tqva, rac yovelTvis xiblavda medeas am sakravSi korpusis kedlebis gaTxelebiT miRebuli ostatis sibrZne musikaluri gemovnebiT
nakarnaxevi, Tu rogor flobs
yovelis-mxriv ostati xes.
es mTeli sulieri simdidrea
adamianuri gonisa da am goniT
ganxorcielebuli xelmtkicobis siZlierisa. amas grZnobda medea Cangurze damkvrelis TiTebis ayriT, Tu xelCamokvriT aJRerebuli pirvelive bgerebis mosmenisTanave.
xis modrekvis xelovnebiT
ostatma Tavis sakravs didi
sarezonanso moculoba mianiWa. xmebs etyoboda, rom Canguris muceli imdenad iyo daTxelebuli da moRunuli, rom
metis an daTxeleba, an gadaRunva gaafuWebda masalas. didostatobac amiT aizom-aiwoneba ukiduresi zomierebis dacvaSi, imis iqeT aRaraferi aRar
arsebobs.
xmaTa gamocemis mixedviT
medeam warmoisaxa Canguris
iseTi wyoba, rogorisic unda
yofiliyo - ver SeamCnia Tavis
pirobiT saxul sakravSi, ra
adgilebSi iyo damuSavebuli
masala, ise Sezrdoda erTmaneTs erTiani xis haerovnad
gardamavali ori gansxvavebuli sidide da sisqe muceli da saxeluri.
muceli naviseburi unda
hqonoda uTuod, radgan xmis
Tanabarzomierad gamocema erTian wres kravda haerSi da
ifanteboda sivrceSi Tanabarzomieradve,
erTmaneTs rom ar kveTen
da xelsac ar uSlian erTmaneTs da arc axSoben erTmaneTs.
yvela tembrs Tavisi diapazonuri amosavali hqonda.
taris Tavi odnav gadaxrili
unda hqonoda da niJariseburad daxveuli. amas simebis
mier gamocemuli pirvelbgeradobis Cviloba gansazRvravda, sanam gamocemuli bgera
mucelSi Cavidoda. moqlonebiT myarad iyo daWerili simebi da simebic tonalobisdamixedviT zustad iyo daWimuli. sigrZe yoveli simisTvis sworad SeerCia ostats,
radgan simis zedmeti sigrZe
gadatvirTavda moqlonebs da
tonalobis sizustes gaazantebda, xolo simis simoklis
gamo simsve mouxeSavs gaxdida da bgeras daZabavda, amasTanave TiTebis ayraca da xelCamokvrac garTuldeboda.
urTierTSeJRerebisas pirvelsa da meore sims Soris
mcire terciis gansxvaveba hqonda, meore da mesame sims ki
didi sekunda aSorebda. ucnaurad moeCvena medeas, magram
meoTxe zili simic erTvoda.
Caukvirda am simis JReradobas da mixvda, rom mesamediT
mokle iyo is danarCenebze
da qvemodan pirvel da meore
grZel simebs Soris moeTavsebina ostats. es simi melodiursa da moqnils xdida Cangurs uxvi akordebiTa da registrTa mravalferovnebiT.
yeli oqtavuri diapazoniTa
da bgeraTa gamiseburi Tanmimdevruli mwkriviT iyo dayofili. zili simi akompanimentis garda melodiis Sesrulebis SesaZleblobas da mdidari akordebiT imis saSualebasac iZleoda, rom TviT
akompanimentSi mosmeniliyo
melodiis mTavari Tema. simebi
abreSumis Zafisa unda hqonoda, gasanTluli da magrad
dagrexili. TviT gamocemuli
bgerebis sinatife iZleoda
simebis Sefasebis saSualebas.
unaklo iyo Canguri Tavisi
agebulebiT, masze damkvrelic
flobda musikaluri samyaros
aRqmisa da gadmocemis xelovnebas.
sakravze diapazoni moqceuliyo zili-simis yvelaze maRali da mesame simis yvelaze dabali bgerebis farglebSi. Rrublian amindebSi abreSumis simebs susti da daxSuli xma unda gamoecaT, gamodarebis Semdeg ki wmida bgerebs gamoscemdnen - Zliersa
da amasTanave harmoniulad
Tanawyobils sinazesTan. avdrianobisas Canguris xma waagavda sevdanarev mowyenilobas,
mglovareba ar uxdeboda Cangurs, da mitom. samagierod
kolxuri simebi cxvris nawlavebisagan mzaddeboda da nebismier amindSi myar, Zlier
da zogjer mouxeSav xmas gamoscemda.
mordusgan axsovda medeas,
rogor akeTebda igi sxvadasxva sakravsa da simebs. magaliTad, cxvris nawlavebs garecxavda da nedlad gaWimavda
mTel sigrZeze da mzeze gaaSrobda ramdensame dRes. Semdeg
niors wausvamda da daaxvevda.
TviT Cangursac Taviseburad Tlida mordu. amisTvis
karga xans akvirdeboda qarebis qrolvis mimarTulebebsa
da areals. xesac am adgilebidan arCevda - ukoJros, da
roca moWrida, jer Seulocavda, Semdeg ki qarCamdgarze
gantotvis adgilebSi sanTels daanTebda da roca moWrida, nasanTlar naWers iyenebda saCongured. gantotvil
mors Suaze apobda da ganyofda dias daisgan, ase eZaxda
mordu saCongure masalebs.
vebiS Tu mziani iqneboda da
uRrublo, saftinsac gaaCerebda mzeze dia-morsa da daimors da mxolod miSladaSs
daiwyebda sakravis gamoTlas.
qaric Tu daerTvoda, gaaxangrZlivebda morebis gamoSrobas. saTuTad epyroboda mordu morebs. miSladaS-dRis
Semdeg nel-nela Tlida da
amowmebda gamoSrobis xarisxs. savse mTvarobidan dawyebuli mis srul moqcevamde
amTavrebda masalebis Semzadebas da gamoTlaSi wvrTnida
xes. gulis amoRebis Semdeg
sagules amagrebda mucelze
ise, rom ar wepavda, rogor
akeTebda amas, medeam ar icoda,
aseve amagrebda tars. veravin
amCnevda gadabmis adgilebs, ise
Sezrdoda erTmaneTs Canguris
sxvadasxva nawilebi, simagrec
hqonda da haerovnebac.
arasodes mordus Canguri
ar iSleboda, verc daSlida
veravin mas, mxolod Tu daamtvrevda da aseT SemTxvevaSic
misi ostatobis saidumlos
mainc veravin igebda. saidumlo saidumlodve darCa. mxolod medeas uTxra mordum Cemi Canguris saidumlo xis
damuSavebaSia mxolodo. ucnauri is iyo, wyliT rom agevso
sakravi, wyalSi mainc ar CaiZireboda. sxvadasxva xisgan
akeTebda mordu Cangurs, magram
yvela xes erTnairi gulmodginebiT epyroboda efereboda da loculobda, rudunebiT Wrida da Tlida, saTuTad kravda da ukravda. gulisficarze amokawravda locvebs da im RvTaebas
miaxatavda, vis saxelobazec
gamoTlida.
naZvisgan mamakacTaTvis akeTebda, naxevar-mTvaris maniSnebeli ornamentuli firfitiT,
romelic amis dasturi iyo,
qalebisTvis ki bJolis xisgan Tlida, mzis maniSnebeli
ornamentuli firfitiT, romelic amis dasturi iyo.
mordu yovelTvis sasaCuqred akeTebda Cangurebs da
misi gakeTebisTvis gasamrjelos arasodes iRebda. uxaroda, roca saqmes Seudgeboda.
axlebur Cangurebsac igonebda
da masze dakvras jer TviTon
swavlobda, Semdeg medeas aswavlida da bolos Tavis Svilebs. es imitom ki ara, rom
mefis Svili iyo, ara, morduobis wesi iTxovda amas. ase
ambobda, Svilobilebi mSoblebs daubrundebian da me
kidev Cemi Svilebi damrCebiano. amitom jer maT unda
Sevaswavlo yvelaferi, rac
ki vici da Semdeg Cems Svilebso, mniSvneloba ara aqvs imas
mefis Svilebi arian isini,
Tu glaxakebisao. ase siyvaruliT zrdida mordu Tavis
medeas, SvilebSi rom ar gamoerCeoda igi, ise. ZiZac saRamoobiT aiRebda Cangurs xelSi da zed amRerebda sadidebels dambadeblisas, samadlobels sadReisosas da Tan matyls CeCdnen, abreSumis parks
aCixrixebdnen da tolavdnen,
Semdeg ki Zafad Zaxavdnen. mxiaruleba sufevda mordus
ojaxSi, ZuZumteebsac uyvardaT medea da medeasac - ZuZumteebi.
gaixsena yvelaferi es medeam aq, am gadasakargavSi, aseT
dros da amitom. moenatra
morduc, ZiZac da Zmebad Sezrdili kolxi vaJebic - raindi da gulficxi Svilebi
mordusi. monatrebis SegrZneba
pirvelad gamoavlina medeam,
iqneb sulac pirvelad ewvia
es grZnoba. monatrebam simRera
amoaTqmevina Canguris melodiaze da umRera medeam mordus am siSoridan. TiTebi
Cangurze asaReb akordebis ganlagebas imeroebda da mixvda,
rogori sirTulisa hqonda
is am sakravs. igi mReroda
gulidan amomavali gaTavisuflebuli silaRiT.
aRar eSinoda arafris, saSiSroebam mis cxovrebaSi ukve Caiara da sxvas aRarafers
moeloda, an ra unda yofiliyo
im grZeli Ramis dari damRa.
amitom mReroda sufTa sindisiT Svilebis mimarT, gaTavisuflebuli sulieri tvirTisagan da daclili yovelgvari mZime gancdisagan. simReram Sveba misca da ise imRera, iseTi xmiT da ise xmamaRla, rom mTeli gazafxuli
CaixlarTa mis harmoniul
metyvelebaSi, mis xmaSi ki mTeli samyaro ganivTda Tavisi
sikeTiTa da borotebiT, sadac
yvelaferma da yvela ferma
i pova Tavisi adgili. gzaacdenili aravin darCenila mis
simReraSi misi xmis momxiblaobiT.
mReroda da misi simRera
mordumac gaigona samareSi.
im samareSi xma SeaSvela gazrdils, warbebi sasimRerod
aprixa, ver ki gaigona medeam
mordus moZaxili. Cangurmac
siamovnebiT auwyo xmas xma,
metis JiniTa da sixaruliT,
radgan gaigona momReralis
xma. meCangures TiTebSi gaiara simReris Zalam da metis
mondomebiT Camohkra simebs.
Tavdapirvelad ver gaiazra,
rom
gaucxoebul ucxoeTSi,
ucxoelTa garemocvaSi,
sadac aravin icis misTvis
mSobliuri hangebi, saRamos
pirs Soridan viRac mReroda
Canguris xmaze. mere da mere
Caukvirda damkvreli am viTarebas, Tavidan ifiqra, Semomesmao, magram yvelaferi cxadliv grZeldeboda. mixvda, rom
viRac mReroda eladelTaTvis
uCveulo simReras. kargad moismina namReri, guls eama da
gauyva mReras, saidanac moismoda is, iqneb momReralamde
mimiyvanoso. ukravda Cangurs
da simReris mimarTulebiT
midioda. medeam igrZno Canguris JReradobis misken moaxloveba da xma daeZaba. amas
damkvrelic mixvda da SeCerda,
magram sakravze dakvra ganagrZo. frTxili da neli nabijebiT miuaxlovda igi medeas da dainaxa Soridanve momRerali, miuxedavad Sebindebisa. miuaxlovda da mis gverdiT Caimuxla da ganagrZo
Cangurze dakvra. medea ise
iyo danatruli mSobliur
hangebs, rom ver SeamCnia masTan
misuli kaci. marTalia, grZnobda musikis moxlovebas, magram
imdenad moefina guls es tkbilxmovaneba, rom sifrTxile
dakarga. mis gverdiT ise dajda meCangure, rom verc ki SeamCnia. Sexeda kidec, magram
ar gaikvirva, ise gaagrZela
simRera. arc meCangures Seuwyvetia dakvra. karga xani isxdnen molze, erTi Cangurs ukravda, meore - mReroda. bolo
akordi rom damTavrda da
Canguric dadumda, erTmaneTs
gauRimes, rogorc didi xnis
unaxavma nacnobebma.
- Sen vina xaro?- hkiTxa
kacma qals.
- tyve varo, - daumala Tavisi vinaoba medeam, - gamoviqeci da aq movxvdio. amis
iqiTac ganvagrZob gzas, sanam
usafrTxod ar vigrZnob Tavso.
- kargi, magram eladelTaTvis ucnob kiloze ratom mRerio, an saidan ici Cangurze
damRerebao?
- me eladeli ara varo,uTxra medeam,- marTalia, Cemi
saxeli ar vici, magram is ki
vici, rom kolxi varo.
- asec vicodio.
- saidan icodio?
- am yanaSi eladeli ar
dajdeba gulamoskvniTYda, miTumetes, Cangurze ar daamRerebs. amas Tu vinme izams, igi
uTuod Cemi jiSisa da modgmisa iqnebao.
- ratomao?- gamomcdelad
hkiTxa medeam.
- imitom, rom es yana mWadisaa da eladelebma ar ician
amisi mniSvneloba, ubralo balaxi hgoniaT. mWadis gemoc
ar gausinjavT. ai, kolxurma
samyarom ki yvelaferi es zedmiwevniT icis da vinc kolxia,
man Cangurze dakvrac da damRerebac kargad iciso. esec
imitom, rom es sakravi, misi
tkbilxmovaneba mxolod kavkasis CrdilqveS ismis da mec,
Cemi modgmac kavkasidan gamosulebi varT da aq ganTesilebi.
- kargad gcodnia Canguris
gakeTeba, kolxeTSi kidev
sxvanairad viciT, Sen is gaaumjobese mravalferovnebiT.
erTi simis momatebam rom warmoqmnao.
- saidan ici ase kargad
sakravTa xelobao?
- mordu myavda sakravTa
ostati da iman maswavlao.
- mordu Tu gyavda, maSin
sakuTari vinaobac gecodinebodao. magram radgan ar gsurs gamendo, ise iyos, rogorc
Sen gsurso.
- ratom fiqrob aseo?- iWvneulad CaekiTxa medea.
- mordu visac hyavs, igi
umeteswilad warCinebulia
da mas monad ar gascemdneno.
- Cemi saqme sxvanairadaao,- miugo medeam,- CemTan SedarebiT aq mona ukeTesad cxovrobdao, sazrunavi araferi
hqonda, da mitomo. me ki Cemi
TavisuflebiT garemoebis mona gavxdi da Cemi Tavisufleba Cemsave monobas moemsaxurao.
Tvali moWuta kacma da
uTxra qals:
- vxvdebi, vinca xar Seno,
ratomac malav Sens vinaobaso.
- Sen TviTon vina xaro,Seubruna kiTxva cud gunebaze damdgarma medeam,- ase
rom miZvrebi sulSio.
- Sengan gansxvavebiT, me marTlac ar vici, vina var, rogor
warmoiTqmeba Cemi saxeli. erTi ki vici, rom me pelazgi
var, ukanaskneli pelazgi - am
miwa-wylis ukanaskneli patroni.
- pelazgio?- gaukvirda medeas,- pelazgebis Sesaxeb msmenia, vici, rom isini kolxuri
jiSisani iyvnen da pelopma
gaanadgura isini. Sen rogorRa gadarCi, an rogor SeinarCune kolxuri fesvebi?.
- mewvie stumrad da giambob Cems Tavgadasavals, ra
iyo aq da ra darCa yvelafer
amisgano. rogor gagvanadgures eladelebma, gadagvajiSes
da gadagvagvareso.
- sabralo pelazgo, adamianebTan Tu gaqvs urTierTobao?- hkiTxa medeam da Caakvirda Tanamosaubris Tvalebs
da amoikiTxa is, rom pelazgi
ufrTxoda adamianebTan urTierTobas. esaa, rom simReram
gauxsna guliskari masTan misasvlelad da simRera gaxda
Tavdebi usafrTxoebis.
- Sin gavagrZeloT saubario, mewvie, keTilo stumaro,
Cems oda-saxlSi, mogasveneb, Sori gza geqneba gamovlili
da Seisvene. CemTan xels aravin gaxlebso.
medeam Tavis TeTrons aniSna isic usityvod daemorCila da pelazgis saxlisken
wavidnen.
ukanaskneli
pelazgis zRaprad
Tqmuli aRsareba
RamiT, rodesac morCnen vaxSmobas, daabinaves TeTroni, Suacecxlis Suqze samfexa tablasTan isxdnen pelazgi da
medea. pelazgi xarbad uyurebda Tavis stumars, Rvinos usxamda, RomiTa da yveliT umaspinZldeboda, mWadi gautexa
da Tavisi Tavgadasavali uambo. am TavgadasavalSi ucnauroba is iyo, rom misi da
Tavisi Tvistomebis cxovreba
mTeli pelasgiis bedisweraSi
amoiqarga, radgan yvela pelazgma Tavisi samSoblos bediT
icxovra da igi ukanaskenli
iyo TvistomTa Soris, romelic gadaurCa lidielTa macdunebel gadmosaxlebebs.
mxolod igi darCa Seuryvneli da ubiwo, sxvebi ki an
mterTan brZolaSi daiRupa,
an aiTqvifa ucxo tomelebSi
da gadagvarda da gadajiSda
sruliad, iqamde sisxli gaSroboda pelazguri.
- iyo da ara iyo rao,- ase
daiwyo Tavisi aRsareba pelazgma,- arkadiis qveyanaze ukeTesi ra iqnebodao?!
Tvalwarmtaci mTebi,
gasaocari zRva,
momxiblavi mindvrebi.
yvela Citi am qveyanaSi iyrida Tavs. zamTar-zafxul bedniereba efineboda am miwebs.
mteri rom mteria, isic ki
frTxilobda, am savanes araferi movwio Cemi mterobiTo.
mRerodnen, rokavdnen bednieri qveynis bednieri xalxi.
limonis surneli idga arkadiis baRebSi, mTis niavs gahqonda surneleba Sor sivrceebze, mohqonda kidec zefirs
ucxo surnelebani da adgilis tkbilsurnelebas ezaveboda SoriT mosuli. mze aTbobda da axarebda Wrel-Wrel
yvavilebs. amis momzirali kaci arasodes fiqrobda omze,
erTad Tanacxovrobdnen aqavelebica da pelazgebic, srulyofilebiT ivseboda pelasgia, da mitom. mTvare RvTaebriv Suqs afenda walkots
da SiSi ar iyo RamiT mTels
arkadiaSi. amitom yvela aq
mcxovrebi sakuTar Tavs mTvarismiers uwodebda. mTvaris
sxivmofenili yoveli yvavili
sicocxlis sakurTxevelze
efineboda. maradi ganaxlebiT
suldgmulobda am baRnaris
yvela patroni. saRvTo cxovars mwyemsavdnen am qveynis
kacebi da RvTiur madlsac
iRebdnen.
mgosnobdnen da dambadebels
madls swiravdnen arqi-pelazgis zRvis gareSemo - apiaSic da kreta-mikenSic.
mgosnebi,
mxatvrebi,
moqandakeebi,
mSeneblebi da
musikosebi TavianT SemoqmedebaSi amyarebdnen sicocxlis dResaswauls.
ZeglebSi adamianuri grZnobebis keTilxmovaneba ikiTxeboda, leqsebSi ugalobdnen sikeTes, freskebsa da larnakweraSi idideboda bednieri
adamianis pirovneba mTeli Tavisi arsiT,
Senoba-nagebobebSi ikiTxeboda dausabamo harmonia bunebisa da adamianuri pirveladobisa, romelic ar hqmnida
aranair mouxeSaobas. yvelafers Tavisi kanonzomierebiT
gaTvaliswinebuli adgili
hqonda miCneuli da yvelam
icoda Tavisi kuTvnili samyofi. adamianTa SegnebaSi Sexeba ar hqonda sikvdils, ubedurebas. micvalebulebs pativs
miagebdnen, magram ise, rom ara
daTrgunuliyvnen adamianebi.
yvelaferi iyo erTmaneTis
gverdi-gverd, magram Tanaarsebobda es yvelaferi ise, rom
ar yofiliyo darRveuli kacTa Soris keTildReobis SegrZneba.
yvelaferi amisken midioda, yvelaferi am dedaazrs
emsaxureboda sikvdilic,
sicocxlec,
Sromac,
Semoqmedebac da TviT
qiSpobac.
omebic iyo, magram am omebsac Tavisi wesi da rigi hqonda, brZolebic ki zneobriv
da kulturul sazogadoebad
Camoyalibebas emsaxureboda.
omianobisas yvela erideboda
gadaWarbebul sisxlisRvras,
mxolod aucileblobidan gamowveuli sicocxlis Zaladobrivi mospoba iyo mizanSewonili... da omSi mxolod
mrwamsis mixedviT ibrZodnen
da ara - xelmwifeTa axirebis gamo. Tu mrwamsi ar aZlevda omSi CarTvis movaleobas,
veravin veravis ver aiZulebda
laSqrobaSi wasvlas, xolo
mrwamsi dafuZnebuli unda
yofiliyo adamianis Sinagan
wesrigsa da ganswavlulobaze. vinme vinmes wamxedurobiT
Tu xaTriT ar omobda, amitom
laSqaric mcirericxovani
iyo da brZolis mTavari iaraRi iyo goneba, romelsac win
uswrebda samarTlianoba. romlis mxaresac iyo simarTle,
omSi gamarjvebulic is iyo.
mxolod daumorCilebeli
kvdeboda omSi, rac am moklulis sircxvilad iTvleboda.
gamarjvebulma icoda damarcxebulis pativis migeba da
damarcxebulmac icoda gamarjvebulisaTvis angariSis gaweva. Seuracxmyofeli sajarod kvdeboda, gamarjvebulic
rom yofiliyo igi. aseT SemTxvevaSi gamarjvebulis neba
gaTvaliswinebuli iyo yvelas
mier mis memkvidreTa sasargeblod.
wesiereba ulmobeli iyo,
magram samarTliani
ZlierTaTvisac da sustTaTvisac.
sustebs Zlierebi icavdnen,
Zlierebs sustebi xdidnen
Zlierad.
yovelis mxriv daculi
iyo arkadiis miwa-wyali uwesrigobisagan, ukmayofilo aravin iyo arafriT.
RmerTebi ar Trgunavdnen
adamianebs, taZrebic iseTi
mSvenierebiT igeboda, rom Sig
Sesuli mlocveli Tavs ususur adamianad ki ara, dambadeblis moyvarul arsebad Tvlida. yoveli taZridan siT-
bo da keTilSobileba ikiTxeboda da ara mediduroba da
qvaSi Camoqandakebuli saRmrTo sicive. yvelas sixaruliT
uwevda guli samlocvelosken. kolonadebs ise mihyavda
sakurTxevlamde, rom TandisTanobiT ganawyobda yvela mlocvels gulmxurvalebisaken,
rac saTno iyo arkadiuli
RmerTebisaTvis. TavianTi Zlevamosilebisa da gonierebis
srulyofilebis dasturad
qveynis xelisufalni bumberaz
sasaxleebs agebdnen. da maT
kiklopuri Senobebi daarqves,
da isini iseTive bumberazi
iyo, rogoric TviT am samyaros suliereba. mxolod RmerTTan midiodnen krZalviT
da saTuTad, Torem bunebiTa
da aRnagobiT goliaTebi iyvnen.
imdenad gaZlierda modgma,
rom mTel apias mxares pelasgiotisi uwodes pelasgiis
gamo. amiT aqavelebi ar daCagrulan, isini pelazgebs Txoulobdnen da Txovdebodnen
maTze, eamayebodaT mamulis dideba. bevri ram gaakeTa mefe
pelasgem, xalxSi rom diadi
mamis saxeli daemkvidrebina.
gaaSena argosis qalaqebi Tesiliasa da pelasgiotidaSi.
imdenad ganmtkicda xmeleTze pelasguri kultura, rom
adgili aRar darCa, kunZulebsac moedo da Sesisxlxorcda arqi-pelagze apias mcxovrebTa wes-Cveulebani. adamianuri Semoqmedebis am mZlavrma talRam kretaze gadainacvla.
mefe minosma pelasges memkvidre-STamomavalma da aietis
Soreulma sulierma Zmam aiaqalaqis darad qalaqi mikeni
aaSena da iseTi lamazi da
Tvalwarmtaci, adamianis Tvals rom ar unaxavs msgavsi.
saarako ambad dadioda qveynierebaze knososis sasaxlis
momxiblaoba. qalaqis farTo
quCebian gzebze Camwkrivebuliyo svetebi, kapitelze medgari lomebi gamoeqandakebinaT,
rogorc qalaqis damcvelTa
saxeba. farTo quCebs am gasaocar sasaxlemdis mihyavdi
da TandisTanobiT, rac metad
Sediodi qalaqis siRrmeSi,
miT metadve gaognebuli rCebodi misgan da arasodes moisurvebdi ganSorebodi mikens.
xeli ar wagicdeboda saavkacod, roca ixilavdi sasaxlis saganZurs - Tvalmargalitebsa da oqros nakeTobebs.
damatyvevari iyo knososis sasaxlis darbazebis xilva. erTi dRe-Rame ki ar gageTia,
rom gecxovra am sasaxleSi,
sul sxva kaci gamoxvidodi
- keTilSobileba erTi aTad
da asad gaiRviZebda SenSi
da mefeTsadari brZeni iqnebodi da es imitom, rom iq knososis sasaxlis madlmosileba dagiuflebda gaaTie RamiT. xatovnad axasiaTebdnen
bednier sasaxles, rogorc minosis uSfoTvelobis garemocul samyaros - mis sayovelTao simSvidesa da uSfoTvelobaze ase metyvelebdnen gancvifrebuli mnaxvelebi, araTu
mxolod ucxo qveyanaTa mefefaraonebi, aramed yoveli mokvdavi, visac ki kretamde miuRwevia.
ar arsebobda garCeva knososis sasaxlis stumrebisa
- gaRmerTebulic iseve Tavisuflad da laRad stumrobda am savanes, rogorc monadSobili. arkadiaSi ar arsebobda monis cneba. CvenTvis
yvelasTvis yvela iseTi iyo,
rogorc dambadebelma daaTqva
adamianTa modgmas gaCenisas.
iq adamianuri gonis yvelanairi Semoqmedeba inaxeboda rkinis, oqros, brinjaos, Tixis, keramikis TvaliT unaxavi nakeTobani. visac ra surda,
samaxsovrod is mihqonda,
oRond erTi samaxsovro nivTi
mTeli cxovrebis manZilze.
iyo kidev erTi ram am sasaxleSi, risi xilva yvelas SeeZlo, magram im erTaderTis gaCuqeba aukrZalavs mefes, radgan is mTels qveyanaze erTaderTi da ganumeorebeli unda
yofiliyo. mefis savaneSi qurdobis saWiroeba ar arsebobda, aravis mouvidoda azrad
raime moepara, radgan am didebul sasaxleSi qvena grZnobebi iTrguneboda uklebliv
da mxolod Tavis keTilSobilebas warmoaCenda yoveli
stumari, imdenad momxiblavi
iyo knososi... da adamiani ejibreboda adamianis gonebis nafiqrsa da ganxorcielebas
sikeTeSi. asec rom ar yofiliyo, yvelas eZleoda TiTo
saCuqari da es saCuqari imdenad sanukvari iyo, rom kunZuls ganSorebuls mTeli mikeni saxsovrad mihqonda, im
saxsovar-saCuqarSi Cadebuli
da Cateuli. aravin Raribdeboda amiT, piriqiT, mdidrdeboda mikenis sulierebis samflobelo. misi Semoqmedebis
gavlena Soreul qveynebSic
gavrcelda.
is erTaderTi ganZi, romelic knososis sasaxleSi idga yvelaze sapatio da gamosaCen adgilas, iyo mocekvave
qalRmerTis qandakeba,
zomiT - adamianis simaRlisa, wyobiT - mdidruli gemovnebiTa da gadawyvetiT, ieriT
- qveyanaze yvelaze sevdiani
da haerovani moZraobiT, RirebulebiT - yvelaze iafi mTels sasaxleSi arsebul simdidreTa Soris.
cekvavda qalRmerTi ise,
rom Tavadac mogindeboda
masTan cekva,
iseTi graciozulobiT,
rom am moZraobaTa miRma
Sinagani arsiT TviT melodia
ismoda qvaSi da yvelas esmoda es musika saocrad lamazi da sevdiani. mTvaris Suqze
iyo am qandakebis xilva yvelaze mimzidveli, mTvare rom
Tavis mkrTal sxivebs afrqvevda qalRmerTis ganSorebis sisastikeze daurvebul spetak
Tvalebs, mTels saxes rom amSvenebda erTiani wyoba didebuli qalRmerTobisa.
aravin icoda, ratom iyo
qali aserigad daRvremili
da Tan ase mimzidvelad mocekvave. misi moZraobebi xazebSi
Cawnuli iyo, im xazebSi, erT
mTlian RerZs rom qmnida qandakebisas. ucremlo mwuxareba
gamoxatuliyo mis saxeze,
romlis dedaazrs Tvalebis
idumaleba gamoxatavda. cekvavda da ar ecekveboda, magram
ise cekvavda, mis mnaxvelsac
aacekvebda, uklebliv yvelas.
saxismetyveleba xels ar uSlida mis moZraobaTa wamierebaSi gaCerebul maradi mSvenierebas, piriqiT,
amZafrebda
cekva sevdas da
sevda cekvas.
mis mzeraSi ar igrZnoboda
cxovreba, igi usasrulobaSi
ganfeniliyo Tavisi vnebiT, TiTqosda winaswar grZnobda raRac saSinelebis, an ganSorebis ulmobel moaxlovebas.
imdenad ostaturad Seesrulebina moqandakes am qalRmerTis qandakeba, rom misTvis xeli ar SeuSlia es emociebi
srulfasovnad gadmoeca. miuxedavad imisa, rom carieli
hqonda Tvalebis budeebi da
sinaTlis Wrili ar igrZnoboda maTSi. qalRmerTi yvelas uyurebda erTi gamoxedviT da swored es atyvevebda
yvelas.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-65
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
sveticxovloba pensilvaniaSi
giorgi gagievis saxeldaxelo foto-reportaJi
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi tkivilis gareSe!
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
merab boTeris
operaciamde
Semdeg
vaJiSvilis, patara S o T i k o s dabadebas vulocavT megobrebs xaTuna da
zurab modebaZeebs. pataras ki vusurvebT sasaxelo qarTvelad gazrdas,
janmrTelobas da mSvidobian samSobloSi cxovrebas.
qarTuli,
namdvili
gudis
yveli
sxva
mraval
nobaTTan
erTad
moikiTxeT
niu-iorkis
maRaziebSi
megobrebi
gaswavliT inglisurs
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa
da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis da skaipis saSualebiT.
lela 347-924-4027
gulistkivili
manuCar kaWaxiZe da `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs qalbaton nazi
CxikvaZes ZmisSvilis, daTo CxikvaZis gardacvalebi gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs qalbaton
iamze goguaZes Zvirfasi mamis gardacvalebis gamo.
nana da zeinab nakaSiZeebi, dali xoferia, nino xarabaZe TanaugrZnoben
qalbaton iamze goguaZes mwuxarebaSi, mamis gardacvalebis gamo.
Tbilisoba niu-iorkSi
kviras, 6 noembers saRamos 5 saaTze, niu-iorkSi Catardeba ukve tradiciad qceuli Tbilisobis dResaswauli da festivali `qarTvelebi
amerikaSi 2011~ `nacionalis~ did darbazSi:
273 Brighton beach ave, Brooklyn NY 11235
am festivals safuZveli SarSan Caeyara SemoqmedebiTi studia
STVR iniciativiTa da organizebiT, niu iorkis Statis asambleis mxardaWeriT, sadac sxvadasxva nominaciebSi wardgnen Cveni Tanamemamuleni,
romlebic warmatebiT arTmeven Tavs emigrantul cxovrebas da ar iviwyeben Tavis profesias da warmatebebsac aRweven.
swored aseT adamianebs gamoavlens festivali welsac da maT daajildovebs niu-iork Statis asambleis TasiT.
dagvekontaqteT: 347-492-4161
12
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kavkas-eqspresi
11-wliani gamocdilebiT
hjujhbf ityb itvltub cdkf~
?
a
i
iaf
?
a
i
f
a
r
sw
?
a
o
d
n
a
s
avtomobilebis yidva
Sida transportireba
aSS-Si da saqarTveloSi
sazRvao transportireba
sahaero gadazidvebi
orive mimarTulebiT:
1 paunti - 2.74$ (Cvens ofisSi motanili)
1 paunti - 2.95$ (saxlidan saxlamde)
sazRvao gadazidvebi:
1 paunti - 0.91$ (Cvens sawyobSi motanili)
aveji da didi zomis tvirTi fasdaklebiT.
Location
Location In
In Brooklyn:
Brooklyn:
164
164 Brighton
Brighton 11
11 St.
St.
Brooklyn
Brooklyn NY
NY 11235
11235
Tel:
Tel: 718-934-1700
718-934-1700
Alt:
Alt: 347-500-5037
347-500-5037
Location
Location In
In New
New Jersey:
Jersey:
123
123 Pennsylvania
Pennsylvania Ave
Ave Gate
Gate 33
Kearny
Kearny NJ
NJ 07032
07032
Tel:
Tel: 201-333-5555
201-333-5555
asaval
dasavalis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
E D I T O R & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad 2011 wlis 28 oqtombers ,
aRmosavleT amerikis droiT SuadRis 2 saaTze.
WWW.MAMULI.COM
enkenisTve,
RvinobisTve.
2011, N66
mamuls guli upirveles yovlisa!
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
asaval-dasavalis gfhnybjhj,bs
am taZris
aRmSenebels saqarTvelos
moqalaqeoba ar hqonia!
1
2
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
I. siyvarulis akademia
filosofiuri qvisa ar iyos, kacobrioba odiTganve eZebda siyvarulis formulebsa da eleqsirebs, es iyo grZnobisSemboWavi Tu grZnobisgamxsneli mistiuri muxti. omebisa da mtroba-siZulvilis miuxedavad kacobrioba mainc trialebda siyvarulis garSemo.
erTni ambobdnen:
vertikaluria siyvarulio,
meoreni amtkicebdnen:
piriqiT, horizontaluriao.
xolo Tu vin iyo am orSi marTali,
dRemde da dReis iqiTac maradiulad irkveva iq - zecaSi.
erTi WeSmariteba ki namdvilad aris
siyvarulSi, romelic moqmedebda kacobriobis gaCenidan dRemde.
mis irgvliv trialebdnen
homerosic,
ovidiusic,
horaciusic,
rusTvelic,
dantec,
Seqspiric,
servantesic...
da moyolebuli dRemde da dReis iqiTac
maradis yvela poeti itrialebs am grZnobebis garSemo...
da iqneba urTierTdapirispireba
azrebis,
fiqrebis,
grZnobebis.
siyvaruli araTu mxolod vertikaluri an horizontaluria,
is maradiulia Tavisi erTaderTi martivi kanonzomierebiT ors plius erTi,
an ubralod ori, romelTagan
erTi realuria,
meore - miraJi,
Tu miraJi ara da isic realuri,
maSin Sidawvis kanonzomiereba afeTqebs
erTs, an orives.
amis garSemo trialebs msoflio,
SeSlili,
SeSlili,
SeSlili msoflio.
xolo Tu raa TviT siyvaruli Tavisi
xibliTa da mimzidvelobiT, amas qarTuli
azrovneba ase icnobs;
da icnobs lakonurad da xatovnad,
pirdapir, gakvirveba SeiZleba.
srulad aris mocemuli pasuxi mTeli
am grZnobis, poeturi metyvelebis darTviT,
sxartazrovnebiT, msoflio poetebi rom
sixaruliT moawerdnen am leqsze xels
da daSvendebodaT kidec `Siraqis gzaze mivdivar,
ukan mabrunebs qario,
win Semeyara pepela,
wiTlad uCanda mxario,
sayvarlis kabas vamsgavse,
RmerTo, damwere jvario.~
aq winswrafvacaa da sulswrafvac, raTa
formula `erTs plus erTi~ urRvevi da
wmida yofiliyo.
azrovneba ki ivseboda, mdidrdeboda sityvakazmulobis ferweriT. sxva araferia
mTeli anakreontea (antiur epoqaSi) da
omar xaiami (saSualo saukuneebSi).
cnobisaTvis - anakreonti antiuri epoqis poetia, romlis
poeziis erTaderT daniSnulebas
warmoadgenda xotba siyvaruls,
romelic erotizebul formebs
iZenda, aseve iyo omar xaiamic
muslimanur samyaroSi, magram mis
poeziaSi Cndeba kidev erTi daviwyebuli Tematika, romelic saTaves warmarTobidan iRebs baxusi. baxusisa da eresis sinTezia mTeli omar xaiami...
da midioda...
da grZeldeboda tendencia am sinTezisa
kacebs uyvardaT
Rvino
da qalebi
da leqsebi.
es iyo winare saxe don-Juanisa. magram
Cven vizrdebodiT da viwrTobodiT aseTi
poeziiT. gemovnebac da msoflmxedvelobac aseTi gviyalbideboda.
Wkuosanni SeTanxmebuliyvnen,
rom siyvaruli
viRacisTvis vertikaluria,
viRacisTvis ki horizontaluri.
amiT gaiyo poezia
sentimentalurad da
optimisturad.
da kidev erTi ram, rasac yvela Seyvarebuli emorCileba... da emorCileba dRemde,
radgan kacobriobas gamovlili aqvs siyvarulis akademia:
poeziis pirveli akordi
mxolod
(an upirvelesad,
an umTavresad)
siyvarulis niadagze gaismis.
Tu vinme iwyebs leqsis weras, is uTuod
Seyvarebulia da misi STagonebis wyaro
da saleqso Sinaarsi trfobas eZRvneba.
aris kidev garTulebuli formebi, ase
vTqvaT, Tvalis asaxvevad pirveli leqsebi ara siyvarulze, aramed
patriotul grZnobebze da misTana sakiTxebzea Seqmnili,
magram Zalian iolad qveteqstebiT mijnuroba ikiTxeba ara samSoblosi, aramed
gulis murazisa. SeniRbva imdenad martivia damwyebi poetisTvis, rom gonieri mkiTxveli iolad mixvdeba ymawvilkacis gulwrfel miswrafebebs.
es sayovelTaod nacadi meTodia satrfos daarqva samSoblo da rogorc ginda
ise ubruno siyvaruli satrfos. es SeniRbva siqalwulis sispetakis sakralobiT
nasazrdovebi kdemamosilebidan modis. es
damwyebi poeti ramdenad seriozulad Camoyalibdeba poetad, es masze da misYSromazea damokidebuli.
aris SemTxvevebi, rodesac siyvarulSi
warmatebuli leqsebis mwerali tovebs
leqsebis weras, radgan risTvisac daiwyo
man es saqmianoba, gaamarTla da Tavis mizans miaRwia. amis iqiT misTvis leqsi saWiro aRaraa.
poezias aZlierebs melanqolia,
siyvarulis pirveli marcxi.
am dros poeti sakuTar azrovnebas uRrmavdeba da iwyebs dabadebas didi poeti.
pirveli miamituri leqsebi yvelaferze
da mainc mxolod siyvarulze icvleba siRrmiseuli poeturi kazmulsityvaobiT.
igi mkiTxvelis Tvalwin izrdeba da ixveweba
`amaRldi, sulo, TeTr akldamaze
mSvenierebis leqsiT mqebeli!
dRes yvelgan mzea da silamaze
sikvdilTan Seni Semrigebeli.~
manamde ki iyo mokrZalebuli galaktioni, aravisgan gamorCeuli da verc ki
SeniSnavdi masSi poetis mefes iseve, rogorc bavSvSi ver amoicnob momaval avazaksa
Tu mamuliSvils. igi galaktionobamde
Cveulebrivi yvawvili iyo akakiT moxibluli, romelmac ar icoda msoflio qariSxalTa moZraoba da kmayofildeboda mxolod siosTan TamaSiT -
`da sarTiWalas meTare saqo
CvenTvis akakis mReris `sulikos~.
Cvenc xom imisTvis gvyolia satrfo,
rom isic ase dakarguliyo...~
tic
ian tab
iZe
ician
tabiZe
`minda davtovo
amqveyniuri yvela sibilwe,
Suri da mtroba
da iq gavfrinde,
varskvlavT wrfel cimcims
SevuTanabro me Cemi grZnoba.~
arada, esec galaktionia.
sasiyvarulo poezias mudam Tan dasdevs
melanqolia. es erTgvari modaa, erTgvari
gulTampyrobeli, romlis miRma poeturi
xilvebiT mdidrdeba Segneba, romelic STagonebaSi gadadis umeteswilad.
siyvaruli cecxlia, romelic erTidan
meoreze gadadis da misi Caqroba SeuZlebelia.
ase daibada qarTul realobaSi `cecxlmokidebulTa~ ordeni, dRes rom `cisferyanwelebad vicnobT~.
maTi urTierTSerwymis erTi mTavari
qvakuTxedi, siyvarulSi Tanamoazreoba iyo
da parizuli bohemis gadmotana qarTul
niadagze. cisferyanwelebi siyvarulSic
da urTierTsiyvarulSic samagaliToni
iyvnen da aseTebadve darCnen. sevdis modernizmi Semoitanes qarTul poeziaSi `sezonis qalbatons
hqonda es afiSa dapyrobil parizSi
Cahyveba gerildad,
roca sxva poeti
leqss dawers kafeSi.
leqsisTvis samSoblo
mas kidev eloda.
astrali wevari,
madana afTari...
melita, kaxeTis
gvirgvini gamtydari.~
sasiyvarulo poeziis eleganturoba mainc ZvelTagan modis,
modis amRerebiT.
ase rom, gulTamxilavi igrZnobs mis
saWiroebas, araTu mxolod TanagrZnobisTvis, aramed xatovani sityvis ganviTarebisTvis.
iliasac ki Tavis mwir poetur qmnilebebSi igrZnoba da ikiTxeba kidec siyvarulisTvis gaRebuli xarki. arada, Cven
mis poezias vicnobT
rogorc mebrZols,
rogorc publicistikis gagrZelebas
Tu danarTs,
rogorc umowyalo kritikas.
misi poezia brZolaa
TiTqosda liriulobas moklebuli,
TiTqosda viRacis gamosajavreblad Tu
gamosafxizleblad dawerili...
ara haerovnad,
aramed mZimed.
maTi kiTxvisas kiTxvis ostati unda
iyo, raTa intonaciurad gadmosce srulad
avtoris naazrevi.
am dros ki ilia poulobs dros da
Sesaferis adgils, raTa siyvaruls Taviseburad, mismieri sinaziT ugalobos...
da es iSviaTi nimuSebic sevdiTaa moculi, gardauvali ganSoreba rom sdevs Tan `gaxsovs, turfav, Cvens did baRSi,
me da Sen rom erTad vrbodiT?
neta im dros... siyvarulis
mets arafers Cven ar vgrZnobdiT.~
Cven am leqsis kiTxvisas vgrZnobT IXX
saukunis aristokratiis cxovrebas,
mis flirtis teqnikas,
gonis azrovnebas da
azrTa urTierTmiswrafebebs ama Tu im
sagnebisadmi,
gansxvavebuls saSualo saukuneebisagan.
CvenSi nel-nela Semodioda don-Juanizmi zomierad, Sefarulad.
qali yovelTvis gviyvarda, magram maTi
grZnobebis mopovebis saSualebebi icvleboda, rac TavSekavebuli da asketuri bunebis iliasTanac ki kargad gamoCnda. iqneb
am asketizmis brali iyo sakuTar TavSi
qalisadmi ltolvis TavSekavebac `an Sen maSin ra icodi,
an Sen giJma ra icoda,
rom im vardze adre Seni
siyvaruli dasWkneboda!..~
magram poezias Tavisi mimzidveloba
da damatyvevebeli muxti gaaCnia.
giyvars Tu ara,
ara aqvs mniSvneloba, Tu eziarebi,
Tavs Segayvarebs.
haerivania,
RrublebSi mfreni
da swored amiT aris is mimzidvli.
Tanac ar emorCileba arc erT dadginebul wesebs da kanonebs,
cxovrebiseuli iqneba es Tu literaturaTmcodneobiTi,
an sulac saleqso Teoriidan gamomdinare.
leqsi mariadi ganaxlebadi eTeriuli
organizmia da am WrilSi moqceuli siyvaruli grZnobieri opiumia.
TviT akakim Tavisi liriuli hangebis
umravlesoba siyvaruls miuZRvna.
bevri maTgani gviswavlia,
bevri maTgani gvimReria,
bevri maTgani ar viciT.
haerovanio, vityviT `sulikoze~, magram
es leqsi erT-erTi idumal leqsTagania
akakis SemoqmedebaSi. masSi mTeli simZafriT daixata siyvarulis Tematikis erTerTi atributi - sikvdili,
da daixata naTeli ferebiT,
mTelis sisadaviT.
aq ar aris edgar pos SiSismomgvreli
damTrgunveloba.
piriqiT,
ginda sul iq itrialo,
am leqsis wiaRSi iyo.
es sayovelTaod cnobili lirikuli
Sedevria, magram, aranakleb mimzidvelia
akakis naklebad cnobili leqsebi, sadac
Tavidan bolomde Cans poetis sidiade.
iyo dro da epoqa, rodesac erTi leqsisTvis qalebi yvelafers gaakeTebdnen,
erTi nagleji xelnawerisTvis.
axla fanebi hqvia aseT moyvarulebs.
samwuxarod, literaturam da ufro
poeziam dakarga dRes Tavisi mimzidveloba.
dRes yvelas SeuZlia leqsis wera,
bevrs kargi leqsis werac SeuZlia,
siyvarulis
eleganturi elegia
magram rogorc yovelTvis, iseve dResac cotas Tu SeuZlia Sedevrebis Seqmna.
amitom TiTqosda gaufasurda poeturi qmnilebebis mniSvneloba mkiTxvelSi.
magram vkiTxulobT ra did poezias, is
xsovna imTaviTve feniqsiviT aRorZindeba
CvenSi. Tundac es `rotSildis qoneba me,
(if, if, if...)
Seqspiris goneba me,
(ho, ho, ho...)
yvelazed ufrosoba,
Seni ki - monoba me!~ (oooo...)
es xumrobaa
da iseTi xumroba,
rom Segiyoliebs da Segityuebs Tavis
wiaRSi...
`Sevardenisa frena me!
bulbulisa stvena me!
da Sengamo, Sengan me tkbili cremlis dena me!~
am striqonebSi ukve ikveTeba akakis
saxe, iseTi, rogorsac vcnobT da verc vcnobT. ritmiT is ar Seefereba IXX saukunes, yvelaze naklebad aris masSi akakiseuli saleqso estetika. masSi modernizmis ritmika ufroa galaktionTan da cisferyanwelebTan daaxlovebuli. mxolod
sityvaTSeTanxmebaa kliSed dadebuli akakis saukunis `sxva vinatro raRa me!
raRa dRe da ra Rame!
roca Senma siSorem
guli damidaRa me!~
yvelaferi mainc xatovanebaa, sityvisa
da sityvis Tqmis kultura, riTac ixiblebodnen odiTganve mSvenieri banovanebi, gulTampyrobeli vaJkacebi ki vswavlobdiT
am siyvarulis akademiaSi da TiToeuli
xrtili da muxli poeturi metyvelebisa zogjer cxovrebaSic gadagvqonda.
es kalkireba zog SemTxvevaSi miamituri iyo,
magram im leqsiviT lamazi,
romelTa tyveobaSic vimyofebodiT.
gvSvenoda sikvdilze gadaWarbebuli
fiqric,
cremlTa denac,
yvavilebis mosiyvarulebac,
Tundac Cvens bunebaSi ar yofiliyo
esa Tu is qmedeba ganivTebuli,
mainc am akademiis damRa dagvyveboda,
radgan Cvenc vwerdiT leqsebs,
Cvenc gviyvarda da
gvegona, im erTi Tu ori leqsis fasad
siyvaruls SeviZendiT.
mere vtyuvdebodiT da pesimizms mivecemodiT axali siyvarulis molodinSi.
mere ki pirveli siyvarulis marcxis
gamocdilebiT mivudgebodiT axal siyvaruls da ase Semdeg. gulSi ki vimeorebdiT vaJas sityvebs, rogorc locvasa da
avgarozs `me ro tirili mewados,
Tqven vis ra gindaT netara?
erTi icinis, sxva tiris,
eseTi aris qveyana.
visac ar mogwonT tirili,
is nu dasjdebiT CemTana;
mtiralis stviris patroni
fexs rogor gavswvdi TqvenTana?!
magram gavigebT erTxelac,
vin axlo vsdgavarT RmerTTana.~
poeziam poetica da mkiTxvelic gagvaTanabra. Cven gviyvars satrfo da yovel
sasiyvarulo leqsSi Cvens satrfos vgulisxmobT. samwuxaroa, rom saswavleblebSi
naklebad aswavlian anakreontul poezias.
Cven CveniT vswavlobT,
CveniT vkiTxulobT,
CveniT vzomavT da vwoniT,
CveniT viyalibebT esTetiur gemovnebas,
satrfoc iseTi gveCveneba,
rogori momxiblavicaa esa Tu is leqsi.
xandaxan CveniTve vvardebiT poetis azrovnebis diqtatis qveS. iSviaTad ibeWdeboda, da isic an anTologiebSi terenti
granelis poezia. is Tavisi wyeulobiTa
da tragizmiT, siSaviTa da simZimiT raRacnairad esalbuneba yoveli Seyvarebulis
guls siyvarulis raRac etapze. vgrZnobT
mis striqonebSi sikvdiliTa da siRaribiT mani pulacias da ufro da ufro viZirebiT mis poetur xilvebSi, radgan axalgazrdul siyvaruls mometebulad sCvevia
kaeSani.
citatebad vimeorebT poetis sityvebs
da mometebulad varCevT siSaveSi ferTa
mravalferovnebas.
sul sxvanairad vuyurebT Cven-Cveni siyvarulis sagansa da obieqts,
vizepirebT, radgan sadRegrZeloebad vambobT am leqsebs da
Tavi geniosebad migvaCnia, Cven rom gavigeT da davinaxeT Ramis ferebis mraval-
saxeoba `me Senze vfiqrob
da TiTqos gxedav,
vfiqrob da isev dRea mziani.
Zvirfaso, mosvla rad gagiZnelda,
Zvirfaso, riTvis daigviane.
axla es grZnoba ufro metia,
axla qarebi arxeven tirifs.
me Sen giambob Cems tragedias
da rogorc bavSvi,
daviwyeb tirils.~
Cven aseT leqsebs ar gvaswavlidnen saswavleblebSi, samagierod siyvarulis akademiam Tavisi Tavdaviwyebuli SemarTebiT
gvaswavla akrZalul da dawyevlil poetebTan misasvleli gzebi. es ar iyo ukuRmarToba, es gansxvavebuli fiqrebis samWedlo iyo mxolod, raTa cxovrebas miscemoda gadasaxvevi sakuTar TavTan gansamartoveblad.
II. siyvarulis axsna da
Tavdaviwyebuli paemnebi
ganebivrebuliyvnen poetebi TayvanismcemelTa gadaWarbebuli yuradRebiT. TandaTan siyvarulic modioda uCumrad.
komplimenti kompliments scvlida,
leqsi - leqss,
Sedevri - Sedevrs.
ase izrdeboda poeti Tavisi Tayvanismcemlebis garemocvaSi. samadlobelic uxvad iyo, romelic siyvarulis axsnas hgavda...
da asec iyo.
ixunZleboda sityvakazmulobiT, mignebuli poeturi metyvelebiTa da uzenaesi
grZnobebiT vaJisa da qalis erTmaneTisken
fiziologiuri ltolvis prozeuli simartive, xolo rTuldeboda ferebisa da
saxeebis saxviT grZnobaTa mdidari warmosaxvebi.
poeti werda,
Cven gulmodgined vimeorebdiT.
raTa maradi satrfos idea sakralurad
da wmidad darCeniliyo `Rames elvare dRe Seucvlia
Tqveni Tvalebis Rrma sibneleTi,
amnair grZnobas xom SeuZlia
daimorCilos mTeli xmeleTi.
momkaliT! yofna mainc Suqia
Tqvenze aRmarTul sadRegrZeloTa,
Sexvedra enas ver Seuqia,
Sexvedra gana ase gveloda?~
aq zeaRmatebuli qaTinauricaa da sevdis
motivic, elegauri ganwyobilebiT rom
qargavs leqss, radgan sevda beWedia siyvarulis, Tundac usafuZvlo da umizezo.
fiziologiuri TvalsazrisiT mas SeiZleba moepovos axsna, poeturi TvalTaxedviT
ki swored sevdaa warmmarTveli sasiyvarulo azrovnebisa,
zogi nazi da saTuTi grZnobebSi rom
ifrqveva,
zogi ki vulgarul da uxeS gamovlinebaSi Tavisi wadilisa.
qarTul poeziaSi, diax, mogvepoveba Tavdaviwyebamde misuli siyvarulis Slegi
grZnobebi, raRac momentSi rom gamarTlebulia aseTi gadareva. vkiTxulobT da gvinda
Cvenc iseTebi viyoT, magram umeteswilad
raRac gvakavebs da gvboWavs. es SeboWiloba siyvarulicaa da Tavmoyvarobac maRalzneobriobiT nakvebi, esec rom damRupvelia siyvarulisa, raRac SemTxvevebSi.
mSvenier banovans mainc uyvars mis gamo
Cadenili umagaliTo saqmeebi, magram
ara yovelTvis,
ara yvelgan,
ara yvelasgan da
ara yvelasTvis.
erTeulebia, romlebic mietrfian siyvarulis siSleges, aravisa da arafers rom
ar uwevs angariSs. amitom mRerian kolxeTSi dResac `zRvisferi gaqvs Tvalebi da
Tavad hgavxar zRvas,
Tu ar Segebralebi da
misTxovdebi sxvas,
mivatoveb gazafxulze
Tesvasa da xvnas,
gadavlaxav adidebul
Woroxsa da mtkvars,
cecxls gavatan Sens samyofels,
Sens siyvaruls qars,
da mogiklav, moRalatev,
mag nafereb qmars...
zRvisferi gaqvs Tvalebi da
Tavad hgavxar zRvas...~
sigiJea es,
magram yovelTvis mindoda aseTi gadareuli Seyvarebuli vyofiliyavi,
gadareul enguris rom ar SemSineboda
da meTqva Tavaweulad da xmamaRla `me im gvars vekuTvni, visac ukan daxeva ar sCveviao~
da satrfos gamo gadareul engurs ar
SevuSindebodi.
neta, aseT siyvaruls ra moklavs... veranairi enguri da veranairi qmari ver daukavdeba aseT wrfel da gadareul swrafvas
ai, qmediTi axsna siyvarulis, da ara sityvebiT. aTaseuli wlebic rom gavides, mainc
darCeba xsovnad aseTi trfoba `qsanzed, aragvzed isev hyvavian
xodabunebi TavTuxebisa,
Seni tuCebic ise tkbilia,
rogorc badagi daduRebisas...~
xsovnaSi isaa CarCenili, istoria rom
ver waSlis da amorecxavs epikuri wyobis
dramatizms ubralo da sayofacxovrebo
ambisgan.
ise, vin iyo aseTi qali,
an qmari,
an sayvareli,
ase-rigad rom aawriala qarTuli azrovneba da mainc rom jiqur midian erTmaneTis sapirispirod erTmaneTTan misaaxleblad... `tramal da tramal gamogedevne,
Semovamtvrie gzebi tiali,
mcxeTas vumtvrie saketurebi,
vlewe taZrebi kelaptriani!
magram, TviTonac daileweba,
dabadebula vinc ki yivCaRad,
muzaradian Sens qmars Semovxvdi,
Tavi Suaze gadamiCexa!~
mainc ar uSindebian,
ar epuebian qmrisa da maspinZlis risxvas,
axlac Camesmis momxiblavi qalis Setireba
`vai cols cudis ymisasao...~
yivCaRi ki mainc ar nebdeba dasanebars,
radgan icis siyvarulis fasi, imis miuxedavadac miiltvis satrfosken, qmari gadaeRobeba Tu ara maT ltolvas erTmaneTisken, Tundac gamxecebulma gaWras cxenica
da kacic da xrmlis wveric moxvdenoda
qviSas, mainc midis da miimReris `modi!
geZaxi aTas wlis mere,
damnacros elvam Senis tanisa;
vardis furclobis niSani aris
da dro axali paemanisa!...~
yvelaferi es poeturi naqmnia da TviT
poeti xdeboda sulTa qurumad, romelsac
SeuZlia `daimorCilos mTeli xmeleTi...~
uyvardaT poetebi qalebs mTeli SegrZnebiT, mTeli azriT
da ara grZnobiT.
azri dayolebuli grZnobebs angariSiani da winaswargamiznul Sedegze orientirebuli qmedebaa. poeti ki arasodes
ar fiqrobs winaswar Sedegebze.
magram man icis SeCerebuli mSvenieri
wamis maradisoba, TiToeuli qvekuTxedidan,
cxovrebiseuli yoveldRiurobidan rom
Wedavs ukvdavebas. am ukvdavebaSi ki TiToeuli Cvenganni varT ganivTebulni, mTavaria im energiis denas SeuerTdes da mis
siaxloves iyo.
istorias bevri geiSa da getera SemorCa
mxolod imitom, rom diadi Semoqmedebis
oromtrialSi iyo moxvedrili.
Cven axla vkiTxulobT mSvidad Cven
samyofelSi TiToeul Sedevrs da xandaxan ocneba migvityuebs TavisTan da davinaxavT am ocnebaSi sakuTar miznebs, Tu
rogor gagvzarda siyvarulma da rogor
gvaqcia geniosebad.
vkiTxulobT da gvjera am simSvideSi
im oromtrialis tragiulobis simZafris
ukvdaveba. didi poetis naqandakari sityvebidan stimuls vRebulobT SemoqmedebiTs,
raTa Cvenc vaqandakoT Cveni siyvaruli `Sen gairyvnebi, aSkara aris,
vgrZnob Sens dacemas winaswarulad,
Seni sxeuli naqandakari
xelidan xelSi wava farulad.~
cota vulgarulobacaa,
cota sinanulic,
magram gardauvalia bediswera da amas
mTelis sicxadiT SeigrZnobs poeti.
cxovrebiseul wvrilmanebze zeaRmatebuli sevdac swored aqedan modis. mas unda am wamierebis SeCereba, raTa uvneblad
darCes gauryvneloba. amisTvis SemoqmedebiT wvas miandobs im wuTierebas... da iqmneba znemrTeli da Zlieri saxeebi poeturad gadaWrili... vkiTxulobT da Sinaganad viZabebiT `oqrosfer TmebiT
Semoburul Subls
RvTaebriobis aCnda niSani,
mzis sxivze TiTqos oqrosi iyo
gaSiSvlebuli geteras tani.
imgvarad TeTri, viT marmarilo,
TrToda, tokavda Zlieri mkerdi,
roca iqave mdgomma mxatvarma
urcxv qals SesZaxa: `qsante SeCerdi!~
galaktioniseulma baladam ase Seqmna
gaSiSvlebuli geteras tanidan didebu-
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
3
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
li afroditas ukvdavi qandakeba, romelic
aTaswleulebs iTvlis. esec siyvarulis
axsnaa Taviseburad, ufro Zlieradac, vidre
raRac Tavdaviwyebuli manqaneba.
da mainc poeziaSi didia erotizmis
gamovlineba mTelis simZafriTa da JiniT,
rogorc mcxunvarebis dauokebloba. esec
siyvarulia - poeziaSi Cawero mTeli survilebi da afeTqebuli wadili.
kiTxulob da grZnob,
kiTxulob da gesmis,
kiTxulob da ugeb,
rogori didia dauflebis wadili,
TiTqosda Tanabari xar poetTan.
es araa aRviraxsniloba, masSi siyvarulis gacxovelebas grZnob, rogor gamxecebiT uyureb mSvenierebas. es araa pornografia - es survilia zegrZnobadi -
xalas da ara xundebians,
radgan male xundeba xundebiani poezia. pativs mivagebT da amis gamo Tvalsawieridan gamogvrCa, rom qarTul poeziaSi swored
aseTi Zalis,
aseTi energiisa da
aseTi melodiurobis matarebeli poezia gagvaCnia.
ai, Tundac SevadaroT zemoT motanil
puSkinis citatas `ra damaviwyebs Sens lamaz Tvalebs,
ram damaviwyos es alublebi!
icode, roca sxvas Seviyvareb,
am siyvarulze vesaubrebi.
vdilze. marTalia, sikvdilze galaktioni yovelTvis fiqrobda, magram sxva iyo
ymawvilkacis mier daxatuli sikvdilis
ferebi. axla ki is siberis saxeSi gamovlinda. ymawvilkacobaSi gatacebiT werda
ukanasknel siyvarulze da Cvenc vgrZnobdiT,
rom is jer Sors iyo da poetma kargad
ar icoda misi realuri gemo, axalgazrda
iyo, da mitom.
sul sxva dafiqreba iyo im avbediT
1937 wels. efemerulma saxem realuri
konturebi SeiZina. sikvdilis SiSi yvelas
wvevia qveynad da albaT galations pirvelad maSin ewvia es grZnoba, roca Tqva `ar megona, rom rodesme
Caesmoda sayvareli adamianis xma, TiTqos
bednieri da galaktioniviT ironiuli `Zvirfas galaktions Cemi
salami! konstituciis dRes
gilocav! gal, Cemi pirveli
werili, SesaZloa axlaxan
miiRe, veli pasuxs mouTmenlad. gimeoreb, rom yovelTviurad SeiZleba gamogigzavno ori werili: ramdeni
saqme maqvs, garda amisa, avadmyofob da me ki arafriT
SemiZlia dagexmaro, gexvevi
da gkocni Sen Cemo Zvirfaso, rogorc bavSvs (...)
`rogorc avaza Sen tanxurvali
daeZeb kuros - rom dagiurvos...
gxedav da vici: Seni kunTebi
daTeslilia Cemi surviliT.
wamoviwevi... Sen gabrundebi
gadalewili mxecis surviliT da gavardebi...
dagedevnebi...
TeTri muxlebi TiTqo hkivian:
Seni var Seni, modi, gevnebi.~
da TavdaviwyebaSi gadafrena TiTqos
Svebaa vnebaTaRelvis daokebiT miniWebuli.
Cven vgrZnobT poeturi simsuyiT vnebis
Sekrebas sigamZRramde, meti rom ar SegiZlia, ise...
da mainc giyvars uzomod
da elodebi axal damSevas,
raTa yvelaferi daiwyos Tavidan `naTeli xviTo.
dayviTluli sivrceTa guga.
Ria zafrana, yaramfili.
mtevani fallos.
saZroxes suni, atexili
moangrevs palos
akvrivebuli tanmagari
zangela buRa.
xuruSi Tesli materiis
da avi xorci.
Rvria surneli. vnebis texa.
titveli xvati.
cecxlis ZuZuebs gametebiT
wovs mruSi xvadi keTrovan tanze daRvenTili
luesis lorwiT.~
`me Zlier miyvars iisferi Tovlis
qalwulebiviT xididan fena:
mwuxare grZnoba civi sisvelis
da siyvarulis ase moTmena.~
Tovli siyvarulis piroba ki ara, siyvarulis ganwyobaa iseve rogorc qari, `xeTa
rigs, xeTa jars~ rom xris rkalad, da
sadRac qari waiRebs poetis Zaxils `sada xar, sada xar, sada xar!..~
poetebma sasiyvarulo mravalferovani
garemo dagvixates,
iqneba es zRva,
RrublebSi frena,
magnolia da tirifi,
Tu sxva mravali,
rac ki gonebisTvis xelmisawvdomic
da xelmiuwvdomelic Tanabrad iqneba.
siyvarulisTvis yvelaferi misaRebia,
rac Seqmnis ganwyobilebas. raRac SemTxvevaSi SeiZleba gadajaWvuli iyos patriotul lirikasTan ise, rom sazRvaric
ver daadgino,
sad iwyeba da mTavrdeba erTica da
meorec, magram aris, TvalnaTliv xedav,
rogor uyvars poets satrfo Tundac
ananurTan,
an rogor aris sakuTar TavSi gansaxierebuli Tergdaleuloba...
da rogor uyvars im Tergdaleuls
samSoblo da satrfo,
erTmaneTisgan, rom ver arCevs.
igi mzadaa aragvze Casafrebul yaCaRebTan mivides, raTa moklan da mere sikviliT moeferos samSoblosa da satrfos
da orives uTxras `Sen Cems sikvdilSi
ar gidevs bralio.~
TiTqos alegoriaa,
magram arc aris alegoria.
es ulmobeli bedisweraa, romlis Tavidan
acileba SeuZlebelia, radgan amiT gaRiarebs eri Tavis moZRvrad. Sen, marTalia,
giyureben, rogorc kerps, magram sulis
siRrmeSi mainc gagaCnia diadi grZnobebi
da amas sisustis gamovlinebad aRiqvam,
yovel SemTxvevaSi garegnulad ase gsurs
warmoaCino, Torem Tavadac kargad ici,
rom siyvaruli sisuste sulac ar aris
da misi aSkara gamovlineba araa dasaZraxisi -
ra Tqma unda, aseT poezias aravin gvaswavlida, arada bunebaSi arsebobda da arsebobda mTeli Tavisi siZlieriTa da gatacebiT, mTeli Tavisi silamaziT.
mas arsebobis ufleba iseve aqvs, rogorc
yvelaze
naz,
saTuT da
uwyinar leqss.
siyvarulis gamovlineba aravisze naklebia maTSi, araTu marto gamovlineba, qmedebiTac damtkiceba siyvarulis, radgan swored poetur aRviraxsnilobaSi aris Sesiyvarulebis TavSekaveba. swored imitom
gviyvars satrfo, rom es eqstazi ganvicadoT srulad da Tu poeziac Tanamdevia
yvelafer amis da wuTiT ar gtovebs poets marto, albaT amis gamo werda galaktioni da amasve gulisxmobda, roca ambobda-
`Sen aq ra ginda, magram yovelTvis
momagondebi am ananurTan.
Savi aragvi TeTr aragvs erTvis,
Cveni gaTiSva ki yvelas surda.~
es leqsi ticianma Tamunia wereTels
miuZRvna, mas uzomod uyvarda Tamunia
(iqneb aqedan wamovida qarTul literaturaSi Tamunias mistiuri saxe? m.k.) Cvenc
gvyavda saTayvano mandilosnebi da meuRleobis erTgulebis uRalateblad mainc
gviyvarda da amis magaliTi swored ticianma mogvca. amaSi aranairi vulgaruloba
da aRviraxsniloba ar yofila. ubralod
qarTveli poetebi vetrfodiT maradi silamazes da iseTi colebi gvyavda, rom maTac
kargad esmodaT amisi da icodnen fasi
da yadri am platonuri siyvarulisa.
garemos garemoebis srulmomcvelobiT
gardasaxva mohyva, radgan sxvadasxva viTarebaSi danaxuli satrfo gacilebiT mimzidvelia da es gardasaxva warmoadgens
artistul xilvebs sinamdvilisas, radgan
poeti Tavisi STagonebiT artisti unda
iyos, raTa dainaxos da Seisisxlxorcos
irealuri samyaro da daxatos ise, rogorc
realuri. amave dros ar kargavs siyvarulis SegrZnebis simZafres, Tanac teqnikuradac maRal donezea leqsi gamarTuli.
sxvafriv poeziis mSveniereba xiblsa da
mimzidvelobas dakargavda. erT moqnil
frazaSi Caatia saqarTveloca da satrfoc
mTeli RirsebiT, TiTqos erTmanmeTisTvis
Seqmnilano. `TiTqoso~, - amas Cven vambobT,
Torem poetisTvis es sityva am konteqstSi
ar igulisxmeba. igi rasac wers, Tavis naTqvamSi darwmunebulia, rasac ambobs, ise
rom yofiliyo, marTlac saucxoo Serwyma
gamovidoda satrfosi da samSoblosio.
`mTavazobdiT debi vardiT
da ambobdiT landebiT:
`Tqven iseTi kargi xarT,
`Tqven poeti brZandebiT~.
da gavida ivlisi
da movida, wamebo,
SfoTiani tfilisi:
poetebis samefo!~
iyo dro, roca ana-banasaviT vswavlobdiT puSkins, mis dekabristul leqsebsa
da zedmoyolebul anna kernisadmi miZRvnil
leqsebs. vizepirebdiT da vTargmnidiT
yovelis mxridan yovel striqons Taviseburad da gvsiamovnebda da Tavs viwonebdiT `z gjvyz xeäyjt vuyjdtymt=
gthtlj vyjq zdbkfcm vs=
rfr vbvjk/nyjt dbltymt=
rfr utybq xbcnjq rhfcjns\~~
iyo dro da
iyvnen qalebi,
am da aseTi leqsebis gamo rom Wkuas
kargavdnen da TavianTi xvaSiadis gadmofrqveviT Cvenc gvakargvinebdnen Wkuas.
magram es ar iyo adamianTa siyvaruli,
es mxolod da mxolod poeziisadmi
Tayvaniscema iyo da sxva araferi
da amis gamo yvlaferze wamsvlelebi
viyaviT Cvenc da isinic...
da mivdiodiT kidec.
marTalia maradi xelovnebam erovnulobis sazRvrebi ar icis da araTu puSkini,
SeiZleba Sellica da baironic, rilkeca
da mistralic aseTive ZaliT gviyvardes,
Tuki gvecodineba maTi Semoqmedeba. Cven
ki mxolod rusuli literaturis codnas
gvaZalebdnen, sxvas arafers. amitom vRebulobdiT TviTganaTlebas da amisi saukeTeso saSualeba siyvarulis akademia iyo
da is gvaiZulebda amogvekriba sabWoTa
kritikidan akrZalul mweralTa citatebi da ase gagvecno msoflio klasika da
Tanamedrove literatura.
puSkini ki xeluxlebeli iyo iseve,
rogorc `marqsizmis klasikosebi~, radgan
puSkini rusi iyo da dekabristuli buntisken gadaxrili... da axla isic irkveva, rom igi moisyida mefem. xolo mosyidulis poezia imdenad kargi da mSvenieri aRar iyo. bevrjer gegmavda poetur
gaqcevas (`ïîtnbxtccrbq gj,tu~, - rogorc amas Tavad uwodebda. m.k.), erTi aseTi
gaqcevis Sedegad man Tavi saqarTveloSi
amohyo.
ase iyo Tu ise, qarTvel qalebTan sayovelTaod cnobil meqalTanes araferi gamouvida. tyveobidan Tavi ver daaRwia saqarTveloSi, radgan kavkasiaSi es-es iyo fexi
hqonda mokidebuli rusT xelmwifes da
puSkini misTvis advili mosaxelTebeli
iyo.
parizSi moiwadina bolos gaqceva da
swored frangis xeliT daasrula amqveyniuri sicocxle didma poetma. puSkinis
cxovrebis bolo periodze vambobdiT
`tyveoba iyoo~, sinamdvileSi ruseTis imperatorma misi genia Seisyida mTeli Tavisi avladidebiT.
misTvis mTavari puSkini iyo, Tu ara
gercens da gogols ase eqnaT, TavSi qva
exalaT.
am politikur TamaSSi uZluri iyo
siyvaruli, ojaxi da misi wesiereba sabediswero aRmoCnda poetisTvis.
Cven ki, mkiTxvelebi, pativs mivagebT
mxolod mis gulwrfel poezias,
ma imsxverples. siyvaruli revoluciebze da TviT sikvdilzec maRali, amaRelvebeli da momajadovebelia. am leqsSi gaixsna Tovlis mravalferovneba - vardisferisa, Semdeg ukve iisferisa.
es garemoa siyvarulis, sadac mxolod
da mxolod valdebuli xar, rom giyvardes:
vetyvi, Tu rogor gviyvarda Zvelad
Cven trfialeba wregadasuli,
Tu rogor gaqra ocneba yvela
da mogonebad darCa warsuli.~
da kidev erTi - tragizmis mTeli sidiadiT rogor aris gamJRavnebuli dumili, SemaZrwunebeli dumili.
didsulovani unda iyo,
raRac demonuri unda ijdes SenSi,
rom es waikiTxo da dadumde:
`Zvirfaso gal, aq zamTari
TandaTan ZalaSi Sedis. TiTqmis yovel dRe Tovs. guSinwin
saRamos seirnobis dros wvrilad Tovda, eleqtronis Suqze
fifqebi yvavilis TeTri furclebiviT cvioda, tyemlis yvavilis TeTri furclebiviT. gaxsovs, gal, rogor cvioda xolme yvavili gazafxulze, niavis
naz wamoqrolvaze. hoda, es Tovlis fantelebi im TeTri furclebiviT rialebs, TiTqos iRimebian, udardelad cekvaven, daqrian marjvniv da marcxniv trialeben, trialeben. aseve Cemi fiqrebi Sen dagtrialeben...
vigoneb Sens leqsebs `Tovli~,
`atmis yvavilebi~... gexveviT
da gkocniT Sen da Sens leqsebs,
rogor TavdaviwyebiT myvarebixarT Tqven!~
didi moTminebaa saWiro, am werilis
wakiTxvisas rom ar iyviro, iRrialo, rom
Sehyaro mTeli qveyana, radgan es werili
1937 wlis miwuruls miswera galaktions misma meuRlem patimrobaSi myofma.
galaktionma ki yvelaferi es SesaZrwunebeli dumiliT gadaitana. galaktioni arafers swerda meuRles. igi sakuTar TavSi
Caiketa ise, TiTqo Secvaleso kaci. did
poetebs ase ebrZodnen yovel droSi da
yovel epoqaSi mefeebi da gensekebi.
magram yvelafris miuxedavad, garegnuli dumilis mkacrad dacvis miRma im
didma grZnobam, siyvaruli rom hqvia saxelad, daafiqra didi poeti, araTu sakuTar qmedebebze, aramed sibereze da sik-
dasWkneboda vardi,
me megona - magnoliebs
ver daZlevdaT dardi.
ar megona, Tu sibere
aris sinamdvile,
me megona - maradisi
aris siymawvile.~
raRacatom (?) aekviata matareblebis,
liandagebisa da sadgurebis Tema.
mosvenebas ar aZlevda aqoSinebuli matareblebis xilva. metalurgiuli simZimis
xmaurSi TiT-qos Tavis kivils axSobs
ise, rom aravin gaigonos.
arc gaugonia aravis,
arc mas,
visac unda gaegona `mowmea rbevis da
TareSis xvadguris
bindbundi sazizRari
rkinigzis sadguris,
agzavnis sadRaca kuboebs - vagonebs
da maTi kivili im dReebs magonebs.
rodesac am gzebze gaekra vaeba...
nuTu is kivili liandags Caeba?~
da bolos, siberis gamonaTeba yvelafris
Semdeg da yvelafris bolos. man es aRiqva,
rogorc naTlad damdgari faqti da SiSiT
ki ara sevdanarevi xalisiT Seegeba mas.
masSi ukve gamoZaxilia im pirveli SiSisa da tkivilis, avadmyofobisa da sikvdilis, romlis winaSec ukve SexumrebulSeTamaSebulia `am Cems TmebSi
vercxlis Crdilebs,
siberis dro aqsovs,
ar vemduri siyvawviles,
is xom, kargad maxsovs.
sinamdviles ar vemduri,
ar yofila TiTqmis;
aryofilze sayveduri
arasodes iTqmis.
da arc SiSi gaorebis
ar migrZvnia mware...
me xom mTeli gza cxovrebis
ase gavatare.~
es leqsi TiTqos mobodiSebaa im diadi siyvarulis mimarT, ase gulmodgined
rom daudumda. iqneb am leqsis werisas
gkocni Zlier. Seni olia.
1937 wlis 5 dekemberi.~
rodesac damTavrda stalinuri epoqa,
nel-nela daiwyo represirebulma xalxma
Sin dabruneba, 1956 wlis Semdeg ki masiurad daiwyo reabilitaciis procesi. olRa
okujavas aRaravin hyavda Wirisufali, sikvdilis Semdeg rom moexdinaT misi reabilitacia. galaktioni sxva colis xelSi
iyo moxvedrili.
III. siyvarulis garemo
da kidev erTi mcire detali galaktionis anakreontuli poeziis garSemo. es,
ra Tqma unda, hi poTezis saxiT:
1919 wels gamovida galaktionis meore wigni saTauriT: `GR`ANE AUX FLEURS
ARTISTIQUES~ (`artistuli yvavilebi~).
me ar vityvi am krebulis literaturul
da istoriul mniSvnelobaze. mxolod
erT sakiTxs mivaqcev yuradRebas am krebulSi mexuTe nomrad dabeWdilia leqsi saTauriT `mariam antuaneta~.
am saTauriT es leqsi mxolod am krebulSia dabeWdili, Torem sxva gamocemebSi am
nawarmoebs hqvia `mova, magram rodis~. TariRadac dasmuli aqvs `1918-1919 wlis
ivnisamde (anu leqsi pirvelad gamoqveynda maSin, roca gamoica wigni da masze
muSaoba mimdinareobda krebulze muSaobis periodSi. m.k.)~.
ratom moxda saTauris Secvla Semdeg
gamocemebSi, Zneli warmosadgeni ar unda
iyos. es mxolod Tvalis asaxvevad gakeTda,
raTa SeniRbuliyo adresatisa da prototi pis vinaoba... da esec sabWour epoqaSi.
`Soreuli qalis eSxi
mova, magram rodis,
siyvaruli sasaxleSi
mxolod erTxel modis!
aseTia nazi bedi,
bedi rCeul feris;
sicocxleSi TeTri gedi
mxolod erTxel mReris.~
leitmotivi da kvanZis gaxsna am leqsisa
TeTr geds Sedarebuli safrangeTisa da
ruseTis samefo ojaxebis meuRleebSi igulixmeba, romelnic swored revoliucieb-
`Sen saqarTvelos
dedofloba dagmSvendeboda...
dagmSvendeboda da rarigad
dagmSvendeboda.
Sens erT sityvaze
qalaqebi aSendeboda
da daiwyebda udabnoSi
Srials walkoti.
erTi SexedviT
vaJkacebis gulebs dahkoddi
da mzis TinaTins
dahkodavdi TvalTa cialiT,
dalocdi laSqars
da im RvTiur locvis gamgonebs,
ar eqnebodaT spaTa SenTa
mterTan ziani.~
mere imasac ambobs, rom
`Sen rusTavelis
siyvarulic dagmSvendebodao.~
didi poeturi xilvaa da siTamame, romelic SeSvenis kazmulsityvaobas. am leqsSi
siyvarulis gulwrfelobaa, gardasaxvis
moxdeniloba ise, rom araferi SebRalos.
ai, amitomaa poeti saTayvanelebi, misi grZnoba saTuTi. didi saidumloa Cadebuli
RmerTisgan adamianurobaSi poeturobiT.
SeiZleba bevri ram mecnierebaSi formulebamde daiyvano, magram verasodes SesZleb
poetis sulis Sefasebas, radgan poeziaSi
RmerTia davanebuli da amitomaa Tundac
garegnulad datyvevebuli, Sinaganad Tavisufali poeti.
da bolos, reziumes saxiT irakli abaSiZes moviSvelieb `da Seni wasvla gvaneboda
daiss, avdrians,
daiss, romelsac sxva Sesafers
veRar upovi,
Seni sasaxle mxriT ezida
Salva dadians,
ukan `muStariT~ gagyoloda
dalgaukovi.
da samaris win CaeTvaleT
Senda saqebrad,
marad cocxlebSi, marad mxneSi,
marad mRviZarSi mere, odesme wmida mTaze
asamaRleblad,
rogorc lombardSi
SeenaxeT vakis miwaSi...~
manuCar kaWaxiZe,
2011 wlis 20 agvisto
4
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
mxolod da mxolod qarTvel mkiTxvelTa interesis gamo
vbeWdavT biZina ivaniSvilis Ria werils sazogadoebisadmi
sanam mTavar saTqmelze gadavidodeT, minda oriode sityva sakuTar Tavzec giTxraT.
Cemi, rogorc biznesmenis warmatebis mTavari saidumlo SemdegSi
mdgomareobs: me SemiZlia swrafad
Sevafaso situacia, miviRo swori
gadawyvetileba, sworad SevarCio
kadrebi da kargi menejmentis saSualebiT swrafad mivaRwio dasaxul
mizans.
garda amisa, mimaCnia, rom nebismieri saqme sufTa xelebiT, adamianebTan gulwrfeli da gaxsnili
urTierTobebis safuZvelze unda
keTdebodes.
ase vicxovre, ase movedi aqamde
da ase micnoben rogorc saqarTveloSi, aseve msoflios sxvadasxva
qveynebSi. amis dasamtkiceblad me
gavixseneb ramdenime detals Cemi
erTaderTi interviudan, romelic
rusul gazeT `vedomosts~ miveci
2005 wels (imasac minda gavusva
xazi, rom verafers gadaWarbebuls
interviuSi ver vityodi, radgan
elementarul cdomilebasac aravin
mapatiebda).
interviuSi kargad Cans Jurnalistis gamZafrebuli mcdeloba
rogorme mamxilos raime arakanonierebaSi, Tumca isic kargad Cans,
rom man verafers miaRwia, piriqiT,
am interviuSi Tqven SegiZliaT
naxoT ramodenime ruseTisa da aramarto ruseTis biznesisTvis uprecendento magaliTebi, romlebsac
dResac siamayiT vixseneb. ai, erTerTi maTgani:
1998 wels, roca ruseTis saxelmwifom defolti gamoacxada, Cemi banki erTaderTi iyo im umsxvilesi bankebidan (sxvadasxva tipis
sabanko reitingebSi me-2_me-5 adgilze imyofeboda, xolo filialebis
raodenobiT me-2 iyo `sberbankis~
Semdeg), romelmac pirnaTlad Seasrula meanabreebTan da biznespartniorebTan nakisri yvela valdebuleba.
imave interviuSi me vixseneb, ruseTis maSindeli finansTa ministris sityvebs evropisa da amerikis
gawbilebul bizneselitasTan Sexvedrisas, sadac is ambobda Tu rogor zewolas ganicdida maTgan,
rom ase uxeSad gadaagdes isini,
ris Sedegadac uamravi fuli dakarges ruseTSi da rom mis mZime
pozicias rogor amsubuqebda erTaderTi precendentiT, romelic Cemi
bankis saqmianobiT Seiqmna.
am precendentiT da aramarto
amiT, me umwikvlo saxeli maqvs,
rogorc ruseTis, ise evropis da
amerikis bizneselitaSi. amitomac
rodesac saakaSvilis absoluturad aradi plomatiuri, Seuracxmyo-feli gancxadebis Sedegad
ruseTis mTavrobis misamarTiT, ruseTis mTavroba ise gaRizianda, rom
saerTaSoriso samarTlisTvis miuRebeli da gauazrebeli qarTvelebis deportacia daiwyo. maSinac
ki veravin gabeda Cemi biznesisTvis
xelis xleba.
vfiqrob, is gamocdileba da is
Tvisebebi, rac biznesSi mravalwlianma moRvaweobam SemZina, xels Semiwyobs sworad warvmarTo Cemi saqmianoba politikaSic.
rogori menejeri var me, amis
dasamtkiceblad Tundac is faqti
kmara, rom cxra welia ruseTSi
ar Cavsulvar, magram Cems mier awyobili biznesstruqturebi absoluturad gamarTulad muSaoben.
miuxedavad imisa, rom saqarTvelos xelisufleba da mis mier
marTuli sainformacio saSualebebi jiutad cdiloben rusul politikasTan mimaban da lamis ruseTis agentad gamomacxadon, veravin
damisaxelebs amis damadasturebel
Tundac erT faqts, radgan aseTi
ram bunebaSi ar arsebobs.
rogorc vTqvi, cxra weli ruseTSi ar vyofilvar da am xnis ganmavlobaSi ar yofila arcerTi
zari Cems telefonze ruseTis politikuri wreebidan, ar mqonia arcerTi Sexvedra rus politikosebTan.
saqarTvelos xelisuflebas amis
gadamowmeba ar gauWirdeba, Tumca
maT amis gadamowmebac ar sWirdebaT - maT isedac SesaniSnavad ician,
rom aranairi kavSiri ar mqonia
da ar maqvs rusul politikasTan.
xelisuflebis mier SeTiTxnil
binZur Worebze da absurdul braldebebze Tavis marTlebas ar vapireb, vityvi mxolod erTs - saqme,
romelsac me wlebis ganmavlobaSi
vakeTeb saqarTveloSi, Tu sindisis
natamali aqvs, rogor SeiZleba ruseTis politikur interesebs daukavSiros vinmem?
sad aris aq elementaruli logika? saqmeman Senman gamogaCinoso,
naTqvamia.
2008 wlis Semdeg, roca saqarTvelos xelisuflebam arCevnebi
gaayalba, ris gamoc am xelisuflebasTan yovelgvari kavSiri gavwyvite,
Cems winaaRmdeg saxelmwifo manqana mTeli simZlavRiT amuSavda, wamovida sibinZuris niaRvari teleekranebidan, gazeTebidan, daiwyo muqarebi, SantaJi, magram verafers gaxdnen - Cems saqmianobaSi Savi laqebi
da xarvezebi ver ipoves. verc ipovnian mas, rac bunebaSi ar arsebobs.
sxvaTaSoris, am usafuZvlo braldebebis gasabaTileblad gamoica
sakmaod didi moculobis wigni,
sadac amomwuravi pasuxia gacemuli cilismwameblur da TiTidan
gamowovil braldebebze.
aqve visargebleb SemTxveviT da
Jurnalistebs vTxov xelaxla nu
daiwyeben saubars im Temebze da
xelaxla nu momTxoven pasuxs im
kiTxvebze, romelzec pasuxi ukve
gacemulia.
da bolos, radgan gadavwyvite
politikaSi mosvla, me aucileblad
moval xelisuflebaSi.
rogorc zemoT vTqvi, me yovelTvis vasruleb Cems danapirebs, yovelTvis vasruleb Cems sityvas da
nakisr valdebulebas.
radgan qarTvel xalxs sityvas
vaZlev, rom moval xelisuflebaSi,
e.i. aucileblad moval!
xolo roca es moxdeba, imasac
gpirdebiT, rom mTels Cems gamocdilebas, Cems yvela resurss saqarTvelos aRorZinebas da ayvavebas, saqarTvelos TiToeuli moqalaqis keTildReobas movaxmar.
amasTan erTad imasac gpirdebiT,
rom viqnebi samarTliani, obieqturi,
lmobieri, humanuri da amave dros
ukiduresad princi puli, mkacri
da momTxovni TiToeuli im adamianis mimarT, romelsac saxelmwifo
struqturebis ama Tu im ubanze
mouwevT muSaoba.
sazogadoebisTvis cnobilia, rom
me Zalian axlobel adamianebsac
ar vapatie, roca maT kanoniT dawesebul normebs da moralur-zneobriv princi pebs gadauxvies.
Secdomebis gamosworebis Sansi
yvelas miecema, magram aravis ar
miecema imis ufleba, rom saqveyno
saqmeebi Tavis pirad interesebs
moargos da sxvis xarjze, xalxis
xarjze sakuTari keTildReoba moiwyos.
vimeoreb, me aucileblad moval
xelisuflebaSi, radgan sityva mogeciT, aucileblad moval!
ratom movedi
politikaSi
bevri svams kiTxvas da bevrs
ukvirs, me, warmatebulma biznesmenma, yovelmxriv uzrunvelyofilma
adamianma, ratom Sevagde yvelaferi
sasworze da ratom gadavwyvite
politikaSi mosvla?
am kiTxvaze pasuxi Zalian martivia imitom, rom vxedav samSoblo
mekargeba, xolo rodesac samSoblo
gekargeba, arafers ar aqvs fasi,
arc qonebas, arc fuls, arc privilegirebul mdgomareobas.
es sityvebi Cvens komformizmiT
daavadebul sazogadoebaSi SeiZleba
vinmes xmamaRla naTqvamad moeCvenos da swored amaSia Cveni yofis
ubedureba. ar davmalav, sanam politikaSi mosvlas gadavwyvetdi, orjer davapire saqarTvelodan wasvla.
visac ar sjera SeuZlia gadaamowmos da naxos, rogorc davabrune
ukan SekveTili TviTmfrinavebi, bolos saqme iqamde mivida, rom ojaxis wevrebma, Cemma meuRlem da Cemma
vaJebma miTxres - Sen SegiZlia waxvide, es Seni nebaa, magram Cven aq
vrCebiTo.
Cemma ufrosma vaJma, utam miTxra,
Tu Sen ar waxval politikaSi, maSin me wavalo. me da Cemma meuRlem imas mivaRwieT, rom Cveni Svilebi, romlebic safrangeTSi gaizardnen, Cvenze ufro didi patriotebi da Cvenze ufro kargi qarTvelebi arian. utas sityvebi bolo
wveTi iyo, ramac yvelaferi gadaswona da yvelafers Tavisi adgili
miuCina.
me SevZeli mejobna sakuTari TavisTvis, dameZlia Cems TavSi SiSi,
eWvi, skepticizmi, axla ki jeri
Tqvenzea.
axla TiToeulma Tqvenganma, am
qveynis TiTeulma moqalaqem, unda
SesZlos sakuTar Tavze gamarjveba
da saerTo saqveyno saqmis garSemo darazmva.
am brZolaSi Cven yvelani Tanabarni da Tanasworuflebiani varT
da yvelas Tanabrad gvawevs pasuxismgebloba qveynis awmyosa da momavalze.
politikaSi imitom movdivar,
rom mivxvdi, mxolod qvelmoqmedebiT, finansuri daxmarebiT da sponsorobiT, calkeul sferoebSi investiciebis CadebiT da lokaluri
RonisZiebebiT, qveyanaSi arsebul
saerTo viTarebas da saerTo mdgomareobas ver Secvli, Tu yovelive
amas qveynis xelisufalTa poli-
tikuri neba da mxardaWera ar
umagrebs zurgs.
me mivxvdi Cems Secdomebs da
mivedi im daskvnamde, rom saWiro
da aucilebelia pirvelyovlisa
Seicvalos politikuri garemo
qveyanaSi, Seicvalos zogadad politikosis da politikis arsis da
daniSnulebis gageba Cvens cnobierebaSi.
me movdivar politikaSi ara
vinmes dasamarcxeblad, ara vinmeze
Suris saZieblad, aramed saqarTvelos TiToeuli moqalaqis gasamarjveblad.
saqarTvelos dasakargi kaci ar
hyavs, TiToeuli adamianis potenciali unda iqnes saTanadod gamoyenebuli da dafasebuli, Cven yvelani
unda gaverTiandeT, me yvelas vuwvdi xels saTanamSromlod, maT Soris Cems oponentebsac, Cven yvelani unda gaverTiandeT, magram sanam
gaverTiandebodeT, yvelas da yvelafers Tavisi namdvili saxeli unda
daerqvas, yvela unda warvdgeT erTmaneTis winaSe ara niRbiT, aramed
Cveni namdvili saxiT, yvela unda
gavTavisufldeT nebsiT Tu uneblieT wamokiduli tvirTisagan.
me mzad var sazogadoebisgan wamosul nebismier kiTxvas gavce amomwuravi pasuxi da amasve moviTxov
sxvebisganac.
arc me var uSecdomo da Cems
Secdomebs ar vmalav, vfiqrob, aseve
unda moiqcnen sxvebic da raRaceebze uari unda Tqvan, ai, amis Semdeg
me mzad var nebismier maTganTan
viTanamSromlo, sxvanairad da sxvagvarad Cveni urTierToba ar Sedgeba.
Cemi azriT, jer unda gaivlos
sademarkacio xazi, unda Seiqmnas
ori polusi da naTlad unda iTqvas,
mizezTa da mizezTa gamo visi gverdiT ver davdgebi da visTan ver
viTanamSromleb.
visTan ver
viTanamSromleb?
ver viTanamSromleb fsevdoopoziciur partiebTan, romlebic xelisuflebasTan farul garigebasa
da kavSirSi arian da misi instruqciebiT da miTiTebebiT moqmedeben.
Cemi azriT, swored fsevdoopoziciuri partiebia qveynis demokratiuli ganviTarebisTvis yvelaze damabrkolebeli da xelisSemSleli Zala, romelic gadamwyvet
momentSi xelisuflebis yvelaze
saimedo mokavSired da partniorad gvevlineba.
sinamdvileSi saakaSvilis xelisufleba am fsevdoopoziciuri Zalebis mxrebze dgas - es Zalebi
uqmnian saakaSvilis reJims demokratiulobis fons danarCeni msoflios winaSe da faqtobrivad erTpartiul qarTul parlaments TavianTi fsevdoopoziciuri moRvaweobiT mravalpartiuli parlamentis
imijs uqmnian.
swored maT SeaqvT ganxeTqileba da areuloba WeSmaritad opoziciuri Zalebis nebismier wamowyebaSi, isini axSoben, aneitraleben
da kalapots ucvlian xalxis saprotesto ganwyobas.
me ar moveridebi maT dasaxelebas da Riad vacxadeb: ver viTanamSromleb `qristian-demokratebTan",
`leiboristebTan", `axal memarjveneebTan", `edp"-sTan, `qarTul partiasTan", TorTlaZis, daviTaias partiebTan.
`qristian-demokratebis" lideris giorgi TargamaZis politikuri saqmianoba uamrav saeWvo moments Seicavs, dawyebuli aslan
abaSiZesTan misi TanamSromlobiT,
gagrZelebuli badri patarkaciSvilis mimarT mis mier Cadenili
RalatiT da damTavrebuli imiT,
rom Ralatis safasurad xelisuflebam TargamaZes partia Seuqmna,
daufinansa da gayalbebis gziT parlamentSi Seiyvana.
xelisuflebis dakveTas asruleben zemoTnaxsenebi partiebis liderebi Salva naTelaSvili, daviT
gamyreliZe, erosi kiwmariSvili, baCuki qardava.
diax, me ver viTanamSromleb am
adamianebTan, Tumca ar gamovricxav,
rom am fsevdoopoziciuri partiebis zogierT wevrTan urTierTobaze davTanxmde, Tu isini sakuTari
politikuri warsulis revizias
SeZleben.
ar SemiZlia oriode sityva ar
vTqva sozar subarze, adamianze, romelsac ombudsmenis sapasuxismgeblo postze bevri kargi saqme aqvs
gakeTebuli da romelsac araerTxel daufiqsirebia mtkice pozicia xelisuflebis Tavnebobis winaaRmdeg.
didi gulistkiviliT da sinanuliT vambob, rom sozar subari
aRmoCnda iq, sadac misi adgili
ar iyo.
Tu baton sozars survili eqneba
Cvens politikur organizacias SemouerTdes, me amas mxolod mivesalmebi.
kidev vimeoreb, TanamSromlobaze
uars vacxadeb zemoT dasaxelebul
opoziciur partiebTan da ara am
partiebis calkeul keTilsindisier wevrebTan.
masmedia
gamomdinare iqedan, rom qarTul
mediasTan mimarTebaSi Cems mier
gakeTebulma gancxadebam gansakuTrebuli aJiotaJi gamoiwvia, saWirod CavTvale aRniSnul sakiTxze
ramdenime ganmartebis gakeTeba.
simarTle mwarea, magram Tu Cven
ar miveCvieT misTvis Tvalis gasworebas, es qveyana ganwirulia mudmiv
SiSsa da sicrueSi arsebobisaTvis.
me vekiTxebi `maestros~ Jurnalistebs da Tundac mis administraciasa Tu damfuZneblebs - rodesac televizias marTavs fsevdoopozicioneris erosi kiwmariSvilis kompania, adamianis, romelmac
sxvas rom Tavi davaneboT, misive
aRiarebiT 2008 wels dRevandel
xelisuflebasTan erTad daasamara
xalxis realuri arCevani, SeiZleba
Tu ara rom viRacas hqondes iluzia, rom aseTi ti pis adamiani gaxdeba Tavisufali sityvis garanti?
me kidev erTxel vTavazob maT:
1. mzad var Tqvens winaSe aviRo
yvela is finansuri valdebuleba,
romelsac zemoT aRniSnuli piri,
kacma ar icis saidan motanili
dafinansebiT, asrulebs (an ar asrulebs) Tqvens winaSe.
2. gavaformo saredaqcio damoukideblobis sagarantio xelSekruleba, romliTac uzrunvelyofili
iqneba Jurnalistis Tavisufleba,
Tundac kritikuli damokidebuleba
Cems moRvaweobasTan dakavSirebiT.
3. dasaqmebuli iqneba yvela qarTveli Jurnalisti, romlisTvisac
Zvirfasia Tavisufali sityva da
profesiuli Rirseba. Cven erTad
SevuqmnaT maT saSualeba, gaTavisufldnen fsevdo-keTildReobis marwuxebidan.
4. erTad unda davubrunoT xelisufleba xalxs da daviwyoT
es meoTxe xelisuflebiT, anu TqveniT.
aqve minda visargeblo SemTxveviT da mivmarTo `maestros~ wamyvan
Jurnalists Salva ramiSvils.
Salva, Sen rodesac `dardubalas~ akeTebdi, me Cemi ojaxiT parizSi vcxovrobdi.
`dardubala~-s yoveli gasvla
ekranze CvenTvis iyo namdvili dResaswauli, niWierebis, talantis namdvili feierverki. Sen, maSin rogorc CemTvis da Cemi ojaxisTvis,
aseve mTeli saqarTvelosTvis kumiri iyavi, romelmac gasaocari niWierebiT warmoaCine qveyanaSi arsebuli damyayebul-daWaobebuli garemo da adamianebs pirdapir uTxari, rom am WaobSi cxovreba Seuracxmyofelia adamianis RirsebisaTvis.
dRes ra mogivida, dRes ra dagemarTa, Salva? Sen, aseTi elvare
niWiT dajildovebuli kaci uniWos rogor emsaxurebi? niWi RvTisagan boZebuli madlia da Sen am
madls uRirsTa da ukeTurTa samsaxurSi rogor flangav?
Salva, rogor ver xvdebi, rom
Sens mier Seqmnili `dardubalas~
personaJebs daemsgavse TandaTan?
Sen axla axal `dardubalas"
unda qmnide da am dros saakaSvilTan garigebuli `maestros" mepatroneebi dagarbenineben aRma-daRma
xelisbiWiviT.
wamodi Salva da axali `dardubalas" gadaReba daiwye, romlis
gamzadebuli siuJeti, Zveli `dardubalas" siuJetze gacilebiT mZafri siuJeti, axali odiozuri
personaJebiT, cxovrebam magidaze
dagido, Sen ki misi aReba gezareba.
saxalxod gaZlev sityvas, Sen
daiwye axali "dardubalas" gadaReba da me davafinanseb!
da bolos: JurnalistTa SesaniSnavi korpusi muSaobs `maestroSi", SesaniSnavi axalgazrdebi arian,
niWierebi, lamazebi, ganaTlebulni.
me maT rogorc sakuTar Svilebs
ise vuyureb da Zalian ganvicdi
im mdgomareobas, romelSic isini
aRmoCndnen.
Zalian ganvicdi, rom `maestrosTvis~ cdeba eka beriZe, es uaRresad niWieri da amasTan erTad moqalaqeobrivi pasuxismgeblobiT da
keTilsindisierebiT gamorCeuli
Jurnalisti.
gamosavali erTia: erTad wamodiT yvelani am orsaxovani Tu
samsaxovani televiziidan da Tqveni
profesiiT dasaqmebis garantias me
gaZlevT!
axla ki daviT aqubardias minda
mivmarTo, rogorc mas qarTveli
xalxi siyvaruliT uwodebs, baton aqus.
batono daviT, me maxsovs Tqveni
gadacema 30 ivniss, roca Tqven yuri auwieT da politikur farisevlobaSi amxileT `qristian-demokratebi~ da mamuka kacitaZe.
Tqven maSin brwyinvale iyaviT,
Tqveni argumentebi absoluturad
damajerebeli iyo, Tqveni pozocia
absoluturad swori.
imave saRamos Tqven erosi kiwmariSvili gyavdaT stumrad da Tu
pirvel gadacemaSi Tqven namdvilad
mowodebis simaRleze ideqiT, kiwmariSvilTan saubrisas saocrad
daTrgunuli, yalbi, uniaTo brZandebodiT da aSkarad getyobodaT, rom
dakveTas asrulebdiT.
batono daviT, Tqven erudirebuli, analizis SesaniSnavi unaris
mqone Jurnalisti xarT, romelmac
profesionalur doneze iciT ekonomika, istoria, literatura, brwinvaled erkveviT politikuri cxovrebis labirinTebSi, magram xSirad
RalatobT sakuTar Tavs, sakuTar
principebs da sxvadasxva motiviT
da mizeziT fsevdoopoziciur, fsevdoobieqtur subieqtebs aZlevT asparezs.
batono daviT, ar minda me Tqveni
`kavkasia~ - nurc momyidiT da nurc maCuqebT, magram Tqven iyaviT
obieqturi, marTali da obieqturi
oRond ara dRegamoSvebiT, ara xandaxan, aramed mTlianad, mTeli 24
saaTis ganmavlobaSi.
finansuri problemebi giSliT
xels? araferi ar minda Tqvengan,
ise dagexmarebiT, oRond Tqvens Tavisuflebas da sakuTar mrwamss
naZirlebze nu gayidiT.
Cemi amaswinandeli gancxadeba
`kavkasiis" Tu `maestros" yidvasTan
dakavSirebiT zogma arasworad gaigo. me Jurnalistebis yidva ki
ara, maTi gaTavisufleba minda im
Seuracxmyofeli da SemoqmedebiTi
damoukideblobis SemzRudveli atmosferosgan, romelSic dRes maT
uwevT muSaoba.
masmediis misamarTiT gakeTebuli
Cemi gancxadebis mizani iyo, sazogadoebisTvis damemtkicebina, rom
am viTom opoziciur telearxebs
sinamdvileSi saakaSvili akontrolebs da misi dasturis da nebarTvis gareSe, am telekompaniis mesveurebs raime gadawyvetilebis miReba
ar SeuZliaT.
me mizans mivaRwie _ am organizaciis xelmZRvanelebma TavianTi
komentarebiT faqtobrivad daadastures, rom maTi organizaciebis
namdvili mepatrone saakaSvilia.
fsevdoobieqturoba
fsevdoopozicionerTa kvaldakval upriani iqneba Tu fsevdoobieqturobis im mavne zemoqmedebazec
visaubrebT, romelsac fsevdoobieqturebi axdenen sazogadoebas
cxovrebaze.
dRes, rodesac sicruis manqana
mTeli ZaliT muSaobs adamianTa
tvinebis gamorecxvaze da modelirebuli virtualuri fsevdorealobis realobad da sinamdviled
warmoCenaze, Znelia gaarCio vin
tyuis da vin ambobs simarTles!
xelisuflebis ZalisxmeviT egreTwodebul eqspertTa, politologTa, analitikosTa, sociologTa
sakmaod mravalricxovani da mobiluri jgufi Camoyalibda, romelic
xelisuflebis mier daweril scenars axmovanebs da utifrad asaRebs Savs TeTrad da piriqiT.
Cven am adamianebs yoveldRe vusmenT teleekranebze, vkiTxulobT
maT werilebs, interviuebs, romelic
simarTlis warmoCenas ki ara simarTlis miCqmalvas emsaxureba da
cxadia, adamianebs swori arCevanis
da swori daskvnebis gakeTebis saSualebas uxSobs.
imdenad mravalricxovania fsevdoobieqturTa Wreli gundi, yvela
maTganis CamoTvla Zalian Sors
wagviyvans, Tumca Tavisi niWierebiT
gamorCeul ramdenime pirovnebaze
mainc SevCerdebi.
pirvel rigSi minda davasaxelo
ia anTaZe, gamorCeulad niWieri qalbatoni, kargi analitikosi, romelic
eWvi maqvs rom zogjer Zalian ostaturad da SeniRbulad emsaxureba xelisuflebis interesebs.
amis damadasturebeli mravali
magaliTis dasaxeleba SeiZleba,
Tumca amjerad mxolod erTze SevCerdebi.
ia anTaZem amas winaT yovelgvari argumentebis gareSe me prorusul Zalad, saakaSvili ki prodasavluri liberaluri Rirebulebebis apologetad gamoacxada.
ki, batono, ia anTaZem rac unda
is miwodos, ar mewyineba, magram
rogor SeiZleba saakaSvilSi, romelmac avtoritaruli reJimi daamyara saqarTveloSi, liberaloba
da prodasavluroba dainaxo?
roca gaqvs avtoriteti, roca
sazogadoeba gicnobs, rogorc kvalificiur da keTilsindisier Jurnalists da aseT daskvnebs akeTeb,
es ukve danaSaulis tolfasi qmedebaa.
naklebi safrTxis Semcvelia,
vTqvaT, soso cincaZis primitiuli da abdaubda mosazrebebi, romlebsac SegiZlia yuradRebac ki
ar miaqcio, imdenad susti da calmxrivia misi msjeloba, magram roca
iseTi gonieri da analitikuri
niWiT dajildoebuli pirovneba,
rogoric ramaz sayvareliZea, zogjer ormagi standartebiT TamaSisken midrekilebas amJRavnebs, es ukve
sagangaSoa.
amaswinaT ramaz sayvareliZis da
paata zaqareiSvilis paeqrobas vusmine. paata zaqareiSvili udaod
inteleqtualuri da gonebagamWriaxi politikosi, emociuri pirovnebaa da Tavis mosazrebebs am gadacemis drosac emociurad gamoxatavda, sayvareliZe ki `amSvidebda":
_ nu nerviulob, nu geSinia, Sen
eqimTan xar! orjer gaumeora man
zaqareiSvils es fraza, rac xulignobas ufro hgavs, vidre inteligentis saqciels.
eqstazSi Sesulma ramazma isic
ki Tqva, rom opozicias imdenive
moeTxoveba, ramdenic xelisuflebaso, razec zaqareiSvilma sakadrisi
pasuxi gasca.
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
5
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
amdeni sicruisgan, amdeni tyuilisgan, amdeni fsiqologiuri zewolis da zemoqmedebisgan Cveni
sazogadoeba SeiZleba marTlac
aris daavadebuli, magram misi gankurneba mxolod simarTliT aris
SesaZlebeli da ara cinizmiT da
lamazad SefuTuli sicruiT.
dRes didi simarTlis Tqmis
droa!
Tu gvinda rom qveyana am naxevrad mkvdruli mdgomareobidan, am
Sokidan gamovides, pirvel rigSi
simarTle unda vilaparakoT da
vinc ar aris kaxaberi, kaxaberad
ar unda gamovacxadoT.
saxelisuflo gundi
pirdapir minda ganvacxado, saxelisuflo gundTan da mis ideologebTan, vinc saakaSvils emsaxureba, aranairi pretenzia ar maqvs,
radgan maTTan yvelaferi garkveulia da aqedan gamomdinare, fsevdopoziciisgan gansxvavebiT, maTi arCevani, maTi pozicia Ria da gamWirvalea.
yvelas aqvs ufleba uerTgulos
da mxari dauWiros mas, vinc moswons rogorc politikosi da rogorc lideri. am adamianebs saakaSvili moswonT, is maT politikur gemovnebas yovelmxriv akmayofilebs, gemovnebaze ki, rogorc ityvian, ar davoben. Tumca Cemi piradi azriT, swored rom gemovnebaa
mTavari sadao da sakamaTo... daviT
darCiaSvili, nugzar wiklauri, akaki minaSvili, xaTuna oCiauri, zurab
meliqiSvili, paliko kublaSvili
am xelisuflebis gamokveTili ideologebi arian.
marTalia, es ideologia xSirad
demagogiaSi gadadis da piradad
CemTvis absoluturad miuRebelia,
magram, rogorc vTqvi, es maTi arCevania.
Tavis droze saakaSvils bevri
uWerda mxars, maTgan zogma kritikulad gadaxeda Tavis pozicias
da droze wamovida misi gundidan,
zogi ki darCa da dRemde masTanaa.
me mesmis am adamianebis mdgomareobisa. SeiZleba zogs guliT
undodes saxelisuflo gundis datoveba, magram es arc ise iolad
misaRebi gadawyvetilebaa.
isini erTxel gakeTebuli mcdari arCevanis mZevlebi arian da me
maT ufro TanagrZnobiT vuyureb.
me ar maqvs maT mimarT agresiuli
ganwyoba, is ki ara romelime maTganma Tavisi politikuri mrwamsi da
pozicia rom Seicvalos, ar gamovricxav, maTTan TanamSromlobis SesaZleblobasac... me xelisuflebasTan vaigiveb sam telekompanias: `sazogadoebriv mauwyebels~ `rusTavi-2~-s, `imeds~ da rac zemoT aRvniSne, es am televiziebis TanamSromlebsac exebaT.
CemTvis ar aris pirovnebis Sefasebis kriteriumebi vin muSaobda
da vin muSaobs saakaSvilTan, vin
muSaobda da vin muSaobs saxelmwifo struqturebSi. gadamwyveti es
ar aris, mTavaria, adamiani droze
mixvdes Cadenil Secdomebs da sikeTisken gadadgas nabiji.
rogorc ukve vTqvi, saqarTvelos
dasakargi da misakveTi adamianebi
ar hyavs.
radgan saxelisuflo gundze
Camovarda sityva, aqve minda mivmarTo merabiSvils, romelsac vicnob,
rogorc karg menejers, karg organizators da bevri dadebiTi Tvisebebis mqone pirovnebas.
merabiSvilma didi Sromis Sedegad moaxerxa da Seqmna gamarTuli
sistema Sinagan saqmeTa saministros saxiT. sapatrulo policia
Tu sxva Zalovani struqturuli
danayofebi romlebsac is sadamsjelo, jalaTuri funqcia rom movaSoroT, SeiZleba sazogadoebisTvis
Zalze sasargeblo roli iTamaSon.
merabiSvili xSirad maocebda
xolme ekonomikis sferoSi sakmaod seriozuli kompetenturobiT,
Tumca mec bevrjer gamiocebia igi
Cemi profesiidan Sors mdgari ama
Tu im sakiTxis gadawyvetisas.
sakmaod bevri faqtidan mxolod
erTs Sevaxseneb vano merabiSvils.
gaxsovs vano, saakaSvilma didi
xvewnis Semdeg rom damiyolia, bokeriasTan mivsuliyavi rom misTvis
gadamefiqrebina qveynisTvis erTi
Zalian sarisko da sabediswero
gadawyvetilebis miReba.
es xdeboda 2008 wlis agvistomde weliwadnaxevriT adre. maSinac
igive scenari ganixileboda, rac
Tqven 2008 wlis agvistoSi ganaxorcieleT.
bokeria daJinebiT iTxovda qarTuli jarebis Seyvanas samaCabloSi da imedi hqonda, rom rusi samxedroebi gaiweodnen da qarTul
jars cxinvalSi uomrad SeuSvebdnen.
me maSin SevZeli bokeria damerwmunebina, rom ar SeiZleboda am
nabijis gadadgma.
saakaSvilTan erTad Senc eswrebodi am Sexvedras da me maxsovs
Seni aRfrTovaneba, romelsac Sen
gamoxatavdi Cemi misamarTiT. ormoc
wuTSi bokerias davumtkice, rom
is, ris gakeTebasac is gegmavda,
wminda wylis provokacia da avantiura iyo. bokeriam ukan daixia
da dasaxul gegmaze uari Tqva,
magram uceb saakaSvilma Tqva: xom SeiZleba TviTon rusebma SemogvTavazon amis gakeTeba, maSin ra
vqnaTo?
- sanam ruseTis sagareo saqmeTa saministro oficialur gancxadebas ar gaakeTebs, romc gaCuqoT
es teritoria, xeli ar axloT
arafers-meTqi, gavafrTxile.
maSin ki SevZeli droebiT SemeCerebina is sabediswero gadawyvetileba, magram mogvianebiT mainc
igive scenariT imoqmedeT da ra
Sedegic miviReT 2008 wlis agvistoSi, saxezea.
Cemo vano, erTi ambavic minda
gagaxseno da amiT davamTavreb.
vardebis revoluciidan daaxloebiT erTi wlis Semdeg, saakaSvili specialurad Camofrinda boboyvaTSi CemTan Sesaxvedrad (me
im dros urekSi viyavi) da miTxra,
merabiSvili unda gavuSvao.
me maSin yvelaferi gavakeTe, rom
saakaSvils Seni gaSveba gadaefiqrebina. me is davarwmune, rom Sen bunebiT erTguli kaci xar, gonieri
organizatori da windaxeduli menejeri.
saakaSvilma maSin damijera da
arc unania, rac udaod Seni damsaxurebaa. me misTvis arasodes ar
mimicia cudi rCeva, arc misTvis,
arc SenTvis.
axla ki kidev erTi rCeva minda
mogce - urCie saakaSvils, rom droze gadadges!
saakaSvili daiRala, gamoifita
da qveyanac da sakuTar Tavsac
ufskrulisken miaqanebs, Sen da Seni
maswavlebeli adeiSvili ki mas
daTvur samsaxurs uwevT da Zalauflebas unarCunebT.
es ar aris gamosavali, es ar
SeiZleba maradiulad gagrZeldes
da ase, Zalismieri meTodebiT Zalauflebis SenarCunebis mcdeloba
erT sabediswero dRes SeiZleba
didi katastrofiT damTavrdes.
urCie saakaSvils, rom gadadges!
es aris erTaderTi Sansi, rom mas
sakuTar qveyanaSi cxovrebis saSualeba mieces.
Tu saakaSvili Sens rCevas yurad
ar iRebs, maSin Sen TviTon gadadeqi, radgan SenTvisac es yvelaze
saukeTeso gamosavalia da amiT Sen
darCebi saqarTveloSi sapativcemulo da Rirseul adamianad.
manamde ki erT saidumlos gagimxel, vano!
vici, mTeli mTavroba, mTeli saxelisuflo gundi gaognebuli
xarT Tu ratom gaigeT ase dagvianebiT informacia Cemi politikaSi mosvlis gadawyvetilebis Sesaxeb.
saqme is aris, me visargeble Cems
organizaciaSi Tqvens mier daverbovkebuli Tqveni agentis ufaso `momsaxurebiT~, romelsac periodulad
varwmunebdi, rom politikaSi arasodes ar movidodi, rom es sfero
saerTod ar mainteresebda da male
saqarTvelosac davtovebdi. Tqveni
agentic ijerebda Cems naTqvams da
mere Tqvenc garwmunebdaT, rom Cemi
mxridan politikaSi mosvla gamoricxulia. Tqvenc mSvidad da arxeinad brZandebodiT, amitomac iyo
Sokis momgvreli da Tavzardamcemi Cemi gancxadeba TqvenTvis.
Tqven es adamiani axla ki ara,
sami wlis winaT gadaibireT, anu
maSin, roca Cvens Soris jer kidev
normaluri urTierToba iyo.
aseTebi xarT Tqven. aseTi zne
gaqvT - dandoba da siyvaruli ar
iciT!
Tqvenma agentma jer ar icis,
rom gaSifrulia.
is amas dRes, gazeTebidan gaigebs. is kargi finansistia, waiyvaneT, gamogadgebaT.
`qarTu jgufis~ prezidentze,
giga Crdilelze, vlaparakobdi...
TqvenTvis amis gageba didi dartyma iqneba, magram gafrTxilebT,
yvela Tqveni mcdeloba Cvens garSemo jaSuSuri qselis xlarTvisa,
zustad iseTi kraxiT damTavrdeba,
rogorc es damTavrda.
2008 wlis wagebuli omidan
ori-sami Tvis Semdeg Semdeg, roca
qveyanas didi areuloba da qaosi
emuqreboda, me TviTon gavugzavne
werili mixeil saakaSvils da vurCie gadamdgariyo.
qarTveli xalxi sulgrZeli, mimtevebeli xalxia da gapatiebs, rac
SegeSala. gadadgoma Sen saSualebas mogcems ara marto gaagrZelo
Sens qveyanaSi cxovreba, aramed gaagrZelo politikuri saqmianobac vwerdi saakaSvils.
miSa, Sen is miSa xar, xelisuflebaSi rom moxvedi da aRmaSeneblis saflavze daifice, riTac saqarTvelos mianiSne, rom aRmaSeneblobas apirebdi, magram dro gavida da aRmaSeneblis nacvlad breJnevs daemsgavse, breJnevis epoqas
miuaxlovdi.
amis dasturia Tundac Seni bolo Sexvedra TelavelebTan, sadac
daqiravebuli taSis damkvrelebi
kaxelebis saxeliT gikravdnen taSs
da - miSa! miSas! gayviroden.
Sen da Seni gundi qarTveli
kacisaTvis wmindaTawmindas, eklesiasac ki SeexeT da mxcovani patriarqi, es brZeni adamiani ukiduresad mZime situaciaSi CaayeneT.
imis nacvlad, rom daxmarebodiT
patriarqs, eklesiis SigniT sulmokle adamianebis Zebna da maTi moqrTamva da mosyidva daiwyeT.
SeCerdi, miSa, Sen ufskrulis
piras dgaxar da SeCerdi!
me SenTvis arasodes momicia
Cemi piradi interesebiT nakarnaxevi
rCeva da axlac Cemi ki ara Seni
interesebidan gamomdinare geubnebi amas – gadadeqi!
romel politikur
ZalebTan vapireb
TanamSromlobas?
pirvel rigSi minda vaxseno respublikuri partia, rogorc erTerTi yvelaze gamocdili da mraval
bataliebSi gamobrZmedili partia,
politikuri biografiis didi staJiT, SesaSuri inteleqtualuri
resursiT da naTlad gamokveTili
politikuri liderebiT.
Tanamedrove yaidis saintereso
da imedismomcem politikur organizaciad vTvli partia `Tavisufal demokratebs~, xolo misi li-
deri irakli alasania qarTul sinamdvileSi erT-erTi wonadi da
angariSgasawevi figuraa. `respublikelebisgan~ gansxvavebiT irakli
alasaniasTan da mis partiasTan
SekiTxvebi ar maqvs.
cxadia, am mimarTvaSi yvela im
politikoss da politikur organizacias ver CamovTvli, visTanac
TanamSromlobas vapireb.
uaxloes xanebSi dro yvelafers
Tavis adgilas daalagebs da Cveni
momavali partniorebis siac ufro
dazustdeba da dakonkretdeba.
respublikur partiasTan marTlac didi siamovnebiT viTanamSromlebdi, magram Cemda gasakvirad Cemi
gancxadebis Semdeg, `respublikuri
partiis~ ramdenime wevrma Cems mimarT Zalze agresiuli komentarebi
gaakeTa.
respublikuri partiis erT-erT
damfuZnebels, levan berZeniSvils
minda vkiTxo:
im dros, rodesac xelisuflebam
`alia-holdingis~ saSualebiT Semogvitia da lafis srola dagviwyo, levan berZeniSvilma orWofuli
pozocia daikava da mravalmniSvnelovani toniT ganacxada, me vici,
saidan iSova fuli ivaniSvilma
da ar amalaparakoT axlao.
Cven amas maSinve gamovexmaureT
da ganmarteba mogTxoveT, magram
pasuxs Tavi aarideT.
Tu Tqven marTlac iciT konkretuli ram, keTili inebeT da Riad,
sajarod miTxariT, Tu arada. am
arafrismTqmel narTaulebs Tavi
daanebeT, batono levan!
did bodiSs vixdi, samgzis vixdi
bodiSs, magram aqve minda yvela
opoziciur partias davusva erTi
saerTo da yvelasaTvis savaldebulo kiTxva: - riT arsebobT Tqven
da saidan iRebT partiis Sesanax
Tanxebs, Tu es Tanxebi gagaCniaT?
guluxv megobrebze aqcentis gakeTeba ar ikmarebs - am `arguments~
ver miviReb!
am kiTxvaze pasuxi CemTvis ukiduresad mniSvnelovania da sanam
zusti informacia ar meqneba, TanamSromlobac ver Sedgeba.
da bolos, isev Cems Sesaxeb...
ar minda am mimarTvis wakiTxvis
Semdeg sazogadoebas iseTi STabeWdileba Seeqmnas, rom, ai, movedi me,
viRac ucodveli kravi da sxvebs
ganvikiTxav da morals vukiTxav.
ara, es ase ar aris, mec bevri
Secdoma damiSvia da bevrjer SemSlia, rac xmamaRla miRiarebia da
sakuTari Tavi gamikicxavs.
Cven yvelani Tanabaruflebiani
da Tanaswori moqalaqeebi varT am
qveynisa da me arasodes, vimeoreb,
arasodes mifiqria, rom me Cemi
simdidriT vinmeze, materialurad
Tundac xelmokle adamianze raimeTi meti var.
arc is mifiqria odesme, rom me
ufro met saqmes vakeTeb am qveynisTvis, vidre ubralo glexi, romelic vazs uvlis, kalatozi, romelic agurs agurze adebs, poeti,
romelic leqss wers, sportsmeni,
romelic sportSi moRvaweobs.
mTavaria yvelam Cveni SesaZleblobis maqsimumi gamovavlinoT da
bolomde davixarjoT saqveyno saqmisaTvis.
mimarTvis dasawyisSi vTqvi da
axlac gavimeoreb, wasvla mindoda
aqedan da Cems gadawyvetilebas imiT
vxsnidi, rom politikaSi mosvliT
me TviTonve vuaryofdi Cems mierve savaldebulod miCneul normas,
rom me arasodes moval politikaSi. da meore, qarTul presaSi gamoqveynda `vedomostSi" dabeWdili intervius gagrZeleba, sadac me Camovayalibe Cemi damokidebuleba qvelmoqmedebasTan, romelSic Cemi msoflmxedveloba iyo asaxuli, politikaSi mosvliT ki, am msoflmxedvelobas mTlianad vangrevdi.
magram didi sulieri Widilis
Semdeg im daskvnamde mivedi, rom
vcdebodi, aqedan ki erTi nabiji
iyo darCenili imis aRiarebamde,
rom rasac aqamde vakeTebdi, zogi
ram Secdoma iyo.
me vapireb gamovasworo es Secdoma da sruliad axleburi midgomiT da perspeqtivaze orientirebuli gaTvlebiT cxovreba gavuadvilo saqarTvelos TiToeul moqalaqes.
Secdoma iyo, me vityodi, Ralatis tolfasi Secdoma iyo, saqarTvelodan wasvla rom davapire.
wasvla erTia, magram mere ra piriT
unda dabrunde ukan, roca Sens
qveyanas im dros miatoveb, roca
Zalian uWirs. roca dabrundebi,
dagxvdeba ki aq qveyana?
rogorc giTxariT, Cemma uaxloesma adamianebma damarwmunes, rom
vcdebodi, Tumca arc imis uTqmeloba ivargebs, rom Cemi ojaxic,
sxva qarTuli ojaxebiviT, ori
wlis ganmavlobaSi CurCuliT velaparakebodiT erTmaneTs, magram
erTmaneTis imediT da TanadgomiT
SiSi vZlieT.
SiSis da CurCulis dro damTavrda – axla xmamaRla, mTeli xmiT,
mTeli saqarTvelos da mTeli msoflios gasagonad laparakis droa,
rom mTel saqarTvelos, mTel msoflios mivawvdinoT Cveni simarTle.
Cven erTad unda avixdinoT `qarTuli ocneba~ _ es aris erTiani,
mTliani, Zlieri, samarTliani saqarTvelo!”
2005-2010 wlebSi
biZina ivaniSvilma
qvelmoqmedebaze
1 156 081 151 lari daxarja
2005 wlidan 2010 wlis CaTvliT ivaniSvilma qvelmoqmedebaze sul 1 156 081 151 lari
daxarja. qvelmoqmedeba fondebis
- `qarTu", `istoriul ZeglTa
dacvisa da gadarCenis fondi"
da asociacia `atus" meSveobiT
xorcieldeboda. Tanxa kulturis, xelovnebis, sportis, medicinis, mecnierebis, ganaTlebis, soflis meurneobis sferoebsa da
socialurad daucvel pirTa
daxmarebaze gadanawilda.
fond `qarTus" 2005-2010 wlebSi qvelmoqmedebis saxiT daxarjuli aqvs 966 565 155 lari,
`istoriul ZelgTa dacvisa da
gadarCenis fonds" - 56 186 113
lari, xolo asociacia `atus"
- 133 329 883 lari.
2010 weli
2010 wels saerTaSoriso saqvelmoqmedo fond `qarTus" Semosavlis saxiT miRebuli aqvs 134
499 001 lari, romelic srulad
gaxarjulia qvelmoqmedebaSi.
2010 wlis programuli angariSis Tanaxmad, 18 089 169 lariT fondi kulturisa da xelovnebis sferos daexmara.
kerZod, 4 579 493 lari iSxnis eklesiis albomis gamocemas, alaverdis taZris meore
rigis aRdgeniT samuSaoebs, kompleqsur sarestavracio da sakonservacio samuSaoebs moxmarda; 3 668 400 lari xelovnebis damsaxurebuli muSakebis socialur daxmarebaze, 2 120 203
lari ki `Tbilisis saxelmwifo
sakoncerto darbazis" reabilitaciaze daixarja.
7 517 003 lariT fondma
sportis sfero daafinansa. kerZod, 3 510 500 lari sportsmenebisa da mwvrTnelebis socialur daxmarebaze, 2 085 545
lari ki saqarTvelos ragbis
kavSirisTvis daixarja.
medicinis sferom fondisgan
10 928 224 laris odenobis
daxmareba miiRo. aqedan, 7 402
266 lari Sps `sadazRvevo kompania qarTus" saCxeris raionis
mosaxleobis nebayoflobiTi samedicino dazRvevisTvis gamoeyo, 3 065 420 lari ki kavSir
`dostaqars", saCxeris raionis
mcxovrebTa ufaso samedicino
momsaxurebisTvis.
mecnierebis sferom fondisgan
2010 wlis ganmavlobaSi 2 753
420 lari miiRo. aqedan 1 169
032 lari Tbilisis botanikuri
baRisa da botanikis institutis TanamSromlebis socialur
daxmarebas, komunalur gadasaxadebs, botanikur eqspediciebs,
sazRvargareTis mivlinebebs, kompiuteruli da sabaRosno inventaris SeZenas moxmarda; 1 036
400 lari ki mecnierebaTa akademiis akademikosebisa da wevrkorespondentebis socialur daxmarebas.
980 607 lari fondma ganaTlebis sferoSi gadaricxa. aqedan
505 753 lari kavSir `sxiv
XXI"-s sajaro skolebis kompiuteruli teqnikiT uzrunvelsayofad gamoeyo, 240 aTasi ki
wminda tbel abuseriZis saxelobis universitets.
soflis meurneobis sfero
`qarTum" 2010 wels 884 509
lariT daafinansa. fondisve kuTvnilma asociacia `atu"-m regionalur ganviTarebaSi 2010 wels
88 385 025 lari daxarja.
aqedan, 17 261 100 lariT dafinansebulia "franguli skolis
mSenebloba", 10 mln lariT proeqti "qonebis dagroveba 2010
wlis sagranto programebis Sesrulebisa da saqvelmoqmedo saqmianobisTvis". 6 791 100 lari
- saCxeris raionis miwisZvriT
dazaralebuli mosaxleobis saxlebis reabilitaciaze, 6 673
500 lari - saCxeris samedicino kompleqsis mSeneblobaze, 6
041 600 lari ki ragbis stadionebis mSeneblobaze daixarja.
socialurad daucveli pirebis dasaxmareblad 2010 wels
`qarTum" 592 726 lari gamoyo.
sanam gazeTi daibeWdeboda
zedamxedvelobis samsaxuri qarTu jgufs erekle mefis moedanze
„rostom mefis“ sasaxleSi muSaobis gagrZelebis saSualebas ar aZlevs. zedamxedvelobis samsaxuris TanmSromlebi rostom mefis sasaxleSi guSin gvian RamiT mividnen da samuSaoebis dauyovnebliv
Sewyveta mosTxoves da TanamSromlebs teritoria daatovebines.
problema Seeqmna qarTu jgufs erekles moedanze mdebare 3000
sxvadasxva xarjebs (administraciul-sameurneo xarjebi, sesxis procenti da sakurso sxvaoba) ki 1
990 318 lari dasWirda.
saqarTvelos istoriul ZeglTa
dacvisa da gadarCenis fondma ki
2010 wels Tanxa 212 eklesiis
restavraciisTvis gamoyo.
istoriuli taZrebis aRdgenarestavraciaze 4 246 504 lari
daixarja. amave fondma 2009 wels
133 istoriuli Zeglis reabilitacia 4 340 403 lariT daafinansa.
2009 weli
saerTaSoriso saqvelmoqmedo
fond `qarTus" 2009 wels qvelmoqmedebis saxiT sul gacemuli
aqvs 125 391 897 lari.
fond `qarTus" oficialuri monacemebis Tanaxmad, xelovnebis damsaxurebuli muSakebze, sportsmenebsa da mwvrTnelebze socialuri
daxmarebis saxiT sul 7 875 065
lari aqvs gacemuli.
fond `qarTus" oficialuri
monacemebiT, 2009 wlis dasawyisSi
fondis angariSze naSTis saxiT 4
354 478 lari iyo, wlis ganmavlobaSi Semosavlis saxiT miRebulia
125 037 419 lari.
2009 wels `qarTus" xelovnebis damsaxurebuli muSakebisTvis
socialuri daxmarebis saxiT gacemuli aqvs 4 438 065 lari, maT
Soris 663 720 lari gacemulia
n.dumbaZis mozardmayurebelTa Teatris TanamSromelTa socialur
daxmarebaze, 636 000 lari - kaxiZeebis musikaluri kavSirisTvis,
xolo 541 500 lari - ansambl
`qarTuli xmebisTvis".
2009 wels fondidan sportsmenebsa da mwvrTnelebze socialuri
daxmarebis saxiT gacemulia 3 437
000 lari, maT Soris `qarTum"
668 730 lariT daafinansa saqarTvelos ragbis kavSiri, 520 946
lariT - safexburTo klubi "saCxeris Cixura", 187 000 lariT - saqarTvelos sambos erovnuli federacia.
`qarTudan" istoriuli ZeglTa
dacvisa da gadarCenis fondSi
2009 wels gadaricxulia 4 480
606 lari, Tanxa gankuTvnili iyo
saqarTvelos Sua saukuneebis arqiteqturisa da ferweris Zeglebis
kompleqsuri sarestavracio samuSaoebisTvis.
amave wels fondma `qarTum" Tbilisis botanikuri baRi 1 015 009
lariT daafinansa. Tanxa daixarja
baRis TanamSromelTa socialur
daxmarebaze, komunalur gadasaxadebze, botanikur eqspediciebsa da
sazRvargareT TanamSromelTa mivlinebaze, kompiuteruli teqnikis
SeZenaze, sabaRe inventarisa da sasoflo-sameurneo teqnikis SeZenaze da sxva.
rac Seexeba ganaTlebis sferos,
fondma `qarTum” kavSir `sxivi
XXI"-Si 2009 wels 1 430 465
lari gadaricxa, romeliTac saqarTvelos sajaro skolebi kompiuteruli teqnikiT aRWurves.
fondidan sadazRvevo kompania
`qarTuSi" 2009 wels saCxeris
mosaxleobis nebayoflobiTi samedicino dazRvevisTvis gadaricxulia 6 830 080 lari, xolo kavSir
`dostaqarSi" - saCxeris raionis
mkvidrTa ufaso samedicino momsaxurebisTvis - 2 617 200 lari,
saCxeris samedicino kompleqsis
mSeneblobisTvis - 3 214 300 lari,
saCxeris medikosTa qalaqis mSeneblobisTvis - 3 269 700 lari.
2009 wels fondi afinansebda
soflis meurneobis dargsac. kerZod, `qarTudan" aai p `agroSi" gadaricxulia 1 067 169 lari vazis
jansaRi nergebis gamosayvanad.
fondi afinansebda regionaluri ganviTarebis proeqtebsac. kerZod, 2009 wels fondma `qarTum"
proeqtisTvis - `masalebisa da manqana-danadgarebis SeZena" (sareabilitacio obieqtebis uzrunvelyofa saimporto da adgilobrivi manqana-danadgarebiT da masalebiT) 17 368 081 lari gaiRo.
`qarTus" j. kaxiZis musikaluri centris rekonstruqciisTvis
2009 wels gamoyofili aqvs 4
681 100 lari, janaSias saxelobis
saxelmwifo muzeumis rekonstruqciisTvis - 1 431 400 lari,
xolo al. griboedovis saxelobis Teatris rekonstruqciisTvis - 1 338 300 lari.
fondma am periodSi baTumis
delfinariumis mSenebloba 4 525
000 lariT daafinansa, xolo
natanebis sakoncerto darbazis
mSenebloba - 4 950 900 lariT.
2008 weli
`saqarTvelos istoriul ZeglTa dacvisa da gadarCenis fondis" 2008 wlis angariSSi qvelmoqmedebaze daxarjuli Tanxis
saxiT 4 198 162 laria aRnusxuli. Tanxa 113 eklesiis restavraciaze daixarja.
fondma `qarTum" 10 sxvadasxva
sfero daafinansa. 2008 wels
qvelmoqmedebis saxiT fondma 170
223 837 lari daxarja.
2007 weli
`saqarTvelos istoriul ZeglTa dacvisa da gadarCenis fondma" 2007 wels qvelmoqmedebaze 2 818 094 lari daxarja.
TanxiT dafinansda istoriulkulturuli Zeglebis, kerZod,
81 eklesiis restavracia.
amave wels, saerTaSoriso saqvelmoqmedo fondma `qarTum" qvelmoqmedebas 181 916 475 lari
moaxmara. Tanxa wminda samebis
sakaTedro taZris mSeneblobas,
kulturis, xelovnebis, medicinis, mecnierebis, ganaTlebis, soflis meurneobis, regionaluri
ganviTarebisa da uZravi qonebis
sferoebs, aseve socialurad daucvel pirTa Semweobas moxmarda.
2006 weli
oficialuri monacemebiT, 2006
wels fondma `qarTum" 272 933
005 laris Rirebulebis proeqtebi daafinansa, maT Soris - medicinis sferosTvis gamoiyo 38
401 243 lari, ganaTlebis sferosTvis - 37 255 889 lari,
xolo 9 280 000 lari - samebis sakaTedro taZris mSeneblobisTvis.
amave wels `saqarTvelos istoriuli ZeglTa dacvisa da
gadarCenis fondma” 69 istoriuli Zeglisa da eklesiis mSenebloba daafinansa, razec 2 349
883 lari daixarja. maT Soris
- 141 803 lari moxmarda zemo
krixis mTavarangelozis eklesiis restavracias, 69 772 lari
- yinwvisis monastris wm. RvTismSoblis da wm. nikolozis eklesiebis mxatvrobas.
rac Seexeba asociacia
`atus", 2006 wels asociaciam
daxarja 146 139 009 lari, maT
Soris 36 704 936 lariT dafinansda dasvenebisa da kulturul-gasarTobi obieqtebis mSenebloba-reabilitacia, xolo 24
218 341 lariT - ganaTlebis
obieqtebi.
2005 weli
oficialuri monacemebiT, fondma `qarTum" 2005 wels 81 600
900 laris Rirebulebis proeqtebi daafinansa, maT Soris, regionaluri socialuri ganviTarebis proeqtebs fondidan 45 040
002 lari moxmarda, kulturis
sferos - 16 585 793 lari, xolo
saeklesio mSeneblobebs - 10 090
382 lari.
amave wels `saqarTvelos istoriul ZeglTa dacvisa da gadarCenis fondma" 15 Zeglisa da
eklesiis restavracia daafinansa,
razec 419 027 lari daixarja.
148 439 lari qarelis raionSi dirbis samonastro kompleqsis mSenebloba-restavracias moxmarda, 53 995 lari - walkis
raionis sofel arjevan-sarvanis
eklesiis saproeqto-sarestavracio samuSaoebs.
asociacia `atum" 2005 wels
qvelmoqmedebis saxiT 44 944
858 lari daxarja, maT Soris 32 780 274 lari sxvadasxva
obieqtebis mSeneblobasa da masalebs moxmarda, xolo 6 069 121
lari - gzebis mSeneblobas.
kvadratuli metri miwis farTobzec. es farTobi qarTu jgufma
saxelmwifosgan 2010 wels 59 wlis vadiT Seisyida da iq miwisqveSa avtofarexis gakeTebas gegmavda.
avtofarexis mSeneblobaze arsebobda dedaqalaqis meriisgan winaswari nebarTvac, gvirabis mSenebloba 2010 wlis 26 maisisTvis
dasrulda da iq mxolod mosapirkeTebeli samuSaoebi iyo darCenili. dedaqalaqis meriam yvelanairi gafrTxilebis gareSe qarTu
jgufs miwis nakveTi da miwisqveSa avtosadgomi, romelic 100 manqanaze iyo gaTvlili, CamoarTva.
6
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
- batono biZina, sazogadoeba xedavs, ra nabijebs dgams xelisufleba Tqven winaaRmdeg da im xalxis winaaRmdegac, romlebic TqvenTan arian dakavSirebulni. ras
elodebiT kidev?
- me vfiqrob, ZiriTadi ukve
gaakeTes - naTelia, ra meTodebsac
gamoiyeneben. daiWires Cemi uaxloesi mrCevlis da TanamSemwis - irakli RaribaSvilis - simamri, avtomati Caudes, rogorc amaT CveviaT.
aseTive xelweriT daiWires Cemi
Svilis megobari, popularuli dijei, narkotiki Caudes. `qarTu bankis” sainkasacio manqana daapatimres. Ramis TerTmetis naxevarze
Cems dacvas iaraRis Cabareba mosTxoves. SeiZleba prokuratura Sevides da daxuros `qarTu banki”;
SeiZleba, saqvelmoqmedo fondic
daxuron - qvelmoqmedeba qrTamad
CamiTvalon. Cemi Svilis erT megobars da mis meuRles manqanebi dasdeven. SeiZleba, Cemi naTesavi da
axlobeli daapatimron bankidan.
dRenaxevarSi maT Tavisi saxis
lustracia moaxdines imiT, rac
gaakeTes.
- piradad Tqveni SesaZlo deportis Sesaxeb rom ganacxades, amaze
ras ityviT?
- am xelisuflebaSi menejmenti
saerTod ar ician. stuqturebi
arsebobs, xelfasebs arigeben, magram
gadawyvetilebas sami kaci iRebs
kabinetSi. sam kacs unda, rom qveyana
marTos. qveyana ki ara, patara sawarmo ar SeiZleba, rom ase imarTebodes. maT rom gadanawilebuli hqondeT funqciebi saministroebze, aseT
umecrebas ar Caidendnen. isic ki
ver gaTvales, rom Tu Cem SemTxvevaSi raRac mosadavebeli kidev iyo,
Cemi meuRlis moqalaqeobasTan dakavSirebiT SekiTxvac ar SeiZleba
daisvas.
erTma deputatma qalbatonma axsena 90 dRe da deportacia. isic
ki ar icis, rom evrokavSiris qveynebis moqalaqeebs erTi weli aqvT
uvizod yofnis ufleba. maTi ubedureba is aris, rom mag gundSi
Wkviani kaci ar Cans, rom sworad
gaaanalizos viTareba. amitom, ar
gamovricxav, Tqvan - es kaci saSiSia saxelmwifosTviso - da Cemi
deportacia gadawyviton. magram
es arafers Secvlis. amiT mxolod
mdgomareobas gaiuareseben.
maT undaT, mTel qveyanas Savi
farda gadaafaron; Suqi sadac aRwevs da vinc raRacas xedavs, isini
daaSinon; meore nawili ki sicruis
manqaniT moatyuon. maTgan yvelaferia mosalodneli da arc imas gamovricxav, rom mesrolon, amas vacnobiereb da frTxilad var.
Zalian ar momwons maTi araswori nabijebi da yvelanairad vcdilob, rom aq kadafizacia ar daiwyos. Cemi mTavari mizania, rom eseni
rogorme SevaCeroT, rogorme kanonierebis farglebSi davabrunoT.
amitom, yvelafers vakeTeb, rom Sida
temperatura davwio, raTa ar moxdes dapirispireba. Zalian meSinia,
quCis aqciebi ar daiwyos, rac amaT
awyobT. ar unda viTamaSoT maTi
TamaSi. rogorme arCevnebamde unda
mivideT.
- biznesmeni iRebs im gadawyvetilebas, romelic saukeTesod miaCnia da piradi keTildReobiT riskavs. politikosi iZulebulia, gadawyvetilebebi sxvebTan SeaTanxmos
da mis riskebze qveynis mosaxleobis keTildReobaa damokidebuli.
Tu xelisufali imas akeTebs, rac
mas surs, ese igi, qveyanaSi avtoritarizmia. biznesidan wamoRebuli
ra gamocdileba gamogadgebaT politikaSi da ramdenad xarT mzad
kompromisebisa da SeTanxmebebisTvis?
- sinamdvileSi, Zalian bevria
saerTo, gansxvaveba ki - cota. Cems
kompaniebSi, sadac 100 000 kaci
muSaobda, yovelTvis 10-12 kacTan
erTad viRebdi gadawyvetilebas.
vinc ver axerxebda Cems kritikas,
imas axlos ar vikarebdi. ar SeiZleba, kacma warmatebas miaRwio, Tu
Sen karnaxob yvelas, ra unda gaakeTos - rogorc Cveni mTavroba
iqceva.
vinc warmatebas miaRwia - da me
ar viqnebi gamonaklisi - is yovelTvis maqsimalur oponirebas moiTxovs, raTa Secdoma ar dauSvas.
Tu ginda, warmatebas miaRwio, aucileblad unda daeyrdno liberalizmsa da demokratias.
biznesmeni, romelic ver axerxebs
demokratiul marTvas, ver axerxebs
oponentebis mosmenas da iseTi gundis Seqmnas, romelSic gadawyvetilebis miRebamde Tavisuflad gamoiTqmeba sxvadasxva azri, Cemi azriT,
seriozul warmatebas ver miaRwevs.
amis Sedegi iyo, rom rodesac defolti moxda da banki mZime mdgomareobaSi aRmoCnda, arc erTi TanamSromeli adgilidan ar daZrula,
TveobiT muSaobdnen uxelfasod.
axla politikosi da biznesmeni SevadaroT. demokratia ra aris?
xalxma unda miiRos gadawyvetileba. biznesmeni ver miaRwevs warmatebas, Tu liberali ar aris da
erTpirovnulad marTavs. meore
mxriv, politikosic piradi warmatebisTvis iRvwis, Tumca, cdilobs,
sxvagvarad warmoaCindes. magram, sinamdvileSi, es asea.
warmatebisken swrafvaSi politikosi biznesmenisgan ar gansxvavdeba, piriqiT, xSirad ufro metadac agresiulia. biznesmeni TandaTan izrdeba da TviTon qmnis Tavis
samoqmedo areals, politikosi ki
modis gamzadebulze da sazogadoebisgan ukve Seqmnilis moxmarebas
iwyebs. niWier politikoss SeuZlia - da amis magaliTi bevria rom saxelmwifoc ganaviTaros da
skamic SeinarCunos. uniWo da nakle-
bad niWieri, romelic orives erTad
ver axerxebs, ra Tqma unda, pirvel
adgilze skams ayenebs da yvelaferze midis mis SesanarCuneblad. gaaCnia, ra doneze miscems amis uflebas sazogadoeba. sinamdvileSi, sxvaoba biznesmensa da politikoss
Soris arc Tu ise didia marTvis
kuTxiT.
- amboben, mixeil saakaSvilma Seqmna qmedunariani, energiuli mTavroba. am process saqarTvelos mosaxleoba garkveuli periodis ganmavlobaSi imediT Sehyurebda. Semdeg
xelisufleba sul ufro arapopularuli da miuRebeli gaxda. Tqveni azriT, ra iyo is mTavari mizezi, ramac xelisuflebisadmi ndoba
undoblobad gadaaqcia?
- qmedunariani mTavroba?! ver
dageTanxmebiT. ramdenime proeqti
marTlac ganxorcielda. policiaSi moxda reforma da is sircxvilic moviSoreT, rodesac umaRlesSi qrTamiT ewyobodnen. me ar minda,
rom is kargi davkargo, rac gakeTda. magram ganaTlebis sistemaSi
uamravi Secdoma dauSves, razec
axla ar SevCerdebi. saubedurod,
policiamac is efeqturoba mTlianad dakarga, rac Tavidan hqonda praqtikulad, saTavisod da xalxis
dasaSinebel manqanad iyeneben.
amitomac, ver daveTanxmebi im
azrs, rom qmedunariani mTavroba
Seiqmna. Tanamdebobis pirTa mudmivi
gadaadgilebebi sabavSvo TamaSebs
hgavs. marTlac qmedunariani mTavroba cota sxvanair Sedegebs miiRebda. qmediTi Seqmnes fulis Segrovebis meqanizmi biujetSi, raSic
mec mivexmare da rasac SevardnaZis
mTavroba ver axerxebda.
saxelmwifos funqciaa, rom unda
mokribos gadasaxadi. sagadasaxado
samsaxurSi da sabaJoze fulis
didi nawili adgilze rCeboda da
nawildeboda, imis magivrad, rom
biujetSi wasuliyo. aqedan gamomdinare, saxelmwifo Tavis funqcias
ver asrulebda. pirvel etapze es
iyo efeqturi, roca biujets Tavisi saxe mieca. raRac inversticiebi Semovida, mSeneblobebi daiwyo,
magram didi da seriozuli investicia aq ar ganxorcielebula.
fulis Segroveba rom moaxerxes,
es namdvilad unda CavuTvaloT,
magram rac am bolo dros xdeba,
warmoudgenelia. CemTvis sruliad
miuRebelia, rac finansTa saministroSi xdeba. an ras hgavs saxelmwifo biujeti?! finansTa saministro da biujeti sakuTar jibed
gadaiqcies. atareben koncertebs,
uazro RonisZiebebs, es nonsensia.
aseTi ram ver moxdeba, magaliTad,
safrangeTSi, romelic sakmaod warmatebuli saxelmwifoa.
- mainc, ra iyo mizezi, rom ndoba
undoblobiT Seicvala? yvelam Tavisi gza gaiara ndobidan undoblobamde. Tavidan xom iyo ndoba?
- diax, ndoba iyo da mec eiforiaSi viyavi. cal-calke vityvi,
ra iyo undoblobis gaCenis mizezi CemTvis, da ra iyo, Cemi azriT,
imaves mizezi xalxisTvis. ndobam
Caqroba daiwyo maSin, roca amaT
Tavisi realuri saxis Cveneba daiwyes; roca raRac gaugebari mizezebis gamo saxlebs angrevdnen, rodesac damsaxurebul adamianebs abuCad
igdebdnen da ase Semdeg.
diax, eiforia namdvilad iyo,
rom movida demokratiuli mTavroba. mec am ganwyobiT viyavi. Tundac,
igive mecxre arxi, romelic demokratiis mxardamWer saTadarigo arxad mqonda. mTelma personalma
icoda, rom Tu rame moxdeboda,
Cven gamoviwevdiT wina planze Tavisufali sityvis dasacavad. roca
es mTavroba movida, ver vikadre,
rom am televizias funqcionireba
gaegrZelebina. vfiqrobdi, rom, asrulda Cveni ocneba da ar mindoda, Casafrebulis rolSi aRmovCeniliyavi. xelisuflebas vaCuqe televizia, romlis nawili “rusTavi
2”-s misces, nawili, me mgoni, pirvel
arxs gadauloces.
gaxsovT, xalxs quCaSi gamosvla
ar apaties... amas mohyva ukanono
ngreva, qonebis warTmeva, kidev sxva
da sxva... xalxma Cemze adre daiwyo sinamdvilis gacnobiereba.
maT nel-nela gamoaCines sakuTari saxe. dRes xom ar dabadebulan? yovelTvis aseTebi iyvnen. me,
Cemda samwuxarod, gvian gavacnobiere, vin arian eseni. amis mizezi,
albaT, is iyo, rom mTlianad viyavi CarTuli Cems saqmeSi, mqonda
Cemi dRis reJimi, dakavebuli viyavi ojaxiT, ar vxvdebodi politikosebs. saerTod, politika Cemi
Tema ar iyo. CemTvis informacia
an Tavad saakaSvils mohqonda, an
merabiSvils, romelsac xandaxan miSa gamogzavnida xolme, roca Camosvla ar SemeZlo. mTavrobaSic TiTqmis aravis vicnobdi.
arada, Tavidan yvelanairad gverdSi vedeqi - rCeviT, finansebiT.
veubnebodi, oRond Tqven korufcia
mospeT da wesrigi daamyareT, rac
saWiroa, yvelafriT dagexmarebiTmeTqi. sazogadoebas rom egona, mTavrobas sorosi afinansebda, sinamdvileSi im Tanxas, ZiriTadad, me vixdidi.
dro rom gadioda, raRaceebi mesmoda da ar momwonda, magram 7 noembers ukve Zalian daviZabe da miSas davureke. miTxra, me mogcem
yvela masalas, merabiSvili Camova
da Camogitanso. amasobaSi `imedis”
ambebi datrialda. Zalian gacecxlebulma davureke, WorvilaSi viyavi. kategoriulad movTxove: `SeaCere!” meubneboda: Sen ar ici, ra
xdeba... saSineleba xdeba... saxelmwifo gadatrialeba xdeba... mere agixsnio.
meore dRes Camovedi da vkiTxe,
aba, ra moxda-meTqi. ra Tqma unda,
araferi hqondaT realuri, riTic
damarwmunebdnen.
sul meubneboda, SenTan urTierToba CemTvis Zalian Zvirfasiao.
me vuTxari, rom Cvens urTierTobaze aRar iyo saubari - `saswrafod gadadeqi da sazogadoebam Seafasos Seni saqcieli. pirdapir
geubnebi, rom CemTvis miuRebeli
prezidenti xar”.
meore dRes damireka da miTxra,
gadavdgebio. mere gavige, rom amaSi
ucxoeTic yofila Careuli.
gamixarda, rom gadadga. magram
amiT raRac pasuxismgeblobac vigrZeni. radgan rCeviT daxmarebas mTxovda, mec, nawilobriv, CaverTe procesSi. televizoris yureba daviwye
da amasobaSi mivxvdi, rom ar yofila saqme ise, me rom megona. Turme,
Tbiliselebi dasanaxad veRar itandnen.
arCevnebamde ori kviriT adre
da-vinaxe, rom aman sazogadoebis
ise ganawyeneba moaxerxa, - xmebs
ver agrovebs. vuTxari - ise Cans,
arCevnebs ver moigeb-meTqi. Tavidan
ixtibars ar itexda, magram arCevnebamde erTi kviriT adre gamomityda, mZimed aris saqmeo. ukve mivxvdi,
rac xdeboda, magram dawyebulis
gawyveta da procesidan gamosvla
ver vikadre, magram kontaqti Sevamcire. Zalian Semrcxva Cemi Tavisa
am yvelafris Semdeg. ganvicade, rom
swori pozicia ver daviWire droulad. mokled, ase iyo Tu ise, inauguraciis dRes davureke da vuTxari,
rom erTmaneTs vemSvidobebodiT.
im wuTSi Zalian Secba da miTxra
- mtovebo? me ki vupasuxe, ras niSnavs, gtoveb - inauguraciis dRe
gaqvs, arCevnebs xom ar iwyeb-meTqi.
ase damTavrda es ambavi.
- rogor fiqrobT, xelisuflebam ndoba imis gamo xom ar dakarga, rom 2004 wlidan moyolebuli,
mixeil saakaSvils erTpirovnuli
Zalaufleba hqonda? parlamentSi
nacionalur moZraobas mudmivad
gahyavda sakonstitucio umravlesoba, xolo yvela adgilobriv arCeviT organoSi – umravlesoba; rac
saxelisuflo partias saSualebas
aZlevda, aravisTvis gaewia angariSi da TviTneburi gadawyvetilebebi
mieRo.
- geTanxmebiT. rodesac me vambob,
rom absoluturi umravlesobiT
moval, vgulisxmob sakonstitucio
umravlesobas. CemTvis idealuria
parlamenti, sadac sami partiaa da
arc erTs maTgans ar aqvs 50%.
orpartiuli parlamenti ar mimaCnia saukeTeso variantad. oTxic
SeiZleba iyos, xuTic da metic,
magram vfiqrob, rom parlamentSi
yvelaze efeqturi iqneba sami partia. roca partia sul ramdenime
adamianiT aris warmodgenili parlamentSi da gundi ar hyavs, xedvebs
ver ayalibebs da procesebze gavlenas ver axdens. am etapze sakonstitucio umravlesobis aucileblobas imitom vxedav, rom, ufro patara
gundiT arsebiT sistemur cvlilebebs ver ganvaxorcielebT, vinaidan
Cveni da nacionalebis xedvebi Zireulad gansxvavdeba erTmaneTisgan.
arada, pirveli, rac unda gavakeToT,
aucilebelia, rom konstitucia gavmarToT.
- rogori iqneboda kargi konstitucia TqvenTvis? ra pretenzia
gaqvT am konstituciasTan?
- amaT xelweras vxedav - roca
undaT da rogorc undaT, erT RameSi ise gadaweren da moirgeben konstitucias, rom xelisuflebaSi
darCnen da miaRwion singapurizacias, Tu raRac aseTs... magaT rom
hkiTxo, sul egeni unda iyvnen da
iyvnen. kargi is konstitucia ki
ar iqneba, romelsac me davwer, aramed,
is, romelzec sazogadoeba SeTanxmdeba. aseve, unda Sedges - rasac
miSasac vTavazobdi - qveynis ganviTarebis strategiuli gegma: ra
unda gakeTdes dasavleTSi, aRmosavleTSi, mTaSi, barSi... es gegma unda
Seadginon profesionalebma da is
misawvdomi unda iyos sazogadoebis yvela wevrisTvis. me ki maqvs
Cemi warmodgena, magram marto arafers gadavwyvet, sazogadoebam unda
gadawyvitos, rogori wesiT surs
cxovreba.
- mixeil saakaSvili sakonstitucio umravlesobis aucileblobas
xsnida imiT, rom qveyanaSi swraf
da efeqtian reformebs mxolod
erTiani, Sekruli gundi gaatarebda.
prezidentis gadawyvetilebebi arc
mTavrobaSi ferxdeba da arc parlamentSi, magram am realobam Seiwira demokratia. xom ar jobda, reformebi ufro nela, debatebisa
da diskusiebis fonze warmarTuliyo, rac, marTalia, xelisuflebis
warmomadgenlebs nervebis wyvetis
fasad daujdebodaT, magram aseT
reJimSi muSaoba mosaxleobas bevri
TviTneburi gadawyvetilebisgan daicavda? is argumenti, rac Tqven
brZaneT, zustad emTxveva saakaSvilis arguments.
- reformebis eqsportiori qveyana varTo, rom acxadebdnen, realurad, ori reforma gaatares da
orive didi xarvezebiT, razec zemoTac gesaubreT. amis garda, maT arc
erTi reforma ar ganuxorcielebiaT.
marTvis gamocdileba ar gaaCniaT,
arc ician da verc SeiZenen verasdros. rac moxda, amaT siCqaris
gamo ki ar mouvidaT, aramed ucodinrobiT. ver davwameb, rom ar
undodaT. bevri meubneboda, eseni
qveynis dasangrevad arian mosulebio. me amas ver viziareb. bevr rames maTi umecrebiTa da TaviseburebiT vxsni.
axla Tqven meubnebiT, rom rasac
isini ambobdnen, Tqvenc imaves ambobT
da ratom unda dagijeroTo. ramdenic unda virtya gulSi xeli, ra
Tqma unda, Teoriulad amis safrTxe
arsebobs. Tumca, imisTvis, rom men-
doT, warsulSi unda gavixedoT,
Cemi gavlili gza unda gaiTvaliswinoT - ras mivaRwie da ra damokidebuleba maqvs Cemi qveynis
mimarT.
SeiZleba, msoflioSi ver naxoT
magaliTi, roca kacs politika kategoriulad ar undoda da mainc
politikaSi movida. roca vambob,
rom evropelebi SeiZleba gavakvirvo demokratiiT, vgulisxmob imas,
rom saqarTvelo patara qveyanaa
da bevri ramis gakeTeba SedarebiT
iolad SeiZleba. Tumca, me meocnebe var, magram pragmatizmic myofnis
da konservatizmic. politikaSi
radgan movedi, ese igi, maqvs gancda,
rom SemiZlia, es movaxerxo.
- da mainc unda CageZioT. damoukidebeli saqarTvelos istorias
cudad daebeda e.w. “absoluturi
umravlesobis” sindromi. SeuZlebelia, daviviwyoT, rom partiebi xelisuflebaSi modiodnen didi umravlesobiT da didi ndobiT, magram
midiodnen politikuri katakliz-
meti - ara. me ukidures variants
geubnebiT, amis mets ver SeZleben.
- 2003 wels mixeil saakaSvilma Tavisuflebis moedanze Sekrebil xalxs mimarTa, Tu SevardnaZe
xalxis nebis winaaRmdeg wava, is
miiRebs revoluciaso. Tqven ganacxadeT, rom saakaSvils ar unda
mivceT qveynis marTvis gagrZelebis
ufleba saprezidento vadis amowurvis Semdeg. Tu igi mainc ver
Seeleva Zalauflebas, am SemTxvevaSi, Tqvens leqsikonSi xom ar gaCndeba sityva “revolucia”?
- Zalian ar minda, rom es sityva gamoviyeno. Tu am sityvis gamoyeneba momixda, CavTvli, rom Cemi
mosvla politikaSi mcdari iyo.
magram, me mgonia, rom droulad da
sworad movedi da xelisuflebis
Secvlas yovelgvari revoluciis
gareSe movaxerxebT. Tu saakaSvili
arCevnebis gayalbebas sxvadasxva
meqanizmiT moaxerxebs, SevZlebT misi
aralegitimurobis damtkicebas. is
xelisuflebaSi gayalbebuli arCev-
magram rogor SeiZleba, rom am
xalxs ar davexmaroT?! samarTlianoba unda aRdges im sasamarTlos
meSveobiT, romlis Camoyalibebac
Cveni erT-erTi mTavari mizania.
- xelisufleba daJinebiT cdilobs axali adamianis, axali qarTvelis Seqmnas. Tqven rogori warmogidgeniaT es axali adamiani?
ra damokidebuleba gaqvT am ideis
mimarT?
- aseTi terminebi, rogoricaa
`axali adamianis Seqmna” - komkavSiruli gamonaTqvamebis msgavsia
da CemTvis sruliad miuRebelia.
sazogadoeba unda gardaiqmnas. amaze
Cems pirvel werilSic mogaxseneT
- uaxloes droSi unda SevqmnaT
Tavisuflad moazrovne adamianebis
kritikuli masa. sazogadoeba daSlilia. amaT moaxerxes da is muxti, rac iyo, bolomde gaanadgures.
me sazogadoebriv cvlilebebze maqvs
pretenzia, sazogadoebasTan erTad
davdgebi da viqnebi, sanam cocxali var. axali ti pis adamianis
ief eylf
mebiT. maT adgils ikavebda axali
umravlesoba – imave perspeqtiviT.
Tqven saqarTvelos mosaxleobas
hpirdebiT, rom absoluturi umravlesobiT moxvalT da or–sam weliwadSi arsebiT reformebs gaatarebT. Tavad es umravlesoba xom
ar aRmoCndeba safrTxe, erTi mxriv,
TqvenTvis da, meore mxriv, mosaxleobisTvis? ukeTesi xom ar iqneba,
rom mojadoebuli wre gairRves
da ZalTa balansze damyarebuli
parlamenti Camoyalibdes? Tundac,
Seiqmnas kanoni, romelic gamarjvebul partias mandatebis raodenobis zeda zRvars ganusazRvravs da
koaliciis Seqmnas aiZulebs?
- Zalian kargi kiTxvaa. zustad
amas vapireb, roca konstituciur
cvlilebebze vsaubrob. Cven iseTi
konstitucia unda SevqmnaT, rom
gamovricxoT riskebi. magram am
etapze, CemTvis idealuri balansiT
- erTi mesamediT rom movideT, qveyanaSi araferi Seicvleba. me ki
Zireul cvlilebebs vgegmav da amis
Semdeg xelisuflebidan waval.
aqamde es ar miTqvams: vapireb, gadavide Cven mier Seqmnili mTavrobis
opoziciaSi. roca Cems pirvel werilSi vTqvi, rom ori-sami wlis
Semdeg waval. es imas niSnavs, rom
Cemi mTavrobis pirveli oponenti
me viqnebi da yvelanairad gavaZliereb opozicias, raTa saTanado kontroli gavuwio xelisuflebas.
amis precedenti minda, rom Sevqmna.
- axla Tqven Zalian mniSvnelovani gancxadeba gaakeTeT, romelic
gulze Camokidebuli lodiviT geqnebaT: gindaT, moxvideT umravlesobiT, raTa SeqmnaT konstitucia
da qveynis marTvis modeli, romelic erTpartiul marTvas da avtoritarizms gamoricxavs.
- diax, konstitucia Zalian mniSvnelovania. magram avtoritarizmisgan mxolod konstitucia ver
dagvicavs. sazogadoebac mzad unda
iyos. swored sazogadoebis gaZlierebas vapireb, es aris Cemi umTavresi mizani.
- bevri kritika ismis dRevandeli mTavrobis personaluri Semadgenlobis mimarT. apirebT Tu ara,
saparlamento arCevnebamde gamoacxadoT Crdilovani kabinetis Semadgenloba, raTa sazogadoebas hqondes
Sedarebis saSualeba?
- Crdilovan kabinetze jer ar
mifiqria, mza pasuxi ar maqvs. nelnela Semeqmneba xedva, vis ra SeuZlia da vin sad ajobebs, rom dadges.
zogs ar moswons alasania, zogs
respublikelebi, zogs sxva da zogs
- sxva. magram, Cveni sazogadoeba es
aris. mTvaridan xalxs ver moviyvan. mec bevrs ar movwonvar... unda
gavigoT, rom arCevani Cveni sazogadoebidan unda gavakeToT. mec aqedan
SevarCev optimalur variants.
- bevri darwmunebulia, rom Tqven
arCevnebis mosagebad sakmaris xmebs
moizidavT; aseve, bevri ambobs, rom
saarCevno garemos Secvlis gareSe
arCevnebSi Tqvens monawileobasac
ki ekargeba azri – radgan nacionaluri moZraoba mainc im Sedegs
dadebs, rac mas sWirdeba. rogor
apirebT, aiZuloT xelisufleba,
Secvalos saarCevno garemo? Tu
migaCniaT, rom arsebul pirobebSic
SesaZlebelia arCevnebis mogeba? sakuTari politikuri gundis Camoyalibebas Tu apirebT?
- gundis Camoyalibebas aucileblad vapireb. cxadia, partiac unda
Camovayalibo. marTalia, arsebobs
gancda, rom es SeuZlebelia, magram
mjera, rom es SesaZlebeli iqneba.
vfiqrob, xelisufleba legitimur CarCoSi moeqceva. amis rwmenas
ar vkargav. rac Seexeba saarCevno
garemos: magaliTad, mzad var piradad davafinanso biometriuli pasportebi, raki mTavrobam ganacxada,
rom amis fuli ar aqvs. Tumca,
mimaCnia, rom arCevnebs arsebul pirobebSic movigebT, sul rom araferi Seicvalos.
es kanonmdebloba maSina aris
saSiSi, Tuki Cveni da maTi Sedegi
axlos iqneba erTmaneTTan. nacionalebi realurad miiReben aTidan
oc procentamde xmebs. imisaTvis,
rom amerikam da evropam Sedegebi
legitimurad cnos, maqsimum, am procentis gaormageba SeuZliaT da
nebiT ver mova. sityva `revoluciis” gagoneba ar minda da arc sityva `quCis” xseneba minda. xelisuflebis arCevnebiT Secvlis pirveli precedenti unda SevqmnaT.
es erT-erTi didi warmateba iqneba.
- bevr adamians gaukvirda Tqveni
mxridan TanamSromlobis SeTavazeba
vano merabiSvilisadmi, romelic
xelisuflebas sakuTar xerxemlad
miaCnia. merabiSvili - an politikur gadawyvetilebebze pasuxismgebeli sxva pirebi - rogor SeiZleba sasargeblo da misaRebi aRmoCndnen im sazogadoebisTvis, romelic Tqvengan dRevandeli sistemis
Zirfesvianad Secvlas elodeba?
- roiterma aseTi SekiTxvac ki
damisva, mTavrobaSi Tu moiazrebT
merabiSvilso. cxadia, rom ara. ra
Tqma unda, es ar mqonda mxedvelobaSi, roca merabiSvils mivmarTe.
dRevandeli xelisuflebis sakvanZo
figurebi axal mTavrobaSi araviTar SemTxvevaSi ar moiazrebian.
maT daTvuri samsaxuri gauwies
TviTon saakaSvils da dRes rac
gvWirs - amaSi maTi didi wvlilia.
merabiSvilisadmi Cemi mimarTvis
arsi iyo is, rom Tu sworad moiqcevian da kanonis farglebSi darCebian arCevnebamde - risi didi survilic maqvs - maT miecemaT saSualeba, rom, Tundac, politikuri partia Seqmnan, Tundac, iyvnen biznesSi, an sxva rame moifiqron. magram
Cvens mTavrobaSi ar iqnebian.
- male axlos gaicnobT qarTul
sasamarTlos da mogecemaT Sansi,
amtkicoT, rom im qveynis moqalaqe
brZandebiT, sadac SobilxarT, gazrdilxarT da gisroliaT isari...
Tqven brZaneT, rom Tqveni erTerTi
prioritetia damoukidebeli sasamarTlo. Tavis droze, mixeil saakaSvili iyo sasamarTlo reformis
avtori. Tqven ras gvTavazobT rom vendoT Tqvens keTil nebas,
Tu raime meqanizmi gegulebaT sasamarTlos damoukideblobis garantad?
- ar maqvs mza recepti, magram
maqvs princi puli pozicia, rom
sasamarTlo damoukidebeli unda
iyos. saqarTveloSi mravlad arian
kvalificiuri iuristebi. zog maTgans ukve Sevxvdi. Tavs uflebas
ar mivcem, rom gadavwyvito, ra meqanizmebiT unda ganxorcieldes sasamarTlos damoukidebloba. movkreb
specialistebs da politikuri nebis pirobebSi swored isini miiReben gadawyvetilebebs meqanizmebis
Sesaxeb. me ar maqvs amis codna,
magram vici, rogor movTxovo
mcodneebs da rogor miviRo saukeTeso Sedegi.
- saqarTveloSi metad mtkivneulia ukanono patimrebis Tema. rogor unda gaimijnon erTmaneTisgan
ukanono da kanonieri patimrebi?
arsebulma sasamarTlom unda gadaxedos maT saqmeebs? Tu axali sasamarTlos formirebas unda daelodon? an, iqneb, raime sagangebo
komisia unda Seiqmnas swrafi da
samarTliani gadawyvetilebebis misaRebad?
- Zalian rTuli kiTxva momeciT. mza pasuxi ar maqvs, vinaidan
es sakiTxic specialistebis gadasawyvetia. procedurebi maT unda
SeimuSaon. mesmis, rom es Zalian
mniSvnelovani sakiTxia da amaze
bevri mifiqria. Sevqmni im pirobebs,
rom specialistebma SeZlon samarTliani gadawyvetilebebis miReba.
saSinel dReSi Caagdes sazogadoeba.
magram ise ar unda vqnaT, rom Secdomas Secdoma davamatoT. vacnobiereb, ra saSineleba damxvdeba am
kuTxiTac. sazogadoebis didi nawili gaatares pirobiTi sasjelebis
wnexSi. es mosaxleobis gaRaribebis erT-erTi mizezia. adamianebi
saxlebs yidian, rom ojaxis wevri
cixidan daixsnan. wamlis fuli
aRar rCebaT, xalxi gaugonar siRatakemde miiyvanes. yvelafers yidian
da quCaSi rCebian. araferi gaaCniaT, garda valebisa.
- saqarTvelos araerTma moqalaqem Tavisi kuTvnili qoneba, sxvadasxva saxis zewolis Sedegad, saxelmwifos aCuqa. maT unda hqondeT
Tu ara imedi, rom sakuTar qonebas
daibruneben?
- myisierad verc es moxdeba,
Seqmna da axali ti pis adamianis
gamoyvana CemTvis Zalian uxerxuli
terminebia. sazogadoebam unda moaxerxos gardaqmna. am procesSi qarTvelebma bevri ram unda viswavloT
da SevcvaloT.
- Tqven gaavleT sademarkacio
xazi dRevandeli xelisuflebis
momxreebsa da mowinaaRmdegeebs Soris da yvelas mouwodeT, rom mkafiod gansazRvros Tavisi adgili.
sad utovebT sivrces damoukidebel
medias?
- obieqturi media, visac unda
cvlilebebi - aris sademarkacio
xazis aqeT. me ufro televiziebs
vakvirdebodi, radgan isini qmnian
ZiriTad klimats da amjerad mxolod maTze visaubreb. `imedi”, `rusTavi 2” da sazogadoebrivi mauwyebeli namdvilad xazis iqiT arian.
ar gamovricxav, rom cota gadaWarbebuli iyo Cemi reaqcia `maestrosa” da `kavkasiis” mimarT. aqve minda Cemi pativiscema gamovxato
baton ramaz sayvareliZis mimarT.
damoukidebeli media CemTvis iseTive mniSvnelovania, rogorc damoukidebeli sasamarTlo. Tu ar iqna
damoukidebeli media, ver iqneba
damoukidebeli sasamarTlo da piriqiT. damoukidebeli media aris
demokratiis erT-erTi qvakuTxedi,
romelic unda SevqmnaT.
- magram sadermakacio xazis aqeT
yofna opozicionerobas niSnavs.
opozicioneroba ki ar aris Jurnalistis saqme. keTilsindisierebaa
mTavari.
- me opozicionerobisken aravis
movuwodeb. etyoba, Tqvenc ver gamigeT, an Cems teqstSi ver gamovxate kargad. ar maqvs pretenzia yvelafris codnaze da SeiZleba, terminebi sworad ar gamoviyene. minda,
rom, pirvel rigSi, Jurnalistma
aCvenos sinamdvile iseTi, rogoric
is aris da meore - is iyos Rirebulebebis mxares. unda moaxerxos,
rom kargi da cudi gaarCios da
Tu orive cudia, gaarCios, romelia cudi da romeli - uaresi.
- rogoria qveynis ekonomikuri
ganviTarebis Tqveneuli xedva? romeli sferoebi migaCniaT prioritetulad?
- me kargad vici Tanamedrove
ekonomika. soflis meurneoba arc
erT ganviTarebul qveyanaSi ar aris
wamyvani, ar aris `orTqmavali”.
umetes qveynebSi soflis meurneoba dotaciazea. magram yvela ganviTarebuli qveyana, maT Soris, amerika,
aucileblad inarCunebs soflis
meurneobas.
Cven, tradiciulad, agraruli
qveyana varT, amitom, soflis meurneobis ganviTareba CvenTan advilia.
Tumca, mTavaria is, razec visaubre
Cems werilSi da rasac ocnebis
proeqti davarqvi: maRali teqnologiebis universiteti. inteleqti
unda iyos qveyanaSi. ra Tqma unda,
inteleqti SenarCundeba safinanso
jgufebSi, sabanko seqtroSi, Tu es
sferoebi kargad awyobili ar aris,
ekonomika ar ganviTardeba. sabanko
sistemasTan dakavSirebiT arsebobs
kiTxvebi, magram es sistema, ZiriTadad, gamarTulia.
turizmi, TavisTavad, sainteresoa. magram es biznesma unda gadawyvitos, sad ra gaakeTos, karnaxiT
ar moxdeba. saintereso qveyanaa,
saintereso klimaturi pirobebi
gvaqvs, Camovlen, naxaven, gadawyveten.
mTavari safuZveli kanonierebaa,
es unda Seiqmnas. biznesmens ar
unda hqondes gancda, rom dauZaxeben da raRacas mosTxoven. me vici,
ra afrTxobs biznesmens. aucilebelia stabiluri politika. kanondebloba unda Seiqmnas iseTi, rom
Cinovniks ar hqondes ufleba, kanonis zeviT biznesmens raRac mosTxovos. saqarTvelo patara qveyanaa
da maqvs gancda, rom amas movaxerxeb. Cinovniki biznesmens Tu ar
Camoexsna, iluziaa, rom evropelebi
aq investicias Cadeben.
qarTvelebi zarmacebi rom hgoniaT da amboben, saqmis keTeba ar
iciano, sinamdvileSi, qarTvelebs
didi kultura gvaqvs. kultura
ki iwvevs imas, rom Tu sworad
auxsni, uceb igeben. oRond, erTi
ram ar SegveSalos: zogierT qarTvels rom miaCnia, rom Cven gvaqvs
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
7
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
is, rac sxvas aravis aqvs, ase ar
aris. magram qarTvels aqvs yvelaferi is, rac SeiZleba sxvaganac
naxo. sxvaganac mSvenieri bunebaa,
magram am erTi bewo miwaze Tu
yvelaferi ginaxavs, sxvagan aRaraferi gagaocebs.
- rogor sagadasaxado mowyobas
uWerT mxars?
- Zalian mokled getyviT: mTavrobam imdeni kvercxi unda gamoarTvas qaTams, ramdenic mis gamravlebas ar Seaferxebs. Tumca, pensionerebis raodenobac unda gaiTvaliswinos. saxelmwifo struqturebsac Senaxva unda. es yvela qveyanaSi mudmivad sakamaTo Temaa.
amas verc saqarTvelo gadaurCeba.
Sualeduri pozicia unda movZebnoT. qaTami ar unda davklaT, anu
biznesi ar unda wavaqcioT. yvelaze
mZime iqneba Cemi mosvlidan 6 Tve,
maqsimum, 1 weli. eiforiaSi myof
xalxs egoneba, fuls dagvirigeben
da yvelani uceb gavmdidrdebiTo.
magram ase ver moxdeba. situaci-
leuloba da Secdoma televiziis
daxurva iyo.
- saxelmwifoSi risi gayidva
migaCniaT SeuZleblad?
- ar SeiZleba im obieqtebis gayidva, rac saxelmwifo usafrTxoebas ukavSirdeba. mgoni, aseTi aRaraferi datoves, Tumca, gaviTvaliswinoT, rom, zogadad, saxelmwifo sakuTrebis yvelaze araefeqturi mmarTvelia.
- ruseTs okupirebuli aqvs saqarTvelos teritoriis mniSvnelovani nawili. am or qveyanas, faqtobrivad, gawyvetili aqvs diplomatiuri urTierToba. dRevandeli
xelisufleba jerjerobiT uSedegod cdilobs, saerTaSoriso Tanamegobrobis meSveobiT moaxdinos
ruseTze zemoqmedeba. ra aris Tqveni
strategiis Sinaarsi? rogor gesaxebaT teritoriuli mTlianobis
aRdgenis perspeqtiva?
- Zalian rTuli kiTxvaa. vacnobiereb, rom didi arCevani ar gvaqvs.
Cven gvqonda ufro farTo arCeva-
- pirveli da gadamwyvetia, rom
Cven unda gavxdeT samarTlebrivi,
demokratiuli saxelmwifo, afxazebisTvis da osebisTvis mimzidveli
qveyana; meore - es aris ruseTTan
interesebis Tanxvedra; mesame - xelsayreli saerTaSoriso viTareba
da demokratiuli qveynebis mxridan
ufro Zlieri mxardaWera. am sami
komponentis erTianoba warmoadgens
problemis gasaRebs.
- sagareo safrTxeebisgan Tavis
dacvis yvelaze efeqtur gzad xelisuflebas amerikis strategiuli
partnioroba esaxeba. Tqven brZaneT,
rom saqarTvelos SeuZlia i povos
roli, romelic misaRebi iqneba amerikisTvis, evropisa da ruseTisTvis.
iqneb, ufro meti gviTxraT am rolis realur konturebze. rogor
jdeba am konteqstSi natoSi gawevrianebis Tema? xom ar gulisxmobs
es roli saqarTvelos mxridan neitralitetis gamocxadebas?
- neitralitets, me mgoni, Cven
ver SevZlebT. aseTi susti saxel-
Cven. dRes misTvis imdenadve sainteresoa saakaSvili, ramdenadac CvenTvis.
dRes saqarTvelos mimarT interesi Zalian dabalia. xelisuflebam moaxerxa lobisturi jgufebis
Seqmna, amaSi uamrav fuls xarjavs
da lobistebs erTi davaleba aqvT,
rom aq dagvajeron; gareT yvelam
yvelaferi icis, magram Cvens gasakeTebels aravin gaakeTebs.
mimaCnia, rom romelime erTi qveynis sateliti ar unda viyoT; ar
unda gavauaresoT da mxolod unda
gavaumjobesoT urTierToba amerikasTan, kidev ufro gavaRrmavoT
urTierToba evropasTan da davalagoT urTierToba ruseTTan.
is, rac Cvenma mTavrobam gaakeTa
- ar aris politika da amas mxolod ruseTTan omis gamo ar vambob.
omamde maT, faqtobrivad, moaxerxes
da yvelanairi urTierToba gawyvites ruseTTan, saakaSvilis aradiplomatiuri, emociuri, gauazrebeli,
Seuracxmyofeli gamonaTqvamebis ga-
ufbrhbajc=
is awon-dawonva mogviwevs, rogorc
ojaxSi - amdeni da amdeni fuli
gvaqvs, rogor moviqceT? Sarvali
viyidoT? TeatrSi wavideT? axali
saxlis mSenebloba daviwyoT?
mokled rom vTqvaT, iseTi sagadasaxado sistema unda gvqondes,
rom arc pensionerebi davxocoT
SimSiliT da biznessac hqondes
ganviTarebis saSualeba.
- dRevandel xelisuflebas saxelmwifos idealad singapuri miaCnia. gviambeT cota ram im saqarTveloze, romelSi cxovrebasac
Tqven hpirdebiT mosaxleobas; magaliTad, saxelmwifo ra doziT monawileobs axalgazrdebis ganaTlebaSi? janmrTelobisa da socialur
dacvaSi? mecnierebis, kulturisa
da sportis ganviTarebaSi?
- am sferoebSi saxelmwifo iSviaTad da naklebad unda Caerios;
magram unda Caerios iq, sadac aucilebelia. amis magaliTi iyo, roca
miSas vuTxari, rom davexmarebodi
soflis meurneobas. aseve SeiZleba moxdes ganaTlebaSic - masac
dasWirdes daxmareba. strategiul
dargebSi - ganaTleba iqneba Tu
mecniereba - ganviTarebuli saxelmwifoebi amis koordinacias axdenen
da CvenTanac ase moxdeba. ra doziT
Caereva saxelmwifo, amaze pasuxis
gacema amJamad rTulia. konkretuli situaciidan gamomdinare miviRebT gadawyvetilebebs, specialistebTan erTad. soflis meurneobas
ar SeiZleboda, ar davxmarebodiT.
sxvaTa Soris, pirveli ori weliwadi mevenaxeebs vexmarebodi. mesame
weliwads miSam miTxra, aRar aris
saWiroo.
- Tqven mimarT gamoTqvamen pretenzias, rom Tqveni fondi akademikosebs exmareboda, romlebic ukve
naklebad produqtiulebi arian.
faqtobrivad, fondi adamianebs exmareboda sicocxlis gadarCenaSi,
magram progresze ar iyo orientirebuli.
- momavals unda mivceT dafinanseba pirvel rigSi da es unda
avuxsnaT sazogadoebas. magram, Tqven
akademikosebi axseneT da arc damsaxurebuli adamianebi unda gavwiroT SimSiliT sikvdilisTvis. visac qveynisTvis mniSvnelovani ram
Seuqmnia da dRes aRar SeuZliaT,
maTac unda mivxedoT, es Cveni valia.
ra Tqma unda, Cemi poziciaa, rom
qvelmoqmedeba ar aris saukeTeso
gamosavali. qveynisTvis saukeTesoa
samuSao adgilebis Seqmna, raTa adamiani TviTon dasaqmdes, Tavisi fuli iSovnos. megobrebi davkarge
amis gamo. Tu exmarebi, damokidebuli xdeba da veRar inarCunebs
obieqturobas. mZimea, roca TvalebSi giyurebs kaci imis gamo, rom
davalebulia. iseTi saxelmwifo
unda avaSenoT, rom adamianebs es
ar sWirdebodeT. am gaWirvebul
yofaSi sxva veraferi SevZeli da
ioli gza vnaxe. ufro didi daxmareba iqneboda qveynisTvis, rom me
rac SeiZleba meti samuSao adgilebi Semeqmna. ori proeqti movifiqre, razec werilSic vsaubrobdi. pirveli ar gamomivida, radgan
uari miTxres; meore proeqtis maRali teqnologiebis universitetis idea moewonaT, oRond, Senobis
nawilSi. maSinve miTxres, caTambjeni
aaSeneo. Zlivs davarwmuneT `Cveni
maRali”, rom es ar SeiZleboda.
- samuSao adgilebTan dakavSirebiT gamaxsenda - ufro adre unda
mekiTxa - telekompania mecxre arxi
ratom daxureT?
- Cven gveWira Sualeduri pozicia. SegiZliaT, Jurnalistebs hkiTxoT. SevardnaZis mTavrobis dros
sxvadasxva tipis safrTxeebi igrZnoboda. Canda, rom raRac ar moswondaT `rusTavi 2”-is, romelic kargad asrulebda Tavis funqcias.
amitom, Cven Sualeduri pozicia
gveWira da saTadarigo televiziis roli gvqonda. Tu `rusTavi
2”-s safrTxe daemuqreboda, wina
planze gadavidodiT. yvelaze didi
Secdoma maSin davuSvi, rodesac,
revoluciis mere, eiforiaSi myofma,
veRar vikadre, rom saTadarigo televizia SemenarCunebina, rac Casafrebulis poziciaSi yofnas niSnavda. am viTarebis SeqmnaSi, dRes
rac gvaqvs, Cemi yvelaze didi bra-
ni gamsaxurdias mTavrobis dros,
magram Secdomebi dauSves. amas mohyva axali Secdomebi SevardnaZis
mTavrobis dros, mesamem kidev daamata, Tavis mxriv. manevris saSualeba sul ufro metad Segvimcirda.
patara qveynebis saqme asea: zogs
amerikis gavlenis sferoSi asaxeleben, zogs - ruseTis... Cven unda
movZebnoT Cveni adgili. am mxriv
saqarTvelo rTul situaciaSia.
Cveni amocanaa teritoriuli mTlianobis aRdgena da maqsimaluri
Tavisuflebis SenarCuneba.
rom giTxraT, rom maqvs konkretuli gegma - rogor davibrunoT
dakarguli teritoriebi, Tanac, rogor movaxerxoT es uaxloes droSi - swori ar viqnebi. me vici erTi ram, istoria da dRevandeloba
dialeqtikaSi unda ganvixiloT.
ekonomikurma krizisma aiZula didi
saxelmwifoebi, rom urTierTobisTvis gadaexedaT. amerikis da ruseTis damokidebuleba Seicvala erTmaneTis mimarT da kidev Seicvleba,
iseve, rogorc evropisa da ruseTis.
erTi ram zustad vici: Tu ar
gveqneba samarTlebrivi saxelmwifo
da ar gavxdebiT saintereso afxazebisTvis da osebisTvis, Tu sazogadoeba ar iqneba erTiani da Zlieri,
- Sedegs ver mivaRwevT. Sida viTareba did gavlenas axdens sagareo
urTierTobebzec. afxazebi ki ara,
qarTvelebi garbian saqarTvelodan.
aq gaCereba aravis unda. am pirobebSi, rogor moaxerxeb, afxazi daarwmuno, CvenTan modi, CvenTan jobiao.
mdgomareoba Tu ar Seicvala,
Tu ar dainaxes, rom aq marTlac
demokratiaa da komfortuli garemoa, TviTon Tu ar gauCndaT cduneba,
Zalian rTuli iqneba maTTan saubari.
calke Temaa ruseTi. ruseTTan
dakavSirebiT erT-erTi - da ara
erTaderTi - imedi isaa, rom masTan
interesebis Tanxvedra moxdes. Cveni teritoriis okupacia, me mgoni,
ruseTsac yelSi aqvs gaCxerili.
Tu ruseTi gegmavs civilizebul
samyarosTan urTierTobis dalagebas, winsvlas am kuTxiT, ra Tqma
unda, afxazeTis da samxreT oseTis
sakiTxi lodiviT eqneba Camokidebuli. Tanac, amas Zalian kargad
iyeneben misi oponentebi da mudmivad gamoiyeneben momavalSic. garda
amisa, es TviTon ruseTis mdgradobisTvisac saSiSia. kavkasia Zalian
rTuli regionia da am mimarTulebiT SesaZlebelia saqarTvelos da
ruseTis interesebis Tanxvedra.
- rogor fiqrobT, ras iTxovs
ruseTi saqarTvelosgan, Tu arsebobs raRac iseTi, risi daTmobac
ruseTs daakmayofilebda da saqarTvelos saxelmwifo interesebs ar
daazaralebda?
- marTali mogaxsenoT, ar vici,
ra aris iseTi, rac SegviZlia, davTmoT. damoukidebloba iyo da yovelTvis iqneba umTavresi. Tavisuflebis gareSe araferi gvinda. es
arc ki SeiZleba, kiTxvis sagani
gaxdes. ekonomikidan rame seriozuli, rac ruseTs SeiZleba ainteresebdes, mgoni, araferi dagvrCa.
is, rac moxda, saSinelebaa CvenTvis. da arc maTTvis aris momgebiani. imedi maqvs, amas Cem gareSec
mixvdebian da mec Sevecdebi, davarwmuno. amis imedi maqvs ZiriTadad.
aseTi samxreT oseTi da aseTi afxazeTi ruseTisTvisac mZime tvirTia. sxva ram damatebiT SeTavazebebs ruseTisTvis me ver vxedav.
Tu rame gamoCnda momavalSi, sazogadoebas davekiTxebi.
- Tu uSvebT, rom ise waxvideT
xelisuflebidan, teritoriuli
mTlianoba ver aRadginoT?
- ra Tqma unda. amas vacnobiereb. Zalian dabalia albaToba, rom
es or-sam weliwadSi moxdeba, Tumca,
gamoricxuli ar aris.
- sul rom ar daiZras procesi
adgilidan?
- amas TiTqmis gamovricxav.
procesis daZvras aucileblad movaxerxebT. mtkice gancda maqvs, rom
odesme afxazeTi da samxreT oseTi
erTian saqarTveloSi dabrundebian. aucileblad moxdeba, iseT vadebSi rom me namdvilad moveswrebi.
- amisTvis ra nabijebi unda gadaidgas?
mwifos pirobebSi, susti ekonomikiT, arsebuli viTarebidan gamomdinare - rom vTqva, neitralitatisTvis vibrZoleb-meTqi - amis molodini nu gveqneba. idealuri, ra
Tqma unda, nato iyo CvenTvis da masTan daaxloebas kvlavac vecdebi.
nato saukeTeso varianti iqneba
Cveni usafrTxoebisTvis, magram ar
maqvs iluzia, rom am mimarTulebiT
viTareba swrafad Seicvleba. is
Sansi, rac gauSves xelidan didi
xniT, imedi maqvs, rom samudamod
ar dagvikargavs da am sakiTxs unda
davubrundeT.
ra Tqma unda, amerikasTan strategiul partniorobas udidesi mniSvneloba aqvs. am qveyanas Zalian
bevri aqvs gakeTebuli CvenTvis da
madlierebis meti araferi SeiZleba
gamovxatoT mis mimarT. momavalSi
unda vcadoT am urTierTobis gaRrmaveba da Cven unda viyoT saintereso, pirvel rigSi, maTTvis. es
Cven SegviZlia da unda gavakeToT.
da, ra Tqma unda, mniSvnelovania
ruseTis faqtori, romelic saqarTvelos yvelaze didi mezobelia.
mas veravin Secvlis da sxvagan
ver gadaitans.
- ramdenad Tavsebadia erTmaneTTan nato, ruseTi, amerika, evropa...
- globaluri politikis WrilSi natos da ruseTis daaxloeba
Cven gareSe mimdinareobs. seriozulma politikosebma es ician.
procesi iqiT midis, rom maT erTmaneTi safrTxed ar ganixilon. me
maqvs imedi, rom globalur politikaSi moxdeba daaxloebebi da
xisti poziciebi Serbildeba. es
Cvenc mogvcems, saSualebas, rom ufro iolad viyoT komfortuli
yvelasTvis da Cvenc vipovoT Cveni
usafrTxo adgili.
- migaCniaT, Tu ara, rom mixeil
saakaSvili iyo da aris kargi partniori amerikisTvis?
- raRac etapze, ra Tqma unda,
amerika saqarTvelos ganixilavda,
rogorc saintereso precedents
regionSi, sadac SeiZleboda demokratizaciis procesi daCqarebuliyo. vardebis revoluciis Semdeg,
amerikelebs, qarTvelebis mgavsad,
hqondaT eiforia, rom moxda is,
rac maT surdaT. am mxriv, ra Tqma
unda, saakaSvili saintereso iyo
maTTvis, iseve, rogorc bevri qarTvelisTvis. pirdapir gavavlebdi paralels. rogorc gviyvarda revoluciis dros da pirvel xanebSi, iseve
uyvardaT maSin amerikelebs. me mgoni, is gawbileba, rac qarTvelebma
ganvicadeT, ganicades amerikaSic.
ra Tqma unda, yvela saxelmwifo
Tavisi interesebis mixedviT moqmedebs. amerikas saqarTveloze uaresi
demokratiis qveynebTanac aqvs dabalansebuli urTierToba. amerikelebi ar gadadeben Tavs, rom saqarTveloSi moxdes is, rac Cven, qarTvelebs, sanatreli gvaqvs. amerikas
Tavisi interesebi aqvs da unda
miiRos is, rac surs. amavdroulad, amerika gvexmareboda da Cven
ver gamoviyeneT es daxmareba.
riTia gamorCeuli maincdamainc
saakaSvili? Cvenc movaxerxebT, rom
angariSi gavuwioT da yvelaze didi
saxelmwifos interesebi gaviTvaliswinoT. ras akeTebs saakaSvili
iseTs, rasac Cven ver gavakeTebT?
amerika iseTive msxverplia Tavisi
proeqtis - saakaSvilis - rogorc
mo saqarTvelosTvis daiketa rusuli bazari, im dros, roca mTeli
msoflio am bazrisken garbis. da
arc omis Semdeg gadaudia vinmes
CvenTvis Tavi. yvela cdilobs, rom
ruseTs zedmetad ar awyeninos.
amaT es moaxerxes. Rvino veRar
gaaqvT ruseTSi da gaaqvT Cinur
bazarze. Cinelebi kidev Rvinos ar
svamen.
- ese igi, Tqven balanss uWerT
mxars?
- diax, Cven yvelasTvis saintereso unda viyoT da amiT vipovnoT
CvenTvis saintereso adgili cis
qveS. me darwmunebuli var, rom
amas movaxerxebT.
- bevri adamiani saubrobs biZina ivaniSvilis mier ganxorcielebul did proeqtebze da qvelmoqmedebaze. Tumca, Wor–marTali erTmaneTSia areuli da sazogadoebam
cota ram Tu icis maT konkretul
Sinaarssa da masStabze. xom ar
dadga dro, rom saqarTvelos mosaxleobas am sakiTxze sruli informacia miawodoT?
- msoflio bankisgan aRiarebuli
xuTi auditoruli firma arsebobs. maTgan erT-erTi yovel weliwads awarmoebs Cemi saqmianobis
audits. yvelaferi, rasac vakeTeb,
sruliad Riaa - fulis warmoSoba,
moZraoba, sad midis da raSi ixarjeba. kidev erTxel geubnebiT, amas
msoflio bankis mier aRiarebuli
auditoruli jgufi amowmebs.
- Tqven mimarT samgvari damokidebuleba SeimCneva: bevrs gulwrfelad eimedebiT; amave dros, Tqven
winaaRmdeg RvarZliani kampania mimdinareobs da, amis paralelurad,
Tqveni gaidealebis tendenciac SeiniSneba. rogorc wesi, aseT garemoSi
maamebluri garemocva lidersa da
xalxs Soris TandaTan gadaulaxav
dabrkolebad iqceva da mliqvnelebi gacilebiT saSiSebi xdebian, vidre aSkara mowinaaRmdegeebi. rogor
fiqrobT, ramdenad gemuqrebaT aseTi
safrTxe dRes da, miT umetes, samomavlod, Tuki Tqvens did avtoritets da finansur resurss parlamentSi absoluturi umravlesobac
daemateba? vin da ra SeiZleba aRmoCndes Tqveni sapirwone?
- Zalian kargia, es rom mkiTxeT.
Cemi pirovneba, Cemi cxovrebis wesi
unda iyos Cemi sapirwone. Cemi ganvlili cxovrebis garda, sxva mtkicebulebebi ar gamaCnia. Cvens politikosebs ritorikaSi ver vajobeb.
amboben, Tu ginda, kaci gaicno, mieci mas fuli da Zalauflebao.
mgonia, rom orive gamocda Cavabare. xelisuflebaSi arc fulisTvis movdivar da arc ZalauflebisTvis. vinc agresiulad mlanZRavs,
mgonia, rom maTi umravlesoba mTavrobis mier aris daqiravebuli, vinaidan, arc erTi qarTvelisTvis lanZRvis safuZveli ar mimicia Cemi
cxovrebis wesiT.
Cems Svilebsac imas vaswavli,
rom, sul cota, Seni mezobeli ar
unda Seawuxo Seni yofiT. me ase
vcxovrob da saginebeli ratom
unda viyo? imis gamo, rom viRaceebma konkurentad mimiCnies, mlanZRvelTa mTeli jari daiqiraves,
internetic da televiziebic amiT
aris aWrelebuli.
- mainc mgonia, rom gamarjvebis
SemTxvevaSi, Zalian Zlieri centri
gamogivaT. sainteresoa, ra dagabala-
nsebT?
- mxolod Cemi adamianoba, Cem
mier ganvlili cxovreba da xelwera. sxva argumenti ar maqvs. aba,
Cemze ufro lamazad sxva politikosebi laparakoben.
- rogor moaxerxebT, Tavi daicvaT im mliqvnelebisgan, vinc Tqvensa
da sazogadoebas Soris Cadgomas
Seecdebian?
- movaxerxeb, movaxerxeb. Cemi
warmatebis safuZveli - Tu Tqvenc
iziarebT, rom warmatebuli var
biznesSi - zustad is aris, rom
Zalian kargad verkvevi adamianebSi.
Tu adamians cota ram aklia warmatebisTvis, vexmarebi, rom swrafad
Camoyalibdes - es kargad vici.
yvelaze naklebad amis meSinia. radgan es iyo Cemi warmatebis mTavari mizezi - kargad verkveodi, kargad vayalibebdi da kargad vexmarebodi. ruseTSi pirveli koleji
me Sevqmeni, leqtori viyavi da uamravi kadri gavzarde. kadrebis samWedlos eZaxdnen `rosiiski kredits”. mTeli sabanko seqtori uzrunvelvyavi, imdeni axalgazrda gavzarde. nadiroba iyo Cem mier gamozrdil kadrebze.
- kidev erT Temaze minda visaubroT. im adamianebis mimarT, romlebic Tqven gverdiT SeiZleba aRmoCndnen xval da zeg, eWvi gamoiTqmis xolme, rom maTi mxardaWera
nayidia. adamianebi amiT TiTqos
dakompleqsdnen. bevri SeiZleba gulwrfelad giWerdeT mxars, magram
Tavi Seikavos demonstrirebisgan
swored imis gamo, rom `nayidis”
iarliyi ar miewebos.
- kargi SekiTxvaa. maqsimalurad
vcdilob, Secdomebi ar davuSva.
mrCevelTa sabWos Seqmna jer ar
damTavrebula da yvela wevrTan
dakavSirebiT Zalian vfrTxilob.
ar minda, sazogadoebas imedi gaucruvdes. mgoni, SevZleb, Tu saukeTeso ara, optimaluri jgufis Sekrebas.
Secdomebi, ra Tqma unda, iqneba.
nu momTxoven, rom yvela idealuri
iyos. TviTon Cemi idealizebac Cemive seriozuli problemaa. sadac
maidealebdnen rogorc yovelisSemZles, am iluzias swrafad vuqarwylebdi, radgan arasdros aravis
vpirdebi imas, rac ar gakeTdeba.
rac Seexeba kadrebs, pirvel rigSi, vecdebi, rom umwikvlo adamianebi Semovikribo. meorec - Tu saWiro gaxda, calkeul pirebTan dakavSirebiT ganmartebebs gavakeTeb.
SemiZlia, rom warsuli Secdomebic vapatio, Tu romelime pirovnebas Tavisi gamocdilebiT sazogadoebisTvis sargeblobis motana SeuZlia.
erTad unda davdgeT, aravin unda
darCes procesebisgan gariyuli.
sazogadoebaSi isedac cota resursia, Cven es varT, rac varT - es
aris Cveni sazogadoeba da am resursiT unda wavideT win. cudic
gvaqvs da kargic, warsulic gvaqvs,
awmyoc da momavalic unda gvqondes.
- dRevandeli saubris fonze,
ar migaCniaT, rom Tqveni werilebi
konfrontaciuli iyo?
- me vfiqrob, rom pirveli ori
werili swori iyo. da rac vTqvi,
amis Tqma mniSvnelovnad da saCqarod mimaCnda. Zalian meSinia Sualeduri poziciis. viTom SuaSi
mdgomi da sinamdvileSi orpiri
xalxia CemTvis yvelaze didi safrTxe.
Sua unda gaikrifos.
imitom, rom yvelafers Tavisi
saxeli daerqvas. xalxs unda mivceT mkafio arCevanis saSualeba.
mogwons saakaSvili? RmerTma mogaxmaros - dauWire mxari. oRond,
nu TamaSob, rom, TiTqos, arc iqiT
xar da arc aqeT. es aris orpiroba. da Tu orpiroba darCa SuaSi,
amas ver Seveguebi, radgan Tu Sevegue, mec iseve CaviZirebi, rogorc
Cemze gamocdili politikosebi CaiZirnen.
yvelam zustad unda gaarkvios,
me miWers mxars Tu saakaSvils.
CemTvis princi pulia, rom moxdes polarizeba. iseTi polarizeba ki ara, rom samoqalaqo dapirispireba daiwyos - RmerTma dagvifaros amisgan - aramed is, rom xalxs hqondes Savis da TeTris garCevis saSualeba.
- magram, xom aris xalxi, visac
unda, rom arc iqiT iyos da arc
aqeT.
- isini Cumad arian. ar TamaSoben da ar cdiloben, zemoqmedeba
moaxdinon procesebze.
- ese igi, problema gqoniaT orpirobasTan da ara im adamianebTan,
visac arc iqiT unda dgoma da
arc aqeT.
- diax, maTTan problema ar maqvs.
aseTebi televiziiT ar gamodian.
es kargi xalxia.
me moTamaSe-molaparakeebs vamxel,
sajarod rom gamodian da gvatyueben. Torem, RmerTma gaumarjos im
adamianebs, romlebic TavisTvis arian, sul eWviT giyureben, popularobis pikzec rom iyo, mainc imas
amboben - mxari rom dagiWiro, kidev
unda gamogcado, ras warmoadgeno!
- sazogadoebam bevri araferi
icis Tqveni ojaxis Sesaxeb, Tumca,
bera metad popularulia. ramdeni
Svili gyavT? vin aris Tqveni sayvareli mwerali? simRera Tu gexerxebaT? rogoria Tqveni damokidebuleba qarTuli sufris mimarT?
Tamadoba Tu giwevT? romel Rvinos
scemT gansakuTrebul pativs? nardi,
Wadraki Tu giyvarT? ra interesebi aqvT Tqvens Svilebs?
- evropul asakSi davqorwindi
- 35 wlis viyavi. vieSmake da 19
wlis gogona moviyvane colad. oTxi Svili gvyavs. yvelaze kargi,
rac Semiqmnia cxovrebaSi, Cemi oja-
xia. maqvs pretenzia, rom Tu kargi
ojaxi arsebobs, Cveni - swored
aseTia. meuRle - eka xvedeliZe Cemi yvelaze axlo megobaria. dRes
Cveni jvrisweris oci wlisTavia
da CemTvis, iseve, rogorc Cemi ojaxisTvis, Zalian mniSvnelovani dRea.
Svilebi swor adamianebad gavzarde. arc erTi maTgani ar ikadrebs, rom sxvisi ubedurebiT iotisodena bednierebas waetanos. SeZleben Tu ara, rom Tavisi niWiT mxarSi
amoudgnen vinme sxvas - es calke
sakiTxia.
rac Seexeba sayvarel mwerlebs,
qarTvelebs gverds ver avuvli.
vaJa bumberazia CvenTvis da Wabua
gvyavs cocxali. kiTxva bavSvobidan Zalian miyvarda da radgan
wignebis SemrCevi ar myavda, yvelafers vkiTxulobdi. diuma gansakuTrebiT miyvarda. TiTqmis zepirad vicodi. misaReb gamocdebze
Tema davwere da citatebi moviyvane. egonaT, gadaviwere. damibares
da gamesaubrnen. maRali niSani ar
mimiRia, oTxiani miviRe imitom, rom
gramatikuli Secdomebi mqonda.
mzeqala SaniZe iyo komisiis Tavmjdomare da rTuli Temebi moitanes. Cawva xalxi, ver davwereT,
`texnarebi” viyaviT. bolos Tavisufali Tema Semoagdes da davwere `Cemi sayvareli mwerali”.
Cemi meuRle Zalian kargi mkiTxvelia. didxans mexveweboda, oruelis `cxovelebis ferma” wauRe
miSaso. Cemi sayvareli mweraliameTqi, ver vityvi, magram es wigni
ki marTlac gagaxsenebs Cveni mTavrobis ambavs.
radgan simReraze mkiTxeT, simRera Cemi hobia. kargad vmRerodi.
Cemi Zma profesionalia, mamia xateliSvilis gundSi mReroda. mamaCemi da dedaCemic kargad mRerodnen. Cems Svilebs oTxives absoluturi smena aqvs da sxvadasxva instrumentze ukraven.
uta myavs 19 wlis, bera - 16-is,
14 wlis myavs gvanca da 6 wlis cotne. utas ki SeeZlo, magram musikosoba ar moindoma. universitetSi swavlobs safrangeTSi. gvanca Zalian kargad xatavs, ukravs
da mReris. ar mindoda, rom Cemi
ojaxis wevrebi politikaSi CarTuliyvnen. rogorc me viyavi neitraluri politikis mimarT, ise iyvnen
esenic. magram ase moxda, rom gvancas garda yvelani CaverTeT. patara cotnemac ki Caicva maisuri
`qarTuli ocnebiT” da yovel saRamos maxsenebs, mamiko, Sen ratom ar
gacviao.
sufrazec vTqvaT. Tamadoba miwevs,
roca saxlSi stumrebi myavs da
roca xasiaTze var, magaliTad, roca
Cems megobrebTan var, `qarTul xmebTan”. maT uyvarT Cemi Tamadoba.
aravis ewyinos, magram, kargi tradicia cota ar iyos davamaxinjeT:
sami kaci rom Seikribeba da 60
sadRegrZelos ambobs - ar mgonia
lamazi. es unda xdebodes iSviaTad da im pewiT, rac amSvenebs qarTul sufras. kargi leqsi unda
iTqvas sufraze, kargi simRera, unda
SezarxoSde kidec da ara - gatialde. da es SezarxoSeba, raRa dagimaloT, Zalian miyvars. magram es
yoveldRiuri cxovrebis wesad ar
unda iqces.
qarTuli Rvinoebi momwons Zalian. Rvinos saxlSi vayeneb, mamaCemis danatovar qvevrebSi. Cemi simamric moyvaruli iyo am saqmis.
am aTi wlis win didi tragedia
gvqonda Cems meuRles da me - sami
mSobeli davmarxeT erT weliwadSi.
deda myavs 89 wlis. erTad vagrZelebT im tradicias, rac mamaCems hqonda da mec Zalian miyvars
es saqme. mxolod Cemi saxlis Rvinos movixmar, Tumca fraguli Rvinoebis kargi koleqcia maqvs.
dedaCemma politikaSi Cemi wasvlis ambavi rom gaigo, telefonSi
miTxra, Svilo, dawinaurebas gisurvebo. meorejer rom davelaparake
- Cemi yoveli dila imiT iwyeba,
rom dedas vurekav da movikiTxav,
sadac ar unda viyo - vekiTxebi,
deda, dawinaurebas aRar misurvebmeTqi? ecineba da meubneba, kargi,
damanebe Tavi, daiviwye, rac giTxario.
nardi Zalian miyvars da Wadraksac kargad vTamaSob. nardi CemTvis
dasvenebis erT-erTi saSualebaa.
grZeli nardi miyvars Zalian da
`qarTul xmebTan” magari omi gvaqvs. Cempionatebs vatarebT xolme.
- ra niSnavs TqvenTvis Worvila? riTi xarT sofelSi dakavebuli Tavisufal dros? nadirobT?
TevzaobT? bostans uvliT?
- arc vnadirob da arc vTevzaob. Zalian miyvars buneba da amas
verafriT vikadreb. maxsovs, 19
wlis viyavi, roca mwyerze nadirobidan vbrundebodi. naxnavebidan
gvriti afrinda da vesrole. wafrTxialda da davarda. meore, rogorc
etyoba, misi wyvili iyo. imdeni
iwvala, Cavida-amovida imis amosayvanad, Cavida-amovida. ise gamifuWda
xasiaTi, davagde orluliani Tofi
da maxsovs, rom kondaxi SuaSi
amotyda. imis Semdeg Tofi xelSi
aRar amiRia.
sxvaTa Soris beRurebi ar miyvars. mudmivad arTmeven budes mercxlebs da es ver mi patiebia.
buneba Zalian mitacebs. Cemi hobia - seirnoba da fiqri. Worvilaa Cemi samSoblo. yvelaferi miyvars misi, sul mesizmreboda. sami
weliwadia, gareT ar gavsulvar,
ise meZneleboda misi datoveba. unikaluri nergebi Camovitane. Zalian
miyvars baRis gaSeneba da sul Cemi xeliT vakeTe parki jer WorvilaSi, mere urekSi da TbilisSic.
uamravi nergi maqvs darguli...
esaubra
ia anTaZe
8
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
`sinetiki~ axal sezons xsnis!
paata da irina ciquriSvilebis
mier vaSingtonSi daarsebuli sinetikis Teatri me-11 sezons xsnis.
„usityvo Seqspiri“ - am saxelwodebiT Teatri 14 seqtembridan
23 dekembramde Seqspiris festivals marTavs. „makbetis“, „otelos“ da „romeo da julietas“
retrospeqtuli warmodgena kidev
erTxel umaspinZlebs amerikis dedaqalaqis binadarT da mis stumrebs.
am sam speqtakls 26 nominacia da
10 helen heizis prestiJuli Teatraluri jildo aqvs mopovebuli.
samiveSi paata ciquriSvilma saukeTeso reJisoris prizi aiRo. danarCen jildoebs Sorisaa msaxiobTa saukeTeso ansambli, saukeTeso
qoreografia, kostumebis dizaini,
xmis dizaini da sxva mravali.
Teatri 2012 wlis dasawyisidan
kidev ramdenime axal proeqts SesTavazebs mayurebels. lansburgis
Seqspiris TeatrSi naCvenebi iqneba paatas „Wirveulis morjuleba“.
Semdeg Teatris wiaRSive aRzrdili
msaxiobi da reJisoris asistenti
ben kunisi warmoadgens reJisorul
debiuts „genezisi“. mogvianebiT
Teatri praRis erT-erT aratradiciul Teatralur dass umaspinZlebs, romelic Camoitans trilogias, saxelwodebiT - „naTeba bnelSi“. sezonis daxurvisTvis ki paata saintereso proeqts gegmavs, romlis Sesaxebac is Tavad mogviTxrobs:
- „Zalian minda „jariskacis
mama“ davdga, magram jerjerobiT
saboloo gadawyvetileba miRebuli
ar aris, radgan filmis avtorebTan
molaparakebis stadiaSi vimyofebiT.
Tanamedrove varianti ase warmomidgenia: qarTul ojaxi kalifornia-
Si mkvidrdeba da iq sakuTar venaxs gaaSenebs. moulodnelad Svili acxadebs, rom omSi midis. mama
winaaRmdegobas uwevs, magram verafers gaxdeba.
visac paatas speqtaklebi unaxavs,
isic icis, rom improvizacia misTvis panacea ar aris. interpretacia umetesad kargad gaazrebuli
da daxvewili gemovnebiT gadmocemuli patara Strixia, romelic
nawarmoebis didebulebas kidev ufro mkveTrad usvams xazs. aseTi
iyo frestoni, sruliad axali personaJi servantesis „don kixotSi“.
speqtaklSi lamanCeli idalgo tradiciuli qaris wisqvilebis nacvlad frestons erkineba, romelSic
Tavad borotebaa gansxeulebuli.
mravali orTabrZolis Semdeg don
kixoti xvdeba, rom frestoni misive sxeulSi da sulSi budobs,
rom boroteba jer sakuTar TavSi
unda eZebos da daamarcxos.
mayurebelTa da kritikosTa aseve
didi mowoneba daimsaxura „mefe
liris“ paataseulma gaazrebam. mesame qaliSvilis nacvlad speqtaklSi lirs aratradiciuli sqesobrivi orientaciis vaJi hyavs, romelsac ampartavani monarqi swored
misi gamorCeulobis gamo hkravs
xels.
* * *
sinetikis Teatri paata da irinas SemoqmedebiTi fantaziis pirmSoa. yvelaferi 1997 wels amerikaSi maTi gadmosvliT daiwyo. sruliad axali Teatris koncefciis
damkvidreba wyvilma xelovnebis
sxvadasxva dargis da ramdenime
Teatraluri Janris sinTezis saSualebiT SeZlo.
sinetikis debiuti 2002 wels
Sedga. pirvelive speqtaklSi Teatrma helen heizis 3 prizi moi pova. oRond, aqve isic unda gaviTvaliswinoT, rom sinetikis warmodgenebs yovelwliurad vaSingtonSi
da mis mimdebare teritoriaze moqmedi 90-mde profesionaluri Teatraluri dasi uwevs konkurencias.
- paatasTvis Teatri yvelaferia,
mTeli cxovrebaa - ambobs irina.
„CaTvaleT, rom tradiciuli qmari
ar vici ra aris. simarTle giTxraT,
arc is vici, ra qvia Cvens urTierTobas. Teatria yvelgan, saxli
iqneba es, manqana, restorani, Tu
samsaxuri. mogzaurobaSic ki ar
maqvs Sesvenebis saSualeba. Cven
TeatrSi vcxovrobT 24 saaTis ganmavlobaSi, Sin da gareT. ar aqvs
mniSvneloba, ras vakeTebT, vWamT,
films vuyurebT, sardafSi remonts
vakeTebT - saubris Tema yovelTvis
da yvelgan Teatria. ubednieresi
adamiani var, radgan Teatri uzomod miyvars“.
Tavad irinas, rogorc sinetikis qoreografs da msaxiobs, helen
heizis 30 nominacia da 10 prizi
aqvs mopovebuli. maT Soris wlis
saukeTeso qoreografis 7 jildoa.
irina periodulad jorjTaunis
da amerikis universitetebSi miwveul qoreografad muSaobs da wlis
ganmavlobaSi intensiur Treiningebsac atarebs.
TeatrSi paata da irinasTan erTad kidev ramdenime qarTveli xelovania dasaqmebuli. maT Soris
arian dasis erT-erTi wamyvani msaxiobi - irakli kavsaZe da kompozitori - konstantine lorTqifaniZe. ramdenime speqtaklis mxatvruli gaformeba saxelovan qarTvel xelovans, giorgi aleqsi-me-
Tqven usmenT `amerikis xmas~ vaSingtonidan
V O A sagazeTo blogi maia qvarcxavasTan erTad
sxiSvils ekuTvnis. zogierT speqtaklSi ki cnobili kompozitoris,
gia yanCelis musikaa gamoyenebuli,
risTvisac paata maT did madlobas
uxdis.
vaSingtonis yovelkvireulma gazeTma „Metro Weekly” sinetikis
Sesaxeb erTxel Tqva: „es aris Teatri, romelic adamianis suls
wvdeba da aforiaqebs“.
marTlac Znelia am Teatridan
gamosuli gulgrili mayureblis
moZebna, ra asakis da ra interesebisac ar unda iyos is.
autaneli sicxis miuxedavad,
vaSingtonSi smiTsonis folklorul festivals milionamde stumari ewvia. tradicias 45 wlis
win Caeyara safuZveli. mas Semdeg
sazafxulo festivali amerikis
dedaqalaqSi yovelwliurad imarTeba da mas erTi romelime qveyana maspinZlobs. wels kolumbiis mdidari kulturuli da istoriuli tradiciebi iyo naCvenebi. festivalma kidev ori Tema
warmoadgina: musikaluri Janris,
ritmenbluzis, istoria da mSvidobis korpusis 50 wlis iubile.
CvenTvis sruliad moulodneli siurprizi qarTuli pavilioni gaxldaT, romelic mSvidobis
korpusis moxalises, joni makreis,
iniciativiT momzadda. joni saqarTveloSi ukve ori welia msaxurobs. man gadawyvita qarTuli
Rvinis damzadebis tradicia gaacnos amerikelebs. yvarleli
lika useinaSvilic daixmara da
amerikelebs dReSi ramdenime saaTi xinklis damzadebas da Rvinis
dawurvis process aswavlida.
“mTavari mizezi, ris gamoc
saqarTvelo ase Zalian miyvars,
aris is mravalferovneba, rome-
lic msoflios am patara kuTxeSi iyris Tavs. yovelTvis mindoda amerikelebisTvis es siyvaruli gameziarebina. minda avuxsna,
ratom aris Rvino qarTuli kulturis ganuyofeli nawili. rogoria is, riT gamoirCeva, ratom
aris popularuli?
vcdilob yvelas gavagebino,
rom Rvinis da saWmlis mravalferovneba SemTxveviTi ar aris.
saqarTvelo aRmosavleT evropis
da aziis gzajvaredinze mdebareobs. Sesabamisad, masSi uamravi
kulturul-istoriuli Tavisebureba iyris Tavs, romelsac es
ori, erTmaneTisgan sruliad gansxvavebuli samyaro atarebs”
SekiTxvebs bolo aRar uCanda.
`amerikelebs yvelaferi ainteresebT, Rvinis Senaxvis tradiciiT
dawyebuli, saqarTveloSi vizitis organizebiT damTavrebuli”
- ambobs lika useinaSvili. bavSvebs mainc yvelaze metad yurZnis
Wyletis tradicia moewonaT.
jonma maTTvis yvela zomis rezinis maRalyeliani Ceqma moitana.
isinic enTuziazmiT CaerTven
Rvinis damzadebis procesSi da
yurZnis WyletiT gaixares.
vaSingtonis festivali
qarTuli RviniT
valerian
valerian Zamia
Zamia da
da 50-iani
50-iani wlebis
wlebis mejlisebi
mejlisebi
dRevandel Cvens gverdze, pirvel
niu
stumrad gvinda erT-erTi didi
niu iorkSi
iorkSi
xnis emigranti warmogidginoT, ro-
melsac axlaxan 90 weli Seusrulda. Zia valiko SeerTebul StatebSi evropidan 1956 wels Camovida da amerikis qarTul saTvistomos usasyidlod TiTqmis 30
wlis manZilze emsaxura.
valerian Zamias uSualo monawileobiT 90-ian wlebSi ramodenimejer didi raodenobiT humanitaruli daxmareba gaigzavna saqarTveloSi. is da misi megobrebi
sakuTari saxsrebiT sakveb produqts da medikamentebs iZendnen da
periodulad samSoblos awvdidnen.
amas garda Zia valiko samecniero-dokumenturi filmis dabeWdvaSi, gamofenis mowyobaSi da mravali sxvadasxva saxis RonisZiebis
organizebaSic araerTxel daxmarebia qarTvelebs.
profesiiT is gamagrilebel sistemaTa inJiner-damproeqtebelia. valerian Zamias proeqtiT da uSualo xelmZRvanelobiT niu-iorkis
bevr dawesebulebaSi damontaJda
centraluri gamagrilebeli sistema, maT Soris cnobili bankebi, satelefono kompaniebi da klinikebia.
SeiZleba gsmeniaT kidec federaluri sarezervo bankis, an brodveize mdebare presviterianTa klinikis Sesaxeb.
Zia valikosTan saxlSi uamravi
saintereso dokumenti Tu istoriuli foto moviZieT. maT Soris
Cveni yuradReba 50-iani wlebis
mdidruli mejlisebis Sav-TeTrma
fotoebma miiqcia, romelSic is
qarTul CoxaSi gamowyobili mTiulurs cekvavs. Cveni Txovnis Semdeg,
ufro dawvrilebiT moeyola mejlisebis da im mSvenieri qalbatonebis Sesaxeb, romlebic fotoebSi
mas partniorobas uweven, Zia valikos TvalebSi celqi varskvlavebi
aukiafda.
„es iyo niu iorkSi“…- daiwyo
man. siko erisTavi 50-iani wlebis
miwurulSi yovelwliurad grandiozul mejlisebs awyobda. mis
mier Camoyalibebul organizacias
„alaverdi“ erqva. mdidruli mejlisebi niu-iorkis saukeTeso sastumroebSi imarTeboda. maT im periodis iseTi cnobili amerikuli
ojaxebi eswrebodnen, rogoric iyo
rokfelerebi, fibsebi, morganebi da
maRali sazogadoebis bevri sxva
warmomadgeneli. sadili sikos ojaxSi imarTeboda xolme - isTsaidze, 89-e quCaze. iqidan ki yvelani
manqanebiT, an avtobusebiT mejlisze
midiodnen.
mejlisi ZiriTadad evropul
cekvebs eTmoboda. gansakuTrebuli
popularobiT Turme qarTuli xalxuri cekva „mTiuluri“ sargeblobda. Zia valikom Coxa warmoSobiT Cerqez mkerav qalTan Seikera. masve daukveTes qarTuli kabebic. qarTuli cekva kargad ar axsovda, saqarTvelodan didi xnis
wamosuli iyo da SemTxveviT rusul maRaziaSi napovni daviT javriSvilis wigni daexmara, romelSic
notebic iyo da moZraobebic. javriSvilis wigniT Zia valikom cekva
nino vaCnaZes aswavla, elizbar vaCnaZis qaliSvils (elizbari qaquca
ColoyaSvilis TanamebrZoli, SeficulTa razmis erT-erTi xelmZRvaneli iyo).
am fotoze Zia valikos partniori en fibsia, siko erisTavis rZali. Zalian niWieri qalbatoni iyo,
igonebs is. cekva uceb Seiswavla
da yvela qarTvelze ukeT asrulebda.
90 wlis iubiles gilocavT
Zia valiko da bevri saintereso
mogonebis imediT gemSvidobebiT.
“grin kartis”
gaTamaSeba daiwyo!
amerikis kongresis ganCinebiT
50 aTas ucxo qveynis moqalaqes
yovelwliurad SeerTebul StatebSi cxovrebis da muSaobis
ufleba eniWeba. maTi SerCeva specialuri latariis gaTamaSebis
Sedegad xdeba, romelsac oficialurad Diversity Visa (DV) Lottery hqvia. xalxSi ki mas Green
Card, anu „mwvane baraTs“ eZaxian.
saqarTvelos moqalaqeebs am
gaTamaSebaSi mogebaTa gansazRvruli limiti aqvT. is yovelwliurad sxvadasxvaa, vinaidan kanonmdebloba monawile qveynebTan
dakavSirebiT periodulad icvleba. saxelmwifo departamentis
sakonsulo saqmeTa biuro cdilobs sxvadasxva qveynebidan emigrantTa raodenoba daabalansos
da amiT mravalferovneba da samarTlianoba maqsimalurad daicvas. ase magaliTad, monawile qveynebis wlevandel sias gamoaklda
bangladeSi, radgan am qveynidan
emigrantTa raodenoba amerikaSi
ukanaskneli 5 wlis ganmavlobaSi sagrZnoblad gaizarda.
ukanaskneli 5 wlis monacemebiT weliwadSi saSualod 628
saqarTvelos moqalaqe igebs SeerTebul StatebSi cxovrebis
da muSaobis uflebas. aq ar igulisxmeba maTi ojaxis is wevrebi, romelTac aseve eniWebaT imigraciis ufleba. bolo 5 wlis
monacemebiT gaTamaSebaSi weliwadSi saSualod 17824 saqarTvelos moqalaqe monawileobs. 2009
wels 16197 adamianidan 516 moigo. 2012 wlis gaTamaSebaSi ki,
anu ukanasknel latariaSi, 23024
adamianidan 618 gaumarTla.
Worebi „mwvane baraTis“ latariis gauqmebaze usafuZvlo aRmoCnda. monawileobis msurvelebs
2011 wlis 4 oqtombridan internetze sakuTari monacemebis Seyvana SeuZliaT. ecadeT, ar daigvianoT. 2013 wlis „mwvane baraTis“
mosagebad sabuTebis Sevseba sakmaod mkacri vadiT aris gansazRvruli: mxolod 4 oqtombris SuadRis 12 saaTidan – 5 noembris
12 saaTamde SegiZliaT sabuTebis
internetze Sevseba (igulisxmeba
vaSingtonis dro).
es gaxlavT oficialuri internet-misamarTi, sadac ixilavT
oficialur instruqciebs da im
mTavar gverds, romelzec sabuTebis Sevseba warmoebs: www.
dvlottery.state.gov/
SekiTxvebs sakonsulo saqmeTa
biuros sazogadoebasTan urTierTobis samsaxuris warmomadgeneli rebeka dodsi pasuxobs.
saubris dasawyisSi qalbatonma rebeka dodsma gvTxova TqvenTvis aucileblad gadmogveca,
rom latariaSi monawileoba srulebiT ufasoa. sanam ar moigebT da sakonsuloSi gasaubrebaze ar gamogiZaxeben, sabuTebis
Sevsebis procesSi arc erTi TeTri ar unda dagexarjoT. is girCevT daxmarebisTvis aravis mimarToT da TviTon ecadoT SeiyvanoT internetze sakuTari monacemebi. amisTvis im veb-gverdze,
romelsac saxelmwifo departamenti gawvdiT, aris instruqciebis rusuli variantic, imaTTvis, vinc rusuli inglisur
enaze ukeT icis.
saqarTveloSi ramdenime kompania moqmedebs, romlebic garkveuli sazRauris safasurad „mwvane
baraTis“ mogebis msurvelebs latariaSi monawileobis miRebaSi
exmarebian. zogierTi maTgani erTjerad fiqsirebul Tanxas iTxovs,
zogic-yovelTviur gadasaxads.
iseTebic arian, vinc 4-wliani
vadiT pirdeba gaTamaSebaSi monawileobas.
kiTxvaze, aris Tu ara saqarTveloSi kompania, romelic uSualod saxelmwifo departamentTan TanamSromlobs da maTi akreditaciiT moqmedebs, qalbatoni
dodsis pasuxi erTmniSvnelovani iyo: ara!
„saxelmwifo departamenti arcerT kompanias msgavs uflebebs
ar aniWebs. vcdilobT procedura
rac SeiZleba gavamartivoT. msurvelebs dabejiTebiT vurCevT
TviTon Seavson sabuTebi da ar
gamoiyenon sxvisi daxmareba. amiT
isini Secdomebsac Tavidan aicileben. es aranakleb mniSvnelovania, vidre mogeba, radgan sabuTebis Sevsebisas daSvebuli uzustobis gamo Zalian xSiria mogebulTa diskvalifikaciis SemTxvevebi“.
sabuTebis kerZo firmaSi Sevsebis SemTxvevaSi saxelmwifo
departamenti garantias ver mogcemT, rom Tqveni saxeli gaTamaSebis siaSia moxvedrili. magram
Tuki oficialur veb-gverdze SeavsebT sabuTebs, Tqven zustad
gecodinebaT, rom latariaSi monawileobT. qalbatoni dodsi
aseve gvafrTxilebs eleqtronuli Tu tradiciuli fostiT
miRebuli yalbi Setyobinebebis
Sesaxeb. Cven werilebs ar vagzavniT, Tqven unda SemoxvideT internetSi da Cvens gverdze SeamowmoT, moigo Tu ara Tqvenma
nomerma.
„mogebisTvis araviTari mniSvneloba ar aqvs sad SeavsebT sabuTebs, amerikaSi Tu saqarTveloSi. SeiZleba muSaobT an swavlobT saberZneTSi, an italiaSi.
mTavaria mxolod is, rom Tqven
saqarTvelos moqalaqeebi xarT.
oRond maT, vinc amerikis savizo
reJimi daarRvia da iq kanongareSe cxovrobs, SesaZloa mogebis
SemTxvevaSi SeerTebul StatebSi
cxovrebis uflebaze uari ganucxadon“.
qalbatoni dodsi gvirCevs
imasac mivaqcioT yuradReba, rom
internet-eqsploreris versia
iyos aucileblad 6.0 an 7.0,
raTa elementarulad sabuTebis
Sevsebis saSualeba mogveces. misi
TqmiT wlevandeli, anu 2013 wlisTvis „mwvane baraTis“ gaTamaSebaSi mogebul qarTvelTa zusti raodenoba gansazRvruli ar
aris. savaraudod, is daaxloebiT imdenive iqneba, rac ukanaskneli 5 wlis maCvenebeli gaxldaT.
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
9
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
gamokiTxvaSi meoce saukunis saukeTeso qarTul speqtaklad „kavkasiuri carcis wre“ daasaxela
ocidan ocma respodentma, maTgan
Svidma - pirvel poziciaze.
„Cven yovelTvis mayureblis gaocebas vcdilobT. vfiqrob rom gaoceba, rogorc esTetikuri kategoria, yvela sferoSi unda arsebobdes“ - es rom robert sturuam
ucxour presas ganucxada, ukve
gaocebuli hyavda mTeli msoflio
„kavkasiuri carcis wriT“.
sturuam mayurebeli Tavis brehtianuli karnavaliT zustad 35
wlis win gaaoca da es gaoceba
iqca „present qontniusad“ mTeli
30 wlis manZilze.
am xnis ganmavlobaSi saqarTvelosa da mis farglebs gareT „kavkasiuri carcis wre“ Svidasjer
iTamaSes. rusTvelis Teatris scenaze 1994 wlis 23 ivliss 550ed
iTamaSes, „kavkasiuriT“ daixura
1995 wlis sezonic. meoce saukunis marTlac saukunis speqtaklma
sicocxle 21-e saukuneSic ganagrZo
- 2002 wels ramaz CxikvaZis dabadebidan 74 wlis aRsaniSnavad TbilisSi ramodenimejer, Semdeg moskovSi zedized oTxjer iTamaSes
„kavkasiuri“, iTamaSes 2006 welsac
- misi varskvlavis gaxsnisas.
ramaz CxikvaZe iyo ucvleli
azdaki, mxolod mcire xniT iyo
erosi manjgalaZe misi dubliori.
ar Secvlilan guram saRaraZe, karlo sakandeliZe, jemal RaRaniZe,
mayurebelma iza gigoSvilis gruSes Semdeg ixila TaTuli doliZis gruSe, kaxi kavsaZis simon CaCavas Semdeg - levan berikaSvilis
simon CaCava, marine Tbilelis naTela abaSvilis Semdeg - lia gudaZis, Semdeg marina kaxianis naTela
abaSvilebi. icvleoboda Taobebi da
icvlebodnen miSiko abaSvilebic.
ruseTis xelovnebaTmcodneobis
institutma gamosca „meoce saukunis speqtaklebi“, sadac meoce
saukunis manZilze mTels msoflioSi dadgmuli asi saukeTeso speqtaklia Sesulia. am as speqtaklSi
Sesulia mxolod ori qarTuli
speqtakli - sandro axmetelis „yaCaRebi“ da robert sturuas „kavkasiuri carcis wre“.
sturuam Tavisi genialuri Sedevri 1975 wels Seqmna. im droisaTvis is mxolod 37 wlis iyo
da es Sedevri mis mier rusTvelis
TeatrSi dadgmuli rigiT 21-e
speqtakli iyo… swored „kavkasiuri carcis wriT“ gaarRvia rusTavelis Teatrma sabWouri rkinis
wre da gavida sazRvargareT.
rogorc Tavad sturua ityvis,
„kavkasiurSi“ moxda wina speqtaklebis dadgmisas ganxorcielebuli
rTuli Ziebebis koncentracia, misi
Semoqmedebis garkveuli etapis dagvirgvineba. maestro ityvis imasac,
rom „kavkasiuri“ swrafad ki ara,
erTi amosunTqviT ibadeboda, radgan
„kavkasiurs“ win uswrebda „yvaryvare“, sadac man ukve miagno brehtiseuli stilistikis gasaRebs. is
ambobs, magram xom araa es „Zis sixaruliT“ dakargul-daviwyebuli
ilaos msgavsi senebi, is samSobiaro tkivilebi, romelic axlda „kavkasiuris“ Sobas?
„robert sturuas pirveli repeticiebidan msaxiobebi gaeqcnen,
anu rogorc TeatrSi amboben „rolidan aiTesnen“. mere ki sananebeli gauxdaT es „aTesva“ da robertma mwared daumaxsovra zogierTs
es sulmokleoba“ - dawers nodar
gurabaniZe.
zogierTebis „rolidan aTesva“
imiTac iyo ganpirobebuli rom im
droisaTvis, Tavad sturuas ki hqonda mignebuli brehtis stilistikis gasaRebi, magram qarTuli TeatrisTvis, msaxiobebisTvis ucxo iyo
brehtis „gaucxoebis efeqti“, „rolidan distancireba“, misi piesebis
specifikuri Teatraloba, Tavad piesa „kavkasiuri carcis wre“ Tavisi
didaqtikuri paTosiT, gaatvirTuli socialuri zongebiT, veeba monologebiT, wamyvanis TxrobiT.
magram reJisors Rrmad swamda
imis, rasac akeTebda „kavkasiurze“
muSaobisas darwmunda, rom qarTuli Teatraluri skolis principebisTvis arc ise Soreuli iyo
brehtis Teoria, rogorc manamde
eCvenebodaT.
sturuam araTu ubralod miagno brehtis gasaRebs, bevrad Sorsac
wavida.
Tu brehti kritikulad iTvisebda klasikosTa Semoqmedebas, sturuasTvis Tavad brehti iyo ukve klasikosi da… SemogvTavaza brehtiseuli gaucxoebis efeqtis sruliad
Taviseburi, axleburi interpretacia, brehtis „Cveulebrivi“ koncefciis „araCveulebrivi“ rakursi.
ambobda kidec sturua - „Tu
„gaucxoeba“ gvaiZulebs sinamdviles SevxedoT ise, TiTqos igi
saerTod ar gvenaxos, maSin Cven
(mapatieT siTamame!) avdeqiT da
TviT brehti „gavaucxoveT“, ufro
zustad gavaucxoeT Stampad qceuli Sexeduleba am saocar renesansul kacze“.
* * *
wlebis manZilze ixdeboda farda da Cvens Tvalwin TamaSdeboda
Tavbrudamxvevi karnavaluri sanaxaoba. erTmaneTs enacvleboda epizodebi, epizodebi, romlebic warmoadgendnen Tavis TavSi dasrulebul
Teatralur formas. dasrulebuli
epizodi momdevno epizods TiTqos
ewinaaRdegeboda kidec, es momdevno
arc mosalodneli iyo da arc
winas logikuri gagrZeleba, Tu
romelime epizods calke amoglejdi absurduladac mogeCveneboda,
magram epizodebis es urTierTjanyi
moCvenebiTi iyo, maT aerTianebdaT
didi ideasTan wilnayari metafo-
ruli, poeturi azrovneba. sturuasTan speqtaklis agebis amgvari,
epizoduri agebis princi pi ukve
„yvaryvareSi“ gamoikveTa, „kavkasiurSi“ ki srulyofilebas miaRwia.
epizodebis amgvari sistema reJisors saSualebas aZlevda Seeqmna
mravalnairi Teatraluri iluziebi,
Teatraluri formebi, erTmaneTis
gverdiT earseba farssa da tragedias, burlesksa da komedias, bufonadasa da dramas.
acxadebda kidec sturua - „Cven
gvinda rom Cvens dadgmebSi yvela
Janri erTdrulad arsebobdes. farsi erwymodes fsiqologizms, klounada _ dramas, tragedia - musikalur-plastikur gadawyvetas. Cveni
kredoa universaluri Teatri“.
sturuasave gancaxdebiT, masze
udidesi gavlena iqonia m. baxti-
riv kavSirSi araa moqmedebis Semdgom ganviTarebasTan, magram swored
igia kamertoni am karnavaluri, ironiuli ganwyobilebis. reJisori
gvamcnobs, rom aq ibatonebs TamaSis stiqia.
* * *
brehtis piesaSi moqmedeba saqarTveloSi mimdinareobs, sturuam ki
mayurebels SesTavaza erTgvari Sualeduri varianti evropasa da saqarTvelos Soris. „brehti ar icnobda saqarTvelos da Cveni qveyana aq Tavis Tavs ar hgavda, rasac
umalve SeniSnavda qarTveli mayurebeli. amitomac amoviReT epilogi,
sadac moqmedeba saqarTveloSi mimdinareobs (igi Zalze boWavda Cven
Tavisuflebas) da Sereuli kostiumebi davamzadeT. brehtis SeuRlebam erovnul xasiaTTan mogvca uc-
CemTvis arsebiTi mniSvneloba ar
hqonia. Zalian gamixarda roberts
rom vxvdebodi, radgan 8 weli ise
gavida „seilemis procesis“ Semdeg,
rom robertTan ar mimuSavia. muSaobis periodi saocrad rTuli iyo.
is stili, rasac roberti gvTavazobda, ucnobi iyo da amitom Zalian bevri vikiTxe brehtis garSemo, nanaxi mqonda „berliner ansamblis“ speqtaklebi, didi xani viwvaleT. TiTqmis 6 Tve. TiToeul formaze karga xans vfiqrobdi. gia
yanCels mohqonda miniSnebiTi musika,
mesxiSvils eskizebi da iciT, Cems
gruSes maincdamainc ver vxedavdi.
mere TviT brehti momexmara, igi
wers: gruSes rolis Semsrulebels
vurCev naxos namuSevari breigelisa
`SeSlili margarita~. mec movZebne
da vnaxe, Semdeg Cavedi garderobSi,
petre demiCevs, cekas politbiuros
wevrobis kandidats. mas aucileblad unda enaxa „kavkasiuri“, rom
es Tanxmoba miRebuliyo. arada, TiTqos problema arc iyo, imxanad
rusTavelis Teatri gastrolebs
marTavda moskovSi da demiCevis
speqtaklze miyvana SesaZlebeli
iyo. magram moskovSi iyo „kulturuli obieqtebi“, sadac politbiurobs wevrebs da wevrobis kandidatebs misvla ekrZalebodaT maTive
usafrTxoebis mizniT. aseTi obieqtebis nusxaSi Sedioda maiakovskis saxelobis Teatri, sadac gastrolebs marTavda rusTavelis Teatri. demiCevis moadgileebi, mrCevlebi TaqTaqiSvils urCevdnen arc
eocnebaT demiCevis dapatiJebaze,
radgan am Teatris Senobis istoriaSi aseTi ram mxolod erTxel
speqtakli, romelic mxolod
gbyudbyt,c fh eyf[fds!
nis ideebma karnavalizaciaze, romlis mixedviT „maRali“ da „mdabali“, warsuli da momavali, groteski da realizmi, niRabi da cocxali saxe karnavalurad erTiandebian. sturuam brehtis piesidan Seqmna
genialuri karnavali, magram rogor? karnavali xom unapiroa, TavaSvebuli, brehtis piesa ki savsea
zongebiT, monologebiT, komentarebiT romelic wyveten moqmedebas
da aranairad ar ukavSirdebian „karnavalur uweso TamaSs“? rudnickis ganmartebiT am winaaRdegobas
ar daufrTxia sturua, piriqiT
gaaxara da sargebelic naxa „SeuTavsebelis SeTavsebiT“.
„speqtaklSi ufro meti wyvetilebi iyo vidre piesaSi, magram
wamyvanis - Janri lolaSvilis sentenciebi ki ar aferxebda karnavalur kavkaladas, piriqiT aCqarebda,
mierekeboda mis srbolas, es iyo
rogorc Soltis tkacuni, romlis
Semdeg TamaSis tonusi maRla aiWreboda xolme, raTa erTi gaqanebiT daeZlia is zRude, romelic
brehtis erT epizods meoresTan
acalkevebs“ - werda rudnicki.
* * *
„kavkasiuris“ scenografiuli
gadawyveta mikarnaxa rusi mxatvris
g. gagarinis tilom „Tbilisuri
bazari“, aq erTmaneTSia aRreuli
sul sxvadasxva qveynebi da epoqebi - aRmosavleTi, dasavleTi, siZveleni da maSindeli ukanaskneli
moda. Cven isRa dagvrCenoda rom
am domxalisTvis Tanamedrove da
uaxlesi warsuli motivebi dagvematebina. dekoraciac TiTqos bazris moedans gamoxatavs. iqvea xis
uxeSi Robe da daZonZil-dakerebuli fardebi“ - acxadebda gogi
mesxiSvili.
dekoracia TiTqos bazris moedans gamoxatavs, magram TiTqos, imitom rom garemo gantvirTulia
yovelgvar zedmetisgan, sagnebi gamqralia scenidan, mxolod aucilebeli sagnebi SemoaqvT, warmatebiTaa
gamoyenebuli iaponur Teatr „nos“
es princi pi (rac cnobili iyo
brehtisTvis), msaxiobi sakuTar
plastikas da warmosaxvas, fantaziasaa mindobili. uzarmazar sivrces swored msaxiobTa moZraoba,
plastika, poza, cekva avsebda. iuri
zareckis qoreografia mnaxvels atyvevebda. msaxiobTa plastikuri
formebis sayrdeni gia yanCelis
musikaSi ido. gia yanCeli adrec
werda musikas sturuas speqtaklebisTvis, magram maTi TanamSromloba
aseTi nayofieri arasodes yofila.
„speqtakli TiTqos dabadebulia
musikis stiqiisgan“ - werda musikaTmcodne givi orjonikiZe.
scenaze TiTqos bazaria, bazari
imitom rom swored bazarze unda
gaTamaSdes karnavali.
speqtakli karnavaluri sceniT
iwyeba „iyideT, iyideT, iyideT“.
es scena aranair uSualo azrob-
nauri hibridi“ - werda sturua.
sturuaseul speqtakls „pirobiTad SeiZleba ewodos „gruSe“ da
„azdaki“ - SeniSnavs nodar gurabaniZe. brehtTan, uamrav epizodebSi,
siuJetur svlebSi TiTqos ikargeba
kidec am ori ZiriTadi personaJis cxovrebis ambebi, magram sturuam pirvel da meore moqmedebis
centridanul Zalad gruSe aqcia,
mesame da meoTxe moqmedebis RerZad
- azdaki, es ori paraleluri siuJeturi xazi gawminda epizodebis
autaneli simravlisgan da yvelaferi mTavar ideas - sikeTisTvis
brZolas daumorCila.
am karnavalur kavkaladaSi uecrad ikveTeboda sikeTis motivi.
es motivi TiTqos arc Canda,
TiTqos Segnebulad Cqmalavdnen am
did Sinaarss. kokispirulad daSvebul feierverkul epizodebSi bolomde verafers gaarkvevdi, bolomde verc siuJetur ganviTarebaSi
gaerkveodi, ar icodi daTmobda
Tu ara bavSvs gruSe, an azdaki ra
kaci iyo, an vis miakuTvnebda bavSvs.
magram bolos reliefurad ikveTeboda mTvari idea da rac yvelaze
saocari iyo, am mTavar ideas - sikeTis ideas TiTqos Tavad Sen mayurebeli aRmoaCendi, anu ki ar mogaxvies Tavs, ki ar „Semogtenes“, Tavad
aRmoaCine. im ulev sixarulTan
erTad speqtakli bolos gimaspinZldeboda am aRmoCenis sixaruliTac.
realurad ki sturua warmoCinda rogorc udidesi manipulatori,
rogorc Sedevraluri sanaxaobis
maestro. maestro, romelic uaryofs sinamdvilis pirdapiri Cvenebis gzas da Tavad qmnis axal sinamdviles. sinamdviles, romelsac
Tavisi kanonebi aqvs, sinamdviles simbolurs, alegoriuls, parabolurs - savses gaxelebuli TeatralobiT, ukiduresi pirobiTobiT.
„Cemi, rogorc reJisoris CamoyalibebaSi, izas udidesi wvlili
miuZRvis. pirveli nabijebi: „vaxSmobis win“, „braldeba“, „seilemis
procesi“…da Semdeg pauza... ras
izam, TeatrSi xSirad xdeba ase.
samuSao arc me maklda da arc mas,
magram rogorc Cans orives mogveZala erTad muSaobis survili.
erTxel kibeze SemomefeTa, sayeloSi
xeli Camavlo, momqaCa da CamCurCula: „Se unamuso, erTad aRar unda
vimuSaoT?“ reJisorulma ampartavnebam mZlia da vuTxari, ara-meTqi.
ra icoda, rom erT TveSi „kavkasiur carcis wreze“ viwyebdi muSaobas da gruSes roli eloda.
gruSe vaCnaZe - mxolod es rom
eTamaSa izas, mainc ubadlo msaxiobad darCeboda“ - werda robert
sturua.
qalbatoni iza ki, „kavkasiuris“
20 wlisTavze CemTan interviuSi
ixsenebda: „piesa wakiTxuli arc
mqonda, gruSe vaCnaZe ki brehts
sadRac meSvide uweria, magram amas
movZebne Sesaferisi kostiumi: daZonZili perangi, winsafari, CiTebi, sxva
wvrilmani. Cemi laRi Tmac xels
miSlida, mimaCnda rom gruSes sevdian saxes ufro mZime Tma mouxdeboda. swored am dros Cemma qaliSvilma Tma SeiWra. me misi xorblisferi mZime Tma waviRe TeatrSi da
pariki gavakeTebine. magram vicodi,
rom roberts ar uyvars pariki da
saerTod butaforias erideba, vfiqrobdi rogor meTqva misTvis. Cvenma
qoreografma iuri zarickim mirCia, ar meTqva da ise meTamaSa. marTlac premiera ise viTamaSe, rom
robertma mere gaigo, rom pariki
medo Tavze da miTxra, aRar moixadoo.
yvela gastroli CemTvis bedniereba iyo, radgan migvqonda Cveni
qarTuli kultura. zaarbriukenSi
30 wuTi gvikravdnen taSs, scenaze
amovidnen germaneli msaxiobebi, vedekindma, rogorc speqtaklSi vyavar ayvanili simon CaCavas, ase amiyvana xelSi da naxevari saaTi mxarze
vejeqi. ai, maSin rom damTavrebuliyo Cemi Semoqmedeba, mainc bednieri viqnebodi. servantesis saerTaSoriso festivalis dros gazeTebSi ibeWdeboda Cemi didi fotoebi da werdnen, rom gruSe iyo
festivalis dedofali.
pirvel skolaSi mesame klaselebs daawerines sakontrolo „romeli msaxiobi mogwonT“ da erTma
moswavlem sul ori fraza dawera: „vnaxe „kavkasiuri carcis wre“
da dediko ufro Semiyvarda“. megobrebma TeatrSi da Teatrs gareT,
„kavkasiuris“ Semdeg bavSvebi aiyvanes~.
iza gigoSvili tkiviliT ixsenebda, rogor CamoaSores gruSes
rols. Semdeg rolze aRadgines
da ukve dublTan erTad TamaSobda.
iza gigoSvili: „Tavidan me erTaderTi dubliori myavda - zeiko
bocvaZe. zeiko, garda imisa rom
niWieri qali iyo, gonieri da keTilSobilic iyo. ramodenime repeticias daeswro da roberts uTxra:
iciT ra, me ar moval repeticiaze
da ar gewyinoT. roberti daTanxmda. Semdeg, mogvianebiT dubliori Semoiyvanes“.
rusTavelis Teatris pirvel
gastrolebSi gadamwyveti roli
saqarTvelos maSindelma kulturis
ministrma oTar TaqTaqiSvilma iTamaSa. arada mas, maincdamainc ar
mowonda „kavkasiuri“, igi aRiarebda
sturuas did niWierebas, magram
ar iziarebda mis esTetikur poziciebs, garda amisa, „kavkasiuris“
kompozitori iyo gia yanCeli, romlelTanac mas umwvavesi konfliqti
hqonda.
„kavkasiuri“ miweveuli iyo zaarbriukenSi, magram sabWoTa kavSiris kulturis ministris Tanxmobis gareSe maSin verc erTi Teatri ver gadioda sazRvargareT. maSin
kulturis ministris posti ekava
momxdara - ssrk-s ministrTa sabWos
Tavjdomare kosigini daswrebia
safrangeTis erovnuli Teatris
speqtakls, Jan vilaris mier dadgmul kornelis „sidis“, sadac mTavar rols arc meti arc naklebi
Jerar filipi TamaSobda. uCiCinebdnen, es politikuri Jesti iyo
da aRar ganmeordebao. magram ganmeorda - TaqTaqiSvilma speqtaklze
miiyvana demiCevi. demiCevi brwyinvaled Cavlili speqtaklis Semdeg
xmas ar iRebda, magram TaqTaqiSvilma laparak-laparakSi demiCevi
Teatris direqtoris kabinetSi Seityua - guluxvad gaSlil sufrasTan, demiCevs 2-3 Wiqa koniakis
Semdeg ena gaexsna da Tqva „es
speqtakli yvelam unda naxos“.
da daiwyo „kavkasiuris“ triumfaluri gamosvlebi msoflios saxelganTqmul scenebze.
pirvelad rusTavelis Teatri
1977 wlis martSi wavida gastrolebze dasavleT germaniaSi, zaarbriukenSi, swored iqidan daiwyo
saerTaSoriso aRiareba, magram am
did dasawyiss didi gulistkenebis gareSe ar Cauvlia.
yvelaferi gastrolebamde daiwyo - ramaz CxikvaZe RamiT, sibneleSi, Tavaxdil WaSi Cavarda da muxlebi ise daeCeCqva, karga xans fexze
ver dgeboda da didxans uWirda
azdakis TamaSi. Teatris xelmZRvanelobam swored maSin daniSna
erosi manjgalaZe dublad azdakis
rolze.
am faqtma gaanawyena ramaz CxikvaZe - ra iyo, fexi viRrZe,xom ar
vkvdebodio.
nodar gurabaniZe aRniSnavs, rom
Tavis droze, roca „kavkasiuris“
dadgma daiwyo, erosi manjgalaZes
arc piesa moswonebia da arc azdakis roli, uTqvams kidec gurabaniZisTvis, ver gavige ra kacia es
azdaki, ra unda iTamaSos ramazma,
komedia Tu drama? Tu komediaa sasacilo araa da Tu dramaa dramatuli simZafre akliao.
es gasagebiacaa, brehtis Taviseburebani ara mxolod misTvis iyo
maSin ucxo... am Taviseburebebs erosi manjgalaZe sturuasTan repeticiebisas Caswvda. erosi manjgalaZiseuli azdaki „ar iyo ramazis
azdakiviT „kloSari“, klouni, moednis msaxiobi, igi garemoebis gamo
autsaiderad qceuli artisti iyo.
keTilSobili, humanuri, ufro „kulturuli“. erosim Taviseburad
iTamaSa es roli, es Tavisebureba
imaSic gamoixata, rom azdakis miseuli Sesruleba erTgvarad upirispirdeboda speqtaklis stilistikas. es garemoeba TbilisSi stumrad myofma giunter blicmac aRniSna (diuseldorfis Teatris generalitetma) da dabejiTebiT gvTxova, Tu diuseldorfSi CamoxvalT,
azdakis roli aucileblad ramaz
CxikvaZem unda iTamaSoso“.
zaarbriukenis gastrolebisTvis
Teatrs ukve ori azdaki hyavda ramaz CxikvaZe da erosi manjgalaZe.
ramaz CxikvaZes unda eTamaSa pirvel
dRes, erosi manjgalaZes - meore
dRes. magram, meore dRes, sastumroSi
midis gastrolis organizatori,
Teatris generalidendanti herman
vedekindi, qarTul mxares acnobebs,
rom speqtaklze modis uamravi
stumari, saerTaSoriso festivalebis organizatorebi, prodiuserebi germaniis sxvadasxva qalaqebidan, parizidan, Jenevidan, briuselidan da dabejiTebiT urCevs, iTamaSos isev ramaz CxikvaZem.
„vedekindi dabejiTebiT gvimtkicebda, Tu gsurT Tqvenma Teatrma
msoflios scenebisken gaikvalos
gza, umjobesia ramazma iTamaSos,
Tumca me manjgalaZec momwonso“.
delikaturi situaciidan gamosavlis saZieblad sturua, akaki
baqraZe, gia yanCeli, guram saRaraZe da nodar gurabaniZe Sekrebilan,
umsjeliaT, magram veraferi gadauwyvetiaT. Semdeg sturua erosisTan dasalaparakeblad gasula am
sakiTxze da maleve kmayofili dabrunebula. erosis umtkivneulod
miuRia es ambavi. magram SemTxveviTobam yvelaferi aria, rogorc gurabaniZe ixsenebs, ramazi SemTxveviT
Sevida maTTan, gaigo, rom mas unda
eTamaSa im saRamosac, „ar SeiZleba,
xalxo aseTi ram, dRes erosim unda iTamaSos, magis jeria da ase
icis mag kacmac“, uTqvams da ise
gavardnila erosisTan, rom arc
gaugia erosi da sturua rom ukve
SeTanxmebuli iyvnen amis Taobaze.
nodar gurabaniZe: „erosi „gabusunebuli“ da nawyeni daxvda oTaxSi. ramac ramazi gaakvirva. „erosi,
xom ici dRes Sen TamaSob azdaks?“
erosim ucnaurad Sexeda da uTxra:
„dedaCemi rom adges saflavidan
da mTxovos iTamaSeo, arc dRes
da arc arasodes, am rols ar viTamaSeb“. (marTlac Seasrula Tavis sityva da am rols aRar gahkarebia). safiqrebelia, erosim erTgvar dacinvadac ki miiRo ramazis es sityvebi, radgan darwmunebuli iyo, man ukve icoda misi da
r. sturuas laparakis Sinaarsi.
mxolod maSin gadauara sibrazem,
roca darwmunda, rom ramazma araferi icoda maTi Sexvedris Sesaxeb.“
gurabaniZe ixsenebs, rom im dReebSi erosis wyenis natamali aRar
etyoboda da varaudobs, rom mas
Semdeg, gzaSi, saqarTveloSi dabrunebisas, mouwamles suli.
nodar gurabaniZe: „etyoba erosis
erTsa da imaves CasCiCinebdnen: „ra
giqna es sturuam, rogor mogWra
Tavi, ase rogor gagabiTura, wagiyvanes kaci evropaSi da erTi speqtaklic ar gaTamaSes?“ SeSales kaci
kinaRam. Zneli misaxvedri araa, vin
iyo es xalxi, upirvelesad xelmocaruli msaxiobebi, romelTac pretenzia hqondaT mTavar rolebze,
sturua ki maT am rolebs ar
aZlevda. reJisorze daboRmilebma
Sesaferi momenti i poves da Seesivnen erosis, sturuasTan rom daepirispirebinaT.“
zaarbriukenis Semdeg rusTavelis Teatrma diuseldorfSi gamarTa speqtakli. diuseldorfi
saxelganTqmuli iyo civi mayurebliT, romelsac Znelad Tu aRafrTovanebdi, taSs ver gaametebinebdi, ris gamoc „calxelas“ eZaxdnen,
magram ai, gamoCnda Tu ara scenaze
ramaz CxikvaZe, sityvac ar hqonda
naTqvami, darbazi taSiT daingra.
arada, ra icodnen vin iyo ramaz
CxikvaZe?
nodar gurabaniZe: „es iyo albaT msaxiobis auxsneli, Sinagani
Zala, romelic mayurebels ipyrobs,
is fluidebi, romelsac didi xelovani avrcelebs sivrceSi. speqtaklis msvlelobisas r. CxikvaZes
TamaSs taSiT awyvetinebdnen, azdakis cnobili ariis Sesrulebis
Semdeg ki saerTod SeuZlebeli
gaxda speqtaklis gagrZeleba. Janri
lolaSvili iZulebuli iyo mayureblisTvis eniSnebina, msaxiobs TamaSi vacaloTo“.
zaarbriukensa da diuseldorfSi
miRweul warmatebas didi rezonansi mohyva msoflio Teatralur
samyaroSi, daiZra miwvevebi saerTaSoriso Teatraluri festivalebidan. pirveli aseTi festivali meqsikaSi, qalaq guanaxutoSi gamarTuli „servantino-5“ iyo. swored
iq, meqsikaSi moixsenies pirvelad
ramaz CxikvaZe msoflio mniSvnelobis Teatralur varskvlavad, swored meqsikis am qalaqidan da ara
zaarbriukenidan, an diuseldorfidan emcno mTel evroopas „kavkasiuris“ genialuroba - swored
am festivalze akreditirebuli
korespodentebi agzavnidnen saxotbo recenziebs evropis qveynebSi.
pirveloba maik kovens ekuTvnis, romelmac vrceli recenzia gamoaqveyna
„fainenSal taimsSi“, ramaz CxikvaZe kavkasiel lourens olivied
gamoacxada. „ramaz CxikvaZe erTerTi udidesi msaxiobTagania, vinc
ki odesme minaxavs“ - werda koveni.
„wuxel saRamos, laisimies samefo TeatrSi edinburgis festivalis erT-erTi yvelaze brwyinvale
warmodgena uCvenes speqtakli mxiarulad mihqris im Teatralur teritoriaze, sadac CoCials miveCvieT.
didi xania ar minaxavs ufro gamomsaxveli msaxiobi, vidre ramaz CxikvaZea“ - werda „skotsmeni“.
„speqtaklis varskvlavi loTi
azdakia da ramaz CxikvaZe am rols
ise asrulebs, rogorc varskvlavs
ekadreba“ - „fainenSal taimsi“.
rusTvelis Teatrma „kavkasiuri“ fexi daadga dedamiwis yvela
kontinentze, mxiarulad Tu vityviT,
igi mxolod antaqtidaze ar uxilavT pingvinebsa da TeTr daTvebs.
rezo SatakiSvili
10
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
is xan patrons Sescqeroda,
xan xrmals,
xanac miwas CasCereboda
da grZnobda ucxo miwas
cxoveluri geSiT,
balaxeulTa gemoc ar iyo
misTvis siRrmiseulad nacnobi. xolo ratom grZnobda
Tavs mSobliur garemoSi, es
ver gaego da arc iyo amis
gageba misTvis esoden mniSvnelovani, cxoveli iyo, da mitom. roca medea Sexedavda
Tavis cxens, is coxnas Sewyvetda da TvalebSi miCereboda patrons. medeas TvalebSi
ganurCevlobas kiTxulobda,
sul cota xnis win ki, roca
bavSvebi daxocilebi iyvnen,
mis TvalebSi usazRvro mwveli cecxli gizgizebda, axla
muguzalis dari sicocxle
rom aRar SerCenoda Tvalebs.
uyurebda am Tvalebs da eZebda
maTSi Tavis patrons da mxolod garegnul ierSi poulobda narCenebs im momxiblavi medeasagan.
medea ki sizmareuliviT dafrinavda kolxeTis caze am
jejilis haerovan livlivSi.
miwaze ar eSveboda, radgan
miwaze elada eguleboda da
Sors, zRvis gaRma napirebTan
Tavisi kolxeTi. sindisis qarebi hqroda TavSi da daSvebas ar anebebda. axal samyarosTan Seguebam, masTan Tavisi mxedvelobisa da msoflWvretis SeTavsebam da gaTavisebam Tavbru daaxvia da karga
xans efemerul cxadebad eCveneboda yvelaferi. ucxo qveynis mcire nawilma male moxibla, magram maleve aucrua guli, ucxo xalxi umal SeigrZno mTeli simZafriT da gauwbilda yoveli naocnebari.
saRamovdeboda. Sors horizontze mokaSkaSe mze TandaTan dasalierisken iwevda da
cecxlisebr sxivebs mwvane
talRebze aTamaSebda. da uceb,
rogorc bunebasTan Sexmatkbileba, nacnobi xma Semoesma medeas, iseTi nacnobi, erTianad
rom Secvlis adamianis guneba-ganwyobilebas. es ar iyo
vinmes xma, rom dafiqrebuliyo, saidan mecno is, an vin ariso am xmis patroni. is ufro
Rrma da eniT uTqmelad mSobliuri iyo, mTels mis modgmis
arss rom aerTianebs. es xma
ar SeiZleba yofiliyo gankerZoebuli, is yvela kolxisTvis
sacnauri xmaa yvelgan da yvela droSi. Tavdapirvelad medeam ifiqra, momeCenao, Torem
aq ram momasmina is da miT
umetes aseTi mtkice siZlieriT. ahyva xmis mdinarebas da
aTrTolda, erTbaSad aiyvana
misi momsmeni zegrZnobier cxadebaSi da mosveneba daukarga.
- es SemTxveviT ar moxdebodao,- gaifiqra medeam,- es
ar aris Cveneba da zmanebao,
Torem ras unda mivawero mWadis yanasTan erTad Canguris
xma? aq xom arc mWads Tesaven da arc Cangurze ukraven.
Rimili moefina medeas saxes, TvalebiT Wamda sivrces
da yurTasmenas avsebda tkbilxmovanebiT, saRamois mSvenierebas rom ganicdida sakravis
jadosnurobaSi, xmovanebaze
etyoboda ostatis madliani
xeli da mitom.
bgeraTa samyarom medea miaxvedra, rom Canguris mTeli
korpusi sakmao moculobisa
iqneboda. masalas drekadi xisgan SearCevda, xmovanebis sisufTavem daarwmuna msmeneli
imaSi, rom xe erTiani iyo,
xolo vibraciis siZlierem
is Tqva, rac yovelTvis xiblavda medeas am sakravSi korpusis kedlebis gaTxelebiT miRebuli ostatis sibrZne musikaluri gemovnebiT
nakarnaxevi, Tu rogor flobs
yovelis-mxriv ostati xes.
es mTeli sulieri simdidrea
adamianuri gonisa da am goniT
ganxorcielebuli xelmtkicobis siZlierisa. amas grZnobda medea Cangurze damkvrelis TiTebis ayriT, Tu xelCamokvriT aJRerebuli pirvelive bgerebis mosmenisTanave.
xis modrekvis xelovnebiT
ostatma Tavis sakravs didi
sarezonanso moculoba mianiWa. xmebs etyoboda, rom Canguris muceli imdenad iyo daTxelebuli da moRunuli, rom
metis an daTxeleba, an gadaRunva gaafuWebda masalas. didostatobac amiT aizom-aiwoneba ukiduresi zomierebis dacvaSi, imis iqeT aRaraferi aRar
arsebobs.
xmaTa gamocemis mixedviT
medeam warmoisaxa Canguris
iseTi wyoba, rogorisic unda
yofiliyo - ver SeamCnia Tavis
pirobiT saxul sakravSi, ra
adgilebSi iyo damuSavebuli
masala, ise Sezrdoda erTmaneTs erTiani xis haerovnad
gardamavali ori gansxvavebuli sidide da sisqe muceli da saxeluri.
muceli naviseburi unda
hqonoda uTuod, radgan xmis
Tanabarzomierad gamocema erTian wres kravda haerSi da
ifanteboda sivrceSi Tanabarzomieradve,
erTmaneTs rom ar kveTen
da xelsac ar uSlian erTmaneTs da arc axSoben erTmaneTs.
yvela tembrs Tavisi diapazonuri amosavali hqonda.
taris Tavi odnav gadaxrili
unda hqonoda da niJariseburad daxveuli. amas simebis
mier gamocemuli pirvelbgeradobis Cviloba gansazRvravda, sanam gamocemuli bgera
mucelSi Cavidoda. moqlonebiT myarad iyo daWerili simebi da simebic tonalobisdamixedviT zustad iyo daWimuli. sigrZe yoveli simisTvis sworad SeerCia ostats,
radgan simis zedmeti sigrZe
gadatvirTavda moqlonebs da
tonalobis sizustes gaazantebda, xolo simis simoklis
gamo simsve mouxeSavs gaxdida da bgeras daZabavda, amasTanave TiTebis ayraca da xelCamokvrac garTuldeboda.
urTierTSeJRerebisas pirvelsa da meore sims Soris
mcire terciis gansxvaveba hqonda, meore da mesame sims ki
didi sekunda aSorebda. ucnaurad moeCvena medeas, magram
meoTxe zili simic erTvoda.
Caukvirda am simis JReradobas da mixvda, rom mesamediT
mokle iyo is danarCenebze
da qvemodan pirvel da meore
grZel simebs Soris moeTavsebina ostats. es simi melodiursa da moqnils xdida Cangurs uxvi akordebiTa da registrTa mravalferovnebiT.
yeli oqtavuri diapazoniTa
da bgeraTa gamiseburi Tanmimdevruli mwkriviT iyo dayofili. zili simi akompanimentis garda melodiis Sesrulebis SesaZleblobas da mdidari akordebiT imis saSualebasac iZleoda, rom TviT
akompanimentSi mosmeniliyo
melodiis mTavari Tema. simebi
abreSumis Zafisa unda hqonoda, gasanTluli da magrad
dagrexili. TviT gamocemuli
bgerebis sinatife iZleoda
simebis Sefasebis saSualebas.
unaklo iyo Canguri Tavisi
agebulebiT, masze damkvrelic
flobda musikaluri samyaros
aRqmisa da gadmocemis xelovnebas.
sakravze diapazoni moqceuliyo zili-simis yvelaze maRali da mesame simis yvelaze dabali bgerebis farglebSi. Rrublian amindebSi abreSumis simebs susti da daxSuli xma unda gamoecaT, gamodarebis Semdeg ki wmida bgerebs gamoscemdnen - Zliersa
da amasTanave harmoniulad
Tanawyobils sinazesTan. avdrianobisas Canguris xma waagavda sevdanarev mowyenilobas,
mglovareba ar uxdeboda Cangurs, da mitom. samagierod
kolxuri simebi cxvris nawlavebisagan mzaddeboda da nebismier amindSi myar, Zlier
da zogjer mouxeSav xmas gamoscemda.
mordusgan axsovda medeas,
rogor akeTebda igi sxvadasxva sakravsa da simebs. magaliTad, cxvris nawlavebs garecxavda da nedlad gaWimavda
mTel sigrZeze da mzeze gaaSrobda ramdensame dRes. Semdeg
niors wausvamda da daaxvevda.
TviT Cangursac Taviseburad Tlida mordu. amisTvis
karga xans akvirdeboda qarebis qrolvis mimarTulebebsa
da areals. xesac am adgilebidan arCevda - ukoJros, da
roca moWrida, jer Seulocavda, Semdeg ki qarCamdgarze
gantotvis adgilebSi sanTels daanTebda da roca moWrida, nasanTlar naWers iyenebda saCongured. gantotvil
mors Suaze apobda da ganyofda dias daisgan, ase eZaxda
mordu saCongure masalebs.
vebiS Tu mziani iqneboda da
uRrublo, saftinsac gaaCerebda mzeze dia-morsa da daimors da mxolod miSladaSs
daiwyebda sakravis gamoTlas.
qaric Tu daerTvoda, gaaxangrZlivebda morebis gamoSrobas. saTuTad epyroboda mordu morebs. miSladaS-dRis
Semdeg nel-nela Tlida da
amowmebda gamoSrobis xarisxs. savse mTvarobidan dawyebuli mis srul moqcevamde
amTavrebda masalebis Semzadebas da gamoTlaSi wvrTnida
xes. gulis amoRebis Semdeg
sagules amagrebda mucelze
ise, rom ar wepavda, rogor
akeTebda amas, medeam ar icoda,
aseve amagrebda tars. veravin
amCnevda gadabmis adgilebs, ise
Sezrdoda erTmaneTs Canguris
sxvadasxva nawilebi, simagrec
hqonda da haerovnebac.
arasodes mordus Canguri
ar iSleboda, verc daSlida
veravin mas, mxolod Tu daamtvrevda da aseT SemTxvevaSic
misi ostatobis saidumlos
mainc veravin igebda. saidumlo saidumlodve darCa. mxolod medeas uTxra mordum Cemi Canguris saidumlo xis
damuSavebaSia mxolodo. ucnauri is iyo, wyliT rom agevso
sakravi, wyalSi mainc ar CaiZireboda. sxvadasxva xisgan
akeTebda mordu Cangurs, magram
yvela xes erTnairi gulmodginebiT epyroboda efereboda da loculobda, rudunebiT Wrida da Tlida, saTuTad kravda da ukravda. gulisficarze amokawravda locvebs da im RvTaebas
miaxatavda, vis saxelobazec
gamoTlida.
naZvisgan mamakacTaTvis akeTebda, naxevar-mTvaris maniSnebeli ornamentuli firfitiT,
romelic amis dasturi iyo,
qalebisTvis ki bJolis xisgan Tlida, mzis maniSnebeli
ornamentuli firfitiT, romelic amis dasturi iyo.
mordu yovelTvis sasaCuqred akeTebda Cangurebs da
misi gakeTebisTvis gasamrjelos arasodes iRebda. uxaroda, roca saqmes Seudgeboda.
axlebur Cangurebsac igonebda
da masze dakvras jer TviTon
swavlobda, Semdeg medeas aswavlida da bolos Tavis Svilebs. es imitom ki ara, rom
mefis Svili iyo, ara, morduobis wesi iTxovda amas. ase
ambobda, Svilobilebi mSoblebs daubrundebian da me
kidev Cemi Svilebi damrCebiano. amitom jer maT unda
Sevaswavlo yvelaferi, rac
ki vici da Semdeg Cems Svilebso, mniSvneloba ara aqvs imas
mefis Svilebi arian isini,
Tu glaxakebisao. ase siyvaruliT zrdida mordu Tavis
medeas, SvilebSi rom ar gamoerCeoda igi, ise. ZiZac saRamoobiT aiRebda Cangurs xelSi da zed amRerebda sadidebels dambadeblisas, samadlobels sadReisosas da Tan matyls CeCdnen, abreSumis parks
aCixrixebdnen da tolavdnen,
Semdeg ki Zafad Zaxavdnen. mxiaruleba sufevda mordus
ojaxSi, ZuZumteebsac uyvardaT medea da medeasac - ZuZumteebi.
gaixsena yvelaferi es medeam aq, am gadasakargavSi, aseT
dros da amitom. moenatra
morduc, ZiZac da Zmebad Sezrdili kolxi vaJebic - raindi da gulficxi Svilebi
mordusi. monatrebis SegrZneba
pirvelad gamoavlina medeam,
iqneb sulac pirvelad ewvia
es grZnoba. monatrebam simRera
amoaTqmevina Canguris melodiaze da umRera medeam mordus am siSoridan. TiTebi
Cangurze asaReb akordebis ganlagebas imeroebda da mixvda,
rogori sirTulisa hqonda
is am sakravs. igi mReroda
gulidan amomavali gaTavisuflebuli silaRiT.
aRar eSinoda arafris, saSiSroebam mis cxovrebaSi ukve Caiara da sxvas aRarafers
moeloda, an ra unda yofiliyo
im grZeli Ramis dari damRa.
amitom mReroda sufTa sindisiT Svilebis mimarT, gaTavisuflebuli sulieri tvirTisagan da daclili yovelgvari mZime gancdisagan. simReram Sveba misca da ise imRera, iseTi xmiT da ise xmamaRla, rom mTeli gazafxuli
CaixlarTa mis harmoniul
metyvelebaSi, mis xmaSi ki mTeli samyaro ganivTda Tavisi
sikeTiTa da borotebiT, sadac
yvelaferma da yvela ferma
i pova Tavisi adgili. gzaacdenili aravin darCenila mis
simReraSi misi xmis momxiblaobiT.
mReroda da misi simRera
mordumac gaigona samareSi.
im samareSi xma SeaSvela gazrdils, warbebi sasimRerod
aprixa, ver ki gaigona medeam
mordus moZaxili. Cangurmac
siamovnebiT auwyo xmas xma,
metis JiniTa da sixaruliT,
radgan gaigona momReralis
xma. meCangures TiTebSi gaiara simReris Zalam da metis
mondomebiT Camohkra simebs.
Tavdapirvelad ver gaiazra,
rom
gaucxoebul ucxoeTSi,
ucxoelTa garemocvaSi,
sadac aravin icis misTvis
mSobliuri hangebi, saRamos
pirs Soridan viRac mReroda
Canguris xmaze. mere da mere
Caukvirda damkvreli am viTarebas, Tavidan ifiqra, Semomesmao, magram yvelaferi cxadliv grZeldeboda. mixvda, rom
viRac mReroda eladelTaTvis
uCveulo simReras. kargad moismina namReri, guls eama da
gauyva mReras, saidanac moismoda is, iqneb momReralamde
mimiyvanoso. ukravda Cangurs
da simReris mimarTulebiT
midioda. medeam igrZno Canguris JReradobis misken moaxloveba da xma daeZaba. amas
damkvrelic mixvda da SeCerda,
magram sakravze dakvra ganagrZo. frTxili da neli nabijebiT miuaxlovda igi medeas da dainaxa Soridanve momRerali, miuxedavad Sebindebisa. miuaxlovda da mis gverdiT Caimuxla da ganagrZo
Cangurze dakvra. medea ise
iyo danatruli mSobliur
hangebs, rom ver SeamCnia masTan
misuli kaci. marTalia, grZnobda musikis moxlovebas, magram
imdenad moefina guls es tkbilxmovaneba, rom sifrTxile
dakarga. mis gverdiT ise dajda meCangure, rom verc ki SeamCnia. Sexeda kidec, magram
ar gaikvirva, ise gaagrZela
simRera. arc meCangures Seuwyvetia dakvra. karga xani isxdnen molze, erTi Cangurs ukravda, meore - mReroda. bolo
akordi rom damTavrda da
Canguric dadumda, erTmaneTs
gauRimes, rogorc didi xnis
unaxavma nacnobebma.
- Sen vina xaro?- hkiTxa
kacma qals.
- tyve varo, - daumala Tavisi vinaoba medeam, - gamoviqeci da aq movxvdio. amis
iqiTac ganvagrZob gzas, sanam
usafrTxod ar vigrZnob Tavso.
- kargi, magram eladelTaTvis ucnob kiloze ratom mRerio, an saidan ici Cangurze
damRerebao?
- me eladeli ara varo,uTxra medeam,- marTalia, Cemi
saxeli ar vici, magram is ki
vici, rom kolxi varo.
- asec vicodio.
- saidan icodio?
- am yanaSi eladeli ar
dajdeba gulamoskvniTYda, miTumetes, Cangurze ar daamRerebs. amas Tu vinme izams, igi
uTuod Cemi jiSisa da modgmisa iqnebao.
- ratomao?- gamomcdelad
hkiTxa medeam.
- imitom, rom es yana mWadisaa da eladelebma ar ician
amisi mniSvneloba, ubralo balaxi hgoniaT. mWadis gemoc
ar gausinjavT. ai, kolxurma
samyarom ki yvelaferi es zedmiwevniT icis da vinc kolxia,
man Cangurze dakvrac da damRerebac kargad iciso. esec
imitom, rom es sakravi, misi
tkbilxmovaneba mxolod kavkasis CrdilqveS ismis da mec,
Cemi modgmac kavkasidan gamosulebi varT da aq ganTesilebi.
- kargad gcodnia Canguris
gakeTeba, kolxeTSi kidev
sxvanairad viciT, Sen is gaaumjobese mravalferovnebiT.
erTi simis momatebam rom warmoqmnao.
- saidan ici ase kargad
sakravTa xelobao?
- mordu myavda sakravTa
ostati da iman maswavlao.
- mordu Tu gyavda, maSin
sakuTari vinaobac gecodinebodao. magram radgan ar gsurs gamendo, ise iyos, rogorc
Sen gsurso.
- ratom fiqrob aseo?- iWvneulad CaekiTxa medea.
- mordu visac hyavs, igi
umeteswilad warCinebulia
da mas monad ar gascemdneno.
- Cemi saqme sxvanairadaao,- miugo medeam,- CemTan SedarebiT aq mona ukeTesad cxovrobdao, sazrunavi araferi
hqonda, da mitomo. me ki Cemi
TavisuflebiT garemoebis mona gavxdi da Cemi Tavisufleba Cemsave monobas moemsaxurao.
Tvali moWuta kacma da
uTxra qals:
- vxvdebi, vinca xar Seno,
ratomac malav Sens vinaobaso.
- Sen TviTon vina xaro,Seubruna kiTxva cud gunebaze damdgarma medeam,- ase
rom miZvrebi sulSio.
- Sengan gansxvavebiT, me marTlac ar vici, vina var, rogor
warmoiTqmeba Cemi saxeli. erTi ki vici, rom me pelazgi
var, ukanaskneli pelazgi - am
miwa-wylis ukanaskneli patroni.
- pelazgio?- gaukvirda medeas,- pelazgebis Sesaxeb msmenia, vici, rom isini kolxuri
jiSisani iyvnen da pelopma
gaanadgura isini. Sen rogorRa gadarCi, an rogor SeinarCune kolxuri fesvebi?.
- mewvie stumrad da giambob Cems Tavgadasavals, ra
iyo aq da ra darCa yvelafer
amisgano. rogor gagvanadgures eladelebma, gadagvajiSes
da gadagvagvareso.
- sabralo pelazgo, adamianebTan Tu gaqvs urTierTobao?- hkiTxa medeam da Caakvirda Tanamosaubris Tvalebs
da amoikiTxa is, rom pelazgi
ufrTxoda adamianebTan urTierTobas. esaa, rom simReram
gauxsna guliskari masTan misasvlelad da simRera gaxda
Tavdebi usafrTxoebis.
- Sin gavagrZeloT saubario, mewvie, keTilo stumaro,
Cems oda-saxlSi, mogasveneb, Sori gza geqneba gamovlili
da Seisvene. CemTan xels aravin gaxlebso.
medeam Tavis TeTrons aniSna isic usityvod daemorCila da pelazgis saxlisken
wavidnen.
ukanaskneli
pelazgis zRaprad
Tqmuli aRsareba
RamiT, rodesac morCnen vaxSmobas, daabinaves TeTroni, Suacecxlis Suqze samfexa tablasTan isxdnen pelazgi da
medea. pelazgi xarbad uyurebda Tavis stumars, Rvinos usxamda, RomiTa da yveliT umaspinZldeboda, mWadi gautexa
da Tavisi Tavgadasavali uambo. am TavgadasavalSi ucnauroba is iyo, rom misi da
Tavisi Tvistomebis cxovreba
mTeli pelasgiis bedisweraSi
amoiqarga, radgan yvela pelazgma Tavisi samSoblos bediT
icxovra da igi ukanaskenli
iyo TvistomTa Soris, romelic gadaurCa lidielTa macdunebel gadmosaxlebebs.
mxolod igi darCa Seuryvneli da ubiwo, sxvebi ki an
mterTan brZolaSi daiRupa,
an aiTqvifa ucxo tomelebSi
da gadagvarda da gadajiSda
sruliad, iqamde sisxli gaSroboda pelazguri.
- iyo da ara iyo rao,- ase
daiwyo Tavisi aRsareba pelazgma,- arkadiis qveyanaze ukeTesi ra iqnebodao?!
Tvalwarmtaci mTebi,
gasaocari zRva,
momxiblavi mindvrebi.
yvela Citi am qveyanaSi iyrida Tavs. zamTar-zafxul bedniereba efineboda am miwebs.
mteri rom mteria, isic ki
frTxilobda, am savanes araferi movwio Cemi mterobiTo.
mRerodnen, rokavdnen bednieri qveynis bednieri xalxi.
limonis surneli idga arkadiis baRebSi, mTis niavs gahqonda surneleba Sor sivrceebze, mohqonda kidec zefirs
ucxo surnelebani da adgilis tkbilsurnelebas ezaveboda SoriT mosuli. mze aTbobda da axarebda Wrel-Wrel
yvavilebs. amis momzirali kaci arasodes fiqrobda omze,
erTad Tanacxovrobdnen aqavelebica da pelazgebic, srulyofilebiT ivseboda pelasgia, da mitom. mTvare RvTaebriv Suqs afenda walkots
da SiSi ar iyo RamiT mTels
arkadiaSi. amitom yvela aq
mcxovrebi sakuTar Tavs mTvarismiers uwodebda. mTvaris
sxivmofenili yoveli yvavili
sicocxlis sakurTxevelze
efineboda. maradi ganaxlebiT
suldgmulobda am baRnaris
yvela patroni. saRvTo cxovars mwyemsavdnen am qveynis
kacebi da RvTiur madlsac
iRebdnen.
mgosnobdnen da dambadebels
madls swiravdnen arqi-pelazgis zRvis gareSemo - apiaSic da kreta-mikenSic.
mgosnebi,
mxatvrebi,
moqandakeebi,
mSeneblebi da
musikosebi TavianT SemoqmedebaSi amyarebdnen sicocxlis dResaswauls.
ZeglebSi adamianuri grZnobebis keTilxmovaneba ikiTxeboda, leqsebSi ugalobdnen sikeTes, freskebsa da larnakweraSi idideboda bednieri
adamianis pirovneba mTeli Tavisi arsiT,
Senoba-nagebobebSi ikiTxeboda dausabamo harmonia bunebisa da adamianuri pirveladobisa, romelic ar hqmnida
aranair mouxeSaobas. yvelafers Tavisi kanonzomierebiT
gaTvaliswinebuli adgili
hqonda miCneuli da yvelam
icoda Tavisi kuTvnili samyofi. adamianTa SegnebaSi Sexeba ar hqonda sikvdils, ubedurebas. micvalebulebs pativs
miagebdnen, magram ise, rom ara
daTrgunuliyvnen adamianebi.
yvelaferi iyo erTmaneTis
gverdi-gverd, magram Tanaarsebobda es yvelaferi ise, rom
ar yofiliyo darRveuli kacTa Soris keTildReobis SegrZneba.
yvelaferi amisken midioda, yvelaferi am dedaazrs
emsaxureboda sikvdilic,
sicocxlec,
Sromac,
Semoqmedebac da TviT
qiSpobac.
omebic iyo, magram am omebsac Tavisi wesi da rigi hqonda, brZolebic ki zneobriv
da kulturul sazogadoebad
Camoyalibebas emsaxureboda.
omianobisas yvela erideboda
gadaWarbebul sisxlisRvras,
mxolod aucileblobidan gamowveuli sicocxlis Zaladobrivi mospoba iyo mizanSewonili... da omSi mxolod
mrwamsis mixedviT ibrZodnen
da ara - xelmwifeTa axirebis gamo. Tu mrwamsi ar aZlevda omSi CarTvis movaleobas,
veravin veravis ver aiZulebda
laSqrobaSi wasvlas, xolo
mrwamsi dafuZnebuli unda
yofiliyo adamianis Sinagan
wesrigsa da ganswavlulobaze. vinme vinmes wamxedurobiT
Tu xaTriT ar omobda, amitom
laSqaric mcirericxovani
iyo da brZolis mTavari iaraRi iyo goneba, romelsac win
uswrebda samarTlianoba. romlis mxaresac iyo simarTle,
omSi gamarjvebulic is iyo.
mxolod daumorCilebeli
kvdeboda omSi, rac am moklulis sircxvilad iTvleboda.
gamarjvebulma icoda damarcxebulis pativis migeba da
damarcxebulmac icoda gamarjvebulisaTvis angariSis gaweva. Seuracxmyofeli sajarod kvdeboda, gamarjvebulic
rom yofiliyo igi. aseT SemTxvevaSi gamarjvebulis neba
gaTvaliswinebuli iyo yvelas
mier mis memkvidreTa sasargeblod.
wesiereba ulmobeli iyo,
magram samarTliani
ZlierTaTvisac da sustTaTvisac.
sustebs Zlierebi icavdnen,
Zlierebs sustebi xdidnen
Zlierad.
yovelis mxriv daculi
iyo arkadiis miwa-wyali uwesrigobisagan, ukmayofilo aravin iyo arafriT.
RmerTebi ar Trgunavdnen
adamianebs, taZrebic iseTi
mSvenierebiT igeboda, rom Sig
Sesuli mlocveli Tavs ususur adamianad ki ara, dambadeblis moyvarul arsebad Tvlida. yoveli taZridan siT-
bo da keTilSobileba ikiTxeboda da ara mediduroba da
qvaSi Camoqandakebuli saRmrTo sicive. yvelas sixaruliT
uwevda guli samlocvelosken. kolonadebs ise mihyavda
sakurTxevlamde, rom TandisTanobiT ganawyobda yvela mlocvels gulmxurvalebisaken,
rac saTno iyo arkadiuli
RmerTebisaTvis. TavianTi Zlevamosilebisa da gonierebis
srulyofilebis dasturad
qveynis xelisufalni bumberaz
sasaxleebs agebdnen. da maT
kiklopuri Senobebi daarqves,
da isini iseTive bumberazi
iyo, rogoric TviT am samyaros suliereba. mxolod RmerTTan midiodnen krZalviT
da saTuTad, Torem bunebiTa
da aRnagobiT goliaTebi iyvnen.
imdenad gaZlierda modgma,
rom mTel apias mxares pelasgiotisi uwodes pelasgiis
gamo. amiT aqavelebi ar daCagrulan, isini pelazgebs Txoulobdnen da Txovdebodnen
maTze, eamayebodaT mamulis dideba. bevri ram gaakeTa mefe
pelasgem, xalxSi rom diadi
mamis saxeli daemkvidrebina.
gaaSena argosis qalaqebi Tesiliasa da pelasgiotidaSi.
imdenad ganmtkicda xmeleTze pelasguri kultura, rom
adgili aRar darCa, kunZulebsac moedo da Sesisxlxorcda arqi-pelagze apias mcxovrebTa wes-Cveulebani. adamianuri Semoqmedebis am mZlavrma talRam kretaze gadainacvla.
mefe minosma pelasges memkvidre-STamomavalma da aietis
Soreulma sulierma Zmam aiaqalaqis darad qalaqi mikeni
aaSena da iseTi lamazi da
Tvalwarmtaci, adamianis Tvals rom ar unaxavs msgavsi.
saarako ambad dadioda qveynierebaze knososis sasaxlis
momxiblaoba. qalaqis farTo
quCebian gzebze Camwkrivebuliyo svetebi, kapitelze medgari lomebi gamoeqandakebinaT,
rogorc qalaqis damcvelTa
saxeba. farTo quCebs am gasaocar sasaxlemdis mihyavdi
da TandisTanobiT, rac metad
Sediodi qalaqis siRrmeSi,
miT metadve gaognebuli rCebodi misgan da arasodes moisurvebdi ganSorebodi mikens.
xeli ar wagicdeboda saavkacod, roca ixilavdi sasaxlis saganZurs - Tvalmargalitebsa da oqros nakeTobebs.
damatyvevari iyo knososis sasaxlis darbazebis xilva. erTi dRe-Rame ki ar gageTia,
rom gecxovra am sasaxleSi,
sul sxva kaci gamoxvidodi
- keTilSobileba erTi aTad
da asad gaiRviZebda SenSi
da mefeTsadari brZeni iqnebodi da es imitom, rom iq knososis sasaxlis madlmosileba dagiuflebda gaaTie RamiT. xatovnad axasiaTebdnen
bednier sasaxles, rogorc minosis uSfoTvelobis garemocul samyaros - mis sayovelTao simSvidesa da uSfoTvelobaze ase metyvelebdnen gancvifrebuli mnaxvelebi, araTu
mxolod ucxo qveyanaTa mefefaraonebi, aramed yoveli mokvdavi, visac ki kretamde miuRwevia.
ar arsebobda garCeva knososis sasaxlis stumrebisa
- gaRmerTebulic iseve Tavisuflad da laRad stumrobda am savanes, rogorc monadSobili. arkadiaSi ar arsebobda monis cneba. CvenTvis
yvelasTvis yvela iseTi iyo,
rogorc dambadebelma daaTqva
adamianTa modgmas gaCenisas.
iq adamianuri gonis yvelanairi Semoqmedeba inaxeboda rkinis, oqros, brinjaos, Tixis, keramikis TvaliT unaxavi nakeTobani. visac ra surda,
samaxsovrod is mihqonda,
oRond erTi samaxsovro nivTi
mTeli cxovrebis manZilze.
iyo kidev erTi ram am sasaxleSi, risi xilva yvelas SeeZlo, magram im erTaderTis gaCuqeba aukrZalavs mefes, radgan is mTels qveyanaze erTaderTi da ganumeorebeli unda
yofiliyo. mefis savaneSi qurdobis saWiroeba ar arsebobda, aravis mouvidoda azrad
raime moepara, radgan am didebul sasaxleSi qvena grZnobebi iTrguneboda uklebliv
da mxolod Tavis keTilSobilebas warmoaCenda yoveli
stumari, imdenad momxiblavi
iyo knososi... da adamiani ejibreboda adamianis gonebis nafiqrsa da ganxorcielebas
sikeTeSi. asec rom ar yofiliyo, yvelas eZleoda TiTo
saCuqari da es saCuqari imdenad sanukvari iyo, rom kunZuls ganSorebuls mTeli mikeni saxsovrad mihqonda, im
saxsovar-saCuqarSi Cadebuli
da Cateuli. aravin Raribdeboda amiT, piriqiT, mdidrdeboda mikenis sulierebis samflobelo. misi Semoqmedebis
gavlena Soreul qveynebSic
gavrcelda.
is erTaderTi ganZi, romelic knososis sasaxleSi idga yvelaze sapatio da gamosaCen adgilas, iyo mocekvave
qalRmerTis qandakeba,
zomiT - adamianis simaRlisa, wyobiT - mdidruli gemovnebiTa da gadawyvetiT, ieriT
- qveyanaze yvelaze sevdiani
da haerovani moZraobiT, RirebulebiT - yvelaze iafi mTels sasaxleSi arsebul simdidreTa Soris.
cekvavda qalRmerTi ise,
rom Tavadac mogindeboda
masTan cekva,
iseTi graciozulobiT,
rom am moZraobaTa miRma
Sinagani arsiT TviT melodia
ismoda qvaSi da yvelas esmoda es musika saocrad lamazi da sevdiani. mTvaris Suqze
iyo am qandakebis xilva yvelaze mimzidveli, mTvare rom
Tavis mkrTal sxivebs afrqvevda qalRmerTis ganSorebis sisastikeze daurvebul spetak
Tvalebs, mTels saxes rom amSvenebda erTiani wyoba didebuli qalRmerTobisa.
aravin icoda, ratom iyo
qali aserigad daRvremili
da Tan ase mimzidvelad mocekvave. misi moZraobebi xazebSi
Cawnuli iyo, im xazebSi, erT
mTlian RerZs rom qmnida qandakebisas. ucremlo mwuxareba
gamoxatuliyo mis saxeze,
romlis dedaazrs Tvalebis
idumaleba gamoxatavda. cekvavda da ar ecekveboda, magram
ise cekvavda, mis mnaxvelsac
aacekvebda, uklebliv yvelas.
saxismetyveleba xels ar uSlida mis moZraobaTa wamierebaSi gaCerebul maradi mSvenierebas, piriqiT,
amZafrebda
cekva sevdas da
sevda cekvas.
mis mzeraSi ar igrZnoboda
cxovreba, igi usasrulobaSi
ganfeniliyo Tavisi vnebiT, TiTqosda winaswar grZnobda raRac saSinelebis, an ganSorebis ulmobel moaxlovebas.
imdenad ostaturad Seesrulebina moqandakes am qalRmerTis qandakeba, rom misTvis xeli ar SeuSlia es emociebi
srulfasovnad gadmoeca. miuxedavad imisa, rom carieli
hqonda Tvalebis budeebi da
sinaTlis Wrili ar igrZnoboda maTSi. qalRmerTi yvelas uyurebda erTi gamoxedviT da swored es atyvevebda
yvelas.
gagrZeleba,
dasawyisi ix.
`mamuli~ N48-65
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
11
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
sveticxovloba pensilvaniaSi
giorgi gagievis saxeldaxelo foto-reportaJi
msxvili varikozuli venebis mkurnalobis
uaxloesi da yvelaze Sedegiani meTodi tkivilis gareSe!
lazeriT
2177 65th st. Brooklyn, NY 11204
(konsultacia, gamokvleva da mkurnaloba)
1-718-238-1555
nawiburebis gareSe!
narkozis gareSe!
eqim
merab boTeris
operaciamde
Semdeg
vaJiSvilis, patara S o T i k o s dabadebas vulocavT megobrebs xaTuna da
zurab modebaZeebs. pataras ki vusurvebT sasaxelo qarTvelad gazrdas,
janmrTelobas da mSvidobian samSobloSi cxovrebas.
qarTuli,
namdvili
gudis
yveli
sxva
mraval
nobaTTan
erTad
moikiTxeT
niu-iorkis
maRaziebSi
megobrebi
gaswavliT inglisurs
vamzadeb inglisurSi nebismieri asakisa
da donis msurvelebs. survilis mixedviT
praqtikis gakveTilebi Catardeba telefonis da skaipis saSualebiT.
lela 347-924-4027
gulistkivili
manuCar kaWaxiZe da `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs qalbaton nazi
CxikvaZes ZmisSvilis, daTo CxikvaZis gardacvalebi gamo.
manuCar kaWaxiZe da gazeT `mamulis~ redaqcia TanaugrZnobs qalbaton
iamze goguaZes Zvirfasi mamis gardacvalebis gamo.
nana da zeinab nakaSiZeebi, dali xoferia, nino xarabaZe TanaugrZnoben
qalbaton iamze goguaZes mwuxarebaSi, mamis gardacvalebis gamo.
Tbilisoba niu-iorkSi
kviras, 6 noembers saRamos 5 saaTze, niu-iorkSi Catardeba ukve tradiciad qceuli Tbilisobis dResaswauli da festivali `qarTvelebi
amerikaSi 2011~ `nacionalis~ did darbazSi:
273 Brighton beach ave, Brooklyn NY 11235
am festivals safuZveli SarSan Caeyara SemoqmedebiTi studia
STVR iniciativiTa da organizebiT, niu iorkis Statis asambleis mxardaWeriT, sadac sxvadasxva nominaciebSi wardgnen Cveni Tanamemamuleni,
romlebic warmatebiT arTmeven Tavs emigrantul cxovrebas da ar iviwyeben Tavis profesias da warmatebebsac aRweven.
swored aseT adamianebs gamoavlens festivali welsac da maT daajildovebs niu-iork Statis asambleis TasiT.
dagvekontaqteT: 347-492-4161
12
mamuls guli upirveles yovlisa!
seqt.-oqt, 2011, N66
WWW.MAMULI.COM
qarTvel emigranTa gazeTi SeerTebul StatebSi
kavkas-eqspresi
11-wliani gamocdilebiT
hjujhbf ityb itvltub cdkf~
?
a
i
iaf
?
a
i
f
a
r
sw
?
a
o
d
n
a
s
avtomobilebis yidva
Sida transportireba
aSS-Si da saqarTveloSi
sazRvao transportireba
sahaero gadazidvebi
orive mimarTulebiT:
1 paunti - 2.74$ (Cvens ofisSi motanili)
1 paunti - 2.95$ (saxlidan saxlamde)
sazRvao gadazidvebi:
1 paunti - 0.91$ (Cvens sawyobSi motanili)
aveji da didi zomis tvirTi fasdaklebiT.
Location
Location In
In Brooklyn:
Brooklyn:
164
164 Brighton
Brighton 11
11 St.
St.
Brooklyn
Brooklyn NY
NY 11235
11235
Tel:
Tel: 718-934-1700
718-934-1700
Alt:
Alt: 347-500-5037
347-500-5037
Location
Location In
In New
New Jersey:
Jersey:
123
123 Pennsylvania
Pennsylvania Ave
Ave Gate
Gate 33
Kearny
Kearny NJ
NJ 07032
07032
Tel:
Tel: 201-333-5555
201-333-5555
asaval
dasavalis
MAMULI
P.O. Box 13121,
Jersey City, NJ 07303
gfhnybjhj,bs
HTLFMNJH-UFVJVWTVTKB
VFYEXFH RFZF[B't
E D I T O R & PUBLISHER
MANUCHAR KATCHAKHIDZE
saqarTveloSi `mamuls~ warmoadgens
WWW.MAMULI.COM
mamuliusa@gmail.com sagamomcemlo saxli `asaval-dasavali~
KFIF YFLFHTBIDBKBC patronaJiT
347-724-0770
gazeTi xelmowerilia dasabeWdad 2011 wlis 28 oqtombers ,
aRmosavleT amerikis droiT SuadRis 2 saaTze.